{"id":90,"date":"2012-10-23T08:24:08","date_gmt":"2012-10-23T08:24:08","guid":{"rendered":"http:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=90"},"modified":"2013-11-01T04:27:34","modified_gmt":"2013-11-01T04:27:34","slug":"bu-gun-xx-%c9%99sr-az%c9%99rbaycan-%c9%99d%c9%99biyyatinin-gork%c9%99mli-numay%c9%99nd%c9%99si-huseyn-cavidin-130-yasi-tamam-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/?p=90","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u018fd\u0259biyyat\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259si H\u00fcseyn Cavidin 130 ya\u015f\u0131 tamam olur."},"content":{"rendered":"<p>H\u0259yat\u0131<\/p>\n<p>H\u00fcseyn Abdulla o\u011flu Rasizad\u0259 (H\u00fcseyn Cavid) &#8211; Az\u0259rbaycan \u015fairi, dramaturq. Ruhani ail\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini Nax\u00e7\u0131vanda molla m\u0259kt\u0259bind\u0259, orta t\u0259hsilini M.T.Sidqinin &#8220;M\u0259kt\u0259bi-t\u0259rbiy\u0259&#8221; adl\u0131 yeni \u00fcsullu m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r (1894-1898).<br \/>\n1899-1903-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda olmu\u015f, T\u0259brizin &#8220;Talibiyy\u0259&#8221; m\u0259dr\u0259s\u0259sind\u0259 t\u0259hsilini davam etdirmi\u015fdir. \u0130stanbul Universitetinin \u0259d\u0259biyyat \u015f\u00f6b\u0259sini bitirmi\u015f (1909), Nax\u00e7\u0131vanda, sonra is\u0259 G\u0259nc\u0259 v\u0259 Tiflisd\u0259, 1915-ci ild\u0259n is\u0259 Bak\u0131da m\u00fc\u0259llimlik etmi\u015fdir.<br \/>\nH\u00fcseyn Cavid klassik Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini inki\u015faf etdir\u0259n s\u0259n\u0259tkarlardand\u0131r. O, 20-ci \u0259sr Az\u0259rbaycan m\u00fct\u0259r\u0259qqi romantizminin banil\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. H\u00fcseyn Cavid s\u0259n\u0259ti janr v\u0259 forma c\u0259h\u0259td\u0259n z\u0259ngindir. O, lirik \u015ferl\u0259rin, lirik-epik, epik poemalar\u0131n, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda ilk m\u0259nzum faci\u0259 v\u0259 dramlar\u0131n m\u00fc\u0259llifidir. &#8220;Ke\u00e7mi\u015f g\u00fcnl\u0259r&#8221; adl\u0131 ilk \u015fer kitab\u0131 1913-c\u00fc ild\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdur.<br \/>\nH\u00fcseyn Cavid daha \u00e7ox dramaturq kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Onun f\u0259ls\u0259fi v\u0259 tarixi faci\u0259l\u0259ri, ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t dramlar\u0131 \u00fcslub, yaz\u0131 \u0259das\u0131 forma yeniliyi bax\u0131m\u0131ndan Az\u0259rbaycan dramaturgiyas\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 kimi, milli teatr m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131na da q\u00fcvv\u0259tli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015f, &#8220;Cavid teatr\u0131&#8221; kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirilmi\u015fdir. Dramaturgiyas\u0131nda d\u00f6vr\u00fcn \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri, b\u00f6y\u00fck ictimai-siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik probleml\u0259ri \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda ilk m\u0259nzum faci\u0259 olan &#8220;\u015eeyx S\u0259nan&#8221; (1914) \u0259s\u0259rind\u0259 xalqlar\u0131 bir-birin\u0259 qovu\u015fdurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri din ideyas\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015fd\u0131r. H\u00fcseyn Cavid bu d\u00f6vrd\u0259 t\u0259dricl\u0259 &#8220;haq verilmir, al\u0131n\u0131r&#8221; ideyas\u0131na g\u0259lib \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nYarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fch\u00fcm yer tutan &#8220;\u0130blis&#8221; (1918) m\u0259nzum faci\u0259sind\u0259 d\u00f6vr\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00fcrt\u0259ce q\u00fcvv\u0259l\u0259ri &#8211; &#8220;insan insana qurddur&#8221; f\u0259ls\u0259f\u0259sinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131, &#8220;iyirminci \u0259srin m\u0259d\u0259ni v\u0259h\u015fil\u0259ri&#8221; olan dair\u0259l\u0259ri \u0130blis sur\u0259tind\u0259 \u00fcmumil\u0259\u015fdirilmi\u015f, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 l\u0259n\u0259t ya\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n1926-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcalic\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Almaniyaya ged\u0259n v\u0259 7 ay Berlind\u0259 ya\u015fayan H\u00fcseyn Cavid oradan ziyal\u0131lar\u0131n m\u0259n\u0259vi iztirablar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n bir s\u0131ra siyasi-lirik v\u0259 lirik-epik \u015ferl\u0259rl\u0259 qay\u0131td\u0131.<br \/>\n20-30-cu ill\u0259rd\u0259 H\u00fcseyn Cavid bir s\u0131ra tarixi dramlar yazm\u0131\u015fd\u0131r. &#8220;Pey\u011f\u0259mb\u0259r&#8221; (1922) v\u0259 &#8220;Topal Teymur&#8221; (1925) \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n sonra yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;S\u0259yavu\u015f&#8221; (1933), &#8220;X\u0259yyam&#8221; (1935) tarixi dramlar\u0131 H\u00fcseyn Cavidin tarix\u0259, tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u0259 bax\u0131\u015f\u0131nda ciddi d\u00f6n\u00fc\u015f oldu. C\u0259nubi Az\u0259rbaycandak\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n &#8220;\u015fah\u0259n\u015fahl\u0131q&#8221; \u00fcsuli-idar\u0259si \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda \u0259zab \u00e7\u0259km\u0259si, \u0259n adi insan h\u00fcquqlar\u0131ndan m\u0259hrum edilm\u0259si d\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r \u015fair kimi H\u00fcseyn Cavidi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcrd\u00fc (&#8220;Telli saz&#8221; dram\u0131, 1930; &#8220;Kor Neyz\u0259n&#8221; poemas\u0131, 1930). Sovetl\u0259r Birliyind\u0259 totalitarizmin d\u0259h\u015f\u0259tli d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 H\u00fcseyn Cavid sosializmin &#8220;nailiyy\u0259tl\u0259r&#8221;ind\u0259n yazma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 r\u0259va bilm\u0259mi\u015f, Stalini, Az\u0259rbaycan a\u011falar\u0131n\u0131 m\u0259dh etm\u0259kd\u0259n q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 boyun qa\u00e7\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u0259tin \u015f\u0259xsiyy\u0259t Sibir buzlaqlar\u0131na s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f v\u0259 orada h\u0259lak olmu\u015fdur. (5.12.1941, \u0130rkutsk vilay\u0259ti)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259yat\u0131 H\u00fcseyn Abdulla o\u011flu Rasizad\u0259 (H\u00fcseyn Cavid) &#8211; Az\u0259rbaycan \u015fairi, dramaturq. Ruhani ail\u0259sind\u0259 do\u011fulmu\u015f, ibtidai t\u0259hsilini Nax\u00e7\u0131vanda molla m\u0259kt\u0259bind\u0259, orta t\u0259hsilini M.T.Sidqinin &#8220;M\u0259kt\u0259bi-t\u0259rbiy\u0259&#8221; adl\u0131 yeni \u00fcsullu m\u0259kt\u0259bind\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r (1894-1898). 1899-1903-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda olmu\u015f, T\u0259brizin &#8220;Talibiyy\u0259&#8221; m\u0259dr\u0259s\u0259sind\u0259 t\u0259hsilini davam etdirmi\u015fdir. \u0130stanbul Universitetinin \u0259d\u0259biyyat \u015f\u00f6b\u0259sini bitirmi\u015f (1909), Nax\u00e7\u0131vanda, sonra is\u0259 G\u0259nc\u0259 v\u0259 Tiflisd\u0259, 1915-ci ild\u0259n is\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-90","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edeb"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=90"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions\/93"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=90"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=90"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edebiyyat-az.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}