{"id":51373,"date":"2026-06-04T06:00:00","date_gmt":"2026-06-04T02:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=51373"},"modified":"2026-06-04T09:55:46","modified_gmt":"2026-06-04T05:55:46","slug":"konul-nuriyeva-isa-muganna-ideal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=51373","title":{"rendered":"K\u00f6n\u00fcl NUR\u0130YEVA.&#8221;\u0130sa Mu\u011fanna &#8220;\u0130deal&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva-1024x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-51378\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva-300x300.jpg 300w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva-150x150.jpg 150w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva-768x768.jpg 768w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/Konul-Nuriyeva.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n C\u018fNUB B\u00fcrosunun R\u0259hb\u0259ri<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130sa Mu\u011fannan\u0131n \u201c\u0130deal\u201d \u0259s\u0259ri sizin \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb edir, b\u0259dii qira\u0259t siyah\u0131n\u0131zda hans\u0131 yeri tutur?\u201d sual\u0131n\u0131 m\u0259n\u0259 vers\u0259l\u0259r cavab\u0131 bel\u0259 olacaq,\u2014 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131&nbsp; Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda tamamil\u0259 unikal, mistik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi bir zirv\u0259dir.O adi yaz\u0131\u00e7\u0131 deyil, m\u00fcbh\u0259ml\u0259r\u0259 a\u00e7ar tapan q\u0259l\u0259m sahibidir. Bu \u0259s\u0259ri oxuyark\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc sehirli ma\u011farada hiss edirdim, amma bu tarixi ma\u011faradan daha \u00e7ox, insan beyninin qatlar\u0131ndan ibar\u0259t m\u0259kan idi. \u201c\u0130deal\u201d \u0259s\u0259ri tarix\u0259,&nbsp; kosmik t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r\u0259 v\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015fa bax\u0131\u015flar\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259n \u0259s\u0259rdir. Yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus f\u0259ls\u0259f\u0259nin kuliminasiya n\u00f6qt\u0259sini m\u0259hz bu \u0259s\u0259riyl\u0259 qoyub. Ne\u00e7\u0259 \u0259sr ke\u00e7s\u0259 d\u0259, suallar\u0131, m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi, sirri, dil\u0259 v\u0259 tarix\u0259 sevgisi il\u0259 m\u00fc\u0259lifin bu \u0259s\u0259ri&nbsp; biziml\u0259 onun ad\u0131ndan v\u0259 onun diliyl\u0259&nbsp; dan\u0131\u015facaq.<\/p>\n\n\n\n<p>1985-ci ild\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u0259n &#8220;\u0130deal&#8221; , Az\u0259rbaycan n\u0259srind\u0259 magik realizmin, mifoloji t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn i\u015f\u0131ql\u0131 n\u00fcmun\u0259sidir. D\u00fcnyan\u0131n yaran\u0131\u015f\u0131 n\u0259z\u0259riyy\u0259sini ara\u015fd\u0131ran bu \u0259s\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llif tarix kitablar\u0131n\u0131n biz\u0259 \u00f6yr\u0259tm\u0259diyi gizli kodlar\u0131 a\u00e7ma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b v\u0259 bir s\u00f6zl\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Umberto Ekosu olub.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130deal&#8221; roman\u0131 iki paralel zaman m\u00fcst\u0259visind\u0259 ir\u0259lil\u0259yir,\u2014 m\u00fcasir d\u00f6vr v\u0259 q\u0259dim tarix. Ad\u0259t\u0259n iki m\u00fcst\u0259vid\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r oxucunu get-g\u0259l\u0259 sal\u0131r, ona ilk s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n \u201c\u00c7\u0259tinliy\u0259 haz\u0131r ol!\u201d mesaj\u0131 verir.<\/p>\n\n\n\n<p>Hadis\u0259l\u0259r \u0259sas q\u0259hr\u0259man S\u0259m\u0259din&nbsp; v\u0259 onun \u0259traf\u0131ndak\u0131 insanlar\u0131n axtar\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 ba\u015flay\u0131r. S\u0259m\u0259d el\u0259 m\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fcd\u00fcr des\u0259m, y\u0259qin ki, yan\u0131lmaram. S\u0259m\u0259d g\u0259ncliyind\u0259 ona do\u011fma olan, lakin sonradan uzaqla\u015fd\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndin\u0259 \u2014 q\u0259dim k\u00f6kl\u0259rin\u0259 qay\u0131d\u0131r. O, burada tarixin d\u0259rin qatlar\u0131n\u0131, Od \u018fr, y\u0259ni Az\u0259r sivilizasiyas\u0131n\u0131n sirl\u0259rini v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin unudulmu\u015f \u0259sl ke\u00e7mi\u015fini ara\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flay\u0131r. \u00dcst\u0259lik d\u0259 S\u0259m\u0259d qoyub getdiyi sevgilisini \u0259misinin arvad\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcr. Onun k\u0259nd\u0259 qay\u0131tmas\u0131 v\u0259 bir-birinin dal\u0131yca hadis\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 q\u0259hr\u0259man\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259m sars\u0131d\u0131r. Niy\u0259 \u0259misi \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u00e7ox balaca olan bu q\u0131z\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 arvad edib? Niy\u0259 ortada iki\u00fczl\u00fc v\u0259 yaltaq \u0259lav\u0259 obrazlar var v\u0259 S\u0259m\u0259dd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259kmirl\u0259r? S\u0259m\u0259d ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131n birinin t\u0259sirind\u0259n qurtarmam\u0131\u015f dig\u0259r \u0259hvalatlar ona n\u0259ql edilir? Niy\u0259 kitab\u0131n \u0259n maraql\u0131 yerind\u0259 itmi\u015f, suya d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f b\u00f6y\u00fck kitabxanadan dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r? Verdiyim suallar bu \u0259s\u0259rin yaln\u0131z bir s\u0259hif\u0259sin\u0259 aiddir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, romanda Sultan Qiyas\u0259ddin, Nizami G\u0259nc\u0259vi, N\u0259simi kimi tarixi dahil\u0259rin obrazlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 m\u0259n\u0259viyyat, haqq v\u0259 \u0259dal\u0259t axtar\u0131\u015f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r.&nbsp; Roman bir \u015f\u0259xsin \u0259traf\u0131nda d\u00f6vr ets\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 geni\u015f tarixi d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir. M\u00fc\u0259llif bu daxili obrazlar\u0131 sad\u0259c\u0259 tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r kimi deyil, kainat\u0131n ali elmin\u0259 \u2014 &#8220;Sar\u0131 sim&#8221; f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 b\u0259l\u0259d olan el\u00e7il\u0259r kimi t\u0259qdim edir. \u018fs\u0259rin s\u00fcjet x\u0259tti v\u0259 qurlu\u015fu oxucunu b\u0259z\u0259n \u00e7a\u015fd\u0131r\u0131r, \u00e7\u00fcnki bir n\u0259f\u0259rin dialoqu s\u0259hif\u0259l\u0259rl\u0259 davam edir. M\u00fc\u0259llif x\u0131rdal\u0131qlara getdikc\u0259 gedir, ara\u015fd\u0131rmaqdan yorulmur. Onun t\u0259bi\u0259t\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, tez-tez t\u0259bi\u0259ti, ad\u0131 az qala unudulmu\u015f ot bitkil\u0259rini roman\u0131nda istifad\u0259 etm\u0259si biz\u0259 k\u0259ndi xat\u0131rlad\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u201c\u0130deal\u201d h\u0259m d\u0259 do\u011fma romand\u0131r, \u0259zizdir, atam\u0131z-anam\u0131z, do\u011fuldu\u011fumuz ev kimidir. \u018fs\u0259r o q\u0259d\u0259r millidir ki, adam ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini unutdu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn utan\u0131r. Ax\u0131 bunlar, y\u0259ni \u201cm\u00fc\u0259llifin s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri m\u0259nim u\u015faql\u0131q ill\u0259rimd\u0259 rastla\u015fd\u0131qlar\u0131m idi\u201d deyib, k\u00f6vr\u0259lm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130deal&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259 toxunulan \u0259sas m\u00f6vzular adi deyil, bir balaca m\u0259tn\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fan m\u00f6vzu da deyil. \u00c7\u00fcnki, \u0259s\u0259rin&nbsp; f\u0259ls\u0259fi m\u0259zmunu \u0130sa Mu\u011fannan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kosmik f\u0259ls\u0259fi manifestidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Yaz\u0131\u00e7\u0131ya g\u00f6r\u0259, kainatda h\u0259r \u015fey vahid bir m\u0259rk\u0259zl\u0259 \u2014 kosmik \u015f\u00fcurla ba\u011fl\u0131d\u0131r. &#8220;Sar\u0131 sim&#8221; insandak\u0131 o ilahi rabit\u0259 kanal\u0131d\u0131r. \u0130nsan bu simi q\u0131randa \u00f6z m\u0259nliyini itirir, materializm\u0259 qul olur v\u0259 c\u0131l\u0131zla\u015f\u0131r. \u201c\u00c7\u0131l\u0131zla\u015fan insan\u0131n xilas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc?\u201d sual\u0131n\u0131 is\u0259 m\u00fc\u0259llif oxucunun ixtiyar\u0131na burax\u0131r. \u0130lahi rabit\u0259 kanal\u0131 ham\u0131da var, onun q\u0131r\u0131lmas\u0131 prosessini adamlar\u0131n \u00e7oxu ya\u015fay\u0131r, onu b\u0259rpa etm\u0259yi is\u0259 az adam ist\u0259yir. M\u00fc\u0259llif yuxar\u0131dak\u0131 bu fikirl\u0259ri g\u00fccl\u00fc mesaj olaraq biz\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Kitab\u0131 oxuyanda bir fikri d\u0259 d\u0259rk etdim,- sar\u0131 simin q\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259r zaman biziml\u0259 ba\u011fl\u0131 olmur. Onun q\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u0259b\u0259bi bilinm\u0259y\u0259n n\u0259sn\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r, ba\u015fqa adamlar\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131za m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 d\u0259. M\u00fc\u0259llif h\u0259yatda olsayd\u0131, g\u00f6r\u0259s\u0259n m\u0259nim bu fikriml\u0259 onun raz\u0131la\u015f\u0131b-raz\u0131la\u015fmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si kitab boyu m\u0259ni m\u0259\u015f\u011ful etdi.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Od \u018fr v\u0259 Az\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259ti m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 \u0130sa Mu\u011fanna bu romanda c\u0259sar\u0259tli bir iddia ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. O yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 ilk sivilizasiyan\u0131n&nbsp; m\u0259hz bu torpaqlarda quruldu\u011funu deyir. \u0130lk sivilizasiyan\u0131n saf dil\u0259, elm\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259viyyata malik olan &#8220;Od \u018frl\u0259r&#8221;l\u0259r\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu deyir. O sonradan&nbsp; b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin saxtala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tarix v\u0259 dinl\u0259rl\u0259 par\u00e7aland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yir. H\u0259m d\u0259 el\u0259 israrla, h\u0259r d\u0259f\u0259 \u00f6z\u00fcm\u0259xsus \u0259saslarla s\u00f6yl\u0259yir ki, adam\u0131n h\u0259min d\u0259qiq\u0259 inanma\u011f\u0131 g\u0259lir. Bu kitab\u0131 oxuyanda m\u00fc\u0259llifin \u00fcz\u00fcn\u00fcn ifad\u0259si tez-tez g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u0259 g\u0259lirdi; ara\u015fd\u0131rmaq h\u0259v\u0259si simas\u0131na yaz\u0131lm\u0131\u015f, s\u0259birsiz, sanki b\u00fct\u00fcn bildikl\u0259rini t\u0259ng\u0259n\u0259f\u0259s biz\u0131 \u00e7atdlrmaq ist\u0259yind\u0259 olan adam&#8230; Dediyini dey\u0259n, bildiyind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259y\u0259n, fikirl\u0259rini t\u0259kidl\u0259 s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0130sa Mu\u011fannan\u0131n enerjili xarakteri onu \u00f6z\u00fcn\u00fcn dediyi kimi, kosmik \u015f\u00fcur v\u0259 ilahi rabit\u0259 kanal\u0131n\u0131n \u0259n u\u011furlu n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp; Romanda m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259rl\u0259 m\u00fctl\u0259q xeyirin davas\u0131 gedir. Yaz\u0131\u00e7\u0131 haqq-\u0259dal\u0259t v\u0259 ideal insan axtar\u0131r. M\u00fc\u0259llif g\u00f6st\u0259rir ki, insan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck missiyas\u0131 \u00f6z daxilind\u0259ki &#8220;\u0130deal&#8221;\u0131 \u2014 ilahi t\u0259mizliyi tapmaq v\u0259 onu c\u0259miyy\u0259tin amans\u0131z, saxta qanunlar\u0131ndan qorumaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130deal&#8221;\u0131 oxumaq h\u0259r oxucu \u00fc\u00e7\u00fcn asan deyil. M\u00fc\u0259llif \u0259s\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn yaratd\u0131\u011f\u0131 x\u00fcsusi etimoloji t\u0259hlill\u0259rd\u0259n, q\u0259dim s\u00f6zl\u0259rin &#8220;\u0259sl&#8221; k\u00f6kl\u0259rind\u0259n (m\u0259s\u0259l\u0259n: Ba-Qu, Ey-Sub, Od-\u018fr) istifad\u0259 edir. O, s\u00f6zl\u0259rin s\u0259s d\u00fcz\u00fcm\u00fcnd\u0259 gizl\u0259n\u0259n kosmik enerjini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu bax\u0131mdan \u201c\u0130deal\u201d f\u0259rqli \u00fcslub x\u0259ttiyl\u0259 se\u00e7ilir. Birn\u0259f\u0259s\u0259 oxunan kitablar siyah\u0131s\u0131na aid olmayan bu \u0259s\u0259ri m\u00fctl\u0259q qeydl\u0259r apararaq oxumaq laz\u0131m g\u0259lir. \u0130nformasiya bollu\u011fu adam\u0131n fikrini yay\u0131nd\u0131r\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Eyni zamanda, \u0259s\u0259rd\u0259ki dramatik g\u0259rginlik, mistik atmosfer v\u0259 k\u0259skin f\u0259ls\u0259f\u0259 oxucunu daim sual verm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edir: Biz kimik? Haradan g\u0259lmi\u015fik? V\u0259 tariximiz biz\u0259 niy\u0259 s\u0259hv anlad\u0131l\u0131b? Bu suallar \u0259s\u0259ri oxuyub bitirdikd\u0259n sonra da, adam\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Ezoterik olan bu \u0259s\u0259r h\u0259m d\u0259 f\u0259ls\u0259fi s\u0259n\u0259ddir. Dilin k\u00f6kl\u0259rini ara\u015fd\u0131ran m\u00fc\u0259llif yaln\u0131z onun \u00f6z\u00fcn\u0259 xas mifiloji-f\u0259ls\u0259fi sistem yarad\u0131b. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu kitab, h\u0259m sad\u0259 oxucu, h\u0259m d\u0259 alim \u00fc\u00e7\u00fcn eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 maraql\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Sistemin m\u0259rk\u0259zind\u0259 iki vacib termin durur. Bunlardan biri \u201cSar\u0131 sim\u201d, dig\u0259ri is\u0259 \u201cSaf a\u011f\u201d d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlay\u0131\u015flar romanda sad\u0259c\u0259 b\u0259dii metaforalar deyildir. Onlar h\u0259m d\u0259 kainat\u0131n idar\u0259 olunma qanunlar\u0131n\u0131, insan\u0131n ilahi m\u0259n\u015f\u0259yini v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin unudulmu\u015f kosmik rabit\u0259sini ifad\u0259 ed\u0259n f\u0259ls\u0259fi s\u00fctunlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan dilind\u0259 &#8220;sar\u0131 sim\u0259 toxunmaq&#8221; frazeoloji ifad\u0259si insan\u0131n \u0259n h\u0259ssas, inc\u0259 duy\u011fular\u0131n\u0131 oyatmaq m\u0259nas\u0131na g\u0259lir.&nbsp; Biz bu ifad\u0259ni g\u00f6z\u0259l musiqini dinl\u0259y\u0259nd\u0259, t\u0259sirli s\u00f6z e\u015fid\u0259nd\u0259, qeyri-adi s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259riyl\u0259 rasta\u015fanda istifad\u0259 edirik. \u0130sa Mu\u011fanna bu xalq ifad\u0259sin\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k, onu makro-kosmik bir f\u0259ls\u0259f\u0259y\u0259 \u00e7evirir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u00fc\u0259llifin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 x\u00fcsusiyl\u0259 bu kitab\u0131nda h\u0259r \u015fey k\u00f6kl\u0259rimizl\u0259, xalq\u0131n q\u0259dimliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Mu\u011fannan\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck sevgi gizl\u0259nib v\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 olaraq \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bu, bir insana olan sevgid\u0259n daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Onun sevgisi xalq\u0131na \u00fcnvanlan\u0131b, m\u0259n\u015f\u0259yimiz\u0259, k\u00f6kl\u0259rimiz\u0259 istiqam\u0259tl\u0259nib. Bu sevginin n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0130sa Mu\u011fanna milli-genetik ba\u011flar\u0131m\u0131za bizi qay\u0131tma\u011fa s\u00f6vq edir. Bunu \u0259n b\u00f6y\u00fck g\u00fccl\u0259,\u2014 \u0259d\u0259biyyatla edir v\u0259 bacar\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Romandak\u0131&nbsp; &#8220;Sar\u0131 sim&#8221; kainat\u0131n ali \u015f\u00fcuru il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Ali \u015f\u00fcuru yaz\u0131\u00e7\u0131 Ey-Sub\u2014 ba\u015f planet adland\u0131r\u0131r.&nbsp; \u0130nsan&nbsp; ruhu aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259 yaradan g\u00f6r\u00fcnm\u0259z, ilahi bir rabit\u0259 kanal\u0131ndan b\u0259hs edir v\u0259 buna g\u00fccl\u00fc sur\u0259td\u0259 inan\u0131r. O kainatdan yer \u00fcz\u00fcn\u0259 g\u0259l\u0259n safl\u0131qlara g\u00fcv\u0259nir. H\u0259min saf, t\u0259miz, d\u00fcr\u00fcst dal\u011falar h\u0259qiq\u0259t v\u0259 elm enerjisidir. M\u00fc\u0259llif\u0259 g\u00f6r\u0259 insan\u0131n ilk yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131nda kosmik rabit\u0259 a\u00e7\u0131q idi. Oxucu olaraq yad\u0131ma pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin Allahla s\u00f6hb\u0259ti, Allahdan onlara g\u0259l\u0259n i\u015far\u0259l\u0259r yad\u0131ma d\u00fc\u015f\u00fcr. \u201cSar\u0131 sim\u201d m\u00f6vcud oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar yalan dan\u0131\u015fa bilmirdil\u0259r, g\u00fcnahlardan qorxurdular, x\u0259yan\u0259t ed\u0259 bilmirdil\u0259r, bir s\u00f6zl\u0259 \u0259xlaqi-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq idil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llif simin q\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da uzah edir. \u201c\u0130deal\u201d \u0259s\u0259rinin \u0259sas dram\u0131 m\u0259hz bu telin q\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. \u0130nsanlar materializm\u0259, saxta ideologiyalara, yalana v\u0259 n\u0259fs\u0259 \u0259sir olduqca daxill\u0259rind\u0259ki &#8220;Sar\u0131 sim&#8221; paslan\u0131r v\u0259 q\u0131r\u0131l\u0131r. Bu sim q\u0131r\u0131ld\u0131qdan sonra insan kosmik \u015f\u00fcurdan qopur, t\u0259nhala\u015f\u0131r, c\u0131l\u0131zla\u015f\u0131r v\u0259 yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259r, q\u0259tll\u0259r t\u00f6r\u0259tm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bununla da kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib, yax\u0131nlar\u0131na pislikl\u0259r edirl\u0259r, tamahlar\u0131 y\u00fcks\u0259k h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131r. \u0130\u015fin \u0259n pis t\u0259r\u0259fi is\u0259 \u00f6zl\u0259rinin real durumunu d\u0259rk etm\u0259m\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r &#8220;Sar\u0131 sim&#8221; rabit\u0259 vasit\u0259sidirs\u0259, bu rabit\u0259 x\u0259tti il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u00fctl\u0259q i\u015f\u0131q, ilahi enerji v\u0259 t\u0259miz elm &#8220;Saf A\u011f&#8221; adlan\u0131r. M\u00fc\u0259llif bunu m\u00fctl\u0259q h\u0259qiq\u0259tl\u0259 v\u0259 ilahi elml\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8220;Saf A\u011f&#8221; b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ilkin, t\u0259hrif olunmam\u0131\u015f, t\u0259miz v\u0259 g\u00fcnahs\u0131z d\u00f6vr\u00fcn\u00fc simvoliz\u0259 edir. O, kainat\u0131n ilkin madd\u0259si, i\u015f\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fctl\u0259q xeyiridir. Bu anlay\u0131\u015f h\u0259m d\u0259 q\u0259dim Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fckd\u0259ki nur, i\u015f\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259si il\u0259 v\u0259 \u0130slam t\u0259s\u0259vv\u00fcf\u00fcnd\u0259ki &#8220;Nuri-M\u0259h\u0259mm\u0259di&#8221;, y\u0259ni ilahi nur&nbsp; konsepsiyas\u0131 il\u0259 s\u0259sl\u0259\u015fir. Bilmir\u0259m, \u0259s\u0259rin m\u0259hz bu hiss\u0259si bar\u0259d\u0259 geni\u015f ara\u015fd\u0131rma ed\u0259n olubmu? H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, \u0259sl \u0259d\u0259bi i\u015fin, dini-elmi monoqrafiyan\u0131n m\u00f6vzusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;\u0130sa Mu\u011fannan\u0131n dil n\u0259z\u0259riyy\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259, ilkin sivilizasiya olan Od \u018fr, y\u0259ni Az\u0259r insanlar\u0131 &#8220;Saf A\u011f&#8221; elmin\u0259 sahib idil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 dil s\u0259sl\u0259rin m\u00fctl\u0259q h\u0259qiq\u0259tini \u0259ks etdirirdi. S\u0259sl\u0259rin m\u00fctl\u0259q h\u0259qiq\u0259ti dey\u0259rk\u0259n, m\u00fc\u0259llif n\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu? Bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcm v\u0259 indi d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m.<\/p>\n\n\n\n<p>Romanda g\u00f6st\u0259rilir ki, sonradan yer \u00fcz\u00fcn\u0259 hakim olan \u015f\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu &#8220;Saf A\u011f&#8221; elmini gizl\u0259tmi\u015f, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti qaranl\u0131\u011fa q\u0259rq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi v\u0259 dinl\u0259ri saxtala\u015fd\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;&#8220;Saf A\u011f&#8221; romanda m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259rin, yalan\u0131n, x\u0259yan\u0259tin v\u0259 m\u0259n\u0259vi korlu\u011fun simvolu olan &#8220;Qara&#8221; q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259b\u0259di bir sava\u015fdad\u0131r. \u0130nsan\u0131n m\u0259qs\u0259di daxilind\u0259ki o saf, a\u011f i\u015f\u0131\u011f\u0131 qorumaq v\u0259 qaranl\u0131\u011fa t\u0259slim olmamaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018fd\u0259biyyatda t\u0259kc\u0259 yazmaqla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259nl\u0259r, \u0259dal\u0259tsizliy\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259sini \u00e7\u0131xaranlar, f\u0259ls\u0259fi fikir tarixinin i\u015f\u0131ql\u0131 simalar\u0131, bir s\u00f6zl\u0259 \u00f6z canlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259r\u0259k, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259r \u201cSaf a\u011f\u201d \u00e7\u0131lard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130sa Mu\u011fanna bu \u0259s\u0259rind\u0259 dem\u0259k ist\u0259yib ki, insan sad\u0259c\u0259 bioloji varl\u0131q, \u0259t v\u0259 s\u00fcm\u00fck y\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyil. O, kosmik bir layih\u0259dir. \u018fg\u0259r insan yer \u00fcz\u00fcnd\u0259ki saxta iddialardan, maddiyyat h\u0259v\u0259sind\u0259n t\u0259mizl\u0259nib \u00f6z k\u00f6k\u00fcn\u0259 qay\u0131da bils\u0259, daxilind\u0259ki o &#8220;Sar\u0131 sim&#8221; yenid\u0259n titr\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 o, yenid\u0259n &#8220;Saf A\u011f&#8221; nuruna q\u0259rq olaraq \u00f6z ideal, y\u0259ni kamil&nbsp; s\u0259viyy\u0259sin\u0259 ucalacaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130. Mu\u011fannan\u0131n bu \u0259s\u0259ri bird\u0259f\u0259 oxunan \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 d\u0259 aid deyil. \u018fs\u0259rin h\u0259r s\u0259hif\u0259sind\u0259ki fikirl\u0259r bar\u0259d\u0259 uzun m\u0259tn yazmaq olar. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u015firin b\u0259dii t\u0259hkiy\u0259si, x\u00fcsusiyl\u0259 dialoqlarda \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan bu bacar\u0131\u011f\u0131 onu d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259riyl\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259y\u0259 qoyur. T\u0259kc\u0259 bu x\u00fcsusiyy\u0259timi? T\u0259bii ki, yox!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n M\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 \u018fd\u0259biyyat Portal\u0131n\u0131n C\u018fNUB B\u00fcrosunun R\u0259hb\u0259ri \u201c\u0130sa Mu\u011fannan\u0131n \u201c\u0130deal\u201d \u0259s\u0259ri sizin \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259ti k\u0259sb edir, b\u0259dii qira\u0259t siyah\u0131n\u0131zda hans\u0131 yeri tutur?\u201d sual\u0131n\u0131 m\u0259n\u0259 vers\u0259l\u0259r cavab\u0131 bel\u0259 olacaq,\u2014 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131&nbsp; Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda tamamil\u0259 unikal, mistik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi bir zirv\u0259dir.O adi yaz\u0131\u00e7\u0131 deyil, m\u00fcbh\u0259ml\u0259r\u0259 a\u00e7ar tapan q\u0259l\u0259m sahibidir. Bu \u0259s\u0259ri oxuyark\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc sehirli ma\u011farada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-51373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51373"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51373\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51379,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51373\/revisions\/51379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}