{"id":6806,"date":"2013-12-02T13:08:15","date_gmt":"2013-12-02T13:08:15","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=6806"},"modified":"2013-12-02T13:08:15","modified_gmt":"2013-12-02T13:08:15","slug":"yusif-xas-hacib-balasaqunlu-h%c9%99yati-v%c9%99-yaradiciligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=6806","title":{"rendered":"Yusif Xas Hacib Balasaqunlu.H\u0259yat\u0131 v\u0259 Yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Yusuphas_hajip.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/Yusuphas_hajip.jpg\" alt=\"Yusuphas_hajip\" width=\"255\" height=\"213\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6807\" \/><\/a><\/p>\n<p>Yusif Balasaqunlu (t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc Yusif Has Hacib; 1020 \u2014 1075) \u2014 orta \u0259srl\u0259r t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rind\u0259n biri, m\u0259\u015fhur &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi.<br \/>\nT\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq \u0259d\u0259bi s\u0259rv\u0259tl\u0259rind\u0259n olan &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; \u0259d\u0259biyyat tariximizd\u0259 x\u00fcsusi yer tutur. Bu \u0259s\u0259r vaxt etibar\u0131 il\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin \u0130slam\u0131 q\u0259bul etm\u0259l\u0259rind\u0259n sonra \u0259ruz v\u0259znind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f bu g\u00fcn biz\u0259 m\u0259lum olan ilk poemad\u0131r. XI \u0259sr \u015fairi Yusif Balasaqunlu b\u00f6y\u00fck dil\u00e7i, l\u00fc\u011f\u0259t\u00e7i alim Mahmud Qa\u015fqarl\u0131n\u0131n m\u00fcasiri v\u0259 yerlisidir. Poeman\u0131n ad\u0131n\u0131 &#8220;S\u0259ad\u0259t biliyi&#8221;, &#8220;B\u0259xtiyarl\u0131q s\u0259n\u0259ti&#8221;, &#8220;Xo\u015fb\u0259xtliy\u0259 aparan elm&#8221; kimi \u00e7evirm\u0259k olar. &#8220;Qut&#8221; s\u0259ad\u0259t, xo\u015fb\u0259xtlik dem\u0259kdir. Yusif Balasaqunlu 1015-1018-ci ill\u0259r aras\u0131nda Do\u011fu T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n Balasaqun \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lib. 1068-ci ild\u0259 Qa\u015fqar \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb. Orada 18 ay \u0259rzind\u0259 bu \u0259s\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yib v\u0259 1069-cu ild\u0259 &#8220;Qutadqu-biliy&#8221;i Qaraxanl\u0131lar d\u00f6vl\u0259tinin \u2013 M\u0259\u015friqin v\u0259 \u00c7inin h\u00f6kmdah\u0131 Tab\u011fa\u00e7 Bu\u011fra xaqana \u0259rma\u011fan etmi\u015fdir. Minn\u0259tdarl\u0131q \u0259lam\u0259ti olaraq xaqan Yusif Balasaqunluya Ulu Xas Hacib (saray naziri, saray i\u015fl\u0259rinin r\u0259hb\u0259ri) v\u0259zif\u0259sini vermi\u015fdir.<br \/>\n\u018fr\u0259b v\u0259 tacik (fars) dill\u0259rind\u0259 bel\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011funu, t\u00fcrk dilind\u0259 is\u0259 &#8220;Qutadqu biliy&#8221;in ilk \u00f6rn\u0259k oldu\u011funu qeyd ed\u0259n m\u00fc\u0259llif \u0259s\u0259rinin dilini xaqaniyy\u0259 adland\u0131r\u0131rd\u0131. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259 &#8220;Qutadqu biliy&#8221;in dili t\u00fcrk dill\u0259rinin c\u0259nub-q\u0259rb qrupuna, y\u0259ni O\u011fuz qrupuna yax\u0131nd\u0131r. 13200 misradan, 6520 beytd\u0259n ibar\u0259t, m\u0259sn\u0259vi \u015f\u0259klind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f poeman\u0131n i\u00e7ind\u0259 r\u00fcbai formas\u0131ndan da istifad\u0259 olunur. &#8220;Qutadqu biliy&#8221;in v\u0259zni \u0259ruzun k\u0259sik (q\u0131sa) m\u00fct\u0259qarib b\u0259hri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. \u018fs\u0259rin giri\u015f hiss\u0259si n\u0259srl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u018fs\u0259rin yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Qaraxanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259, \u0259vv\u0259lc\u0259, Uy\u011fur \u0259lifbas\u0131ndan istifad\u0259 edilirdi. Sonra is\u0259 d\u00f6vl\u0259tin r\u0259smi yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda v\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 \u0259r\u0259b dilind\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n dig\u0259r d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 ke\u00e7id d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259hsuludur v\u0259 \u0259s\u0259r yaz\u0131lark\u0259n d\u0259 bu amilin ona m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdiyi \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmur. &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; \u0259slind\u0259 xaqanlar, \u015fahlar, h\u00f6kmdarlar, d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 ed\u0259nl\u0259rin kitab\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu kitab\u0131n \u0259sas\u0131nda adil v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 h\u00f6kmdar ideyas\u0131 dayan\u0131r. A\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 adil h\u00f6kmdar arzusu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131 q\u0259diml\u0259rd\u0259n narahat ed\u0259n \u0259n a\u011fr\u0131l\u0131 probleml\u0259rd\u0259n olub. \u0130st\u0259r biz\u0259 q\u0259d\u0259r g\u0259lib \u00e7atan \u0259n q\u0259dim \u015fifahi xalq \u0259d\u0259biyyat\u0131nda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 ilk q\u0259dim yaz\u0131l\u0131 abid\u0259l\u0259rimizd\u0259 adil v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 h\u00f6kmdar ideyas\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olub. &#8220;Qutadqu-bilik&#8221;d\u0259 is\u0259 bu ideya \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u00fcruz\u0259 verir. \u018fs\u0259rin m\u00fc\u0259llifi Yusif Has Hacibin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r ziddiyy\u0259tli d\u00f6vr idi. M\u00fcxt\u0259lif t\u00fcrk tayfalar\u0131 aras\u0131nda hakimiyy\u0259t u\u011frunda ged\u0259n m\u00fcbariz\u0259, daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, adil, a\u011f\u0131ll\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u00fc h\u00f6kmdar m\u0259s\u0259l\u0259sini z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirmi\u015fdi. Daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n qurtarmaq, m\u0259nas\u0131z yer\u0259 qarda\u015f qan\u0131n\u0131n t\u00f6k\u00fclm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n biri d\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, &#8220;Qutadqu-bilik&#8221;in m\u00fc\u0259llifi olub. Daxili \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 &#8220;Qutadqu-bilik&#8221;in sonlar\u0131nda yer alan &#8220;Z\u0259man\u0259nin \u00e7\u00fcr\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 dostlar\u0131n c\u0259fas\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259r&#8221; ba\u015fl\u0131ql\u0131 b\u00f6l\u00fcmd\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 i\u015far\u0259 vurulub. &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; ke\u00e7mi\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi qurmaq kitab\u0131d\u0131r.<br \/>\nYusifin bu \u0259s\u0259ri hans\u0131sa h\u00f6kmdar\u0131n xahi\u015fi il\u0259 yaz\u0131b-yazmad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ya bunu q\u0259lbinin h\u00f6km\u00fc il\u0259 edib-etm\u0259diyi d\u0259, h\u0259l\u0259lik, m\u0259lum deyil. M\u0259ntiqi bax\u0131mdan, \u0259s\u0259rin sifari\u015fl\u0259 yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 iddia etm\u0259k olar. \u00c7\u00fcnki o vaxt Yusif h\u0259m Qaraxanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tind\u0259, h\u0259m d\u0259 ondan xeyli uzaqlarda \u2013 b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rq d\u00fcnyas\u0131nda tan\u0131nan v\u0259 h\u00f6rm\u0259t edil\u0259n bir \u015f\u0259xs idi. O d\u00f6vrd\u0259 xaqanlar v\u0259 h\u00f6kmdarlar \u00f6z adlar\u0131n\u0131n \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f yazarlara \u00f6zl\u0259rinin n\u0259sill\u0259rinin v\u0259 idar\u0259 etdikl\u0259ri d\u00f6vl\u0259tin tarixini, \u00f6z d\u00f6vrl\u0259rini q\u0259l\u0259m\u0259 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn sifari\u015f verirdil\u0259r. Ola bilsin ki, Yusif d\u0259 bel\u0259 bir sifari\u015f al\u0131b. Ancaq t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, \u0259s\u0259rin he\u00e7 yerind\u0259 buna vurulan h\u0259r hans\u0131 bir i\u015far\u0259y\u0259 rast g\u0259lmirik. B\u0259lk\u0259 d\u0259, m\u00fc\u0259llif bunu \u0259s\u0259rin giri\u015find\u0259 qeyd edib, ancaq kiml\u0259rins\u0259 \u0259li il\u0259 bu, \u0259s\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b.<br \/>\n&#8220;Qutadqu-bilik&#8221; kimi bir \u0259s\u0259r h\u0259r hans\u0131 bir t\u0259sad\u00fcf n\u0259tic\u0259sind\u0259 meydana \u00e7\u0131xa bilm\u0259zdi. Bu \u0259s\u0259rin yaz\u0131lmas\u0131nda iki amild\u0259n biri \u2013 ya hans\u0131sa h\u00f6kmdar\u0131n sifari\u015fi, ya da m\u00fc\u0259llifin adil h\u00f6kmdar arzusu \u0259sas rol oynay\u0131b. \u018fs\u0259rin hans\u0131 s\u0259b\u0259bl\u0259 yaz\u0131lmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, o, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, \u00e7ox qiym\u0259tli bir \u0259s\u0259r kimi tarixd\u0259 qal\u0131b. \u018fg\u0259r \u0259s\u0259r\u0259 bu g\u00fcnk\u00fc bax\u0131mdan yana\u015fsaq, onu mahir bir h\u00fcquq\u00e7unun q\u0259l\u0259mind\u0259n \u00e7\u0131xan konstitusiyaya b\u0259nz\u0259tm\u0259k olar. H\u0259r halda, m\u00fc\u0259llifin c\u0259sar\u0259tin\u0259 v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 h\u00f6kmdar haqq\u0131nda s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rin\u0259 heyran qalmamaq olmur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 h\u00f6kmdar ideyas\u0131, sad\u0259c\u0259 olaraq m\u00fc\u0259llifin geni\u015f d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u0259 malik oldu\u011funu bir daha g\u00f6st\u0259rir. Bu, Yusif Has Hacibin \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fmas\u0131 dem\u0259kdir. \u018fslind\u0259 &#8220;Qutadqu-bilik&#8221;d\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n, imperatorluqlar quran b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259tli bir mill\u0259tin d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti idar\u0259 etm\u0259k praktikas\u0131 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. \u018fs\u0259ri bu bax\u0131mdan t\u00fcrkl\u0259rin tarix boyu yaratd\u0131qlar\u0131 sivilizasiyalar\u0131n, t\u00fcrk z\u0259ka v\u0259 t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn mahir bir bilicisi, t\u00fck\u0259nm\u0259z t\u0259f\u0259kk\u00fcr sahibi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131nan \u0259v\u0259zsiz, \u00f6lm\u0259z s\u0259n\u0259t abid\u0259si hesab etm\u0259k olar.<br \/>\n10-13-c\u00fc \u0259srl\u0259r olduqca qar\u0131\u015f\u0131q v\u0259 ziddiyy\u0259tli, eyni zamanda intibah d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr. &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; bel\u0259 bir intibah d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yaz\u0131l\u0131b v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, bu da \u0259s\u0259rin mahiyy\u0259tin\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rib. \u018fs\u0259rin &#8220;B\u0259yliy\u0259 (h\u00f6kmdarl\u0131\u011fa) layiq bir b\u0259yin nec\u0259 olmas\u0131 (idar\u0259 etm\u0259si) g\u0259r\u0259kliyini s\u00f6yl\u0259r&#8221; adl\u0131 b\u00f6lm\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin idar\u0259 olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olduqca ibr\u0259tamiz m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r var:<br \/>\nB\u0259y m\u0259ml\u0259k\u0259ti qanunla idar\u0259 ed\u0259r v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 bir idar\u0259etm\u0259 siyas\u0259ti yerid\u0259r. Xalq h\u00f6kmdara baxaraq, ondan \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r.<br \/>\nB\u0259y ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259y\u0259 nec\u0259 riay\u0259t ed\u0259rs\u0259, xalq da eyni \u015f\u0259kild\u0259 riay\u0259t ed\u0259r. B\u0259yl\u0259r hans\u0131 yoldan gets\u0259, qul da o yoldan ged\u0259c\u0259k.<br \/>\nB\u0259y do\u011fru olmal\u0131, s\u00f6zl\u0259ri v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri bir-birin\u0259 uy\u011fun g\u0259lm\u0259lidir. Bel\u0259 olsa, xalq \u0259min-amanl\u0131q, s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayacaq.<br \/>\nB\u0259y adil olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bir b\u0259y uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6lk\u0259ni idar\u0259 etm\u0259k ist\u0259yirs\u0259, onda \u00f6lk\u0259ni \u0259dal\u0259tl\u0259 idar\u0259 etm\u0259li v\u0259 h\u0259qiq\u0259ti m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259lidir.<br \/>\nB\u0259y h\u0259yal\u0131, ism\u0259tli v\u0259 namuslu olmal\u0131d\u0131r. B\u0259y t\u0259kva sahibi v\u0259 t\u0259miz olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r b\u0259y d\u00fcz olmasa, \u0259xlaq\u0131n\u0131 qorumasa, onda \u00f6lk\u0259 f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259n\u0259r.<br \/>\nB\u0259y c\u0259sur v\u0259 q\u0259hr\u0259man olmal\u0131, xalq\u0131n\u0131n da \u00f6z\u00fcnd\u0259n n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259sin\u0259 c\u0259hd etm\u0259lidir. B\u0259yi qorxaq olan d\u00f6vl\u0259t m\u0259hv\u0259 v\u0259 da\u011f\u0131lma\u011fa m\u0259hkumdur.<br \/>\nB\u0259y s\u0259birli, sakit v\u0259 t\u0259mkinli olmal\u0131d\u0131r. O, s\u0259birl\u0259, \u0259s\u0259bil\u0259\u015fm\u0259d\u0259n, a\u011f\u0131lla i\u015f g\u00f6rm\u0259lidir. B\u00fct\u00fcn bunlar b\u0259y \u00fc\u00e7\u00fcn bir Allah vergisidir.<\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259<\/p>\n<p>Yusif Balasaqunlu \u2014 Min be\u015f y\u00fcz ilin O\u011fuz \u015feri, Antologiya.<br \/>\nYusif Balasaqunlu. Qutad\u011fu bilig. Bak\u0131: &#8220;Avrasiya Press&#8221;, 2006.<br \/>\n&#8220;Yusif Balasaqunlu&#8221;, Reha Y\u0131lmaz<\/p>\n<p>&#8220;Kutadqu bilik&#8221; \u0259s\u0259ri haqq\u0131nda<\/p>\n<p>D\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixind\u0259 m\u0259\u015fhur olan \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 \u201cKutadqu bilik\u201d poemas\u0131d\u0131r.Poeman\u0131n m\u00fc\u0259llifi Yusif Xas Hacib Balasaqunludur.M\u00fc\u0259llif bu \u0259s\u0259ri 18 ay \u0259rzind\u0259 yaz\u0131b.Poeman\u0131 1069-cu ild\u0259 tamalay\u0131b.\u018fs\u0259ri Qaraxni d\u00f6vl\u0259tinin h\u00f6kmdar\u0131 S\u00fcleyman Arslan Qaraxana h\u0259sr edib.H\u00f6kmdar bu poeman\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirib.\u018fs\u0259rin m\u00fc\u0259llifin\u0259 \u201cXas Hacib\u201d f\u0259xri ad\u0131n\u0131 verib.<br \/>\n\u201cKutadqu bilik\u201d poemas\u0131 85 b\u00f6lm\u0259 v\u0259 6520 beytd\u0259n ibar\u0259tdir.\u015eeirl\u0259r \u0259sas\u0259n d\u00f6rdl\u00fck \u015f\u0259klind\u0259dir.Dil v\u0259 \u00fcslub bax\u0131m\u0131ndan Mahmud Ka\u015f\u011farinin \u201cDivani-l\u00fc\u011f\u0259t it-t\u00fcrk\u201d \u0259s\u0259ri il yax\u0131ndan s\u0259sl\u0259\u015fir.\u018fruz v\u0259zninin m\u00fct\u0259qarib b\u0259hrind\u0259 yaz\u0131l\u0131b.Bu \u0259s\u0259r \u0259xlaqi-didaktik m\u00f6vzudad\u0131r.<br \/>\nPoeman\u0131n \u201cKutadqu bilik\u201d adlanmas\u0131 da t\u0259sad\u00fcfi deyil.M\u00fc\u0259llif \u00f6z\u00fc bu \u0259s\u0259r haqq\u0131nda yaz\u0131r: \u201cBu kitab\u0131 oxuyan kutlu olsun.Kitab onun \u0259lind\u0259n tutsun\u201d.Bu \u0259s\u0259ri Az\u0259rbaycan dilin\u0259 Ramiz \u018fsg\u0259r v\u0259 Kamil \u018fliyev t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib.<br \/>\nBu poeman\u0131n elm al\u0259mind\u0259 \u00fc\u00e7 n\u00fcsx\u0259si var:<br \/>\n1.Vyana n\u00fcsx\u0259si   2.Qahir\u0259 n\u00fcsx\u0259si   3.F\u0259rqan\u0259 n\u00fcsx\u0259si<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yusif Balasaqunlu (t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fc Yusif Has Hacib; 1020 \u2014 1075) \u2014 orta \u0259srl\u0259r t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rind\u0259n biri, m\u0259\u015fhur &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; \u0259s\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi. T\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq \u0259d\u0259bi s\u0259rv\u0259tl\u0259rind\u0259n olan &#8220;Qutadqu-bilik&#8221; \u0259d\u0259biyyat tariximizd\u0259 x\u00fcsusi yer tutur. Bu \u0259s\u0259r vaxt etibar\u0131 il\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrkl\u0259rin \u0130slam\u0131 q\u0259bul etm\u0259l\u0259rind\u0259n sonra \u0259ruz v\u0259znind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f bu g\u00fcn biz\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-6806","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6806","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6806"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6806\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6809,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6806\/revisions\/6809"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6806"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6806"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6806"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}