{"id":45887,"date":"2023-05-02T10:00:00","date_gmt":"2023-05-02T06:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45887"},"modified":"2023-05-02T16:00:34","modified_gmt":"2023-05-02T12:00:34","slug":"ulu-ond%c9%99rl%c9%99-muzeyd%c9%99-kecirdiyimiz-2-saatliq-gorus-omurluk-yaddasima-yazildi-lutviyy%c9%99-%c9%99sg%c9%99rzad%c9%99-il%c9%99-musahib%c9%99-fotolar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=45887","title":{"rendered":"&#8220;Ulu \u00f6nd\u0259rl\u0259 muzeyd\u0259 ke\u00e7irdiyimiz 2 saatl\u0131q g\u00f6r\u00fc\u015f \u00f6m\u00fcrl\u00fck yadda\u015f\u0131ma yaz\u0131ld\u0131&#8221;\u00a0&#8211; L\u00fctviyy\u0259 \u018fsg\u0259rzad\u0259 il\u0259 m\u00fcsahib\u0259\u00a0&#8211; FOTOLAR"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Lutviyy\u0259-xanim-\u018fsg\u0259rzad\u0259.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Lutviyy\u0259-xanim-\u018fsg\u0259rzad\u0259.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-45892\" width=\"703\" height=\"589\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Lutviyy\u0259-xanim-\u018fsg\u0259rzad\u0259.jpg 520w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Lutviyy\u0259-xanim-\u018fsg\u0259rzad\u0259-300x252.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 703px) 100vw, 703px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; L\u00fctviyy\u0259 xan\u0131m, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illiyini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir zamanda onunla ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259ri olan ziyal\u0131larla s\u00f6hb\u0259t etm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. Bel\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri sizsiniz. Bilirik ki, Nax\u00e7\u0131vanda Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ill\u0259ri \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u0259n \u0259ziz v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli d\u00f6vr\u00fc hesab edirsiniz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; S\u00f6hb\u0259timiz\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin Moskvadan Bak\u0131ya, Bak\u0131dan is\u0259 Nax\u00e7\u0131vana g\u0259ldiyi h\u0259m \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli, h\u0259m d\u0259 xo\u015f g\u00fcnl\u0259rd\u0259n ba\u015flamaq ist\u0259yir\u0259m. H\u0259min k\u0259\u015fm\u0259k\u0259\u015fli g\u00fcnl\u0259rd\u0259 1990-c\u0131 il iyulun 22-d\u0259, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Moskvadan do\u011fulub-b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc Nax\u00e7\u0131vana, a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan v\u0259t\u0259nin\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 xalq\u0131n qurtulu\u015fu oldu. Ham\u0131 ulu \u00f6nd\u0259ri g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rinin m\u0259rk\u0259zin\u0259, &#8220;Tribuna&#8221; deyil\u0259n ba\u015f meydana ax\u0131n etdi. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259ki 30 min insan\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 anamla b\u0259rab\u0259r b\u00fct\u00fcn ail\u0259miz d\u0259 vard\u0131. &#8220;Unudulmu\u015f t\u0259nha ada&#8221;ya b\u0259nz\u0259dil\u0259n Nax\u00e7\u0131van art\u0131q t\u0259k deyildi. Xalq\u0131n q\u0259hr\u0259man o\u011flu burada idi. Moskvadan v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131dan Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259li\u015fi a\u011f\u0131r blokada \u015f\u0259raitind\u0259 olan Nax\u00e7\u0131vana yeni ruh g\u0259tirdi, insanlarda stimul yaratd\u0131. Nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar bu b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tin \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fdi. Ulu \u00f6nd\u0259rin bu ill\u0259rd\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rin getdiyi S\u0259d\u0259r\u0259kd\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 olmas\u0131 xalqla birliyi, insanlar\u0131n inam hissini g\u00fccl\u0259ndirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Nax\u00e7\u0131vanda t\u0259kc\u0259 Muxtar Respublika \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n, d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 mayak rolunu oynayan q\u0259rarlar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sin\u0259 nail oldu. B\u00fct\u00fcn nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar h\u0259min ill\u0259r Nax\u00e7\u0131vanda d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 taley\u00fckl\u00fc q\u0259rarlar\u0131n; &#8220;Nax\u00e7\u0131van Muxtar Sovet Sosialist Respublikas\u0131&#8221;n\u0131n ad\u0131ndan &#8220;Sovet&#8221; v\u0259 &#8220;Sosialist&#8221; s\u00f6zl\u0259rinin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, onun &#8220;Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131&#8221;, eyni zamanda Nax\u00e7\u0131van MR Ali Sovetini Ali M\u0259clis adland\u0131r\u0131lmas\u0131 (17 noyabr 1990), &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 haqq\u0131nda&#8221; Qanunun q\u0259bul edilm\u0259si (5 fevral 1991) v\u0259 bu qanunla \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yenid\u0259n respublikan\u0131n D\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 elan edilm\u0259sini, &#8220;1990-c\u0131 il yanvar ay\u0131nda t\u00f6r\u0259dilmi\u015f Bak\u0131 hadis\u0259l\u0259rin\u0259 siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221; q\u0259rar layih\u0259sinin i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 q\u0259rar\u0131n m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin siyasi n\u00fcfuzu n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0259bul olunmas\u0131n\u0131, &#8220;D\u00fcnya Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 birlik g\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda&#8221; q\u0259rar\u0131n (16 dekabr 1991) v\u0259 s. hans\u0131 \u00e7\u0259tin \u015f\u0259raitd\u0259 v\u0259 nec\u0259 q\u0259bul olundu\u011funa \u015fahidlik etdi. \u00dcmummilli liderin ilk g\u00fcnd\u0259n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar, h\u0259yata ke\u00e7irdiyi t\u0259dbirl\u0259r Nax\u00e7\u0131van\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n \u0259lin\u0259 ke\u00e7m\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qurtard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi g\u00fcnl\u0259rin \u015fahidi kimi dey\u0259 bil\u0259rik ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131 b\u0259lalardan qoruyan, i\u015f\u0131ql\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min ed\u0259n \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev, b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin, dahil\u0259rin v\u0259t\u0259ni olan Nax\u00e7\u0131van\u0131n yeti\u015fdirdiyi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 dayanan, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259nin\u0259, xalq\u0131na xidm\u0259t\u0259 h\u0259sr ed\u0259n, \u00f6lk\u0259mizin, eyni zamanda do\u011fuldu\u011fu Nax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259li\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn var q\u00fcvv\u0259si il\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n fenomen \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; B\u0259s sizin Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyin\u0259 g\u0259li\u015finiz nec\u0259 realla\u015fd\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u018fbu Turxan yaz\u0131r ki, &#8220;B\u0259z\u0259n s\u0259n yolu se\u00e7irs\u0259n, b\u0259z\u0259n d\u0259 yol s\u0259ni.&#8221; Taleyim\u0259 yaz\u0131lan yol m\u0259ni Nax\u00e7\u0131vanda yenic\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyin\u0259 g\u0259tirdi. \u00dcmummilli liderin Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin s\u0259dri i\u015fl\u0259diyi, birba\u015fa \u015fahidi oldu\u011fumuz d\u00f6vrd\u0259, bir az \u0259vv\u0259l sadalad\u0131\u011f\u0131m, d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli, eyni zamanda taley\u00fckl\u00fc q\u0259rar v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n, s\u0259n\u0259d v\u0259 materiallar\u0131n, imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktublar\u0131n, T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti v\u0259 \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259sind\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcqavil\u0259l\u0259rin sur\u0259tl\u0259rinin, \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin ail\u0259sin\u0259, onun u\u015faql\u0131q v\u0259 g\u0259nclik ill\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f stendl\u0259r, foto \u015f\u0259kill\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 t\u0259qdim olunan d\u00f6vl\u0259t t\u0259ltifl\u0259rinin sur\u0259tl\u0259rinin, ulu \u00f6nd\u0259rin 80, 85 v\u0259 90 illik yubileyl\u0259ri \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015f marka v\u0259 medallar, xatir\u0259 \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131, h\u0259m\u00e7inin 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda q\u0259bul edil\u0259n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131n\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131 muzeyd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq xo\u015fb\u0259xtliyi n\u0259sib oldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; N\u0259 zaman yarad\u0131ld\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Muzey \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259l\u0259 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f ilk muzeydir. Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rinin Heyd\u0259r \u018fliyev prospektind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n muzey 1999-cu il may\u0131n 10-dan, y\u0259ni Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin do\u011fum g\u00fcn\u00fcnd\u0259n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Qeyd edim ki, \u00fcmummilli liderin h\u0259yat\u0131, ictimai-siyasi, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n muzeyin yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti Muxtar respublikam\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131nda, onun g\u0259l\u0259c\u0259k quruculuq v\u0259 inki\u015faf\u0131nda \u00e7ox m\u00fch\u00fcm yol g\u00f6st\u0259ricisidir. Nax\u00e7\u0131vanda yarad\u0131lan Heyd\u0259r \u018fliyev Muzeyi Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r blokada v\u0259ziyy\u0259tind\u0259 oldu\u011fu ill\u0259rd\u0259 nax\u00e7\u0131vanl\u0131larla birlik n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n v\u0259 xilaskarl\u0131q missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n B\u00f6y\u00fck Az\u0259rbaycanl\u0131ya, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 xalq t\u0259r\u0259find\u0259n minn\u0259tdarl\u0131q duy\u011fusunun ifad\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Muzeyd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n jurnal, albom v\u0259 kitablar, film v\u0259 q\u0259zet materiallar\u0131ndan ibar\u0259t kitabxana yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130lk \u00f6nc\u0259 muzeyd\u0259 ekskursovood kimi faaliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mdan (19 may 1999-cu il) b\u00fct\u00fcn materiallarla yax\u0131ndan tan\u0131\u015f idim. Muzey\u0259 g\u0259l\u0259n qonaqlara burada n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n fotolar, stendl\u0259rd\u0259 qorunan q\u0259rarlar haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m m\u0259suliyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259r\u0259f idi. Az sonra, 1 aprel 2000-ci il tarixind\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyind\u0259 direktor kimi f\u0259aliyy\u0259tim\u0259 davam etdim. Muzey\u0259 g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131n say\u0131-hesab\u0131 yox idi. Respublikaya g\u0259l\u0259n qonaqlar; s\u0259firl\u0259r, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri, nazirl\u0259r, xarici qonaqlar, jurnalistl\u0259r v\u0259 b. b\u00f6y\u00fck bir maraqla muzeyi ziyar\u0259t edir, y\u00fcks\u0259k fikir bildirirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Heyd\u0259r \u018fliyevin \u00f6z\u00fc muzey\u0259 n\u0259 zaman g\u0259ldi, hans\u0131 duy\u011fular i\u00e7ind\u0259 ora t\u0259\u015frif buyurdu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Muzeyin \u0259n yaddaqalan, unudulmaz g\u00fcn\u00fc Nax\u00e7\u0131van MR 75-illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259ti il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n bayram \u015f\u0259nlikl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Nax\u00e7\u0131vana g\u0259l\u0259n \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1999-cu il oktyabr\u0131n 13-d\u0259 muzey\u0259 g\u0259lm\u0259si, ekspozisiya il\u0259 tan\u0131\u015f olmas\u0131 idi. Sevincimizin h\u0259ddi-h\u00fcdudu yox idi. B\u00f6y\u00fck h\u0259y\u0259can i\u00e7\u0259risind\u0259 idik. S\u0259h\u0259r i\u015f vaxt\u0131ndan da \u0259vv\u0259l i\u015f\u0259 g\u0259lmi\u015fdik. Heyd\u0259r \u018fliyevi \u00e7oxlu sayda d\u00f6vl\u0259t i\u015f\u00e7il\u0259ri, mill\u0259t v\u0259kill\u0259ri, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xadiml\u0259ri m\u00fc\u015faiy\u0259t ets\u0259 d\u0259, \u00dcmummilli lider \u00f6z muzeyin\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259 daxil oldu. Biz tap\u015f\u0131r\u0131q verildiyi kimi, stendl\u0259rin yan\u0131nda durmu\u015fduq. Heyd\u0259r \u018fliyev muzey\u0259 daxil olan kimi, dedi: &#8220;Siz niy\u0259 orada dayanm\u0131s\u0131n\u0131z? Buraya g\u0259lin.&#8221; B\u00f6y\u00fck bir sevincl\u0259 ona yax\u0131nla\u015fd\u0131q. Biziml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. Sonra \u00dcmummilli lider muzeyi ziyar\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259r \u00f6z\u00fc muzeyd\u0259ki \u015f\u0259kil v\u0259 q\u0259rarlar haqq\u0131nda b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u00f6vql\u0259 m\u0259lumat verm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Muzeyin giri\u015find\u0259ki ail\u0259 fotosunun qar\u015f\u0131s\u0131nda dayand\u0131: &#8220;Bu atam \u018flirza \u018fliyev, bu is\u0259 anam \u0130zz\u0259t xan\u0131md\u0131r. H\u0259r k\u0259si bir-bir ad\u0131 il\u0259 t\u0259qdim ed\u0259n ulu \u00f6nd\u0259r bird\u0259n dedi: &#8220;Bu da bizim yax\u0131n qon\u015fumuz olub, Xur\u015fud xan\u0131md\u0131r.&#8221; \u00dcmummilli lider verdiyi m\u0259lumatlarla yana\u015f\u0131, biz\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verirdi. O g\u00fcn\u00fc \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdir\u0259n \u00e7oxlu \u015f\u0259kill\u0259r \u00e7\u0259kildi. Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox s\u0259mimi insan idi. O g\u00fcn h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n yaddaqalan, unudulmaz g\u00fcn\u00fc oldu, dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. Do\u011frudur, sonralar da qat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m qurultaylarda (YAP II qurultay\u0131-20-22 noyabr 2001-ci il v\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Az\u0259rbaycan Qad\u0131nlar\u0131n\u0131n II qurultay\u0131), m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259, sessiyalarda bu b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259ti g\u00f6rm\u0259k, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131, t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini dinl\u0259m\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail oldum. Lakin Ulu \u00d6nd\u0259rl\u0259 muzeyd\u0259 ke\u00e7irdiyimiz 2 saatl\u0131q g\u00f6r\u00fc\u015f \u00f6m\u00fcrl\u00fck yadda\u015f\u0131ma yaz\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259min g\u00fcn\u00fcn ax\u015fam\u0131 Nax\u00e7\u0131van inc\u0259s\u0259n\u0259t ustalar\u0131n\u0131n i\u015ftiraki il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n b\u00f6y\u00fck bayram konsertind\u0259 i\u015ftirak etdik. Dahi insan\u0131n \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 dinl\u0259dik. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn, \u00dcmummilli liderin m\u00fczeyi ziyar\u0259t etdiyi g\u00fcn\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 il\u0259 m\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 3 \u015feir h\u0259sr etdim. Bir ha\u015fiy\u0259 \u00e7\u0131xmaq ist\u0259yir\u0259m. O zaman h\u0259m Az\u0259rbaycan\u0131n televiziya kanallar\u0131, h\u0259m d\u0259 Nax\u00e7\u0131van televiziyas\u0131 tez-tez verili\u015fl\u0259rini birba\u015fa muzeyd\u0259 \u00e7\u0259kirdi. Bir g\u00fcn muzey\u0259 bir n\u0259f\u0259r g\u0259ldi. Dedi ki, &#8220;L\u00fctviyy\u0259 xan\u0131m, m\u0259n sizi &#8220;\u015e\u0259rq qap\u0131s\u0131&#8221; q\u0259zetin\u0259 verdiyiniz; &#8220;Siz m\u0259n\u0259 ism\u0259tli qad\u0131nlar verin, m\u0259n siz\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi b\u0259x\u015f edim&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 m\u00fcsahib\u0259nizd\u0259n tan\u0131y\u0131ram&#8221;. M\u0259lum oldu ki, bu \u015f\u0259xs MR Ali M\u0259clisinin deputat\u0131, &#8220;Qeyr\u0259t&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n direktoru, eyni zamanda NDPU-nin m\u00fc\u0259llimi m\u0259rhum Vaqif M\u0259mm\u0259dovdur. Sonradan bu adam m\u0259nim &#8220;D\u00fcnya ba\u015fdan-ba\u015fa na\u011f\u0131lm\u0131\u015f dem\u0259&#8221; adl\u0131 ilk kitab\u0131ma \u00f6n s\u00f6z d\u0259 yazd\u0131. S\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 m\u0259lum oldu ki, Vaqif m\u00fc\u0259llimin muzey\u0259 g\u0259lm\u0259kd\u0259 m\u0259qs\u0259di &#8220;\u00c7inar \u00f6mr\u00fc&#8221; adl\u0131 verili\u015fin \u00e7\u0259kili\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. M\u00fcsahib\u0259md\u0259n m\u0259nim d\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fumdan x\u0259b\u0259rdar olan Vaqif m\u00fc\u0259llim Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyind\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259c\u0259k &#8220;\u00c7inar \u00f6mr\u00fc&#8221; adl\u0131 verili\u015f\u0259 m\u0259ni d\u0259 d\u0259v\u0259t etdi. H\u0259min verili\u015fd\u0259 m\u0259nim Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m \u015feirl\u0259r\u0259 d\u0259 toxunuldu. Qeyd etdim ki, o \u015feirl\u0259ri yazmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259qam\u0131 ya\u015famaq laz\u0131m imi\u015f. \u00dcmummilli lideri yax\u0131ndan g\u00f6rm\u0259k, o b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini dinl\u0259m\u0259k, ondak\u0131 b\u00f6y\u00fck s\u0259mimiyy\u0259t\u0259 heyran olmaqdan ke\u00e7irmi\u015f \u015feirin yaranma prosesi. Yazd\u0131\u011f\u0131m 3 \u015feirin birin\u0259 Nax\u00e7\u0131van MR \u018fm\u0259kdar \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi \u015e\u0259ms\u0259ddin Qas\u0131mov musiqi b\u0259st\u0259l\u0259di. Mahn\u0131 \u00dcmummilli liderin 80 illik yubileyind\u0259 xor t\u0259r\u0259find\u0259n ifa olundu. El\u0259 h\u0259min ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259ti, Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcdrikliyi&#8221; m\u00fcsabiq\u0259sinin qalibl\u0259rind\u0259n biri odum. Ulu \u00f6nd\u0259rin 80 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunan m\u00fcsabiq\u0259d\u0259 is\u0259 &#8220;\u018fn yax\u015f\u0131 analitik yaz\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221; ayr\u0131lan m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fcm.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Heyd\u0259r \u018fliyevin Nax\u00e7\u0131vana sonrak\u0131 s\u0259f\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz ba\u015f tutmu\u015fdumu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; B\u0259li. M\u0259s\u0259l\u0259n, Heyd\u0259r \u018fliyevin C\u0259m\u015fid Nax\u00e7\u0131vanski ad\u0131na H\u0259rbi Liseyin Nax\u00e7\u0131van filial\u0131nda kursantlarla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259, \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131n\u0131 ziyar\u0259tind\u0259, B\u0259hruz K\u0259ng\u0259rlinin ev muzeyinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda m\u0259n d\u0259 i\u015ftirak edirdim. T\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 kimi \u00dcmummilli lideri yenid\u0259n yax\u0131ndan g\u00f6rm\u0259k \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 nail olurdum. Bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri d\u025918 iyun 2002-ci il Nax\u00e7\u0131van MR Ali M\u0259clisind\u0259 Muxtar Respublikanin D\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlarinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259 oldu. M\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r geni\u015f nitq s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k Nax\u00e7\u0131vana g\u0259ldiyi a\u011f\u0131r g\u00fcnl\u0259ri xat\u0131rlad\u0131, ona g\u00f6st\u0259ril\u0259n sevgi v\u0259 qay\u011f\u0131dan v\u0259fadarl\u0131qla s\u00f6z a\u00e7d\u0131. H\u0259m\u00e7inin \u00f6z\u00fcn\u00fcn Nax\u00e7\u0131vanda h\u0259yata ke\u00e7irdiyi m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q sald\u0131. Bir m\u0259s\u0259l\u0259ni qeyd edim ki, bu m\u00fcdrik insan Az\u0259rbaycanda ikinci hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 i\u015fl\u0259ri daim d\u0259st\u0259kl\u0259mi\u015fdir. Burada apar\u0131lan kompleks quruculuq i\u015fl\u0259ri il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmaq, bir s\u0131ra sosial, ictimai obyektl\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 4 d\u0259f\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131na s\u0259f\u0259r etmi\u015fdir ki, bu s\u0259f\u0259rl\u0259rin \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn yax\u0131ndan \u015fahidiy\u0259m. M\u0259n onun t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131n\u0131n l\u0259yaq\u0259tli s\u0259hif\u0259l\u0259rini muzeyd\u0259 meydanda olan tarixi, \u0259yani s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n \u00f6yr\u0259nmi\u015f\u0259m daha \u00e7ox. 1990-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin deputat\u0131 v\u0259 Ali M\u0259clisin S\u0259dri kimi i\u015fl\u0259yib haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131, q\u0259bul etdiyi tarixi q\u0259rar v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlardan, imzalanm\u0131\u015f protokol v\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259rd\u0259n, m\u0259ktub v\u0259 teleqramlardan, istifad\u0259 etdiyi xatir\u0259 \u0259\u015fyalar\u0131ndan, ulu \u00f6nd\u0259rin \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 toxunmu\u015f xal\u00e7alardan, \u00e7\u0259kilmi\u015f portretl\u0259rd\u0259n, tarixi fotolardan v\u0259 s\u0259n\u0259dli filml\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olan, z\u0259ngin fond materiallar\u0131, orijinal s\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 eksponatlarla dahi r\u0259hb\u0259rin m\u0259nal\u0131 h\u0259yat\u0131, xalq\u0131m\u0131z\u0131n rifah\u0131, xo\u015f g\u0259l\u0259c\u0259yi namin\u0259 siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vrl\u0259ri, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lan muzeyd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq, h\u0259r g\u00fcn dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin muzeyl\u0259r\u0259 s\u0131\u011fmayan z\u0259ngin \u00f6m\u00fcr yolunu \u0259ks etdir\u0259n d\u0259y\u0259rli ekspozisiya zal\u0131nda g\u0259zm\u0259k, ekskursiya ke\u00e7m\u0259k, g\u0259l\u0259n qonaqlar\u0131 qar\u015f\u0131lamaq, ulu \u00f6nd\u0259rin u\u015faql\u0131q v\u0259 g\u0259nclik d\u00f6vr\u00fc, t\u0259hsil ill\u0259ri, ilk \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259ti, 1969-1982-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycana r\u0259hb\u0259rliyinin birinci d\u00f6vr\u00fc, Moskvada \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr, Nax\u00e7\u0131vana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131, Muxtar Respublikaya r\u0259hb\u0259rlik etdiyi ill\u0259r, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fc \u0259ks olunan z\u0259ngin materiallar\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259m\u0259k xo\u015fb\u0259xtliyi h\u0259r adama qism\u0259t olmur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8211; Bu g\u00fcn\u00fcn prizmas\u0131ndan baxanda Heyd\u0259r \u018fliyevin ideallar\u0131 hans\u0131 m\u0259n\u0259vi-siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu suala \u0259n d\u0259qiq cavab\u0131 \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 verib. \u00c7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 vur\u011fulay\u0131b ki, 1990-c\u0131 ill\u0259rin a\u011f\u0131r, \u00e7\u0259tin, b\u0259zi hallarda \u00fcmidsiz hesab edil\u0259n reall\u0131qlar\u0131 il\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin d\u00fcnyadak\u0131 bug\u00fcnk\u00fc yerinin m\u00fcqayis\u0259si ulu \u00f6nd\u0259rin Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda xidm\u0259tl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 v\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259ht\u0259l\u015f\u00fcurunda \u00f6z\u00fcn\u0259 d\u0259rin iz buraxm\u0131\u015f dahi obraz\u0131n\u0131 daha ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan yarad\u0131r. Zaman su kimi ax\u0131b gedir. Bu ax\u0131b ged\u0259n zaman\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 insan, insan\u0131n \u00f6mr\u00fc d\u0259 zamana qar\u0131\u015faraq sanki yoxa \u00e7\u0131x\u0131r. Xilaskarlar is\u0259 g\u0259lir, zamana h\u00f6km edir, tarix yaz\u0131r v\u0259 tarix\u0259 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\">https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; L\u00fctviyy\u0259 xan\u0131m, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illiyini ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir zamanda onunla ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259ri olan ziyal\u0131larla s\u00f6hb\u0259t etm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. Bel\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259n biri sizsiniz. Bilirik ki, Nax\u00e7\u0131vanda Heyd\u0259r \u018fliyev muzeyind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z ill\u0259ri \u00f6mr\u00fcn\u00fcz\u00fcn \u0259n \u0259ziz v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli d\u00f6vr\u00fc hesab edirsiniz. &#8211; S\u00f6hb\u0259timiz\u0259 d\u00fcnya \u015f\u00f6hr\u0259tli siyas\u0259t\u00e7i, dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyevin Moskvadan Bak\u0131ya, Bak\u0131dan is\u0259 Nax\u00e7\u0131vana g\u0259ldiyi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45887","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45887"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45887\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45893,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45887\/revisions\/45893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}