{"id":46199,"date":"2023-05-19T08:00:00","date_gmt":"2023-05-19T04:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=46199"},"modified":"2023-05-19T18:00:14","modified_gmt":"2023-05-19T14:00:14","slug":"19-mayis-cagdas-turkiy%c9%99-cumhuriyy%c9%99tinin-kurucusu-ve-mimari-sayin-osman-gazi-mustafa-kemal-ataturku-n-dogum-gunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=46199","title":{"rendered":"19 May-Xalq \u015fairi R\u0259sul Rzan\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/R\u0259sul_Rza.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/R\u0259sul_Rza.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-46201\" width=\"705\" height=\"975\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/R\u0259sul_Rza.jpg 295w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/R\u0259sul_Rza-217x300.jpg 217w\" sizes=\"auto, (max-width: 705px) 100vw, 705px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>R\u0259sul Rza 1910-cu il may\u0131n 19-da Az\u0259rbaycan\u0131n G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 maarifp\u0259rv\u0259r ail\u0259d\u0259 do\u011fulmu\u015fdur.[3] M\u0259n\u015f\u0259 etibar\u0131 il\u0259 M\u0259mm\u0259dxanovlar n\u0259slind\u0259n olan atas\u0131 \u0130brahim k\u0259ndd\u0259 mirz\u0259lik v\u0259 x\u0131rdavat\u00e7\u0131l\u0131qla dolanm\u0131\u015fd\u0131r.[3][4] Anas\u0131 M\u0259ry\u0259m poetik istedada malik olmu\u015f, \u00f6z \u015ferl\u0259rini \u0259zb\u0259r yadda saxlay\u0131rm\u0131\u015f. Atas\u0131n\u0131 erk\u0259n itirmi\u015f, anas\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131n qohumlar\u0131n\u0131n himay\u0259sind\u0259 boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.[3] &#8220;Poeziya z\u0259hm\u0259t v\u0259 ilhamd\u0131r&#8221; avtobioqrafik qeydl\u0259rind\u0259 R. Rza \u00f6z t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131na ke\u00e7\u0259rk\u0259n bel\u0259 qeyd etmi\u015fdir:&#8221; Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259n 1910-cu ild\u0259 may\u0131n 19-da anadan olmu\u015fam. Deyil\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 deyir\u0259m, \u00e7\u00fcnki bu tarix d\u00fczg\u00fcn olmaya bil\u0259r. Anadan oldu\u011fum ili v\u0259 g\u00fcn\u00fc babam \u0259lyazmas\u0131 Quran\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259n birind\u0259 qeyd edibmi\u015f. Babam\u0131 d\u0259fn ed\u0259n zaman (m\u0259nim onda \u00fc\u00e7-d\u00f6rd ya\u015f\u0131m olard\u0131) Quran yoxa \u00e7\u0131x\u0131b.[5]R\u0259sul Rza &#8220;Rza \u00f6z t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131nda daha sonra yaz\u0131rd\u0131 ki, onun evlin\u0259 q\u0259zet v\u0259 jurnallar g\u0259l\u0259rdi, &#8220;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#8221;, rus dilind\u0259 \u00e7\u0131xan &#8220;Niva&#8221;, &#8220;Probujdeniye&#8221; n\u0259\u015frl\u0259rini al\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00fcn bu faktorlar Rzan\u0131n m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rolu olmu\u015fdur. O, u\u015faql\u0131qdan \u0259d\u0259bi s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin getdiyi bir ail\u0259d\u0259 t\u0259rbiy\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcst\u0259lik, \u015fairin anas\u0131n\u0131n \u015fairlik t\u0259bi varm\u0131\u015f. Anas\u0131 M\u0259ry\u0259m oxumaq bilirmi\u015f, ancaq yazma\u011f\u0131 bacarmay\u0131rd\u0131 v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u015feirl\u0259rini \u0259zb\u0259r dey\u0259rmi\u015f v\u0259 yad\u0131nda saxlayarm\u0131\u015f. \u015eair h\u0259l\u0259 u\u015faql\u0131qdan M\u0259h\u0259mm\u0259d F\u00fczulinin, Xur\u015fidbanu Nat\u0259van\u0131n, Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabirin \u015feirl\u0259rini anas\u0131n\u0131n dilind\u0259n e\u015fitdiyini yaz\u0131r.[5] Uzun ill\u0259r ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra R. Rza yazm\u0131\u015fd\u0131r:&#8221; \u0130ndi yadda\u015f\u0131m\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rini varaqlad\u0131qca m\u0259n bir daha inan\u0131ram ki, m\u0259nim k\u00f6nl\u00fcm\u0259 \u015fer\u0259 olan m\u0259h\u0259bb\u0259timin ilk q\u0131\u011f\u0131lc\u0131mlar\u0131n\u0131 anam atm\u0131\u015fd\u0131r. Anam m\u0259nd\u0259 klassik poeziya x\u0259zin\u0259sin\u0259, h\u0259m d\u0259 xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t hissi t\u0259rbiy\u0259 etmi\u015fdir.[5]R\u0259sul Rza &#8220;R\u0259sul Rza alt\u0131 ya\u015f\u0131 olark\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 getmi\u015f v\u0259 onun a\u011f\u0131r t\u0259hsil v\u0259 i\u015f ill\u0259ri ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. On d\u00f6rd ya\u015f\u0131nda ik\u0259n oxumaqla yana\u015f\u0131 h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r kitabxanas\u0131nda i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 1925-ci ild\u0259 is\u0259 G\u0259nc\u0259 S\u0259naye v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Texnikumuna daxil olmu\u015f, ancaq t\u0259hsili yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyub bir ne\u00e7\u0259 aydan sonra ev\u0259, anas\u0131n\u0131n yan\u0131na qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. O, 1930-cu ild\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr; o vaxt boy\u00fck bac\u0131lar\u0131 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131rd\u0131lar.[5]Bak\u0131da Rza m\u0259kt\u0259b yolda\u015f\u0131 v\u0259 \u015fair Abdulla Faruqdan ba\u015fqa he\u00e7 kimi tan\u0131m\u0131rd\u0131. Ancaq \u00e7ox \u00e7\u0259kmir o, \u015fair A. Faruq vasit\u0259si il\u0259 \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259 yax\u015f\u0131 tan\u0131nan Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq, S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259m, Mehdi H\u00fcseyn, S\u0259m\u0259d Vur\u011fun, Mikay\u0131l R\u0259fili, \u018fli Nazim, Mirz\u0259 \u0130brahimov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olur, onlarla bir c\u0259bh\u0259d\u0259 yeni \u0259dabiyyat\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 t\u0259\u015fkilati v\u0259zif\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bilavasit\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak edir. R. Rza t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i v\u0259zif\u0259sin\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fcz\u0259lir. O ill\u0259rd\u0259 &#8220;G\u0259nc i\u015f\u00e7i&#8221; \u0259d\u0259biyyata yenic\u0259 g\u0259l\u0259n \u015fairl\u0259rin, yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n topla\u015fd\u0131\u011f\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fckl\u0259ri \u0259sas yer idi. R. Rza burada bir \u00e7ox ya\u015f\u0131dlar\u0131 il\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015fair M. M\u00fc\u015ffiql\u0259 tan\u0131\u015f otmu\u015fdur.[5] Yaz\u0131\u00e7\u0131 dostu Sabit R\u0259hmana h\u0259sr etdiyi &#8220;Xatir\u0259l\u0259r d\u00fcz\u00fcm\u00fc&#8221; poemas\u0131nda da (1971) R. Rza &#8220;G\u0259nc i\u015f\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin redaksiyas\u0131n\u0131n, oradak\u0131 dostlar\u0131 xat\u0131rlayaraq arxada qalm\u0131\u015f ill\u0259r haqq\u0131nda, itirilmi\u015f dostlar haqq\u0131nda d\u0259rin bir k\u0259d\u0259r v\u0259 nisgil hissi il\u0259 yaz\u0131rd\u0131:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259sul Rza 1910-cu il may\u0131n 19-da Az\u0259rbaycan\u0131n G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 maarifp\u0259rv\u0259r ail\u0259d\u0259 do\u011fulmu\u015fdur.[3] M\u0259n\u015f\u0259 etibar\u0131 il\u0259 M\u0259mm\u0259dxanovlar n\u0259slind\u0259n olan atas\u0131 \u0130brahim k\u0259ndd\u0259 mirz\u0259lik v\u0259 x\u0131rdavat\u00e7\u0131l\u0131qla dolanm\u0131\u015fd\u0131r.[3][4] Anas\u0131 M\u0259ry\u0259m poetik istedada malik olmu\u015f, \u00f6z \u015ferl\u0259rini \u0259zb\u0259r yadda saxlay\u0131rm\u0131\u015f. Atas\u0131n\u0131 erk\u0259n itirmi\u015f, anas\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131n qohumlar\u0131n\u0131n himay\u0259sind\u0259 boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.[3] &#8220;Poeziya z\u0259hm\u0259t v\u0259 ilhamd\u0131r&#8221; avtobioqrafik qeydl\u0259rind\u0259 R. Rza \u00f6z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-46199","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=46199"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46214,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/46199\/revisions\/46214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=46199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=46199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=46199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}