{"id":45885,"date":"2023-05-02T09:00:00","date_gmt":"2023-05-02T05:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45885"},"modified":"2023-05-02T15:59:57","modified_gmt":"2023-05-02T11:59:57","slug":"ulu-ond%c9%99r-oz-mu%c9%99lliml%c9%99rinin-xatir%c9%99sini-h%c9%99mis%c9%99-uca-tuturdu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45885","title":{"rendered":"Ulu \u00f6nd\u0259r \u00f6z m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin xatir\u0259sini h\u0259mi\u015f\u0259 uca tuturdu"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1682953849.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"420\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1682953849.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-45889\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1682953849.jpg 700w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/1682953849-300x180.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixin\u0259 ad\u0131n\u0131 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yazan d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc n\u0259slin yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201c\u0259sl silahda\u015flar\u0131\u201d kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirdi. Ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan M\u00fc\u0259lliml\u0259rinin XI qurultay\u0131ndak\u0131 (1998) nitqind\u0259 demi\u015fdir: \u201cDo\u011frudur, siz m\u0259ni d\u0259 m\u00fc\u0259llim hesab edirsiniz. Burada m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259sas var. Siz m\u0259nim t\u0259hsilim\u0259 \u0259saslanaraq bunu deyirsiniz&#8230; M\u0259n 1939-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda Pedaqoji Texnikumu bitirmi\u015f\u0259m. Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumu m\u0259hz h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 m\u00fc\u0259llim \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na, ibtidai sinifl\u0259r\u0259, h\u0259tta orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rin 7-8-ci sinifl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259rs dem\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llim olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259llim kadrlar\u0131 haz\u0131rlay\u0131rd\u0131. M\u0259n is\u0259 orta m\u0259kt\u0259bin 8-ci sinfini bitirdikd\u0259n sonra Pedaqoji Texnikuma daxil oldum. M\u0259qs\u0259dim d\u0259 o idi ki, m\u00fc\u0259llim olmaq, m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259m\u0259k v\u0259 ail\u0259m\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k ist\u0259yirdim&#8230; Pedaqoji Texnikumun sonuncu kursunda biz\u0259 pedaqoji t\u0259cr\u00fcb\u0259 d\u0259rsi verirdil\u0259r. Biz h\u0259ft\u0259d\u0259 2-3 d\u0259f\u0259 gedib m\u0259kt\u0259bl\u0259rin 2-ci, 3-c\u00fc, 4-c\u00fc sinifl\u0259rind\u0259 d\u0259rs deyirdik. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259nim o vaxtdan d\u0259rs verm\u0259k t\u0259cr\u00fcb\u0259m olubdur&#8230;\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin d\u0259rsl\u0259ri d\u00f6vl\u0259t qurmaq, d\u00f6vl\u0259ti qoruyub saxlamaq, siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 h\u0259rbi-siyasi \u00e7evrili\u015fl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, m\u00fcst\u0259qilliyi qorumaq, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f birliyi yaratmaq, d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi idi. Onun n\u0259z\u0259ri g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 t\u0259hsil, m\u0259kt\u0259b v\u0259 m\u00fc\u0259llim, x\u00fcsusil\u0259 orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259ri haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259r b\u00fct\u00fcn zamanlar \u00fc\u00e7\u00fcn aktuall\u0131q k\u0259sb edir: \u201c\u0130nsan t\u0259hsilinin \u0259sas\u0131n\u0131 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 al\u0131r&#8230; \u018fg\u0259r onun fundamental, k\u00f6kl\u00fc orta t\u0259hsili varsa, o, c\u0259miyy\u0259td\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tapacaq, \u00e7al\u0131\u015facaq, c\u0259miyy\u0259timizin \u015f\u00fcurlu \u00fczv\u00fc olacaqd\u0131r\u201d. &nbsp;H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, fundamental t\u0259hsilin \u0259sas\u0131, \u00f6z\u00fcl\u00fc orta t\u0259hsil m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 qoyulur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 d\u0259rs dey\u0259n m\u00fc\u0259lliml\u0259r h\u0259r zaman h\u00f6rm\u0259t v\u0259 etiramla xat\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131m\u0131zda \u00dcmummilli liderin h\u0259r zaman h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 yad etdiyi orta m\u0259kt\u0259b m\u00fc\u0259lliml\u0259rind\u0259n biri, dahi \u015fair-dramaturq H\u00fcseyn Cavidin b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Rasizad\u0259d\u0259n (1878-1939) b\u0259hs etm\u0259k ist\u0259yirik. Nax\u00e7\u0131vanda orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxudu\u011fu ill\u0259ri, m\u00fc\u0259lliml\u0259rini h\u0259mi\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiramla xat\u0131rlayan Heyd\u0259r \u018fliyev 2 sentyabr 1996-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131n\u0131n N\u0259rimanov rayonunda yeni orta&nbsp;\u00fcmumt\u0259hsil m\u0259kt\u0259binin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259ki nitqind\u0259 demi\u015fdir: \u201cM\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131m ill\u0259ri xat\u0131rlay\u0131ram. Bu ill\u0259r m\u0259nim yadda\u015f\u0131mdan he\u00e7 vaxt silinm\u0259y\u0259c\u0259k. M\u00fc\u0259lliml\u0259rimin ham\u0131s\u0131 yad\u0131mdad\u0131r. Hans\u0131 binada, hans\u0131 sinif ota\u011f\u0131nda d\u0259rs ke\u00e7m\u0259yimizi, hans\u0131 parta arxas\u0131nda oturdu\u011fumu da yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. M\u0259n burada m\u00fck\u0259mm\u0259l t\u0259hsil alm\u0131\u015fam, \u00f6z\u00fc d\u0259 el\u0259 h\u0259v\u0259s v\u0259 alud\u0259\u00e7ilikl\u0259 oxumu\u015fam ki, sonralar dig\u0259r ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 oxuma\u011f\u0131m m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin olmay\u0131b. \u018fksin\u0259, burada oldu\u011fu kimi, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r aras\u0131nda da se\u00e7ilmi\u015f\u0259m&#8230; \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259yat\u0131mda ke\u00e7diyim yol m\u0259nim biliyim, elmim&nbsp;\u2013 ham\u0131s\u0131 m\u0259hz orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m t\u0259hsill\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin m\u0259n\u0259 verdiyi bilikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, m\u00fc\u0259lliml\u0259rin m\u0259n\u0259&nbsp;v\u0259 o ill\u0259rd\u0259 oxuyan m\u0259nim kimi g\u0259ncl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rdikl\u0259ri qay\u011f\u0131ke\u015flikl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, eyni zamanda&nbsp;m\u0259nim kimi bizim d\u0259, x\u00fcsus\u0259n m\u0259nim m\u00fc\u0259llim\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259timl\u0259, ehtiram\u0131mla&nbsp;ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259n indi d\u0259 \u2013 on ill\u0259r ke\u00e7ib \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u2013 m\u00fc\u0259lliml\u0259rimi he\u00e7 vaxt unutmam\u0131\u015fam&nbsp;v\u0259 \u00f6mr\u00fcm\u00fcn son d\u0259qiq\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r unutmayaca\u011fam. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llim ad\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259n \u00fclvi, \u0259n \u015f\u0259r\u0259fli bir&nbsp;m\u0259fhum olubdur. M\u0259n bu g\u00fcn m\u00fc\u0259llim qar\u015f\u0131s\u0131nda&nbsp;ba\u015f \u0259yir\u0259m, m\u00fc\u0259llim\u0259 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131m\u0131 bildirir, Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 bundan sonra da \u00f6z i\u015fl\u0259rind\u0259 u\u011furlar arzulay\u0131r, cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259ad\u0259t dil\u0259yir\u0259m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>12 oktyabr 1999-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR-in t\u0259\u015fkil olunmas\u0131n\u0131n 75 illiyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li yubiley iclas\u0131ndak\u0131 nitqind\u0259 N\u0430\u0445\u00e7\u0131v\u0430nda d\u0259rs ald\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259\u00adrini xat\u0131rlayan Heyd\u0259r \u018fliyev deyirdi: \u201c\u041e d\u00f6vrd\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m t\u0259hsil g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rin\u00add\u0259 m\u0259n\u0259 yard\u0131m edibdir&#8230; N\u0430\u0445\u00e7\u0131v\u0430n m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fc\u0259l\u00adliml\u0259\u00adrimin m\u0259n\u0259 verdiyi d\u0259rsl\u0259r, \u043e c\u00fcml\u0259d\u0259n b\u0430\u015fq\u0430l\u0430r\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0430n\u0430 dili, \u0259d\u0259biyyat d\u0259rsl\u0259ri m\u0259nim bug\u00fcnk\u00fc dilimin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. \u041en\u0430 g\u00f6r\u0259 m\u0259n \u00f6z m\u00fc\u0259lliml\u0259rimi h\u0259mi\u015f\u0259 \u0445\u0430t\u0131rl\u0430y\u0131r\u0430m&#8230;\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fc\u0259lliml\u0259r h\u0259r bir insan\u0131n h\u0259yat\u0131nda silinm\u0259z izl\u0259r burax\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyevin etiramla xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cyadda qalan\u201d, \u201c\u0259ziz adamlar\u201ddan, d\u0259y\u0259rli m\u00fc\u0259lliml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 ona d\u0259rs dey\u0259n, 1906-c\u0131 ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fc m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u00fc\u0259llimlik pe\u015f\u0259sin\u0259 h\u0259sr ed\u0259n maarifp\u0259rv\u0259r \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Rasizad\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nax\u00e7\u0131van m\u00fchitinin m\u00f6t\u0259b\u0259r \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n olan \u201c\u00c7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, savad\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Rasizad\u0259nin Nax\u00e7\u0131vanda maarifin v\u0259 pedaqoji kadrlar\u0131n ilk d\u0259st\u0259sinin haz\u0131rlanmas\u0131nda xidm\u0259tl\u0259ri \u0259v\u0259zsizdir. B\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n ba\u011flanan, onlara elmin yollar\u0131nda m\u0259\u015f\u0259l olan, insanlar\u0131 maarif\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, elm\u0259, t\u0259hsil\u0259 s\u0259sl\u0259y\u0259n, elmli, \u201cciddi\u201d, \u201c\u00f6tk\u0259m\u201d, ciddi oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 diqq\u0259tli olan bu m\u00f6t\u0259b\u0259r insan d\u0259rs dediyi insanlar\u0131n, ba\u015fda \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev olmaqla, akademikl\u0259r Yusuf M\u0259mm\u0259d\u0259liyev, M\u0259mm\u0259dc\u0259f\u0259r C\u0259f\u0259rov, H\u0259s\u0259n \u018fliyev v\u0259 Abbas Zamanov, L\u0259tif H\u00fcseynzad\u0259nin yadda\u015f\u0131nda \u0259b\u0259dilik qazan\u0131b. \u015eeyxin &#8220;u\u015faq ik\u0259n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc-be\u015finci sinifl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llimi olan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n&nbsp;d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyasi lider Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fc\u0259llimliyin v\u0259 m\u00fc\u0259llimin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki yerini y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdir. Vaxtil\u0259 d\u0259rs dediyi d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7inin uzun ill\u0259r sonra m\u00fc\u0259llimi \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Rasizad\u0259 haqq\u0131nda dediyi s\u00f6zl\u0259r \u015eeyxin &#8220;h\u0259qiqi m\u00fc\u0259llimliyi&#8221; v\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 d\u0259y\u0259rli oldu\u011funun t\u0259sdiqi kimi \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir:&nbsp;&#8220;O, m\u0259n u\u015faq ik\u0259n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc-be\u015finci sinifl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llimim olub. Xatirimd\u0259dir, \u00e7ox ciddi m\u00fc\u0259llim idi. Bizi yaman s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rard\u0131. Amma dili d\u0259 \u00e7ox yax\u015f\u0131 \u00f6yr\u0259dirdi&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259din pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti XX \u0259srin m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli d\u00f6vr\u00fcn\u00fc \u0259hat\u0259 edir. 1920-ci ill\u0259rin b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259ti a\u011fu\u015funa ald\u0131\u011f\u0131 ziddiyy\u0259tli v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b inki\u015faf prosesl\u0259ri, t\u0259hsil oca\u011f\u0131na da t\u0259sirsiz qalmam\u0131\u015f, inqilabdan sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, t\u0259hsil v\u0259 maarif sistemind\u0259 d\u0259&nbsp; ke\u00e7mi\u015fl\u0259 \u0259laq\u0259ni k\u0259sm\u0259k, t\u0259hsili \u201cyenid\u0259n v\u0259 bol\u015fevikc\u0259sin\u0259\u201d qurmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 ciddi i\u015f apar\u0131lma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f, \u201cke\u00e7mi\u015fl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259ni pozmaq, ona hakimlik etm\u0259k, onu m\u00fcasir \u015f\u0259rait\u0259 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 \u201cuy\u011funla\u015fd\u0131rmaqla\u201d m\u0259\u015f\u011ful olmaq kimi yol verilm\u0259z hallar ba\u015f qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259dris plan\u0131 v\u0259 proqramlar\u0131n\u0131n tez-tez d\u0259yi\u015film\u0259si v\u0259 m\u0259cburi olmamas\u0131 t\u0259drisin keyfiyy\u0259tini xeyli a\u015fa\u011f\u0131 salm\u0131\u015fd\u0131. \u00c7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259, d\u0259rslik v\u0259 t\u0259dris v\u0259saitl\u0259rinin yox d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259 oldu\u011fu bir zamanda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan, \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259din d\u0259 d\u0259rs dediyi Nax\u00e7\u0131van Pedaqoji Texnikumu t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 i\u015fl\u0259rind\u0259 d\u0259 bir s\u0131ra \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015fdi. Bu zaman \u201ctexnikumun \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259lliml\u0259ri etirazlar\u0131n\u0131 bildirmi\u015fl\u0259r. M.Rasizad\u0259 v\u0259 Q\u0259z\u0259nf\u0259r Hac\u0131l\u0131n\u0131n \u201cT\u00fcrkc\u0259 d\u0259rsl\u0259rin gedi\u015fi\u201d adl\u0131 yaz\u0131s\u0131ndan m\u0259lum olur ki, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc sinifd\u0259 oxuyan u\u015faqlar b\u00fct\u00fcn t\u0259hsil m\u00fcdd\u0259ti \u0259rzind\u0259 \u00fc\u00e7 proqram \u0259sas\u0131nda d\u0259rs ke\u00e7m\u0259li olmu\u015flar. M\u0259kt\u0259bin dil-\u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259lliml\u0259ri M.Rasizad\u0259 v\u0259 Q.Hac\u0131l\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 d\u0259 o d\u00f6vr\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli pedaqoqlar\u0131n\u0131n m\u00f6vqeyini m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f, fikir bildirmi\u015fdi: \u201cH\u0259min proqram\u0131n naqis t\u0259r\u0259fi ondad\u0131r ki, ancaq osmanl\u0131 \u015fiv\u0259sind\u0259 v\u00fccuda g\u0259l\u0259n t\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 olan \u0259d\u0259bi par\u00e7alar\u201d saxlanm\u0131\u015fd\u0131r. Ad\u0131 ke\u00e7\u0259n m\u0259qal\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin \u0259d\u0259biyyat f\u0259nninin t\u0259drisinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda t\u0259klifl\u0259ri d\u0259 yer alm\u0131\u015fd\u0131. Dil d\u0259rsl\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259m\u0259sind\u0259n narahat olan M.Rasizad\u0259 v\u0259 Q.Hac\u0131l\u0131n\u0131n verdiyi t\u0259klifl\u0259r onlar\u0131n pedaqoji biliyi v\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259si il\u0259 se\u00e7il\u0259n, pedaqoji yenilikl\u0259ri izl\u0259y\u0259n v\u0259 bu yenilikl\u0259ri saf-\u00e7\u00fcr\u00fck etm\u0259yi bacaran bir pedaqoq olduqlar\u0131n\u0131n t\u0259sdiqidir. Fikrimizc\u0259, m\u00fc\u0259llimi oldu\u011fu \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 12 oktyabr 1999-cu ild\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR-in t\u0259\u015fkil olunmas\u0131n\u0131n 75 illiyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f t\u0259nt\u0259n\u0259li yubiley iclas\u0131ndak\u0131 nitqind\u0259 dediyi: \u201cN\u0430\u0445\u00e7\u0131v\u0430n m\u0259kt\u0259bind\u0259 m\u00fc\u0259l\u00adliml\u0259\u00adrimin m\u0259n\u0259 v\u0435rdiyi d\u0259rsl\u0259r, \u043e c\u00fcml\u0259d\u0259n b\u0430\u015fq\u0430l\u0430r\u0131 il\u0259 b\u0259r\u0430b\u0259r \u0430n\u0430 dili, \u0259d\u0259biyy\u0430t d\u0259rsl\u0259ri m\u0259nim bug\u00fcnk\u00fc dilimin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. \u041en\u0430 g\u00f6r\u0259 m\u0259n \u00f6z m\u00fc\u0259lliml\u0259rimi h\u0259mi\u015f\u0259 \u0445\u0430t\u0131rl\u0430y\u0131r\u0430m\u201d, \u2013 s\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck pay m\u00fc\u0259llimi M.Rasizad\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259din \u00f6tk\u0259m m\u00fc\u0259llimlik bacar\u0131\u011f\u0131 haqda tutarl\u0131 fikirl\u0259ri 1996-c\u0131 ilin oktyabr\u0131nda Nax\u00e7\u0131vanda Cavid m\u0259qb\u0259r\u0259sinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259n e\u015fid\u0259n akademik Rafael H\u00fcseynov o g\u00fcnl\u0259rd\u0259 dahi siyas\u0259t\u00e7id\u0259n maraql\u0131 bir xatir\u0259 e\u015fitdiyini yaz\u0131r: &#8220;H\u0259min uzaq 1930-cu ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 s\u0259h\u0259r d\u0259rs\u0259 ged\u0259nd\u0259 yola d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir kitab g\u00f6r\u00fcr. \u018fvv\u0259li v\u0259 sonu olmayan bu yar\u0131c\u0131r\u0131q kitab\u0131 maraqla v\u0259r\u0259ql\u0259y\u0259n u\u015faq bird\u0259n arxadan tan\u0131\u015f s\u0259s e\u015fidir. El\u0259 onun kimi m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259n ist\u0259kli m\u00fc\u0259llimi \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259din s\u0259sini. \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d d\u0259 bu kitab\u0131 al\u0131b bax\u0131r. Hans\u0131sa yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n ruscadan t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilmi\u015f hekay\u0259siymi\u015f. V\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259llim d\u0259rhal sevimli \u015fagirdin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131q verir: &#8220;Sabah in\u015fa yaz\u0131m\u0131z var. Bu yar\u0131m\u00e7\u0131q hekay\u0259ni oxu. \u018fvv\u0259li-ax\u0131r\u0131 yoxdur. Hadis\u0259l\u0259rin m\u0259ntiqin\u0259 uy\u011fun olaraq ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 v\u0259 sonunu in\u015fanda b\u0259rpa el\u0259&#8221;. M\u0259kt\u0259bli Heyd\u0259r \u018fliyev ert\u0259si g\u00fcn h\u0259min in\u015fan\u0131 yaz\u0131r, \u0259vv\u0259li v\u0259 sonu olmayan hekay\u0259ni m\u0259ntiqi sapa d\u00fcz\u0259r\u0259k tamamlay\u0131r, b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdirir v\u0259 &#8220;\u0259la&#8221; qiym\u0259t al\u0131r. Mill\u0259t v\u0259 D\u00f6vl\u0259t \u0130n\u015fas\u0131ndan da qiym\u0259ti &#8220;\u018fla&#8221; olan Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 o biri &#8220;\u0259la&#8221;n\u0131 \u015fagirdin\u0259 q\u0131rm\u0131z\u0131 q\u0259l\u0259miyl\u0259 \u0259ziz m\u00fc\u0259llimi, H\u00fcseyn Cavidin b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d yazm\u0131\u015fd\u0131&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259l\u0259b\u0259sinin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, \u0259n \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, savad\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d \u201cinsanlara xidm\u0259t etm\u0259k, elm, t\u0259hsil verm\u0259k, \u00f6yr\u0259ndikl\u0259rini \u00f6yr\u0259tm\u0259k, insanlar\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259k namin\u0259 m\u00fc\u0259llimliy\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l m\u00fc\u0259lliml\u0259rd\u0259n idi. H\u0259m d\u0259 xeyirxah bir insan olan \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 yaln\u0131z d\u0259rs verm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib, onlara diqq\u0259t, qay\u011f\u0131 v\u0259 do\u011fru yol g\u00f6st\u0259rib. H\u0259r bir yetirm\u0259sinin u\u011furuna \u00f6z balalar\u0131n\u0131n u\u011furu kimi sevin\u0259n \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d h\u0259m d\u0259 q\u0131zlar\u0131n oxumas\u0131n\u0131n, maarifl\u0259nm\u0259sinin t\u0259r\u0259fdar\u0131 olub, d\u0259rs dediyi t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0131zlar\u0131n oxumas\u0131nda elm\u0259, s\u0259n\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib. \u015eeyxin d\u0259rs dediyi xan\u0131mlardan Z\u0259ro\u015f H\u0259mz\u0259yeva Xalq artisti, \u015e\u0259msinur h\u0259kim, Z\u0259rq\u0259l\u0259m m\u00fc\u0259llim ad\u0131n\u0131 qazan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eair Abbas S\u0259hh\u0259t yaz\u0131rd\u0131: &#8220;M\u0259sl\u0259kim t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131md\u0131r, L\u00fctfi-h\u0259q qayeyi-amal\u0131md\u0131r&#8221;. &nbsp;D\u0259rin elmi biliy\u0259, z\u0259ngin pedaqoji t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik olan M.Rasizad\u0259nin d\u0259 m\u0259sl\u0259yi, amal\u0131 &#8220;\u00f6yr\u0259nm\u0259k\u201d v\u0259 \u201c\u00f6yr\u0259tm\u0259k\u201d idi. O, d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli t\u0259l\u0259b\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevin yadda\u015f\u0131nda \u0259b\u0259dilik ya\u015fayan xo\u015fb\u0259xt insanlardand\u0131r. \u018fb\u0259dilik qazanmaq, xidm\u0259t etdiyi missiya il\u0259 tarixd\u0259 ya\u015famaq haqq\u0131 qazanmaq insan\u0131n \u00f6z \u0259lind\u0259dir. Bizd\u0259n sonra \u00e7ox \u015fey d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259r, lakin insanlar\u0131n yadda\u015f\u0131ndak\u0131 xatir\u0259l\u0259ri d\u0259yi\u015fdirm\u0259y\u0259, yenid\u0259n pozub yazma\u011fa kims\u0259nin g\u00fcc\u00fc \u00e7atmaz. H\u0259r k\u0259s \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu insanlar\u0131n q\u0259lbin\u0259 nec\u0259 n\u00fcfuz edibs\u0259, el\u0259&nbsp; xat\u0131rlan\u0131r. D\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015f h\u00f6rm\u0259tli \u015f\u0259xs haqq\u0131nda i\u015fl\u0259dil\u0259n evfemistik bir ifad\u0259 var: \u0259b\u0259di v\u0259 ya \u0259b\u0259dilik. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 ona d\u0259rs dey\u0259n maarif xadimi, elm v\u0259 din yol\u00e7usu \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Rasizad\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri v\u0259 xalqa, mill\u0259t\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 tariximizd\u0259 v\u0259 k\u00f6n\u00fcll\u0259rd\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259n ya\u015famaq haqq\u0131 qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Yunan m\u00fct\u0259f\u0259kkiri Platon&nbsp;deyirdi: \u201cM\u00fc\u0259llimlik h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l&nbsp;bir&nbsp;Tanr\u0131 s\u0259n\u0259tidir\u201d. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin missiyas\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n pedaqoq-\u015fair D\u0259rgah Mehdiyev yaz\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><em>Nec\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259ss\u0259n, nec\u0259 \u0259zizs\u0259n,<br><\/em><em>V\u0259t\u0259ns\u0259n, anasan, dils\u0259n, m\u00fc\u0259llim.<br><\/em><em>\u018flifba da s\u0259ns\u0259n, elm d\u0259 s\u0259ns\u0259n,<br><\/em><em>K\u0259\u015ffl\u0259r eyl\u0259y\u0259n alim d\u0259 s\u0259ns\u0259n,<br><\/em><em>\u018fhs\u0259n bu q\u00fcdr\u0259t\u0259, bu ada \u0259hs\u0259n,<br><\/em><em>Ucaldan, yaradan \u0259ls\u0259n, m\u00fc\u0259llim&#8230;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan M\u00fc\u0259lliml\u0259rinin XI qurultay\u0131ndak\u0131 nitqind\u0259 \u201c&#8230;H\u0259r bir m\u00fc\u0259llim bilm\u0259lidir ki, \u043enun \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259, \u043enun d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn, mill\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n \u0445\u0430lq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015f b\u00fct\u00fcn b\u0430\u015fq\u0430 s\u0430h\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259\u0430liyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ins\u0430nl\u0430r\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131n i\u015find\u0259n \u0259n g\u0259r\u0259klisidir, \u0259n laz\u0131ml\u0131s\u0131d\u0131r\u201d demi\u015fdir. \u201cH\u0259r birimizd\u0259 m\u00fc\u0259llimin h\u0259rar\u0259tli q\u0259lbinin bir z\u0259rr\u0259ciyi var. M\u0259n d\u00fcnyada m\u00fc\u0259llimd\u0259n \u015f\u0259r\u0259fli ad tan\u0131m\u0131ram\u201d, \u2013 dey\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259ld\u0259 etdiyi b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259rin \u0259sas\u0131nda m\u0259hz m\u00fc\u0259lliml\u0259rin g\u0259rgin z\u0259hm\u0259ti v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik f\u0259aliyy\u0259tinin durdu\u011funu vur\u011fulay\u0131rd\u0131. S\u00f6zs\u00fcz ki, Ulu \u00f6nd\u0259rin n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu pedaqoqlar s\u0131ras\u0131nda \u015eeyx M\u0259h\u0259mm\u0259d Rasizad\u0259nin d\u0259 m\u0259xsusi yeri var.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u00fctviyy\u0259 \u018fsg\u0259rzad\u0259<br>AMEA Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7isi&nbsp;filologiya elml\u0259ri doktoru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/medeniyyet.az\/\">https:\/\/medeniyyet.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixin\u0259 ad\u0131n\u0131 q\u0131z\u0131l h\u0259rfl\u0259rl\u0259 yazan d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u0259nc n\u0259slin yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u201c\u0259sl silahda\u015flar\u0131\u201d kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirirdi. Ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan M\u00fc\u0259lliml\u0259rinin XI qurultay\u0131ndak\u0131 (1998) nitqind\u0259 demi\u015fdir: \u201cDo\u011frudur, siz m\u0259ni d\u0259 m\u00fc\u0259llim hesab edirsiniz. Burada m\u00fc\u0259yy\u0259n \u0259sas var. Siz m\u0259nim t\u0259hsilim\u0259 \u0259saslanaraq bunu deyirsiniz&#8230; M\u0259n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45885","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45885","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45885"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45885\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45891,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45885\/revisions\/45891"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45885"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45885"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45885"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}