{"id":50827,"date":"2026-04-04T09:00:00","date_gmt":"2026-04-04T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=50827"},"modified":"2026-04-04T15:55:46","modified_gmt":"2026-04-04T11:55:46","slug":"s%c9%99m%c9%99nd%c9%99r-mu%c9%99llim-ziyaliliq-orn%c9%99yi-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=50827","title":{"rendered":"S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim ziyal\u0131l\u0131q \u00f6rn\u0259yi idi"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Musa-N\u0259bioglu-m\u0259qal\u0259.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"381\" height=\"257\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Musa-N\u0259bioglu-m\u0259qal\u0259.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-50830\" style=\"width:645px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Musa-N\u0259bioglu-m\u0259qal\u0259.jpg 381w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Musa-N\u0259bioglu-m\u0259qal\u0259-300x202.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 381px) 100vw, 381px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bayram t\u0259tilinin son g\u00fcn\u00fc \u2013 mart\u0131n 30-da S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llimin amans\u0131z x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qalib g\u0259l\u0259 bilm\u0259m\u0259si x\u0259b\u0259ri q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 yax\u0131n-uzaq ell\u0259r\u0259 yay\u0131ld\u0131. Uzun ill\u0259r t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan bacar\u0131ql\u0131 maarif t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, \u201cQabaqc\u0131l t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi\u201d S\u0259m\u0259nd\u0259r M\u0259mm\u0259dovun vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm\u00fc t\u0259kc\u0259 do\u011fmalar\u0131, dostlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yox, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin pedaqoji ictimaiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r itkidir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1954-c\u00fc il fevral\u0131n 8-d\u0259 Bor\u00e7al\u0131da \u2013 Bolnisi rayonunun Faxral\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olan S\u0259m\u0259nd\u0259r Eyvaz o\u011flu M\u0259mm\u0259dov 1978-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (indiki BDU-nun) filologiya fak\u00fclt\u0259sini bitirib. T\u0259l\u0259b\u0259lik dostu, m\u0259rhum Arif \u018fmraho\u011flunun dediyi kimi: \u201cElm sah\u0259sind\u0259 qalma\u011fa h\u0259r c\u00fcr imkan\u0131 vard\u0131, qalsayd\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259, indi elml\u0259r doktoru, professor idi. Qalmaq ist\u0259m\u0259di. B\u0259lk\u0259, ona g\u00f6r\u0259 ki, S\u0259m\u0259nd\u0259rin yar\u0131m\u00e7\u0131ql\u0131qdan he\u00e7 vaxt xo\u015fu g\u0259lm\u0259yib, h\u0259mi\u015f\u0259 \u00fcz\u00fca\u011f, aln\u0131a\u00e7\u0131q ya\u015fay\u0131b\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259yinatla Lerik rayonunun Vist\u0259n k\u0259ndind\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. 1982-ci ild\u0259n Bak\u0131da D\u0130N-in t\u0259rbiy\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259ki orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 i\u015fl\u0259yib, 1987-ci ild\u0259n is\u0259 h\u0259min m\u0259kt\u0259b\u0259 r\u0259hb\u0259rlik edib.<\/p>\n\n\n\n<p>2002-ci ilin yanvar ay\u0131ndan 2020-ci ilin yay\u0131nad\u0259k Sabun\u00e7u rayonundak\u0131 271 sayl\u0131 orta m\u0259kt\u0259bin direktoru olub.<\/p>\n\n\n\n<p>Pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131, b\u0259dii yarad\u0131c\u0131l\u0131qla da m\u0259\u015f\u011ful olan S\u0259m\u0259nd\u0259r M\u0259mm\u0259dov istedadl\u0131 publisist, folklor ara\u015fd\u0131r\u0131c\u0131s\u0131, \u015fair v\u0259 bir \u00e7ox aktual yaz\u0131lar\u0131n m\u00fc\u0259llifi kimi d\u0259 tan\u0131n\u0131b. Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 A\u015f\u0131qlar birlikl\u0259rinin \u00fczv\u00fc olub. \u201cAbdulla \u015eaiq\u201d, \u201cQ\u0131z\u0131l q\u0259l\u0259m\u201d, \u201cV\u0259t\u0259n\u201d f\u0259xri media v\u0259 \u201cAraz\u201d ali \u0259d\u0259bi m\u00fckafatlar\u0131n\u0131n laureat\u0131 olub. Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u0259, eyni zamanda, \u201c\u0130lin \u0259n yax\u015f\u0131 m\u0259kt\u0259b direktoru\u201d ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, \u201cAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin 100 illiyi (1918-2018)\u201d yubiley medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk \u015feiri orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxuyark\u0259n G\u00fcrc\u00fcstanda n\u0259\u015fr olunan \u201cQ\u0259l\u0259b\u0259 bayra\u011f\u0131\u201d v\u0259 \u201cG\u00fcrc\u00fcstan\u201d q\u0259zetl\u0259rind\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n S\u0259m\u0259nd\u0259r M\u0259mm\u0259dov 15-d\u0259k kitab\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. Tan\u0131nm\u0131\u015f media qurucusu, \u018fm\u0259kdar jurnalist \u018fflatun Ama\u015fovun da dediyi kimi: \u201cS\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim yarad\u0131c\u0131 insand\u0131r v\u0259 do\u011fma yurda m\u0259h\u0259bb\u0259t onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Bor\u00e7al\u0131da \u2013 Faxral\u0131da ke\u00e7\u0259n y\u00fczillikl\u0259rd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 el \u015fairl\u0259rinin, a\u015f\u0131qlar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri m\u0259hz onun axtar\u0131\u015flar\u0131 say\u0259sind\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131laraq n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizi bir-birimiz\u0259 uzun ill\u0259rin s\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f dostluq tell\u0259ri ba\u011flay\u0131b. M\u0259nim tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, s\u00f6z\u00fc il\u0259 \u0259m\u0259li bir olan b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259xsiyy\u0259t, b\u00f6y\u00fck ziyal\u0131, \u0259qid\u0259sin\u0259 sadiq, dostluqda etibarl\u0131, saf bir insan, z\u0259ngin t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik m\u00fc\u0259llim, maarif t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, \u015fair-publisist idi.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u0259hm\u0259tlik professor \u015eamil Qurbanovun t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259 sa\u011flam yerl\u0259rind\u0259n biri Bor\u00e7al\u0131n\u0131n\u201d a\u011f\u0131r ell\u0259rind\u0259n olan Faxral\u0131 k\u0259ndind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim bu yerl\u0259rin g\u00f6zya\u015f\u0131 kimi dumduru \u00e7e\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259n safl\u0131q, duruluq, Q\u0131z\u0131l\u0131qayadan s\u0259rtlik, m\u0259tinlik, qoca \u201cS\u0259ng\u0259r\u201dd\u0259n \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 m\u0259tan\u0259tl\u0259 sin\u0259 g\u0259rm\u0259yi \u00f6yr\u0259nib, a\u011f\u0131r-batman Qarapapaq ki\u015fil\u0259rd\u0259n ki\u015filik d\u0259rsi al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim b\u00f6y\u00fck yolu g\u00f6zl\u0259y\u0259n, q\u0259dir-qiym\u0259t bil\u0259n, yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 unutmayan insan kimi tan\u0131n\u0131b. Bor\u00e7al\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r-batman ki\u015fil\u0259rinin \u00f6y\u00fcd-n\u0259sih\u0259tl\u0259rind\u0259n, a\u011fbir\u00e7\u0259kl\u0259rin na\u011f\u0131ll\u0131-bayat\u0131l\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndan, folklorumuzdan, saz\u0131m\u0131zdan, s\u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n h\u0259yat d\u0259rsi al\u0131b. Qurub-yaratmaq e\u015fqi, tez qaynay\u0131b-qar\u0131\u015fa bilm\u0259si il\u0259 f\u0259rql\u0259nib h\u0259r zaman.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259nd\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u0259z\u0259n kitabxanas\u0131 adland\u0131ran Xalq \u015fairi Z\u0259limxan Yaqub onun bar\u0259sind\u0259 deyirdi: \u201cBel\u0259 adamlar\u0131n olmas\u0131 c\u0259miyy\u0259tin, xalq\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n xeyrin\u0259dir. S\u0259m\u0259nd\u0259r a\u011fsaqqald\u0131r, a\u011f\u0131r oturub batman g\u0259l\u0259ndir, \u00f6z yerini bil\u0259ndir. Bir insan kimi, \u00fcr\u0259yi b\u00f6y\u00fckd\u00fcr, sin\u0259si geni\u015fdir, i\u00e7ind\u0259 x\u0131lt yoxdur, ba\u015fdan-ba\u015fa nurdur, i\u015f\u0131qd\u0131r, \u015feiriyy\u0259tdir, poeziyad\u0131r\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim q\u00fcruru, m\u0259nliyi, l\u0259yaq\u0259ti h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutub, kims\u0259nin heysiyy\u0259tin\u0259 toxunmay\u0131b v\u0259 he\u00e7 zaman da yol verm\u0259yib ki, kims\u0259 onun heysiyy\u0259tin\u0259 toxunsun. Onu he\u00e7 vaxt \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0131xaraq hay-k\u00fcyl\u0259 dan\u0131\u015fan g\u00f6rm\u0259dim. \u018fn qanqarald\u0131c\u0131 m\u0259qamda bel\u0259 fikrini s\u0259birl\u0259, d\u00f6z\u00fcml\u0259 izah edir, qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn haql\u0131 oldu\u011funa inand\u0131r\u0131rd\u0131. Adamlar\u0131 tan\u0131ya bilirdi, \u00e7\u00fcnki \u00f6z\u00fcn\u00fc tan\u0131y\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llimin dostu olmaq h\u0259m asan idi, h\u0259m d\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli. Asan, ona g\u00f6r\u0259 ki, t\u0259m\u0259nnas\u0131z, d\u0259qiq, d\u00fczg\u00fcnl\u00fcy\u00fc sev\u0259n v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n, dost \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olsa, var\u0131ndan, can\u0131ndan bel\u0259 ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131r idi. Yar\u0131m\u00e7\u0131q s\u00f6z dan\u0131\u015fmaz, yar\u0131m\u00e7\u0131q i\u015f g\u00f6rm\u0259zdi. S\u00f6z verdis\u0259, m\u00fctl\u0259q yerin\u0259 yetir\u0259rdi. \u00c7\u0259tin idi ona g\u00f6r\u0259 ki, \u00fczd\u0259 bir, arxada ba\u015fqa c\u00fcr dan\u0131\u015fanlarla aras\u0131 olmaz, saxta pafosu, yalan\u00e7\u0131 v\u0259dl\u0259ri sevm\u0259zdi, yalan dan\u0131\u015fan adam onun \u0259n b\u00f6y\u00fck d\u00fc\u015fm\u0259ni idi.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda pedaqoq idi. Uzun illik t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslanaraq deyirdi ki, k\u0259nardan \u00e7oxlar\u0131na asan g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, m\u00fc\u0259llimlik olduqca \u00e7\u0259tin pe\u015f\u0259dir. Savaddan da \u00f6nc\u0259 etikan\u0131 m\u00fc\u0259llim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib keyfiyy\u0259t hesab edirdi. Deyirdi, m\u0259rif\u0259ti olmayan, \u015f\u0259xsi n\u00fcmun\u0259si il\u0259 \u015fagirdl\u0259ri h\u0259yatda d\u00fczg\u00fcn istqam\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259n biri n\u0259 q\u0259d\u0259r savadl\u0131 olursa-olsun, \u0259sl m\u00fc\u0259llim ola bilm\u0259z. M\u00fc\u0259llim h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l ziyal\u0131, yolg\u00f6st\u0259r\u0259n t\u0259rbiy\u0259\u00e7i, \u00f6yr\u0259d\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim bilik v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 xalq\u0131n, elin-oban\u0131n yolunda s\u0259rf edib, d\u00f6vl\u0259t\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliy\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131za s\u0259daq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t edib. T\u0259kc\u0259 v\u0259zif\u0259 borcundan ir\u0259li g\u0259l\u0259n i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib, vicdan\u0131n\u0131n s\u0259si il\u0259 xeyirxah add\u0131mlar at\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Tacik xalq misal\u0131nda deyilir ki, insan\u0131n \u00f6mr\u00fc \u2013 onun d\u00fcnyaya baxmas\u0131 v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n onu g\u00f6rm\u0259si il\u0259 deyil, xalq\u0131n onu yadda saxlamas\u0131 il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu m\u0259nada, inan\u0131ram ki, S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llim cism\u0259n aram\u0131zda olmasa da, \u0259ziz xatir\u0259si pedaqoji ictimaiyy\u0259tin, saz-s\u00f6z adamlar\u0131n\u0131n, dostlar\u0131n\u0131n, do\u011fmalar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u0259rs dediyi minl\u0259rl\u0259 yetirm\u0259sinin q\u0259lbind\u0259 daim ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Musa N\u018fB\u0130O\u011eLU,<\/strong><br><strong>\u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t i\u015f\u00e7isi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/xalqqazeti.az\/\">https:\/\/xalqqazeti.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bayram t\u0259tilinin son g\u00fcn\u00fc \u2013 mart\u0131n 30-da S\u0259m\u0259nd\u0259r m\u00fc\u0259llimin amans\u0131z x\u0259st\u0259likl\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qalib g\u0259l\u0259 bilm\u0259m\u0259si x\u0259b\u0259ri q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 yax\u0131n-uzaq ell\u0259r\u0259 yay\u0131ld\u0131. Uzun ill\u0259r t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan bacar\u0131ql\u0131 maarif t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131s\u0131, \u201cQabaqc\u0131l t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi\u201d S\u0259m\u0259nd\u0259r M\u0259mm\u0259dovun vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm\u00fc t\u0259kc\u0259 do\u011fmalar\u0131, dostlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yox, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin pedaqoji ictimaiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r itkidir. 1954-c\u00fc il fevral\u0131n 8-d\u0259 Bor\u00e7al\u0131da \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-50827","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50827","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50827"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50827\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50831,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50827\/revisions\/50831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50827"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50827"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50827"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}