{"id":49434,"date":"2025-02-28T08:00:00","date_gmt":"2025-02-28T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=49434"},"modified":"2025-03-03T16:04:13","modified_gmt":"2025-03-03T12:04:13","slug":"bu-gun-xalq-yazicisi-env%c9%99r-m%c9%99mm%c9%99dxanlinin-anadan-olmasindan-112-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=49434","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131n\u0131n anadan olmas\u0131ndan 112 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2025\/1\/1200x630\/1740725156151901786_1200x630.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>\u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 unudulmaz nasir, dramaturq, klassik hekay\u0259 ustad\u0131, uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc kino\u2013ssenaril\u0259r m\u00fc\u0259llifi, orijinal t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i kimi daxil olub. \u00d6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259biyyata g\u0259l\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131, ist\u0259r m\u00fcasir, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 tarixi m\u00f6vzularda d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259r yazaraq n\u0259sr v\u0259 dramaturgiyam\u0131zda iz qoyub. \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131 o istedadlar n\u0259slin\u0259 m\u0259nsubdur ki, el\u0259 ilk \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n etibar\u0259n \u00f6z m\u00f6vzular\u0131, \u00f6z \u00fcslubu il\u0259 \u0259b\u0259di ictimaiyy\u0259tin x\u00fcsusi mara\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olub, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolu ke\u00e7ib.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131n\u0131n anadan olmas\u0131ndan 112 il \u00f6t\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131\u00e7\u0131, nasir, kinodramaturq, ssenarist, t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131 1913-c\u00fc il fevral\u0131n 28-d\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 do\u011fulub. Burada ibtidai m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Bak\u0131da S\u0259naye Texnikumunda t\u0259hsil al\u0131b. Bak\u0131da mexaniki zavodda, energetika v\u0259 elektrikl\u0259\u015fdirm\u0259 idar\u0259sind\u0259 texnik, Az\u0259rbaycan Neft \u0130nstitutu n\u0259zdind\u0259 olan elmi-t\u0259dqiqat institutunda texnik-elektrik i\u015fl\u0259yib. Eyni zamanda, Az\u0259rbaycan Neft \u0130nstitutunda iki il qiyabi t\u0259hsil al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rn\u0259\u015fr\u201din b\u0259dii \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 redaktor v\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i, Moskvada Ali Kinematoqrafiya \u0130nstitutunda m\u00fcdavim, \u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201d kinostudiyas\u0131nda r\u0259is, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 c\u0259nub-q\u0259rb c\u0259bh\u0259sind\u0259 &#8220;Q\u0131z\u0131l ordu&#8221; c\u0259bh\u0259 q\u0259zetinin Az\u0259rbaycan redaksiyas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi m\u00fcxbiri olub. Sonra redaksiya il\u0259 birlikd\u0259 Stalinqrada g\u00f6nd\u0259rilib. 1942-ci ilin ax\u0131rlar\u0131nda bir qrup Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 il\u0259 \u015eimali Qafqaz c\u0259bh\u0259sind\u0259, 416-c\u0131 diviziyada olub. Bak\u0131da Az\u0259rbaycan Radio Verili\u015fl\u0259ri Komit\u0259sind\u0259 redaktor kimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Yenid\u0259n Zaqafqaziya c\u0259bh\u0259sin\u0259, oradan \u0130rana h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 g\u00f6nd\u0259rilib. T\u0259brizd\u0259 n\u0259\u015fr olunan &#8220;V\u0259t\u0259n yolunda&#8221; ordu q\u0259zeti redaksiyas\u0131nda x\u00fcsusi m\u00fcxbir kimi \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Ordudan t\u0259rxis edil\u0259nd\u0259n sonra \u201cAz\u0259rbaycanfilm\u201d kinostudiyas\u0131n\u0131n ssenari redaksiya hey\u0259tinin ba\u015f redaktoru olub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fd\u0259bi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 1930-cu ill\u0259rd\u0259n ba\u015flay\u0131b. \u018fs\u0259rl\u0259ri ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259 xalqlar\u0131n\u0131n dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub. Onun II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 hekay\u0259l\u0259rd\u0259 o d\u00f6vr publisistikam\u0131zda oldu\u011fu kimi, zaman\u0131n, g\u00fcn\u00fcn t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259l\u0259bl\u0259ri, adamlar\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259zif\u0259si canl\u0131 boyalarla \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. \u018fdibin \u00fcslubunda t\u0259mkinli hekay\u0259\u00e7ilikl\u0259, m\u00fcbariz, d\u00f6y\u00fc\u015fk\u0259n, odlu publisistika v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil edib: &#8220;Q\u0259rb c\u0259bh\u0259sind\u0259n m\u0259ktub&#8221;, &#8220;Analar yollara \u00e7\u0131xd\u0131lar&#8221;, &#8220;Yeni ilin h\u00f6km\u00fc&#8221;, &#8220;Silahl\u0131 da\u011flar&#8221;, &#8220;Qanl\u0131 m\u00f6h\u00fcr&#8221;, &#8220;Buz heyk\u0259l&#8221;, &#8220;Haral\u0131san \u0259sg\u0259r qarda\u015f?&#8221;, &#8220;Anan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc&#8221;, &#8220;Ulduz&#8221; (1947), &#8220;Od i\u00e7ind\u0259&#8221; (1951) pyesl\u0259ri v\u0259 &#8220;\u015eirvan g\u00f6z\u0259li&#8221; (1957) lirik komediyas\u0131 tama\u015faya qoyulub. &#8220;\u015eirvan g\u00f6z\u0259li&#8221; Zaqafqaziya teatr bahar\u0131nda birinci d\u0259r\u0259c\u0259li diploma layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. 1957-ci ild\u0259 onun Akademik Dram Teatr\u0131nda tama\u015faya qoyulan &#8220;\u015e\u0259rqin s\u0259h\u0259ri&#8221; \u0259s\u0259ri SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Amma m\u00fckafat alanlar\u0131n siyah\u0131s\u0131nda m\u00fc\u0259llifin ad\u0131 olmay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Avropa v\u0259 rus klassik yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131ndan t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r edib. Kuba, T\u00fcrkiy\u0259, \u0130spaniyada ke\u00e7mi\u015f sovet n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin t\u0259rkibind\u0259 s\u0259f\u0259rd\u0259 olub. \u0130ki d\u0259f\u0259 &#8220;\u015e\u0259r\u0259f ni\u015fan\u0131&#8221;, &#8220;Q\u0131rm\u0131z\u0131 \u018fm\u0259k bayra\u011f\u0131&#8221; v\u0259 dig\u0259r ordenl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f medallar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131 1990-c\u0131 il dekabr\u0131n 19-da Bak\u0131da v\u0259fat edib. F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunub.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n tarixin\u0259 unudulmaz nasir, dramaturq, klassik hekay\u0259 ustad\u0131, uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc kino\u2013ssenaril\u0259r m\u00fc\u0259llifi, orijinal t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i kimi daxil olub. \u00d6t\u0259n \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 \u0259d\u0259biyyata g\u0259l\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131, ist\u0259r m\u00fcasir, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 tarixi m\u00f6vzularda d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259r yazaraq n\u0259sr v\u0259 dramaturgiyam\u0131zda iz qoyub. \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131 o istedadlar n\u0259slin\u0259 m\u0259nsubdur ki, el\u0259 ilk \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n etibar\u0259n \u00f6z m\u00f6vzular\u0131, \u00f6z \u00fcslubu il\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-49434","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49438,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49434\/revisions\/49438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}