{"id":47625,"date":"2023-11-17T09:00:00","date_gmt":"2023-11-17T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=47625"},"modified":"2023-11-18T16:56:48","modified_gmt":"2023-11-18T12:56:48","slug":"bu-gun-xalq-r%c9%99ssami-l%c9%99tif-k%c9%99rimovun-dogum-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=47625","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Xalq r\u0259ssam\u0131 L\u0259tif K\u0259rimovun do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/3\/1200x630\/1700196171643046456_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xal\u00e7a s\u0259n\u0259tinin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f Xalq r\u0259ssam\u0131, SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 L\u0259tif K\u0259rimovun anadan olmas\u0131n\u0131n 117-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259timizin, x\u00fcsusil\u0259 xal\u00e7alar\u0131m\u0131z\u0131n el s\u0259n\u0259ti qaynaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan milli c\u0259h\u0259tl\u0259rini, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlar\u0131n b\u0259dii x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 texnologiyalar\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131na \u0259sl m\u0259nada ikinci \u00f6m\u00fcr verib, onlar\u0131n d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131d\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259tif K\u0259rimov 1906-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t paytaxt\u0131 \u015eu\u015fada d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. Onun n\u0259sli &#8211; b\u00fct\u00fcn \u201cAllahver\u0259nl\u0259r\u201d tayfas\u0131 toxuduqlar\u0131 q\u0259\u015f\u0259ng xal\u00e7alar\u0131 il\u0259 Qaraba\u011f mahal\u0131nda m\u0259\u015fhur olublar. Onun atas\u0131 M\u0259\u015f\u0259di H\u00fcseyn papaq\u00e7\u0131, anas\u0131 Telli Hac\u0131 N\u0259sib q\u0131z\u0131 is\u0259 Qaraba\u011f\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f xal\u00e7a\u00e7\u0131lar\u0131ndan olub. 1912-ci ild\u0259 K\u0259rimovlar ail\u0259si \u0130ran\u0131n M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb. Burada L\u0259tif K\u0259rimov klassik \u015e\u0259rq s\u0259n\u0259ti olan kalliqrafiya \u00fczr\u0259 t\u0259hsil almaqla yana\u015f\u0131, r\u0259ssaml\u0131q bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 da t\u0259kmill\u0259\u015fdirib.1922-ci ild\u0259 m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Mirz\u0259 H\u00fcseyn \u018fl\u0259kb\u0259rzad\u0259nin xal\u00e7a emalatxanas\u0131nda \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259limat\u00e7\u0131 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, sonra t\u0259limat\u00e7\u0131, daha sonra is\u0259 r\u0259ssam kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fib v\u0259 xal\u00e7a s\u0259n\u0259tin\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l yiy\u0259l\u0259nib. 1929-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycana qay\u0131dan L\u0259tif K\u0259rimov bir m\u00fcdd\u0259t sonra \u201cAz\u0259rxal\u00e7a\u201d Elmi Yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u0130stehsalat Birliyind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259tif K\u0259rimov 1930-cu ill\u0259rd\u0259 xalq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259saslanaraq klassik xal\u00e7a r\u0259sml\u0259ri haz\u0131rlay\u0131b v\u0259 xal\u00e7a s\u0259n\u0259tin\u0259 bir s\u0131ra yenilikl\u0259r g\u0259tirib. Onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1937-ci ild\u0259 Bak\u0131da m\u0259rk\u0259zi boyaq\u00e7\u0131l\u0131q emalatxanas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. R\u0259ssam ilk d\u0259f\u0259 olaraq xal\u00e7a \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259ng \u015fkalas\u0131n\u0131 yarad\u0131b. O, 1945-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131na kimi Az\u0259rbaycan SSR EA-n\u0131n Memarl\u0131q v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t \u0130nstitutunun dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 (1984-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n is\u0259 xal\u00e7a s\u0259n\u0259ti \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259) r\u0259hb\u0259rlik edib. L\u0259tif K\u0259rimov \u201cAz\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131nda ornamentl\u0259rin m\u0259n\u015f\u0259yi\u201d \u0259s\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 1950-ci ild\u0259 s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun xidm\u0259tl\u0259ri d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilib. O, 1950-ci ild\u0259 SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131na, 1955-ci ild\u0259 \u018fm\u0259kdar inc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi, 1960-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 Xalq r\u0259ssam\u0131 f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/files_new\/2023\/MODERATOR\/NOYABR\/17\/01_letif%20kerimov.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259timizin, x\u00fcsusil\u0259 xal\u00e7alar\u0131m\u0131z\u0131n el s\u0259n\u0259ti qaynaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan milli c\u0259h\u0259tl\u0259rini, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlar\u0131n b\u0259dii x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 texnologiyalar\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131na \u0259sl m\u0259nada ikinci \u00f6m\u00fcr verib, onlar\u0131n d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131d\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259tif K\u0259rimov ilk olaraq xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259n\u0259tinin \u00f6z\u0259l d\u0259y\u0259ri, onun xalq\u0131n tarixi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 q\u0259dim ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda fikir s\u00f6yl\u0259yib. S\u0259n\u0259tkar Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131n\u0131n bir \u00e7ox unudulmu\u015f milli ornament n\u00f6vl\u0259rini v\u0259 kompozisiyalar\u0131n\u0131 b\u0259rpa edib. L\u0259tif K\u0259rimovun xalq \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin dir\u00e7\u0259lm\u0259si, inki\u015faf\u0131 v\u0259 z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 rolu olduqca b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. O, xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259n\u0259tinin ba\u015fl\u0131ca b\u0259dii istiqam\u0259tl\u0259rini, onlar\u0131n \u00fcslub x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edib, Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131n\u0131n d\u0259qiq t\u0259snifat\u0131n\u0131 verib ki, bu da onun \u201cAz\u0259rbaycan xal\u00e7as\u0131\u201d \u00fc\u00e7cildlik fundamental kitab\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t \u201cQafqaz xal\u00e7as\u0131\u201d ad\u0131 alt\u0131nda t\u0259qdim edirdil\u0259r. L\u0259tif K\u0259rimovun elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 bu incil\u0259ri v\u0259t\u0259n\u0259 qaytard\u0131, s\u00fcbut etdi ki, d\u00fcnya muzeyl\u0259rind\u0259 \u201cQafqaz xal\u00e7alar\u0131\u201d adland\u0131r\u0131lan xal\u00e7alar\u0131n az\u0131 90 faizi Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkar\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 1967-ci ild\u0259 Bak\u0131da unikal muzeyin \u2013 Az\u0259rbaycan Xal\u00e7a Muzeyinin \u0259sas\u0131 qoyulub, 26 il sonra is\u0259 muzey\u0259 milli m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tinin g\u00f6rk\u0259mli xadimi L\u0259tif K\u0259rimovun ad\u0131 verilib. Muzey yarand\u0131\u011f\u0131 vaxt d\u00fcnyada xal\u00e7alar\u0131n qorunub saxlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6yr\u0259nildiyi, s\u0259rgil\u0259ndiyi yegan\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259 idi. Bu m\u0259d\u0259niyy\u0259t oca\u011f\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n qiym\u0259tsiz s\u0259rv\u0259ti olan Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131n\u0131n v\u0259 xal\u00e7a m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r v\u0259 r\u0259ngar\u0259ng kolleksiyas\u0131 qorunur, t\u0259dqiq olunur v\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirilir.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259tif K\u0259rimov tan\u0131nm\u0131\u015f r\u0259ssamlar\u0131m\u0131z (K.Kaz\u0131mzad\u0259, \u0130.Axundov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131) il\u0259 birlikd\u0259 1940-1941-ci ill\u0259rd\u0259 dahi Az\u0259rbaycan \u015fairi Nizami G\u0259nc\u0259vinin yubileyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f be\u015f xal\u00e7a haz\u0131rlay\u0131b. Bu xal\u00e7alarda \u015fairin \u201cX\u0259ms\u0259\u201dsin\u0259 daxil olan poemalardan g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f epizodlar t\u0259svir edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck xal\u00e7a\u00e7\u0131 r\u0259ssam uzun ill\u0259r M.A.\u018fliyev ad\u0131na Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t \u0130nstitutunda (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Universiteti) xal\u00e7a s\u0259n\u0259ti \u00fczr\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olub. O, \u00e7oxsayl\u0131 xal\u00e7a \u00e7e\u015fnil\u0259ri, bir s\u0131ra memarl\u0131q tikilil\u0259rinin b\u0259dii t\u0259rtibat\u0131, divar b\u0259z\u0259kl\u0259ri, z\u0259rg\u0259rlik \u0259s\u0259rl\u0259ri, par\u00e7a nax\u0131\u015flar\u0131 v\u0259 dig\u0259r n\u00fcmun\u0259l\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259tif K\u0259rimovun eskizl\u0259ri \u0259sas\u0131nda toxunmu\u015f \u201c\u018ff\u015fan\u201d, \u201cQonaqk\u0259nd\u201d, \u201cL\u0259\u00e7\u0259kturunc\u201d, \u201c\u015eu\u015fa\u201d, \u201cG\u00f6yg\u00f6l\u201d, \u201cQaraba\u011f\u201d, \u201cButal\u0131\u201d, \u201cBahar\u201d, \u201cHeyvanlar al\u0259mind\u0259\u201d, \u201c\u015e\u0259bi-hicran\u201d, \u201cZ\u0259rxara\u201d, \u201cFirdovsi\u201d, \u201cS\u0259m\u0259d Vur\u011fun\u201d, \u201cVaqif\u201d, \u201cF\u00fczuli\u201d, \u201cN\u0259simi\u201d, \u201c\u018fc\u0259mi\u201d v\u0259 s. xal\u00e7alar\u0131 Az\u0259rbaycan xal\u00e7a\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259n\u0259tinin qiym\u0259tli n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u0259tif K\u0259rimov 1991-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat edib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/culture.gov.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan xal\u00e7a s\u0259n\u0259tinin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f Xalq r\u0259ssam\u0131, SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 L\u0259tif K\u0259rimovun anadan olmas\u0131n\u0131n 117-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur. AZ\u018fRTAC&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259timizin, x\u00fcsusil\u0259 xal\u00e7alar\u0131m\u0131z\u0131n el s\u0259n\u0259ti qaynaqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan milli c\u0259h\u0259tl\u0259rini, el\u0259c\u0259 d\u0259 onlar\u0131n b\u0259dii x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 texnologiyalar\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n bil\u0259n g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkar Az\u0259rbaycan xal\u00e7alar\u0131na \u0259sl m\u0259nada ikinci \u00f6m\u00fcr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-47625","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47625"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47625\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47629,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47625\/revisions\/47629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}