{"id":8755,"date":"2014-03-31T10:19:39","date_gmt":"2014-03-31T10:19:39","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=8755"},"modified":"2014-04-10T10:27:56","modified_gmt":"2014-04-10T10:27:56","slug":"gunay-s%c9%99ma-sirvan-bu-dunya-bir-dukandir-kos%c9%99-yazisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=8755","title":{"rendered":"G\u00fcnay S\u0259ma \u015e\u0130RVAN.&#8221;Bu d\u00fcnya bir &#8220;d\u00fckan&#8221;d\u0131r&#8230;&#8221; (K\u00f6\u015f\u0259 yaz\u0131s\u0131)"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/995044_286740948136320_1118987551_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edebiyyat-az.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/995044_286740948136320_1118987551_n.jpg\" alt=\"995044_286740948136320_1118987551_n\" width=\"160\" height=\"160\" class=\"aligncenter size-full wp-image-8756\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00c7oxdan, lap \u00e7oxdan, \u0259slind\u0259 h\u0259l\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131z oldu\u011funu bilm\u0259diyim qay\u011f\u0131l\u0131 ill\u0259rimd\u0259 oxumu\u015fdum ki, \u201cK\u0130ML\u018fR\u018fS\u018f TAR\u0130X OLAN, K\u0130M\u0130N \u00dc\u00c7\u00dcNS\u018f TALED\u0130R. Vaxt v\u0259 zaman k\u0259siyi, hardasa, BAXTIN m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiricisidir.\u201d El\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u201c\u0259sar\u0259t\u201dind\u0259 oldu\u011fum Lev Tolstoy da deyirdi:\u201dHam\u0131m\u0131z itirdiyimiz, ya da \u00e7ata bilm\u0259diyimiz h\u0259r \u015fey \u00fc\u00e7\u00fcn zaman\u0131 g\u00fcnahland\u0131r\u0131r\u0131q. Halbuki, unutma ki, zaman dan\u0131\u015facaq olsa, ham\u0131m\u0131z utanar\u0131q.\u201d<br \/>\nVaxt\u0131n t\u0259rsin\u0259 axd\u0131\u011f\u0131, dondu\u011fu bir d\u00f6vrd\u0259, qeyr\u0259tli ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n \u201cpant\u00fcrkizm\u201d dam\u011fas\u0131 il\u0259 ged\u0259r-g\u0259lm\u0259z\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259n Sovetl\u0259r Birliyinin ideologiya ma\u015f\u0131n\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ram etm\u0259 mexanizmin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n \u201csap\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n olanlardan\u201d birisi g\u00f6rk\u0259mli akademik H\u0259mid Arasl\u0131ya yax\u0131nla\u015f\u0131b deyir:<br \/>\n\u2013 H\u0259mid m\u00fc\u0259llim, niy\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 yaz\u0131b-yaratmayaq ki? Ax\u0131, t\u00fcrk dili \u00e7ox z\u0259ngin, z\u0259ngin oldu\u011fu q\u0259d\u0259r d\u0259 inc\u0259 bir dildir. M\u0259s\u0259l\u0259n, biz e\u015f\u015f\u0259y\u0259 e\u015f\u015f\u0259k deyirik, t\u00fcrkl\u0259r is\u0259 \u201ce\u015f\u0259k\u201d deyirl\u0259r. Bir \u201c\u015e\u201d h\u0259rfi il\u0259. Bizd\u0259 is\u0259 iki \u201c\u015e\u201d il\u0259 deyilir.\u201d<br \/>\nH\u0259mid Arasl\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131n\u0131n al\u00e7aq niyy\u0259tini anlay\u0131r v\u0259 m\u00fcdrik t\u0259rzd\u0259 cavab verir.<br \/>\n\u2013Bala, bizim aram\u0131zda el\u0259 e\u015f\u015f\u0259kl\u0259r var ki, iki \u201c\u015e\u201d da azd\u0131r, g\u0259r\u0259k onlara\u201d E\u015f\u015f\u015f\u015f\u015f\u0259k ! \u201d \u2013dey\u0259k.<br \/>\nBu xatir\u0259ni oxuyanda, fikrim\u0259 ilk g\u0259l\u0259n \u201c\u2013Olaylara, olanlara qurlu\u015fmu g\u00fcnahkard\u0131r, insanlarm\u0131?\u201d\u2014 sual\u0131 oldu. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn Sovet h\u00f6k\u00fcm\u0259ti yoxsa da, \u201ce\u015f\u015f\u0259k\u201d\u2013\u201de\u015f\u0259k\u201d kimi \u201cd\u0259rin f\u0259ls\u0259fi-ideoloji-qlobal\u201d suallarla insanlar\u0131 \u015f\u0259rl\u0259yib, dola\u015fd\u0131r\u0131b, \u00f6mr\u00fcn\u00fc yem\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r bollu\u011funda ya\u015fay\u0131r\u0131q. Qon\u015fusuna gec\u0259 qonaq g\u0259l\u0259nd\u0259 d\u0259 \u201cQaynar x\u0259tt\u201d\u0259 z\u0259ng edib \u201cdom Feyzull\u0131 bomba prinesli\u201d x\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 etm\u0259yi unutmayan adamlar\u0131n insan taleyi il\u0259 alver ed\u0259n bir m\u0259kana \u00e7evrilir \u201c\u0259cdad\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259df\u0259ni\u201d . Ya\u015famaq \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdikc\u0259, bir-birini \u201cal-qana q\u0259rq etm\u0259kd\u0259n\u201d \u015f\u0259r\u0259f duyan, heyvani instikl\u0259 \u201cAllaha P\u0259nah\u201d h\u0259yat s\u00fcr\u0259n, manqurtla\u015fan k\u00fctl\u0259y\u0259 d\u00f6n\u00fcr \u201c\u00f6vlad\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259sk\u0259ni\u201d. Oysa, bizi, \u201c\u0130nsan yarad\u0131lanlar\u0131n \u0259\u015fr\u0259fidir\u201d-dey\u0259 t\u0259rbiy\u0259 edirdil\u0259r. B\u0259lk\u0259, bu \u00fczd\u0259n bir qrupumuz da, bel\u0259c\u0259, nitqi qurumu\u015f halda bax\u0131r, n\u0259 ba\u015f verdiyini anlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q?!? Q\u0259l\u0259m\u0259 sar\u0131l\u0131b, ictimai prosesl\u0259r\u0259, intiharlara, \u00f6z\u00fcn\u00fc yand\u0131rmalara, m\u0259n\u0259vi \u00f6l\u00fcm\u00fcn fiziki \u00f6l\u00fcmd\u0259n daha d\u0259h\u015f\u0259tli olmas\u0131na diqq\u0259t \u00e7\u0259kib, probleml\u0259ri \u00fcst m\u00fcst\u0259viy\u0259 g\u0259tirm\u0259k ist\u0259yirik?!<br \/>\n\u0130ndi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada son d\u00f6vrl\u0259rin siyasi boyalar\u0131na bir ne\u00e7\u0259 r\u0259ng d\u0259 qat\u0131l\u0131b: dini, milli ayr\u0131se\u00e7kilik salmaq v\u0259 bununla da fikirl\u0259ri \u0259sas d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n yay\u0131nd\u0131rmaq, sosial- iqtisadi probleml\u0259ri p\u0259rd\u0259l\u0259m\u0259k, b\u0259z\u0259n dir\u00e7\u0259l\u0259n d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00e7\u00f6kd\u00fcrm\u0259k v\u0259 s. \u018fslind\u0259, tarixin he\u00e7 bir qat\u0131nda dar a\u011faclar\u0131, m\u0259hb\u0259sl\u0259r, autodafe q\u0259rarlar z\u0259kal\u0131 insanlar\u0131n, fikir adamlar\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sahibl\u0259rinin yolunu k\u0259s\u0259 bilm\u0259yib. Dilini, milli varl\u0131\u011f\u0131n\u0131i itirm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n b\u00fct\u00fcn xalqlar azadl\u0131q ehtiras\u0131 il\u0259 yan\u0131blar. \u0130st\u0259r hakim, ist\u0259r m\u00fcxalif, ist\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259f is\u0259, bu g\u00fcn d\u0259 unudur ki, sufizmin dili il\u0259 des\u0259k, bu d\u00fcnya bir \u201cd\u00fckand\u0131r\u201d:<br \/>\nBu d\u00fcnya y\u00fcz min d\u00fckand\u0131r, h\u0259q d\u00fckand\u0131r, v\u0259li,<br \/>\n\u015e\u0259hr birdir, kar birdir, as\u0131l\u0131rsan dar bir. (\u015e.\u0130.X\u0259tai)<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin birind\u0259, bir insan\u0131n \u00fcr\u0259yi V\u0259t\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6y\u00fcnd\u00fcy\u00fc duyulan narahatl\u0131qla dolu bel\u0259 bir statusuna rastland\u0131: \u201cAz\u0259rbaycan\u0131 m\u0259n bir g\u00fcl \u00e7\u0259l\u0259ngin\u0259 b\u0259nz\u0259dir\u0259m. H\u0259m\u0259n \u00e7\u0259l\u0259ngd\u0259ki h\u0259r bir g\u00fcl\u00fc v\u0259t\u0259nimizd\u0259 ya\u015fayan xalqlara b\u0259nz\u0259tm\u0259k olar. Onlar\u0131n h\u0259r birinin \u00f6z g\u00f6z\u0259lliyi, \u00f6z t\u0259rav\u0259ti, \u00f6z r\u0259ngl\u0259ri var. G\u0259lin ham\u0131l\u0131qla h\u0259m\u0259n g\u00fcll\u0259ri solma\u011fa qoymayaq.\u201d Buradak\u0131 \u201cm\u0259zmunu f\u0259\u011fan\u00fc nal\u0259v\u00fc ah\u201d\u0131 a\u00e7\u0131qlama\u011fa ehtiyac yoxdu. G\u0259l\u0259c\u0259yin, ke\u00e7mi\u015fin d\u0259y\u0259rl\u0259ndiricisi olaca\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, G\u0259l\u0259c\u0259k namin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131 oldu\u011fu kimi sevm\u0259liyik. \u201cMill\u0259t\u201d v\u0259 \u201cmil\u0259t\u00e7ilik\u201d anlay\u0131\u015flar\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131 m\u0259fhumlar oldu\u011fundan onlar\u0131 bir-birin\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131rmadan h\u0259r bir xalq\u0131n ya\u015fam haqq\u0131na, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 bacarmal\u0131y\u0131q.<br \/>\nH\u0259yat\u0131 \u2014 kimi teatr tama\u015fas\u0131na b\u0259nz\u0259dir, kimi kinoya . Yax\u015f\u0131 v\u0259 ya pis oynamas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, bu \u201dg\u0259limli \u2013gedimli\u201d d\u00fcnya adl\u0131 s\u0259hn\u0259d\u0259 h\u0259r k\u0259sin \u00f6z rolu var.V\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n d\u0259 o ki, h\u0259r iki halda, bu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 Aristotel estetikas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015flar\u0131ndan olan Katarsis\u0259 \u2013 daxili safla\u015fma, t\u0259mizl\u0259nm\u0259, durula\u015fmaya ehtiyac b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Yoxsa, \u018flah\u0259zr\u0259t Vaxt yen\u0259 t\u0259rsin\u0259 axacaq, insan\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k.<br \/>\n\u2026\u00c7oxdan, lap \u00e7oxdan, \u0259slind\u0259 h\u0259l\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131z oldu\u011funu bilm\u0259diyim qay\u011f\u0131l\u0131 ill\u0259rimd\u0259 oxumu\u015fdum ki, \u201cK\u0130ML\u018fR\u018fS\u018f TAR\u0130X OLAN, K\u0130M\u0130N \u00dc\u00c7\u00dcNS\u018f TALED\u0130R. Vaxt v\u0259 zaman k\u0259siyi, hardasa, BAXTIN m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiricisidir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7oxdan, lap \u00e7oxdan, \u0259slind\u0259 h\u0259l\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131z oldu\u011funu bilm\u0259diyim qay\u011f\u0131l\u0131 ill\u0259rimd\u0259 oxumu\u015fdum ki, \u201cK\u0130ML\u018fR\u018fS\u018f TAR\u0130X OLAN, K\u0130M\u0130N \u00dc\u00c7\u00dcNS\u018f TALED\u0130R. Vaxt v\u0259 zaman k\u0259siyi, hardasa, BAXTIN m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiricisidir.\u201d El\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 \u201c\u0259sar\u0259t\u201dind\u0259 oldu\u011fum Lev Tolstoy da deyirdi:\u201dHam\u0131m\u0131z itirdiyimiz, ya da \u00e7ata bilm\u0259diyimiz h\u0259r \u015fey \u00fc\u00e7\u00fcn zaman\u0131 g\u00fcnahland\u0131r\u0131r\u0131q. Halbuki, unutma ki, zaman dan\u0131\u015facaq olsa, ham\u0131m\u0131z utanar\u0131q.\u201d Vaxt\u0131n t\u0259rsin\u0259 axd\u0131\u011f\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-8755","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-pub"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8755"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8757,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8755\/revisions\/8757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}