{"id":54120,"date":"2026-11-18T06:00:00","date_gmt":"2026-11-18T02:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=54120"},"modified":"2026-11-18T08:42:47","modified_gmt":"2026-11-18T04:42:47","slug":"b%c9%99rpaci-tarixi-eksponata-h%c9%99r-mudaxil%c9%99-onun-taleyin%c9%99-t%c9%99sir-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=54120","title":{"rendered":"B\u0259rpa\u00e7\u0131: Tarixi eksponata h\u0259r m\u00fcdaxil\u0259 onun taleyin\u0259 t\u0259sir edir"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2026\/3\/1200x630\/17949176154870636196_1200x630.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tarixi eksponat\u0131n b\u0259rpas\u0131na ba\u015flanmazdan \u0259vv\u0259l onun yaranma d\u00f6vr\u00fcn\u00fc, m\u0259n\u015f\u0259yini, texniki v\u0259 fiziki v\u0259ziyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmi t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. \u018f\u015fyan\u0131n \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259ti, z\u0259d\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir v\u0259 fotofiksasiya edilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu&nbsp;<a href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Xal\u00e7a v\u0259 dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259t \u00fczr\u0259 konservasiya, b\u0259rpa v\u0259 profilaktik n\u0259zar\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Dilav\u0259r K\u0259rimova deyib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, konservasiya v\u0259 b\u0259rpa zaman\u0131 eksponat\u0131n orijinall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaqla z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f hiss\u0259l\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259k aras\u0131nda tarazl\u0131q yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00fc\u00e7 \u0259sas prinsip\u0259 \u0259m\u0259l olunur: eksponata m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r az m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k, ilkin material\u0131 v\u0259 tarixi izl\u0259ri qorumaq, g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259ri, istifad\u0259 olunan materiallar\u0131 v\u0259 \u00fcsullar\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131qla s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirm\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D. K\u0259rimova bildirib ki, material\u0131n k\u00f6vr\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 da\u011f\u0131lmas\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f hiss\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259, orijinal material\u0131n itkisin\u0259 v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259rin artmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bel\u0259 hallarda eksponat\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn konservasiyan\u0131n x\u00fcsusi metodlar\u0131ndan istifad\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u018fn m\u00fcr\u0259kk\u0259b b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri, ad\u0259t\u0259n, tarixi v\u0259 elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan, ciddi z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f, material\u0131 k\u00f6vr\u0259kl\u0259\u015fmi\u015f v\u0259 ilkin formas\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 itirmi\u015f eksponatlarla ba\u011fl\u0131 olur. Bunlara arxeoloji tekstil n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, a\u011f\u0131r z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f q\u0259dim xal\u00e7alar, ip\u0259k v\u0259 z\u0259rif par\u00e7alar daxildir. M\u0259nim fikrimc\u0259, fiziki v\u0259ziyy\u0259ti ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozulsa da, tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini qoruyub saxlayan eksponatlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259tindir\u201d, \u2013 dey\u0259 \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b i\u015fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fan b\u0259rpa\u00e7\u0131 toxunma qurulu\u015fu z\u0259ifl\u0259mi\u015f, ciddi z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f tarixi xal\u00e7an\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259sas \u00e7\u0259tinlik xal\u00e7an\u0131n ilkin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc v\u0259 tarixi d\u0259y\u0259rini qorumaqla m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259k olub. B\u0259z\u0259n \u0259n pe\u015f\u0259kar yana\u015fma m\u00fcdaxil\u0259ni minimuma endirm\u0259k, \u0259s\u0259rin m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tini qoruyaraq g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D. K\u0259rimova vur\u011fulay\u0131b ki, yanl\u0131\u015f v\u0259 qeyri-pe\u015f\u0259kar b\u0259rpa eksponat\u0131 zahir\u0259n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259r, lakin onun elmi, tarixi v\u0259 b\u0259dii \u0259h\u0259miyy\u0259tin\u0259 geri qaytar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan z\u0259r\u0259r vura bil\u0259r. Bel\u0259 m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r orijinal material\u0131n m\u0259hvin\u0259, tarixi izl\u0259rin silinm\u0259sin\u0259, r\u0259ng v\u0259 nax\u0131\u015flar\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259, material\u0131n qurulu\u015funun pozulmas\u0131na, el\u0259c\u0259 d\u0259 uy\u011fun olmayan materiallardan istifad\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259s\u0259rin tarixi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcsahibimiz bildirib ki, b\u0259zi eksponatlarda orijinal material\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sinin itirilm\u0259si, material\u0131n k\u00f6vr\u0259kl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 qurumas\u0131, kimy\u0259vi v\u0259 bioloji z\u0259d\u0259l\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259vv\u0259lki yanl\u0131\u015f b\u0259rpa m\u00fcdaxil\u0259l\u0259ri tam b\u0259rpan\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz ed\u0259 bil\u0259r. Bel\u0259 hallarda yaln\u0131z konservasiya \u00fcsullar\u0131ndan istifad\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cTarixi eksponat\u0131n b\u0259rpas\u0131na s\u0259rf olunan vaxt onun ya\u015f\u0131ndan, material\u0131ndan, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnd\u0259n v\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u0259rpa m\u00fcdd\u0259tini \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k olmur. Bu m\u00fcdd\u0259t eksponat\u0131n fiziki v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n, material\u0131ndan, \u0259vv\u0259lki m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 texniki imkanlardan as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir\u201d, \u2013 dey\u0259 D. K\u0259rimova fikirl\u0259rini yekunla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><sub><em><strong>M\u00fcxbir \u2013 G\u00fcnel Al\u0131yeva<\/strong><\/em><\/sub><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u0259nb\u0259:\u00a0<a href=\"https:\/\/azertag.az\/b\">https:\/\/azertag.az\/<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tarixi eksponat\u0131n b\u0259rpas\u0131na ba\u015flanmazdan \u0259vv\u0259l onun yaranma d\u00f6vr\u00fcn\u00fc, m\u0259n\u015f\u0259yini, texniki v\u0259 fiziki v\u0259ziyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmi t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. \u018f\u015fyan\u0131n \u00fcmumi v\u0259ziyy\u0259ti, z\u0259d\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, texniki g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir v\u0259 fotofiksasiya edilir. Bunu&nbsp;AZ\u018fRTAC-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Xal\u00e7a v\u0259 dekorativ-t\u0259tbiqi s\u0259n\u0259t \u00fczr\u0259 konservasiya, b\u0259rpa v\u0259 profilaktik n\u0259zar\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri Dilav\u0259r K\u0259rimova deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, konservasiya &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49],"tags":[],"class_list":["post-54120","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-medeniyyat","latest_post"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54120"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54120\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54130,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54120\/revisions\/54130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}