{"id":6820,"date":"2013-12-03T10:17:52","date_gmt":"2013-12-03T10:17:52","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=6820"},"modified":"2013-12-03T10:17:52","modified_gmt":"2013-12-03T10:17:52","slug":"karacaoglan-hayati-ve-yaraticiligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=6820","title":{"rendered":"Karacao\u011flan.Hayat\u0131 ve Yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/karacaoglan3.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/karacaoglan3.jpg\" alt=\"karacaoglan3\" width=\"200\" height=\"199\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6821\" srcset=\"https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/karacaoglan3.jpg 200w, https:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/karacaoglan3-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Karacao\u011flan (1606-1679). 17&#8217;nci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Karacao\u011flan&#8217;\u0131n \u015fiirleri a\u015fk ve do\u011fa \u00fczerinde kuruludur. Ayr\u0131l\u0131k, gurbet, s\u0131la \u00f6zlemi ve \u00f6l\u00fcm en \u00e7ok de\u011findi\u011fi konulard\u0131r. Duygular\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini i\u00e7ten, ger\u00e7ek\u00e7i ve \u00f6zg\u00fcn bir \u015fiir yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde anlat\u0131r. Karacao\u011flan, T\u00fcrk a\u015f\u0131k edebiyat\u0131na yepyeni bir s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imi getirdi. Do\u011fa benzetmelerini s\u0131k s\u0131k kullan\u0131r. \u00c7ok yal\u0131n ve temiz bir T\u00fcrk\u00e7e kullan\u0131r. Kendisinden sonra gelen bir\u00e7ok ozan\u0131 derinden etkiledi. Bu olumlu etkiler g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk \u015fiirine kadar uzan\u0131r. \u015eiirlerini ilk kez N\u00fczhet Ergun derleyip yay\u0131nlad\u0131. Bir\u00e7ok \u015fiiri bestelendi.<br \/>\n\u015eiirlerinin \u00f6zellikleri[de\u011fi\u015ftir | kayna\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftir]<br \/>\nKaracao\u011flan, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fda yeti\u015fmi\u015f ba\u015fka saz \u015fairlerinin tersine, dil ve \u00f6l\u00e7\u00fc bak\u0131m\u0131ndan Divan Edebiyat\u0131&#8217;n\u0131n ve tekke \u015fiirinin etkisinden uzak kalm\u0131\u015ft\u0131r. Anadolu insan\u0131n\u0131n o \u00e7a\u011fdaki g\u00fcnl\u00fck konu\u015fma diliyle T\u00fcrk\u00e7e yazm\u0131\u015ft\u0131r. Kulland\u0131\u011f\u0131 Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a s\u00f6zc\u00fcklerin say\u0131s\u0131 azd\u0131r. Y\u00f6resel s\u00f6zc\u00fckleri ise yo\u011fun bir bi\u00e7imde kullan\u0131r. Deyimler ve benzetmelerle halk \u015fiirinde kendine \u00f6zg\u00fc bir \u015fiir evreni kurmu\u015ftur. Bu da onun \u015fiirine ayr\u0131 bir renk katar. Bu s\u00f6zc\u00fcklerin bir \u00e7o\u011funu halk dilinde ya\u015fayan bi\u00e7imiyle, s\u00f6yleni\u015flerini bozarak ya da anlamlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek kullan\u0131r. Karacao\u011flan, halk \u015fiirinin geleneksel yar\u0131m uyak d\u00fczenini ve yer yer de redifi kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Hece \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fcn 11&#8217;li (6+5) ve 8&#8217;li (4+4) kal\u0131plar\u0131yla yazm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 \u015fiirlerinde \u00f6l\u00e7\u00fc uygunlu\u011funu sa\u011flamak i\u00e7in hece d\u00fc\u015fmelerine ba\u015fvurdu\u011fu da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Mecaz ve mazm\u00fbnlara \u00e7ok\u00e7a ba\u015fvurmas\u0131, s\u00f6yleyi\u015fini etkili k\u0131lan \u00f6nemli \u00f6\u011felerdir. \u015eiirsel s\u00f6yleyi\u015finin \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi de, halk \u015fiiri t\u00fcr\u00fc olan mani s\u00f6ylemeye yak\u0131n olu\u015fudur. Ko\u015fmalar, semailer, varsa\u011f\u0131lar ve t\u00fcrk\u00fcler \u015fiirleri aras\u0131nda \u00f6nemlice yer tutar. Bunlar\u0131n her birinde a\u00e7\u0131k, anla\u015f\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde, i\u00e7li ve \u00f6zl\u00fc bir s\u00f6yleyi\u015f birli\u011fi kurmu\u015ftur. Pir Sultan Abdal, \u00c2\u015f\u0131k Garip, K\u00f6ro\u011flu, \u00d6ks\u00fcz Dede, Kul Mehmet&#8217;ten etkilenmi\u015f; \u015fiirleriyle \u00c2\u015f\u0131k \u00d6mer, \u00c2\u015f\u0131k Hasan, \u00c2\u015f\u0131k \u0130smail, Katib\u00ee, Kulo\u011flu, Gevheri gibi \u00e7a\u011fda\u015f\u0131 \u015fairleri oldu\u011fu kadar 18. y\u00fczy\u0131l \u015fairlerinden Dadalo\u011flu, G\u00fcnde\u015flio\u011flu, Beyo\u011flu, Deliboran&#8217;\u0131, 19. y\u00fczy\u0131l \u015fairlerinden de Bayburtlu Zihni, Dertli, Seyran\u00ee, Zileli Talib\u00ee, Ruhsat\u00ee, \u015eem&#8217;\u00ee ve Ye\u015fil Abdal&#8217;\u0131 etkilemi\u015ftir. Daha sonra da gerek Me\u015frutiyet, gerek Cumhuriyet d\u00f6nemlerinde, halk edebiyat\u0131 gelene\u011finden yararlanan \u015fairlerden R\u0131za Tevfik B\u00f6l\u00fckba\u015f\u0131, Faruk Nafiz \u00c7aml\u0131bel, Beh\u00e7et Kemal \u00c7a\u011flar, Necip Faz\u0131l K\u0131sak\u00fcrek, Ahmet Kutsi Tecer ve Cahit K\u00fclebi Karacao\u011flan&#8217;dan esinlenmi\u015flerdir. \u015eiirleri 1920&#8217;den beri ara\u015ft\u0131r\u0131lan, derlenip yay\u0131mlanan Karacao\u011flan&#8217;\u0131n bug\u00fcne de\u011fin, yaz\u0131l\u0131 kaynaklara be\u015f y\u00fcz\u00fcn \u00fczerinde \u015fiiri ge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karacao\u011flan (1606-1679). 17&#8217;nci y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Karacao\u011flan&#8217;\u0131n \u015fiirleri a\u015fk ve do\u011fa \u00fczerinde kuruludur. Ayr\u0131l\u0131k, gurbet, s\u0131la \u00f6zlemi ve \u00f6l\u00fcm en \u00e7ok de\u011findi\u011fi konulard\u0131r. Duygular\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini i\u00e7ten, ger\u00e7ek\u00e7i ve \u00f6zg\u00fcn bir \u015fiir yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde anlat\u0131r. Karacao\u011flan, T\u00fcrk a\u015f\u0131k edebiyat\u0131na yepyeni bir s\u00f6yleyi\u015f bi\u00e7imi getirdi. Do\u011fa benzetmelerini s\u0131k s\u0131k kullan\u0131r. \u00c7ok yal\u0131n ve temiz bir T\u00fcrk\u00e7e kullan\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-6820","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiy-dbiyyati"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6820"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6823,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6820\/revisions\/6823"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}