{"id":50838,"date":"2026-04-07T08:00:00","date_gmt":"2026-04-07T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=50838"},"modified":"2026-04-07T11:18:54","modified_gmt":"2026-04-07T07:18:54","slug":"az%c9%99rbaycanin-ilk-satirik-jurnali-molla-n%c9%99sr%c9%99ddinin-n%c9%99srind%c9%99n-120-il-otur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=50838","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n ilk satirik jurnal\u0131 \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201din n\u0259\u015frind\u0259n 120 il \u00f6t\u00fcr"},"content":{"rendered":"\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2026\/1\/1200x630\/17755437966467937416_1200x630.jpg\" alt=\"\" style=\"width:645px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk satirik jurnal\u0131 olan &#8220;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#8221;in yaranmas\u0131ndan 120 il \u00f6t\u00fcr. Jurnal\u0131n ilk n\u00f6mr\u0259si 1906-c\u0131 il aprelin 7-d\u0259 Tiflisd\u0259 \u201cQeyr\u0259t\u201d m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 \u00e7ap olunub.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi m\u00fchitind\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verm\u0259kd\u0259 idi. Bu hadis\u0259l\u0259r \u201c\u015e\u0259rqi-rus\u201d, \u201cH\u0259yat\u201d v\u0259 \u201c\u0130r\u015fad\u201d kimi ciddi \u00fcslublu m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapsa da, aktual probleml\u0259ri geni\u015f k\u00fctl\u0259l\u0259r\u0259 daha sad\u0259, ayd\u0131n, h\u0259r k\u0259sin anlayaca\u011f\u0131 dild\u0259 \u00e7atd\u0131ran m\u0259tbuat orqan\u0131na ehtiyac duyulurdu. \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131 ictimai-siyasi z\u0259rur\u0259tin n\u0259tic\u0259si kimi meydana g\u0259ldi; n\u0259\u015frin redaktoru C. M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin dediyi kimi, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin&#8221;i t\u0259bi\u0259t \u00f6z\u00fc yaratd\u0131, z\u0259man\u0259 \u00f6z\u00fc yaratd\u0131\u201d. Jurnal\u0131n bu c\u00fcr adland\u0131r\u0131lmas\u0131 da maraql\u0131d\u0131r. M\u0259lumdur ki, Molla N\u0259sr\u0259ddin \u015fifahi xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131 q\u0259hr\u0259man\u0131d\u0131r v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 d\u0259 nadanl\u0131\u011fa, haqs\u0131zl\u0131\u011fa g\u00fcl\u0259-g\u00fcl\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirib.<\/p>\n\n\n\n<p>Jurnal\u0131n t\u0259sis\u00e7il\u0259ri g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131 C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259 v\u0259 ictimai-siyasi xadim, publisist \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259 Molla N\u0259sr\u0259ddinin dili il\u0259 xalq\u0131n ist\u0259k v\u0259 arzular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131r, onu g\u00fcld\u00fcr\u00fcr, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, h\u0259m d\u0259 yol g\u00f6st\u0259rirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0259\u015frin 1-ci n\u00f6mr\u0259sind\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015f \u0259d\u0259bi, ictimai-siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r sonralar da d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 davam v\u0259 inki\u015faf etdirilib. Jurnal 1906-1917-ci ill\u0259rd\u0259 Tiflisd\u0259, 1921-ci ild\u0259 T\u0259brizd\u0259, 1922-1931-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131da n\u0259\u015fr edilib. \u0130yirmi be\u015f il \u0259rzind\u0259 748 n\u00f6mr\u0259si \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Jurnal \u00f6z &#8220;l\u00fc\u011f\u0259t&#8221;l\u0259rind\u0259, &#8220;tapmaca&#8221;lar\u0131nda, &#8220;m\u00fckalim\u0259l\u0259r&#8221;ind\u0259, &#8220;hesab m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri&#8221;nd\u0259, felyeton v\u0259 satirik \u015feirl\u0259rind\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideyalar\u0131 t\u0259bli\u011f edib. D\u0259rgid\u0259 m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideyalar\u0131, xalq\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si, milli-m\u0259n\u0259vi \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prosesl\u0259ri, c\u0259miyy\u0259tin demokratik inki\u015faf\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fch\u00fcm yer tutub. Sosial-siyasi probleml\u0259r sad\u0259 xalq dilind\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc \u015f\u0259kild\u0259, orijinal satirik vasit\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259ks etdirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vr\u00fcn\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f s\u0259n\u0259tkarlar\u0131 \u00d6m\u0259r Faiq Nemanzad\u0259, Mirz\u0259 \u018fl\u0259kb\u0259r Sabir, \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyev, \u018fli N\u0259zmi, \u018fliqulu Q\u0259mk\u00fcsar, M\u0259mm\u0259d S\u0259id Ordubadi, Mirz\u0259li M\u00f6c\u00fcz \u015e\u0259b\u00fcst\u0259ri, \u018fzim \u018fzimzad\u0259, Oskar \u015emerlinq v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 mollan\u0259sr\u0259ddin\u00e7i t\u0259nqidi-realist \u0259d\u0259biyyat\u0131n inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259ribl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Jurnal\u0131n n\u0259\u015fri il\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131nda yeni istiqam\u0259t &#8211; &#8220;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#8221; adl\u0131 fikir c\u0259r\u0259yan\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259b yaran\u0131b, satirik jurnalistikan\u0131n v\u0259 karikatura s\u0259n\u0259tinin \u0259sas\u0131 qoyulub.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ilk satirik jurnal\u0131 olan &#8220;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#8221;in yaranmas\u0131ndan 120 il \u00f6t\u00fcr. Jurnal\u0131n ilk n\u00f6mr\u0259si 1906-c\u0131 il aprelin 7-d\u0259 Tiflisd\u0259 \u201cQeyr\u0259t\u201d m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 \u00e7ap olunub. AZ\u018fRTAC&nbsp;x\u0259b\u0259r verir ki, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-siyasi m\u00fchitind\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verm\u0259kd\u0259 idi. Bu hadis\u0259l\u0259r \u201c\u015e\u0259rqi-rus\u201d, \u201cH\u0259yat\u201d v\u0259 \u201c\u0130r\u015fad\u201d kimi ciddi \u00fcslublu m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda \u00f6z \u0259ksini tapsa da, aktual probleml\u0259ri geni\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-50838","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50838"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50841,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50838\/revisions\/50841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}