{"id":47455,"date":"2023-11-02T07:00:00","date_gmt":"2023-11-02T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=47455"},"modified":"2023-11-02T08:11:53","modified_gmt":"2023-11-02T04:11:53","slug":"namiq-haciheyd%c9%99rli-kimdir-%c9%99n-boyuk-sair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=47455","title":{"rendered":"Namiq HACIHEYD\u018fRL\u0130.&#8221;Kimdir \u0259n b\u00f6y\u00fck\u00a0\u015fair?!&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-9.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-47467\" width=\"703\" height=\"637\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-9.png 480w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/image-9-300x272.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 703px) 100vw, 703px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc, G\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Prezident m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131<\/strong>,<\/p>\n\n\n\n<p><strong><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/\">Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131<\/a>n\u0131n Mu\u011fan B\u00f6lm\u0259sninin R\u0259hb\u0259ri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131\u201d, \u201cb\u00f6y\u00fck \u015fair\u201d, \u201cb\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar\u201d v\u0259 s. bu kimi ifad\u0259l\u0259ri tez-tez e\u015fidirik. Bu halda b\u0259z\u0259n iki \u015fairin (el\u0259c\u0259 d\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n, r\u0259ssam\u0131n, b\u0259st\u0259kar\u0131n, siyas\u0259t\u00e7inin v\u0259 s.) m\u00fcqayis\u0259si apar\u0131l\u0131r. \u201cFilank\u0259s filank\u0259sd\u0259n b\u00f6y\u00fck \u015fairdir\u201d, \u201cyox, m\u0259nim fikrimc\u0259 filank\u0259s ondan b\u00f6y\u00fck \u015fairdir\u201d- kimi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259 yaln\u0131\u015f fikirl\u0259ri d\u0259 e\u015fid\u0259 bilirik.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259r k\u0259s \u00f6z fikir v\u0259 m\u00fclahiz\u0259l\u0259rini ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr, birinin b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar hesab etdiyini dig\u0259ri \u201cm\u0259n onun \u0259s\u0259rl\u0259rini oxumu\u015fam, o, b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar deyil\u201d-deyir. Dem\u0259k, kims\u0259, haqq\u0131nda s\u00f6hb\u0259t ged\u0259n s\u0259n\u0259tkara f\u0259rdi z\u00f6vq\u00fcn\u0259 v\u0259 ya subyektiv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u0259y\u0259r verir. T\u0259bii, s\u0259n\u0259tkar\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc z\u00f6vq\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k b\u00f6y\u00fck yanl\u0131\u015fl\u0131q olar. H\u0259r \u015feyin \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi oldu\u011fu kimi yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n, \u015fairin, v\u0259 s.m\u0259n\u0259vi \u00e7\u0259kisinin b\u00f6y\u00fckl\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k \u00f6l\u00e7\u00fc vahidi olmal\u0131d\u0131r, z\u0259nnimc\u0259. B\u0259s, kimin daha b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar oldu\u011funu nec\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259li?! Kitablar\u0131n\u0131n say\u0131na, \u00e7ap olunan m\u0259qal\u0259 v\u0259 ya \u015feirl\u0259rinin say\u0131na g\u00f6r\u0259mi?! \u018fs\u0259rl\u0259rinin s\u0259n\u0259tkarl\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259, b\u0259dii ifad\u0259 vasit\u0259l\u0259rind\u0259n ustal\u0131qla istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259k m\u0259har\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259mi? Dilinin s\u0259lisliyin\u0259, ax\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na v\u0259 ya elmiliyin\u0259 g\u00f6r\u0259mi? B\u00fct\u00fcn bunlar m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rici ola bil\u0259r, ancaq \u0259sas ola bilm\u0259z- d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259y\u0259m. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki,&nbsp;<em>h\u0259r bir s\u0259n\u0259tkara, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ictimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259y\u0259r verilm\u0259lidir.<\/em>&nbsp;(<em>\u0130ctimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131<\/em>&nbsp;ifad\u0259si \u0259d\u0259biyyat \u00fc\u00e7\u00fcn do\u011fma olmasa da, fikrin daha d\u0259qiq s\u00f6yl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bu ifad\u0259d\u0259n yararlanmaq z\u0259rur\u0259ti var). Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n, r\u0259ssam\u0131n, b\u0259st\u0259kar\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ictimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131 y\u00fcks\u0259ldikc\u0259 s\u0259n\u0259tin v\u0259 s\u0259n\u0259tkar\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc daha geni\u015f miqyas al\u0131r v\u0259 daha y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259r k\u0259sb etmi\u015f olur. Otuz \u2013 q\u0131rx v\u0259 h\u0259tta daha \u00e7ox kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifi olan yazarlar tan\u0131y\u0131r\u0131q. (Bel\u0259 yazarlar d\u00fcn\u0259n d\u0259 olmu\u015f, bu g\u00fcn d\u0259 var). Ancaq, bel\u0259 yazarlar n\u0259inki yeni yarad\u0131c\u0131 n\u0259sl\u0259, s\u0131radan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 t\u0259sir etmir, bir \u00e7ox hallarda is\u0259 \u00fcmumi oxucu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259n \u00e7ox-\u00e7ox geri qal\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 bu tip s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259rinin ictimai faydal\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq da yersizdir. Lakin, bir kitab v\u0259 ya bir \u0259s\u0259rl\u0259 mill\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli v\u0259 b\u00f6y\u00fck bir n\u0259sil yeti\u015fdir\u0259n, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa stimul ver\u0259n s\u0259n\u0259tkarlar\u0131m\u0131z ictimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131 y\u00fcks\u0259k olan kims\u0259l\u0259rdir. \u00d6rn\u0259yi Nizami, N\u0259simi, \u018fli b\u0259y, \u00dczeyir b\u0259y v\u0259 bu kimi ba\u015fqalar\u0131. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bir q\u0259d\u0259r geni\u015f m\u00fcst\u0259vid\u0259 yana\u015faq:<\/p>\n\n\n\n<p>Didro, Volter, H\u00fcqo, Mont\u00f6sky\u00f6 v\u0259 dig\u0259r maarif\u00e7il\u0259rin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 f\u0259ls\u0259fi fikri Fransa imperiyas\u0131n\u0131 v\u0259 n\u0259hay\u0259t Fransa d\u00f6vl\u0259tini yaratd\u0131. Hal-haz\u0131rda bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin hakimiyy\u0259t b\u00f6lg\u00fcs\u00fc bu ideya sahibl\u0259rinin prinsipl\u0259ri \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. Hegel, H\u00f6te, Nits\u015fe v\u0259 dig\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 adamlar\u0131n\u0131n prinsipl\u0259ri Alman d\u00f6vl\u0259tini yaratd\u0131. Onlar\u0131n prinsipl\u0259ri \u2013 \u0259dal\u0259t, d\u0259qiqlik, elmilik v\u0259 dig\u0259r f\u0259ls\u0259fi n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri \u2013 bu g\u00fcn d\u0259 Almaniyan\u0131n d\u00f6vl\u0259t prinsipl\u0259rinin \u0259sas\u0131nda durur. Fales, Sokrat, Platon, Aristotel Bizans imperiyas\u0131n\u0131 yaratd\u0131. Demokratiya v\u0259 demokratik hakimiyy\u0259t ifad\u0259si m\u0259hz onlardan \u2013 antik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 bahad\u0131rlar\u0131ndan g\u0259lir. Xalq hakimiyy\u0259ti ifad\u0259sinin \u0259sas\u0131nda onlar\u0131n qoydu\u011fu prinsipl\u0259r durur.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda \u018fli B\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131n d\u00fcsturunu verm\u0259kl\u0259 \u00fc\u00e7 f\u0259rqli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni \u2013 d\u00fcny\u0259viliyi, t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fc v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanl\u0131\u011f\u0131 \u2013 vahid ideologiya \u015f\u0259klind\u0259 c\u0259ml\u0259\u015fdirdi. \u00c7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t ideologiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda m\u0259hz bu prinsipl\u0259r durur. Haz\u0131rda bu ideologiyan\u0131 b\u0259zi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259ri \u00fcmumt\u00fcrk birliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n u\u011furlu variant hesab edir. H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabi \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dni n\u0259\u015fr etm\u0259kl\u0259 jurnalist n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259sin\u0259, M.F.Axundov \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 teatr\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n, \u0259d\u0259bi t\u0259nqidin, dramaturgiyan\u0131n yaranmas\u0131na, \u00dczeyr b\u0259y professional musiqinin v\u0259 musiqi\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259 t\u0259kan verdi.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi h\u0259r bir yarad\u0131c\u0131 adam\u0131n ictimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131n\u0131 \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k daha d\u0259qiq d\u0259y\u0259r verm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259zi yarad\u0131c\u0131 insanlar\u0131n ictimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131 bir eli, bir mahal\u0131, b\u0259zil\u0259rinki is\u0259 bir d\u00f6vl\u0259ti, h\u0259tta b\u00fct\u00f6v bir qit\u0259ni \u0259hat\u0259 edir. Dem\u0259li, m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu prizmadan yana\u015fanda a\u011f\u0131zdolusu \u201cb\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u201d, \u201cdahi \u015fair\u201d v\u0259 s. dediyimiz bir s\u0131ra insanlar\u0131n ad\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda ictimai faydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131 b\u0259rab\u0259rdir \u201c0\u201d yazmal\u0131 olar\u0131q. Mill\u0259timiz v\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 olsa faydal\u0131 ola v\u0259 \u201cfaydal\u0131l\u0131q \u0259msal\u0131 b\u0259rab\u0259rdir 1\u201d d\u00fcsturuna cavab ver\u0259 bils\u0259k n\u0259 mutlu biz\u0259!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin \u00fczv\u00fc, G\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Prezident m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n Mu\u011fan B\u00f6lm\u0259sninin R\u0259hb\u0259ri B\u00f6y\u00fck yaz\u0131\u00e7\u0131\u201d, \u201cb\u00f6y\u00fck \u015fair\u201d, \u201cb\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar\u201d v\u0259 s. bu kimi ifad\u0259l\u0259ri tez-tez e\u015fidirik. Bu halda b\u0259z\u0259n iki \u015fairin (el\u0259c\u0259 d\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n, r\u0259ssam\u0131n, b\u0259st\u0259kar\u0131n, siyas\u0259t\u00e7inin v\u0259 s.) m\u00fcqayis\u0259si apar\u0131l\u0131r. \u201cFilank\u0259s filank\u0259sd\u0259n b\u00f6y\u00fck \u015fairdir\u201d, \u201cyox, m\u0259nim fikrimc\u0259 filank\u0259s ondan b\u00f6y\u00fck \u015fairdir\u201d- [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-47455","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47455"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47470,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47455\/revisions\/47470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}