{"id":51033,"date":"2026-04-30T15:58:15","date_gmt":"2026-04-30T11:58:15","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=51033"},"modified":"2026-04-30T15:58:15","modified_gmt":"2026-04-30T11:58:15","slug":"ed%c9%99biyyat-institutunda-uzeyir-hacib%c9%99yliy%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-elmi-sessiya-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=51033","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yliy\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f elmi sessiya ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51034\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971-300x200.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971-768x512.jpg 768w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/160971.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Aprelin 30-da AMEA-n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u015e\u0259rqd\u0259 ilk operan\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131, dahi b\u0259st\u0259kar, tan\u0131nm\u0131\u015f ictimai xadim, Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, akademik \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yliy\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f elmi sessiya ke\u00e7irilib. \u018fvv\u0259lc\u0259 dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n z\u0259ngin f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n video\u00e7arx n\u00fcmayi\u015f etdirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dbiri giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 a\u00e7an AMEA-n\u0131n prezidenti, \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 musiqi tarixind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 roldan b\u0259hs edib. Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin d\u00fcnya miqyasl\u0131 b\u0259st\u0259karlarla eyni s\u0131rada dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259r\u0259k, onu h\u0259m d\u0259 \u00e7oxc\u0259h\u0259tli yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 malik b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi xarakteriz\u0259 edib. Bildirib ki, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Az\u0259rbaycan xalq musiqisinin, mu\u011fam v\u0259 a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259tinin inc\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fcn orijinal \u00fcslubunu yarad\u0131b. Dahi b\u0259st\u0259kar publisist, felyeton\u00e7u v\u0259 libretto\u00e7u-dramaturq, h\u0259m d\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 ilk musiqili teatr\u0131n v\u0259 ilk Konservatoriyan\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131 kimi Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 d\u0259rin iz qoyub. \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin, eyni zamanda b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259n AMEA r\u0259hb\u0259ri onun publisist yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n q\u0259lb\u0259n v\u0259 ruh\u0259n \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bin\u0259 v\u0259 onun yarad\u0131c\u0131lar\u0131na yax\u0131n oldu\u011funu bildirib. O, \u0259dibin \u201cAz\u0259rbaycan xalq musiqisinin \u0259saslar\u0131\u201d kitab\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan musiqi s\u0259n\u0259tinin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolunu qeyd ed\u0259r\u0259k, \u0259s\u0259rin dig\u0259r \u015e\u0259rq xalqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259nb\u0259 oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan musiqisini \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylisiz t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. O, dahi b\u0259st\u0259kar, pe\u015f\u0259kar t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131, g\u00f6rk\u0259mli pedaqoq v\u0259 ictimai xadim kimi Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259t tarixind\u0259 \u0259b\u0259di zirv\u0259dir\u201d, &#8211; dey\u0259 bildir\u0259n akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli vur\u011fulay\u0131b ki, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin \u0259s\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rini a\u015faraq, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin s\u0259hn\u0259l\u0259rind\u0259 u\u011furla n\u00fcmayi\u015f olunub v\u0259 xalqlar aras\u0131nda m\u0259d\u0259ni k\u00f6rp\u00fcy\u0259 \u00e7evrilib. AMEA r\u0259hb\u0259ri qeyd edib ki, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259sis\u00e7il\u0259rind\u0259n biri olub, Az\u0259rbaycan elminin inki\u015faf\u0131nda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib. AMEA-n\u0131n indiki Memarl\u0131q v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t \u0130nstitutu bilavasit\u0259 onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 yarad\u0131l\u0131b v\u0259 \u0130nstituta r\u0259hb\u0259rlik b\u00f6y\u00fck b\u0259st\u0259kar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u0259val\u0259 edilib. <\/p>\n\n\n\n<p>O, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin \u201cLeyli v\u0259 M\u0259cnun\u201d operas\u0131 il\u0259 milli operam\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011funu, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259srl\u0259rd\u0259n b\u0259ri miras qalm\u0131\u015f z\u0259ngin musiqisini ilk d\u0259f\u0259 nota k\u00f6\u00e7\u00fcrd\u00fcy\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u0259yib. Akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n d\u0259rin m\u0259zmuna malik olan \u201cKoro\u011flu\u201d operas\u0131n\u0131 d\u00fcnya q\u0259hr\u0259manl\u0131q operas\u0131n\u0131n nadir n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. H\u0259m\u00e7inin onun \u201cArazbar\u0131\u201d, \u201cC\u0259ngi\u201d \u0259s\u0259rl\u0259rinin Az\u0259rbaycan milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259krars\u0131z n\u00fcmun\u0259l\u0259ri oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonra institutun \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Asif R\u00fcst\u0259mli \u201c\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fc f\u0259aliyy\u0259ti\u201d adl\u0131 m\u0259ruz\u0259sini t\u0259qdim edib. M\u0259ruz\u0259\u00e7i bildirib ki, \u00f6mr\u00fcn\u00fc c\u0259miyy\u0259tin m\u0259d\u0259ni t\u0259r\u0259qqisin\u0259 h\u0259sr ed\u0259n \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi-estetik d\u0259y\u0259r\u0259 malik irsi Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n XX \u0259srin ilk onillikl\u0259rind\u0259n v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015f \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni intibah\u0131n\u0131n aynas\u0131d\u0131r. O, f\u0259dakar ziyal\u0131 v\u0259 \u00fclvi adam olub. Asif R\u00fcst\u0259mli diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli 64 imza il\u0259 16-ya q\u0259d\u0259r m\u0259tbuat orqan\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201c\u0130r\u015fad\u201d, \u201cH\u0259qiq\u0259t\u201d, \u201cT\u0259r\u0259qqi\u201d, \u201cKaspi\u201d, \u201cYeni iqbal\u201d, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d, \u201cH\u0259yat\u201d, \u201cAz\u0259rbaycan\u201d kimi q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131n s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259qal\u0259 v\u0259 felyetonlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si u\u011frunda var g\u00fcc\u00fc il\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. T\u0259hsilin \u0259h\u0259miyy\u0259ti, savads\u0131zl\u0131\u011f\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ana dilli d\u00fcny\u0259vi m\u0259kt\u0259bl\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n pedaqoji v\u0259 metodiki prinsipl\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259si, d\u0259rslikl\u0259rin m\u0259zmunu v\u0259 yeni d\u0259rslikl\u0259rin t\u0259rtibi, m\u00f6vcud mollaxana v\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rd\u0259ki q\u00fcsurlar, q\u0131zlar\u0131n t\u0259hsili, m\u00fc\u0259llim kadrlar\u0131 v\u0259 t\u0259rbiy\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri onun yaz\u0131lar\u0131n\u0131n ana x\u0259ttini t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cArxiv materiallar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdikd\u0259 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli haqq\u0131nda \u0259n az materiallar\u0131n m\u0259hz C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid oldu\u011funu g\u00f6r\u0259rik\u201d \u2013 dey\u0259n professor Asif R\u00fcst\u0259mli dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n \u0259n intensiv yard\u0131c\u0131l\u0131qla C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu bildirib. M\u0259ruz\u0259\u00e7i vu\u011fulay\u0131b ki, 1919-cu ilin mart ay\u0131nda \u201cAz\u0259rbaycan\u201d q\u0259zeti mart soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 1-ci ild\u00f6n\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 silsil\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259rc ed\u0259r\u0259k, erm\u0259ni-da\u015fnak silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri v\u0259h\u015filikl\u0259ri if\u015fa edib v\u0259 h\u0259min g\u00fcn\u00fc \u00dcmummilli Mat\u0259m G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edib. Q\u0259zetin h\u0259min say\u0131nda \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin d\u0259 iri h\u0259cmli v\u0259 k\u0259skin ruhda yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259si d\u0259rc olunub. B\u0259yanat xarakterli, m\u0259ntiqi d\u0259lill\u0259rl\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259qal\u0259 ist\u0259r h\u0259min d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 m\u00fcasir zaman \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca d\u0259y\u0259rli m\u0259nb\u0259dir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli Az\u0259rbaycan musiqisini 2 qola \u2013 xalq v\u0259 klassik musqiy\u0259 ay\u0131r\u0131b. Mu\u011famlar\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259rind\u0259n inc\u0259l\u0259y\u0259n \u00f6lm\u0259z s\u0259n\u0259tkar\u0131n musiqisi xalq\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin x\u0259zin\u0259si v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Filologiya elml\u0259ri doktoru, dosent Abid Tahirli \u201cQarda\u015flar\u0131n sars\u0131lmayan \u0259qid\u0259 v\u0259 \u0259m\u0259l birliyi (\u00dczeyir v\u0259 Ceyhun Hac\u0131b\u0259ylil\u0259rin yaz\u0131\u015fmalar\u0131 \u0259sas\u0131nda)\u201d m\u0259ruz\u0259sind\u0259 qeyd edib ki, \u201cHac\u0131b\u0259yli qarda\u015flar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 daim erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin m\u0259krli m\u00fcqavim\u0259ti il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib. Ceyhun Hac\u0131b\u0259yli h\u0259l\u0259 XX \u0259srin onuncu ill\u0259rind\u0259 \u201cKaspi\u201d q\u0259zetind\u0259ki yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 erm\u0259ni q\u0259zetl\u0259rinin v\u0259 erm\u0259nip\u0259r\u0259st rus m\u0259tbuat\u0131n\u0131n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 q\u0259r\u0259zli, d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00fcnasib\u0259tini if\u015fa edir, onlar\u0131 \u00e7irkin v\u0259 yalan m\u0259lumatlardan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Bu m\u0259nada publisistin \u201cS\u0259rh\u0259dd\u0259\u201d adl\u0131 m\u0259qal\u0259si \u00e7ox ibr\u0259tamizdir. Erm\u0259ni q\u0259zetl\u0259ri \u0130ranla s\u0259rh\u0259dd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n soyda\u015flar\u0131n\u0131n &#8211; xristianlar\u0131n silahland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, \u015fahsev\u0259nl\u0259rin talan\u0131na qar\u015f\u0131 yerli m\u00fcdafi\u0259nin t\u0259\u015fkilini canf\u0259\u015fanl\u0131qla t\u0259bli\u011f v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edirl\u0259r. C. Hac\u0131b\u0259yli tutarl\u0131 faktlara istinad ed\u0259r\u0259k opponentl\u0259rinin yalan\u0131n\u0131, fitn\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u0259nfur niyy\u0259tl\u0259rini if\u015fa edir\u201d.T\u0259dbird\u0259 filologiya elml\u0259ri doktoru, dosent \u015eahbaz Musayev d\u0259 \u201c\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin publisistikas\u0131\u201dadl\u0131 m\u0259ruz\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Dig\u0259r aliml\u0259r d\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259rin oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131blar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>G\u00fclnar S\u0259ma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu, \u0130ctimaiyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259si <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin 30-da AMEA-n\u0131n Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u015e\u0259rqd\u0259 ilk operan\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131, dahi b\u0259st\u0259kar, tan\u0131nm\u0131\u015f ictimai xadim, Xalq artisti, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, akademik \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yliy\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f elmi sessiya ke\u00e7irilib. \u018fvv\u0259lc\u0259 dahi b\u0259st\u0259kar\u0131n z\u0259ngin f\u0259aliyy\u0259tini \u0259ks etdir\u0259n video\u00e7arx n\u00fcmayi\u015f etdirilib. T\u0259dbiri giri\u015f s\u00f6z\u00fc il\u0259 a\u00e7an AMEA-n\u0131n prezidenti, \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun direktoru akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51],"tags":[206,162,219],"class_list":["post-51033","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edenez","tag-gulnar-sma","tag-nizami-gncvi-adina-edbiyyat-institutu","tag-uzeyir-hacibyli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51033","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51033"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51035,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51033\/revisions\/51035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51033"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51033"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}