{"id":46000,"date":"2023-05-06T08:00:00","date_gmt":"2023-05-06T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=46000"},"modified":"2023-05-06T08:01:19","modified_gmt":"2023-05-06T04:01:19","slug":"az%c9%99rbaycan-yazicilar-birliyinin-s%c9%99dri-xalq-yazicisi-anar-rzayev-qalib-g%c9%99ldi-qalib-getdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=46000","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin s\u0259dri, Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Anar RZAYEV.&#8221;QAL\u0130B G\u018fLD\u0130, QAL\u0130B GETD\u0130&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ayb-s-xy-anar.jpg\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/ayb-s-xy-anar-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-46004\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r \u00fcr\u0259yimiz s\u0259ks\u0259k\u0259d\u0259 idi. Vaxta\u015f\u0131r\u0131 s\u0259hh\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, tezlikl\u0259 geri d\u00f6n\u0259c\u0259yini  e\u015fits\u0259k d\u0259, nigaran\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0259ngimirdi. Onun x\u0259st\u0259 \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rinin \u2013 kino-video kadrlar\u0131n\u0131n, adic\u0259 fotolar\u0131n\u0131n meydana \u00e7\u0131xmamas\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm, \u00e7\u00fcnki xasiyy\u0259tin\u0259 az-\u00e7ox b\u0259l\u0259d idim. X\u0259st\u0259, h\u0259m d\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259, h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131 80-ni \u00f6tm\u00fc\u015f bir insan\u0131n v\u00fccudunda da, sif\u0259tind\u0259 d\u0259, t\u0259bii ki, bir \u00fczg\u00fcnl\u00fck, z\u0259iflik sezil\u0259c\u0259kdi. Heyd\u0259r \u018fliyev dostlar\u0131na da, d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin\u0259 d\u0259, do\u011fma xalq\u0131na da bu \u015f\u0259kild\u0259, bu halda g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 he\u00e7 c\u00fcr raz\u0131 olmazd\u0131. O, yadda\u015flarda h\u0259mi\u015f\u0259ki kimi \u015fax yeri\u015fli, m\u0259\u011frur duru\u015flu, xo\u015f sif\u0259tli, g\u00fcl\u0259r\u00fczl\u00fc, b\u0259z\u0259n d\u0259 s\u0259rt, iti bax\u0131\u015fl\u0131 bir insan kimi qalmaq ist\u0259yirdi. V\u0259 el\u0259 bel\u0259c\u0259 d\u0259 qald\u0131. Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif telekanallarda n\u00fcmayi\u015f etdiril\u0259n kadrlarda onun yaln\u0131z r\u0259smi sur\u0259tini yox, \u00e7ox t\u0259bii, \u00e7ox s\u0259mimi, \u00e7ox insani c\u0259h\u0259tl\u0259rini d\u0259 g\u00f6rd\u00fck, \u015fux zarafatlar\u0131n\u0131 da e\u015fitdik, dal\u011f\u0131nl\u0131q anlar\u0131n\u0131n, q\u0259mli-q\u00fcss\u0259li m\u0259qamlar\u0131n\u0131n, musiqid\u0259n t\u0259sirl\u0259nib g\u00f6zl\u0259rinin ya\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131n da \u015fahidi olduq. \u018fvv\u0259ll\u0259r g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kadrlara da indi ayr\u0131 g\u00f6zl\u0259 bax\u0131r\u0131q. Ne\u00e7\u0259 ay\u0131n h\u0259y\u0259canlar\u0131, t\u0259la\u015flar\u0131 i\u00e7ind\u0259 bir an da \u00fcmidimi itirmirdim. \u0130nan\u0131rd\u0131m ki, bir g\u00fcn Bak\u0131 hava liman\u0131nda u\u00e7aqdan enib \u00fcst\u00fcn\u0259 y\u00fcy\u00fcr\u0259n jurnalistl\u0259r\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcml\u0259 baxaraq: \u2013 m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259ni ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259fn etmisiniz? \u2013 dey\u0259c\u0259kdi \u2013 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz ki, sa\u011f-salamatam \u2013 dey\u0259c\u0259kdi.<br>Dekabr\u0131n 12-d\u0259n 13-n\u0259 ke\u00e7\u0259n m\u0259\u015fum gec\u0259 \u00fcmidl\u0259rimiz pu\u00e7 oldu. ANS televiziyas\u0131 qara x\u0259b\u0259ri b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycana yayd\u0131, xalq\u0131m\u0131z yetim qald\u0131. \u0130lham \u018fliyev v\u0259 Sevil xan\u0131m atalar\u0131n\u0131, Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck o\u011flunu, m\u0259n is\u0259 \u00e7ox do\u011fma, \u00e7ox yax\u0131n, \u00e7ox \u0259ziz adam\u0131m\u0131 itirdim.<br>Bu s\u00f6zl\u0259ri tam s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259 deyir\u0259m. Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 n\u0259 qohumlu\u011fum \u00e7at\u0131rd\u0131, n\u0259 d\u0259 ya\u015f f\u0259rqi, ictimai m\u00f6vqe etibar\u0131 il\u0259 dost ola bil\u0259rdik. Amma \u00f6mr\u00fcm boyu onun diqq\u0259tini v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131, isti m\u00fcnasib\u0259tini duymu\u015fdum. Bilirdim ki, ist\u0259r sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259nd\u0259n ona pis niyy\u0259tl\u0259 dey\u0259nl\u0259r d\u0259 az olmay\u0131b. Yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n XX qurultay\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rk\u0259n \u00f6z\u00fc bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131. Amma onu da bilir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn bu donoslar m\u0259n\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259sir etmirdi v\u0259 ed\u0259 d\u0259 bilm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki insan s\u0259rraf\u0131 idi. V\u0259 kimin kim oldu\u011funu da yax\u015f\u0131 bilirdi. Bo\u011fazdan yuxar\u0131 t\u0259m\u0259nnal\u0131 s\u00f6zl\u0259ri d\u0259 ger\u00e7\u0259k \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n se\u00e7ib ay\u0131r\u0131rd\u0131. El\u0259 adamlar var ki, \u00f6zl\u0259ri lakey xisl\u0259tli ola-ola, \u00f6zg\u0259sinin s\u0259mimi hissl\u0259rin\u0259 he\u00e7 c\u00fcr inana bilmir. \u0130nana bilmirl\u0259r ki, sevgi t\u0259m\u0259nnas\u0131z da ola bil\u0259r, h\u00f6rm\u0259t qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 da ola bil\u0259r. M\u0259nim he\u00e7 bir v\u0259zif\u0259 sahibind\u0259n he\u00e7 vaxt \u015f\u0259xsi umaca\u011f\u0131m olmay\u0131b. V\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev i\u015f ba\u015f\u0131nda olanda da, olmayanda da ona eyni h\u00f6rm\u0259t v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259t hissl\u0259ri b\u0259sl\u0259mi\u015f\u0259m. Amma hissl\u0259rimi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda \u00fcr\u0259k dolusu dey\u0259 bilm\u0259mi\u015f\u0259m, t\u0259mt\u0259raql\u0131, gurultulu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 ifad\u0259 etm\u0259mi\u015f\u0259m. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u0259m ki, bunu ayr\u0131 c\u00fcr yozacaqlar. Halbuki, Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259nim haqq\u0131mda, ayr\u0131-ayr\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rim haqq\u0131nda, 60 illiyiml\u0259 ba\u011fl\u0131 dediyi xo\u015f s\u00f6zl\u0259r m\u0259nim onun haqq\u0131nda dedikl\u0259rimd\u0259n v\u0259 yazd\u0131qlar\u0131mdan az deyil. Yaln\u0131z bir d\u0259f\u0259 75 illiyind\u0259 &#8220;Oqonyok&#8221; jurnal\u0131n\u0131n sifari\u015fi il\u0259 onun bar\u0259sind\u0259 &#8220;\u015e\u0259xsiyy\u0259tin miqyas\u0131&#8221; adl\u0131 ayr\u0131ca bir m\u0259qal\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131m.<br>\u0130ndi bu b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tin miqyas\u0131n\u0131n o vaxt m\u0259nim yazd\u0131\u011f\u0131mdan da b\u00f6y\u00fck oldu\u011funu etiraf edir\u0259m. V\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m ki, ill\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259 bu miqyaslar\u0131n \u00e7ox-\u00e7ox daha b\u00f6y\u00fck oldu\u011funu da d\u0259rk ed\u0259c\u0259yik.<br>Heyd\u0259r \u018fliyevi tan\u0131yanda \u00e7ox g\u0259nc idim. Sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan rayonlar\u0131na s\u0259f\u0259rl\u0259r zaman\u0131, m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda G\u0259nc\u0259d\u0259, Nax\u00e7\u0131vanda, \u015eu\u015fada, habel\u0259 \u0130stanbulda v\u0259 Ankarada, Moskvada, Romada, Pekind\u0259 v\u0259 \u015eanxayda, Alma-at\u0131da, Bi\u015fk\u0259kd\u0259, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131yla s\u00f6hb\u0259tl\u0259rind\u0259, s\u0259n\u0259t\u00e7il\u0259rl\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tind\u0259, tarlalarda, ya k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 adi adamlarla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 onu yax\u0131ndan m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k imkan\u0131m olub. Says\u0131z-hesabs\u0131z toplant\u0131larda, yubileyl\u0259rd\u0259 onu dinl\u0259mi\u015f\u0259m, yaz\u0131\u00e7\u0131larla, s\u0259n\u0259t adamlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m, iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 is\u0259 t\u0259kb\u0259t\u0259k \u00e7ox \u0259trafl\u0131, m\u0259hr\u0259m s\u00f6hb\u0259tl\u0259rimiz olub. 1997-ci ilin pay\u0131z\u0131nda \u0130taliyadan qay\u0131dark\u0259n t\u0259yyar\u0259d\u0259 ta Romadan Bak\u0131yacan \u00fc\u00e7 saatdan art\u0131q ikilikd\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Bu s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri g\u00fcnd\u0259liyimd\u0259 b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla v\u0259 tam d\u0259qiqlikl\u0259 isti-isti qeyd etmi\u015f\u0259m.<br>\u0130ndi m\u0259nim bu b\u00f6y\u00fck insan\u0131n xatir\u0259si qar\u015f\u0131s\u0131nda borcum \u2013 hafiz\u0259md\u0259 v\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131, uzun ill\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 etdikl\u0259rimi v\u0259 m\u0259hr\u0259m s\u00f6hb\u0259tl\u0259rimizin tam m\u0259tnini, el\u0259c\u0259 d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev fenomeni haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rimi iri bir yaz\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 almaqd\u0131r v\u0259 m\u0259n m\u00fctl\u0259q bunu ed\u0259c\u0259m.<br>A\u011f\u0131r itkimizin t\u0259siri alt\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131m bu ki\u00e7ik qeydl\u0259rd\u0259 is\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev taleyinin yaln\u0131z bir \u0259sas c\u0259h\u0259ti \u00fcst\u00fcnd\u0259 durmaq ist\u0259yir\u0259m. Z\u0259nnimc\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev bu d\u00fcnyaya h\u0259mi\u015f\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7almaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdi.<br>O he\u00e7 bir vaxt qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xan he\u00e7 bir \u00e7\u0259tinliyin qaba\u011f\u0131ndan qa\u00e7mazd\u0131. \u018fn qorxulu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259n bel\u0259 z\u0259f\u0259r \u00e7alaraq \u00e7\u0131xard\u0131. Xalq C\u0259bh\u0259si hakimiyy\u0259td\u0259 olan vaxt rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycandan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck tarixi u\u011fur hesab edirl\u0259r. Raz\u0131yam. Amma \u00e7\u0131xar\u0131lan ordunun yerini tutacaq milli zabitl\u0259r korpusunun \u0259sas\u0131n\u0131 ax\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7ox-\u00e7ox qabaqlar Sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 Nax\u00e7\u0131vanski h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bini yaratmaqla, ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 g\u0259nci SSR\u0130-nin ali h\u0259rbi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259kl\u0259 qoymu\u015fdu.<br>Sirr deyil ki, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259rbi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 orduda ya tikinti batalyonunda, ya m\u0259tb\u0259xd\u0259 i\u015fl\u0259dilirdil\u0259r. B\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259tini yaln\u0131z 15-20 il sonra Qaraba\u011f davas\u0131 ba\u015flananda tam d\u0259rk etdiyimiz bu i\u015f \u2013 milli h\u0259rbi kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si \u2013 sovet ehkamlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 idi. Az\u0259rbaycan\u0131 yaln\u0131z xammal \u0259razisi kimi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 \u2013 \u0259n yeni s\u0259naye ocaqlar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 \u2013 SSR\u0130-nin iqtisadi \u0259tal\u0259t siyas\u0259tin\u0259 qalib g\u0259lm\u0259kdi. 37-ci ilin milyonlarla repressiya qurbanlar\u0131ndan yaln\u0131z birinin \u2013 b\u00f6y\u00fck H\u00fcseyn Cavidin n\u0259\u015finin tap\u0131l\u0131b v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259tirilm\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 zehinl\u0259rd\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n Stalin buzlaqlar\u0131n\u0131n \u0259ridilm\u0259si dem\u0259kdi. Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k \u00fcmumittifaq m\u00fckafatlar\u0131na, t\u0259ltifl\u0259rin\u0259 nail olmas\u0131 yaln\u0131z o konkret \u015f\u0259xsl\u0259rin deyil, \u00fcmum\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n, s\u0259n\u0259timizin v\u0259 dem\u0259li, Az\u0259rbaycan\u0131n n\u00fcfuzunu ucaltmaqd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar \u2013 Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259t\u0259nsev\u0259rliyinin, Heyd\u0259r \u018fliyev z\u0259kas\u0131n\u0131n, irad\u0259sinin, uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin q\u0259l\u0259b\u0259si idi.<br>V\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar b\u0259dnam qon\u015fular\u0131m\u0131z\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r, q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131r, q\u0259z\u0259bl\u0259ndirir, yuxular\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131r\u0131rd\u0131.<br>Moskvaya, m\u0259rk\u0259zi dair\u0259l\u0259r\u0259 donos donos dal\u0131nca gedirdi. \u2013 &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131van\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259di, indi d\u0259 Qaraba\u011f\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir&#8221; \u2013 donoslar\u0131n \u0259sas m\u00f6vzusu bu idi.<br>Heyd\u0259r \u018fliyev bunu bilirdi. V\u0259 bunu bil\u0259-bil\u0259 m\u0259h\u0259l qoymurdu. Brejnevl\u0259 xo\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc v\u0259 xalq\u0131n\u0131, respublikas\u0131n\u0131 mikoyanlardan, baqramyanlardan v\u0259 onlar\u0131n t\u00f6r-t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rind\u0259n s\u0131\u011forta etm\u0259k idi.<br>\u015eu\u015fada \u0259z\u0259m\u0259tli Vaqif m\u0259qb\u0259r\u0259sini, Nat\u0259van heyk\u0259lini ucaltmaqla, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli, B\u00fclb\u00fcl muzeyl\u0259rini a\u00e7maqla, \u015eu\u015fada t\u0259nt\u0259n\u0259li beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irm\u0259kl\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev bu q\u0259dim Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rinin milli simas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirirdi. Ax\u0131 50-ci ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fada yegan\u0259 iki heyk\u0259lin \u2013 Nelson Stepanyan\u0131n v\u0259 Tevosyan\u0131n b\u00fcstl\u0259ri oldu\u011funu m\u0259n yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram. Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan KP MK-n\u0131n Birinci katibi oldu\u011fu ill\u0259rd\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7iliyi meyill\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f partiya q\u0259rar\u0131 da yad\u0131mdad\u0131r. N\u0259 bundan \u0259vv\u0259l, n\u0259 sonra erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7iliyi meyill\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 bu k\u0259skinlikd\u0259 partiya q\u0259rar\u0131 q\u0259bul olunub.<br>B\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259\u011fm\u0259n, Heyd\u0259r \u018fliyev iki d\u0259f\u0259 Sosialist \u018fm\u0259yi Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na da layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, Siyasi B\u00fcronun t\u0259rkibin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Erm\u0259nil\u0259r yan\u0131b-yax\u0131lmas\u0131n, neyl\u0259sin? M\u0259ni is\u0259 yand\u0131r\u0131b-yaxan odur ki, Heyd\u0259r \u018fliyev haqq\u0131nda Moskvaya ged\u0259n donoslar\u0131n b\u00f6y\u00fck bir qismi el\u0259 onun \u00f6z v\u0259t\u0259nind\u0259n, Az\u0259rbaycandan gedirdi. Onun \u00f6z soyda\u015flar\u0131, az\u0259rbaycanl\u0131lar verirdil\u0259r bu donoslar\u0131.<br>S\u0259d heyif ki, yaln\u0131z erm\u0259nil\u0259rin deyil, b\u0259zi &#8220;\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259rin&#8221; d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 bu b\u0259dxah m\u00fcnasib\u0259ti bizim g\u00fcnl\u0259rd\u0259, m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 davam edir. Heyd\u0259r \u018fliyev erm\u0259nil\u0259rl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131, &#8220;\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcnk\u00fcl\u0259r&#8221; is\u0259 onun \u00f6z\u00fcyl\u0259. Bu n\u0259 milli \u015fak\u0259rimizdir bel\u0259, anlaya bilmir\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r hans\u0131 bir g\u00f6rk\u0259mli \u00f6vlad\u0131 \u2013 ist\u0259r siyas\u0259t sah\u0259sind\u0259 olsun, ist\u0259r elm, s\u0259n\u0259t, \u0259d\u0259biyyat \u2013 xalq\u0131na \u015f\u00f6hr\u0259t g\u0259tirirs\u0259, \u00f6lk\u0259mizin s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259n k\u0259narda ad qazan\u0131rsa, mill\u0259tin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 layiqinc\u0259 t\u0259msil edirs\u0259 \u2013 h\u0259min el\u0259 bu xalq\u0131n, bu mill\u0259tin bir para insanlar\u0131 ona q\u0259nim k\u0259silir.<br>1987-ci ild\u0259 erm\u0259nil\u0259rin, erm\u0259ni dair\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u00fc t\u0259siri alt\u0131nda olan Qorba\u00e7ovun birg\u0259 s\u0259yl\u0259ri il\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev SSR\u0130-nin siyasi Olimpind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. D\u00fcz bir h\u0259ft\u0259 sonra is\u0259 ad\u0131b\u0259dnam akademik Aqanbekyan Parisd\u0259 Qaraba\u011f kompaniyas\u0131na start verdi.<br>H.\u018fliyev istefaya g\u00f6nd\u0259rildi, ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri basq\u0131lara m\u0259ruz qald\u0131, Moskva q\u0259zetl\u0259rind\u0259 b\u00f6htanlar, iftiralar d\u0259rc olundu, bar\u0259sind\u0259 cinay\u0259t i\u015fi a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn qurdalanma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. T\u0259kl\u0259ndiyi, yax\u015f\u0131l\u0131q etdiyi adamlar\u0131n \u00e7oxunun d\u00f6n\u00fck \u00e7\u0131xd\u0131\u011f\u0131 (bu da milli \u015fak\u0259rimizdi?) bir m\u0259qamda Heyd\u0259r \u018fliyev he\u00e7 n\u0259d\u0259n v\u0259 he\u00e7 k\u0259sd\u0259n qorxub-\u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n Moskvadak\u0131 Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 g\u0259lir, 90-c\u0131 ilin qara Yanvar\u0131n\u0131 l\u0259n\u0259tl\u0259 dam\u011falay\u0131r, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u0259tbuat\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda Qorba\u00e7ovu ittiham edirdi. Bu da onun q\u0259l\u0259b\u0259si idi.<br>O vaxt Moskvada Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 telefon etmi\u015fdim. Moskva m\u0259tbuat\u0131ndak\u0131 iftira dolu yaz\u0131lardan \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131yla dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. \u2013 Bel\u0259 yaz\u0131lara fikir verm\u0259yin, \u2013 dedim \u2013 Siz tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tsiniz v\u0259 bunu ham\u0131 bilir.<br>Bu telefon s\u00f6hb\u0259tinin bir ba\u015fqa vacib m\u0259qam\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0259trafl\u0131 yazacam. \u0130ndi is\u0259 ancaq onu deyim ki, bu s\u00f6hb\u0259td\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevin daha Moskvada qalmaq, orada ya\u015famaq ist\u0259m\u0259diyini ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm.<br>\u018ffsuslar olsun ki, Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 n\u0259inki Moskvada, he\u00e7 Bak\u0131da da ya\u015fama\u011fa imkan verm\u0259dil\u0259r. Tikilib qurulmas\u0131nda bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259ti olan adama Bak\u0131da bir m\u0259nzil d\u0259 tap\u0131lmad\u0131, do\u011fuldu\u011fu yer\u0259 \u2013 Nax\u00e7\u0131vana getm\u0259li oldu. Soyuq, \u015faxtal\u0131, yanacaqs\u0131z Nax\u00e7\u0131van q\u0131\u015f\u0131nda \u0259traf\u0131ndak\u0131 etibarl\u0131 insanlara \u2013 &#8220;\u00f6ls\u0259k d\u0259, bir yerd\u0259 \u00f6l\u0259c\u0259yik, qalsaq da, bir yerd\u0259 qalacay\u0131q&#8221; \u2013 dedi. \u0130lk bax\u0131\u015fda bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259rdi ki, siyasi karyeras\u0131 bitmi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev, ax\u0131r ki, m\u0259\u011flub edilib. Bel\u0259 amans\u0131zl\u0131qlarla \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f, bel\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z \u015f\u0259rait\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ba\u015fqa birisi, b\u0259lk\u0259 d\u0259, m\u0259\u011flub olard\u0131. H\u0259r hans\u0131 ba\u015fqa birisi. Heyd\u0259r \u018fliyev yox.<br>C\u0259misi bir-iki il ke\u00e7di, Qorba\u00e7ovun \u00f6z\u00fc d\u0259, \u00f6lk\u0259si d\u0259 yerl\u0259-yeksan oldu, indi SSR\u0130-nin ilk v\u0259 son prezidenti vaxt\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn radioda u\u015faq na\u011f\u0131llar\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirir v\u0259 cibini doldurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Makdonalds\u0131 reklam edir. Heyd\u0259r \u018fliyev is\u0259 XX \u0259srd\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini ikinci d\u0259f\u0259 qazanm\u0131\u015f milli d\u00f6vl\u0259tinin d\u00fcz on il \u0259rzind\u0259 prezidenti oldu. \u00d6z\u00fc d\u0259 el\u0259 bir prezident ki, \u0259razisi v\u0259 \u0259halisi bax\u0131m\u0131ndan ki\u00e7ik \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131yla \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u0259ml\u0259k\u0259tl\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri hesabla\u015f\u0131rd\u0131. Kim qalib \u00e7\u0131xd\u0131? N\u0259inki \u00f6z hakimiyy\u0259tini qoruya bil\u0259n, ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi d\u00f6vl\u0259ti bel\u0259 bada ver\u0259n Qorba\u00e7ovmu, ya par\u00e7alanmaqda olan \u00f6lk\u0259sini xilas ed\u0259n, sonrak\u0131 \u00e7evrili\u015f c\u0259hdl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan, bir gec\u0259 yar\u0131s\u0131 televiziya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 il\u0259 prezident saray\u0131 \u0259traf\u0131na minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 toplaya bil\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevmi?<br>B\u0259zil\u0259ri Heyd\u0259r \u018fliyevi at\u0259\u015fk\u0259s sazi\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 su\u00e7lay\u0131r, Qaraba\u011f problemini h\u0259ll etm\u0259m\u0259kd\u0259 t\u0259qsirl\u0259ndirirl\u0259r.<br>Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259l\u0259 g\u00fccl\u00fc ordusu olmad\u0131\u011f\u0131 bir vaxtda Bi\u015fk\u0259k protokolu imzalanmasayd\u0131, rus ordusunun a\u00e7\u0131q v\u0259 gizli d\u0259st\u0259yil\u0259 erm\u0259nil\u0259r g\u0259lib Yevlaxa \u00e7atsayd\u0131lar, Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda yeni bir i\u015f\u011fal zonas\u0131 yaransayd\u0131 v\u0259 neft boru k\u0259m\u0259ri \u0259b\u0259di olaraq g\u00fcnd\u0259md\u0259n \u00e7\u0131xsayd\u0131, bu ittiham\u00e7\u0131lar, g\u00f6r\u0259n, onda n\u0259 dey\u0259c\u0259kdi?<br>Qaraba\u011f probleminin gec-tez h\u0259ll olunaca\u011f\u0131na, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259rpas\u0131na, i\u015f\u011fal edilmi\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n qaytar\u0131laca\u011f\u0131na q\u0259ti inam\u0131m var, amma bu problemin n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin oldu\u011funu da ayd\u0131n d\u0259rk edir\u0259m. Postsovet m\u0259kan\u0131n\u0131n bu s\u0259pkili hans\u0131 problemi h\u0259ll olunub &#8211; Moldova-Dnestrbasar problemi? G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Abxaziya, C\u0259nubi Osetiya, indi d\u0259 Acar\u0131stan problemi? V\u0259 n\u0259hay\u0259t, Rusiyan\u0131n \u00c7e\u00e7enistan problemi? H\u0259l\u0259 yar\u0131m \u0259srd\u0259n art\u0131q s\u00fcr\u0259n \u0130srail-F\u0259l\u0259stin qar\u015f\u0131durmas\u0131n\u0131 demir\u0259m. \u2013 Siyas\u0259t \u2013 m\u00fcmk\u00fcn olana \u0259saslanmaq s\u0259n\u0259tidir \u2013 deyibl\u0259r. H\u0259r halda, Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 dan\u0131\u015f\u0131qlarda, h\u0259r y\u00f6nd\u0259n g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiql\u0259r alt\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 zidd olan he\u00e7 bir g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259di. V\u0259 siyas\u0259tin m\u00fcmk\u00fcn olan \u0259saslar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bu da q\u0259l\u0259b\u0259 idi.<br>2003-c\u00fc ili \u2013 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son ilini d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev qalib kimi ba\u015fa vurur. Geni\u015f infakt ke\u00e7irmi\u015f, gec\u0259si-g\u00fcnd\u00fcz\u00fc olmayan, n\u0259 \u015f\u0259nb\u0259, n\u0259 bazar, n\u0259 m\u0259zuniyy\u0259t, n\u0259 istirah\u0259t bil\u0259n, ya\u015f\u0131 s\u0259ks\u0259n\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f insan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rk\u0259n q\u0259lb b\u00f6hran\u0131 ke\u00e7irir, y\u0131x\u0131l\u0131r, yeddi qab\u0131r\u011fas\u0131 s\u0131n\u0131r v\u0259 d\u00f6z\u00fclm\u0259z a\u011fr\u0131lara tab g\u0259tir\u0259r\u0259k yenid\u0259n s\u0259hn\u0259y\u0259 qay\u0131d\u0131r, s\u00f6z\u00fcn\u0259 davam edir. Bir d\u0259 y\u0131x\u0131l\u0131r v\u0259 yen\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f, inan\u0131lmaz bir irad\u0259 il\u0259 s\u0259hn\u0259y\u0259 d\u00f6n\u00fcr, xalq\u0131 il\u0259 vidala\u015fma\u011fa \u00f6z\u00fcnd\u0259 g\u00fcc tap\u0131r. Bu da onun y\u0131x\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda h\u0259rz\u0259-h\u0259rz\u0259 dan\u0131\u015fan v\u0259 yazan m\u0259n\u0259viyyats\u0131z d\u00fc\u015f\u00fckl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259b\u0259 idi.<br>\u015eayi\u0259l\u0259r, dedi-qodular, ara s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq insan\u0131 diri-diri basd\u0131ranlar, g\u00f6r\u0259s\u0259n, \u00f6z yazd\u0131qlar\u0131na inan\u0131rd\u0131m\u0131? T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Amerika kimi a\u00e7\u0131q \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259\u015fhur siyasi xadimin, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn aylarla gizlin saxlanmas\u0131na kim inanar? V\u0259 \u0259g\u0259r bunu yazanlar\u0131n \u00f6zl\u0259ri inanm\u0131rsa, oxucular\u0131n\u0131 niy\u0259 a\u011f\u0131ls\u0131z say\u0131rlar?<br>Heyd\u0259r \u018fliyev, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n g\u00fcn &#8220;biz bunu h\u0259l\u0259 d\u00f6rd ay bundan qabaq x\u0259b\u0259r vermi\u015fdik&#8221; dey\u0259 yazanlar \u00f6zl\u0259rini n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00fcl\u00fcnc v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131qlar\u0131n\u0131 d\u0259rk edirl\u0259rmi?<br>Ucuz m\u0259tbuat \u015foular\u0131na Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u0259nhus x\u0259b\u0259rl\u0259rin bazara \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131ndan sonra ne\u00e7\u0259 ay ya\u015famas\u0131yla, x\u0259st\u0259-x\u0259st\u0259 bel\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 idar\u0259 etm\u0259siyl\u0259, prezident se\u00e7kil\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131 v\u0259 vaxtl\u0131-vaxt\u0131nda namiz\u0259dlikd\u0259n imtina etm\u0259siyl\u0259, se\u00e7kil\u0259ri izl\u0259m\u0259si v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n arxay\u0131n olmas\u0131yla q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7ald\u0131. B\u0259lk\u0259 d\u0259, bu g\u00fcn yegan\u0259 t\u0259s\u0259llimiz odur ki, prezidentimiz d\u00f6vl\u0259tinin taleyind\u0259n arxay\u0131n getdi.<br>D\u00fcnyaya qalib kimi g\u0259ldi, d\u00fcnyadan qalib kimi getdi.<br>He\u00e7 k\u0259sin xidm\u0259tini danmadan m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n qorunmas\u0131nda, qurulmas\u0131nda v\u0259 ya\u015famas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcst\u0259sna rolu insaf\u0131 olanlar\u0131n ham\u0131s\u0131na a\u00e7\u0131q-a\u015fkard\u0131r. Bir jurnalist do\u011fru yaz\u0131b ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Qulliver, ona \u00e7irkab atanlar is\u0259 liliputlard\u0131r.<br>B\u00fct\u00fcn ke\u00e7\u0259ri, \u00f6t\u00fcc\u00fc naraz\u0131l\u0131qlar, umu-k\u00fcs\u00fcl\u0259r, giley-g\u00fczar unudulub ged\u0259c\u0259k, Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirdiyi, inki\u015faf etdirdiyi \u00f6lk\u0259-sabit, istiqrarl\u0131, s\u00f6z, m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131 t\u0259min olunmu\u015f, m\u00fcxt\u0259lif siyasi qurumlar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n m\u00fcxalif\u0259t partiyalar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi, senzuras\u0131z, \u00f6l\u00fcm h\u00f6kms\u00fcz, sivil d\u00fcnya ail\u0259sind\u0259 layiqli yer tutan demokratik Az\u0259rbaycan qalacaq. \u018flb\u0259tt\u0259, Az\u0259rbaycan, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin Az\u0259rbaycan\u0131 daha da g\u00f6z\u0259l, firavan, daha \u0259z\u0259m\u0259tli v\u0259 daha \u0259dal\u0259tli ola bil\u0259r v\u0259 olacaq. Amma bu xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259yin t\u0259m\u0259lini b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259riyl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qalib \u00e7\u0131xan Heyd\u0259r \u018fliyev qurdu, \u0259l-aya\u011fa dola\u015fanlara r\u0259\u011fm\u0259n, \u00e7\u0259tin do\u011fulan \u0259s\u0259r kimi yaratd\u0131. \u00c7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan, do\u011frudan da, Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259s\u0259ridir. Bizim borcumuz bu \u0259s\u0259ri ya\u015fatmaq, qorumaq, cilalamaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 yetirm\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn siyasi \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r, dart\u0131\u015fmalar, toqqu\u015fmalar xalq\u0131n taleyi qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00e7ox c\u0131l\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bunlar b\u00f6y\u00fck tarix \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u00e7ox ki\u00e7ik h\u0259v\u0259sl\u0259r, h\u0259rislikl\u0259r, hikk\u0259l\u0259rdir.<br>Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259r xalqa, b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u0259srd\u0259 bir d\u0259f\u0259 qism\u0259t olan nadir \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi. H\u0259yata qalib kimi g\u0259lmi\u015fdi. Xalq\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcyl\u0259 sars\u0131dan, sars\u0131daraq birl\u0259\u015fdir\u0259n, k\u0259d\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdir\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev \u00f6l\u00fcm\u00fcyl\u0259 d\u0259 z\u0259f\u0259r \u00e7ald\u0131. Kim n\u0259 deyir-desin, n\u0259 yaz\u0131r-yazs\u0131n, qalib g\u0259ldi, qalib getdi.<br>\u201c\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti\u201d<br>16 dekabr 2003<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ne\u00e7\u0259 ayd\u0131r \u00fcr\u0259yimiz s\u0259ks\u0259k\u0259d\u0259 idi. Vaxta\u015f\u0131r\u0131 s\u0259hh\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131, tezlikl\u0259 geri d\u00f6n\u0259c\u0259yini e\u015fits\u0259k d\u0259, nigaran\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0259ngimirdi. Onun x\u0259st\u0259 \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rinin \u2013 kino-video kadrlar\u0131n\u0131n, adic\u0259 fotolar\u0131n\u0131n meydana \u00e7\u0131xmamas\u0131n\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm, \u00e7\u00fcnki xasiyy\u0259tin\u0259 az-\u00e7ox b\u0259l\u0259d idim. X\u0259st\u0259, h\u0259m d\u0259 a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259, h\u0259m d\u0259 ya\u015f\u0131 80-ni \u00f6tm\u00fc\u015f bir insan\u0131n v\u00fccudunda da, sif\u0259tind\u0259 d\u0259, t\u0259bii ki, bir \u00fczg\u00fcnl\u00fck, z\u0259iflik sezil\u0259c\u0259kdi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-46000","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46000","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46000"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46007,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46000\/revisions\/46007"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}