{"id":52104,"date":"2026-07-14T12:00:00","date_gmt":"2026-07-14T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=52104"},"modified":"2026-07-14T12:58:39","modified_gmt":"2026-07-14T08:58:39","slug":"sudab%c9%99-agabalayeva-f%c9%99rqi-intuitiv-mudriklik-v%c9%99-sirli-h%c9%99ssasliq-lutviyy%c9%99-esgerzade","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=52104","title":{"rendered":"S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva f\u0259rqi: intuitiv m\u00fcdriklik v\u0259 sirli h\u0259ssasl\u0131q\u00a0&#8211; L\u00fctviyy\u0259 \u018fSG\u018fRZAD\u018f"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Lutviyy\u0259-Esg\u0259rzad\u0259-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"538\" height=\"717\" src=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Lutviyy\u0259-Esg\u0259rzad\u0259-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-52113\" style=\"width:840px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Lutviyy\u0259-Esg\u0259rzad\u0259-1.jpg 538w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Lutviyy\u0259-Esg\u0259rzad\u0259-1-225x300.jpg 225w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/Lutviyy\u0259-Esg\u0259rzad\u0259-1-45x60.jpg 45w\" sizes=\"auto, (max-width: 538px) 100vw, 538px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>T\u0259nqid\u00e7i, publisist, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb etdiyi yaz\u0131lar\u0131nda inc\u0259 detallara \u0259sas\u0259n insan\u0131n daxili al\u0259mini, emosional v\u0259ziyy\u0259tini v\u0259 gizli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran bir qrafoloq kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bunu onun ara\u015fd\u0131rma t\u0259dqiqatlar\u0131nda v\u0259 \u0259d\u0259bi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259 v\u0259 essel\u0259rd\u0259&nbsp; m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. \u018fd\u0259bi portret yaz\u0131lar\u0131nda&nbsp; s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259r\u0259k onlar\u0131n xarakteri, psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti, h\u0259tta gizli bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k maraql\u0131 fikirl\u0259r b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr. Bizim S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva ad\u0131na v\u0259 imzas\u0131na d\u0259qiqlikl\u0259 yana\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimi, onun yana\u015fmalar\u0131nda da imza insan\u0131n &#8220;bioloji m\u00f6h\u00fcr\u00fc&#8221;, daxili d\u00fcnyas\u0131n\u0131n xaric\u0259 yans\u0131mas\u0131 kimi xarakteriz\u0259 olunur. Bel\u0259likl\u0259, imza s\u0259n\u0259tkar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u00fcslubu, f\u0259ls\u0259f\u0259si v\u0259 f\u0259rdi s\u0259n\u0259tkarl\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ridir. Ad\u0259t\u0259n yarad\u0131c\u0131 insanlar \u0259s\u0259rin m\u0259zmununa, emosional t\u0259sirin\u0259 v\u0259 f\u0259rqli \u00fcslubuna, \u00e7ox zaman imzas\u0131na g\u00f6r\u0259 yadda qal\u0131r. B\u0259zi yarad\u0131c\u0131 insanlar\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131masaq da, onlar\u0131n imzalar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131r, g\u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u00f6vri m\u0259tbuatda bu imzalar\u0131n yazd\u0131qlar\u0131n\u0131 axtar\u0131r. S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n ad\u0131 v\u0259 soyad\u0131 (imzas\u0131) \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259 v\u0259 d\u00f6vri m\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259r zaman izl\u0259diyim imzalardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda milli d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 yadda\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00fcslubu \u0259sas\u0259n, t\u0259nqid v\u0259 publisistikan\u0131n sintezi \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. O, m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259kc\u0259 \u0259d\u0259bi faktlar\u0131 t\u0259hlil etmir, apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259hlill\u0259ri milli-m\u0259n\u0259vi-etik d\u0259y\u0259rl\u0259r v\u0259 yadda\u015f m\u00fcst\u0259visind\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131r.&nbsp; Az\u0259rbaycan elmi v\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchitind\u0259 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi m\u0259qal\u0259l\u0259ri, essel\u0259ri il\u0259 tan\u0131nan S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva eyni zamanda&nbsp; &#8220;Karvan yolu, t\u0259nha yol\u00e7u&#8221;,&nbsp; &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221;,&nbsp; &#8220;Zamanla \u00fcz-\u00fcz\u0259&#8221; kitablar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifidir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llifin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 portret-yaz\u0131lardan ibar\u0259t olan &#8220;Karvan yolu, t\u0259nha yol\u00e7u&#8221;&nbsp; kitab\u0131nda \u0259sas\u0259n, h\u0259m klassik, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda t\u0259hlill\u0259rin yer ald\u0131\u011f\u0131 kitabda s\u0259n\u0259tkar\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki yerini v\u0259 &#8220;t\u0259nha yol\u00e7u&#8221; kimi m\u0259n\u0259vi missiyas\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. &#8220;Karvan yolu, t\u0259nha yol\u00e7u&#8221;&nbsp; kitab\u0131 S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n bir t\u0259nqid\u00e7i kimi \u0259d\u0259bi m\u00fchit\u0259 g\u0259li\u015fini t\u0259sdiq ed\u0259n v\u0259 onun f\u0259rdi \u00fcslubunun (elmi m\u0259ntiql\u0259 b\u0259dii-publisistik dilin v\u0259hd\u0259ti) t\u0259m\u0259lini qoyan ilk sanball\u0131 topludur. Kitab\u0131n ad\u0131ndak\u0131 &#8220;t\u0259nha yol\u00e7u&#8221; obraz\u0131 m\u00fc\u0259llifin sonrak\u0131 yaz\u0131lar\u0131nda (&#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; kitab\u0131nda) inki\u015faf etdirdiyi &#8220;\u00f6z orbitind\u0259 qalan insan&#8221; f\u0259ls\u0259f\u0259sinin ilk r\u00fc\u015feyml\u0259ri hesab oluna bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/717201024_896954130102825_6692795944308358508_n.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>&#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; kitab\u0131 (2011) S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n&nbsp; f\u0259rqli ill\u0259rd\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131, \u0259sas\u0259n \u0259d\u0259bi prosesin v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin t\u0259hlil edildiyi m\u0259qal\u0259l\u0259rin toplusu, eyni zamanda m\u00fc\u0259llifin bir t\u0259nqid\u00e7i v\u0259 publisist kimi \u00e7oxillik m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rinin b\u0259dii-f\u0259ls\u0259fi yekunudur. Kitabda m\u00fc\u0259llifin m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi prosesin\u0259 dair ciddi m\u0259qal\u0259l\u0259ri yer al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130nsan \u00f6z orbitind\u0259n \u00e7\u0131xanda&#8230;&#8221; v\u0259 ya bu m\u00f6vzulu essel\u0259ri t\u0259nqid\u00e7inin yarad\u0131c\u0131l\u0131q f\u0259ls\u0259f\u0259sini \u0259n yax\u015f\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; kitab\u0131ndak\u0131 f\u0259ls\u0259f\u0259y\u0259 \u0259saslansaq, insan\u0131n \u00f6z orbitind\u0259 qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib olan amil m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fck, insan\u0131n daxili vicdan\u0131 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalmaq bacar\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, kitabdak\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259rin \u0259sas qay\u0259sini m\u0259n\u0259vi-sosial m\u00f6vzular, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 m\u0259n\u0259vi atmosferin qorunmas\u0131 v\u0259 &#8220;insan\u0131n \u00f6z orbitind\u0259n \u00e7\u0131xma ehtimal\u0131&#8221;, &#8211; kimi probleml\u0259r t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259nqid\u00e7i m\u00fcasir yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131n c\u0259miyy\u0259td\u0259ki yerini v\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 da t\u0259hlil edir, &#8220;insan-c\u0259miyy\u0259t-zaman&#8221; v\u0259hd\u0259tini ara\u015fd\u0131r\u0131r, nakam \u015fairimiz Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq haqq\u0131nda yaz\u0131s\u0131nda &#8220;Zamandan g\u00fccl\u00fc&#8221; yana\u015fmas\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. &#8220;S\u0131n\u0131q \u00fcmidl\u0259rl\u0259 ya\u015famaq olmur&#8221; kimi essel\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259llif b\u0259dii v\u0259 f\u0259ls\u0259fi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fc oxucularla b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr.&nbsp; \u018fd\u0259bi portretl\u0259r c\u0259rg\u0259sind\u0259 \u0130sa \u0130smay\u0131lzad\u0259ni &#8220;60-c\u0131 ill\u0259r poeziyas\u0131n\u0131n yenilik\u00e7i n\u0259f\u0259si&#8221; kimi, \u0130nqilab \u0130saq\u0131 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u015feirini &#8220;urvatda saxlayan&#8221; imzalardan biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir. Tofiq M\u0259liklinin polemika m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 filoloji g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri haqq\u0131nda fikirl\u0259rini onun yarad\u0131c\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda t\u0259hlil, M\u0259nz\u0259r\u0259 Sad\u0131qovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 &#8220;insan-c\u0259miyy\u0259t-zaman&#8221; m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini v\u0259 qlobal d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259ki inikas\u0131n\u0131 t\u0259dqiq edir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259, S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n son ill\u0259rd\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi m\u0259qal\u0259l\u0259ri, essel\u0259ri v\u0259 publisistik yaz\u0131lar\u0131 toplanm\u0131\u015f &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; kitab\u0131ndak\u0131 yaz\u0131larla &#8220;Karvan yolu, t\u0259nha yol\u00e7u&#8221;dak\u0131 yaz\u0131larda mahiyy\u0259t etibar\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n m\u0259qamlar \u00e7oxdur.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259nqid\u00e7i-publisist S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n y\u00fcks\u0259k s\u0259n\u0259tkarl\u0131qla q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 &#8220;Zamanla \u00fcz-\u00fcz\u0259&#8221; sayca \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitabd\u0131r. Monoqrafiyada xalq \u015fairi Mirvarid Dilbazinin 70 ild\u0259n art\u0131q davam ed\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolunu, \u0259d\u0259bi f\u0259aliyy\u0259tini, onun Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131na g\u0259tirdiyi yenilikl\u0259ri, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u00fcslubunu, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 elmi t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131n\u0131 t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb ed\u0259r\u0259k, \u015fair\u0259nin poeziyas\u0131n\u0131n ana x\u0259ttini t\u0259\u015fkil ed\u0259n v\u0259t\u0259n sevgisi, do\u011fma yurdun t\u0259bi\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 milli ruhun t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fc kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 elmi n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n i\u015f\u0131q tutulur.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 da \u0259d\u0259bi t\u0259nqidin diqq\u0259tind\u0259n k\u0259narda qalm\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131, t\u0259nqid\u00e7il\u0259ri v\u0259 s\u0259n\u0259t dostlar\u0131 m\u00fcxt\u0259lif vaxtlarda m\u00fcsb\u0259t r\u0259y v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k onun \u0259d\u0259bi t\u0259nqid sah\u0259sind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiribl\u0259r. Akademik Nizami C\u0259f\u0259rov t\u0259nqid\u00e7inin &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; (2011) kitab\u0131 haqq\u0131nda &#8220;Respublika&#8221; q\u0259zetind\u0259 &#8220;K\u00f6vr\u0259k s\u0259tirl\u0259r&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib, tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259nqid\u00e7i, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas Vaqif Yusifli S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q \u00fcslubu v\u0259 \u0259d\u0259bi f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif yaz\u0131lar\u0131nda b\u0259hs edib, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas v\u0259 t\u0259nqid\u00e7i N\u0259rgiz xan\u0131m Cabbarl\u0131 S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n h\u0259m redaktor m\u00fcavini kimi f\u0259aliyy\u0259tini, h\u0259m d\u0259 onun m\u00fcasir \u0259d\u0259bi proses\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini m\u00fcxt\u0259lif \u0259d\u0259bi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r. Yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist M\u0259nz\u0259r\u0259 Sad\u0131qova yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259hlill\u0259r kontekstind\u0259 S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n t\u0259nqid\u00e7i m\u00f6vqeyi v\u0259 &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; \u0259s\u0259rind\u0259ki &#8220;insan-c\u0259miyy\u0259t-zaman&#8221; m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 dair fikirl\u0259rini bildirmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik Nizami C\u0259f\u0259rovun &#8220;K\u00f6vr\u0259k s\u0259tirl\u0259r&#8221; m\u0259qal\u0259si S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0259n sanball\u0131 yaz\u0131lardan biridir. M\u0259qal\u0259d\u0259, &#8220;T\u0259nqidd\u0259 qad\u0131n h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131&#8221; m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunan akademik S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n t\u0259nqidi yaz\u0131lar\u0131n\u0131n quru, sxematik t\u0259hlill\u0259rd\u0259n uzaq oldu\u011funu, onun t\u0259nqid\u0259 bir esseist, bir s\u0259n\u0259tkar kimi yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd edir, &#8220;S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n t\u0259nqid etdiyi obyekti (\u0259s\u0259ri v\u0259 ya m\u00fc\u0259llifi) &#8220;canl\u0131 bir orqanizm&#8221; kimi hiss etdiyini, onun yaz\u0131lar\u0131nda qad\u0131n h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 elmi m\u0259ntiqin birl\u0259\u015fdiyini x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulay\u0131r. H\u0259m\u00e7inin kitab\u0131n bir t\u0259nqid\u00e7inin zamanla hesabat\u0131 oldu\u011funu, &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; kitab\u0131ndak\u0131 yaz\u0131lar\u0131n oxucunu m\u0259n\u0259vi t\u0259mizl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259diyini qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259nqid\u00e7i \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas Vaqif Yusifli S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131 m\u00fcasir \u0259d\u0259bi t\u0259nqidimizin &#8220;vicdanl\u0131 s\u0259sl\u0259rind\u0259n biri&#8221; kimi xarakteriz\u0259 edir. Eyni zamanda S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; jurnal\u0131ndak\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini v\u0259 Mirvarid Dilbazi haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 monoqrafiyas\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k, onun klassik irsl\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259bi proses aras\u0131nda m\u00f6hk\u0259m bir k\u00f6rp\u00fc yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S.A\u011fabalayevan\u0131n d\u00f6vri m\u0259tbuatda t\u0259qdim edil\u0259n &#8220;S\u00f6z vaxt\u0131: Fikr\u0259t Qocan\u0131n poemalar\u0131 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r kontekstind\u0259&#8221; (&#8220;525-ci q\u0259zet&#8221;), Vaqif Bayatl\u0131 \u00d6d\u0259r yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hlil etdiyi &#8220;M\u0259nd\u0259n q\u0259mli m\u0259ktub yoxdu&#8230;&#8221;, &#8220;Min q\u0131l\u0131nca bir q\u0259l\u0259m&#8221; (&#8220;525-ci q\u0259zet&#8221;),&nbsp; \u0130si M\u0259likzad\u0259y\u0259 h\u0259sr etdiyi &#8220;K\u00f6lg\u0259-adam&#8221;, &#8220;\u018fd\u0259biyyat\u0131n f\u0259xri v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131&#8221;, Musa Yaqub haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;S\u0259rh\u0259dpozan&#8221;, &#8220;Ya\u015famaq ist\u0259diyini ya\u015famaq ist\u0259y\u0259n qorxular &#8211; Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 aksiosfera m\u00fcst\u0259visind\u0259&#8221;, &#8220;Y\u00fcz ilin birincil\u0259ri &#8211; Mustafa Quliyev&#8221;, (&#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;), &#8220;H\u0259r \u015fey\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n ya\u015famaq&#8221; (&#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; jurnal\u0131),&nbsp; &#8220;Bu insan m\u0259n\u0259 tan\u0131\u015fd\u0131r&#8221; m\u0259qal\u0259 v\u0259 m\u0259ruz\u0259l\u0259ri (&#8220;Yusif S\u0259m\u0259do\u011flu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 milli yadda\u015f kontekstind\u0259&#8221;) m\u00fcasir \u0259d\u0259bi m\u00fchitin m\u0259n\u0259vi atmosferi v\u0259 t\u0259nqid\u00e7inin rolu haqq\u0131ndad\u0131r.&nbsp; Onun \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi v\u0259 ya essevari yaz\u0131lar\u0131na verdiyi adlar birba\u015fa haqq\u0131nda yazaca\u011f\u0131 s\u0259n\u0259tkar\u0131n t\u0259qdimat\u0131na xidm\u0259t edir. Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairi Musa Yaquba h\u0259sr etdiyi m\u0259qal\u0259sind\u0259ki &#8220;Musa Yaqub, budu ha, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn yaxas\u0131 vaxt\u0131n \u0259lind\u0259, vaxt bir az qabaqda, bir az gerid\u0259 &#8211; el\u0259 bir ilahi yerd\u0259 durub ki&#8230;&#8221; s\u00f6zl\u0259rind\u0259 \u015fairin s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259biyyatdak\u0131 yeri o q\u0259d\u0259r konkretl\u0259\u015fdirilib ki&#8230; &#8220;Bir az qabaqda, bir az gerid\u0259 &#8211; ilahi bir yerd\u0259 duran&#8221; \u015fairin n\u0259h\u0259ng portreti oxucunun g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259 canlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda v\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda R\u0259sul Rza \u015f\u0259xsiyy\u0259ti x\u00fcsusi yer tutur. M\u00fc\u0259llif &#8220;M\u0259n onu tan\u0131y\u0131ram&#8221; m\u0259qal\u0259sind\u0259 R\u0259sul Rzan\u0131 t\u0259kc\u0259 bir novator \u015fair kimi deyil, h\u0259m d\u0259 daxili d\u00fcnyas\u0131, m\u0259n\u0259vi d\u00f6z\u00fcm\u00fc il\u0259 bir fenomen kimi t\u0259hlil edir. \u015eairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na f\u0259rqli bir bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131 t\u0259qdim edir, \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 onun xarakteri il\u0259 eynil\u0259\u015fdirir, \u015feirl\u0259rind\u0259ki k\u0259skinlik v\u0259 s\u0259mimiyy\u0259ti insan\u0131n daxili &#8220;m\u0259n&#8221;inin inikas\u0131&#8221;, m\u0259n\u0259vi a\u015f\u0131nmalara v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 duran bir irad\u0259 r\u0259mzi kimi&nbsp;&nbsp; d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir. Yenilik\u00e7i ruhunun (s\u0259rb\u0259st \u015feir v\u0259 s.) insana olan b\u00f6y\u00fck sevgisind\u0259n qaynaqland\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r: &#8211; &#8220;M\u0259n onu g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m &#8211; bir \u0259srd\u0259, bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q. M\u0259n onu tan\u0131y\u0131ram &#8211; bu &#8220;tan\u0131y\u0131ram&#8221; q\u0259na\u0259ti onun \u015f\u00f6hr\u0259tind\u0259n yox, &#8220;\u015eair d\u0259rdlil\u0259rl\u0259 h\u0259md\u0259rd do\u011fulur&#8221;, &#8211; fikrind\u0259n boy verir. V\u0259 onu da d\u0259qiq bilir\u0259m ki, ucuz z\u00f6vq\u00fcn, b\u0259sit d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin ah-zar\u0131, &#8220;\u00f6ld\u00fcm-yand\u0131m&#8221; q\u0131n\u0131ndan s\u0131yr\u0131lma\u011f\u0131 a\u011fl\u0131n\u0131n ucundan bel\u0259 ke\u00e7irm\u0259y\u0259n &#8220;\u0259zabke\u015f&#8221; &#8220;M\u0259n&#8221;in d\u0259rdind\u0259n \u00e7ox uzaq, lap q\u00fctb uzaql\u0131\u011f\u0131nda duran h\u0259md\u0259rdlikdir bu&#8221;. M\u0259n onu tan\u0131y\u0131ram. \u00d6z\u00fc verib tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131: &#8220;\u0130nsanlardan soru\u015fun, \/Onlar m\u0259ni tan\u0131y\u0131r&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Onu tan\u0131yan insanlar\u0131n xatir\u0259 i\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015fair R\u0259sul Rza &#8220;\u00f6m\u00fcr p\u0259nc\u0259r\u0259sini sabaha a\u00e7\u0131r&#8221;, &#8220;\u00f6t\u00fcb ke\u00e7\u0259nl\u0259r\u0259, g\u0259l\u0259nl\u0259r\u0259 \u00fcz tutur&#8221;. Xalq \u015fairi R\u0259sul Rzan\u0131 kim tan\u0131m\u0131r, kim sevmir ki&#8230; T\u0259bii ki, h\u0259r k\u0259s sevir, lakin S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n t\u0259qdimat\u0131ndan bir ba\u015fqa, h\u0259m tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z, h\u0259m d\u0259 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir R\u0259sul Rza boylan\u0131r. \u0130nsan\u0131 sev\u0259n, insana d\u0259y\u0259r ver\u0259n, &#8220;b\u0259z\u0259n \u0259n s\u0259rt&#8221;, b\u0259z\u0259n \u0259n k\u00f6vr\u0259k \u015fairi\u2026 &#8220;Bir q\u0259lbin s\u0259si, insanl\u0131\u011f\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u0259ks-s\u0259da verir: &#8220;M\u0259n n\u0259 ist\u0259yir\u0259m?\/Ciy\u0259r dolusu hava!\/K\u00f6n\u00fcl dolusu sevinc!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Ya\u015famaq ist\u0259diyini ya\u015famaq ist\u0259y\u0259n qorxular &#8211; Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 aksiosfera m\u00fcst\u0259visind\u0259&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na f\u0259rqli bir rakursdan yana\u015f\u0131r: &#8220;Onu he\u00e7 vaxt oxumad\u0131m, oxumaq da ist\u0259m\u0259dim.\/Oxunmaq\u00e7\u00fcn yazmad\u0131 da&#8230;\/S\u00fckutunun s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rini dinl\u0259sinl\u0259r ist\u0259yil\u0259 yazd\u0131, m\u0259nc\u0259. Ac\u0131larda arzular\u0131n n\u0259\u011fm\u0259sini, h\u0259sr\u0259tl\u0259rd\u0259 m\u0259sudlu\u011fun kimyas\u0131n\u0131, k\u00fcrs\u00fcl\u0259rd\u0259 s\u0259ssizliyin c\u0259brini, xatir\u0259l\u0259rd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yin feilini dinl\u0259sinl\u0259r &#8211;&nbsp; ist\u0259di. \/D\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri d\u00fcnyalar\u0131ndan geni\u015f olanlara g\u00fcv\u0259nib yazd\u0131. Yazd\u0131 ki, onu oldu\u011fu kimi tan\u0131s\u0131nlar: zamandan as\u0131l\u0131 olmayan, d\u0259yi\u015fm\u0259z v\u0259 ard\u0131c\u0131l&#8230;&#8221; &#8220;Kims\u0259 onu bu q\u0259d\u0259r d\u0259qiq, ayd\u0131n v\u0259 do\u011fru ifad\u0259 etm\u0259di bug\u00fcn\u0259c\u0259n. Sev\u0259nl\u0259ri ifrat sevdi, \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259r d\u0259 k\u0259m olmad\u0131&#8221;. S\u00f6hb\u0259t oxunan v\u0259 sevil\u0259n, b\u0259lk\u0259 d\u0259 \u0259n \u00e7ox oxunan v\u0259 sevil\u0259n Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259nd\u0259n gedir. S.A\u011fabalayevan\u0131n &#8220;oxumad\u0131m&#8221; dediyi m\u00fc\u0259llifi v\u0259 onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 &#8220;aksiosfera m\u00fcst\u0259visind\u0259&#8221; t\u0259hlil v\u0259 t\u0259qdimat\u0131ndan sonra Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259ni oxumamaq su\u00e7dur, imkans\u0131zd\u0131r. \u018fn qorxulu y\u0131x\u0131lmaq &#8220;\u00f6z\u00fcnd\u0259n y\u0131x\u0131lmaq&#8221;d\u0131r, \u0259n qorxulu \u00f6l\u00fcm i\u00e7d\u0259n \u00f6lm\u0259kdir, \u0259n a\u011f\u0131r c\u0259za unudulmaqd\u0131r. &#8220;Bu d\u00fcnyada s\u0259n y\u0131x\u0131lan ucal\u0131qlar qalacaq&#8221; &#8211; yazan&nbsp; \u015fair, yerini, m\u0259qam\u0131n\u0131 bilir, t\u0259nqid\u00e7inin t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, &#8220;bir az eqoist&#8221;c\u0259sin\u0259 olsa da.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcdab\u0259 xan\u0131m\u0131n esse \u00fcslubundak\u0131 yaz\u0131lar\u0131, sanki oxucu il\u0259 p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131l\u0131, s\u0259mimi bir \u00fcnsiyy\u0259t qurma\u011fa hesablan\u0131b. Milli-m\u0259n\u0259vi yadda\u015fa k\u00f6kl\u0259n\u0259n, f\u0259ls\u0259fi-psixoloji d\u0259rinlik duyulan bu yaz\u0131larda &#8220;Zaman v\u0259 \u0130nsan faktoru: q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt kimi ke\u00e7ir. M\u00fc\u0259llif \u0259d\u0259bi q\u0259hr\u0259manlar\u0131n m\u0259n\u0259vi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 v\u0259 &#8220;m\u0259n&#8221;ini inc\u0259l\u0259m\u0259yi sevir, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n insan ruhunu oyatmaq g\u00fcc\u00fcn\u0259 inan\u0131r&#8221;. &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8230;&#8221; v\u0259 &#8220;Zamanla \u00fcz-\u00fcz\u0259&#8221; kitablar\u0131 bu yana\u015fman\u0131n \u0259yani n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n &#8220;Karvan yolu, t\u0259nha yol\u00e7u&#8221;, &#8220;Vaxt\u0131n n\u0259 g\u00fcnah\u0131&#8221;, &#8220;Zamanla \u00fcz-\u00fcz\u0259&#8221; kitablar\u0131 v\u0259 &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunmu\u015f yaz\u0131lar\u0131 \u00f6z &#8220;\u0259lvan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 improviz\u0259l\u0259ri&#8221; il\u0259 t\u0259kc\u0259 publisistikam\u0131za deyil, \u00e7a\u011fda\u015f Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131na da f\u0259rqli bir \u00fcslub m\u0259d\u0259niyy\u0259ti g\u0259tirm\u0259kd\u0259dir. S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayevan\u0131n yazd\u0131qlar\u0131 vitrinlik deyil, d\u0259rinlikdir. U\u011furlar olsun!<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/\">https:\/\/edebiyyatqazeti.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259nqid\u00e7i, publisist, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru S\u00fcdab\u0259 A\u011fabalayeva t\u0259hlil\u0259 c\u0259lb etdiyi yaz\u0131lar\u0131nda inc\u0259 detallara \u0259sas\u0259n insan\u0131n daxili al\u0259mini, emosional v\u0259ziyy\u0259tini v\u0259 gizli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xaran bir qrafoloq kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bunu onun ara\u015fd\u0131rma t\u0259dqiqatlar\u0131nda v\u0259 \u0259d\u0259bi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259 v\u0259 essel\u0259rd\u0259&nbsp; m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. \u018fd\u0259bi portret yaz\u0131lar\u0131nda&nbsp; s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131 t\u0259hlil &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-52104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub","latest_post"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=52104"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":52114,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/52104\/revisions\/52114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=52104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=52104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=52104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}