{"id":49921,"date":"2025-10-21T08:00:00","date_gmt":"2025-10-21T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=49921"},"modified":"2025-10-23T14:03:10","modified_gmt":"2025-10-23T10:03:10","slug":"istiqlalciliq-v%c9%99-turkculuk-timsali-x%c9%99lil-rza-uluturk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=49921","title":{"rendered":"\u0130stiqlal\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 t\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck timsal\u0131 &#8211; X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/image-1.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"924\" height=\"630\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-49924\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/image-1.png 924w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/image-1-300x205.png 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/image-1-768x524.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 924px) 100vw, 924px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 istiqlal\u0131 yolunda \u00e7arp\u0131\u015fan, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s amala h\u0259sr ed\u0259n X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk milli poeziyam\u0131z\u0131n qranit s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. O, b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir. D\u00fcnyas\u0131n\u0131 vaxts\u0131z d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk h\u0259mi\u015f\u0259 ruhumuzda ya\u015fayan, biziml\u0259 birlikd\u0259 sabaha add\u0131mlayan, daha obrazl\u0131 des\u0259k, bu g\u00fcn\u00fcn v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k d\u00f6vrl\u0259rin \u015fairidir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, bu g\u00fcn Xalq \u015fairi X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk\u00fcn anadan olmas\u0131n\u0131n 93-c\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fc tamam olur.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk ke\u00e7\u0259n \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ba\u015flam\u0131\u015f, 60-70-ci ill\u0259rd\u0259 bir s\u0259n\u0259tkar kimi p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fmi\u015f, 80-90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 istiqlaliyy\u0259ti u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r. X\u0259lil Rzan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilk ill\u0259rind\u0259n \u0259d\u0259bi ictimaiyy\u0259tin diqq\u0259tini c\u0259lb etmi\u015f, M\u0259mm\u0259d Arif, M\u0259mm\u0259dc\u0259f\u0259r C\u0259f\u0259rov, Ya\u015far Qarayev, \u018fkb\u0259r A\u011fayev, Qulu X\u0259lilov, \u015eamil Salmanov v\u0259 dig\u0259r aliml\u0259r onun \u0259s\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda t\u0259qdiredici elmi q\u0259na\u0259tl\u0259rini s\u00f6yl\u0259yibl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim Ya\u015far Qarayev deyib: V\u0259t\u0259nin v\u0259 \u015fairin taleyi ayr\u0131 he\u00e7 yerd\u0259, he\u00e7 k\u0259sd\u0259 bu q\u0259d\u0259r X\u0259lild\u0259ki q\u0259d\u0259r bir-birin\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259di. Yaln\u0131z h\u0259qiq\u0259t\u0259n xalis fitri \u015fairl\u0259r h\u0259yat\u0131n, \u015f\u0259hidliyin s\u0131na\u011f\u0131na, h\u0259m d\u0259 poeziyan\u0131n imtahan\u0131na bu taml\u0131qda, bu s\u0259viyy\u0259d\u0259 haz\u0131r olurlar. \u018fslind\u0259, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r d\u0259 X\u0259lil q\u00fcvv\u0259tli ruhun, f\u0259hmin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc olan bir varl\u0131q idi, ind\u0259n bel\u0259 d\u0259 ruhun simvolu olaraq qalacaqd\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>1991-ci il may\u0131n 6-da \u015fair \u201cT\u00fcrk mill\u0259ti m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131\u201d f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Bir ild\u0259n sonra ona \u201cXalq \u015fairi\u201d f\u0259xri ad\u0131 verilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Xalq \u015fairi B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 onun haqq\u0131nda bel\u0259 s\u00f6yl\u0259yib: &#8220;\u018fg\u0259r m\u0259nd\u0259n soru\u015fsalar \u201cX\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn kimdir?\u201d m\u0259n bir c\u00fcml\u0259 il\u0259 dey\u0259r\u0259m: \u201cMill\u0259timizin istiqlal m\u00fccahididir\u201d. X\u0259lil yaln\u0131z q\u0259l\u0259mi il\u0259 deyil, \u0259m\u0259li, f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 V\u0259t\u0259nimizin istiqlal\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Bunlarla da kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259n \u015fair \u00f6z balas\u0131n\u0131 da bu yolda qurban verm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259di. Bir s\u00f6zl\u0259, X\u0259lil bu V\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 laz\u0131msa, onu el\u0259di. X\u0259lil Rzan\u0131n b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc ondad\u0131r ki, o, do\u011fma torpa\u011f\u0131n\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131, xalq\u0131n\u0131n s\u0259ad\u0259ti yolunda \u00f6z can\u0131ndan bel\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131r olan, son d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 c\u0259sar\u0259tli, qeyr\u0259tli \u015fair-v\u0259t\u0259nda\u015f idi. Onun z\u0259ngin v\u0259 m\u0259rdan\u0259 poeziyas\u0131 da m\u0259hz V\u0259t\u0259n v\u0259 xalq ideallar\u0131 il\u0259 mayaland\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259srl\u0259r boyu \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 ya\u015fayacaqd\u0131r&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stiqlaliyy\u0259ti u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan Az\u0259rbaycan\u0131 k\u00f6rp\u0259 ik\u0259n be\u015fiyind\u0259 bo\u011fma\u011fa uzanan \u0259ll\u0259ri k\u0259sm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onu m\u00fcdafi\u0259y\u0259 qalxan v\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s amal u\u011frunda \u00f6l\u00fcm\u00fcn \u015f\u0259hidlik zirv\u0259sini f\u0259th ed\u0259n igidl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz Milli istiqlal \u015fairi X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk\u00fcn o\u011flu Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131 T\u0259briz X\u0259lilb\u0259ylidir. Q\u0259hr\u0259manl\u0131q bir ne\u00e7\u0259 an\u0131n, saniy\u0259nin i\u015fi deyil, q\u0259hr\u0259manl\u0131q f\u0259rdin, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin iliyind\u0259, qan\u0131nda, s\u00fcm\u00fcy\u00fcnd\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fikirl\u0259r is\u0259 Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u0130smay\u0131l \u015e\u0131xl\u0131ya m\u0259xsusdur: \u201cM\u0259n h\u0259r d\u0259f\u0259 onunla rastla\u015fanda \u201cm\u0259nd\u0259 s\u0131\u011far iki cahan, m\u0259n bu cahana s\u0131\u011fmazam\u201d misralar\u0131n\u0131 xat\u0131rlay\u0131rd\u0131m. \u015eair X\u0259lil, m\u00fc\u0259llim X\u0259lil bu m\u0259hdud, qapal\u0131 cahana s\u0131\u011fm\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk 1994-c\u00fc il iyunun 22-d\u0259 v\u0259fat edib v\u0259 F\u0259xri xiyabanda d\u0259fn olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n milli m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Xalq \u015fairi X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk (\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra) \u201c\u0130stiqlal\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilib.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/culture.gov.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 istiqlal\u0131 yolunda \u00e7arp\u0131\u015fan, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s amala h\u0259sr ed\u0259n X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk milli poeziyam\u0131z\u0131n qranit s\u00fctunlar\u0131ndan biridir. O, b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir. D\u00fcnyas\u0131n\u0131 vaxts\u0131z d\u0259yi\u015fs\u0259 d\u0259, X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk h\u0259mi\u015f\u0259 ruhumuzda ya\u015fayan, biziml\u0259 birlikd\u0259 sabaha add\u0131mlayan, daha obrazl\u0131 des\u0259k, bu g\u00fcn\u00fcn v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k d\u00f6vrl\u0259rin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-49921","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49921"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49925,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49921\/revisions\/49925"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}