{"id":45398,"date":"2023-03-31T05:00:00","date_gmt":"2023-03-31T01:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45398"},"modified":"2023-03-31T09:03:57","modified_gmt":"2023-03-31T05:03:57","slug":"aliml%c9%99r-renessans-dovrunun-boyuk-r%c9%99ssamlarinin-sirrini-aciblar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45398","title":{"rendered":"Aliml\u0259r Renessans d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck r\u0259ssamlar\u0131n\u0131n sirrini a\u00e7\u0131blar"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/1\/1200x630\/16801866063488664742_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Boti\u00e7elli v\u0259 da Vin\u00e7inin r\u0259sml\u0259ri h\u0259tta 500 il sonra da \u00f6z parlaq r\u0259ngl\u0259ri il\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 heyran edir. Ya\u011fl\u0131 boyalara yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131n \u0259lav\u0259 edilm\u0259si bu tablolar\u0131 \u0259b\u0259diya\u015far edir, onlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki boya t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259 q\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 \u00e7at \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, h\u0259m\u00e7inin boyalar\u0131n r\u0259nginin d\u0259yi\u015fm\u0259z qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;xarici K\u0130V-\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, bu q\u0259na\u0259ti \u0130taliyan\u0131n Piza Universitetinin v\u0259 Almaniyan\u0131n Karlsrue Texnoloji \u0130nstitutunun aliml\u0259ri hasil edibl\u0259r. Onlar\u0131n bu k\u0259\u015ffi haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259 \u201cNature Communications\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Suda h\u0259ll olunmu\u015f yumurta sar\u0131s\u0131ndan r\u0259ngl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn piqmentl\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n madd\u0259 kimi istifad\u0259nin tarixi q\u0259dim zamanlara gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Lakin XV \u0259srd\u0259 Avropa r\u0259ssamlar\u0131 ya\u011fl\u0131 boyalarla r\u0259sm \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar v\u0259 birl\u0259\u015fdirici element qismind\u0259 k\u0259tan ya\u011f\u0131ndan istifad\u0259 etdil\u0259r. Bununla bel\u0259, t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, Renessans d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn bir \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli r\u0259ssamlar\u0131 \u2013 Sandro Boti\u00e7elli v\u0259 Leonardo da Vin\u00e7i ya\u011fl\u0131 boyalara yumurta sar\u0131s\u0131 qatma\u011fa davam edibl\u0259r. Onlar\u0131n bunu n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn etdikl\u0259ri bu g\u00fcn\u0259d\u0259k m\u0259lum deyildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu suala cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn professor Norbert Villenbaxer v\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131 eksperiment h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r v\u0259 \u00fc\u00e7 n\u00f6v boya haz\u0131rlad\u0131lar. Birincid\u0259 piqmentl\u0259r\u0259 k\u0259tan ya\u011f\u0131 \u0259lav\u0259 edilib, ikincid\u0259 bu m\u0259hlula bir ne\u00e7\u0259 damc\u0131 yumurta sar\u0131s\u0131 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcd\u0259 piqmentl\u0259ri \u0259vv\u0259lc\u0259 suda h\u0259ll edilmi\u015f yumurta sar\u0131s\u0131, m\u0259hlul quruduqdan sonra is\u0259 ya\u011fla silibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cM\u0259lum olub ki, yumurta sar\u0131s\u0131 boyan\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 onun qat\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir edib. M\u0259hz yumurta sar\u0131s\u0131 \u0259lav\u0259 olunmu\u015f boya il\u0259 impasto texnikas\u0131ndan (k\u0259tan\u0131n r\u0259ngl\u0259nmi\u015f t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri axmadan onun s\u0259thini \u00f6rt\u00fcr) istifad\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Boyan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rinin qat\u0131l\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 onun xarici t\u0259b\u0259q\u0259si \u00e7atlam\u0131r v\u0259 q\u0131r\u0131\u015fm\u0131r\u201d, &#8211; dey\u0259 Villenbaxer \u201cThe Guardian\u201d n\u0259\u015frin\u0259 \u015f\u0259rhind\u0259 bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan ba\u015fqa, yumurta sar\u0131s\u0131 boya t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rini r\u00fctub\u0259td\u0259n qoruyur, x\u00fcsus\u0259n, bununla a\u011f-g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc r\u0259ngl\u0259rin saralmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. M\u0259hz bunun say\u0259sind\u0259 ya\u011fl\u0131 boyalar gec quruyur v\u0259 bu, onlar\u0131 daha da dayan\u0131ql\u0131 edir, r\u0259sm \u0259s\u0259rinin uzun m\u00fcdd\u0259t yax\u015f\u0131 qalmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong><a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\"><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<\/strong><\/a><a href=\"https:\/\/culture.gov.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Boti\u00e7elli v\u0259 da Vin\u00e7inin r\u0259sml\u0259ri h\u0259tta 500 il sonra da \u00f6z parlaq r\u0259ngl\u0259ri il\u0259 tama\u015fa\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 heyran edir. Ya\u011fl\u0131 boyalara yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131n \u0259lav\u0259 edilm\u0259si bu tablolar\u0131 \u0259b\u0259diya\u015far edir, onlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259ki boya t\u0259b\u0259q\u0259sind\u0259 q\u0131r\u0131\u015flar v\u0259 \u00e7at \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r, h\u0259m\u00e7inin boyalar\u0131n r\u0259nginin d\u0259yi\u015fm\u0259z qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. AZ\u018fRTAC&nbsp;xarici K\u0130V-\u0259 istinadla x\u0259b\u0259r verir ki, bu q\u0259na\u0259ti \u0130taliyan\u0131n Piza [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-45398","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45408,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45398\/revisions\/45408"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}