{"id":50864,"date":"2026-04-14T09:00:00","date_gmt":"2026-04-14T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=50864"},"modified":"2026-04-14T09:29:30","modified_gmt":"2026-04-14T05:29:30","slug":"edal%c9%99t-resulova-elibala-hacizad%c9%99-90","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=50864","title":{"rendered":"\u018fdal\u0259t R\u018fSULOVA.&#8221;\u018flibala Hac\u0131zad\u0259 &#8211; 90&#8243;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Edal\u0259t-xanim-R\u0259sulova.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"441\" height=\"577\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Edal\u0259t-xanim-R\u0259sulova.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-50865\" style=\"width:645px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Edal\u0259t-xanim-R\u0259sulova.png 441w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Edal\u0259t-xanim-R\u0259sulova-229x300.png 229w\" sizes=\"auto, (max-width: 441px) 100vw, 441px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun XX \u018fSR Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259l\u0259b\u0259lik \u00f6mr\u00fcm\u00fcz ba\u015flay\u0131rd\u0131. Xo\u015f x\u0259yallarla, qanadl\u0131 arzularla a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131n o s\u0259h\u0259ri! Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif&nbsp; yerl\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n u\u015faqlar ilk d\u0259rsin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirdi. Ham\u0131 bir-birin\u0259 yad n\u0259z\u0259rl\u0259rl\u0259 bax\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Do\u011fma k\u0259ndind\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m, ilk d\u0259f\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259ldiyim \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rib bir adam kimi s\u0131x\u0131lsam da, q\u0259lbim b\u00f6y\u00fck arzularla qanadlan\u0131rd\u0131. Z\u0259nn edirdim ki, bu az ya\u015f\u0131mda \u00fczl\u0259\u015fdiyim ac\u0131lardan, itkil\u0259rd\u0259n sonra taleyim y\u0259qin ki, bir daha m\u0259ni a\u011f\u0131r s\u0131naqlara&nbsp;\u00e7\u0259km\u0259z.&nbsp;Q\u0259bul imtahanlar\u0131na s\u0259yl\u0259 haz\u0131rla\u015fm\u0131\u015f, art\u0131q \u00fc\u00e7 imtahandan \u0259la qiym\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131m. Ax\u0131r\u0131nc\u0131 imtahan\u0131 da yax\u015f\u0131 vers\u0259ydim, universitet\u0259 q\u0259bul olunacaqd\u0131m. Lakin h\u0259min g\u00fcn imtahan v\u0259r\u0259qini itirdim. \u0130mtahan komissiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri m\u0259n\u0259 yeni v\u0259r\u0259q verm\u0259di. \u018fvv\u0259l prorektora, sonra rektora m\u00fcraci\u0259t&nbsp;ets\u0259m d\u0259, onlardan m\u00fcsb\u0259t cavab almad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259nnimd\u0259 yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259-d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 na\u0259lac halda pill\u0259l\u0259ri enirdim.&nbsp;Ayaqlar\u0131m keyimi\u015fdi el\u0259 bil, \u00fcr\u0259yim s\u0131x\u0131l\u0131rd\u0131. Bird\u0259n H\u0259mid m\u00fc\u0259llimi g\u00f6rd\u00fcm. G\u00f6zl\u0259rimd\u0259 \u00fcmid i\u015f\u0131qland\u0131, dodaqlar\u0131ma t\u0259b\u0259ss\u00fcm qondu. \u018fd\u0259biyyatdan imtahan\u0131 m\u0259nd\u0259n professor H\u0259mid Arasl\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. M\u0259nim cavab\u0131m onun \u00e7ox xo\u015funa g\u0259lmi\u015f, biliyimi &#8220;\u0259la&#8221; qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdi. \u00dcr\u0259kl\u0259nib salam verdim. B\u0259xtimd\u0259n H\u0259mid m\u00fc\u0259llim m\u0259ni tan\u0131d\u0131. &#8220;N\u0259 olub, bala?&#8221; &#8211; dey\u0259 m\u0259nim q\u0259mli oldu\u011fumu hiss etdiyind\u0259n h\u0259lim s\u0259sl\u0259 soru\u015fdu. m\u0259n ba\u015f\u0131ma g\u0259l\u0259nl\u0259ri dan\u0131\u015fd\u0131m. H\u0259mid Arasl\u0131 m\u0259niml\u0259 birlikd\u0259 imtahan komissiyas\u0131 s\u0259drinin yan\u0131na g\u0259ldik: &#8220;Mirz\u0259, bir imtahan v\u0259r\u0259qi ver, u\u015faq imtahana getsin&#8221;. Bayaqdan a\u011fz\u0131ndan &#8220;yox&#8221; s\u00f6z\u00fcnd\u0259n ba\u015fqa qeyri k\u0259lm\u0259 \u00e7\u0131xmayan komissiya s\u0259dri imtahan v\u0259r\u0259qini m\u0259n\u0259 uzatd\u0131. Sevinc\u0259k imtahan ota\u011f\u0131na girib bilet \u00e7\u0259kdim. &#8220;Yax\u015f\u0131&#8221; qiym\u0259t al\u0131b universitet\u0259 q\u0259bul olundum.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6z\u00fcm\u0259 s\u00f6z verdim ki, ilk d\u0259rs g\u00fcn\u00fcnd\u0259c\u0259 H\u0259mid Arasl\u0131ya t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc bildirim.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130lk d\u0259rs g\u00fcn\u00fc b\u00f6y\u00fck sevinc i\u00e7ind\u0259 auditoriyaya daxil oldum. Ham\u0131 h\u0259y\u0259canla m\u00fc\u0259llimi g\u00f6zl\u0259yirdi. Fikirl\u0259\u015fdim ki, t\u0259n\u0259ff\u00fcs vaxt\u0131 nurani simal\u0131 H\u0259mid m\u00fc\u0259llimi tap\u0131b ona t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc ed\u0259c\u0259y\u0259m. M\u00fc\u0259llim auditoriyaya daxil olanda bir anl\u0131q \u00f6z\u00fcm\u00fc itirdim. G\u0259l\u0259n H\u0259mid Arasl\u0131 idi. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131na p\u0259r\u0259sti\u015f etdiyim H\u0259mid m\u00fc\u0259llim indi m\u0259n\u0259 d\u0259rs dey\u0259c\u0259kdi. Lakin bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 \u00e7ox m\u0259yus oldum. \u00c7\u00fcnki t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fc ona bildir\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259kdim. Fikirl\u0259\u015fdim ki, \u0259g\u0259r m\u0259n H\u0259mid m\u00fc\u0259llim\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr ets\u0259m, o el\u0259 bil\u0259r bu yetim u\u015faq be\u015f il qiym\u0259t almaq \u00fc\u00e7\u00fcn ondan k\u00f6m\u0259k ist\u0259y\u0259c\u0259k. Q\u0259rara ald\u0131m ki, ali m\u0259kt\u0259bi bitirm\u0259yi g\u00f6zl\u0259yim, o zaman ona minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirim&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259l\u0259b\u0259lik ill\u0259rimin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdim. Yataqxanada m\u0259n\u0259 yer verm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn, kiray\u0259 ev tap\u0131b orada qalma\u011fa m\u0259cbur oldum. Maddi s\u0131x\u0131nt\u0131 i\u00e7ind\u0259 ya\u015fad\u0131m, d\u00fcz \u00fc\u00e7 il q\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131 paltosuz, t\u0259k penc\u0259kd\u0259 ke\u00e7irtdim.&nbsp;Lakin \u00f6z\u00fcm\u00fc s\u0131nd\u0131rmad\u0131m. Qar\u015f\u0131ma qoydu\u011fum m\u0259qs\u0259d \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. Zaman\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc aliml\u0259rind\u0259n, g\u00f6rk\u0259mli s\u0259n\u0259tkarlar\u0131ndan, n\u0259cib insanlar\u0131ndan d\u0259rs al\u0131rd\u0131m: \u018fli Sultanl\u0131, H\u0259mid Arasl\u0131, Mir C\u0259lal Pa\u015fayev, Abbas Zamanov, M\u00fcbariz \u018flizad\u0259, Yusif \u015eirvan, B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259n d\u0259rsl\u0259rimi s\u0259yl\u0259 oxuyur, h\u0259v\u0259sl\u0259 yaz\u0131rd\u0131m: \u015feirl\u0259r, ki\u00e7ik hekay\u0259l\u0259r, novellalar. Bir g\u00fcn t\u0259z\u0259c\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m &#8220;A\u011f sa\u00e7l\u0131 q\u0131z\u0131n hekay\u0259si&#8221;ni oxuyub fikrini bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn B\u0259xtiyar m\u00fc\u0259llim\u0259 verdim. B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 m\u0259nim q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131m hekay\u0259mi b\u0259y\u0259nib ki\u00e7ik bir d\u0259yi\u015fiklik ed\u0259r\u0259k bundan sonra yazaca\u011f\u0131m yaz\u0131lar\u0131m\u0131&nbsp; &#8220;\u018flibala Hac\u0131zad\u0259&#8221; imzas\u0131 il\u0259 t\u0259qdim etm\u0259yimi m\u0259n\u0259 t\u00f6vsiyy\u0259 etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, sevimli s\u0259n\u0259t m\u00fc\u0259llimimin m\u0259sl\u0259h\u0259til\u0259 yaz\u0131lar\u0131ma \u018flibala Hac\u0131zad\u0259 imzas\u0131n\u0131 qoydum. Universitet q\u0259zetind\u0259 &#8220;M\u0259nim ilk m\u0259h\u0259bb\u0259tim&#8221;, &#8220;\u00d6mr\u00fcm t\u0259z\u0259l\u0259ndi&#8221;, &#8220;Yada d\u00fc\u015fd\u00fc&#8221;, &#8220;Bir d\u0259st\u0259 n\u0259rgiz&#8221; kimi lirik hekay\u0259l\u0259rim \u00e7ap edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u015fa\u011f\u0131 kurs t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri olan bizl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u0259mya\u015f\u0131dlar\u0131m bu ortaboy, ar\u0131q, xo\u015fsif\u0259t, istedadl\u0131 o\u011flana r\u0259\u011fb\u0259t b\u0259sl\u0259yirdil\u0259r. M\u00fc\u0259lliml\u0259r x\u0259trimi ist\u0259yirdil\u0259r. M\u0259n h\u0259m\u00e7inin B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259nin sevimli t\u0259l\u0259b\u0259si, h\u0259mya\u015f\u0131d\u0131m Nahid Hac\u0131zad\u0259 il\u0259 yax\u0131n dostluq edirdim. S\u0259mimi, t\u0259m\u0259nnas\u0131z dostlu\u011fumuz \u00f6m\u00fcr boyu davam etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Q\u0259lb a\u011fr\u0131s\u0131, y\u00fcks\u0259k hissiyyat v\u0259 b\u00f6y\u00fck sevgiyl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Yada d\u00fc\u015fd\u00fc&#8221; adl\u0131 hekay\u0259m \u015fairin romantik \u00e7a\u011flar\u0131na h\u0259sr olunmu\u015fdu. &#8211; ilk m\u0259h\u0259bb\u0259t, onun \u00fclviyy\u0259ti haqq\u0131nda z\u0259rif, poetik bir n\u0259\u011fm\u0259 idi.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r divara vurulmu\u015f vurulmu\u015f q\u0259zet l\u00f6vh\u0259sinin qaba\u011f\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131rd\u0131lar. T\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r d\u0259hlizd\u0259 onu g\u00f6r\u0259nd\u0259 bir-birl\u0259rin\u0259 deyirdil\u0259r: &#8220;Yada d\u00fc\u015fd\u00fc&#8221; hekay\u0259sini bax, bu o\u011flan yaz\u0131b&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ham\u0131 ona qibt\u0259 il\u0259 bax\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>O, bel\u0259c\u0259 h\u0259l\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259ik\u0259n n\u0259srin ke\u015fmake\u015fli yollar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131b, taleyini \u00f6m\u00fcrl\u00fck s\u00f6z\u0259 ba\u011flad\u0131, s\u00f6z\u0259 arxaland\u0131, s\u00f6zl\u0259 qanadland\u0131. \u0130ll\u0259r ke\u00e7di, \u018flibala Hac\u0131zad\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n poetik n\u0259srinin ustadlar\u0131 Seyid H\u00fcseyn, \u018fnv\u0259r M\u0259mm\u0259dxanl\u0131, \u0130lyas \u018ff\u0259ndiyev \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri&nbsp;\u00fcst\u00fcnd\u0259 k\u00f6kl\u0259nmi\u015f n\u0259\u011fm\u0259kar bir yaz\u0131\u00e7\u0131 oldu&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcdrikl\u0259r deyibl\u0259r: &#8220;\u0130stedad\u0131 Allah verir, insan tanr\u0131s\u0131n\u0131n bu \u0259v\u0259zsiz nem\u0259tin\u0259 \u00f6z z\u0259hm\u0259til\u0259 sahib olur&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 ata-anas\u0131n\u0131 itirib qoca n\u0259n\u0259sinin \u00fcmidin\u0259 qalan \u018flibala ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131ndan z\u0259hm\u0259t\u0259 qatla\u015f\u0131b, h\u0259m i\u015fl\u0259yib, h\u0259m d\u0259 oxuyub. B\u0259xtin\u0259 yax\u015f\u0131 insanlar, x\u00fcsusil\u0259 \u00f6mr\u00fc boyu unutmayaca\u011f\u0131 g\u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00e7\u0131x\u0131b. O, qay\u011f\u0131lar, n\u0259cib insani keyfiyy\u0259tl\u0259r, xeyirxahl\u0131qlar qar\u015f\u0131s\u0131nda h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc borclu say\u0131b.&nbsp;Z\u0259hm\u0259ti, s\u0259yi, biliyi il\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin etimad\u0131n\u0131 do\u011fruldub. \u00c7al\u0131\u015f\u0131b ki, s\u0259n\u0259t m\u00fc\u0259lliml\u0259ri H\u0259mid Arasl\u0131dan, Mir C\u0259lal Pa\u015fayevd\u0259n, B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259d\u0259n \u00f6yr\u0259ndikl\u0259rinin b\u0259hr\u0259si kimi \u00f6z q\u0259l\u0259minin m\u0259hsulu olan \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 ustadlar\u0131n\u0131 sevindir\u0259 bilsin. V\u0259 buna h\u0259r zaman nail olub.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; G\u0259l \u00f6z\u00fcn\u0259 &#8220;yetim&#8221; dem\u0259, amand\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8220;Yurdu sevm\u0259k bir ayr\u0131ca imand\u0131&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; H\u0259r add\u0131mda h\u00f6km eyl\u0259y\u0259n zamand\u0131,<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &#8220;Var ehtiyyac t\u0259k zamana&#8221;,&nbsp; ay ustad!<\/p>\n\n\n\n<p>Universiteti bitir\u0259nd\u0259n sonra respublika Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunda i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131r v\u0259 burada &#8220;F\u0259rruxi Y\u0259zdinin poeziyas\u0131&#8221; m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 edir. Akademik H\u0259mid Arasl\u0131 \u00f6z sevimli t\u0259l\u0259b\u0259sinin h\u0259rt\u0259r\u0259fli elmi i\u015fini b\u0259y\u0259nir v\u0259 bunu d\u00fcnya \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda XX \u0259sr b\u00f6y\u00fck \u0130ran \u015fairi F.Y\u0259zdiy\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f ilk geni\u015f t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri kimi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6y\u00fck alimin 10 s\u0259hif\u0259lik m\u00fcsb\u0259t r\u0259yi v\u0259 xo\u015f s\u00f6zl\u0259rini \u0259v\u0259zsiz m\u00fckafat hesab ed\u0259n \u018flibala Hac\u0131zad\u0259 g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131:&nbsp;&#8220;Ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm ki, ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri q\u0259lbimd\u0259 gizl\u0259tdiyim o s\u00f6zl\u0259ri art\u0131q ona dey\u0259 bil\u0259r\u0259m. \u0130lk d\u0259f\u0259 H\u0259mid m\u00fc\u0259llimin m\u0259nd\u0259n imtahan g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc, sonra itmi\u015f imtahan v\u0259r\u0259qinin yerin\u0259 yenisini al\u0131b m\u0259n\u0259 verdiyini ona dedim:&nbsp;&#8220;O vaxt siz m\u0259n\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259s\u0259ydiniz, indi m\u0259n bu s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7ata bilm\u0259zdim&#8221;. H\u0259mid Arasl\u0131 bir q\u0259d\u0259r duruxdu, m\u0259nd\u0259ki d\u00f6z\u00fcm\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndi. Hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n bu sirri saxlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 dedikd\u0259 is\u0259 g\u00f6zl\u0259ri doldu&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcz bir il sonra \u018flibala Hac\u0131zad\u0259nin F\u0259rruxi Y\u0259zdi haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 monoqrafiya \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131. O, g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri yazd\u0131: &#8220;\u00d6mr\u00fcm\u00fcn be\u015f ilini s\u0259rf etdiyim kitab! Qoy bu, \u00f6mr\u00fc boyu \u0259zab \u00e7\u0259kmi\u015f, dodaqlar\u0131 tikilmi\u015f, damarlar\u0131na hava veril\u0259r\u0259k v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f c\u0259fake\u015f \u015fairin xatir\u0259sin\u0259 m\u0259nd\u0259n ki\u00e7ik bir \u0259klil olsun!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259rq\u015f\u00fcnas alim kimi \u018flibala Hac\u0131zad\u0259 \u00f6mr\u00fc boyu yaln\u0131z bir yerd\u0259, AMEA-n\u0131n \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q \u0130nstitutunda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, elmi ara\u015fd\u0131rmalar aparm\u0131\u015f, bir s\u0131ra orta \u0259sr m\u0259nb\u0259l\u0259rini dilimiz\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etmi\u015f, eyni zamanda yaz\u0131b, yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 s\u0131naq d\u00f6vr\u00fcn\u00fc u\u011furla ke\u00e7\u0259n yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 s\u0259yl\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq getdikc\u0259 p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fmi\u015f, axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n b\u0259hr\u0259si \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6t\u0259n \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 hekay\u0259 v\u0259 povestl\u0259rd\u0259 b\u00fcruz\u0259 vermi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Filologiya elml\u0259ri doktoru, t\u0259nqid\u00e7i Vaqif Yusiflinin t\u0259birinc\u0259, yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f &#8220;\u0130nam&#8221; povestind\u0259n ba\u015flay\u0131b. Bu \u0259s\u0259rind\u0259 \u018f.Hac\u0131zad\u0259 adi h\u0259yat \u0259hvalat\u0131n\u0131 m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi problem s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131ra bilib.&nbsp;Povest \u00e7ap olunduqdan sonra akademik, g\u00f6rk\u0259mli t\u0259nqid\u00e7i M\u0259mm\u0259d Arif Dada\u015fzad\u0259 \u0259s\u0259r haqq\u0131nda maraql\u0131 bir m\u0259qal\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f, onun b\u0259dii d\u0259y\u0259rini v\u0259 m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, g\u0259nc m\u00fc\u0259llif\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini d\u0259 vermi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flibala Hac\u0131zad\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131ran, t\u0259nqid\u00e7i \u018fs\u0259d Cahangirin &#8220;Milli belletrist n\u0259srin zirv\u0259si&#8221; hesab etdiyi, &#8220;oxucu auditoriyas\u0131 toplamaq bax\u0131m\u0131ndan b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan n\u0259sri tarixind\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f rekord m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n&#8221; &#8220;\u018ffqan\u0131stan trilogiyas\u0131&#8221; (&#8220;\u0130tkin g\u0259lin&#8221;, &#8220;\u018ffsan\u0259siz ill\u0259r&#8221; &#8220;Ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonu yoxmu\u015f&#8221;) \u0259s\u0259rl\u0259ri oldu.&nbsp;M\u0259rhum t\u0259nqid\u00e7i Ayd\u0131n M\u0259mm\u0259dovun fikrinc\u0259, trilogiyan\u0131n ilk \u0259s\u0259ri &#8211; iki g\u0259ncin u\u011fursuz m\u0259h\u0259bb\u0259tini iddias\u0131z bir dill\u0259 n\u0259ql ed\u0259n &#8220;\u0130tkin g\u0259lin&#8221;l\u0259 do\u011furdu\u011fu \u00fcmumxalq rezonans\u0131 bax\u0131m\u0131ndan qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lacaq yegan\u0259 roman Anar\u0131n &#8220;Be\u015fm\u0259rt\u0259b\u0259li evin&nbsp;alt\u0131nc\u0131 m\u0259rt\u0259b\u0259si&#8221; idi.&nbsp;Trilogiyaya daxil olan romanlar\u0131n \u00fcmumi tiraj\u0131 yar\u0131m milyon n\u00fcsx\u0259d\u0259n \u00e7ox idi v\u0259 bu, Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259rici say\u0131l\u0131rd\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim Abbas Zamanov istedadl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u0259z\u0259c\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xan &#8220;Sabir&nbsp;g\u00fcl\u00fcr&#8221; kitab\u0131n\u0131 h\u0259diyy\u0259 ed\u0259rk\u0259n bel\u0259 bir avtoqraf yazm\u0131\u015fd\u0131: &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n milyon\u00e7u yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 \u018flibala Hac\u0131zad\u0259y\u0259 m\u00fc\u0259llimind\u0259n yadigar&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u018flibala Hac\u0131zad\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 oxucular\u0131n sevimlisin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi.&nbsp;O, &#8220;M\u0259n s\u00f6zl\u0259rimin i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131ram&#8221; xatir\u0259-m\u0259qal\u0259sind\u0259 bu haqda yaz\u0131rd\u0131: &#8220;\u0130tkin g\u0259lin&#8221; roman-trilogiyas\u0131n\u0131n bel\u0259 geni\u015f \u015f\u00f6hr\u0259t tapmas\u0131nda dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259timizin dostu v\u0259 t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 Heyd\u0259r \u018flirza o\u011flu \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck k\u00f6m\u0259yi olmu\u015fdur.&nbsp;Ya\u015fl\u0131 n\u0259slin yad\u0131ndad\u0131r ki, Heyd\u0259r \u018fliyev o zaman pamb\u0131q y\u0131\u011f\u0131m\u0131 m\u00f6vs\u00fcml\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck bir qrupla rayonlara gedir, zona m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259ri ke\u00e7irirdi. 1980-ci ild\u0259 yay\u0131n q\u0131zmar g\u00fcnl\u0259rind\u0259n birind\u0259 Saatl\u0131 rayonunda hans\u0131sa kolxozun briqadas\u0131na gedir, q\u0131zlar\u0131 ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131r, onlara bu a\u011f\u0131r z\u0259hm\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir v\u0259 sonra soru\u015fur:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; B\u0259lk\u0259 sizin d\u0259 bir \u015fey\u0259 ehtiyac\u0131n\u0131z var, ma\u015f\u0131na, mebel\u0259! Utanmay\u0131n, deyin:- m\u0259n canla-ba\u015fla yerin\u0259 yetir\u0259r\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Pamb\u0131q\u00e7\u0131 q\u0131zlardan biri utana-utana qaba\u011fa \u00e7\u0131x\u0131b:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Heyd\u0259r m\u00fc\u0259llim, \u00e7ox sa\u011f olun. Bizim he\u00e7 n\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur, h\u0259r \u015feyimiz var, &#8211; deyir, &#8211; ancaq bir xahi\u015f el\u0259m\u0259k ist\u0259yirik: Bu yax\u0131nlarda &#8220;\u0130tkin g\u0259lin&#8221; kitab\u0131 \u00e7ap olunub. Ondan bizim k\u0259nd\u0259 birc\u0259 n\u00fcsx\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131x\u0131b. Q\u0131zlar\u0131m\u0131z onu oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259y\u0259 durublar. \u018fg\u0259r m\u00fcmk\u00fcns\u0259, deyin, o kitabdan bir az \u00e7ox buraxs\u0131nlar, biz d\u0259 oxuya bil\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Deyirl\u0259r, \u015fahlar\u0131n s\u00f6z\u00fc s\u00f6zl\u0259rin \u015fah\u0131d\u0131r. O s\u00f6hb\u0259td\u0259n sonra &#8220;\u0130tkin g\u0259lin&#8221; iki d\u0259f\u0259 d\u0259 h\u0259r\u0259si y\u00fcz min tirajla \u00e7ap olundu v\u0259 sat\u0131ld\u0131&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Roman\u0131n t\u0259krar n\u0259\u015fr olunan \u00e7oxsayl\u0131 n\u00fcsx\u0259l\u0259rind\u0259n C\u0259lilabada da g\u00f6nd\u0259rildi. Oxucular\u0131 m\u00fc\u0259llifi rayona d\u0259v\u0259t etdil\u0259r. O, k\u0259ndl\u0259rd\u0259, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda, tarla d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 oldu, h\u0259r yerd\u0259 s\u0259mimi qar\u015f\u0131land\u0131, oxucular\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n \u00e7ox raz\u0131 qald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Q\u0259l\u0259m \u0259hli g\u0259r\u0259k he\u00e7 vaxt m\u0259suliyy\u0259t hissini itirm\u0259sin, vicdan\u0131n\u0131n, q\u0259lbinin \u0259ksin\u0259 getm\u0259sin, yalan yazmas\u0131n&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;T\u0259yyar\u0259 k\u00f6lg\u0259si&#8221; roman\u0131n\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 Nadir\u0259nin g\u00fcnd\u0259liyind\u0259ki bu s\u00f6zl\u0259r, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z s\u00f6zl\u0259ridir, onun \u0259d\u0259bi m\u00f6vqeyini \u0259ks etdirir. Bu, \u018flibala Hac\u0131zad\u0259nin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259ciyy\u0259vi olan keyfiyy\u0259tdir.&nbsp;O, h\u0259mi\u015f\u0259 h\u0259yata v\u0259 insanlara yax\u0131n olub, g\u00f6r\u00fcb m\u00fc\u015fahid\u0259 etdikl\u0259rini \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b, yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259n uydurmay\u0131b, h\u0259yat h\u0259qiq\u0259tini, ger\u00e7\u0259kliyi b\u0259dii boyalarla, olduqca t\u0259bii, t\u0259sirli l\u00f6vh\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259svir edib.&nbsp;B\u00fct\u00fcn bunlar yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259m\u0259diyi halda, nadanlar\u0131n, q\u0259r\u0259zli adamlar\u0131n dedi-qodusuna, m\u00fc\u0259llifin haqs\u0131z h\u00fccumlara, b\u00f6htanlara, t\u0259qibl\u0259r\u0259, t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. M\u00fcsahib\u0259l\u0259rinin birind\u0259 o bu bar\u0259d\u0259 \u00fcr\u0259k a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131b:- &#8220;T\u0259yyar\u0259 k\u00f6lg\u0259si&#8221;nin ard\u0131 olan &#8220;V\u0259fal\u0131m m\u0259nim&#8221; roman\u0131 kitab hal\u0131nda \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. Y\u00fcks\u0259k tirajla \u00e7apdan \u00e7\u0131xan kitab tez bir zamanda sat\u0131l\u0131b qurtard\u0131. Roman haqq\u0131nda q\u0259zetl\u0259r yazd\u0131, t\u0259nqid\u00e7il\u0259r xo\u015f s\u00f6zl\u0259r s\u00f6yl\u0259dil\u0259r.&nbsp;Lakin sevincim uzun s\u00fcrm\u0259di. Yersiz h\u00fccumlara, b\u00f6htanlara m\u0259ruz qald\u0131m. Guya romanda h\u0259min adamlar\u0131n obrazlar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fam. H\u0259tta o zaman respublikan\u0131n ba\u015f prokuroru \u0130lyas \u0130smay\u0131lova da \u015fikay\u0259t \u0259riz\u0259si il\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdil\u0259r. Yax\u015f\u0131 ki, \u0130lyas m\u00fc\u0259llim roman\u0131 oxuyubmu\u015f. V\u0259 \u015fikay\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 bildirib ki, romanda onlardan he\u00e7 birinin ad\u0131 yoxdur. \u018fg\u0259r \u00f6zl\u0259rini orada g\u00f6r\u00fcrl\u0259rs\u0259, bu, m\u00fc\u0259llifin g\u00fcnah\u0131 deyil. Odur ki, m\u00fc\u0259llif\u0259 \u015f\u0259r, b\u00f6htan atan \u015f\u0259xs kimi m\u0259suliyy\u0259t\u0259 c\u0259lb olunmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Onlar qorxub prokurorluqdan \u0259l \u00e7\u0259ks\u0259l\u0259r d\u0259, yaz\u0131\u00e7\u0131dan \u0259l \u00e7\u0259kmirl\u0259r.&nbsp;Onun ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na nail olurlar. \u018flibala m\u00fc\u0259llim \u00e7al\u0131\u015f\u0131b \u00f6z i\u015f yerin\u0259 qay\u0131tsa da, qeyri-r\u0259smi qada\u011falara, s\u00fcni mane\u0259l\u0259r\u0259, m\u0259n\u0259vi t\u0259qibl\u0259r\u0259, h\u0259d\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r, \u0259s\u0259rl\u0259rini n\u0259\u015fr etdir\u0259 bilmir.&nbsp;Ona el\u0259 g\u0259lir ki, \u0259s\u0259bl\u0259rini tar\u0131ma \u00e7\u0259k\u0259n, s\u0259hh\u0259tini korlayan, ail\u0259sinin rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 pozan bu anonim qurama olaylar bitib-t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ke\u00e7di g\u00fcnl\u0259r aylar \u00f6tdu dalbadal,<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Qism\u0259tin\u0259 h\u0259r an d\u00fc\u015fd\u00fc qalmaqal,<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Zaman s\u0259ni \u00e7ox eyl\u0259di halbahal,<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; \u00c7\u0259kdi \u00e7\u0259tin imtahana ay ustad!<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Amma s\u0259n sayd\u0131\u011f\u0131n\u0131 say, m\u00fctl\u0259q hakim zaman s\u00f6z\u00fcn\u00fc deyir, z\u0259man\u0259 &#8211; d\u00f6vran d\u0259yi\u015fir v\u0259 \u00e7ox \u015feyl\u0259ri d\u0259yi\u015fdirir. Uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259rinin n\u0259\u015frin\u0259 h\u0259sr\u0259t qalan yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259rind\u0259 el\u0259 bil \u00fcmid \u00e7\u0131ra\u011f\u0131 yan\u0131r v\u0259 tez d\u0259 s\u00f6n\u00fcr. B\u0259lli olur ki, indi kitab n\u0259\u015fr etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn pul verm\u0259lis\u0259n, olmasa sponsor tapmal\u0131san, y\u0259ni imkanl\u0131 adamlara a\u011f\u0131z a\u00e7\u0131b, xahi\u015f-minn\u0259t el\u0259m\u0259lis\u0259n. Onun is\u0259 o q\u0259d\u0259r pulu yox idi, indiy\u0259d\u0259k he\u00e7 kim\u0259, he\u00e7 zaman, a\u011f\u0131z a\u00e7\u0131b minn\u0259t el\u0259m\u0259mi\u015fdi, bundan sonra da el\u0259m\u0259y\u0259c\u0259kdi, xasiyy\u0259ti bel\u0259 idi. Odur ki, m\u00fcsahib\u0259l\u0259rinin birind\u0259 &#8211; &#8220;M\u0259nim kitab\u0131m\u0131n kitab\u0131 ba\u011flan\u0131b&#8221;, &#8211; dedi. Ancaq d\u00fcnya xali deyil. Kitablar\u0131n\u0131 sev\u0259-sev\u0259 oxuyub, istedad\u0131na, \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 ehtiram b\u0259sl\u0259y\u0259n imkanl\u0131, xeyirxah, ziyal\u0131 insanlar \u00f6zl\u0259ri onu tap\u0131b \u0259s\u0259rl\u0259rini \u00e7ap etdirm\u0259k ist\u0259dikl\u0259rini bildirdil\u0259r, \u00f6z\u00fc d\u0259 minn\u0259tsiz, t\u0259m\u0259nnas\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u018fvv\u0259lc\u0259 Saatl\u0131dan xeyriyy\u0259\u00e7i G\u00fclh\u00fcseyn \u018fhm\u0259dov bir kitab\u0131m\u0131n \u00e7ap x\u0259rcini \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Qarda\u015f-qarda\u015fa k\u00f6m\u0259k el\u0259m\u0259diyi indiki zamanda o, m\u0259nim 1-ci cildimi \u00e7ap el\u0259tdirdi. Onun \u0259li y\u00fcng\u00fcl oldu. Daha sonra h\u0259myerlimiz, Moskvada ya\u015fayan i\u015f adam\u0131, xeyriyy\u0259\u00e7i G\u00fcla\u011fa Q\u0259nb\u0259rov \u0259s\u0259rl\u0259rimin 10 cildliyinin n\u0259\u015frin\u0259 ba\u015flad\u0131&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Xeyriyy\u0259\u00e7i G\u00fcla\u011fa Q\u0259nb\u0259rov s\u00f6z verdiyi kimi yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n 70 illiyi \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rinin 10 cildliyinin n\u0259\u015frini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131 v\u0259 kitablar\u0131n t\u0259qdimat\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259\u015fkil etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flibala Hac\u0131zad\u0259 haqq\u0131nda respublikan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259rinin dedikl\u0259rind\u0259n:- &#8220;O, \u00f6mr\u00fc boyu g\u00f6z\u00fctox ya\u015fay\u0131b, \u00e7ox t\u0259vaz\u00f6kar insan olub, \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 sakit, t\u0259mkinli, l\u0259yaq\u0259tl\u0259 apar\u0131b&#8221; (Anar), &#8220;\u00d6z xalq\u0131n\u0131 platonik m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sevib, xalq\u0131n\u0131n M\u0259cnunu olub&#8221; (B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259), &#8220;\u018fd\u0259biyyat x\u0259zin\u0259sinin sahibi olub&#8221; (akademik Akif \u018flizad\u0259), &#8220;Zahir\u0259n&nbsp;sakit, s\u0259ssiz-s\u0259mirsiz, daxil\u0259n t\u0259lat\u00fcml\u00fc bir h\u0259yat ya\u015fay\u0131b&#8221; (Ayaz V\u0259fal\u0131), &#8220;Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131na b\u0259nz\u0259yib: yazda \u0259kib, pay\u0131zda \u0259kib, ild\u0259 ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 \u00e7evirib.&#8221; (Sabir R\u00fcst\u0259mxanl\u0131), &#8220;\u018fn \u00e7ox oxunan yaz\u0131\u00e7\u0131 olmaq xo\u015fb\u0259xtliyi ona n\u0259sib olub&#8221; (Fikr\u0259t Sad\u0131q), &#8220;Yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi&nbsp;onun d\u0259y\u0259rini xalq verib&#8221; (Qabil).<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flibala Hac\u0131zad\u0259 &#8220;\u018fs\u0259rl\u0259ri&#8221;nin 1-ci cildin\u0259 \u00f6n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 yaz\u0131b: &#8220;D\u00fcnya mal\u0131, s\u0259rv\u0259ti, f\u0259xri adlar, m\u00fckafatlar h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015famam\u0131\u015fam. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck f\u0259xri ad &#8211; yaz\u0131\u00e7\u0131, \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fckafat &#8211; oxucular\u0131m\u0131n m\u0259n\u0259 b\u0259sl\u0259diyi m\u0259h\u0259bb\u0259tdir v\u0259 bununla h\u0259mi\u015f\u0259 f\u0259xr etmi\u015f\u0259m. Aya\u011f\u0131m\u0131n alt\u0131nda k\u0259sil\u0259n qurbanlar, &#8220;Qoy o kitablar\u0131 yazan \u0259lind\u0259n \u00f6p\u00fcm!&#8221; &#8211; dey\u0259n insanlar g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m. Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n dem\u0259k olar ki, h\u0259r yerind\u0259, elind\u0259, obas\u0131nda onlarla, y\u00fczl\u0259rl\u0259 \u018ffsan\u0259 v\u0259 Elm\u0259ddin! &#8211; bunlar m\u0259nim q\u0259hr\u0259manlar\u0131md\u0131r &#8211; ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan q\u0131zlar\u0131m\u0131z, o\u011flanlar\u0131m\u0131z var. V\u0259 m\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi atas\u0131 say\u0131ram. H\u0259tta bir ne\u00e7\u0259sinin ni\u015fan\u0131nda, el\u00e7iliyind\u0259, toyunda bir a\u011fsaqqal kimi i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Bu, m\u0259h\u0259bb\u0259t deyil, m\u00fckafat deyil, b\u0259s n\u0259dir?&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Ax\u0131r vaxtlar Prezident t\u0259qa\u00fcd\u00fc alanda &nbsp;yax\u0131n dostu Nahid Hac\u0131zad\u0259y\u0259 demi\u015fdi: &#8220;Yax\u015f\u0131 oldu, lap yerin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc, m\u00fcalic\u0259y\u0259, dava-d\u0259rmana \u00e7atd\u0131ra bilmirdim&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcalic\u0259si uzun s\u00fcrd\u00fc&#8230; G\u00fcnd\u0259liyind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131: &#8220;\u0130nsanlar\u0131n bir yolu var: bu yol anam\u0131z\u0131n isti be\u015fiyind\u0259n ba\u015flay\u0131b torpa\u011f\u0131n soyuq be\u015fiyin\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir qara tabutda g\u0259tir\u0259c\u0259kl\u0259r,<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcst\u00fcm\u0259 d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcl\u00fc g\u0259l\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>O, bu g\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. G\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259y\u0259 b\u00fcr\u00fcd\u00fcl\u0259r m\u0259zar\u0131n\u0131. Kiml\u0259r? G\u00f6zl\u0259ri n\u0259mli oxucular\u0131, etibarl\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131 dostlar\u0131, h\u0259mkarlar\u0131, yax\u0131nlar\u0131, sad\u0259 insanlar.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;M\u0259n bu d\u00fcnyaya sakit, s\u0259ssiz-s\u0259mirsiz g\u0259lmi\u015f\u0259m, bel\u0259c\u0259 s\u0259ssiz-s\u0259mirsiz d\u0259 ged\u0259c\u0259y\u0259m,&#8221; &#8211; demi\u015fdi. El\u0259 d\u0259 oldu. Ancaq d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 ail\u0259si, yax\u0131n qohumlar\u0131 sevinmi\u015fdil\u0259r. Son m\u0259nzil\u0259 yola salanda is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan q\u0259hr\u0259manlar\u0131 &#8211; \u018ffsan\u0259l\u0259r, Elm\u0259ddinl\u0259r, Nadir\u0259l\u0259r, t\u0259krar-t\u0259krar kitablar\u0131n\u0131n \u00e7ap\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n oxucular, s\u0259n\u0259tsev\u0259rl\u0259r yasa batd\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259y\u0259 b\u00fcr\u00fcn\u0259n m\u0259zar\u0131n\u0131 d\u00f6vr\u0259y\u0259 alanlar s\u00f6zl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131b, el\u0259 bil s\u0259sini e\u015fitdil\u0259r: &#8220;Ayr\u0131 bir \u00f6lm\u0259zlik olur &#8211; \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra ya\u015famaq. M\u0259n \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra da \u0259s\u0259rl\u0259riml\u0259 ya\u015fayaca\u011fam&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8230; G\u00fcnl\u0259r aylara, aylar ill\u0259r\u0259 s\u0131\u011f\u0131nd\u0131qca zaman-d\u00f6vran d\u0259yi\u015fdi. V\u0259 vaxtil\u0259 s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri, yazd\u0131qlar\u0131 \u00e7in oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018flibala Hac\u0131zad\u0259 s\u0259n\u0259tsev\u0259r insanlar\u0131n q\u0259lbind\u0259 ya\u015fay\u0131r. \u0130ndi baba-n\u0259v\u0259 olmu\u015f \u018ffsan\u0259l\u0259rin, Nadir\u0259l\u0259rin, Elm\u0259ddinl\u0259rin boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f \u00f6vladlar\u0131, \u0259s\u0259rl\u0259rinin q\u0259hr\u0259manlar\u0131 90-n\u0131nda &#8220;\u00dcst\u00fcn\u0259 d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcl\u00fc&#8221; n\u00fc, t\u0259z\u0259-t\u0259r \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rini g\u0259tirirl\u0259r, unudulmaz, i\u015f\u0131ql\u0131 xatir\u0259sini \u0259ziz tutan q\u0259l\u0259m dostlar\u0131, h\u0259mkarlar\u0131, yax\u0131nlar\u0131, \u00e7oxsayl\u0131 oxucular\u0131 ziyar\u0259tin\u0259 g\u0259lirl\u0259r, \u00fcr\u0259kl\u0259rin\u0259 t\u0259s\u0259lli olan s\u00f6zl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131r, sanki h\u0259lim, h\u0259zin, h\u0259m d\u0259 inam dolu s\u0259sini e\u015fidirl\u0259r: &#8220;Ayr\u0131 bir \u00f6lm\u0259zlik olur &#8211; \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra ya\u015famaq. M\u0259n \u00f6l\u0259nd\u0259n sonra da \u0259s\u0259rl\u0259riml\u0259 ya\u015fayaca\u011fam&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun XX \u018fSR Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 T\u0259l\u0259b\u0259lik \u00f6mr\u00fcm\u00fcz ba\u015flay\u0131rd\u0131. Xo\u015f x\u0259yallarla, qanadl\u0131 arzularla a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131n o s\u0259h\u0259ri! Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif&nbsp; yerl\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n u\u015faqlar ilk d\u0259rsin ba\u015flanmas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirdi. Ham\u0131 bir-birin\u0259 yad n\u0259z\u0259rl\u0259rl\u0259 bax\u0131rd\u0131. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Do\u011fma k\u0259ndind\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m, ilk d\u0259f\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259ldiyim \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259rib bir adam kimi s\u0131x\u0131lsam da, q\u0259lbim b\u00f6y\u00fck arzularla qanadlan\u0131rd\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-50864","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50864"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50867,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50864\/revisions\/50867"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50864"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50864"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}