{"id":47127,"date":"2023-10-04T09:00:00","date_gmt":"2023-10-04T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=47127"},"modified":"2023-10-07T09:16:21","modified_gmt":"2023-10-07T05:16:21","slug":"bu-gun-gork%c9%99mli-b%c9%99st%c9%99kar-tofiq-quliyevin-anim-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=47127","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar Tofiq Quliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/3\/1200x630\/1696400814339171101_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar, Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Tofiq Quliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 23 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan musiqi salnam\u0259sini yaradan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda b\u0259st\u0259kar, dirijor, piano\u00e7u, folklor\u015f\u00fcnas, ictimai xadim, Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Tofiq Quliyevin d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri var. Onun \u00fcr\u0259ka\u00e7an mahn\u0131lar\u0131, orijinal estrada \u0259s\u0259rl\u0259ri, m\u00fck\u0259mm\u0259l kino musiqisi, operettalar\u0131, \u00f6lk\u0259mizin h\u00fcdudlar\u0131ndan \u00e7ox-\u00e7ox uzaqlarda populyarl\u0131q qazanaraq bu g\u00fcn d\u0259 sevil\u0259-sevil\u0259 ifa olunur. B\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar\u0131n s\u0259n\u0259tin\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 da bir n\u00f6v onun xatir\u0259sin\u0259 olan ehtiram\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lm\u0259z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 milyonlarla insan\u0131n b\u0259dii z\u00f6vq\u00fcn\u00fc ox\u015fayan, \u0259b\u0259di r\u0259\u011fb\u0259tini qazanan, \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u0259n\u0259tkar heyk\u0259lini ucaldan Tofiq Quliyev m\u0259nal\u0131 v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli h\u0259yat ya\u015fay\u0131b. O, 1917-ci il noyabr\u0131n 7-d\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olub, erk\u0259n ya\u015flar\u0131ndan musiqiy\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rib, xalq musiqisinin g\u00f6z\u0259llikl\u0259rind\u0259n ilhamlan\u0131b. \u00d6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 s\u0259n\u0259t yoluna q\u0259d\u0259m qoymu\u015f T.Quliyev Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131n\u0131n n\u0259zdind\u0259ki m\u0259kt\u0259bin fortepiano sinfin\u0259 daxil olub. Bu t\u0259hsil oca\u011f\u0131nda d\u0259rs dey\u0259n, h\u0259yatdan \u00e7ox g\u0259nc ik\u0259n k\u00f6\u00e7m\u00fc\u015f, lakin \u0259b\u0259dilik qazanm\u0131\u015f As\u0259f Zeynall\u0131 onun inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. M\u0259hz sevimli m\u00fc\u0259lliminin m\u0259sl\u0259h\u0259ti il\u0259 14 ya\u015fl\u0131 Tofiq Quliyev M.\u018f.Sabirin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 \u201cM\u0259kt\u0259bli\u201d mahn\u0131s\u0131n\u0131 yaz\u0131b v\u0259 bu zamandan etibar\u0259n dostu, g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar Qara Qarayev ona \u201cS\u0259n bizim b\u0259st\u0259kar\u0131m\u0131zsan\u201d deyib.<\/p>\n\n\n\n<p>1934-c\u00fc ild\u0259 musiqiy\u0259 olan m\u0259h\u0259bb\u0259ti T.Quliyevi Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 o, meylini t\u0259kc\u0259 fortepianoya salmaqla kifay\u0259tl\u0259nmir, eyni zamanda, dirijorluq fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olur. H\u0259l\u0259 konservatoriyada oxudu\u011fu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 &#8211; 1935-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Dram Teatr\u0131nda dirijorluq f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flay\u0131r, sonralar m\u00fcxt\u0259lif musiqi kollektivl\u0259rin\u0259 dirijor kimi r\u0259hb\u0259rlik edir.<\/p>\n\n\n\n<p>O d\u00f6vr\u00fcn g\u0259ncl\u0259rin musiqiy\u0259 g\u0259li\u015fi v\u0259 ilk u\u011furlu add\u0131mlar\u0131 dahi \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz bu q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkar bir \u00e7ox insanlar\u0131n musiqi\u00e7i v\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131b. T.Quliyev \u201cm\u0259n\u0259vi ata\u201d sayd\u0131\u011f\u0131 dahi ustad\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u0259n\u0259t-yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolunu u\u011furla davam etdirib v\u0259 ill\u0259r \u00f6td\u00fckc\u0259, Az\u0259rbaycan musiqisinin l\u0259yaq\u0259tli t\u0259msil\u00e7isin\u0259 \u00e7evrilib. M\u0259hz \u00dc.Hac\u0131b\u0259ylinin v\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar B\u00fclb\u00fcl\u00fcn r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 g\u0259nc musiqi\u00e7inin f\u0259aliyy\u0259t sah\u0259si \u015fax\u0259l\u0259nir. O, konservatoriyada t\u0259\u015fkil edilmi\u015f Elmi-T\u0259dqiqat Musiqi Kabin\u0259sinin i\u015find\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edib. 1936-c\u0131 ild\u0259 T.Quliyev tarz\u0259n Mansur Mansurovun ifas\u0131nda \u201cRast\u201d v\u0259 \u201cSegah-Zabul\u201d mu\u011fam d\u0259stgahlar\u0131n\u0131 nota k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb v\u0259 onlar milli musiqi tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq n\u0259\u015fr edilib. Bu n\u0259cib t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 musiqimizin atas\u0131 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli o vaxt bel\u0259 qiym\u0259t verib: \u201cMu\u011famlar\u0131n nota yaz\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan musiqi h\u0259yat\u0131nda b\u00f6y\u00fck \u00e7evrili\u015f yaratmaqla inc\u0259s\u0259n\u0259timiz\u0259 b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tdir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonralar da musiqi folklorunun toplan\u0131lmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f b\u0259st\u0259kar 1955-ci ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan xalq r\u0259qsl\u0259ri\u201dni fortepiano \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259mi\u015f, \u201cAz\u0259rbaycan xalq mahn\u0131lar\u0131\u201d toplular\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 mahn\u0131lar\u0131 nota k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcr. Xalq musiqi incil\u0259rinin m\u00fck\u0259mm\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259ri olan \u201cEvl\u0259ri var xana-xana\u201d v\u0259 \u201cQoy g\u00fcl\u00fcm g\u0259lsin, ay, n\u0259n\u0259\u201d mahn\u0131lar\u0131n\u0131 s\u0259s v\u0259 simfonik orkestr \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yib. B\u0259st\u0259kar h\u0259m d\u0259 hind, bolqar, \u0259r\u0259b mahn\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck b\u0259dii ustal\u0131qla s\u0259s v\u0259 fortepiano \u00fc\u00e7\u00fcn variantlar\u0131n\u0131 yarad\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>1936-c\u0131 ild\u0259 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin \u015f\u0259xsi t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 t\u0259klifi il\u0259 Tofiq Quliyev P.\u0130.\u00c7aykovski ad\u0131na Moskva Konservatoriyas\u0131n\u0131n dirijorluq fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsilini davam etdirib. Moskvada oxudu\u011fu ill\u0259rd\u0259 dirijor-b\u0259st\u0259kar T.Quliyevin ad\u0131na bu \u015f\u0259h\u0259rin konsert afi\u015falar\u0131nda tez-tez rast g\u0259linirdi. Onun parlaq musiqi istedad\u0131 \u00dcmumittifaq caz orkestrinin r\u0259hb\u0259ri A.Tsfasman\u0131n diqq\u0259tini c\u0259lb edir. M\u0259\u015fhur dirijorun d\u0259v\u0259ti il\u0259 T.Quliyev 1937-1939-cu ill\u0259rd\u0259 ansambl\u0131n t\u0259rkibind\u0259 piano ifa\u00e7\u0131s\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu, onun g\u0259l\u0259c\u0259k professional taleyini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. 1939-cu ild\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bel\u0259 konsertl\u0259rd\u0259n birini izl\u0259y\u0259n g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Mirz\u0259 \u0130brahimov g\u0259nc musiqi\u00e7iy\u0259 Bak\u0131da Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Estrada orkestrini yaratma\u011f\u0131 t\u0259klif edir. \u201cCaz musiqisinin s\u0259rb\u0259stliyi v\u0259 nikbin \u0259hval-ruhiyy\u0259sini\u201d \u00f6z\u00fcn\u0259 do\u011fma bil\u0259n T.Quliyev bu t\u0259klifi b\u0259y\u0259nir v\u0259 t\u0259hsilini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoyaraq Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r. 1941-ci il sentyabr\u0131n 6-da milli musiqimizin yeni s\u0259hif\u0259si a\u00e7\u0131l\u0131r &#8211; M.Maqomayev ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Filarmoniyas\u0131nda h\u0259min orkestrin b\u00f6y\u00fck m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ilk \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olur. Caz orkestrinin premyeras\u0131n\u0131n \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin qanl\u0131-qadal\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259n birin\u0259 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, insanlar bu hadis\u0259ni bayram \u0259hvali-ruhiyy\u0259si il\u0259 qar\u015f\u0131lad\u0131lar. \u00c7ox g\u00f6z\u0259l t\u0259rtib olunmu\u015f musiqi proqram\u0131na o g\u00fcn\u00fcn t\u0259l\u0259bin\u0259 cavab ver\u0259n mahn\u0131larla yana\u015f\u0131, T.Quliyev s\u0131rf caz \u00fcslubunda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u201cB\u0259s p\u0259l\u0259ng han\u0131?\u201d, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin v\u0259 plov\u201d m\u0259zh\u0259k\u0259li mahn\u0131s\u0131n\u0131 v\u0259 \u201cZibeyd\u0259\u201d vokal miniat\u00fcr\u00fcn\u00fc daxil edir. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 yaranm\u0131\u015f bu nadir \u0259s\u0259rl\u0259r Az\u0259rbaycan caz\u0131 v\u0259 estrada musiqisinin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n klassik n\u00fcmun\u0259l\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t Caz Orkestrinin ilk repertuar\u0131na Tofiq Quliyev Amerikan\u0131n caz ustalar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini d\u0259 daxil edir. O, D\u00fck Ellinqtonun m\u0259\u015fhur \u201cKarvan\u201d pyesini \u201c\u00c7ahargah\u201d m\u0259qam\u0131nda i\u015fl\u0259yir, mu\u011fam\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u00e7alar\u0131n\u0131, x\u0131rdal\u0131qlar\u0131n\u0131 \u0259s\u0259r\u0259 daxil edir v\u0259 sanki onun Az\u0259rbaycan variant\u0131n\u0131 yarad\u0131r. Bu konserti diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259y\u0259n dahi s\u0259n\u0259tkar\u0131m\u0131z \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli istedadl\u0131 musiqi\u00e7iy\u0259 x\u00fcsusil\u0259 \u201c\u00c7ahargah\u201d kompozisiyas\u0131n\u0131 b\u0259y\u0259ndiyini s\u00f6yl\u0259yir. Bel\u0259likl\u0259, T.Quliyev milli musiqi tarixind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq mu\u011fam v\u0259 caz musiqisinin sintezini yarad\u0131r v\u0259 bu yenilik b\u0259st\u0259kar\u0131n mahir bir piano\u00e7u v\u0259 b\u0259st\u0259kar kimi yeti\u015fdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n\u0259tkar\u0131n m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 b\u0259st\u0259l\u0259diyi bir s\u0131ra mahn\u0131lar\u0131 \u2013 \u201cAz\u0259rbaycan diviziyas\u0131\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n haqq\u0131nda mahn\u0131\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d, \u201cD\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin mahn\u0131s\u0131\u201d v\u0259 s. insanlar\u0131n t\u0259miz hissl\u0259rini, v\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tini t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir, onlarda ruh y\u00fcks\u0259kliyi yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>1939-cu ild\u0259 Tofiq Quliyev h\u0259m d\u0259 teatr musiqi sah\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 G\u0259nc Tama\u015fa\u00e7\u0131lar Teatr\u0131n\u0131n \u201cBab\u0259k\u201d tama\u015fas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn musiqi b\u0259st\u0259l\u0259yir. Sonralar m\u00fcxt\u0259lif teatrlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n b\u0259st\u0259kar, bir \u00e7ox pyesl\u0259r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n U.\u015eekspirin \u201cOn ikinci gec\u0259\u201d, C.Cabbarl\u0131n\u0131n \u201cAyd\u0131n\u201d v\u0259 \u201cYa\u015far\u201d, N.Hikm\u0259tin \u201cQ\u0259rib\u0259 adam\u201d v\u0259 s. \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 musiqi yaz\u0131r. Bu tama\u015falar \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259st\u0259l\u0259nmi\u015f mahn\u0131lar tez bir zamanda yay\u0131l\u0131r, dinl\u0259yicil\u0259rin dilinin \u0259zb\u0259ri olur.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 ill\u0259rd\u0259 T.Quliyev yenid\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015f estrada orkestri \u00fc\u00e7\u00fcn onlarla mahn\u0131 b\u0259st\u0259l\u0259yir. Bu zaman onun, h\u0259m d\u0259 R\u0259\u015fid Behbudov kimi g\u00f6rk\u0259mli m\u00fc\u011f\u0259nni il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131, ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 piano\u00e7u kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131, \u015f\u00f6hr\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>O, 1951-ci ild\u0259 Moskva konservatoriyas\u0131nda t\u0259hsilini ba\u015fa vurur v\u0259 1954-c\u00fc ild\u0259 burada b\u0259st\u0259karl\u0131q v\u0259 dirijorluq \u00fczr\u0259 aspiranturan\u0131 bitirir, h\u0259m\u00e7inin h\u0259min vaxtlarda \u201cAz\u0259rbaycan s\u00fcitas\u0131\u201d, romanslar, fortepiano \u00fc\u00e7\u00fcn variasiya v\u0259 prel\u00fcdl\u0259r yaz\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fma yurduna qay\u0131dan Tofiq Quliyev parlaq f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 musiqimizin t\u0259r\u0259qqisi yolunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. O, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131nda pedaqoq, filarmoniyan\u0131n direktoru, kinostudiyan\u0131n ba\u015f musiqi redaktoru, uzun zaman Az\u0259rbaycan B\u0259st\u0259karlar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, k\u0259s\u0259rli s\u00f6z\u00fc il\u0259 \u00f6z pe\u015f\u0259karl\u0131q m\u00f6vqeyini t\u0259sdiq edir. Geni\u015f musiqi-ictimai f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 baxmayaraq, T.Quliyev bir an bel\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131qdan uzaqla\u015fm\u0131r, fasil\u0259siz olaraq m\u00fcxt\u0259lif janrlarda \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131r. Lakin b\u0259st\u0259kar\u0131 xalqa tan\u0131dan v\u0259 sevdir\u0259n, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, onun m\u00fcxt\u0259lif \u0259hvali-ruhiyy\u0259li mahn\u0131lar\u0131 olur. Az\u0259rbaycan mahn\u0131 janr\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri olan Tofiq Quliyev yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cBak\u0131 haqq\u0131nda mahn\u0131\u201d, \u201cZ\u00fcleyxa\u201d, \u201cNeft\u00e7il\u0259r mahn\u0131s\u0131\u201d, \u201cS\u00fcfr\u0259 mahn\u0131s\u0131\u201d kimi geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f vokal incil\u0259r dinl\u0259yicil\u0259rin hafiz\u0259sin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259lik h\u0259kk olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259st\u0259kar Az\u0259rbaycan musiqisind\u0259 lirik mahn\u0131lar\u0131n klassik n\u00fcmun\u0259l\u0259rini yarad\u0131r. Tofiq Quliyevin vokal incil\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus, he\u00e7 bir ba\u015fqa b\u0259st\u0259kar\u0131n \u00fcslubuna b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259n d\u0259st-x\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilir. S\u0259n\u0259tkar\u0131n Nizaminin \u201cK\u00f6nl\u00fcm\u201d v\u0259 \u201cSevgilim\u0259\u201d, Xaqaninin \u201cB\u0259xt\u0259v\u0259r oldum\u201d s\u00f6zl\u0259rin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 romanslar son d\u0259r\u0259c\u0259 f\u00fcsunkar s\u0259sl\u0259nir. \u201cS\u0259n\u0259 d\u0259 qalmaz\u201d, \u201cQ\u0259mgin mahn\u0131\u201d, \u201c\u0130lk bahar\u201d, \u201cNeylim\u201d, \u201cAx\u015fam mahn\u0131s\u0131\u201d, \u201cBak\u0131 gec\u0259l\u0259ri\u201d kimi mahn\u0131lar\u0131 insan\u0131n daxili al\u0259mini, h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131, m\u0259h\u0259bb\u0259tini romantik bir dill\u0259 \u0259ks etdirir. Bu mahn\u0131lar musiqi dilinin x\u0259lqiliyi, melodiyalar\u0131n\u0131n ax\u0131nl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 z\u0259nginliyi il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Tofiq Quliyev h\u0259r bir mahn\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yadda qalan orijinal intonasiya tap\u0131r, insanlar\u0131n saf v\u0259 etibarl\u0131 hissl\u0259rini r\u0259ngli boyalarla t\u0259svir edir. Q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkar mahn\u0131 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcasir musiqi \u00fcslubunu &#8211; xalq musiqisinin z\u0259ngin al\u0259mind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 uzla\u015fd\u0131r\u0131r. Maraql\u0131 sintez\u0259 nail olan b\u0259st\u0259kar zaman\u0131n n\u0259bzini duyan, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259k zirv\u0259sind\u0259 duran vokal miniat\u00fcrl\u0259r yaz\u0131r v\u0259 milli mahn\u0131 janr\u0131n\u0131 yeni inki\u015faf pill\u0259sin\u0259 ucald\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T.Quliyev \u00e7ox b\u00f6y\u00fck diqq\u0259tl\u0259 \u00f6z romans v\u0259 mahn\u0131lar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00f6z se\u00e7ir, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ki, musiqi \u015feirin ruhunu, m\u0259zmununu d\u0259qiq \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xars\u0131n. O d\u00f6vr\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n, m\u00f6vzu c\u0259h\u0259td\u0259n r\u0259ngar\u0259ng olan S\u0259m\u0259d Vur\u011fun, R\u0259sul Rza, Zeynal Cabbarzad\u0259, \u0130slam S\u0259f\u0259rli, \u018fnv\u0259r \u018flib\u0259ylinin \u015feirl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. D\u0259nizin qoynundan \u201cqara q\u0131z\u0131l\u201d \u00e7\u0131xaranlar\u0131 \u201cG\u0259nc neft\u00e7il\u0259r\u201d mahn\u0131s\u0131nda, z\u0259hm\u0259tke\u015f insanlar\u0131 \u201cPamb\u0131q\u201d mahn\u0131s\u0131nda, \u201cSa\u00e7aql\u0131 q\u0131z\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir. \u201cMoldova-Az\u0259rbaycan\u201d, \u201cZlata Praqa\u201d, \u201cBratislava\u201d haqq\u0131nda mahn\u0131lar\u0131 dostluq, s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131\u011f\u0131n himnin\u0259 \u00e7evrilir. Lakin dinl\u0259yicil\u0259r Tofiq Quliyevi yumoristik, \u015f\u0259n \u0259hvali-ruhiyy\u0259li bir s\u0259n\u0259tkar kimi d\u0259 sevirl\u0259r. Onun oynaq melodiya v\u0259 ritmi il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n \u201cBadaml\u0131\u201d v\u0259 \u201cToy mahn\u0131s\u0131\u201d bu sah\u0259d\u0259ki axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n b\u0259hr\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259n\u0259tkar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda mahn\u0131 janr\u0131 apar\u0131c\u0131 olsa da, b\u0259dii istedad\u0131 bununla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. O, h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 kino s\u0259n\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, yetmi\u015fd\u0259n \u00e7ox film\u0259 musiqi b\u0259st\u0259l\u0259yir. \u201cS\u0259buhi\u201d, \u201c\u00d6gey ana\u201d, \u201cG\u00f6r\u00fc\u015f\u201d, \u201cB\u0259xtiyar\u201d, \u201cOnu ba\u011f\u0131\u015flamaq olarm\u0131\u201d, \u201cTelefon\u00e7u q\u0131z\u201d, \u201cN\u0259simi\u201d v\u0259 s. filml\u0259r\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 musiqi \u00f6z\u00fcn\u00fcn melodikliyi, t\u0259biiliyi il\u0259 se\u00e7ilir, mahn\u0131lar\u0131 is\u0259 co\u015fqun ilhamla oxunur.<\/p>\n\n\n\n<p>T.Quliyev milli musiqili komediya janr\u0131na da \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir, \u201cAktrisa\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131l axtaranlar\u201d, \u201cS\u0259nin birc\u0259 s\u00f6z\u00fcn\u201d, \u201cSabah\u0131n xeyir, Ella\u201d kimi \u0259s\u0259rl\u0259rini yaz\u0131r. Bu operettalar\u0131n musiqi par\u00e7alar\u0131 tama\u015fan\u0131n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t qazanmas\u0131nda, obrazlar\u0131n s\u0259hn\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcnd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. Ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131 tama\u015fa\u00e7\u0131lar\u0131 da unutmayan s\u0259n\u0259tkar \u201cArt\u0131q tamah\u201d, \u201c\u015e\u0259ng\u00fcl\u00fcm, \u015e\u00fcng\u00fcl\u00fcm, M\u0259ng\u00fcl\u00fcm\u201d v\u0259 s. u\u015faq pyesl\u0259rin\u0259 musiqi b\u0259st\u0259l\u0259yir. 1969-cu ild\u0259 b\u0259st\u0259kar\u0131n \u00fc\u00e7 xoreoqrafik novelladan ibar\u0259t \u201cM\u0259h\u0259bb\u0259t mahn\u0131s\u0131\u201d adl\u0131 baleti is\u0259 Moskvada m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 s\u0259hn\u0259l\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Respublikam\u0131z\u0131n musiqi h\u0259yat\u0131nda f\u0259al i\u015ftirak ed\u0259n T.Quliyev daim m\u00fcxt\u0259lif musiqi festivallar\u0131, m\u00fcsabiq\u0259l\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, d\u00f6vr\u00fc m\u0259tbuatda aktuall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n m\u0259qal\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n yetkin v\u0259 kamil d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131m\u0131z Tofiq Quliyevin \u015f\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259yi Ulu \u00d6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 onun l\u0259yaq\u0259tli davam\u00e7\u0131s\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib. 1997-ci ild\u0259 o, \u201c\u0130stiqlal ordeni\u201d il\u0259 t\u0259ltif edilib. 2000-ci ild\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n Tofiq Quliyevin xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n s\u0259n\u0259tkar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 binaya xatir\u0259 l\u00f6vh\u0259si vurulur, Bak\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 v\u0259 12 n\u00f6mr\u0259li musiqi m\u0259kt\u0259bin\u0259 b\u0259st\u0259kar\u0131n ad\u0131 verilib. Prezident \u0130lham \u018fliyevin Tofiq Quliyevin 100 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda m\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131 g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar\u0131n xatir\u0259sin\u0259 d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilib, ictimaiyy\u0259timiz t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259t f\u0259daisi, \u0259sl v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r Tofiq Quliyev b\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259 v\u0259 istedad\u0131n\u0131 xalq\u0131na s\u0259rf etmi\u015f, h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram qazanm\u0131\u015fd\u0131r. Ad\u0131 musiqi tariximiz\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259rfl\u0259rl\u0259 h\u0259kk olunmu\u015f m\u00fcdrik s\u0259n\u0259tkar\u0131n b\u0259nz\u0259rsiz yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 xalq\u0131m\u0131z t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k tutulacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli b\u0259st\u0259kar, Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Tofiq Quliyevin an\u0131m g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. AZ\u018fRTAC&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131n v\u0259fat\u0131ndan 23 il \u00f6t\u00fcr. Az\u0259rbaycan musiqi salnam\u0259sini yaradan \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda b\u0259st\u0259kar, dirijor, piano\u00e7u, folklor\u015f\u00fcnas, ictimai xadim, Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 Tofiq Quliyevin d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yeri var. Onun \u00fcr\u0259ka\u00e7an mahn\u0131lar\u0131, orijinal estrada \u0259s\u0259rl\u0259ri, m\u00fck\u0259mm\u0259l kino musiqisi, operettalar\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-47127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47127"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47139,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47127\/revisions\/47139"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}