Blog

  • Gənc tədqiqatçının növbəti uğuru

    Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Menecment və aqrar marketinq kafedrasının assistenti, Universitet Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri və dissertant Fərrux Rəhimov 24-25 mart 2016-cı il tarixlərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun maliyyə dəstəyi ilə Qırğızıstanın paytaxtı Bişkek şəhərində keçirilən beynəlxalq konfransda iştirak etmişdir.
    Qırğızıstan və Türkiyə Cümhuriyyətlərinin müştərək universiteti olan Manas universitetində baş tutan tədbir, Karasayev Bişkek İctimai Elmlər Universiteti, İ. Arabaev Qırğız Dövlət Universiteti, Cusup Balasagin Qırğız Milli Universiteti, B. Yeltsin Qırğız-rus Slavyan Universiteti və Qırğızıstan-Türkiyə Manas Universitetinin birgə əməkdaşlığı ilə və TİKA-nın dəstəyi ilə (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı) təşkil edilmişdir. Tədbirin məqsədi informasiyanın əsas güc olduğunu və daha çox “qloballaşma” anlayışı ilə ifadə edilən yeni bir çağa qədəm qoyan sənaye cəmiyyətinin yeri “İnformasiya Cəmiyyəti”-nin almaqda olduğu və bütün bunların “Elm Əsri”-nin xəbərçisi olduğu müasir dövrdə magistrlər və doktorantlar arasında elmə marağın daha da artırılması və müxtəlif sahələrdə aktual problemlərin müzakirəsi idi. Antropologiya, Tarix, Sosiologiya, Fəlsəfə, Türk Dili və Mədəniyyəti, Elm və Əxlaqi Dəyərlər, Din, İqtisadiyyat, Maliyyə, Hüquq, Dövlət idarəetməsi, Politologiya, Beynəlxalq Əlaqələr, Coğrafiya, Ekoloji Problemlər və Sağlamlıq, İdman, Turizm, Sahibkarlıq, İdarəetmə və Təşkilat, İstehsal və Marketinq, Mühasibat və Maliyyə və s. bu kimi başlıqlar altında hazırlanan orijinal elmi tezislər hakim heyət tərəfindən təsdiqini aldıqdan sonra konfransda məruzə üçün qəbul edilmişdir. “Elm tutumlu iqtisadiyyatin formalaşmasında texnoparkların rolu – Azərbaycan Örnəyi” mövzusunda çıxış edən Fərrux Rəhimov müasir dövrdə ölkəmizin iqtisadi həyatında baş verən dəyişikliklər, texnoparklardan istifadənin vəziyyəti, çətinliklər və imkanlar barəsində əhatəli məlumat vermişdir. Fərrux Rəhimov məruzə etmişdir ki:
    -Elmi yeniliklər həmişə iqtisadi inkişafın təməl şərti olmuşdur, lakin bu yeniliklərdən istifadə səviyyəsi tarixi dövrlər ərzində dəyişmişdir. Əgər əvvəllər geniş torpaq sahələrinə və zəngin təbii resurslara sahib olmaq iqtisadi inkişafın əsas şərti hesab edilirdisə, cəmiyyətin və iqtisad elminin sonrakı inkişafı elm tutumlu, əsasən informasiya kommunikasiya texnologiyalarına əsaslanan müasir iqtisadiyyatın yaranmasını zəruri etdi. Bu iqtisadi konsepsiya iqtisad elmində yayğın olan resurs yönümlü iqtisadiyyat, ekoloji iqtisadiyyat, ətraf mühitin iqtisadiyyatı, yaşıl siyasət və s. kimi müxtəlif istiqamətlərin ideyalarını özündə birləşdirir. Elm tutumlu iqtisadiyyatın sadalanan şərtlərə cavab verməsi, elmi yeniliklərin sürətli şəkildə istehsala tətbiqinin mümkünlüyü elm mərkəzləri ilə sənaye müəssisələri arasında çox sıx əlaqələrin mövcudluğunu tələb edir.
    Təqdim olunan məqalədə müxtəlif sahələr üzrə araşdırmalar aparan alimlərin və həmçinin yeni fikirlərlə, innovativ ideyalarla zəngin tələbələrin cəmləşdiyi ali təhsil müəssisələri ilə müxtəlif sənaye və kənd təsərrüfatı müəssisələri arasında keçid prosesini sürətləndirən texnoparklar araşdırılmış, onların elm tutumlu iqtisadiyyatın formalaşmasında rolu və Azərbaycanda bu sahədə görülən işlər nəzərdən keçirilmişdir. Araşdırmada həmçinin, ənənəvi deyə biləcəyimiz iqtisadiyyatdan yeni iqtisadiyyata keçid məsələləri, innovasiyaların istehsala tətbiqinin iqtisadi əhəmiyyəti, elmi yeniliklərin istehsala tətbiqi mexanizmləri, texnoparklar və onlardan istifadənin səmərəliliyi kimi məsələlər öz əksini tapmışdır. Fərrux Rəhimov qeyd edib ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının sürətlə inkişaf etdiyi müasir dövrdə aqrar sahəni araşdıran yeni fikirli, innovativ ideyalı, elmlə istehsalı birləşdirməyə çalışan zəngin bilikli gənclərə çox böyük ehtiyacı var.
    Gənc tədqiqatçı tədbirdə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində həyata keçirilən işlərdən bəhs etmiş, təşkil edilməkdə olan aqropark, Quşçuluq tədris mərkəzi, Bildirçin yetişdirmə mərkəzi, Qapalı və açıq balıqyetişdirmə labarotoriyaları, Maşın-traktor parkı və s. barəsində məlumatlar təqdim etmiş. Manas universiteti və ADAU arasında əməkdaşlıq imkanlarını müzairə etmək üçün baytarlıq, aqronomluq və iqtisadiyyat fakultələrin dekanları ilə təkbətək görüşlər həyəta keçirmişdir.

    Şəfa VƏLİ,
    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının
    Gəncəbasar bölməsinin xüsusi müxbiri,
    Gəncə

  • 21-ci əsrin utandırıcı mənzərəsi: uşaq əsgərlər

    shy

    Müharibələrin ən ağır bədəlini uşaqlar ödəyir. Bu gün dünyanın dörd bir yanında bombalar altında yaşayan, günə silah səsləri ilə başlayan, parklarda, bağçalarda oynamalı olduğu halda, kiçik yaşlarında müharibə ilə tanış olub, müharibənin dağıdıcı təsirlərinə məruz qalan milyonlarla uşaq var. Şiddət və silahlı qarşıdurmalar nəticəsində həyatını itirir, yaralanır, anasız-atasız qalır, tək başına qaçqın vəziyyətinə düşürlər. Düşərgələrdə istismara məruz qalır, yemək, su, elektrik, yanacaq və tibbi ləvazimat kimi əsas ehtiyaclardan məhrum olduqları üçün aclıq, yoxsulluq, xəstəlik içərisində yaşamaq uğrunda mübarizə aparırlar. Yüz minlərlə uşaq isə zorla əsgər edilir.

    Günümüzün geniş yayılmış partizan tipli müharibələrinin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri uşaqların əsgər və hətta canlı qalxan kimi istifadə edilmələridir. Bütün dünyada 300 minə çatan uşaq əsgərlərin [1] məcburi şəkildə müharibəyə cəlb edildiyi 30 ölkə var [2] Bunlardan bəziləri Əfqanıstan, Mərkəzi Afrika Respublikası, Çad, Kolumbiya, Suriya, İraq, Yəmən, Somali, Cənubi Sudan, Sudan, Konqo, Mali, Myanma və Filipinlərdir. [3]

    Müharibələrin artması, uşaqların silahlı münaqişələrdə istifadə olunmasını da artırır. Yaşları az olduğundan asanlıqla inandırılan uşaqlar bəzi silahlı qruplaşmalarla yanaşı, hökumətlər tərəfindən də istifadə edilir. Xüsusilə də müharibələrdə yetim qalan, gözlərinin önündə ailələri, dostları öldürülən, aclıqla mübarizə aparan uşaqlar.

    Təqaüddə olan kanadalı general Romeo Dallaire, “They fight like soldiers, they die like children” (Əsgər kimi vuruşur, uşaq kimi ölürlər) adlı kitabının ilk sətirlərində uşaq əsgərlərin vəziyyətini belə dilə gətirir: “Siz bu kitabı oxuyarkən Latın Amerikası, Asiya, Afrika və Yaxın Şərqdə zorakılığın həyatın ayrılmaz bir parçası olduğunu düşünən çox sayda uşaq var. Yaşları səkkiz, doqquz, on ilə on yeddi arasında dəyişən bu uşaqlar ömürlərinin ən gözəl vaxtlarını müharibədə keçirirlər”.

    Böyüyəndə pilot olmaq istəyən 12 yaşlı cənubi sudanlı keçmiş uşaq əsgər Simonun orduda keçirdiyi illərdən danışarkən gözlərindəkı kədəri sözlərindən də hiss etmək mümkündür: “Evdə olmaq orduda olmaqdan daha gözəldir, çünki orada bir xəta etdikdə sizi həbsə atırlar və həftələrlə döyürlər. Mən orduda yemək hazırlayır, paltar yuyurdum. Sərbəst buraxılanda UNICEF məni sosial təminat müəssisəsinə təhvil verdi. Artıq yaxşı insanam. Burada heç kim məni narahat etmir və döymür. Üstəlik, yemək də verirlər. Məncə uşaqlar əsgər edilməməlidir”. [4]

    Konqolu Ndungutsa hələ 13 yaşında üzləşdiyi dəhşəti belə dilə gətirir:”Kəndimizə gələndə 17 yaşlı qardaşımdan milislərə qoşulmağa hazır olub-olmadığını soruşdular. “Xeyr” – deyə cavab verdikdə qardaşımı başından vurdular. Sonra mənə baxıb “hazırsanmı” – deyə soruşdular. Nə edə bilərdim ki? Ölmək istəmirdim “. [5]

    Tarixdə uşaq əsgərlərdən ilk dəfə Vyetnam müharibəsində, kamikadze uşaqlardan İsrail-Fələstin münaqişələrində istifadə edilib. Hazırda isə uşaqların bomba olaraq ən çox istifadə edildikləri region Yaxın Şərq, ən çox uşaq əsgərə malik dövlət Myanmadır. Böyük əksəriyyəti orduda aktiv olaraq istifadə edilən myanmalı uşaq əsgərlərin sayı hər keçən gün daha da artır. Belə ki, ordudakı əsgərlərin 20%-dən çoxunu uşaq əsgərlər təşkil edir.

    Mozambik, Liberiya, Syerra-Leone və Uqanda kimi ölkələrdə baş verən silahlı toqquşmalarda da başlıca olaraq uşaq əsgərlər istifadə edilir. Liviyada baş verən vətəndaş müharibəsində uşaqlar Kufra bölgəsində Zvaya və Tabu qüvvələri ilə birlikdə binaların təhlükəsizliyini təmin etmiş və silah daşımışdılar. Əfqanıstanda 17 il davam edən müharibədə də bir çox uşaq əsgər kimi istifadə edilmişdi. Əsgərlərin 45%-ni 18 yaşından balaca uşaqlar təşkil edirdi.

    Vətəndaş müharibəsinin altıncı ilinə girən Suriyada uşaqların əsgər kimi istifadə edilməsi isə artıq çox adi haldır. Uşaq hüquqlarının müdafiəçisi Rallf Willinger,”Münaqişə bölgələrindəki bütün tərəflər uşaqları əsgər kimi istifadə edir. Bəziləri bunu bütün dünyanın gözü qarşısında edərkən, bəziləri də uşaqları həkim köməkçisi və ya agent kimi istifadə edir. Beləcə, onlar da təhlükəyə atılmış olur” deyə bildirir. [6]

    2003-cü ildən etibarən müharibənin davam etdiyi İraqda da vəziyyət fərqli deyil. Uşaq hüquqları müdafiəçisi Rallf Willinger, “Müharibə uzandıqca uşaqların toqquşmalardan uzaq qalması çətinləşir” deyə qeyd edir. [7]

    17 yaşlı cənubi sudanlı bir gənc Human Rights Watch təşkilatına verdiyi bəyanatda qaçırılıb əsgər kimi istifadə edildiyi günə qədər silahdan istifadə etməyi bilmədiyini, bir günlük təlimdən sonra digər uşaqlarla bərabər cəbhəyə aparıldığını, daha ilk gün aralarından yeddi nəfərin öldürüldüyünü qeyd edir. Cənubi Sudanda uşaq əsgərlərin sayı 16 minə yaxındır. Yəməndə isə vuruşanların üçdə birinin uşaq olduğu məlumdur. [8]

    Uşaqların qaçırılıb müharibəyə cəlb edildiyi bir başqa ölkə də Orta Afrika Respublikasıdır. Pul, mobil telefon kimi hədiyyələrlə aldadılan uşaqlar hərbi bazaların yerini öyrəndikləri üçün bir daha heç vaxt evlərinə qayıtmalarına icazə verilmir, ayrılanlar edam edilir. [9]

    Şübhə yoxdur ki, bu qorxunc mənzərə dünyanı bürüyən fitnə və fəsadın açıq-aydın göstəricisidir. Dünyanın ən dəyərli varlıqlarından biri olan uşaqların belə bir zülmə tərk edilmələri heç vaxt qəbul edilməyəcək bir vəziyyətdir. Uşaqların sevinc və əmin-amanlıq içində, sevgi, şəfqət, mərhəmət, sülh və qardaşlıq içində xoşbəxt olacaqları bir dünya xəyal edən bütün insanlar bu biabırçılığın bir an əvvəl aradan qalxması üçün səy göstərməlidir. Daha çox itkin nəslin ortaya çıxmaması üçün vicdan sahibi bütün insanlar bir araya gəlməli, ictimai rəy yaradılmalı, dünya sülhü üçün mübarizə aparan bütün təşkilatlar, qeyri-hökumət təşkilatları daha da fəal olmalıdır. BMT-nin bu məsələyə daha çox meyil etməsi və bütün dövlətlərin birgə səyi ilə kampaniyalar həyata keçirilməlidir. Bundan əlavə həll yolunu təkcə Qərb ölkələrindən gözləməməli, müsəlman ölkələrin liderləri də bir araya gəlib bu ciddi problemi həll etmək üçün onlarla birlikdə konkret addımlar atmalıdır. Bununla da kifayətlənməyib bu problemi yaşayan ölkələrdə ailələr və uşaqlar məlumatlandırılmalı, təlim seminarları təşkil olunmalıdır. Müharibələrdə ölən, öldürülən və başqalarını öldürməyə məcbur edilən, yaralanan, şikəst qalan və ölüm təhdidi altında başqalarını yaralayıb şikəst etmək məcburiyyətində qalan bütün uşaqları xilas etmək və onlar üçün parlaq gələcək qurmaq naminə hər kəs əlindən gələnin ən çoxunu etməlidir. Hər şeydən əvvəl ölkələr arası qarşıdurmaların səbəblərini aradan qaldırmaq üçün ortaq sevgi dili yaradılmalı və hərbi üsullar əvəzinə problemlərin sevgi əsaslı diplomatiya ilə həll edilməsi təmin olunmalıdır.

    [1] http://www.ipsnews.net/2015/07/children-increasingly-becoming-the-spoils-of-war/

    [2] http://www.redcross.int/EN/mag/magazine2003_3/4-9.html

    [3] http://untribune.com/fourteen-countries-children-recruited-soldiers/

    [4] https://www.youtube.com/watch?v=Sa5jf_J3NZ0

    [5] http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/5213996.stm

    [6] http://www.dw.com/de/kindersoldaten-kämpfen-in-14-ländern/a-19043546

    [7] http://www.dw.com/de/kindersoldaten-kämpfen-in-14-ländern/a-19043546

    [8] http://www.dw.com/de/kindersoldaten-kämpfen-in-14-ländern/a-19043546

    [9] http://www.dw.com/de/kindersoldaten-kämpfen-in-14-ländern/a-19043546

    Adnan Oktarın «The Daily Star» & «Albawaba News»də dərc edilən məqaləsi:

    https://www.dailystar.com.lb/Opinion/Commentary/2016/Mar-07/340870-protect-children-who-are-paying-the-highest-price-for-wars.ashx

    http://www.albawaba.com/news/price-war-world%E2%80%99s-children-814098

  • Günay Şahbazlını doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (1 aprel)

    1480760_487027728164646_5706971815023475738_n

    Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Rəhbərliyi Sizi, yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsini, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının elektron orqanları Gündəlik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya heyətinin üzvünü və əməkdaşını doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, ailə səadəti, ədəbi-bədii yaradıcılığında bol-bol uğurlar diləyir!
    Dodaqlarınızdan gülüş, yanaqlarınızdan təbəssüm əskik olmasın! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

    Mətbuat xidməti

  • Qafqaz Əvəzoğlunun doğum günü münasibətilə təbrik edirik! ( 1aprel 1954-cü il)

    Qafqaz Əvəzoğlu

    Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Rəhbərliyi Sizi, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsini, Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədrini, ”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisini, ”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatını, Gündəlik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisini, Qarabağ müharibəsi veteranını doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, ədəbi-bədii yaradıcılığınızda bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

    Mətbuat xidməti

    Qafqaz ƏVƏZOĞLU (Dəmirov Qafqaz Əvəz oğlu) 1954-cü il aprel ayının 1-də Qubadlı rayonunun Mahmudlu kəndində anadan olub.İbtidai və orta təhsilini öz doğma kəndlərində alıb.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri və məqalələri dərc olunub.Hal-hazırda da müxtəlif mətbu orqanlarda şeirləri və məqalələri dərc olunmaqdadır.
    Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədridir.”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisidir.”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatıdır.Gündəlik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktorudur. Bir neçə şeir və publisistik kitablar müəllifidir.Qarabağ müharibəsi veteranıdır.Hal-hazırda Qubadlı rayonunun dövət qəzeti “Bərgüşad” qəzetinin redaktorudur.
    Gözəl əməl və əxlaq sahibi Qafqaz Əvəzoğluna öz mətbu orqanında “Gənc Yazarlara dəstək” layihəsini həyata keçirərək Azərbaycanın bölgələrindən olan gənc yazarların ədəbi-bədii nümunələrini, poeziya örnəklərini, məqalələrini dərc edir.Bakı və Sumqayıt şəhərlərində müxtəlif mətbu orqanlarla sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.

    Yeri get, qız

    Sən məni heç zaman sevə bilməzsən,
    Məni sevənlərin sonluğu – yalqız.
    Aldanma beləcə görkəmimə sən,
    Yeri sev ağıllı bir adamı, qız!

    Məni sevənlərin ağılı yoxdur,
    Mənim şıltaqlığım dözülməz, çətin.
    Yeri get yerində sakitcə otur,
    Vallah, mən deyiləm sənin qismətin!

    Səni qısqanaram mən yerə, göyə,
    Doğma ataya da, südvermişə də…
    Kasası – hamıya, nə var hər şeyə,
    Lap belə dünyasın dəyişmişə də!..

    Tüpürüb dabana elə qaçarsan,
    Ancaq dilədiyin şükrlər olar.
    Mənim sevilməyim deyildir asan,
    Belə bir dəlidən kim sevgi umar?!

    Xətrinə dəyməsin, pis olma da heç,
    Yəqin ki, bu sevgin bir şıltaq ərkdir.
    Yeri get özünə bir babını seç,
    Məni sevmək üçün ürək gərəkdir!!

    Mən dəliyəm, o da kür

    Qaşa-gözə bax Allah,
    Qüdrətinə min şükür.
    Yandırdığın söndürməz,
    Xan Arazla, dəli Kür!

    Hürü-pəri misaldı,
    Baxdım ağlımı aldı.
    Elə bil ac maraldı,
    Adamın qəlbin sökür!

    Mən biləni bu qızın,
    Oğurlasan “saqqız”ın,
    Ürəyində düş qızın –
    Qəlbi yanar görükür!

    Baxıram “bişən” deyil,
    Çıxıb görüşən deyil,
    Kəməndə düşən deyil,
    Belə ceyran tez ürkür!

    A Qafqaz, bu qız bil ki,
    Umur tər-təmiz sevgi.
    Heyif, tutmaz bizimki,
    Mən dəliyəm, o da kür!!

    ÖZGƏ

    – Dön,- dedim, dönmədin, düşündüm bəlkə,
    Istəyin ayrıdı, təmənnan özgə…
    De, mənim qiymətli daha nəyim var,
    Məndə “mən” deyilən ta “mən”dən özgə?!

    Səni axtarıram, dolanır gözüm,
    Axır ürəyimə yaş düzüm-düzüm.
    Alışmır ocağım, od tutmur közüm,
    Olmaz yandıranı bir səndən özgə!

    Dön geri, a mənim könül möhtacım,
    Üzülüb taqətim, yoxdur illacım.
    Heç kimə, heç kimə yox ehtiyacım,
    Sənintək səbrimi kəsəndən özgə!

    Qafqaz Əvəzoğlu hər şeydən betər,
    Gecəli-gündüzlü yolunda bitər.
    Inana bilmirəm səni mən qədər,
    Sevən tapılarmı, de, məndən özgə?!

    2006.

    AĞLADI

    Gözlədim, gəlmədin, görüş yerimiz,
    Halıma mükəddər oldu, ağladı!
    Sənin görüşünə tələsən güllər,
    Əlimdə saralıb-soldu, ağladı!

    Bükdü qamətimi, əydi bu halət,
    Gəldiyin yollar da çəkdi xəcalət.
    Məhəbbət yanğılı bir dəli həsrət,
    Qolların boynuma saldı, ağladı!

    Nə bilim bu imiş yaxınlığımız,
    Bir eşqin oduna yaxındığımız.
    Bir vaxt qucağına sığındığımız,
    Söyüdlər saçını yoldu, ağladı!

    A Qafqaz, bu necə taledi, baxtdı?
    Ahım göyləri də yandırıb-yaxdı.
    Şimşəklər oynadı, ildırım çaxdı,
    Buludlar hönkürüb doldu, ağladı!

    2008.

    AZ

    Deyirsən, uzaq ol, amma bir zaman,
    Bitib yollarımda qalmırdınmı, az?!
    Dolanıb başıma pərvanə kimi,
    Qadamı-bəlamı almırdınmı, az?!

    Süzdürə-süzdürə o qaş-gözünü,
    Qurban eyləyərdin mənə özünü.
    Söykəyib üzümə hərdən üzünü,
    Şirin xəyallara dalmırdınmı, az?!

    Ayrıla bilmidin, zəliydin, zəli,
    Olmuşdun sərsəri, olmuşdun dəli.
    Mənə salam verən hər bir gözəli,
    Şahmar ilan kimi çalmırdınmı, az?!

    Niyə qurdaladın sən yaddaşımı,
    Qafqaz Əvəzoğlu yenə naşımı?!
    Bişirə-bişirə bu gic başımı,
    Gülüstan qoynuna salmırdınmı, az?!

    2008.

    Bacarsanız siz

    Ey əziz dostlarım, a yaxınlarım,
    Bir sözüm var sizə! Bacarsanız siz, –
    Bir uca təpədə – bir uca yerdə,
    Mənim məzarımı qazarsınız siz!

    Başdaşım ucalsın ənginliklərə,
    Dağlara-daşalra, düzənliklərə…
    Bilirsiz vurğunam gözəlliklərə,
    Qəbrimi güllərə qatarsınız siz!

    Demirəm güllərdən tutuban dəstə,
    Hər gün gələsiniz dəstəbədəstə…
    Hərdənbir dönübən qəbrimin üstə,
    O mənli günləri anarsınız siz!

    İşdi, yurd-yuvamız alınsa bir gün,
    Qaralmış ocaqlar çatılsa bir gün…
    Dönüb qəbrim üstə nə vaxtsa bir gün,
    Heç yoxsa bir ocaq çatarsınız siz!

    Bəxtəvər deyərdim bu külbaşıma,
    Ölümüm çıxsaydı yurdda qarşıma!
    Əgər burda ölşəm, sinədaşıma,
    “Öldü vətən deyə” yazarsınız siz!

    Sormayın bu nədi, nə vəziyyətdi?
    Bu da, bir arzudu, bir vəsiyyətdi,
    Qafqazdan sizlərə son əziyyətdi!..
    Bilirəm, sözümə naçarsınız siz;
    Edin dediyimi bacarsanız siz!

    2007

    Gedirəm

    Bələnibən öz ahıma,
    Üz tutmuşam sabahıma…
    Qurban olum Allahıma,
    Dərd sarıdan kef edirəm!

    Uca tutdum mən hörmətin,
    Əskiltmədi kəramətin…
    Hey içirdib qəm şərbətin,
    Dərd də verdi can yedirəm!

    Döyə-döyə közarımı,
    Şükür, açdı “bazarımı”.
    İndi düşüb məzarımı,
    Axtarmağa yol gedirəm!

    2005

    Gedək, canım

    Ömür ötdü, yaş haxladı,
    Çan yetişdi – lalıxladı.
    Ta əzrayıl marıxdadı,
    Verdik ələ yedək, canım!

    Ötürmüşük neçə qış-yaz,
    Qonaq olan bunca qalmaz.
    Çəkilməmiş altdan palaz,
    Dur yır-yığış edək, canım!

    Günü-gündən çaşır təbrim,
    Tükənibdi daha səbrim…
    Gözü yolda qalan qəbrim,
    Nigarandı, gedək, canım!

    2005

    Min, deyir

    Başımda turp əkir gül nəvələrim,
    Ölərəm, desələr, öl,- nəvələrim.
    Açıbdı şipşirin dil nəvələrim,
    Biri bir deyəndə, biri min deyir!

    Qoşulub onlara uşaxlaşıram,
    Bu qoca vaxtımdan uzaxlaşıram…
    Düşüb dizin-dizin iməkləçirəm, –
    Arvad,- mübarəkdi qədəmin,- deyir!

    Minirlər belimə çökdürüb yerə,
    “Dəh-dəh”lə çıxırlar evdə “səfərə”.
    Hələ bir üstəlik xırda “heyvərə”,
    -Ay nənə, yer var e, sən də min, deyir!

    Otaxdan-otağa başlanır yolum,
    Belə nəvələrin qurbanı olub!
    Nəvə şirinliyin bilməyən oğlum,
    -Baho, ağlı çaşım dədəmin, deyir!..

    Başıma gələnlər başıza gəlsin,
    Hər nəvə həsrətli tamarı kəsin!..
    Qafqaz Əvəzoğlu Allah kəsməsin,
    Bütün nəvələrdən kərəmin, deyir!

    2005

    Gedir

    Ay Allah, bu qızın ismətinə bax,
    Həyadan yanağı allanıb gedir.
    Onun taleyinə, qismətinə bax,
    Beləsi kor olub allanıb gedir!

    Belə gözəl olmaz, belə qız olmaz,
    Hələ görməmişəm belə sərvinaz.
    Nə olar, ay Allah, onu mənə yaz,
    Qaymaq dödaqları ballanıb gedir!

    Onunla ömr edən nə bəxtəvərdi,
    Kimə könül versə onun nə dərdi!..
    Özümü yoluna durub sərərdim,
    Bilsəydim üstümdən sallanıb gedir!

    Yazardım şəninə gözəl şeirlər,
    Sevərdim, bilərdi necə sevirlər…
    Beləsin görəndə sonra deyirlər,
    Qafqaz Əvəzoğlu hallanıb, gedir!

    2005

    Dağlar

    Sənlə getdi şad günlərim,
    Xoş növrağım, çağım, dağlar!
    Hər sağalan yara deyil,
    Sinəmdəki dağım, dağlar!

    Ağır-ağır bir el idim,
    Zaman-zaman hey qovuldum…
    Qərib eldə bağban oldum,
    Gül açmadı bağım, dağlar!

    Qərib boynun büküb gedər,
    Ürəyini söküb gedər…
    Qaçqın deyib tənə edər,
    Mənə solum, sağım, dağlar!

    Günüm sizsiz keçməz idi,
    İndi gözüm yaş selidi.
    Söylənməmiş bir şərqidi,
    Mənim ahım, ağım, dağlar!

    Bu dərd məni hey ağrıdır,
    Bal da yesəm zəhər dadır…
    Sinən üstə at oynadır,
    Neçə ildi yağım, dağlar!..

    Qafqaz deyir, hanı sənin,
    Babəklərin, nəbilərin?!..
    Bizim kimi “igidlərin”,
    Boyun yerə soxum, dağlar!!

    1996

    ƏSİR DÜŞƏN ŞEİRLƏRİM

    Gəncliyimin xoş çağıydı,
    İlk eşqimin sorağıydı,
    Ürəyimin ocağıydı,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Gah utancaq bir gül idi,
    Gah bir ötən bülbül idi,
    Şirin-şəkər bir dil idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bəzən qarlı dağım idi,
    Bəzən güllü bağım idi,
    Bəzən xəzan çağım idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Naxışıydı xanamın, oy,
    Cilvəsiydi sonamın, oy,
    Laylasıydı anamın, oy,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Gah titrəyən bir yel idi,
    Gah kükrəyən bir sel idi,
    Gah pərişan ağ tel idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bahür idi – yaz kimiydi,
    Bir ismətli qız kimiydi,
    İşvəlydi – naz kimiydi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Anadil tək gah ötərdi,
    Gah qartal tək qıy çəkərdi,
    Kəklik kimi hey səkərdi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Qəlb oxşayan xoş meh idi,
    Gül üstündə bir şeh idi.
    Haqq divanlı bir şah idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Yandı yurdum-yuvam, qaldı,
    Sərin suyum, havam qaldı…
    Kül olmamaış haram qaldı –
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bostanımın tağıydı o,
    Ürəyimin yağıydı o,
    Üç il qabaq sağıydı o,-
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bükdü onu bu qışlarmı,
    Çürütdümü yağışlarmı,
    Görən məni bağışlarmı,
    Əsir düşən şeirlərim?!

    1996

    VAR SUMQAYITIM

    (Sumqayıt şəhərinin 60 illiyinə)

    Bəstəkar Nərminə Nağıyeva tərəfindən mahnı-əsər bəstələnmiş, Sumqayıt şəhərinin 60 illiyi münasibəti ilə keçirilən şeir-mahnı müsabiqəsində III yeri tutmuşdur.

    Sevdim ilk baxışdan, təmasdan səni,
    Gördüm ürəklərdə bir dastan səni.
    Olasan beləcə gülüstan səni,
    Düşməsin üstünə xar, Sumqayıtım!

    Qəlbimdə yandırdın od-ocağını,
    Ilkin bahar bildim hər bucağını.
    Açıb ana kimi öz qucağını,
    Olmusan bizlərə yar, Sumqayıtım!

    Doldun ürəklərə məhəbbətinlə,
    Ruha qida verdin ülviyyətinlə.
    Tanındın dünyada şan-şöhrətinlə,
    Eylədin özünü car, Sumqayıtım!

    Igid oğlanların bir tərlan-tülək,
    Qoynunu bəzəyən qızların mələk.
    Məhəbbət yanğılı gör neçə ürək,
    Tapdı qucağında yar, Sumqayıtım!

    Hüsnün ürəyimi çəkib qopardı,
    Mənimçün qışın da yazdı, bahardı.
    Könlüm harda belə qərar tutardı,
    Yaxşı ki, yaxşı ki, var Sumqayıtım!!

    2009.

    SUMQAYIT GÖZƏLLƏRİ

    (Sumqayıt şəhərinin 60 illiyinə)

    (mahnı)

    Ovsunudur gözlərin,
    Bahardılar, yazdılar.
    Gözəllikdə özlərin,
    Tarixlərə yazdılar,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Yaranandan bu şəhər,
    Atıldılar qoynuna.
    Çələng olub təzə-tər,
    Sarıldılar boynuna,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Sevsə, cahandan keçər,
    Sevgisinin yolunda.
    Lap belə candan keçər,
    Bağlasan əl-qolun da,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Nazdılar başdan-başa,
    Nazlı Xəzərim kimi.
    Hər biri bir tamaşa,
    Yanırlar zərin kimi,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Oğulsansa dayan, döz,
    Bu qızlarda baxışa…
    Şair olan, götür yaz,
    Layiqdilər alqışa,
    Sumqayıt gözəlləri!

    2009.

  • Ülkü TAŞLIOVA.”CAMDAKİ KAN”

    12473554_877411552367521_867514035548854074_o

    Bagajı yerleştiren görevliye bavulunu teslim etti. Ön kapının basamağından yukarı çıktı. Elindeki bilete baktı, otobüsün sağ tarafına göz gezdirdi. Cam kenarındaki yerini günler öncesinden ayırtmıştı. Yolu epeyce uzundu, sabah başlayacak yolculuğunu çevreyi seyrederek bitirecekti. Bereketli ovadan geçerken doyasıya turunç, portakal, mandalina, limon bahçelerini görecekti. Torosların eteğinden geçerken yol kenarındaki köylere gülümseyecekti.
    Yiyecek dolu torbasını da tavan bagajına yerleştirdi. Ceketini çıkarıp torbasıyla tavanın arasına sıkıştırdı. Arkasında geçmek için sıra bekleyen delikanlıya gülümseyerek başıyla selam verdikten sonra geçip yerine oturdu.
    Şoför, koltuğuna oturup anahtarı çevirdiğinde, motorun gürültüsü dışarıdan gelen ağlama seslerinin üzerine perde gibi indi. Anasının babasının tek erkek evladıydı. Günlerdir süren hüzünlü heyecanı sona ermiş, ayrılık vakti gelmişti. Hareket etmeden önce otobüsün önündeki al bayrak indirildi. Davul zurna otobüsün sesine nispet eder gibi daha bir coşkuyla çalmaya başladı. Kirpikleri arasında sakladığı gözyaşları dökülmesin diye gözlerini kırpmıyordu. Başındaki yazmanın ucuyla gözlerini silen anasına baktı. Ya babası! Gururdan kabaran göğsündeki kalbi cayır cayır yanıyordu. İçinden, “Oğul, can parem oğul, göz nurum, gücüm kuvvetim, varım devletim oğul.” diyerek sessizce gözleriyle evladını seviyordu.
    Ayrılık, dönen kara tekerlerle başlamak üzereydi. İlk gurbetleri, ilk ayrılışları, ilk vedaları olacaktı bu gidiş. Davul zurnanın sesi kesilince anasının ağıtını duydu. Canı acıdı. Babası başından şapkasını çıkarmış dağınık beyaz saçlarıyla ayakta direk gibi durarak kendisine bakıyordu. Gözlerinden kaçak sızan damlaları acele elinin tersiyle sildi. Yüreği yansa da ağladığı için utandı.
    Büyükleri otobüsün yanına dizilmiş ona bakıyordu. Onun gözleriyse utangaç bakışlarla nişanlısına ilişince daha bir başka kederlendi. Ancak uzaktan gözleriyle veda edebildi Meryem’e, töre öyleydi. Doyasıya sarılmak, koklamak, yüzüne bakmak istese de yapamadı, yapamazdı. Böyle şeyler ayıp sayılırdı oralarda.
    Rüzgâr her estiğinde savuracak bir şey bulur elbet. Bu defa da iki sevda savruluyordu. Gözlerini onun gözlerine teslim ettiği anda, “Ağlama. Ne olur ağlama.” dedi sessizce. Dönen tekerlek arkasında gözleri yaşlı, gönülleri ateşli insanlar bırakarak korna eşliğinde yola koyuldu. Geride kalanların salladıkları elleri gözden kayboldu. Dakikalar geçtikçe sokaklar, evler, elektrik ve telefon direkleri bir bir yanından geçip gitti. O ise gözünün yaşını saklamak için başını camdan yana çevirerek boş gözlerle boşluğa baktı baktı.
    “Allah kavuştursun tertip.” dedi yanında oturan. Cama dayadığı yüzünü dönmeden, “Âmin, seni de.”dedi. Ne söyleyecek tek kelimesi, ne de söyleneni dinleyecek hali vardı. Yüreği ayrılık ateşiyle yanarken, nasıl konuşabilirdi ki? Gözlerinde sevdiceğinin yüzü kalmışken, kimi görebilirdi ki? Ya anası, babası…
    Çukurova’yı geçerken meyve yüklü dalları, sere serpe yayılmış pamuk tarlalarını seyretti. Meryem büyük emmisinin kızıydı. Aralarında iki yaş vardı. Ne zaman bir araya gelseler didişir dururlardı. Bir keresinde nehrin kenarında kavga etmişler, sonrada Meryem hırsını alamamış kendisini Ceyhan’ın sakin sularına bırakmıştı. Arkasından nehre atlayarak onu ölümden son anda kurtarmıştı. O olaydan sonra bir daha Meryem ne dese cevap vermemişti. Çektirdiği bütün cefayı sinesine çekmişti.
    “Hangi köydensin tertip.” sorusuyla düşlerinden uyandı. “Tarsus’un merkezindenim.” diyerek yanında oturan delikanlıyı geçiştirdi. Sağ şakağını cama yaslayarak gözlerini kapadı. Meryem’le baş başa kaldı yine.
    Ve bir gün ailelerinin verdiği kararla kendilerinin bile farkında olmadıkları aşkları vuslata vardı. Askerden önce nişan, teskere dönüşünde hemen düğün yapmaya karar verdiler. Sanki ateşe su serpilmiş gibi nişandan sonra ne bir kez kavga ettiler, ne de bir birlerini sinirlendirecek bir kelime.
    “Tarsus’ta kimlerdensin tertip?” sorusuna, “Tatlıcıgillerden.” dedikten sonra yüzündeki gülümsemeyle düşlerine kaldığı yerden devam etti.
    İçinden, “Ah… Meryem… Emmimin deli kızı.” diyerek dışarıyı seyretti. Torosların lacivert dorukları ne kadar mağrursa, yeşil etekleri de o kadar tevazudaydı sanki. Yamaçlardaki kayalıkları görünce yanında oturan delikanlıya dönerek, ”Gündüz nasılda masum gözüküyorlar, oysa gece oldu mu buralar eşkıya ve terörist yatağına dönüşüyor.” diyerek tekrar sağ şakağını cama yaslayarak dışarıyı seyre koyuldu.
    “Ankara’da karşılayanın olacak mı tertip? Yoksa hemen bölüğüne teslim mi olacaksın. Benim kimsem yok orada. Hemen gidip teslim olacağım. Hayırlısıyla teskereyi aldım mı hemen everecekler beni. İlkokuldan beri sevdiğim bir kız var. O da beni seviyor be tertip. Kavli karar ettik. Kavuşmamıza az kaldı. Hayırlısı bakalım.” dediğinde duyduğu çarpma sesini şoföre sordu. Şoför “Otobüsün bir yerine iri taş çarptı galiba.” dedi.
    “Hep ben konuşuyorum tertip, birkaç kelam da sen ette yol çabuk bitsin, hem de kasvetimiz dağılsın.” diyerek omuzuna dokundu. Cevap alamayınca eğilip yüzüne baktı.
    “Aman Allah’ım! Bu ne böyle? Şoför hemen otobüsü durdur.”
    Birliğine teslim olmaya giden bütün yolcular otobüsten inerek sağ tarafa yöneldiler. Herkes mermer heykel gibi olduğu yerde kala kaldı. Akıllar durmuş, duygular ölmüştü. O ise yüzünde gülümseme ve gözleri kapalı cama yaslanmış, merminin saplandığı şakağından sızan kanla öylece duruyordu. Âlem susmuş ölümün kendisi ağlıyordu sanki.
    30.03.2015/ANKARA

  • Saffet ÇAKAR.”KAĞNILAR…”

    12418057_877369655705044_4362579636775239263_n (1)

    Bizim köylerde canım,
    Sıcakla toz duman olurdu.
    Baharla şenlenir tarlalar,
    Toprağa karışır ter,
    Köylü perişan olurdu.
    Ve ekinler sararır, biçilir,
    Sulanır anızlar,
    Atlar öküzler döner,
    Peşlerinde tapan olurdu.
    Düzlenir çamur,
    Çeker suyunu toprak,
    Bir güzel harman olurdu.

    Gündüzleri, geceleri,
    Kağnılarla umut taşıyan,
    Nice yorgun insan olurdu…
    Düvenler dönerdi saplarda,
    Kağnılar geçerdi ard arda,
    Bir küçük kervan olurdu.
    Temmuz güneşiyle başaklar,
    Dağılır saman olurdu.
    Ya dikmen, ya poyraz eser,
    Savrulur çecler yabalarla,
    Bir kâr, bir ziyan olurdu.
    Türkülerle uyurken yıldızlar,
    Ay gelir meh-i tâbân olurdu.

    Üzümler kesilirdi bağlardan,
    Hava ve toprak temizdi…
    Su temizdi insan gibi,
    Ekmek ve sebzede can olurdu.
    Yüzler bir güldü mü hani,
    Davullar vurulur,
    Güreşler kurulur,
    Harman erlere meydan olurdu.
    O kuru esmer insanlar,
    Soyunur çıkar perdahlarla,
    Birer pehlivan olurdu.

    Sessizce güz gelirdi yağmurlarla,
    Harmanları taşırdı kağnılar,
    Sökülür alaçıklar,
    Şen yurtlar viran olurdu.
    Günler batardı içimde,
    Yağmurlar işlerdi ruhuma,
    Ve aylar eskir, yenilenir,
    Fanuslar dalar karanlıklara,
    Zaman, bir garip zaman olurdu.
    Toparlanıp şehre dönerdik,
    Bir kamyon kasasında,
    Ben için için ağlardım,
    Her yanım hazan olurdu….

  • Esmira RƏHİMLİ.”Dost var ki, xoş gününə xoş gündə havada gələr”

    Esmira

    Dost var ki, xoş gününə xoş gündə havada gələr,
    Dost da var dara düşsən dadına tufanda gələr.

    O kəs ki, ədəb gözləyər, tanıyar öz yerini,
    Öpər ustad əlini, başına irfan da gələr.

    Bayquşun banlamasıyla açarmı sübhi-səba?
    Səsi xarabada, ya çöllü-biyabanda gələr.

    Odur ki, ta binadan izni yoxdur gülzara,
    Bülbül istərsə bağa hər dəmdə, hər anda gələr.

    Ey əhdi, əqli zamin, ey əziz əhli-kamal,
    Min səhra anlamaz dağı, başı dumanda gələr.

    Əsməra, el dərdinə dəva tapıb çarə edər,
    Nə bəla gəlsə sənin canına dərmanda gələr.

  • Nəriman ZEYNALZADƏ.Yeni şeirlər

    ÜSTÜMƏ DAMIR VƏTƏN

    Geyməyəmi gəlmişik,
    Geyməyə kətan yaxşı?
    Ölməyəmi gəlmişik,
    Ölməyə Vətən yaxşı?

    Əlimə gəlmir Vətən,
    Dilimdə oxuyuram.
    Yol tapıb getmək olmur,
    Əynimə toxuyuram.

    Torpaqdan daş ələnir,
    Vətəndən vətəndaşı.
    Hər oğul götürəmməz
    Çiyninə Vətən daşı.

    Yağışda, suda qaldı,
    Yosunlu, mamır Vətən.
    Üstünü örtəmmədim,
    Üstümə damır Vətən.

    02.01.2016

    ŞEİR GƏTİR

    Kəndə gedirsən, göz bəbəyi,
    Yaddan çıxarma göbələyi,
    Quzuqulağı, quşəppəyi,
    Göy pencərindən şeir gətir.

    Yıxılan aydan, ildən düşən,
    Ağızdan düşən, dildən düşən,
    Şairin nimdaş, əldən düşən,
    Boz pencəyindən şeir gətir.

    Gül iyləmədik nöyütündən.
    Salxım, saçaqlı söyüdündən,
    Ağsaqqalının öyüdündən,
    Ağbirçəyindən şeir gətir.

    Yaman çoxalıb səy şəhərdə,
    Atın oynadır şər şəhərdə,
    İt iyi verir, şer şəhərdə,
    Dağ çiçəyindən şeir gətir.

    13.02.2016

    HƏR GÜLÜN, ÇİÇƏYİN DODAĞI BALDI

    Hər gülün, çiçəyin dodağı baldı,
    Nə qədər öpdümsə doya bilmədim.
    Qoydum məlhəm kimi gözümün üstə,
    Gözümdən kənarda qoya bilmədim.

    Nənəmin toxuduğu güllü xalçadır,
    Dağların döşündə sərilə qalıb.
    Allahın verdiyi bu da bir paydır,
    Bütün gözəlliklər Şərilə* qalıb.

    Tənənəm gül-çiçək səpdi yoluma,
    Havuş əl eylədi, boylandı mənə.
    Ağladım içimə gözümün yaşın,
    Cağazir həsrətlə dolandı mənə.

    Çıxıb qarşıladı yolüstə məni,
    Həmzəli, Axura “Bulaq başın”da.
    Tanrı məhəbbəti yağmışdı bura,
    Gül açıb bitmişdi çiçək daşında.

    Gümüşlü daradı gümüş telini,
    Arpaçay şəninə nəğmə deyirdi.
    Necə bəzənmişdi xallı laləsi,
    Söyüd saçaqları suya dəyirdi.

    Dolandı qıçıma əyri yolları,
    Dizədən baxanda Yaycı göründü.
    Doldu gözlərimə nurlu işığı,
    Sinəmdə həsrətli ürək döyündü.

    Qaldırıb qolumu, açdım sinəmi,
    Udub havasını ox, ana, dedim.
    Adam da ölərmi belə yerlərdə,
    Məni yaradana, baxana dedim.

    ——–
    *Şərur

    01.03.2016

  • Şəhriyyə QƏZƏNFƏRQIZI.”Fransız qızı Bernar”

    Pəncərənin arxasından küçəyə baxırdım. Yağış çiskələyir, xırda damcılar şüşəyə dəyib aşağı süzülürdü. Dayanmadan dəyən damcılardan şüşədə qalanları da var idi. Bilirdim ki, əks tərəfdən çox gözəl mənzərə yaranmışdı. Yağış damcıları altında şüşə arxasından baxan, açıqsaçlı, pəjmürdə bir qız. Romantik bir görünüşdür. Axı özüm də gözəgəlimli, cazibədar idim. Yağışla əlbir olub yaratdığımız mənzərəyə heyran olmuşdum. Düşündüm, bir fotoqraf olsaydı, indi şəklimi çəkərdi. Ya da ki, yox, rəssam olardı, rəsmimi çəkərdi. Elə arzusunda idim ki, portretimi çəkdirim. Ancaq “ salam, lütfən mənim rəsmimi çəkin” deyə yox. Kimsə özü rəsmimi çəkmək istəsin.
    Həmişə danışanda nənəm deyərdi “ Sən özün şəkil kimi qızsan. Şəkili neynirsən?”. Doğrudan da, şəkil kimi qızam. Bu günə qədər özümə qarşı o qədər tərif eşitmişəm ki, saysız-hesabsız. Elə bir gün yoxdur ki, məni tərifləməsinlər. Hərdən özüm də aynanın qarşısına keçib dəqiqələrcə özümə baxıram. Lap özümə vurulmuşam. Tez-tez qısa ətək geyib topuqlu ayaqqabılardaymışam kimi ayaqlarımı da qaldırıram. Podyumda yürüyürmüşəm kimi elə hey dala-qabağa gedib boyaboy olan aynada özümə baxıram. Sevirəm də belə aynaları. Gah da belə pis çıxmasın ana-bülbül durub ayna önündə metrəni də əlimə alıb ölçülərimi yoxlayıram.
    Deyəsən, özümü sizə tanıtmağı unutdum axı. Mənim adım Bernardır. Hə, təəccüblənməyin. Bilirəm fransız adıdır, həm də fransız kişisinin adı. Mən özüm də “fransujenkayam”. Əsilli-nəsilli də, zahiri görünüşcə də. Ucaboylu, zərif bədənli, nəcib görünüşlü fransız qızı Bernar. Dəniz dalğası kimi saçlarım qulaqlarımın dibindən aşağı düşmür. Ağbəniz, bir az açıq qonur gözlüyəm. Bilirəm mən çox gözələm. Özümü tərifləmirəm. Başqaları məni tərifləyir. Mən də ki, özümü aynada görməyi bacarıram axı.
    Mənim ulu babam fransız olub. Mən də ona bənzəmişəm. Elə Bernar onun adıdır ki, mən daşıyıram. Ailəmiz beşnəfərlikdir. Atam, anam və biz-üç bacı. Mən ən böyüyüyəm. Babamın əhdi olub ki, ilk nəvəmin adını ata adımı qoyacam. Beləcə mən Bernar olmuşam. Doğrusu, adımı da sevirəm, milliyyətimi də, özümü də. Kişi adı olmasına rəğmən bu mənim adımdır-BERNAR. Hər adama qismət olmur həm özü, həm də adı qeyri-adi olsun. Bu mənə nəsibdir. Hərəkətlərim, davranışım çılğıncadır. Dəcələm, şuluğam, zarafatcılam. Ancaq bu mənəmmi? Onu bilmirəm. Mənə elə gəlir mən hələ də özümü tanımıram. Yaşım yetərincə olmasına baxmayaraq. Necə yaşamaq istədiyimi, kim olmaq istədiyimi hələ də bilmirəm. Yalnızca gözəl təriflər alıb, özünü gözəl göstərməyi bacaran, şıltaq kimi görünən bir qız-BERNAR.
    Orta məktəbi bitirmək ərəfəsində idim. Hələ də hansı peşəyə yiyələnəcəyimi bilmirdim. Sinif yoldaşlarım hərəsi bir ali məktəbə hazırlaşırdılar. Mən isə yalnız gözəlliklə, görünüşlə bağlı bir peşə düşünürdüm. Məni yolumdan döndərmək istəyənlər də yox idi. Yəqin ki, mənim başqa sahədə bacarıqlı ola biləcəyimi düşünmürdülər.
    Bir gün məktəbdə divar qəzetini hazırlamağı mənə tapşırdılar. Mövzu müharibə idi. Rəsmi özüm çəkməli oldum. Əli silahlı əsgərlər, yerə sərilmiş düşmən meyitləri, qan, havadakı müharibə görünüşünü belə təsvir etdim. Çox ustalıqla işləmişdim. Rəngli boyalarla. Bu rəsmi mənim çəkdiyimə inanmamışdılar. Düzü, özüm də inanmadım. Sanki içimdə yeni bir Bernar yaranmışdı. Yox, o Bernar deyildi. Daha çox Həcərə, Nigara bənzəyirdi. İçində vətən sevgisi, düşmən nifrəti yaşadan biri. Həm də zərif barmaqlarla bu gözəlliyi ağ vərəqə daşıyan incə, ürkək bir qız. Bu divar kağızı mənim düşüncələrimi dəyişməyə başlamışdı. Həyatdakı tale açarım olmuşdu. Mən öz taleyimi özüm yazacaqdım. Özümü olduğum kimi öz düşüncələrimin ağuşuna təslim edəcəkdim. Onların apardığı yerlərdə var olacaqdım.
    Əvvəlki çılğın qız yavaş-yavaş məhv olurdu. Onun yerini artıq məqsədli biri zəbt edirdi. O daha güclü, iradəli idi.
    Zamanla adım da məndə qıcıq yaradırdı. İlk dəfə tanış olduğum birinin adımı bir neçə dəfə soruşması məni bezdirirdi. Bu ad belə mənim deyildi. Mənə yad idi. Niyə mən də başqaları kimi sakit yaşamağı bacarmayım? Hansısa bir işin qulpundan tutub sonadək adi bir həyat yaşamağı bacarmayım? Bu suallar məni gündən-günə daha çox narahat etməyə başlamışdı. Özümə həyatda yer tapmaq istəyirdim, nəhayət ki. Bacardığım, arzusunda olduğum bir işi görmək istəyirdim. Bilirdim, mən bacaracağam.
    Adımın məndə mənfi hislər yaratdığı vaxt idi. Burulğan içinə düşmüşdüm. Evdəki bütün dəftərlərdə ağ vərəq axtarıb ağlıma gələn şəkilləri çəkirdim. Gündən-günə çəkdiyim şəkillər daha çox xoşuma gəlirdi.
    Yenə yağış yağırdı. Damcılar qumun üstünə qonarkən torpaqda yaratdığı rəsmə tamaşa edirdim. Bu aralarda Fransanın çox da məşhur olmayan rəssamıyla tanış oldum. Adı, yaşadıqları, əsərləri məndən bəhs edirdi. Bəs niyə o qədər də məşhur deyil? Axı bu adı daşıyanlar azla qane olmamalıdırlar.
    O rəssam məni burulğandan çıxardı. Bernar Buffe-fransız rəssamı. Əsərləriylə tanış olanda öz bacarığımı tapdım onlarda. Mənim demək istədiyim fikirləri, düşüncələri qələmə almışdı o, öz əsərlərində. Daha çox çılpaq qadın və kişi şəkilləri diqqətimi cəlb etdi. Əksər vaxtlarda belə şəkillər gözəl rəsm əsərləri sayılır. Ancaq Buffenin əsərlərindəki bu çılpaq qadınlar çirkabıyla yadda qalırdı. İnsanların daxilindəki pislikləri öz sadə qələmiylə necə gözəl göstərmişdi. Bu rəssamla tanışlıq mənim özümlə tanışlığım idi. Mən bu rəsimlərə baxarkən əslində nə istədiyimi, kim olmaq istədiyimi anladım. Bir zamanlar yarıçılpaq geyinib ayna qarşısında özümdən zövq aldığım günləri xatırladım. Özümdən utandım. Bu fransız rəssam mənə kağızların arxasından elm öyrətdi. Əxlaq elmi.
    Bu görünüşlə model, teleaparıcı, aktrisa belə olmaq varkən , mən özümü sadə karandaşda tapdım. Mən əslində bu imişəm. Dünyanı bir karandaş ucunda görən BERNAR. Yaşam da, ölüm də, sevgi də, nifrət də, gözəllik də, çirkab da o karandaşın ucunda imiş. Mənim şıltaq zarafatlarım isə o qələmin yazdığını pozan kiçik rezin parçası ilə silindi sanki.
    Pəncərənin arxasından küçəyə baxırdım. Yağış çiskələyir, xırda damcılar şüşəyə dəyib aşağı süzülürdü. Dayanmadan dəyən damcılardan şüşədə qalanları da var idi. Bilirdim ki, əks tərəfdən çox gözəl mənzərə yaranmışdı. Yağış damcıları altında şüşə arxasından baxan, aşıqsaçlı, pəjmürdə bir qız. Romantik bir görünüşdür.
    Bu, mənim əks tərəfdən özümə baxaraq çəkdiyim ilk avtoportretim idi.

  • Şəfa VƏLİYEVA.”Mənim əllərim uzalı..”

    1915291_748109358667106_2463672035380493579_n

    AYB, DGTYB və “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin üzvü,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Bəzən kiminsə gedişi şeirləri xatırladır…

    Mənim əllərim uzalı..
    Sənin yolların… yolların…
    Nə ki xoş gün tanımışdım
    Sənə yolladım… yolladım…

    Ünvanı sən olan sözlər
    Deyilmədi… deyilmədi…
    Səni sevən qız abrına
    Bükülmədi… bükülmədi…

    Günün xoş olsun, əzizim,
    Göyün buluddan kəmlənsin…
    Dərdin bu qaraca qızmı?
    “Allah başqa dərd verməsin!”

  • Şəfa VƏLİYEVA.”Qəhərim əlçim-əlçimdi”

    1915291_748109358667106_2463672035380493579_n

    AYB, DGTYB və “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin üzvü,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Qəhərim əlçim-əlçimdi,
    Kədərim ürək-ürəkdi…
    Bilən varmı, gələn kimdi?
    Bu yollar nəyə gərəkdi?

    Bilən varmı, qara divin
    Qış yuxusu yaza düşüb…
    Bizim evlə sizin evin
    Arasında kim üşüyüb?

    Kimdi biləndərin, adam?
    Gəlsin… görsün… bilsin… desin…
    Məni çox söylətmə, qadam,
    “Allah mənə ağıl versin!”

  • Niyə “yaxşı insan” olmalıyam?

    niye-yaxsi-insan-olmaliyam-1cD

    İnsanlar, adətən, 2 qrupa ayrılır: “yaxşı insanlar” və “pis insanlar”. Mülayim, yardımsevər, mərhəmətli, dürüst, səmimi insanlar “yaxşı insanlar” qrupuna daxildirlər.

    İnsanlar, adətən, 2 qrupa ayrılır: “yaxşı insanlar” və “pis insanlar”. Mülayim, yardımsevər, mərhəmətli, dürüst, səmimi insanlar “yaxşı insanlar” qrupuna daxildirlər. “Pis insanlar” qrupuna isə qatil və zalım insanlardan tutmuş yalan danışan, qeybət edən insanlara qədər bütün şəxslər daxil edilir. Sevilənlər isə məhz birinci qrupa, yəni “yaxşı insanlar” qrupuna daxil olanlardır.

    Məsələ belə ikən niyə insanların bəziləri, hətta əksəriyyəti ikinci yolu seçir? Niyə sevmək və sevilmək əvəzinə, pislik edərək nifrət və sevgisizlik qazanmağı daha üstün tuturlar?

    Hər insan həyatında bu cür insanlarla mütləq rastlaşıb. İnsanların ikinci yola üstünlük vermələrinin səbəbi hadisələri dünyəvi dəyərlərlə qiymətləndirmələridir. Bunu sadə misalla belə izah edə bilərik. İki nəfər düşünün, biri kasıb, digəri varlı olsun. Birinin heç nəyi, digərinin isə evi, maşını, vəzifəsi olsun. Var-dövləti ilə yanaşı, ikinci şəxsin qəddar və soyuqqanlı olduğunu düşünək. Belə olan halda, var-dövləti olmayan insan yaxşılıq etməkdən vaz keçir və “yaxşı insan olub nə qazanmışam?”, “Nə dəyər verilib ki mənə”, “Bax, filankəs pis adamdır, amma hər şeyi var” düşünərək pessimizmə qapılır. Bu, doğru olmayan seçimdir.

    Allah Mülk surəsinin 2-ci ayəsində “Əməl baxımından hansınızın daha yaxşı olduğunuzu sınamaq üçün ölümü və həyatı yaradan Odur…” deyə buyurur. İnsan heç vaxt unutmamalıdır ki, bu dünyada bizə verilən hər şey müvəqqətidir və imtahan üçün verilib. Bütün nemətlərin əsil sahibi Allahdır. Var-dövləti olan, üstün kimi görünən kimsələri isə Allah müəyyən hikmətlə yarada bilər:

    Biz onlardan əvvəl var-dövlət və zahiri görünüşcə onlardan daha üstün olan neçə-neçə nəsilləri məhv etdik. (Məryəm surəsi, 74)

    Hər birimiz bu dünyaya imtahan olunmaq üçün gəlmişik və yaxşılıq etməklə məsuluq. Yaxşılıq bu dünyada mövqe və pul əldə etmək üçün edilməməlidir. Yaxşılıq ancaq və ancaq Allah üçün, yəni Allahın sevgisini və razılığını qazanmaq üçün edilməlidir. Uca Allah isə bunun əvəzində səmimi cəhd edən qullarını Cənnəti ilə müjdələyir:

    İman gətirib yaxşı işlər görənlər isə Cənnət sakinləridir. Onlar orada əbədi qalacaqlar! (Bəqərə surəsi, 82)

    İnsan keçici dünya malına sahib olmadığına görə yaxşılıq etməkdən çəkinməməlidir. Əksinə, daha da şövqlənməli və israrla yaxşılıq etməyə, gözəl əxlaqı – Quran əxlaqını yaşamağa davam etməlidir. Bu gün dünyanın hər yerində müharibələr, qarışıqlıq baş alıb gedir. Bir-birinə yardım etmək istəməyənlər, zülmdən və ölüm qorxusundan evini, məmləkətini qoyub qaçan məzlum insanların üzünə qapısını örtənlər bir gün etdikləri soyuqqanlı hərəkətlərin hesabını

    Allaha verəcəklərini unutmamalıdırlar. Müsəlman olan və Allaha iman gətirən şəxs isə keç vaxt belə məsuliyyətin altına girməz və dünyada axıdılan hər damla qandan məsul oldugunu bilərək yaxşılıq etməkdən əsla və əsla vaz keçməz.

    Nə üçün yaxşı insan olmalıyam? Çünki məni Allah yaradıb, Allah yaxşılıq etməyimi istəyir, Allah yaxşılıq edənləri sevir. Yaxşılıq etmək həm insanın ruhuna zövq verir, həm ətrafındakı insanlara xoş təsir edir, ən əsası isə, insan səmimi olaraq etdiyi hər yaxşı əməlinin müqabilində axirətdə qarşılıq görəcək inşaAllah.

    Yuxarıda yazılanlardan da belə nəticəyə gəlmək olar ki, heç bir “mənfi” hadisə, heç bir “mənfi” münasibət bizi “yaxşı insan” olmaqdan və gözəl əxlaqda qətiyyətli olmaqdan yayındırmamalıdır. Bu dünyaya gəliş məqsədimiz Allaha qulluq etmək və gözəl əxlaq göstərməkdir, beləliklə, pisliyə pisliklə yox, yaxşılıqla cavab verməliyik. Uca Allah bir ayəsində belə buyurur:

    Yaxşılıqla pislik eyni ola bilməz. Sən (pisliyi) yaxşılıqla dəf et! O zaman səninlə ədavət aparan kimsə sanki yaxın bir dost olar. (Fussilət surəsi, 34)

    Vəfa Məmmədova

  • Tənha qalmaq istəyirsən?

    img_5902

    Çox adam tənha olmaq istəyir, müəyyən bir vaxt ərzində tənha qalmaq istəyir, bezir insanlardan, hər kəsdən, bəzən elə sakitlik istəyirsən ki, başını götürüb harasa qaçmağı arzulayırsan, tənha, adamlar olmayan yerə… Fikirlərini, hisslərini yerbəyer etmək, həyatını, gələcəyini planlaşdırmaq üçün tənha qalmaq istəyirsən… Tənha qalmaq bəzən yaxşıdır, uzun müddətə deyil, qısa müddətə…

    Tənha qalmaq nə deməkdir?Tənhalıq!

    Tənhalıq tək ağlamaqdır, başını boynuna qoyacaq, sarılacaq və birgə ağlayacağın bir kimsənin olmamasıdır;
    Tənhalıq etibar edib, paylaşacağın. məsləhətləşəcəyim kiməsə ehtiyac duymaqdır;
    Özündən asılı olmaqdır;
    Xəstələnəndə xəstə hal, qızdırmayla yemək bişirmək, çay dəmləmək, aptekə gedib dərman almaqdır;
    Tənhalıq marketə, bazara tək gedib, tək özün üçün bazarlıq etmək, yükünü ağırlığından asılı olmayaraq özünün daşımasıdır;
    Öz-özünə yazmaqdır, sanki gündəliyin olmaqdır özünə;
    Tənhalıq tənha olduğun və evdə səni kimsə gözləmədiyi üçün evə ancaq yatmağa gəlməkdir;
    Tənhalıq evdən uzaqlaşmaq, qaçmaqdır;
    Tənhalıq iştahsızlıq, yemədən yatmaq, təklikdə gəzməkdir;
    Tənhalıq göz yaşları və düşüncələrlə, ağrılarla baş-başa qalıb yuxuya getməkdir;
    Tənhalıq evindəki və ya iç dünyandakı sükunəti özünün pozmağındır;
    Tənhalıq vaxtın tez keməsini və günün tez keçməsini arzulmaqdır;
    Tənhalıq bayramlardan imtina etməkdir, onları qeyd etməməkdir, çünki qeyd etməyə kimsən qalmayıb artıq;
    Həyatındakı yaxşılıqları və yaxşıları, pislikləri və pisləri unutmamaqdır;
    Darıxmaq, həsrət çəkmək, ümid etmək, inanmaq və bunlarla özünü təsəlli edib, aldatmaqdır;
    Bir qadın üçün qadınların da, kişilərin də sənə olan pis niyyəti, paxıllığı, söz-söhbəti, ittihamı, söyüşləri, təhqirləridir, kişilər tərəfindən edilən əxlaqsız təkliflərdir;
    Tənhalıq hər an öləcəyini anlamaq və öləcəyin zaman kimsənin vecinə olmamasını qəbul etməkdir;
    İntim həyata vida deməkdir;
    Hər işi özünün görməsidir;
    Başını işlə qatmaqdır və tənha olduğunu unutmağa çalışmaqdır…

  • Çağrılmamış qonaqlar və qonaqlıq… III hissə (satirik, yumoristik yazı) Qonaqlara tələblərim…

    1620

    Əslində, qonaqpərvər insan olmuşam, ərə gedəndə evimiz həsən soxdu dəyirmanı idi, gecə saatlarınadək evimizdə qonaq olardı, elə ata evimdə də, gələn və gedən, bəziləri isə gələndən sonra təkrar bir də gəlməyən qonaqlarımız olmuşdur…

    Zaman və insanlar, cəmiyyət insanı dəyişər, insanı yox, fikirlərini və qərarlarını…

    Son zamanlar cəmiyyətə və dostlara bir az güzəştə getmək, açılmaq istəyirəm, evə qonaq dəvət etmək və dəvət etdiyim yerə getmək məsələsində…

    Amma evimə qonaq çağıracağım şəxslər üçün şərtlərim var, qəbul edirlərsə, dəvət edəcəyəm, özü də hər kəsi deyil, məsləhət və layiq bildiyim insanları…

    Evə mən dəvət etməsəm, özüm çağırmasam, öncədən təsdiq etməsəm, gəlmək və beynimi xarab etmək, qapımın önünü kəsdirib inad etmək, həyasızlığa salmaq, şüvən qopartmaq yoxdur. Qapımı açmağıma məni peşiman etməyin, həyasızlıq etsəniz, şantaj və s. kimi variantlara əl atsanız, polisə müraciət edəcəyəm;
    Nə verirlərsə, içmək, nə verirlərsə, yemək… Xüsusi sifarişlər verməmək… Nə var, onu da bişirirəm, nə var onu da içməyə hazırlayıram;
    Gec saatlarında qonaq gəlməyi və gecəni qalmağı istəməmək… Sərt və kobud şəkildə, rədd ediləcək bu təklif;
    Evdəki şkafları yoxlamamaq; Təftiş və nəzarətə gəlməmisiniz;
    Mənə fiziki cəhətdən toxunmaq və ya əl atmaq, dərhal qovulacaqsınız;
    Mənə evimdə olan hər hansı bir əşyanı atmağa çalışmaq, icazəsiz nəyəsə toxunmaq, icazə alaraq götürdüyünü yerinə qoymaq, məndən nəyisə hədiyyə istəmək; Mənim icazəm olmadan nəyəsə toxunanda, çox sərt oluram, adi etik qaydadır, götürürsən, qoy yerinə, evimdə olan nəyisə kiməsə ancaq özüm istəsəm hədiyyə edə bilərəm, nəyisə atmaq halı dərhal oğurluq halı kimi qiymətləndiriləcəkdir və bununla bağlı müvafiq tədbir görüləcəkdir;
    İçəri daxil olan kimi vanna otağına keçib əlini yumaq; Adi gigiyenik qaydadır;
    Lazımsız və dəxlisiz mövzulara toxunub, mənasız suallar vermək və yorucu olmaq;
    Qonaq gəldiyinizdən sonra çıxıb getmək, çox qalmamaq, sizi ora qeydiyyata salan yoxdur;
    Xəstə olduğunuz halda, gəlməyin; Xəstələnməyinizlə bağlı faktı gizlətməyin; Sayənizdə xəstələnib, işdən qalmaq niyyətim yoxdur;
    Evdə olarkən ora-buranı qaşımamaq, çirk çıxartmamaq, burnu eşməmək;
    Yemək zamanı danışmamaq;
    Ev şəraitdə və evində şəkillər çəkməmək-icazəm və razılığım, istəyim olmalıdır;
    Söyüş söymək və telefon, planşetdə eşələnmək; Onu yolda və başqa yerdə edə bilərsiniz;
    Balkona çıxmamaq, evdə ucadan, qışqıraraq danışmamaq;
    Qonaq çağrıldığınızı vaxt gəlin, tez gəlməyin, gecikməyin; Dəqiqliyi sevirəm;
    Əliboş gəlməyin))));
    Evə daxil olarkən, ayaqqabınızı çıxardın, ayaqqabı ilə evə daxil olmayın;
    Soyuducuya barmaq etməyin; Orada nə var, nə yox, mən bilərəm;
    kömək etmək adı ilə ev işlərində ev sahibinə kömək etməyin;
    İçib keflənməyin; Meyidinizi evinizə daşıyan deyiləm;
    Siqaret çəkməyin; Siqaretin iyi mənə pis təsir edir, zəhərlənmək istəmirəm;
    Evin bir otaqlı olduğunu nəzərə alıb, yatağ mebelinin üstündə oturmayın, uzanmayın;
    Hər dəfə mənim yaşadığım yer tərəfdən “təsadüfən” keçdiyin zaman və ya yolunuzun “üstündə” olduğu zaman mənə zəng edib, “gəlirəm sizə” deməyin;
    Kişilərə aiddir: İntim təklif etməyin, məni əlləşdirməyə çalışmayın;
    Evli kişilər xanımınızla gəlin;
    Gələndə dostlarınızı və bütün milləti tökməyin, tanımadığım və gözləmədiyim, dəvət etmədiyim hər kəsi qəbul etməyəcəyəm;

  • Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində Azərbaycanlıların Soyqrım günü ilə əlaqədar geniş toplantı keçirilib

    Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqrım günü ilə əlaqədar geniş toplantı keçirilib. Toplantıda bildirilib ki, iki əsr ərzində Azərbaycan xalqına qarşı dəfələrlə törədilən soyqrımlara uzun illər siyasi-hüquqi qiymət verilməyib. Amma buna baxmayaraq Azərbaycanda XIX əsrin əvvəlindən başlayaraq xalqın kütləvi şəkildə işgəncələrə məruz qalması, Azərbaycan torpaqlarının işğal edilməsi ilə nəticələnən bütün faciəli hadisələr tarixin yaddaşına həkk olunub.

    ADAU-nun mətbuat xidmətindən verilən xəbərə görə tədbiri universitetin rektoru, professor, AMEA-nın müxbir üzvü İbrahim Cəfərov açıb və deyib ki,
    son illərdə Azərbaycan dövləti azərbaycanlı əhaliyə qarşı soyqrım və etnik təmizləmələr haqda həqiqəti beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq üçün çox iş görüb. Tarix boyu ermənilər Rusiya ilə əlbir olaraq azərbaycanlılara qarşı soyqrım siyasəti həyata keçirib. Azərbaycanın onlarla kənd və şəhərlərində etnik təmizləmələr aparılıb. Bakı, Şuşa, Zəngəzur, İrəvan, Naxçıvan, Qarabağ və başqa bölgələrdən azərbaycanlıları qovublar. 1918-ci ilin mart ayına qədər İrəvan quberniyasında azərbaycanlılar yaşayan 199 kənd talan edilib və yandırılıb.

    Azərbaycan tarixi, fəlsəfə və hüquq kafedrasının müəllimi Samirə Qasımova mərzusində vurğulayıb ki, martın 30-da səhər erməni-bolşevik dəstələri Bakını hərbi gəmilərdən atəşə tutublar. Artilleriya atəşindən sonra silahlı daşnaklar azərbaycanlıların evlərinə soxularaq, onları amansızcasına qətlə yetiriblər. Martın 31-dən aprelin 1-nə keçən gecə azərbaycanlı əhaliyə qarşı qırğın kütləvi xarakter alıb. 3 gün ərzində Bakıda 17 min nəfər öldürülüb. Ermənilər Bakı, Şamaxı və Quba qəzalarında, Qarabağda, Zəngəzurda, Naxçıvanda, Lənkəranda azərbaycanlı əhaliyə xüsusi amansızlıqla divan tutublar.

    Toplantıda xüsusi qeyd edilib ki, Azərbaycan xalqının həyatında faciəli hadisələr barədə tarixi həqiqəti birinci olaraq Heydər Əliyev bəyan edib, 1998-ci il martın 26-da Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü haqqında Fərman imzalayıb. Bu sənəd uzun illər bundan əvvəl baş verən hadisələr barədə həqiqəti açıqlayıb, xalqın yaddaşını təzələyib, onu öz tarixi köklərinə, mənəvi-əxlaqi dəyərlərinə, vətənə məhəbbət duyğularına qaytarıb.

    Qalib Rəhimli,
    ADAU-nun Mətbuat Xidmətinin rəhbəri

  • Daha gözəl cəmiyyət üçün…

    12895246_552095624972756_956201216_n

    Hər birimiz ideal cəmiyyətdə yaşamaq istəyərik, o cəmiyyətdə ki, hər kəs bir-birini sevsin, bir-birinə hörmət etsin, sülh hakim olsun, orada oğurluq, dələduzluq, yalan, pislik, sevgisizlik olmasın. Bu cəmiyyət lap keçmişdən bəri hər kəsin arzusu olub. Elə cəmiyyətdə nəinki yaşamaq, onun varlığını təsəvvür etmək belə necə xoşdur. Düzdür, bir çox insan belə cəmiyyəti “utopiya” adlandırıb və bunun varlığını mümkünsüz qəbul edib, ancaq insanlar istəsələr, hər şey mümkündür.
    Hər birimiz dünyada yaşamağın nə qədər çətin olduğunu görürük. Hər gün xəbərlərdə, yaxud da canlı həyatımızda bunlara şahid oluruq. Terror hadisələrindən tutmuş cinayətlərə qədər dünyanın hər yerində xoşagəlməz hadisələr baş verir. Hərçənd insanlar bu halları sevməsələr də, bunları həyatın bir hissəsi kimi qəbul edirlər, sanki bunlar olmalıdır. Bu hadisələr bir çox insana adi gəlir. Ancaq bütün mənfi hadisələrin əsasında duran əsas səbəb vicdansızlıq, insanların Allaha imanının zəifliyidir. İstər dünya səviyyəsində olsun, istərsə məişət həyatımızda rastlaşdığımız adi hadisələr olsun. Məsələn, sizə bir nümunə verim. Bu yaxınlarda marketdə əldə paketlənmiş şirniyyat almaq istəyirdim, son istifadə müddətinə baxdım. İstifadə müddətinin göstərildiyi kağızın altında bir dənə də kağız vardı, aralayıb ona da baxdım, sən demə o şirniyyatın istifadə müddəti bitib. Amma onun üzərinə yeni kağız əlavə edərək insanlara satmağa çalışırlar. Bəs insanların belə davranışının səbəbi nədir? Daha çox pul qazanmaq üçün necə ola bilər ki, başqa insanların səhhətini nəzərə almırlar? Hətta dünya səviyyəsində necə olur ki, terror hadisələri nəticəsində bir anda minlərlə insanın canına qəsd edilir?
    Yuxarıda saydığım bütün sualların cavabı vicdansızlıqdır. “Vicdan” sözünü eşitməyən insan, demək olar ki, yoxdur. Ancaq bəzi insanlar bu anlayışı çox məhdud mənada anlayır, məsələn, kiminsə çörəyinə bais olmamaq, çöldə qalmış sahibsiz heyvanlara yemək vermək, qocalara kömək etmək və s. Ancaq vicdan, sözün əsil mənasında, yaşamaq istədiyimiz gözəl cəmiyyətin əsasıdır, hər mövzuda mühümdür. Məsələn, bəzi insanlar var ki, əsas ailəsini düşünür, ailəsinin sağlam, rahat, təhlükəsiz mühitdə yaşaması üçün hər cür vasitəyə əl atır. Ailəsinə qazanc aparmaq üçün digər insanları təhlükəyə atmaqdan da çəkinmir, yuxarıda çəkdiyim marketdəki hadisə misalı kimi. Bu hərəkəti edən insandan və onların ailəsindən soruşsan, o bu hərəkətində heç bir qəbahət görməz, “hər kəs edir, mən niyə etməyim?” – cavabını verər. Bəs insanı belə davranışdan uzaq tutan nə ola bilər? Əlbəttə, Allah qorxusu, vicdan.
    Ey iman gətirənlər! Allah xatirinə ədaləti qoruyan şahidlər olun. (Hər hansı bir) camaata qarşı olan kin-küdurət sizi ədalətsizliyə sövq etməsin. Ədalətli olun! Bu, təqvaya daha yaxındır. Allahdan qorxun! Şübhəsiz ki, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır. (Maidə surəsi, 8)
    Vicdanlı insan yalnız ailəsinə, yaxınlarına, qohumuna, millətinə, dövlətinə yaxşılıq edən insan deyil, vicdanlı insan Allah üçün bütün bəşəriyyətə qarşı məsuliyyət hiss edən, hər kəsə yaxşılıq edən, bütün dünyanın qurtuluşu üçün cəhd edən insandır. Vicdanlı insan hər davranışında və düşüncəsində Allah rizasını hədəf alan insandır, etdiyi yaxşılığın əvəzini insanlardan deyil, Allahdan gözləyən insandır. Vicdanlı insan pis əməldən də çəkinəndə bunu insanlara görə yox, Allaha görə ondan uzaq duran insandır. Vicdanlı insan etdiyi hər əməlin hesabını Allaha verəcəyini bilir, bu əməllərinin boşuna getməyəcəyindən, axirətdə hər şeyin qarşısına çıxacağından əmindir. Vicdanlı insan, hər şeydən öncə, qəlbində Allah sevgisi olan insandır, Allahı sevən insan Onun buyurduğu əxlaqı sevə-sevə həyatına tətbiq edən və Onun sevmədiyi davranışlardan da ehtiyatla uzaq duran insandır. Belə insanların cəmiyyətin həyatında artması necə gözəl olardı, o insanların ki, sən onların əxlaqına, ağlına, ədalətinə tam güvənirsən. Bu sayədə ideal cəmiyyət də formalaşar, hər kəs rahat yaşayar, arzuladığı cəmiyyəti görər.
    Odur ki, daha gözəl cəmiyyətin qurulması üçün müxtəlif təkliflər verilsə də, bunun üçün cəhd edilsə də, bir çoxu uğurla nəticələnməmişdir. Çünki əsas problem – vicdansızlıq görməzlikdən gəlinib. İnsan hər nə qədər çox kitab oxusa, təhsil alsa, dünyanın müxtəlif mədəniyyətləri ilə tanış olsa da, əgər o insanda vicdan yoxdursa, onu cəmiyyət üçün “faydalı” insan adlandırmaq olmaz. Çünki o insan etdiyi davranışları yalnız oxuduqlarına və eşitdiklərinə görə müəyyən edir. Ancaq vicdanlı insan hər davranışında, ilk dəfə rastlaşdığı və təcrübəsi olmadığı hallarda belə gözəl əxlaq göstərəcək. Çünki o vicdanını – Allahın ona ilham etdiyi səsi eşidir və ona tabe olur. Bu səs isə hər birimizə eşitdirilir, sadəcə bunu eşitmək və o səsi həyata keçirmək lazımdır. Gözəl cəmiyyət istəyiriksə, vicdanlı insan olaq.

    Xəyalə SƏFƏROVA

  • Yalçın YÜCEL.”YAZIN İNSANININ SORUMLULUĞU” (Deneme)

    175054_178868168822977_4360000_o

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    YAZIN İNSANININ SORUMLULUĞU

    Dostoyevski der ki: “Her insan herkes karşısında her şeyden sorumludur.” Çağdaş dünya görüşü ve buna bağlı olarak çağdaş sanat anlayışı sanatçıya özellikle de yazara büyük sorumluluklar yüklemiştir. Yazarın yüreği halkıyla birlikte çarpmış, halkın bilinçlenmesine önderlik etmiş, halkın direniminde onun yan başında yer almış, bu yüzdende haksızlık yapan, ezen kitlenin hışmına uğramıştır. Bu durum daha da güçlü kılmıştır sanatçıyı. Çünkü sanat sürekli bir baskının sonucudur. Büyük sanatçı, güçlüğün oluşturduğu engeli kendisine atış potası yapan adamdır. Bir de sahte yazarlar vardır; kendini yazar sayan, öyle gözükenler…
    “Yazar yazıyorsa, özgürlüğün hep tehlikede olduğu bir dünyada, özgürlüğü belirtme ve ona seslenme görevini üstüne almış demektir. Bu ortama girmeyen bir yazar suçludur. Sade suçlu olmakla kalmaz, çok geçmeden yazar olmaktan da çıkar. İnsan bir şeyler söyleyeceğim diye yazar olmaz, o bir şeyleri belli bir biçimde söylemek için olur.” Diyen J.P.Sartre yazın insanının sorumluluğunu da kesin çizgilerle ortaya koyar. Yine bu konuda kalemine özlü düşünceler akıtmış düşünür ve felsefeci Nermi Uygur’un birkaç cümlesini de yansıtmadan geçmek istemiyorum: “ Yazar, tepeden düşen taş gibi, esmekten başka bir şeyi olmayan rüzgar gibi, düz yolda yuvarlanan tekerlek gibi, akan su, çöken sis, parlayan güneş gibi olmalı: ödev diye zorlamayla değil, kendiliğinden; ödül için değil, gerçek özden geldiği için yazmalı. Yaşantıyı kağıda gömmek değildir yazarlık. Yaşantıyı , okununca yeniden yaşanacak biçimde yok olup gitmekten kurtarana yazar denir. Bunu da yazar ancak okurla başarabilir.”
    Sanatın ve edebiyatın toplum üzerinde etkinliği elbet ki çok büyüktür. Bu etkinlikte yazarlar, sanatçılar insanların var olma ve hak elde etme çatışmasının birer parçasıdırlar. Çünkü sanat, edebiyat damarlarını besleyen asıl güç insan yaşamından ve tarihsel olgulardan kaynaklanmaktadır. Sorunların bir su aygırı gibi büyümesi ve özgür düşüncenin kısıtlanması durumunda yazar bir kalkan korumasıyla girer araya. Toplumu kendi bütünü içerisinde doğa-insan, insan-üretim ilişkileri konumunda kalemine alır. İnsanın kendine ve alın terine yabancı düşmesini önler. Barışçı bir davranış ortaya koyup bunun çabasını gösterir. Haksızlık tepelerine savunma sözcükleri gönderir. Bu haksızlıkları gün ışığına seriverir. Boileau’un: “Sanatın aynasında güzelleşmeyen hiçbir canavar yoktur.” sözü sanatçının toplum yaşamındaki giz dolu önemini de gökçek bir duyguyla belirtmektedir.
    Yazarın kullandığı malzeme dildir. Ancak ozan bu malzemeyi özgün bir biçimde kullanır. Yazarın malzemesi olan sözcükler yaşamın içinden düşünce kalemine gelirken üzerlerindeki anlam yükünü de birlikte getirirler. Yenilikçi bir yazar kullandığı öz suyunu halkının yaratıcı bütünlük kültüründen alır; bu birikimi kendi özü ve yaratıcılığıyla kucaklaştırır. Yazar içindeki bu sonsuz güzellikteki kır yamacını insanlarına sunarken de son derece cömerttir. Nice şiirler vardır ki düşünce penceremizi her açtığımızda derinlerde buluruz kendimizi. Zaman olur sevinç dallarında uçuşan kuşlar, zamansa gözyaşı oluruz. Böylesi duygularla bazı ozanlarımızın şiirlerinin sözcük bahçelerinde gezdirmek istiyorum sizi: “pencereyi açtım/elma ağacı serçe cıvıltısı/ve kedi/güneşle döküldüler sabaha”(Ahmet Özer), “Bir virgül dilimin ucunda/Ezik ve kekremsi/Her bütüne meydan okuyan!”(Oktay Rifat),”Şiir bir çıngıraktır, diyor/Ne türlü cayırtı koparsa/Kopsun ya da susmuşluğun en/Koyusunda çalıp durur hep/Avucumda”(Sabahattin Kudret Aksal), “ben sana mecburum bilemezsin/adını mıh gibi aklımda tutuyorum/büyüdükçe büyüyor gözlerin/ben sana mecburum bilemezsin/içimi seninle ısıtıyorum”(Attila İlhan), “Anılar, küllü karanlık/Arsız çocukları sokağın/Unutmak istesek de/Peşimizden geliyor”(Gülten Akın), “Ömrünüz taş olsa da gide gide yorulur/Bir gün ölüme çıkar bu yolun kıvrımları/Ne kaldırımlar kadar seni anlayan olur/Ne senin anladığın kadar kaldırımları”(Necip Fazıl Kısakürek), “Bu yıl gene güz/Geçer gibi bir savaşın çatı katından/Yakıp günü birliğin kurşuni tozlarını”(Sezai Karakoç), “Günler günlere benziyor bazen/Ateş yakmıştık reçine kokuyordu elim/Ve sesler: Bir çavlan vardı da sanki/Başka günlere kalmadı açtım güneşi”(Adil İzci), “Neydi damarlarımızda çoğalan, çoğalan/Neydi bu tepenin ardı?/İçimizde sadece vatan değil/Yeryüzü kadar bir şey vardı/Ateş mi gelirmiş, yel mi esermiş/Akıyoruz, hayatımız nerde pek belli değil/Kurtulmuşuz bedenden artık/Kimse ayaklı, elli değil”(Fazıl Hüsnü Dağlarca), “Neylersin ölüm herkesin başında/Uyudun uyanmadın olacak/Kim bilir nerde, nasıl, kaç yaşında/Bir namazlık saltanatın olacak/Taht misali o musalla taşında”(Cahit Sıtkı Tarancı)”Oğulları gibiydik o konduların/Bıçakla çizilmiş yüzleri/Yazılmamış tarihi kentin/Yanından geçerken denizin/Gizleyemezdik utancımızı/Oysa hazırdık gökyüzünü/Sırtımızda taşımaya”(Mehmet Başaran)
    Bir yazının yazı olması, bir şiirin şiir olması için yetkin bir düşüncede olgunlaşması gerekir. Yıllar geçse de insanların yüreklerinden ayrılmayan yazılar, şiirler ve resimler artık ölümsüzlüğe erişmişlerdir. Ya o oluşumları kalemlerine yansıtan o özlü insanlar, yanı başımızın en sağlam dostları onlar değil midir? Türk toplumuna kurtuluş yolunda öncülük etmiş, Türk insanının duygularını harekete geçirmiş, İstiklal Marşı’yla tarihimize bizleri sıkı sıkıya bağlamış bir Mehmed Akif Ersoy’u Türk toplumu unutmamıştır ve de unutmayacaktır. Çünkü o sorumluluğunu yerine getiren yazarlarımızdandır.
    Niyedir ozanların, yazarların hiçbir engel tanımadan “yeni oluşumlar üretmek” isteyişleri? Niyedir kendilerini “amansız bir yarış” içine koymaları? Ben ozanların, yazarların topluma karşı olan sorumluluklarını zamanın sırtına yükleyerek, geleceği güzel kılma isteyişlerine bağlıyorum bunu. Elbet ki rahatına düşkün kişilerin işi de değil edebiyat: Gerçekleri dürtükleyip uyandıracaksın; yine gerçekleri söylediğinde yalnız bırakılacaksın; bindiğin dalı keseceksin; herkesin sustuğu bir yerde çıkıp konuşacaksın; sorunlar yokuşunda nefes nefese kalacaksın. Tüm bu güçlükler bir yazarı her an bekleyecek konular olacaklar.
    Sanatın işlevlerinden biri de, insanı insana tanıtmaktır. Yazın insanı yapıtlarıyla ulaşır okuyucusuna. Yazın yoluyla bir toplumun insanlarını başka toplumların insanları tanımış olur. Çehov’la, Gorki’yle, Tolstoy ve Dostoyevski’yle Rus insanını, Balzac, Zola, Flaubert’le Fransız insanını tanırız. Tanımak sevmenin de ilk adımıdır. Yazar yapıtıyla savaşa karşı çıkar. Eğer dünyada sanat birikimleri tüm insanlara ulaşmış olsaydı şimdi barıştan söz edilirdi. Bugün savaşmaya yönelik insanları ele alacak olursak onların çoğunlukla sanat yapıtlarından uzak düştüklerini anlarız. Büyük yazarlar ve sanatçılar azalım gösterdikçe dil kötüleşecek, kültür ise soysuzlaşacaktır. Asıl korkulacak olansa insanlığın yitip gitmesidir kuşkusuz.

  • Yalçın YÜCEL.Muhteşem şiirler

    175054_178868168822977_4360000_o

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    BİR BAHAR DAHA

    Bulutsuz bir gökyüzünün ardında
    Şimdi bir başka güzelliğini kuşanıyor doğa
    Sevinç uçurtmaları ellerinde
    Düşecek yüreklere yeniden bir dinginlik

    Hüzünlerin yağıp yağıp da dinmediği sabahlarda
    Bir değişim var, karıncalara şenlik
    Bu, hep birlikte ki bir uyanıştır
    Yoksulların biçimlediği şarkılarda ünlediği!

    Şimdi bahar
    Okullar kapanmaya hazırlanacaklar yavaş yavaş
    Ziller uzun bir süre çalmayacak artık
    Ve dağılacak çocuklar bir bir

    Yaşlanmış zamanın üstünde koşarak
    Turnalar geçiyor işte, mavi göğü öperek
    Sanki çın çın ötüyor uzaklar
    Bilmem ki, kaç bahar daha geçecekler buralardan

    İçimizin hüzünlerini biraz olsun dağıtarak
    İşte baharsı canlanış, benim köylerim
    Papatya beyazı kuzular, onca oğlaklar

    Bir başkadır, kır yamaçlarında şu geçen her günüm
    Açılan her çiçekte bir güzellik, bir koku
    Beton yığını şehirler üstüne koşarlar hep birlikte
    Bilmem ki daha kaç kez
    Kaç kez daha
    Duyacak, görecek bu yürek
    Şu yalancı dünyanın koynundan.

  • Yalçın YÜCEL.Muhteşem şiirler

    175054_178868168822977_4360000_o

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    SAAT VE GECE

    Tam gece yarısı
    Uykumun boğazına yapışır bir saat
    Din don, din don
    Ter içinde fırlarım korkuma
    Beynimde karanlığın ayakları tepinip dururlar sanki
    Üzerime üzerime gelir tüm gölgeler
    Her yanımda fısıltı dolu
    Pencereler açılıp kapanır
    Yüreğimde bir yarış atı
    Varış çizgisini belirlemişçesine koşar
    Dur desem de, dizginler boştadır
    İki kafadar el ele vermiştir orada
    Saat ve karanlık
    Din don, din don

    ELLERİME YABANCI CEPLERİM

    Küçük bir köyde doğmuşum
    Kasım günlerinin bir soğuk sabahında
    Tuza belemişler daha doğar doğmaz
    Ağlamışım uzunca, ilk acıyı tadarak

    Akşamın karanlık elleri uzandığında evlere
    Gaz lambaları ışıtırmış geceyi
    Ve ben öylece bakar kalırmışım fitildeki ateşe

    Demek ki o günlerden kalmış ışığa, aydınlığa sevdam
    Şimdi güneşle birlikte doğar gibiyim
    Batışındaysa hüzünler katlarım bir köşeye
    Giysilerim gelir takılır usuma çoğu kez
    Onlar küçük geldikçe üstüme
    Sanki ben küçülürdüm, büzülürdüm içimde

    Bir cebim olmadığı için, ellerim üşürdü kar beyazında
    Koltuk altlarımı cep yapardım o zaman
    Parmaklarım uyuşurdu yine de
    Yıllar geçip gitti de bir bir
    Şu an ki olan ceplerime bir türlü alışamadım

  • Harika UFUK.”ADAM OLMA GÜNÜ”

    huh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    Sevgililer Günü, Anneler Günü, Babalar Günü, Öğretmenler Günü, Eczacılar Günü, Tıp Doktorları Günü, Hemşireler Günü, Emekçi Kadınlar Günü, Çalışan Gazeteciler Günü, Dünya Su Günü… Günler, günler, günler… Daha önce Ev Kadınları Gününü önermiştim ama pek ses çıkmamıştı. Yine de hatırlatmakta fayda görüyorum. Bir kez daha düşünün.

    Sözüm yok bu günlere, kutlayan kutlasın da çok önemli bir gün atlanmış. Her mesleğin, her şeyin günü var da bir adam olma günü yok! Oysa en çok ihtiyaç duyduğumuz şeydir adam olmak… Ama bir gün değil, yılın her günü, her saati adam olmak gerekir. Yoksa bir tek gün kuyumcuları, çiçekçileri, restoranları, pastaneleri ziyaret etmekle olmuyor bu işler… Adam olmak ince sanat, sanatın daniskası, alası…

    Adam olmanın okulu yok, insanın içinden gelecek. Ailesinden öğrenecek öncelikle adamlığın inceliklerini… Mesela baba, anneyi dövmeyecek. Ona hakaret etmeyecek. Karısına sevgi, saygı göstererek yeni yetişen oğluna örnek olacak. Dürüstlüğü, efendiliği öğretecek. El âlemin kızına karısına sarkmamayı öğretecek ama bunları kendi hayatında uygulayacak da… Yoksa “Hoca verir talkını, kendi yutar salkımı…” türünden olmayacak.

    Anne de kızını ezmeyecek. Mesela:
    – Kızım, ağabeyine sofra hazırla.
    – Neden, kendi hazırlayamıyor mu? İkimiz de aynı anda okuldan geldik. Beraber hazırlasak olmaz mı?
    – Sen kızsın. Sen hazırlayacaksın. O erkek…
    – Kızım, ağabeyinin ütüsünü yap. Gömleğini, pantolonunu ütüle. Pantolona çift çizgi yapma, geçen seferki gibi…
    – O, neden kendi pantolonunu ütülemiyor? Eli kırık mı?
    – Çok konuşma, sus ve annenin sözünü dinle bakayım. Kız kısmı itaatkâr olur.İtiraz istemem.
    – Peki…

    Bu diyalog böyle sürüp gidecek olursa kolay kolay adam olamayız. Kız çocuklarımız erkeğe hizmet etmek üzere programlanacaksa erkek de her şeyi kendi hakkı bilecektir. Kızlar bir erkekle konuştuklarında hakaret yaşarlarken erkeğin alkışlanması da bu ikileme bir örnektir. İşin tuhaflığı, çelişkiler buradan başlıyor zaten…

    Eşit olmak dururken üstünlük taslamak da neyin nesi? Kimse kimseyi ezmesin, üzmesin.Adam olmanın cinsiyeti olmaz. O halde kadın da olsak erkek de olsak adam olmayailk önce kendimizden başlamalıyız.

    Adana.10.02.2015.SAAT:15.05

  • Harika UFUK.”GÜVEN MESELESİ”

    huh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    Şu günlerde çevremdekilerin ağız birliği etmişlercesine söyledikleri bir cümle var: “Bu devirde kimseye güven kalmadı.” Neredeyse hepimiz “Neden bu hallere düştük?” diye kara kara düşünmekteyiz. “İnsanoğlu çiğ süt emmiş.” sözü de yeni değil, yıllardır söylene söylene dillerde pelesenk olmuş. Gazete haberlerini okuduğumuzda şaşkınlık içinde kalıyoruz. Televizyonda haberleri izlemeye çekinir olduk.

    Yapılan haksızlıklar, şiddet ve saldırılar kanımızı donduruyor. İnsan, karşısındakine inanmak ve güvenmek ihtiyacı duyuyor. Kötülük yapan kişiye ”Neden bunu yaptınız?” diye soruyorsunuz cevap kısa, öz ve bir o kadar da düşündürücü… “Canım öyle istedi!” Sorumsuzluğun, terbiyesizliğin, haksızlığın özeti… Yaptığımız her şeyin makul bir açıklaması olmalıdır. Topluma zarar verecek davranışlardan daima uzak durmalıyız.

    Bir zamanlar çalıştığım okula giderken oldukça kalabalık belediye otobüsünde yaratığın birinin liseli bir kız öğrenciye tacizde bulunduğunu gördüm. “Otobüs kalabalık da ondan…” bahanesinin arkasına sığınan sapığa ters ters baktım, kıza da “Bana doğru yaklaş.” dedim. Elimden geldiğince o öğrenciyi korumaya çalıştım. Neden güven içinde yaşayamıyoruz? Evimize, iş yerimize, okulumuza giderken neden huzur içinde değiliz?

    Anlatılanlar gençleri korkak ve güvensiz yapıyor. . Elinde bir adresle karşımıza çıkıp tarif isteyenlere de kuşkuyla bakar olduk. Yolda karşıdan karşıya geçmek için yardım isteyen yaşlı kadın kızı bayıltarak bir taksi çağırıp “Kızım fenalaştı.” diyerek götürebiliyor. Ya kadın tacirlerine pazarlanıyor, ya böbreği çalınıyor. Yahut bir delikanlı çok güzel bir bayandan etkileniyor, onun teklifini kabul ederek partiye gidiyor. Kendince eğleniyor, içki içiyor, sabah buz dolu bir küvette böbreği alınmış halde gözlerini açıyor.

    Hayatınız boyunca dürüstlüğü ilke edinirseniz gece başınızı yastığa koyduğunuzda huzur içinde uykuya dalarsınız. “Temiz bir vicdan kadar yumuşak bir yastık yoktur.” Fransızların bu atasözünde olduğu gibi önemli olan vicdanını temiz tutmaktır. Hayret ediyorum her türlü kötülüğü yapanlar rahat uyuyabiliyorlar mı?

    Bu gidişle kız ve erkek çocuklarımızın, genç kızlarımızın yetişkin erkeklere potansiyel sapık olarak bakacakları düşüncesi bile çok ürkütücü… Toplumda kadın-erkek omuz omuza, sırt sırta, el ele yaşarsa hayat güzelleşir. Birbirimizi ötelemeye başlarsak “Ne olacak kadın milleti! Saçı uzun, aklı kısa…” veya “Ne olacak erkek milleti işte… Güven olmaz onlara… En iyisinin canı cehenneme…” dersek kutuplaşırız. Toplumu zedeleyen tutumların başında ötekileştirmek gelir.

    İnsanlar artık birbirlerine güvenmiyorlar, inanmıyorlar. Kimi insanlar da güven oluşturmak için en kutsal değerler üzerine yalan yere yemin ediyorlar. Sonra da “Yalandan kim ölmüş!” diyerek gülüyorlar. Neden bol bol yemin ederiz hiç düşündünüz mü? “Karşıdakini inandırmak için…” dediğinizi duyar gibiyim. Oysa doğru söz, yemin istemez. Güvenilir insan olursanız zaten yemine hiç de gerek kalmayacaktır. Ne acıdır ki insanlar birbirlerine güvenemezken paranın gücüne güveniyorlar. “Para her kapıyı açar.” düşüncesi egemen olmuş maalesef…

    Toplumda huzur içinde yaşamak istiyorsak önce kendimizdeki ve ailemizdeki aksaklıkları gidermeliyiz. Çocuklarımıza sahip çıkmalıyız ama yetmez; onlara akıllarını kullanmayı ve empati kurmayı da öğretmeliyiz. Bize yapılmasını istemediğimizi başkasına yapmamayı ilke edinmeliyiz. Güvenmek istiyorsak güvenilir olmayı başarmalıyız. Güvenilir bir insan olmak kadar onur veren hiçbir mertebe yoktur.

    Adana.19 ŞUBAT 2015 SAAT: 16.30

  • Atam…

    1620

    O, mənim qürur mənbəyimdir, ona həm zahirən, həm xaraktercə oxşamağımla da fəxr edirəm…

    O, mənim atamdır, ailədə ən çox sevdiyim insan… Danlasa da, tənqid etsə də, dalaşıb, küsüb, barışsa da, atamdır mənim… O, azsaylı insandır ki, ona “qızıl adamdır” onu tanıyan hər kəs…

    Onunla bir gündə doğulmuşam mən, 30 yaşı olanda, hədiyyə olmuşam ona…

    Övladlar hər zaman nümunə olaraq valideynlərini götürərlər özlərinə, ya anaya oxşamaq istəyərlər, ya da ataya… Nədənsə, mən atamı seçdim, atamın qızıyam…

    Ondan çox şeyi öyrəndim, elmə maraq, kitablara maraq, özünə güvənmək, mübariz olmaq, mədəniyyət, səbr…

    Ondan öz gücünə, tapşırıqsız, pulun olmadan savad və biliyinlə irəli getməyi öyrəndim, təhsil aldım… O, karyerasını öz bilik, savadı, xarakteri, insanlığı sayəsində etmişdir. Hər yerdə hörməti vardır…

    O, mənə düşünməyi, düşündükcə yazmağı, xarici dillərə marağı və tərcümələr etməyi öyrətdi… Birlikdə kitabxanaya gedib, elmi məqalələrim üçün dərslik, kitabları oxumaq, qeydlər aparmağı, nəyisə düzgün yerdə axtararaq, axtardığını tapmağı, tərcümə etməyi, elmi məqalələr yazmağı və elmi düşüncələri anlamağı öyrətdi mənə…

    Ondan mən vətəndaş olmağı öyrəndim, layiqli vətəndaş… Vicdanı təmiz, adı ləkəsiz, başıuca və xeyirxah vətəndaş olmağı öyrəndim… Dövlət işinə marağımı formalaşdırdı, dövlətimi sevməyi və dövlətimə bağlı olub, ona xidmət etməyi öyrətdi mənə… Uşaq vaxtı dövlətimdən inciyərdim, atam vəzifədə işləyirdi o zamanlar, onu evdə az görərdik, işdən evə gələndə, biz artıq şirin yuxuda olardıq… Onun işi çox olduğundan atamızın üzünə həsrət qaldığımız günlər də az olmayıb, amma sonra anladım ki, bu yanlış deyilmiş, ondan inciməyə dəyməz… O, bizim və dövləti üçün çalışırmış… Boş vaxtı və işdən tez çıxdığı gün bizim üçün bayram olardı… Gəzməyə gedərdik, maaşını alan gün olanda isə bayramımız olurdu, gəzmək, alış-veriş, karusellər, əyləncə, hədiyyələr… Balaca uşağa başqa nə lazımdır axı… Nə qədər vəzifədə işlədi, dövlət məmuru oldu, təmiz işlədi, rüşvət almadı, rüşvət vermədi… Bu qədər təmiz, bu qədər halal. Qohum-qonşular bəxtəvərlik verərdi bizə, “yığıb pulunu, indi qaz vurub qazan doldurur deyə, bala-bala yeyir, gözə gəlməsin deyə”… İçimiz özümüzü yandırırdı, çölümüz özgəni… Yalan niyə deyim axı, biz varlı olmamışıq, qazandığımız da halal maaşımız olub, qəpik-qəpik yığıb nəsə etmişik, bizə gün ağlayıb atamla anam, boğazlarından kəsib, bizə xərcləyib pulları onlar… Bizi biz ediblər, onlar… Atam həmişə deyərdi, “pul önəmli deyil, əsas adın təmiz olsun, öləndə ağlayanın olsun, gorumuza aparmayacağıq ki, yığacaqlarımızı”. Hansı evdə doğulmuşdumsa, Keşlə qəsəbəsindəki gecəqonduda, eləcə də orada yaşayırdılar… Nə ev aldılar, nə də köçdülər… Dövlətin verdiyi halal ev növbəsini də, atam güzəştə getdi qaçqınlara… “Onların evi yoxdu, mənim olacaq?!”-demişdi atam o zaman… Uşaq idim, atamı bağışlamırdım ki, halal evimizi verdi qaçqınlara, indi qaçqınların çoxusu necə yaşayır, biz isə necə?! Çox sağ ol belə demədilər… Lazım da deyil… İndi Nərimanov Metrosunun üstündə evimiz olardı…

    Onun simasında dostluq etməyi öyrəndim… O, mənim ən yaxın dostumdur…

    Sənə yazıram bu yazını…

    Kövrəlmə ancaq…

    Ata, niyə saçların tez ağardı, tökülməyə başlayıb, hündür boylu idin sərv ağacı kimi, niyə qamətin əyilib, belin bükülüb?!

    Niyə hər zaman təbəssüm olan üzündə indi kədər var? Niyə gözlərin dolur, kövrəlirsən?!

    Niyə daha üzüm gəlmir, sənin qoluna girməyə, niyə başımı oturarkən boynuna daha qoya bilmirəm axı?

    Niyə hələ də nigaransan məndən?! Böyümüşəm axı?! Yoxsa, hələ gözlərində uşağam?!

    Niyə tənqid etmirsən məni əvvəlkitək? Niyə daha qürur duymursan mənimlə? İndi əvvəlkitək demirsən mənə “pul önəmli deyil, əsas təmiz addır”, sanki xeyirxah olan, hər kəsə əl tutan, kömək edən, pula önəm verməyən, halal insan deyilsən?! İndi deyirsən, “vaxtını boş yerə sərf etmə, nə xeyri var o işin sənə?Pul gəlir oradan sənə?” Yoxsa, cavanlıq səhvlərindən nəticə çıxartmısan, istəmirsən o səhvləri mən də edim?!

    Yazılarımı oxu, tənqid et məni… Niyə hər tənqidi yazımda, cəmiyyətlə mübarizə apardığıma görə qorxursan mənə görə?!Niyə, ehtiyat edirsən, nigaransan məndən? Qorxma, nigaran qalma… Risk meneceriyəm, risklərimi bilirəm, gözə alıram…

    Niyə daha əvvəlkitək saatlarla çıxmırıq gəzməyə, danışmırıq, niyə dəlilik edə bilmirəm səninlə, əvvəlkitək zarafatlaşmırıq?

    Niyə böyüdükcə, səni anlamaqdansa, sənin haqlı olduğunu qəbul etməkdənsə, inad edirəm, yanılsam belə, öz bildiyimi vermirəm başqasına?!

    Niyə əvvəlkitək mehriban deyilik, sanki külək əsir aramızdan, çay axmağa başlayıb, keçib selə?

    Deyiləsi çox sözüm var sənə, deyə bilmirəm… Bəlkə günahkaram önündə, üzüm gəlmir deyə?!

    Məni bağışla, ata, amma səni sevirəm… Allah canına dəyməsin…

  • Rafiq ODAY.”31 mart hadisələri – həqiqətlər işığında və yaxud azərbaycanlıların soyqırımı haqqında yetərincə məlumatımız varmı?”

    Rafiq Oday foto

    31 mart hadisələri – həqiqətlər işığında
    və yaxud
    azərbaycanlıların soyqırımı haqqında yetərincə məlumatımız varmı?

    Bu gün dövlətimiz və xalqımız qarşısında azərbaycanlılara qarşı əsrlər boyu aparılan soyqırımı siyasəti haqqında həqiqətləri dünyaya yaymaq, beynəlxalq ictimai fikirdə ədalətin bərqərar olmasına nail olmaq, soyqırımı siyasətinin ağır nəticələrini aradan qaldırmaq və bir daha təkrar olunmaması üçün ciddi tədbirlər görmək vəzifəsi durur.
    Heydər ƏLİYEV, Ümummilli lider

    Mən şübhə etmirəm ki, biz doğma torpaqlarımızı işğalçılardan azad edəcəyik. Mən inanmaq istəyirəm ki, Ermənistan rəhbərliyi, nəhayət, beynəlxalq hüquq prinsiplərinə riayət edəcək və işğal olunmuş torpaqlardan qoşunlarını öz xoşu ilə çıxaracaq və bizim soydaşlarımız bu torpaqlara qayıdacaqlar. Əks təqdirdə, Azərbaycan tam sərbəstdir ki, bütün imkanlardan istifadə etsin və öz doğma torpaqlarını azad etsin.
    İlham Əliyev,
    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

    Erməni şovinist millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı soyqırımı siyasətinin iki yüz ilə yaxın tarixi vardır. Xalqımıza qarşı erməni millətçiləri tərəfindən məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən etnik təmizləmə, soyqırımı və təcavüzkarlıq siyasəti Azərbaycan tarixinin faciələrlə, o cümlədən qanlı hadisələrlə dolu çox ağrılı mərhələlərini təşkil edir.
    Qarabağın dağlıq hissəsində erməni əhalisinin xeyli dərəcədə çoxaldılması XIX əsrin 20-ci illərində, xüsusilə Cənubi Qafqazın Rusiya tərəfindən işğal edilməsindən sonra baş vermişdir. 1804-1813-cü, 1826-1828-ci illər Rusiya-İran və 1828-1829-cu illər Rusiya-Türkiyə müharibəsinin gedişində, həm də sonralar ermənilərin İran, Türkiyə və Cənubi Azərbaycandan kütləvi surətdə Cənubi Qafqaza, o cümlədən Qarabağa köçürülməsi nəticəsində burada onların sayı ilbəil artmağa başladı.
    21 mart 1828-ci ildə Rus çarının qərarı ilə Ermənistan vilayətinin yaradılması anından isə bu vilayətdən müx¬təlif yollarla azərbaycanlıların köçürülməsi sistemli xarakter almış, onların yerinə Türkiyədən, İrandan, Suriyadan və digər ölkələrdən ermənilər gətirilməklə azərbaycanlıların ağrılı-acılı günləri başlamışdır. «Erməni vilayəti» heç də erməni dövləti deyildi. «Erməni vilayəti» İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarının ərazisi əsasında yaradılan müvəqqəti inzibati-idarəetmə vahidi idi. Lakin bu Azərbaycan torpaqlarında İrəvan və Naxçıvan xanlınlarının ərazisində yaradılacaq gələcək Ermənis¬tanın təməli demək idi. «Erməni vilayəti»nin əyalət və dairələrində gəlmə ermənilərin artımı və yerli azərbaycanlıların çar təzyiqinə davam gətirməyərək İran və Türkiyə ərazilərinə köçməsi nəticəsində əhalinin etnik tərkibindəki fərq ermənilərin xeyrinə dəyişirdi. 1828-ci ildə təqribən 4 ay ərzində İrandan İrəvan, Naxçıvan və Qarabağ xanlıqlarının ərazisinə 8 min 249 erməni ailəsi, yəni 40 min nəfər erməni köçürülmüşdür. Bir qədər sonra isə Azərbaycan topaqlarına Osmanlı dövləti ərazisindən daha 90 min erməninin köçürülməsi həyat keçirilmişdir. 1828-1830-cu illər ərzində Qarabağın dağlıq hissəsinə 200 min erməni köçürülmüşdür. Ümumiyyətlə, XIX əsrin sonu – XX əsrin əvvəllərində Cənubi Qafqaza ermənilərin köçürülməsi mütəmadi olaraq davam etdirilmiş, təkcə 1896-cı ildən 1908-ci ilə kimi Zaqafqaziyaya 400 min erməni köçürülmüşdü.
    Erməni millətçilərinin XIX əsrin sonunda – 1885-ci ildə Marseldə – «Amrenakan», 1887-ci ildə Cenevrədə «Qınçaq», 1890-cı ildə isə Tiflisdə «Daşnaqsütyun» partiyalarını yaratmaqla, ermənilərin «Böyük Ermənistan» yaratmaq iddiaları yeni mərhələyə qədəm qoydu.

    ***

    XX əsrin əvvəllərində Bakının neft sənayesi sahəsində mövcud olan 167 müəssisəsidən cəmi 49-u azərbaycanlı kapitalistlərin əlində idi. Ermənilərin isə 55 firması vardı. Qalan 21 firma ruslara, 10 firma əcnəbilərə, 17 firma yəhudi kapitalistlərinə, 6 firma isə gürcü sahibkarlarına məxsus idi. İnhisarçı kapitalın neft sənayesində hakim kəsildiyi illərdə Azərbaycan milli kapitalının mövqeyi çox zəif idi. Belə bir gərgin dövrdə «Daşnaksütyun partiyası» sosial-demokratlarla əlaqəyə girərək Bakıda sosial-demokrat və sosial inqilabçı adı altında daşnaksütyun yönümlü fəhlə təşkiltları yaradırdılar. Onların isə əsas məramı yerli əhali arsında ixtişaşlar, təxribatlar törətmək, qanlı aksiyalar həyata keçirmək idi.
    Təkcə XX əsrdə azərbaycanlılar 4 dəfə – 1905-1907-ci, 1918-1920-ci, 1948-1953-cü və 1988-1993-cü illərdə erməni millətçiləri tərəfindən törədilən soyqırımı və etnik təmizləmələrə məruz qalmışlar. XX əsrdə Azərbaycanın Bakı, Şamaxı, Quba qəzalarında, Qarabağ, Zəngəzur, Naxçıvan, Lənkəran bölgələrində və başqa ərazilərində azərbay¬canlıların soyqırımı xüsusi qəddarlıqla həyata keçirilmişdir. Ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qanlı faciələrin daha dəhşətlisi 1918-ci il 31 mart və 1-2 aprel tarixlərində törədilmiş soyqırımı hadisələridir.
    Birinci dünya müharibəsindən sonra Rusiyada yaranmış vəziyyətdən istifadə edən ermənilər 1917-ci ildə baş vermiş fevral və oktyabr inqilablarından öz məqsədlərini bol¬şe¬vizm bayrağı altında həyata keçirməyə başladılar. 1918-ci ilin martında Rusiya bolşe¬viklərinin rəhbəri Lenin silahdaşı və yaxın dostu Stepan Şaumyanı Qafqaza fövqəladə komissar təyin edib Bakıya göndərir. Qurulmuş plan və məqsəd bəlli idi. Yaradılan Bakı kommunası «əksinqilabçı elementlər»lə mübarizə pərdəsi altında Bakı quberniyasında yaşayan azərbaycanlıların çıxarılması məqsədini güdən cinayətkarlar planın reallaşdırıl¬masına başlayır. A.Mikoyanın rəhbərliyi altında təşkil olunan «Qırmızı qvardiya» adlı 10-12 minlik ordunun 70 faizi ermənilərdən ibarət olur. Onlar bolşevik¬lərlə birləşərək guya antisovet qiyamı altında mübarizə aparırlar.
    «Daşnaq¬sütyun» partiyası və Erməni Milli Konqresi daha geniş fəaliyyətə başlayır. İlk addım kimi özlərini Qafqazda bolşevik hakimiyyətinin qanuni nümayəndələri hesab edən maska¬lanmış daşnaklar, əsasən Türkiyədən qaçıb gələn erməniləri silahlandıdaraq sovet haki¬miyyəti qurmaq adı altında Bakıda hakimiyyəti ələ keçirdilər. Lenin tərəfindən 1917-ci ilin dekabrında Qafqaza fövqəladə komissar təyin edilən daşnak S.Şaumyan azərbaycanlıların kütləvi qırğının təşkilatçısı və rəhbərinə çevrildi.
    Bakı və Bakı ətrafını işğal etmək daşnak lideri, bolşevik qiyafəli Stepan Şaumyana, Şirvan bölgəsini, Şamaxını, Muğanı, Lənkəranı məhv etmək Styopa Lalayana və onun silahdaşı Tatoves Əmiryana, Quba qəzasını yerlə-yeksan etmək daşnak lideri Hama¬zaspa, Naxçıvanı, Zəngəzuru, Qarabağı talan etmək Andronik Ozanyana tapşırılmışdı. Bu quldurlara Stepan Şaumyan rəhbərlik edirdi.
    1918-ci il martın 30-da Bakıda erməni kilsəsinin ətrafında toplaşan daşnak dəstəsi müsəlmanlara qarşı ilk atəş açır. Martın 30-dan aprelin 2-dək baş verən qırğınlarda Stepan Şaumyanın rəhbərlik etdiyi terror dəstələri Bakıda minlərlə insanı qətlə yetirərək, müsəlman ziyarətgahlarını yandırdılar. Şəhərin ən möhtəşəm məscidi olan Təzəpir top atəşinə tutuldu. Ermənilər Bakının memarlıq incilərindən olan «İsmailiyyə» binasını da yandırdılar. Üç gün davam edən qırğınlar nəticəsində təkcə Bakıda və Bakı ətrafında 30 minə yaxın günahsız soydaşımız xüsusi amansızlıqla, qəddarlıqla öldürülmüşdür.
    Eyni zamanda, Zəngəzur qəzasında 10 min, Şamaxı qəzasında 8 min, Quba qəza¬sında 16 min, İrəvan quberniyasında isə 132 min azərbaycanlı amansızlıqla qətlə ye¬ti¬rilmişdir. Azərbaycanın yüzlərlə şəhər və kəndi, o cümlədən Qarabağda azərbaycanlıların yaşadıqları 157 kənd dağıdılmış və yandırılmış, Şuşa şəhərində dəhşətli qırğınlar törədil¬mişdir. Bu dövrdə Quba qəzasında 122, Şamaxı qəzasında 72, Zəngəzur qəzasında 115, İrəvan quberniyasında 211, Qars vilayətində 92 yaşayış məntəqəsi yandırılmış, dağı¬dılmış və talan edilmişdir. Tarixi Azərbaycan torpaqlarında ermənilər tərəfindən bu vəhşiliklər törədilərkən məktəblər, məscidlər yandırılmış, maddi-mədəniyyət nümunələri məhv edilmişdir. Ümumilikdə erməni daşnakları tərəfindən 1918-ci ilin mart-aprel aylarında 700 min¬dən çox azərbaycanlı xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmişdir.
    Mart soyqırımından bir ay sonra ermənilər bu hadisələri bollşeviklərlə müsəlmanlar arasında cərayan edən hakimiyyət mübarizəsi kimi mətbuatda yaydılar. 1919-cu ilin yayında ABŞ tərəfindən Bakıya göndərilən general Harborda təqdim edilən sənəddə erməni yepiskopu Baqrat ermənilərin mart hadisələrində iştirakını inkar edirdi. Baqrat Bakıda hadisələr zamanı öldürülən 1000 nəfərdən 300-nün erməni və rus, 700-nün müsəlman olduğunu iddia edirdi.
    1919-cu ilin son iki ayında İrəvan quberiniyasının Eçmiəzdin və Sürməli qəzalarında 96 kənd, İrəvan qəzasının isə bütün kəndləri məhv edilmişdi.
    1918-1920-ci illərdə indiki Ermənistan ərazisində yaşamış 565 min azərbaycanlı öldürülmüş və doğma torpaqlarından didərgin düşmüşdür.
    1935-ci ildən başlayaraq erməni millətçi ekstremistləri kütləvi şəkildə həm xəritə¬lər¬də, həm də 1917-1920-ci illərdə işğal olunmuş əzəli Azərbaycan torpaqlarında türk-Azərbaycan mənşəli coğrafi adların dəyişdirilməsinə başladılar. Bütövlükdə İrəvan, Naxçıvan, Qarabağ xanlıqları ərazisində yerləşən 18 min Azərbaycan mənşəli coğrafi ad «toponim soyqırımına» məruz qaldı.

    Ermənilərin XX əsrdə həyata keçirdikləri soyqırımı, deportasiya və etnik təmizləmə siyasəti nəticəsində Azərbaycan 1918-1929-cu ilərdə 29,8 min kvadratkilometr ərazisini itirmiş, 1991-1993-cü illərdə 20 faiz ərazimiz işğal edilmişdir. 2,5 milyon nəfər azərbaycanlı soyqırımı və deportasiya cinayətlərinin qurbanı olmuşdur.
    Erməni təbliğatının antiazərbaycan fəaliyəti ötən əsrin 80-ci illərinin ortalarında məxsusi vüsət aldı və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin yaranmasını səbəbləndirdi. Müna¬qişənin ilkin mərhələsində yüz minlərlə azərbaycanlı öz tarixi torpaqlarından – indiki Ermənistandan qovuldu.
    Başlanğıcını 1988-ci ildən götürən erməni ekspansiyası, Dağlıq Qarabağda aparılan işğalçı müharibə və etnik təmizləmə azərbaycanlıların soyqırımı qurbanlarının sayını bir neçə dəfə artırdı. Azərbaycan Respublikası ərazisinin 20 faizi işğal edilmiş, 18 mindən çox həmvətənimiz həlak olmuş, 20 mindən artıq insan yaralanmış, 50 mindən çoxu əlil olmuş, əsir və itkinlərimizin sayı 4 mini keçmişdir. 1992-ci il fevralın 26-da ötən əsrin ən dəhşətli cinayətlərindən biri olan Xocalı faciəsində böyük bir yaşayış məntəqəsi Yer üzündən silinmişdir. Ümumilikdə işğallar nəticəsində 900-ə yaxın yaşayış məntəqəsi, 22 muzey və 4 rəsm qalereyası, tarixi əhəmiyyətli 40 min muzey sərvəti və eksponatı, 44 məbəd və 9 məscid dağıdılmış, talan edilmiş və yandırılmışdır. Bundan əlavə, 927 kitabxanada 4,6 milyon kitab və qiymətli tarixi əlyazmalar məhv edilmişdir.
    Bütün bunların nəticəsi kimi təkcə XX əsrdə iki milyondan çox azərbaycanlı bu və ya digər şəkildə şovinst erməni dairələrinin və onların havadarlarının yürütdükləri soyqırımı siyasətinin təsirinə məruz qalmışdır.
    Tarixi şərait səbəbindən ötən iki əsr ərzində baş vermiş hadisələrə, xalqımızın faciələrinə obyektiv qiymət vermək mümkün olmamışdır. Yalnız müstəqiddik dövründə ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirdikləri soyqırmı sinayətlərinə əsl hüquqi-siyasi qiymət verildi. Ulu öndər Heydər Əliyevin imzaladığı «1948-1953-cü illərdə azərbaycanlıların Ermənistan SSR ərazisindəki tarixi-etnik torpaqlarından kütləvi surətdə deportasiya edilməsi haqqında» 18 dekabr 1997-ci il tarixli və «Azərbaycanlıların soy¬qırımı haq¬qında» 26 mart 1998-ci il tarixli fərmanları erməni qaniçənlərinin tarix boyu xalqımızın başına gətirdikləri müsibətlərin araşdırılması, tarixi keçmişimizə daha həssas müna¬sibətin formalaşması baxımdan böyük əhəmiyyətə malikdir. Dövlət səviyyəsində bu məsələyə münasibət, hər il mart ayının 31-nin Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan olunması tarixi yaddaşımıza işıq salmış, xalqın milli oyanış və vətənpərvərlik ruhunun formalaşmasında əvəzsiz rol oynamışdır. Erməni məkrini tarixi faktların dili ilə ifşa etdiyi bu fərman Azərbaycanın indiki və gələcək nəsillərinin milli yaddaşının qorunması baxımından da əsl proqram sənədidir.
    Ermənilərin xalqımıza qarşı törətdikləri soyqırımı, deportasiya və işğal siyasətinin intensivliyi bu gün də zəifləməmişdir. Bədnam qonşularımız təbliğat və qarayaxma kampaniyasını daha da gücləndirməyə cəhd edirlər. Onlar Avropa və Amerikadakı lobbi imkanlarından yararlanaraq «əzabkeş erməni milləti» obrazını yaratmaqda davam edir, beynəlxalq hüquq normalarına meydan oxuyur, bütün yolverilməz vasitələrdən istifadə edərək, əsl soyqırımı haqqında həqiqətləri təhrif etməyə, dünya ictimaiyyətini Azər¬baycan torpaqlarının işğalı faktı ilə barışdırmağa çalışırlar.

    Ermənilərin havadarlarının dəstəyi ilə 1918-ci ilin martında Bakıda və respublikanın digər bölgələrində törətdikləri qırğınlar barədə tarixi faktların dili ilə xeyli sayda kitablar yazılıb və müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq dünya ictimaiyyətinin diqqətinə çatdırılıb. Tarixi faktları inkar edib özlərinə saxta tarix yazan ermənilər yalanlarını dünyaya həqiqət kimi qəbul etdirmək istiqamətində ciddi cəhdlər göstərib törətdikləri vəhşilik¬lərdən dünya ictimaiyyətinin diqqətini yayındırmağa çalışsalar da, arxivlər bu təbliğatın əsassızlığını bir daha ortaya qoyur. Dünya ölkələrinin arxivlərinə müraciət edən hər bir tarixçi bu faktları ortaya çıxararaq, onların dili ilə erməni vəhşiliyini təsdiqləyir. Bu səbəbdəndir ki, dünya arxivlərinin açılması və tarixçilərdən ibarət komissiyasının yaradılması məsələsi gündəmə gətiriləndə qarşı tərəf dərhal müxtəlif bəhanələrlə yayınırlar. Bu da onların hiyləgər siyasətlərinin göstəricilərindəndir.
    Bütün sahələrdə olduğu kimi, Azərbaycan dövlətinin mili maraqlarının qorunması istiqamətində də ulu öndər Heydər Əliyevin siyasi ideoloji xəttini uğurla davam və inkişaf etdirən ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin xalqımızın haqq səsini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq üçün mötəbər tribunalardan istifadə edir. Məhz onun rəhbərliyi altında Azər¬baycanın həyata keçirdiyi diplomatiyanın bu gün təcavüzkar Ermənistanı çıxılmaz vəziyyətdə qoymuşdur.
    Dövlətimizin başçısının diqqət mərkəzində saxladığı araşdırmalar nəticəsində uzun il¬lər xalqımızdan gizlədilmiş mühüm faktlar, sənədlər aşkar edilmişdir. Bu məqsədlə Lon¬dondan, Sant-Peterburqdan, Moskvadan, İstanbuldan, Ankaradan mühüm tarixi sənəd¬lər gətirilmiş, Parisə iki ezamiyyət təşkil olunmuşdur. Hazırda isə Dehli arxivində araş¬dırmalar aparılır. Bu sənədlərdə əks olunmuş faktlarla azərbaycanlılara qarşı törədilmiş soyqırımının bilavasitə səbəbkarları olan S.Şaumyanın, T.Əmiryanın, S.Hamazaspın, Lalayanın və digər erməni quldurlarının cinayətləri tam sübuta yetirilmişdir.
    Bununla belə möhtərəm Prezidentimiz İlham Əliyevin dediyi kimi «bizim siyasi-diplomatik və informasiya-təbliğat mübarizəsi sahəsində görməli olduğumuz işlər çoxdur. Bu yolda imkanlarımızı səfərbər etməli, daha səmərəli işləməliyik».
    Qarşımızda duran əsas vəzifələr xalqımıza qarşı həyata keçirilən soyqırımı haqqında bugünkü və gələcək nəsillərdə möhkəm milli yaddaş formalaşdırmaq, bu faciələrə bütün dünyada siyasi və hüquqi qiymət verilməsinə nail olmaq, bir daha belə halların təkrar olunmamasına çalışmaqdır. Bunun üçün isə yalnız möhkəm və yenilməz milli birlik tələb olunur.
    Qeyd edim ki, Milli Arxiv İdarəsində saxlanılan 36 cilddən, 3500 səhifədən ibarət sənədlər toplusu beynəlxalq məhkəmədə ermənilərə qarşı cinayət işinin başlaması üçün sanballı əsas ola bilər. Bu sənədlər ermənilərin azərbaycanlılara qarşı törətdiyi cinayəti sübut edən qiymətli faktlardır.
    Bu gün həm dövlət xətti, həm də ayrı-ayrı qurumların, diaspora təşkilatlarının və H.Əliyev Fondunun xətti ilə tarixi faciə haqqında bilgilər, sənədlər dünyaya təqdim edilir. Azəbaycanlılara qarşı törədilən soyqırımı faktları ilə bağlı həqiqətləri təbliğ edən tədbirlər keçirilir, elmi konfranslar təşkil edilir. Amma təəssüf ki, dünya hələ də susur. Başda Birləşmiş Millətlər Təşkilatı olmaqla beynəlxalq qurumlar, ABŞ, Rusiya və Fransa kimi nəhəng dövlətlər 31 mart soyqırımına beynəlxalq qiymətin verilməsindən boyun qaçırır. Əslində, bu müsibət ikili standartların bariz nümunəsindən başqa bir şey deyil. Tarixdə olmayan, heç bir fakta söykənməyən qondarma erməni soyqırımına anlayışla yanaşan, erməni yalanlarına inanan beynəlxalq birlik 31 mart hadisələrinə hüquqi qiymətin verilməsindən çəkinir. Bu ermənipərəstlik tarixin sonrakı mərhələlərində daşnak terrorçularına cəsarət verdi və yeni faciələrin baş verməsinə zəmin yaratdı.
    Erməni daşnaklarının Azərbaycan xalqına qarşı 1918-ci ildə gerçəkləşdirdiyi soyqı¬rımının qurbanları hər il ölkə ictimaiyyəti tərəfindən yad edilir. Eyni zamanda, insanlıq əleyhinə yönələn bu qanlı faciənin beynəlxalq miqyasda tanıdılması məqsədilə görünən işlərin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Ermənilərin törətdiyi vəhşilikərin qanlı izlərindən biri olan Quba məzarlığına hər il insanların axın-axın baş çəkməsi də bu baxımdan əhəmiyyət daşıyır.
    9 il bundan öncə aşkarlanan kütləvi məzarlıqda 1918-ci ildə Hamazaspın baçşılıq etdiyi erməni quldur dəstələri tərəfindən qətlə yetirilən 400-dən artıq dinc sakinin sümükləri aşkarlanıb. Erməni vəhşiliyinin danılmaz maddi sübutu olan və məlumatlara əsasən yerli sakinlərin özlərinə qazdıran 2 böyük quyuda bir-birinin üzərinə yığılan cəsədlərin yüzdən çoxu qadın, 50-dən artığı uşaq, qalanları isə əsasən yaşlı kişilərə məxsusdur. Üstündən 96 il keçməsinə baxmayaraq, Quba məzarlığı 1918-ci ildə Azərbaycanlılara qarşı tərədilən soyqırımı dəhşətlərini əyani surətdə əks etdirir. Respublikamızın başqa regionlarında olduğu kimi, Quba ərazisində ermənilər tərəfindən törədilən soyqırımı da Azərbaycan xalqının ümumi faciəsidir. Çünki 1918-ci ildə azərbaycanlilarla yanaşı, ərazidə yaşayan ləzgi, avar, tat, yəhudi və digər etnik qrupların nümayəndələri də amansızcasına qətlə yetirilərək məzarlıqda kütləvi şəkildə basdırılıblar.
    Dövlətimiz tərəfindən bu tarixi hadisənin hər il dövlət səviyyəsində anılmasına xüsusi önəm verməsinin böyük siyasi və tərbiyəvi əhəmiyyəti vardır. Həmvətənlərimizin soyqırımı hər il yad edilməsi, yalnız o hadisələri tarixi baxımdan xatırlamaq məqsədi daşımır, həm də təcavüz qurbanlarını, günahsız insanların ruhunu yad etməklə tarixi haqsızlığa və ədalətsizliyə qarşı bir daha etirazımızı bildirir, gənclərimizdə vətənpərvərlik, haqq və ədalətin qalib gələcəyinə böyük inam hissi aşılamış oluruq.

    Müxtəlif informasiya mənbələri və tarixi sənədlər əsasında hazırladı:

    Rafiq Oday,
    Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi
    Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri,
    SOCAR “Azərikimya” İB-nin Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
    Respublikanın Əməkdar jurnalisti

  • Rafiq ODAY.”SOYQIRIM QURBANLARININ XATİRƏSİNƏ”

    Rafiq Oday foto

    (Qubadakı “Soyqırım məzarlığı” onündə düşüncələr)

    Səninləyəm, Turk oğlu,
    Ruhunu oyaq saxla,
    Bu yerdən keçən zaman
    Bir anlıq ayaq saxla.
    Silahını əldə tut,
    Patrondaşı saz eylə,
    Yanında daraq saxla.
    Bu dərdləri sözbəsöz,
    Misra-misra yazmağa
    Qələm və varaq saxla.
    Mürəkkəbi heç zaman
    Qurumasın qələmin,
    Bir sonluğu olmalı
    Bu yasın, bu ələmin!

    Sonsuz fitnə-fəsaddan,
    Bəd niyyətdən danışaq.
    Başımıza açılan
    Müsibətdən danışaq.
    Bəndlər birmi, beşmidir,
    Hansı bənddən danışaq?!
    Ki, səsimiz dünyanı
    Yuxusundan oyatsın.
    İnsanların qəlbində
    Bu vəhşi quldurlara,
    Bu allahsız kəslərə
    Nifrət hissi oyatsın.

    Gör neylədi bir ovuc
    Qaçaq-quldur erməni.
    Xeyirə üz bozardan,
    Şərə – quldur erməni!
    Hamının tüpürdüyü,
    Tapdaq yoldur erməni.
    Siz də keçin tüpürün
    Sifətinə nakəsin.
    Addımları bərk vurun,
    Yerlər-goylər titrəsin.

    Onunla dost olunmaz,
    Harda gordün uzaq dur.
    O, şərəfdən kənardır,
    O, mənlikdən uzaqdır.
    Dünyanın qarşısında,
    Diz çoküb gecə-gündüz,
    Zarın-zarın ağlayır –
    Desinler ki, yazıqdır.
    Bu yazıqlıq oyunu,
    Bu məzlumluq pərdəsi
    Yırtılır yavaş-yavaş.
    Hayların ittək ipi
    Dartılır yavaş-yavaş.

    Bulaq kimi qaynayıb,
    Sellənib axmaq gərək.
    İldırımtək gavurun
    Başında çaxmaq gərək!
    Gələcək nəsillərin
    Gozlərinin içinə
    Alnıaçıq, üzüağ,
    Yalan-palandan uzaq,
    Şax durub baxmaq gərək.
    Yoxsa gələn nəsillər
    Bağışlamaz bizləri.
    Silinər babaların
    Yer üzündən izləri.

    Artır saatbasaat
    Ordumuzun qüdrəti.
    Heç kim saxlaya bilməz
    Azğın, yağı düşmənə
    Aşıb-daşan nifrəti.
    Qaynayır igidlərin
    Damarında qeyrəti.
    Qoy dığalar anlasın
    Artıq bu həqiqəti:
    Ali Baş Komandanın
    Bir əmri bəsdir bizə.
    Vətən – görən göz bizə,
    Vətən – nəfəsdir bizə.
    Bircə həmlə yetər ki,
    Düşmən payimal olsun.
    Diz çoksün qarşımızda,
    Dili bağlı mal olsun.
    Haydı, qandal vurulsun
    Düşmənin qollarına.
    Eşq olsun sabahımın
    Zəfərini yazacaq
    Vətən oğullarına,
    Vətən oğullarına!!!

    şair-publisist,
    Respublikanın Əməkdar jurnalisti

  • Şəfa VƏLİYEVA.Türkiye tükcesinde muhteşem şiir

    1915291_748109358667106_2463672035380493579_n

    AYB, DGTYB və “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin üzvü,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Biliyormusun, biliyorum ben
    Turnaların yar elinden
    Pervazlanıp uçduğunu…
    Içimdeki bu ne sızı biliyorum…
    Gelmiyor turnalar bu bahar…
    Yetmiyor didem nuru
    Gözükmüyor beyaz göyde
    Bir satır nokta gibi turnalar…
    Biliyorum
    Neden annem bana kızgın hala…
    Dilimden düşmüştü ismin
    Annemin benimçin sakladığı
    Çeyiz mendilin bedizli saçağına…
    Biliyorum…
    Bilmediyimi zannetdiyin pek çok şeyi biliyorum…
    Orda… olduğun şehirde
    Tüm hastanelerde gün boyu
    Adımın geçtiyini de biliyorum…
    Biliyormusun, biliyorum…

  • Şəfa VƏLİYEVA

    1915291_748109358667106_2463672035380493579_n

    AYB, DGTYB və “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin üzvü,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    “Bütün şeirlərimi özümə həsr edirəm…
    Bütün hekayələrimdə bir parça özümdən var…”


    Bütün zamanların
    Romantikası
    Boğulur bu günün ayrılığında…
    Bizim sevgimizin səhnə arxası
    Kədərli…
    Hüzünlü…
    “İkimiz” boyda…
    Xatirə dolabın ikiqapılı,
    Bütün siyirmələr
    Ayrılıq rəngdə…
    Sol küncdə o nədi yarımbükülü?
    Mənim adım qalıb yoxsa dilində?
    Gör illər necə də qoçaq çıxdılar….
    Yüyürrəm…
    Yüyürrəm…
    Çata bilmirəm…
    Bəd günlər alnıma sahib çıxdılar,
    Səni axtarıram…
    Tapa bilmirəm…

  • Çıxılmaz vəziyyətdə nə etməliyik?

    1459149788_10435034_1635213323373671_2982438026729497311_n

    “Çıxılmaz vəziyyət” ifadəsi, yəqin ki, hamıya tanışdır. Hər birimiz həyatımızda bir neçə dəfə çətin hadisələrlə üzləşmişik. Bəzən çətin vəziyyətdən çıxmaq, istədiyin nəticəni əldə etmək üçün var gücünlə çalışır və bütün tədbirlərə əl atırsan. Bunun üçün gecə-gündüz cəhd edir və hər cür vasitəyə əl atırsan, amma heç bir nəticə əldə edə bilmirsən. Bəzi hallarda insanlar rahatlıqla çətinliklərin öhdəsindən gələ bilirlər, çox təəssüf ki, bəzən isə insan belə vəziyyətlər qarşısında həyatlarına belə qəsd edirlər.

    Son zamanlar, xüsusilə manatın son devalivasiyasından sonra bir çox intihar xəbərləri yayıldı. Həm canlı həyatımızda bu cür halların şahidi olduq, həm də xəbərlərdən eşitdik və gördük. Diqqətçəkən məqam isə ondan ibarətdir ki, intihara cəhd edənlər, əsasən, cavan insanlardır. İnsanlar həyatın ağır olmasından, çətinlikdən şikayətlənir və ən yaxşı halda depressiyaya düşürlər.

    İndi misal çəkəcəyim hadisələrdən bir çoxunuz xəbərdarsınız: biri sevdiyi insanla evləməyə izin verilmədiyi üçün evini tərk edir, digəri banka borcu olduğu üçün həyatına qəsd edir və ya oğurluq edir, tələbə imtahandan kəsildiyinə görə intihar edir, pis xəstəliyə tutulan insan isə depressiyaya düşür … Bu cür nümunələrin sayını istədiyimiz qədər çoxalda bilərik və belə hallar getdikcə daha çox artır.

    Bəs niyə insan çıxılmaz vəziyyətdə qalır? Və niyə bəzi insanlar belə vəziyyətlərdən çıxış yolu kimi intihar, depressiya, evini tərk etmə, oğurluq kimi yollara əl atırlar? Niyə belə hallarda insanlar canlarına qəsd edirlər? İnsan həyatından əhəmiyyətli nə ola bilər ki? Ümumiyyətlə, çıxılmaz vəziyyət var, yoxsa yoxdur?
    Allahın sözü olan Quran hər mövzuda bizə ən doğru yolu göstərdiyi üçün bu məsələdə də ona müraciət edək və suallarımızın cavablarını orada axtaraq. Allah Loğman surəsinin 17-ci ayəsində “Başına gələn çətinliklərə səbir et. Həqiqətən, bu, əzm (tələb edən) əməllərdəndir”, – deyə buyurur. Bu, Allahın qəti əmridir. Əgər insan Allahdan qorxarsa, etdiyi hər hərəkətin axirətdə hesabını verəcəyini unutmazsa, o zaman Quran əxlaqından başqa heç bir əxlaqa yanaşmaz. Belə insan bilər ki, əgər Allaha təvəkkül edərsə, yəni yaradılan hər hadisənin Allah tərəfindən xeyirlərlə yaradıldığını bilərsə, Allah o çətinliyi onun üçün asanlaşdırar və onu bu vəziyyətdən çıxarar. Əgər həmin hadisə yenə də insanın ürəyincə nəticələnməzsə, Allahın hər şeyi xeyirlə yaratdığını unutmaz.

    Unutmayaq ki, bu dünya imtahan yeridir. Dünyada baş verən heç bir hadisə, heç bir hal insan həyatından önəmli deyil. Həmin çətinliyi yaradıb qulunu ən gözəl şəkildə imtahan edən Allahdır. Allah isə insanın hər halına bələddir və ona şah damarından daha yaxındır. Əgər çətinlik olarsa, “çıxılmaz vəziyyət” yaranarsa, insanın atacağı yeganə addım Allaha dua edib, çıxış yolunu Ondan istəmək və Ona təvəkkül etməkdir. Məhz bu an Allah Öz yardımını həmin insana çatdırar. Kənardan baxanda insana elə gələ bilər ki, bu hadisədəki bütün yollar bağlanıb və artıq çıxış yolu yoxdur. Amma Allah insanın görmədiyi, düşünmədiyi, bilmədiyi bir tərəfdən ona yol aça bilər. Talaq surəsinin 2-3-cü ayələri bunu sübut edir: Allahdan qorxana, (Allah) çıxış yolu göstərər və ona təsəvvürünə gətirmədiyi bir yerdən ruzi bəxş edər. Kim Allaha təvəkkül etsə, (Allah) ona kifayət edər.

    Deməli, “çıxılmaz vəziyyət” deyə bir ifadə yoxdur. İnsan Allahın ucalığına, qüdrətinə sığınaraq hər çətinliyin öhdəsindən asanlıqa gələ bilər. Allahı özünə dost edən insan başına gələn heç nədən qorxmaz və çəkinməz. Hər şeydə Ona güvəndiyi, Ona yönəldiyi üçün Allah həmin insanı buraxmaz və onu üstün məqama gətirər, maddi və mənəvi nemətləri ilə üzərində təcəlli edər. Bir də Allah ədalətlidir, insana heç vaxt dözə bilməyəcəyi yük yükləməz. Odur ki, başımıza hər nə gəlsə də, Allaha sığınıb Ona güvənmək lazımdır.

    Ləman Piriyeva

  • Firdovsi Cəfərxanı doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (25 mart 1955-ci il)

    Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Rəhbərliyi Sizi, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsini, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvünü, “Qızıl qələm”, “İti qələm”, “Vicdanlı qələm”, Nizami Gəncəvi adına “Bəşəri sərvət” və bir çox başqa media mükafatları laureatını doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, ədəbi-bədii yaradıcılığınızda bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

    Mətbuat xidməti

    Firdovsi Cəfərxan (Firdovsi Cəfərxan oğlu Kazımov) 1955-ci ilin mart ayının 25-də Zəngəzur mahalının Qubadlı rayonunun Yuxarı Mollu kəndində anadan olmuşdur. Rusiya Federasiyasının Krasnodar Politexnik İnstitutunun Texnologiya və Dərbənd Humanitar İnstitutunun Filologiya fakültəsini bitirmişdir. Müəyyən vəzifələrdə çalışmışdır. Hal hazırda “Yeganə Yol” Beynəlxalq, ictimai, siyasi, hüquqi, ədəbi-bədii qəzetinin təsisçisi və baş redaktorudur. Yüzlərlə lirik, publisistik və ictimai-siyasi məqalələrin müəllifidir. “Səndən qalan bir sevgidir” şeirlər kitabı, “Hardan gəldi bu sevda” povesti, “Ölmə…ölsən, məni də götür”, “Taleyimdən qorxuram” romanları, “Dil açıb dillənən könlüm” və “Bir ömür yetməz” adlı şeirlər kitabları işıq üzü görmüşdür. “İnsanlıqdan keçən yol” adlı elmi-publisistik külliyyatı isə oxucularla növbəti görüşüdür. AJB-nin üzvüdür, “Qızıl qələm”, “İti qələm”, “Vicdanlı qələm”, Nizami Gəncəvi adına “Bəşəri sərvət” və bir çox başqa media mükafatlarına layiq görülmüşdür.

    AY ANA

    N tez tükəndin, bitdin,
    Dünyamdan köçüb getdin,
    Mənipərişan etdin,
    Ana, ana, ay ana!

    Bizə verdiklərini,
    Əkib, biçdiklərini,
    Gördük çəkdiklərini,
    Ana, ana, ay ana!

    Fələk çatdı dadına,
    Yetişdin muradına,
    Qovuşdunmu yarına,
    Ana, ana, ay ana!

    Burdan bir el ötürdü,
    Məndən namə götürdü,
    Görən , sənə yetirdi?!
    Ana, ana, ay ana!

    Qurban sənin adına,
    Düşürəmmi yadına?
    Gəl, yetiş fəryadıma,
    Ana, ana, ay ana!

    AZƏRBAYCANIM

    Uzaq əsrlərdən, illərdən bəri,
    Bəxş etdin cahana neçə ərləri.
    Səninlə fəxr edir Turan elləri,
    Sığmayır dünyaya şöhrətin, şanın,
    Mənim ana yurdum, Azərbaycanım!

    Bir oddan, atəşdən sən doğulmusan,
    İlahi sevgiylə hey yoğrulmusan,
    Türkün mərd, qeyrətli, ölməz oğlusan,
    Dünyaya bəllidir müstəqil adın,
    Mənim ana yurdum, Azərbaycanım!

    Usanma heç zaman, sən axtar, ara,
    Düşünüb dərdinə tapginən çara,
    Sinəni dəliblər, ediblər yara…
    Dayanmır damarda çağlayan qanım,
    Mənim ana yurdum, Azərbaycanım!

    Bir daha enməsin məğrur bayrağın!
    Aləmə nur saçsın şmür çırağın!
    Qoy eşitsin, bilsin düşmənin, yağın,
    Sənə bir sipərdi, qurbandı canım,
    Mənim ana yurdum, Azərbaycanım!

    QALX AYAĞA, AZƏRBAYCAN ÖVLADI!

    Qürurumuz, təpərimiz, de, hanı?!
    Yerdə qalıb neçə şəhidin qanı,
    Sipər edib düşmənə şirin canı,
    Qalx ayağa, Azərbaycan övladı?!

    Mübarizdən dərs almırıq, niyə biz?!
    Dirənib boğaza Vətən dərdimiz,
    Daha bəsdir, tükənibdir səbrimiz,
    Qalx ayağa, Azərbaycan övladı?!

    İstər düşməninlə üz-üzə dayan,
    Qatlayıb dizini diz-dizə dayan,
    İstərsə, ölümlə göz-gözə dayan,
    Qalx ayağa, Azərbaycan övladı?!

    Cəngi çaldır, cuşa gəlsin ərənlər,
    Qorxusundan muma dönsün görənlər,
    Qoy dərs alsın sinəsini gərənlər,
    Qalx ayağa, Azərbaycan övladı?!

    Xalq gözləyir, deyəsən son sözünü,
    Düşməninin çıxarasan gözünü,
    Bu savaşda göstər bir də özünü,
    Qalx ayağa, Azərbaycan övladı?!

    Cihada qalx, bu gün beyət günüdü,
    Bu günkü gün Türkün niyyət günüdü,
    Yetər artıq, namus, qeyrət günüdü,
    Qalx ayağa, Azərbaycan övladı?!

    BİR SEVDA SORAĞINA

    O gün ki gəlmiş idim
    Bir sevda sorağına,
    Dedim, bəlkə, yazarsan
    Qismətin varağına.
    Görməmiş deyildin sən
    Kövrəlib, dolmağımı.
    Aram-aram süzülən,
    Çağlayan bulağımı.
    Od alan baxışından
    Nəfəsim tutulmuşdu,
    Ürəyim həyəcandan
    Susmaqla qurtulmuşdu.
    Eşq odunda hazırdım,
    Yanım pərvanə kimi.
    Baş götürüb dünyadan
    Qaçım divanə kimi.
    Bu sevdaya baxırdım
    Varım, həm yoxum kimi,
    Şum altında bəslənən,
    Cücərən toxum kimi.
    Qisməti yazan yazsın,
    Biz axı nə karəyik?!
    Yazan inanma, pozsun,
    Pozsa da, biçarəyik.
    Qədər belə tuş oldu
    Dəli-dolu bir yelə.
    Dərdi alıb çiynimə
    Dolaşdım eldən-elə.
    Beləcə gəlib çatdım
    Qışın oğlan çağına.
    Meyvələrin don vurmuş
    Bir qəribin bağına.
    Məni yandırıb yaxdı,
    Qəlbimin sönməz ahı,
    Bilə bilmədim nəymiş,
    Bu sevdanin günahı.
    Düşündüm, çətin dönəm
    Bir də ötən çağlara,
    Bu üzdən mən üz tutdum
    Başı qarlı dağlara.

    BİR ÖMÜR YETMƏZ

    Neçə qışı, neçə yazı keçmişəm,
    Əldə dəryaz neçə zəmi biçmişəm,
    Buz bulaqdan doyunca su içmişəm,
    Ölsəm belə bu sevda yenə bitməz,
    Səni sevməyimə bir ömür yetməz.

    Bu çöllərdə xəzan oldum, yel oldum,
    Dərələrdə coşub-daşan sel oldum,
    Yurd yerindən perik düşmüş el oldum,
    Düşündüm ki, ürək dözər, ya dözməz?!
    Səni sevməyimə bir ömür yetməz.

    Qismətimi aramaqda dirəndim,
    Sonu bitməz həsrətimə bələndim,
    Bulud olub, hər an dolub, ələndim,
    İllər məni dəli edər, ya etməz?!
    Səni sevməyimə bir ömür yetməz.

    O vaxt ki, həyatda tənhaydım, təkdim,
    Qəlbində bir kədər toxumu əkdim.
    Dərdin piyaləsin başıma çəkdim.
    Bu sevda başımdan gedər, ya getməz?!
    Səni sevməyimə bir ömür yetməz.

    Firdovsi, şeh düşüb çəmənə, çölə,
    Ahular qayıdır əvvəlki gölə.
    Tənha bir qu üzür, qorxuram ölə.
    Duman bu dağlardan ötər, ya ötməz?!
    Səni sevməyimə bir ömür yetməz.

    XANIMLAR XANIMI

    Boylanan üfüqdən, sökülən dandan,
    Bir şir ürəklidən, bir təmiz qandan,
    Eylədi seçimin Ulu Yaradan,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Gəlmədin heç zaman bir sözə, dilə,
    Bənzərdin bənzərsiz zərif bir gülə,
    Yetişdin sevdalı şeyda bülbülə,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Əsərdi küləklər aramsız, sərin,
    İdrakın, kamalın dərindən, dərin,
    Insanlığa layiq uğur, zəfərin,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Əvəzsiz yar idin, əvəzsiz ana,
    Aləm bir yanaydı, ailən bir yana,
    Heydər həyatıyla bağlıydı sana,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Sən bir arxa idin dədə Heydərə,
    Qoymazdın, şmrünü versin hədərə,
    Qaneydin verilən qismət-qədərə,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Döyünən ürəyin, yaşayan canın,
    Damarda çamlayan, kükrəyən qanın,
    Taleyin jlmuşdu Azərbaycanın,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Şmründən, günündən hey itirərdin,
    Əzilmiş qəlblərdə gül bitirərdin,
    Tutulmuş gözlərə nur gətirərdin,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Analar anası, borcluyuq sana,
    Övlad böyütdünüz layiq vətənə,
    Vətənin əbədi Prezidentinə,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    Xalqın alqışıyla kükrədiz, coşduz,
    Nurlu sabahlara nəğmələr qoşduz,
    Haqqın dərgahında haqqa qovuşduz,
    Xanımlar xanımı Zərifə xanım.

    SƏNDƏN SONRA

    Dünya gözümdə ələndi,
    Kədər ömrümə bələndi,
    Könlüm dil açıb dilləndi,
    Səndən sonra, səndən sonra.

    Güllü-çiçəkli yaz idi,
    Kədərim, qəmim az idi,
    Sənsiz ömrüm çox nazildi,
    Səndən sonra, səndən sonra.

    Dağları duman, qar alıb,
    Həsrət içimdə yurd salıb,
    Səbrim tükənib, daralıb,
    Səndən sonra, səndən sonra.

    Ölüm sanki bir çapardı,
    Məni yox, səni apardı,
    Ahlar qəlbimi qopardı,
    Səndən sonra, səndən sonra.

    İlləri yola salmışam,
    Tənha, sərgərdan qalmışam,
    Bilsən, necə qocalmışam,
    Səndən sonra, səndən sonra.

  • Təvəkkül GORUSLU.Yeni şeirlər

    tm

    GÖRÜŞÜNƏ TEZ- TEZ GƏLİM

    Yenə sənə gəldim, dəniz,
    Ətirini duymaq üçün.
    Səni sirdaş bildim, dəniz,
    Dərdi səndə qoymaq üçün.

    Çox gözəldi təbəssümün,
    Hava cakit, bərq vurursan.
    Sən məlhəmi bu könülün,
    Ləpə – Ləpə dərd qovursan.

    Uzaqlarda işıq – işıq,
    Sayrışırlar dalğaların.
    At üzümə qaşıq – qaşıq,
    Sil qəlbimin qovğaların.

    Sahilinin dən qumları,
    Parıldayır zərrə – zərrə.
    Mehlə gələn damlaları
    Alır, udur qətrə – qətrə.

    Necə qopum, necə gedim,
    Səndə qalır qəlb – ürəyim.
    Çalxalanma, ol sevgilim,
    Görüşünə tez – tez gəlim.

    24. 03. 2016

    QOV GETSIN…

    Dayanlb yanında, durubdu, şeytan,
    Bir hiylə, bir tələ qurubdu, şeytan,
    Sinirin, əsəbin pozubdu, şeytan,
    Qov getsin iblisi, özün unutma.

    Səni sevənlərin üstünə getmə,
    Səsini qaldırıb bir yanlış etmə,
    Şeytanla qol – boyun oxuma, ötmə,
    Qov getsin iblisi, özün unutma.

    Doğmalar içinə nifaq salırsa,
    Heç nə olmamıştək baxıb, qalırsa,
    Daxilən sevinir, ləzzət alırsa,
    Qov getsin iblisi, özün unutma.

    Deyir ki, dindaram, qılıram namaz ,
    Qardaşı bacıdan döndərib, qanmaz,
    Bunun əməlləri odda da yanmaz,
    Qov getsin iblisi, özün unutma.

    Ağzından, dilindən tökmə acını,
    Endirmə zirvədən başın tacını,
    Unutma öz doğma ana, bacını,
    Qov getsin iblisi, özün unutma.

    24 03. 2016

    DÜŞÜNMƏ Kİ….

    Düşünmə ki, unutmuşam,
    Sənə yazmaq istəyirəm.
    Xəyalımda ad tytmuşam,
    Eşqdə azmaq istəyirəm.

    Düşünmə ki, unutmuşam,
    Eşqi danmaq istəyirəm.
    Gözlərindən od tutmuşam,
    Eşqdə yanmaq istəyirəm.

    Düşünmə ki, bir admışam,
    Daha yoxam, bir yadmışam.
    Bir ayrıca dad dadmışam,
    Dadı qanmaq istəyirəm.

    Ruhun eşqin oxu kimi,
    Sinəmdəsən qoxu kimi,
    Sevgin gəlmiş yuxu kimi,
    Sev, oyanmaq istəyirəm.

  • Rəhim MEHNƏT.Yeni şeirlər

    12584137_533420616825212_752487860_n

    SƏNLİ YUXU

    Nə gördüyüm yuxuları bilirsən,
    Nə də ki, mən keçirdiyim qorxunu.
    Sən hər gecə yuxulara gəlirsən,
    Danışmıram, gizlədirəm çoxunu.

    Sən bu gecə gəlmiş idin yuxuma,
    Dan söküldü, həsrət qaldım qoxuna,
    Bu sevgimiz sitəm edir çoxuna,
    Bir çox daşlar dadıb sevgi oxumu.

    Nə gözəldi yuxularda danışmaq,
    Həsrətində alovlanmaq, alışmaq,
    Şübhə qədər xəyalına qarışmaq,
    Çəkib üzərimə ətir qoxunu.

    21.03.2016

    Neçə illərdi sənsiz bayram keçiririk.
    Bu gün sənə qonaq gəlirəm yenə.
    (VAHİDQIZI)

    Allah atana rəhmət eləsin.

    Sənə qonaq gəlirəm,
    Bu gün, bayram sabahı.
    Evinin kandarında,
    Çəkəcəm sənsiz ahı.

    İllərdir hər bayramı,
    Qonağın mənəm, Ata.
    Gəlirəm, xəyalını,
    Könlümə çata-çata.

    Sənin evin soyuqdu,
    Bədənin çox üşüyür.
    Soyunub ah naləmi,
    Geyindirəcəm sənə.

    Baş daşında şəkilin,
    Məndən incik dayanıb.
    İncimə, qurban olum,
    Bahar sənsiz oyanıb.

    22.03.2016.

  • Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

    rxd

    Şairə-jurnalist-publisist
    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

    YADIMA DÜŞDÜ

    Yenə sardı məni qüssə dumanı,
    Xəyallar filimtək, lentə dönüşdü.
    Qatdım bir- birinə vaxtı, zamanı.
    Nağıltək olanlar, yadıma düşdü.

    Uşaqlıq illərim, qayğısız anlar,
    Mənim məsum, kişik, dünyam olanlar.
    Nəğmətək xoş, şirin, kövrək zamanlar,
    Çiçəktək solanlar, yadıma düşdü.

    Yaddaşım oyatdı zehni, ağılı,
    Canlandı nənəmin boxça, noğulu.
    Babamın sehirli, sirli nağılı,
    O “şirin yalanlar” yadıma düşdü.

    Əlimdə çit çantam,mürəkkəb qabım,
    Üstü güllü sandal, ağ ayaqqabım.
    Yol boyu dilimdə, dərsə cavabım,
    Zehnimdə qalanlar, yadıma düşdü.

    Dəyişir illərin çaları, rəngi,
    Çalınır məktəbin axır, son zəngi.
    Qucağa sığmayır çiçək çələngi,
    Son zəngi çalanlar, yadıma düşdü.

    Tüklərim ürpəşdi,tikən- tikəndi,
    Ali məktəbdə də zaman tükəndi.
    Diplomu aldığım, sanki dünəndi,
    Zamanı dolanlar, yadıma düşdü.

    Xəyalın xoş, kövrək bandı üzüldü,
    Qaşaltı çeşmədən sellər süzüldü.
    Dövran, möhnətlərm səf- səf düzüldü,
    Bu günkü, son anlar, yadıma düşdü…
    Yadıma düşdü…
    Yadıma düşdü…

    ALIN YAZISI

    Ömür kitabıma nəzər salıram,
    Çox səhifəm var ki, heç oxunmamış.
    Xəyal dumanında azıb qalıram,
    Aylar var,illər var, əl toxunmamış.

    Nə qədər əlçatmaz,nə qədər uzaq,
    Uşaqlıq illərim,gənclik illərim.
    Donmuş xatirələr şaxta,qar,sazaq,
    Qəlbimi göynədir kövrək günlərim.

    Zülüm,işgəncədir atasız hər an,
    Xəyala dalırsan ,yaddaş ağlayır.
    Gündüz də qaranlıq,anasız hər yan,
    Düşüncə can yaxır,ürək dağlayır.

    Sanıram nə uşaq ,nə gənc olmuşam,
    Bişmişəm dövranın dərd qazanında.
    Qönçəykən,açmamış,vaxtsız solmuşam,
    Baba qoltuğunda,nənə yanında.

    Əsdikcə hey qarsıb fələyin yeli,
    Qovrulmuş,sınıq qəlb cadar-cadardır.
    Dadmışam hər rəngdə fitnəni,feli,
    Görmüşəm fələk kor,həm də ki,kardır.

    Arxamca boylanan iki baş daşı,
    Ayrılıq,intizar simvolu onlar.
    Nəyədir,kimədir bunca göz yaşı?
    Atalı,analı yetimlər anlar…

    Heç vaxt səngimədi başımdan qovğa,
    İzlədi hey məni öz kölgəm kimi.
    Fələk qaşığında oldum hey dovğa,
    Kimsə tapılmadı, çəkə fikrimi.

    Məsəldir –“Tənha quş yuva bağlamaz”
    Budaq tapammadım məskənim olsun.
    Fələk qarğıyanlar dözər,ağlamaz,
    İstər qəhərindən buludtək dolsun.

    Kimsə görəmmədi göz yaşlarımı,
    Qəlbim sızlasa da bənizim güldü.
    Köklədim şur üstə qəmli tarımı,
    Ömrüm talehimə müti bir quldu.

    Çəkdim həsrətini eşqin,səadətin,
    Aradım röyamda,həm xəyalımda.
    Sonda bəhrin gördüm mən ləyaqətin,
    Sən demə o yazı varmış alnımda.

    Tapdım öz eşqimi,məhəbbətimi,
    Dəryadan tapılmış bir inci kimi.
    Sevgi,ülfət adlı bu sərvətimi,
    Könlüm əzizləyir sevinci kimi.

    Girsəm də istəklə dünya evinə,
    Bədxah baxışlardan yayınanmadım.
    Dedim- sınıq qəlbim bəlkə sevinə,
    Eşqimçün cəfadan, heç usanmadım.

    Könül yorğun düsüb qüssədən,qəmdən,
    Fil yükü dərdləri zordur daşımaq.
    Qurtula bilmədim zülüm, sitəmdən,
    Heç dismət olmadı rahat yaşamaq…

    Ömür kitabıma nəzər salıram,
    Varaq var,səhifə var,heç oxunmamış.
    Xəyal dumanında itib qalıram,
    Aylar var,illər var əl toxunmamış.

  • Bahar, ilıq nəfəsi ilə dağ çiçəkklərini cuşa gətirdi…

    Martın 23-də İsmayıllı Rayon Mədəniyyət Mərkəzində “Dağ Çiçəkləri” ədəbi məclisinin bayram görüşü keçirilib. İsmayıllı rayon icra hakimiyyəti başçısı Mirdaməd Sadıqov tədbiri giriş nitqi ilə açıq elan edərək şairləri bayram münasibəti ilə təbrik etdi. Başçı “Dağ çiçəklərinin” növbəti kitabının nəşr olunması ilə bağlı tapşırıq verdi. Daha sonra çıxış edən şair Maarif Soltan, İsmayıllı şairlərinin ölkə mətbuatında mütəmadi çıxış etməsinin vacibliyini vurğulayıb.
    “Dağ çiçəkləri” ədəbi məclisinin üzvləri isə öz çıxışlarında onlara göstərilən qayğıya görə Dövlətimizin Başçısına və Rayon Rəhbərliyinə minnətdarlıqlarını bildiriblər. Həmçinin “Dağ Çiçəkləri” məclisi üzvlərinin şeirləri səsləndirilib. Tədbir konsert proqramı ilə başa çatıb.

    Elnarə GÜNƏŞ,
    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının İsmayıllı üzrə xüsusi müxbiri

  • Möcüzəvi dünya

    mocuzevi-dunya-lRA

    Doğulduğumuz ilk gündən etibarən rəngarəng dünyaya gözlərimizi açırıq

    Doğulduğumuz ilk gündən etibarən rəngarəng dünyaya gözlərimizi açırıq. Bu dünyada hər şey insan üçün, insanın rahat həyat sürməsi üçün yaradılıb. Böyüdükcə təbiətin gözəlliyinə valeh olur, hələ uşaqlıq illərimizdən səmanı, günəşi seyr edirik. Gecələr göy üzünə baxanda ayı, ulduzları görürük. Yağışın yağmasını seyr edirik və bütün bunlar ruhumuza zövq verir…Mükəmməl bədənə sahibik. Qollarımız, barmaqlarımız, ayaqlarımız, gözlərimiz, qulaqlarımız bir-birinə simmetrik şəkildə yaradılıb, bütün bədənimizdə nizam var və biz bunun üçün heç bir səy göstərmirik. Xarici görünüşümüz kimi, daxili orqanlarımız – ürəyimiz, böyrəyimiz, qara ciyərimizin böyüməsi və normal işləməsi üçün də heç nə etmirik…Səhər evdən çıxanda nəqliyyat vasitələrindən istifadə edərək məktəbə, universitetə, işə tələsirik. Acdığımız zaman soyuducunu açırıq və çeşid-çeşid nemətlər arasından ürəyimiz istəyəni seçib yeyirik. Müxtəlif rəngdə və müxtəlif dadda olan meyvələrdən bədənimizin ehtiyacı olan vitaminləri qəbul edirik.Əl-üzümüzü yumaq istəyəndə kranı açırıq və yuyunuruq…

    Bu misallar həyatımızda olan gözəlliklərdən sadəcə bir neçəsidir və biz onları doğulduğumuz gündən bəri gördüyümüz üçün “adi” qarşılayırıq. Halbuki bunların heç biri “adi” deyil, əksinə “möcüzədir”. Biz “möcüzəvi dünyada” yaşayırıq. Gördüyümüz, hiss etdiyimiz, sahib olduğumuz hər şey “möcüzədir”. Düşünmüsünüzmü, rəngarəng dünya əvəzinə, qaranlıq dünyada doğula bilərdik? Ağaclar, quşlar, heyvanlar olmaya bilərdi. Səmada günəş, ay, ulduzlar olmazdı, yağış yağmazdı. İnsan ən gözəl şəkildə yaradılıb. Bəs bədənimiz belə gözəl olmasa idi, necə olardıq?! Məsələn, bir yox, iki burnumuz olsa idi, yaxud da üç ayağımız … Təsəvvür etmək belə çox itici gəlir insana. Ancaq biz fərqinə belə varmadan Allah ana bətnindən bizi ən gözəl tərzdə yaradaraq dünyaya gətirib.Yaxud da nəqliyyat vasitələrini götürək. Nəqliyyat vasitələri olmasa idi, biz uzaq məsafəni piyada getmək məcburiyyətində qalardıq. Çeşid-çeşid nemətlər əvəzinə ancaq bir təam olsa idi, biz hər dəfə eyni təamla qidalanmalı olardıq. Yəqin ki, sizin də başınıza gəlib. İnsan çox sevdiyi yemək də olsa, onu bir neçə gün dalbadal yesə, o yeməkdən sıxılır.Həyatımızın ayrılmaz parçası olan şirin suyu götürək … Şirin su olmasa idi, su əldə etmək üçün uzaq məsafə qət etməli olardıq.

    Bəs bu nemətlərin bizə Allahın lütfü olduğunu düşündünüzmü? Əgər bunlar haqqında hələ fikirləşməmisinizsə, sahib olduğunuz nemətləri bir daha nəzərdən keçirin. Allah ayələrində belə buyurur:

    Dan yerini də O sökür. O, gecəni dinclik, günəşi və ayı isə (vaxt üçün) hesablama (ölçüsü) etdi. Bu, Qüdrətli və Bilən Allahın müəyyən etdiyi hökmdür. (Ənam surəsi, 96)

    Məgər Allahın göydən yağmur endirdiyini və onunla müxtəlif rəngli meyvələr yetişdirdiyimizi görmürsənmi? (Fatir surəsi, 27)

    Gördüyümüz kimi, Allah ayələrində bu nemətləri bizə verdiyini bildirir və bizi onlar üzərində düşünməyimizə sövq edir. Bəs bu nemətlərin əvəzində Allah bizdən nə istəyir? Bu sualın da cavabını yenə Quranda tapırıq: “Allahın sizə verdiyi halal və pak ruzilərdən yeyin və əgər Allaha ibadət edirsinizsə, Onun nemətinə şükür edin” (Nəhl surəsi, 114)

    Ayələrə baxanda anlayırıq ki, Allah bu qədər “möcüzəvi nemətlərini” Ona şükür etməyimiz üçün verir. Bu “möcüzəvi dünyada” heç nə boşuna yaradılmayıb. Hər şey elə incəliklə və sevgi ilə yaradılıb ki… Hər şey Allahın ucalığını, böyüklüyünü, hər yeri əhatə etdiyini, hər şeyə qadir olduğunu düşünməyimiz və dərk etməyimiz üçün verilib. Elə isə bir daha bizi əhatə edən gözəllikləri dərindən düşünək və hər biri üçün Allaha şükür edək.

    Aygün SADIQZADƏ

  • Elnur Rəsuloğlunu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! ( 22 mart 1982-ci il)

    Elnur RƏSULOĞLU (Əliyev Elnur Rəsul oğlu) 1982-ci ildə Salyan rayonunda zəhmətkeş ailəsində anadan olmuşdur. 1988-ci ildə Salyan rayonundakı Yusif Qasımov adına 4 saylı tam orta məktəbin birinci sinfinə daxil olmuş, 1999-cu ildə oranı bitirmişdir. Beşillik fasilədən sonra – 2004-cü ildə 484 balla, ödənişsiz əsaslarla Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsinin əyani şöbəsinə qəbul olunmuş, 2008-ci ildə isə Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi ixtisası alaraq ali təhsilini başa vurmuşdur. Həmin ildən Salyan rayonu Salman Cəfərov adına Yenikənd kənd tam orta məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi işləyir.
    1999-cu ildən dövri mətbuatda müntəzəm çıxış edir. Müxtəlif zaman kəsiyində “Qələbə”, ”Kredo”, ”Gənc müəllim”, ”Aysberq və həyat”, ”Təhsil və zaman”, “Kaspi” qəzetlərində, “Azərbaycan məktəbi”, “Azərbaycan dili və ədəbiyyatı tədrisi”, “Ulduz” jurnallarında, “www.ayb.az”, “www.dayaq.info”, “www.avrasiya.info”, “www.litparad.org”, “www.qafqazmedia.az”, “www.bizim.info”, “www.azpress.az”, “www.persona.az”, “www.vehdet.org” saytlarında şeir və məqalələri çap olunmuşdur.
    Ailəlidir. İki övladı – bir oğlu və bir qızı var.

    Ağ rəngi sevmirəm

    Ağ rəngi sevmirəm rənglər içində,
    Çünki ağ rəng qorxu, təslim rəngidir.
    Başların üstünü xəbərsiz alan
    Əzrail rəngidir, ölüm rəngidir.

    Ağ rəngi sevmirəm rənglər içində,
    Çünki mən sevmirəm təslim olmağı.
    Həyat mübarizə, mübariz insan
    Bacarır güc alıb yorulmamağı.

    Ağ rəngi sevmirəm rənglər içində,
    Çünki mən sevirəm mübarizəni.
    Mübariz olmayan diriykən ölü,
    Mübariz olmayan həyat düşməni.

    Mənim arzum

    Xatirələr yığın-yığın,
    Ürəyimdir apardığın.
    Əllərimdən qopardığın
    Rahatlığım, dincliyimdir,
    Cavanlığım, gəncliyimdir.
    Yaralarım düyün-düyün,
    Bununla sən fəxr et, öyün.
    Vüsal oldu çox gördüyün.
    Həsrət çəkib qoşun gəldi,
    Sənin bundan xoşun gəldi.
    Eşq havası başdan getməz,
    Səsim, ünüm sənə yetməz,
    Kişi olan qarğış etməz.
    Arzum budur mənim sənə:
    “Sevgim olsun qənim sənə”.

    Mənim həyatım

    Aprelin axrıydı, son günləriydi.
    Hava isti idi, səma tərtəmiz.
    Günəş göydən yerə od ələyirdi
    Kədərdən xəbərsiz, qəmdən xəbərsiz.

    Mən isə bu zaman tərimi silib
    Yolda deyinirdim: “Ürək dayanır.
    Elə bil göylə yer baş-başa verib,
    Göy kimi od tutub yerlər də yanır”.

    Hər tərəf yaşıllıq. Yollar boyunca,
    Gör ağcaqayınlar necə əkilib.
    Onların altında otrub doyunca,
    Kölgəsində neçə yolçu dincəlib.

    Ağcaqayınların altında yenə
    Yolçular oturub nəfəsin dərir.
    Oturmaq ar gəlir bəzilərinə,
    Ayaq üstə durub nəfəsin dərir.

    Danışa bilsəydi, ağcaqayınlar
    Bizə keçmişlərdən söhbət açardı.
    Bil, dilə gəlsəydi, ağcaqayınlar
    Burdan keçmişlərdən söhbət açardı.

    Mən bir saatdan da artıq yoldayam,
    Bitib-tükənməyir uzanan yollar.
    Döngəni dönürəm, sağ yox, soldayam,
    Qurtarmaq bilməyir uzanan yollar.

    Gör nə qədər yol var qarşıda hələ,
    Bəli, mən bu yolda daha yolçuyam.
    Başqası görünmür, nədəndir belə,
    Yoxsa mən bu yolda tənha yolçuyam?

    Hər yerə arxamca kölgəm sürünür,
    Nədənsə canımı bürüyüb təlaş.
    Köksümdə ürəyim tez-tez döyünür,
    Fikirlərim mənə olubdur yoldaş.

    Məncə, olsa da düz, əyri-üyrü də,
    Yollar hey uzanan qollara bənzər.
    Yer üzündə hər bir insan ömrü də,
    Sonu bilinməyən yollara bənzər.

    Məktəb yollarına ayaq basanda,
    Elə bil yenidən uşaqlaşıram.
    Uşaq səslərinə qulaq asanda,
    Dərdimdən, qəmimdən uzaqlaşıram.

    Bir anlığa anıb o illəri mən,
    Ömür kitabımı varaqlayıram.
    Məndən sonra gələn nəsilləri mən,
    Həyat yollarında soraqlayıram.

    Bu həyat yolları çətindən çətin,
    Gərəkdir bu yolda mübariz olmaq.
    Zəiflik göstərsən, olmasan mətin,
    Sənin qismətindir qul, kəniz olmaq.

    Qulaqları səsdə, gözləri yolda,
    Vətən torpaqları çağırır bizi.
    Vətən bir ağacdır, onda bu halda,
    Qurdlar içimizdən dağıdır bizi.

    Hardandır bizlərdə, hardandır yadlıq,
    Doğma qardaşıma necə “yad” deyim?
    Kədərli günümdə düzəldib şadlıq,
    Bayram libasımı mən necə geyim?

    Yurddaşlarım köçkün, qaçqın, didərgin,
    Qarabağdan sürgün ediblər bizi.
    Danışa bilmirəm, əsəbim gərgin,
    Öz əllərimizlə didiblər bizi.

    Öz əllərimizlə yıxıblar bizi,
    Nə vaxt bütöv yumruq olacağıq biz?
    Çoxdandır bir küncə sıxıblar bizi,
    Axırda vətənsiz qalacağıq biz.

    Havanın axını güclənir birdən,
    Nəğmə deyib əsir isti küləklər.
    Bir baxın, bir baxın, cənub tərəfdən,
    Buraya tələsir isti küləklər.

    Burda hakim olmuş isti küləklər,
    Yuxudan oyatdı tozu, torpağı.
    Əsib cana doymuş isti küləklər,
    Qaldırıb oynatdı tozu, torpağı.

    İsti küləklərin dövrü az oldu,
    Taca zorla sahib olanlar kimi.
    İsti küləklərin ömrü az oldu,
    Şayiələr kimi, yalanlar kimi.

    Artıq mənə oxşar otağımdayam,
    Özüm kimi sadə, çilliçıraqban.
    Özümə söz verib dedim: “Yazacam,
    Başıma gələndən, öz həyatımdan”.

  • Təvəkkül GORUSLU.Yeni şeirlər

    tm

    SƏNİN GÖZLƏRİNİN YAŞINA QURBAN!

    Bu dəyərli dostum, istedadlı şairə bacım Sevda Mikayılovanın mənsur şeirinə cavab idi.

    Qara bulud kimi dolmuş gözlərin,
    Qəlbləri teyləyir dərdli sözlərin,
    Dağlama bağrını, bacım, bizlərin,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Mələklər ağlayır, səma daralır,
    Baxış pərdələnir, aləm qaralır,
    Axdıqca göz yaşın ömrüm saralır,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Bir həsrət, bir ağrı yandırır canı,
    Ayrılıq sazağı dondurur qanı,
    Hanı doğma yurdum, ocağım hanı,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Kimə qismət oldu bağların barı,
    Görən əriyibmi dağların qarı,
    Gedə bilməyirik vətənə sarı,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Necə dəf edəsən dərdi, azarı,
    Sala bilməyirik kəndə güzarı,
    Neçə doğmaların orda məzarı,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Yolları ot basmış, evlər dağılmış,
    Baxdıqca gözlərə qəhər sağılmış,
    Bu nə cəsarətmiş, bu nə ağılmış,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Vətənin nisgilli yükü ağırdı,
    Bu yükü çəkməkdən ürək yağırdı,
    Anam can verəndə “vətən ” çağırdı,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    Durub da düzəlib yolun ağına,
    Gedib döşənəsən əl- ayağına,
    Dönəsən vətənin qurbanlığına,
    Sənin gözlərinin yaşına qurban!

    22. 03. 2016

    BAHAR GƏLİR

    Köynəyini bulud sıxır,
    Nur ələnir, yağış yağır.
    Dünya, aləm yola baxır,
    Qucaq açır, bahar gəlir.

    Çox tələsir, əsir külək,
    Damda, daşda çalır tütək,
    Qanad açıb uçur mələk,
    Yollar açır, bahar gəlir.

    Təbəssümlə günəş gülür,
    Hərarətdən sazaq ölür,
    Sübh açılır, dan sökülür,
    İşıq saçır, bahar gəlir.

    Yer, torpağın köksü qızır,
    Su canına hopur, sızır ,
    Toxum şumda yuva qazır,
    Buta açır, bahar gəlir.

    21. 03. 2016

    SANCAYDIM BAYRAĞIMI. . .

    Bir quş olub uçaydım, gedəydim öz kəndimə,
    Həsrətin göz yaşını səpəydim öz kəndimə.
    Gəzəydim ovlaqların, görəydim bərələrin,
    Ovuc – ovuc suyundan içəydim dərələrin.

    Öpəydim bənövşəni, qoxlayaydım yarpızı,
    Orda qarşılayaydım baharı, güllü yazı.
    Külək olub əsəydim təpələri boyunca,
    Çəkəydim havasını ciyərimə, doyunca.

    Yamanca darıxmışam ormanlar, meşə üçün,
    Qəlbim başı göynəyir hər tala, guşə üçün.
    Novruzla qucaqlayıb, sevib uca boyunu,
    Palıdın kölgəsində quraydım dəf, toyunu.

    Çıxaydım addım – addım Kəpəzin zirvəsinə,
    Səs verəydim qartalın qıy vuran nərəsinə.
    Azad olmuş görəydim hər yanı, hər tərəfi,
    Sancaydım bayrağımı, qaytaraydım şərəfi!

    20. 03. 2016

  • Qazaxda Ədəbiyyat Muzeyində “Səməd Vurğun günləri” keçirilib

    Martın 21-də Azərbaycanın qədim və zəngin tarixi ilə seçilən Qazax rayonunun Yuxarı Salahlı kəndində yerləşən Səməd Vurğun Poeziya Evində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Qazax bölməsinin təşkilatçılığı ilə Xalq şairi, Əməkdar incəsənət xadimi, şair-dramaturq Səməd Vurğunun anadan olmasının 110 illik yubileyi münasibətilə tədbir keçirilib.Kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən tədbirdə respublikanın müxtəlif bölgələrindən olan ədəbiyyatsevərlər, qələm sahibləri, mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət xadimləri, o cümlədən yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndələri iştirak ediblər.Tədbiri giriş sözü ilə açan Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Qazax bölməsinin sədri, Əməkdar incəsənət xadimi, şair Barat Vüsal ilk növbədə, tədbir iştirakçılarını salamlayaraq, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Xalq şairi, Əməkdar incəsənət xadimi, şair-dramaturq Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılığı haqqında məlumat verilib, müxtəlif illərdə qələmə aldığı şeirlərindən səsləndirib.Bugünkü düzənlənən tədbirin həyata keçirilməsinin böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini bildirib.Xalq şairi Səməd Vurğunun anandan olmasının 110 illik yubileyi münasibətilə düzənlənən tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunmasına zəhməti keçən hər kəsə sonsuz təşəkkürünü bildirib, Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyəti üçün bir töhfə verəcəyinə ümid etdiyini vurğulayıb.Tədbirin gedişatında dəvət olunmuş qonaqlar da yubilyar haqqında öz ürək sözlərini dilə gətirib, yaradıcılıq fəaliyyəti haqqında ətraflı məlumat veriblər, yaradıcılıq nümunələrindən səsləndiriblər.Tədbirin sonunda isə xatirə şəkli çəkdiriblər.

    Rüfət AXUNDLU,
    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Gəncəbasar bölməsi
    üzrə xüsusi müxbiri,
    Qazax rayonu

  • Ağstafa Yazıçılar Evində Xalq şairinin 110 illik yubileyinə həsr olunmuş poeziya axşamı keçirilib

    Martın 18-də Ağstafa Yazıçılar Evində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Qazax bölməsinin təşkilatçılığı ilə Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Xalq şairi, Əməkdar incəsənət xadimi, şair-dramaturq Səməd Vurğunun anadan olmasının 110 illik yubileyi münasibətilə Poeziya axşamı keçirilib.Kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən tədbirdə Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən dəvət olunmuş mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət xadimləri, o cümlədən qələm sahibləri də iştirak ediblər.Tədbiri giriş sözü ilə açan Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Hüseyn Arif” Ədəbi Məclisinin sədri, şair Saqif Qaratorpaq ilk növbədə,
    tədbir iştirakçılarını salamlayaraq, ən yeni dövr Azərbaycan poeziyasının və müasir Azərbaycan dilinin banisi, Azərbaycançılıq ideologiyasının yaradıcılarından biri Xalq şairi Səməd Vurğunun geniş və zəngin yaradıcılıq fəaliyyəti haqqında ətraflı məlumat verib, əsərlərinin əhatə olunduğu mövzu və ideya baxımından Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının zənginləşməsi və inkişafı üçün çox böyük xidmətlər göstərdiyini qeyd edib. Bugünkü tədbirin yüksək səviyyədə təşkil olunduğunu xüsusilə diqqətə çatdıran şair Saqif Qaratorpaq poeziya axşamının düzənlənməsindən məmnun qaldığını bildirib, eyni zamanda təşkilatçılıq üçün Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Qazax bölməsinin sədri, Əməkdar incəsənət xadimi, şair Barat Vüsala sonsuz təşəkkürünü bildirib, yeni yaradıcılıq uğurları və fəaliyyəti diləyib.Tədbirin gedişatında yubilyarın müxtəlif illərdə qələmə aldığı şeirlər səsləndirilib.Tədbirin sonunda isə xatirə şəkli çəkdirilib.

    Rüfət AXUNDLU,
    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Gəncəbasar bölməsi üzrə xüsusi müxbiri,
    Ağstafa rayonu.

  • “Kimsə bilməsin” kitabının təqdimat mərasimi keçiriləcək

    4 aprel 2016-cı il tarixində saat 14:00-da respublikanın paytaxtı Bakı şəhərində fəaliyyət Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan “Gənc Ədiblər Məktəbi2″nin müdavimi, AYB və DGTYB üzvü, Prezident təqaüdçüsü Ramil Mərzilinin “Kimsə bilməsin” kitabının təqdimat mərasimi keçiriləcək.Kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələrinin iştirakı ilə keçiriləcək tədbirdə müəllifin qələm yoldaşları və yaxın dostları da iştirak edəcək.İştirak etmək istəyən hər kəs dəvətlidir.

    Ünvan: Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Ə.Xəqani küçəsi 25

    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

  • “Kimsə bilməsin” kitabı işıq üzü görüb

    Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan “Gənc Ədiblər Məktəbi2″nin müdavimi, AYB və DGTYB üzvü, Prezident təqaüdçüsü Ramil Mərzilinin “Kimsə bilməsin” kitabı işıq üzü görüb.
    Kitab müəllifin oxucularla sayca dördüncü görüşüdür.Kitaba müəllifin son illərdə qələmə aldığı şeirləri toplanıb.Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub.
    Qeyd edək ki, bundan öncə 2011-ci ildə “Alın yazım” kitabı işıq üzü görmüşdü.

    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

  • “…və susarsan” kitabı işıq üzü görüb

    Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan “Gənc Ədiblər Məktəbi2″nin müdavimi, DGTYB Yönətim Kurulunun üzvü, Prezident təqaüdçüsü İntiqam Yaşarın “…və susarsan” kitabı işıq üzü görüb.
    Kitab müəllifin oxucularla sayca ikinci görüşüdür.Kitaba müəllifin son illərdə qələmə aldığı şeirləri toplanıb.Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub.
    Qeyd edək ki, bundan öncə 2013-cü ildə”İlk görüş”adlı kitabı çapdan çıxmışdı.

    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

  • Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

    rxd

    Şairə-jurnalist-publisist
    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

    BƏNÖVŞƏ

    Bir çiçək var, yaz əzəli,
    Alqış edən al günəşə.
    Çiçəklərin ən gözəli,
    Bənövşədir, o Bənövşə.

    Bitcək qışın, qarın seli,
    Məskən seçər doğma eli.
    Ləçəkləri gəlin teli,
    Bənövşədir, o Bənövşə.

    Söz tapmıram , edəm tərif,
    Kafa bənzər, deyil əlif.
    Boynu bükük, incə, zərif,
    Bənövşədir, o Bənövşə.

    Gözəlliyi baş bəlası,
    Dərərlər, qisas alası.
    Duyulmayan ah- nalası,
    Bənövşədir, o Bənövşə.

    Çox bənzəyir talehimiz,
    Sanki əkiz bacıyıq biz.
    Dövran kimi lal, qədərsiz,
    Bənövşədir, o Bənövşə.

    MƏNI AXTARACAQSAN

    Fələk səni yoranda,
    Bəxtin üzə duranda.
    Qəlbin yavaş vuranda,
    Məni axtaracaqsan.

    Al Günəşin sönəndə,
    Çərxin tərsə dönəndə.
    Durub qəbrim önündə,
    Məni axtaracaqsan.

    Əlin, qolun qöynunda,
    Qara, matəm donunda.
    Bitmiş yolun sonunda,
    Məni axtaracaqsan.

    Yaz Günəşi saçanda,
    Lalə, nərgiz açanda.
    Kəpənəklər uçanda,
    Məni axtaracaqsan.

    Hər təamda, töhfədə,
    Hər açılan süfrədə.
    Hər kitabda, səhifədə,
    Məni axtaracaqsan.

    Sənə arxa, həyanı,
    Səni sevib, sayanı,
    Sən, Rahilə Dövranı,
    Məni axtaracaqsan…

  • Elnarə GÜNƏŞ.Yeni şeirlər

    ____kil

    “Dağ çiçəkləri” ədəbi məclisi və “İsmayıllı yazarları” və “Ağsu şairləri” İctimai birliyinin üzvü

    Yaz aylarında

    Torpaq nəfəs alır ,küləklər gülür,
    Yarpaq pıçıldayır, çiçəklər gülür.
    Damarda qan coşur, ürəklər gülür
    Doğur səmimiyyət yaz aylarında
    Loğmandır təbiət yaz aylarında.

    Məlhəmdir yağışı günəşi. Mehi
    Dağda bar dumanın dan yeri şehi.
    İnsan yaşadıqca duyur fərəhi.
    Çəkilməz əziyyət yaz aylarında
    Loğmandır təbiət yaz aylarında

    Novruz

    Hicri təqviminin yeni bir ili,
    Bəşər tarixinin dəqiq təhlili.
    Haqqa tapındırdı bir çox cahili.
    Haqdan gələn nidadır, səsdir Novruz,
    Anam təbiətə nəfəsdir Novruz.

    Gül –çiçək qoxusu tutur çölləri,
    Durnalar fəth edir mavi gölləri.
    Gəlib sevindirir bizim elləri,
    İnsanın ruhuna həvəsdir Novruz,
    Anam təbiətə nəfəsdir Novruz.

    Ağsu torpağı

    Loğman çiçəkləri dağ yamacında,
    Oylağıdır Kəkliyin, Turacın da.
    Bura səfər edək ilin yazında,
    Alaq bülbüllərdən bahar sorağı,
    Cənnət məkanıdır Ağsu torpağı.

    Girdiman hövzəsi lalə qatarı,
    Hər yanı al əlvan çiçək hasarı.
    Cavanşir gölünə salaq güzarı,
    Seyr edək rayonu üzü aşağı,
    Cənnət məkanıdır Ağsu torpağı.

    Pıçıldayır Ağsu çayı mehriban,
    Vadisindən səhər boylanır duman.
    Seyrəngahı buludlara ucalan.
    Dolayları istirahət ocağı,
    Cənnət məkanıdır Ağsu torpağı

  • Müzəffər MƏZAHİM.Yeni şeirlər

    mm

    ÖMÜR

    Ən uca budaqdan düşdü o yarpaq,
    Onda təbiətin bahar çağıydı.
    Bu qəfil gəlişdən diksindi torpaq,
    Günəşin buluddan doğar çağıydı.

    Üşəndim alnımda buz kimi tərdən,-
    Ölüm yaranmışın sonuncu borcu.
    Qaldırdım bu yarpaq “meydini” yerdən,
    Yarpaq tabutuna döndü ovucum.

    Gücümdən ağırmış ovcumdakı yük,
    Çiynimin üstünə qalxmadı əlim.
    Gördüm ki, qeyrəti özündən böyük,
    Qara qarışqalar köməyə gəlib.

    Yarpaq “ölüsü”nü ovcumdan alıb,
    Apardı dəfn edə səhər yelləri.
    Hələ ağırlığı çiyinlərimdə,
    Hələ soyuqluğu ovcumda qalıb,
    Əsir ürəyimdə qəhər yelləri.

    ÇATAMMADIM

    Mən piyada, ömür atlı,
    Arzularım yel qanadlı,
    Əzabı da toy-büsatlı,
    O ilimə çatammadım.

    Ürəyimin köz vaxtında,
    Sevgi dolu söz vaxtında,
    Ha yüyürdüm, öz vaxtında,
    Öz fəslimə çatammadım.

    Daş-kəsəyi qaya bildim,
    Gölməçəni dərya bildim,
    Hər ürəyi duya bildim,
    Öz könlümə çatammadım.

    Nə təzanə, nə sim oldum,
    Sığal çəkən nəsim oldum,
    Səbr oldum, dözüm oldum,
    Mənzilimə çatammadım.

  • Əziz MUSA.Yeni şeirlər

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    * * *

    Gur tonqallar çatılardı obada,
    Dəmlənirdi dolma, plov sobada.
    Yumurtalar boyanardı tavada,
    Geyinərdi hamı bayram paltarın,
    Səsləyərdi sevinc ilə yar-yarın.

    Süfrələri bəzəyərdi səməni,
    Hamı evə gətirərdi çəməni.
    Mahnıya bax, yazda göyərt sən məni,
    Göyərərdi çöl-çəməndə bərəkət,
    Novruz elə səadətdi, səadət.

    Qapılara necə torba atardıq,
    Yolda, izdə şehə, suya batardıq.
    Hər arzuya, hər istəyə çatardıq,
    Gün batanda toplaşardıq bir yerə,
    Səsə-küyə bürünərdi dağ-dərə.

    O gün hamı torbaya pay qoyardı,
    Balacalar yumurtanı sayardı.
    Kasıblar da yeyib-içib doyardı,
    Yaddan çıxmaz o zamanlar, o çağlar,
    El-obanı bəzəyərdi uşaqlar.

    Süfrələrdə tapılardı nə desən,
    Hər qapını sən döyərdin istəsən.
    Tapılmazdı nə inciyən, nə küsən,
    Uşaq, böyük olardılar mehriban,
    Bir-birinə söyləyərdi hamı “can”.

    Kosa, keçəl hər qapını döyərdi,
    Zarafatla qız-gəlini öyərdi.
    Tərifləyib hamı “əhsən” deyərdi,
    Gülməliydi hər bir oyun, tamaşa,
    Səs düşərdi hər qayaya, hər daşa.

    Xalça-palaz yuyulardı tər-təmiz,
    Gül-çiçəyə bürünərdi dərə-düz.
    Kimə baxsan xoş camallı, gülər üz,
    Nəğmə idi, sevgi idi ömür, gün,
    Nağıl idi, ötən çağlar büsbütün.

    Bağ-bağçaya təzə izlər salardıq,
    “Qapı pusub”, xəyallara dalardıq.
    Hər qapıdan payımızı alardıq,
    Deyib-gülüb sevinərdik ürəkdən,
    Arzumuzu diləyərdik fələkdən.

    Tonqal üstən tullanardıq sübhətək,
    Bu sevgidən gül açardı hər ürək.
    Qızlar bizə paylayardı gül-çiçək,
    Qada-bala bizdən uzaq olardı,
    Ürəyimiz məhəbbətlə dolardı.

    Hər torbada xurma, kişmiş, qoz, badam,
    Qovurğadan heç doyarmı heç adam.
    Şəkərbura çox olardı o axşam,
    Xoş olardı paxlavanın ləzzəti,
    Qurtarmırdı aşıqların söhbəti.

    Zəmzəm suyu gətirərdik bulaqdan,
    Yelləncəklər asılardı ağacdan.
    Hamı qalıb ayrılardı yarışdan,
    Təmizlənib durulardı qəlbimiz,
    Sevinərdik, şadlanardıq onda biz.

    BƏNÖVŞƏ

    Arı uçub gülə gəlir,
    Quşlar gülə-gülə gəlir,
    Şeyda bülbül dülə gəlir,
    Bənövşələr açılanda.

    Ellər salamlayır yazı,
    Aşıqlar kökləyir sazı,
    Başlayır güllərin nazı,
    Bənövşələr açılanda.

    Xınalanır dağlar, daşlar,
    Bəzəyir çölü naxışlar,
    Nəğmə deyir qaranquşlar,
    Bənövşələr açılanda.

    Üz-gözlərdən nur tökülür,
    Zülmətin bağrı sökülür,
    Günəş məhəbbətlə gülür,
    Bənövşələr açılanda.

    Sinəyə sığmayır ürək,
    Ətir yayır əsən külək,
    Çiçəkləyir sevgi, istək,
    Bənövşələr acılanda.

  • Rəhim MEHNƏT.Yeni şeirlər

    12584137_533420616825212_752487860_n

    XƏYALLAR

    Bir siqaret dumanıdı,
    İlin bahar zamanıdı,
    Sənə olan gümanıdı,
    Xəyalları alıb gedən.

    Bu həsrətin hicranıdı,
    Səni sevən hürr canıdı
    Qumral gözlü cananıdı,
    Xəyallara salıb gedən.

    İllər özün çəkir dara,
    Sutkaları yara yara,
    Ümüdünü verib yara,
    Xəyallardı sarıb gedən.

    Ad çıxardı Əsli, Kərəm,
    Əsli sənsən, Kərəm mənəm,
    Gülər üzlü nazlı sənəm,
    Məni məndən çalıb gedən.

    19.03.2016

    * * *

    Sənin üçün yazdığım bu şeirlər,
    Səndən özgə evim yoxdu deyirlər.
    Misralarım, hecalarım, sözlərim,
    Xəyalını libas təki geyirlər.

    Yazdığımın əvvəli sən, sonu sən,
    Çümlələrin bəzəyi sən, donu sən,
    Fikirlərin cəhəti sən, yönü sən,
    Xəyallarım qarşında baş əyirlər.

    Qələm-kağız əzbərləyib adını,
    Mürəkkəb də bilir sevgi dadını,
    Həriflərim qohumunu, yadını,
    Söz eyləyib yenə sənsən deyirlər.

  • Abdulla MƏMMƏD.Yeni şeirlər

    12647929_456084107917624_702711598_n

    YAMAN UZUN ÇƏKDİ SÜKUTUN DİLİ.

    Yaman uzun çəkdi sükutun dili,
    Gözlərim üşüdü lal baxışından.
    Mən kiməm alnımdan yazını silim?
    Qaçmağa yer də vox göz yağışından.

    Bu yağış daşlaşan sözləri yuyur,
    Hələ ki dərdimə acıyır səbrim.
    Bir yandan sükutun içimi oyur,
    Bir yandan dişini qıcıyır səbrim.

    Üzünə baxmağa baxışım aciz,
    Dinib-danışmağa söz tutmur dilim.
    Bu necə sevgidir,səssiz-səmirsiz,
    Sükutdan alışıb yanıram,gülüm!

    Yoxsa ayrılıqmı bu sükut,görən?
    Əsir əzalarım hey əsim-əsim.
    Bəlkə gözlərində fərsizəm,kürəm,
    Tənha bir qüssəyəm-ağlın nə kəsir?!

    Bəlkə kor olubdur ağlımın gözü,
    Ürəyim açılmır-dərdə əl açır.
    Vaxtında batmadı ağlıma sözün,
    Görəsən,sükutmu eşqin əlacı?

    Gözlərin könlünü gizlədə bilmir,
    Gözündə tək mənim əksimdir,demə.
    Sevdalı ürəyim dərdimə əsir,
    Səni sevməyim də tilsimdir,demə.

    Qəlbimin açarı səndədir səndə,
    Qəlbi qıfıllayıb əsir etmisən.
    Qıfılı açmağa dil yoxdu məndə,
    Dilimə baxışla təsir etmisən…

    Yaman uzun çəkdi sükutun dili,
    Gözlərim üşüdü lal baxışından.
    Mən kiməm alnımdan yazını silim?
    Qaçmağa yer də vox göz yağışından.

    BİR DÜNYA QÜSSƏSƏN GÖZÜMDƏ MƏNİM.

    Dedin:”Yol acıqdır üzünə sənin,”
    Dünya gözlərimdən düşdü bir anda.
    Utandım baxmağa gözünə sənin,
    Sözlərin üşütdü həyamı canda.

    Nə idi istəyin,nə idi,de nə?
    Payız tək saraldım bahar gözümdə.
    Qınadım özümü hey dönə-dönə,
    Sanki heçə döndü- nə var gözümdə.

    Oduna qalanıb yolunda yandım,
    Üstümə bir zərrə su çiləmədin.
    Dərdinin önündə sipər dayandım,
    Yaxşı ki səbrimə kül ələmədin.

    Dünyamı yuxulu,mənmi yuxulu?
    Səni sevməyim də yuxuymuş,demə.
    Çiçəyin çırtlayıb yalan qoxulu,
    Zərrəcə insafın yoxuymuş,demə!

    Olan insafın da çəkilib göyə,
    Daş əsri deyil ki,daşa dönəsən.
    Göz də o göz deyil-gözümü döyəm,
    Gözümdə həsrətdən yaşa dönəsən.

    Ömrün payızında saralan güləm,
    Dərdin ümidinə qoymusan məni.
    Çətin ki sevinib ürəkdən güləm,
    Sən ki dar ayaqda saymısan məni!

    Bir dünya qüssəsən gözümdə mənim,
    Dərdimin üzünə gülə bilmirəm.
    Sən elə etmisən özümdən məni,
    Daha özümə də gələ bilmirəm.

    Dedin:”Səni anıb gəzməz ürəyim,
    Daha mənim üçün quruca adsan”.
    Səni ələmədi qüssə ələyim,
    Yaxşı ki dar gündə dərdimə yadsan.

    GƏRƏK ÇIXMAYAYDIN YOLUMA BİR DƏ.

    Gərək çıxmayaydın önümə bir də,
    Kaş elə qalaydın dünənimdə sən.
    De,niyə dönmüsən günümə bir də?
    Sən ki sənə bağlı dünənimdəsən.

    Yadıma düşdükcə sənli o çağım,
    Yenə də ürəyim yerindən çıxır.
    Külü də sovrulub sənli ocağın,
    Başımın üstündə şimşəyi çaxır.

    Yeriyir üstümə dərd dönə-dönə,
    Yeyir ürəyimi sənli fikirlər.
    Sən özün-özünü saldın düyünə,
    Dumanlı,çisənli,çənli fikirlə.

    Düşüb şübhələrin bəd qəlibinə,
    Dedin:”Yanılmışam sevən anımdan.”
    Köçürə bilmədin məni qəlbinə,
    Kəsildin məhəbbət imtahanından.

    Getdin,qədərimə yar oldu dünyan,
    Əsdi qara yellər yollarım üstə.
    Payız yarpağı tək saraldı sevdam,
    Eşqin gül tək soldu qollarım üstə.

    Geyib dərd donunu kəsilir qənim,
    Sevdalı dünənim,yaslı bu günüm.
    Məni də salmısan gözümdən-məni,
    Gözümdən düşənlə necə öyünüm?!

    Dəlir ürəyimi məsum görkəmin,
    Gözümə dağ çəkir baxışların da.
    Mənə bəxş etdiyin ayrılıq qəmi
    Sızlayır alnımın qırışlarında.

    Gərək çıxmayaydın yoluma bir də,
    Kaş elə qalaydın dünənimdə sən.
    Söylə necə dözüm sən boyda dərdə,
    Necə zənn eləyim dünənimdəsən?!

  • Sumqayıt şəhər 46 sayli uşaq bağçasında Novruz şənliyi

    Sumqayıt şəhər 46 saylı uşaq bağçasında xalqımızın ən qədim və milli bayramlarından olan, gəlişi ilə insanlara bahar təravəti və xoş ovqat bəxş edən Novruz bayramı münasıbəti ilə tədbir keçirilmişdir.
    Tədbiri bağçanın müdiri Sidqiyyə xanım Xıdırova giriş sözü ilə açaraq uşaqları, valideynləri, gələn qonaqları və bağçanın kollektivini bayram münasibətilə təbrik etmiş, onlara uzun ömür, möhkəm can sağlığı, süfrələrinə bol ruzi-bərəkət, hər bir ailəyə sevinc və səadət dolu illər arzulamışdır.
    Sonra bağçanın musiqi müəlliməsi Zinyət Əsədullayevanın rəhbərliyi altında balaca fidanlar vətənə, torpağa, baharın gəlişinə aid şeirləri bədii qiraət etmiş, bahar təravətli və vətənpərvərlik ruhlu mahnılar ifa etmişlər.
    Bayram şənliyinə təşrif buyurmuş Kosa və Keçəl bir-birindən maraqlı, məzəli və ibrətamiz oyunları ilə uşaqlara və bütün tədbir iştirakçılarına xoş ovqat və bayram əhval-ruhiyyəsi bəxş etmişdir.
    Bağçanın tərbiyəçiləri Cəmilə Babayeva, Əsmər Fərzəliyeva və Zenfira Babayeva çıxış edərək, hər kəsi bayram münasibətilə təbrik etmiş, onlara və ümumilikdə şəhərin bütün təhsil müəssisələrinə və bağçalara göstərilən diqqət və qayğıya görə şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Zakir Fərəcova dərin minnətdarlıqlarını ifadə etmişlər.

  • Yalçın YÜCEL.”ŞEHİTLİĞİN ADI ÇANAKKALE”

    175054_178868168822977_4360000_o

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    Dokuz Anadolulu
    Yaşları henüz on üç-on dört
    Köylerinden kopup gelmiş hepsi de
    Çanakkale’yi savunmak için
    Çocuk yaştalar nerdeyse
    Yırtık lastik ayakkabılarında
    Köylerinin sarı çamuru durur daha
    Vatan aşkıysa katar onları yirmi yedinci alaya
    O siper, bu siper
    Çarpışırlar, direnirler düşmana
    Bir damla su nemertisiyle
    Yürürler ölümün üstüne üstüne
    Vatan için, bayrak içindir her şey
    Korkusuzca koşarlar cepheden cepheye
    Karşı çıktıkça, çıktıkça
    Daha da büyür inançları, daha da çoğalır
    Bir gece
    Bu dokuz korkusuz genç
    Mermilerin ateş rengine boyadığı
    Karanlıkta yitip giderler
    Geri döndüklerinde
    Üç kişi kalmışlardır artık
    Düşman tüfeklerinin sesleriyse
    Susmuştur birden
    Altı can bırakmışlardır, altı can
    O ölüm tepelerinin içinde
    Yine de
    Sevinç okunur yüzlerinden
    Koşarak gelmişlerdir, koşarak
    Vedalaşmadan sevdikleriyle
    Kanlarıyla yazılırlar sonra da
    Düştükleri şu kutsal toprağın üstünde
    Çanakkale…
    Bu yüzden unutulmaz işte
    Bu yüzden
    Mustafa Kemal’i konuşur bütün yürekler.

  • Yalçın YÜCEL.”Anılar”

    175054_178868168822977_4360000_o

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    İnsan, geçmişinin bilincinde olan, onu düşünce özünde taşıyan tek varlıktır. Geçmiş, geliştiricilik göstererek kişiyi daha ötelere taşıyorsa böylesi bir güç yaşamı yararlı kılar. Yaşamı taşınmaz yükler altına sokan, eylemlerde donukluk yaratan bir geçmiş ise yıkıcı ve duraksatıcıdır. Geçmiş geleceği yaratamıyorsa bir anlamı, bir değeri de olmaz. Geçmişin bir anılar birikimi olarak düşünülmesi, onun övünç kaynağı konumuna getirilmesi bireyin kendisi ile ilgili bir durumdur.
    Anılarınızı yazmak, onları unutmamak üzere bir köşede saklamak, nice yıllar sonra tekrar onlarla buluşmak en büyük ereğinizdir kaygısız. Hele bu anımsama bir de eksiksiz olursa daha bir değerlidir sizin için. Yalnızca sizin buluşmanız da yetmez anılara. Onları önce yakınlarınızdan başlayarak, sonra dostlara ulaşarak anlatmak isteyeceksinizdir. Bu anlatım belki de sizi rahatlatacak, gönendirecek ve yaşamın ötesine bağlayacaktır. Ama bana sorarsanız anılarımı kimseyle paylaşmazdım. Düşünürseniz sizin anılarınız bir başkasını neden ilgilendirsin ki? Onlar sadece size yakın dururlar. Başkalarının ilgisini ise hiç mi hiç çekmezler.
    Anılar elbet ki gökçektir, yakınlaştırıcı sevinçler bırakırlar yanı başınıza. Onlarla çok sıkı fıkı olmamalısınız. Zaman zaman belki, ama daha ötesi üzünçler oluşturacak, yıkacaktır sizi. Unutmamalısınız ki gelecek hep sizinle buluşmak üzere bekleyecektir orada. Dünya nimetlerinden her zaman büyük bir zevk alarak yaşamınızın sürmesi de önem gösterir sizin açınızdan. Baharın gelişinde neler sunar doğa? Bademler, erikler, şeftaliler, kirazlar ve daha niceleri çiçek açacaktır yeniden. Beyazlı, pembeli o renk renk çiçekler gözünüzün içinde nasıl da bayram edeceklerdir. Papatyalar, güller, gelincikler sizin için kokacaklardır yine. Sağlıklı bir dirilikle onlara bakmak ne de gökçektir. Ya yaşlılık öyle midir hiç? Hele bir de yatağa düşmeyi görün, sıkıntılar içerisinde geçen günlerin sizde bıraktığı derin izleri o zaman bir düşünün. Sevincinizin doruğa ulaştığı o anlar nasıl anılar sayfasına düşerse acının izleri de aynen yer alır o sayfalarda.” Hâlâ hatırlıyorum o günü/ Uzun bir hastalıktan kalkmıştım”(Melih Cevdet Anday), “Her dakikasını ayrı hatırlarım/ Erenköy’de geçen zamanımın/ Rüyama girer bir arada “ (Oktay Rifat)
    Yazarsam kendim için yazarım not defterime. Bir gün açıp o sayfalarda şöylesine dolaşmak için. Yaşadığım günlere geri koymak için. Aslında benim için geçmiş ya da gelecek fark etmiyor.
    Gelecek bir yerde anıdır da. Siz bunun tersinde de düşünebilirsiniz elbet. Ya başkaları, onlar ne düşünürler bilebilir misiniz ki?
    Geçenlerde bir yapıtı okurken usuma gelip takıldı bazı konular. Gelecek günler bana neler getirebilir şöyle bir düşündüm. Hem öylesine yüzeysel bir düşün durumu da değildi bu. Bana umut vermedi nedense o günler. Birden karşıma acılar, hüzünler çıktı. Devleşmiş adımları ile ezeceklerdi az kalsın. Ya sevinçlerim öylemi? Bir köşeye çekilmiş büzülmüş küçücük şeyler yalnızca. Korkularıma ne desem ki? Gençliğimde kolaydı bu çekiler, ya şimdi. Kocamışlığım nasıl dayanacak bu çilelere? Dudaklarım tam bir gülücük atarken, yüzüm kırışıverecek birden. Gözlerim takılıp kalacak bir noktaya yine. Anılarımız… Gülümseten, düşündüren ve ağlatan anılarımız. “Ah, bu anılar/ Ne kadar kapasam da kapılarını/ Ne kapı dinliyorlar ne pencere/ Süzülüp geliyorlar yılların gerisinden/ Ah, bu anılar/ Öylesine sayısız, öylesine çeşitli/ Birike birike geliyorlar/ Çocukluğumdan beri” (Şevket Yücel)
    Anılar deyince nerdeyse hepimiz onları geçmişin usumuza zaman zaman konuk olması olarak düşünürüz. Öyledir de çoğu kez. İşin en kötüsü ise gelecek günlerde anılar oluşturmamızdır kendimize. Olur mu diyeceksiniz? İnsan olarak ileriye dönük nice umutlar koyarız yaşam dallarımıza. Hatta onları çiçeklendirir, sonrada karşısına geçip bakışırız. Bu geleceğe konuk olup, onunla bir çay içimliği söyleşmek gibidir. Bir çay içimliği de olsa size mutluluk katar bu anlar. Aynen geçmişin izlerinin sizinle ara ara kucaklaşması gibi. Zaten yaşam dediğimiz umutlar ve anıların bir araya gelmesi değil midir? En önemli anılarımız şüphesiz ki çok isteyip de uzun süre sonra ulaştığımız o sevincin yüreğimize öpücükler kondurduğu anılardır. Ya da insanda çok derin yaralar bırakan acılı ve hüzünlü olanlar.
    Elbet ki insan olarak tümümüzün kendince bir yaşam öyküsü vardır. Hepsi de kendi içimizde büyük ve değerlidir. Bu durum, ‘büyük insanın büyük yaşamı şeklinde’ bir davranışla ortaya gelebilir. Böylesi bir gelişse bence yanlıştır. Çünkü her insan kendince büyüktür. Her kişi yaşam öyküsünü bir başkası ile paylaşmak ister. Siz bir başkasını dinlemiyor, onunla duygusallıkları, sızıları paylaşmıyorsanız sizin de birilerine anlatacaklarınız yoktur demektir. Unutmayınız ki insanlar içlerindeki dünyayı bir sofra gibi önlerine açtıkları zaman yaşadıklarını anlarlar. Yaşama tutunmaktır bu, hem de sıkıca tutunmak. Yeryüzüne çıkarılmayan düşünceler, sözcükler, anılar bir gün gelir ki sizi sıkıca sarıp nefes aldırmaz olurlar.
    Anılarım anımsanmıyorlar diye üzülsünler istemem. Yaşlandıkça çöküntüye uğrayan beynimin bastonla yürüyen hafızama bir tekme vurmasını da mutlaka engellemem gerekir. Bu yüzden anılarımı aklımda tutma yerine defterime eklerim. Defterim anılarım için bir uyanış, bir dürtüdür. “İçinde, gülüyor bana derinden,/ Sanki bir hatıra serinliğinden”(A.Hamdi Tanpınar) “Hiç olmazsa unutmamak isterdim./ Eski geceler, sevdiklerimle dolu odalar…/ Yalnız bırakmayın beni hatıralar./ Az yanımda kal, çocukluğum.”(Ziya Osman Saba) Tanpınar ve Saba’nın dizelerinde anlatmak istedikleri gibi gelecekte en zor anımsanan şey çocukluğumuzdur. Hangimiz altmışına geldiğinde çocukluk dönemlerini tam olarak anımsayabilir ki? Oysa yaşamın en gökçek günleridir onlar. Acılar unutulduğunda güzeldir, ya sevinçler ile mutluluklar…
    “Çocukluğunu düşünüyorum Emilia/ Deniz boyundaki ıssız yolu sabahleyin”(Melih Cevdet Anday)
    Bir de hatalar vardır, anımsandıkça çöküş yaşatan, düşündüren. Bu durum yaşamın içinde bazı olumsuzlukların çıkmasına da sebep olur. Suçluluk duyguları çekiştirip durur günleri. İnsan bu duyguların altında ezilmemek için kendini savunmaya geçer. Böylece düzlüklere ulaşır kişi. İçimize çöküp kalmak isteyen o düşünceye, o anı parçasına karşı ayakta kalmaksa önem gösterir. Bu zor durum karşısında zayıf düşmekte var elbet. O zaman konuyu başkalarına açmak kaçınılmaz olur.
    Ya rüya gibi anılara ne demeli? Usunuza takılıp kaldıklarında uyumadan uyur olursunuz. O an büyük bir zevk duyarsınız yaşamdan. Bu anılara rüya gibi anılar demenin de sebebi bu giz dolu duruma dayanır. “Apansızın anılarımı anımsıyorum, o sevili anılarımı/ Augsburg’daki çocukluğumu./ Anılarıma düşüyorum tartılarla, uzun süreli dakikalar/ Masaya doğru iyice yaklaşıp, yeniden yaratsam onları(Bertolt Brecht)
    Bunca düşüncelerden sonra bir soru sözcüklerin arasından parmak kaldırıyor bana. Anılara sığınarak zamanı düşündürebilir misin? Zaman, yaşamı değişikliğe uğratan kavram. Gün, zaman zaman tez geçmesini istediğimiz, onu iyice tanıyınca da yürüyüşünü yavaşlatması için yalvardığımız bir yaşam ayağı. Günler geçip gitmiştir derken hiç düşündünüz mü acaba? Geçip gitmiş midir, yoksa aynı noktada dönüp duran bir ayna mıdır? Yıllar önce, o gün dediğimizde bu bir avunma mıdır yoksa? Biraz ötemizde bizi derin uçurumların beklediğini nerden bilebiliriz ki? Önemli olansa o uçurumlarda neler bıraktığımız ve yitirdiklerimizdir.
    Az kalsın unutuyordum yine. Erişemediğimiz aşklar, günlerce yanı başımızdan eksik edemediğimiz bakışlar nerdeyse bir kenarda kalakalacaklardı. Sevdasız bir yaşamı düşünemeyiz elbet. Asıl anısal derinlikler onun içinde uzanırlar. Çoğumuz beklemişizdir o kaldırım bitişinde, ya da bir parkın koyu yeşilinde. Gelsin gelmesin umutlar göğün içi gibi sonsuzdur o bekleyişte. Yıllar geçse de o bekleyişlerimiz sanki sürer gibidir anılarda. “İşte hatıralar meyvası bahçe,/ Geçmiş ıstırabın neş’esi evim.”(Şükran Kurdakul)
    Anılar olmasaydı, anımsanmasaydı geçen günler, mutluluk en önemli dostunu yitirmiş olmaz mıydı?

  • Harika UFUK.”NEVRUZ GELDİ HOŞ GELDİ”

    huh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    Toprağın hareketi kanımızı coştursun,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.
    Kadın- erkek, yaşlı- genç sevinç ile koştursun,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Önce havaya, suya derken düştü toprağa,
    Cemrenin düşmesiyle canlandı birden doğa,
    Kırlarda dans ediyor koyun, keçi, at, boğa,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Gelenek- görenektir Türk’ü Türk’e bağlayan,
    Tasada sevinçte bir, ortak gülen, ağlayan,
    Bayramın coşkusuyla her yürek bir çağlayan
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Dikilsin dut, şeftali sakın kesmeyin meşe,
    Nevruzda eksilmesin, içinizdeki neşe!
    Şeker, tatlı, pasta, kek dağıtsın gelin Eşe,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Mumlar tek tek yakılsın evde varsa kaç kişi,
    Kovsun kötülükleri, kıskandırsın güneşi,
    Üstünden atlayalım yansın nevruz ateşi,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    El emeği- göz nuru yeni yaygı serilsin.
    Kurulan sofralarda ziyafetler verilsin,
    Bahçelerden, bağlardan nevruz gülü derilsin,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Hanımların başında türlü türlüdür oya,
    Nevruz senin bayramın gül, eğlen doya doya,
    Hünerlerini göster renk renk yumurta boya!
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Temiz, yeni, rengârenk bayramlıklar giyelim,
    Nevruzda pişen aşı sömeleği yiyelim,
    Komşularla gülelim, güzel sözler diyelim,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Giyilen urbaların süsü, rengi al olsun,
    İnsanlar mutlu mesut ağızları bal olsun,
    Genç kızların elinde çiçeklenmiş dal olsun,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Gençler kol kola girsin çalsın davulla zurna,
    Çocuklar alkışlasın destek olsun oyuna,
    Herkes coşsun, eğlensin, tempo tutsun boyuna,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    Harika dostlar ile tutuşalım el ele,
    Kız kaçırma oyunu çok keyiflidir hele
    At yarışı sevilir, neşe karışır yele,
    En eski Türk bayramı Nevruz geldi hoş geldi.

    08.03.2005
    ADANA
    Not: Bu şiir 20 Mart 2015 tarihinde Türkiye’nin en büyük şiir sitelerinden Edebiyat Defteri’nde “Uğur Böceği” ile ödüllendirilmiştir.

  • Harika UFUK.”ÇANAKKALE GERÇEĞİ”

    huh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    Milletimin kaderi Atatürk’le yazıldı,
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.
    İttifak ordusuna Conk’ta mezar kazıldı,
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    “Allah Allah!” sesleri titretti yeri, arşı,
    Kucakladı mermiyi yiğit Seyit Onbaşı
    Nasıl da ateşledi topu düşmana karşı,
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    Çoğu zaman katıksız birkaç lokma ekmeği,
    Yağlı buğday çorbası en kıymetli yemeği,
    Hangi hakkı ödenir; kanı, teri, emeği?
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    Fırtınalı denizler ne firkateynler yuttu,
    Gafiller milletimin Türk gücünü unuttu,
    Bayrağı düşürmedi, hep yükseklerde tuttu,
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    Yurt, ulus bayrak aşkı yüreklerde kök saldı
    Atatürk’ün heybeti düşmana korku saldı.
    Bağımsızlık diyerek koşan asker nam aldı.
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    Cesaret, kahramanlık anlatır şarkın, türkün,
    Özgürlük, bağımsızlık karakteridir Türk’ün,
    Ülkemin düşmanları çekinin, korkun, ürkün,
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    Harika yurdumuzda özgür, mutluyuz artık,
    Kuru ekmek de yesek, hürsek gerekmez katık,
    Dünya dersini aldı, tozu dumana kattık,
    Dillere destan oldu Çanakkale gerçeği.

    HARİKA UFUK
    ADANA
    28 MAYIS 2015
    SAAT: 09.40

  • Nəriman HƏSƏNZADƏ.”Poylu-beşiyim mənim” poemasından bir parça

    picture-cgi

    Qarabağdan qayıdanlar hasalı qalıb,
    anam yoxdu, anamın bir misalı qalıb:
    – “Qoşa relslər – qollarımdı uzalı qalıb, –
    mən arxanca boylanıram gündə, ay oğul,
    bir də nə vaxt dönəcəksən kəndə, ay oğul!?..”

    Abır-həya gözəliydi, Azərbacjan, mənim anam.
    Can dedikcə, candan kəsib, can payladın, canım anam.
    Xanım ikən, bir xanımlıq görmədin sən, xanım anam.
    Başındakı kəlağayın bir millətin həyasıydı,
    Bu heykəli mən qoymasam, Poyluda kim qoyasıydı?!

    Ağstafa, Qarayazı tamaşana dursun, ana!
    Poylu – mənim beşiyimdi, burda anam dursun, ana!
    Yanında mən, hüzurunda gərək
    “Salam!” dursun, ana!
    Bircə “Sağ ol” eşitsəydim poyluların öz dilindən,
    Ana-bala yaşayardıq Kür üstündə biz yenidən.

    ……Ağstafa mənimkidir, sən də mənim, Azərbaycan,
    səndən başqa nəyim vardır məndə mənim, Azərbaycan?!
    Bir damlada bir ümmanı vəsf elədim, Azərbaycan,
    mən Poyluya səndən baxdım – bu ümmanın damlasına,
    Poylu, səndən boylanıram, Azərbaycan dünyasına.

  • Bəxtiyar VAHABZADƏ.”Gülüstan” (Poema)

    240px-Bəxtiyar_Vahabzadə

    Azərbaycanın birliyi və istiqlal uğrunda
    çarpışan Səttar xan, Şeyx Məhəmməd Xiyabani
    və Pişəvərinin əziz xatirəsinə

    İpək yaylığıyla o, asta-asta
    Silib eynəyini gözünə taxdi.
    Əyilib yavaşca masanın üstə
    Bir möhürə baxdı, bir qola baxdı.
    Kağıza həvəslə o da qol atdı,
    Dodağı altından gülümsəyərək.
    Bir qələm əsrlik hicran yaratdı,
    Bir xalqı yarıya böldü qılınc tək.
    Öz sivri ucuyla bu lələk qələm,
    Dəldi sinəsini Azərbaycanın.
    Başını qaldırdı,
    Ancaq dəmbədəm
    Kəsdilər səsini Azərbaycanın.
    O güldü kağıza qol çəkən zaman,
    Qıydı ürəklərin hicran səsinə.
    O güldü haqq üçün daim çarpışan
    Bir xalqın tarixi faciəsinə.
    Əyləşib kənarda topsaqqal ağa,
    Hərdən mütərcimə suallar verir.
    Çevrilir gah sola, baxır gah sağa,
    Başını yellədib təsbeh çevirir.
    Qoyulan şərtlərə razıyıq deyə,
    Tərəflər qol çəkdi müahidəyə…
    Tərəflər kim idi?
    Hər ikisi yad!
    Yadlarmı edəcək bu xalqa imdad?!
    Qoy qalxsın ayağa ruhu Tomrisin.
    Babəkin qılıncı parlasın yenə.
    Onlar bu şərtlərə sözünü desin,
    Zənciri kim vurdu şir biləyinə?
    Hanı bu ellərin mərd oğulları,
    Açın bərələri, açın yolları.
    Bəs hanı bu əsrin öz Koroğlusu
    – Qılınc Koroğlusu, söz Koroğlusu?
    Babaların şəni, şərəfi, əlbət,
    Bizə əmanətdir, böyük əmanət…
    Yoxmu qanımızda xalqın qeyrəti?
    Belə saxlayarlar bəs əmanəti?
    Qoy ildırım çaxsın, titrəsin cahan!
    Ürəklər qəzəbdən coşsun, partlasın.
    Daim haqq yolunda qılınc qaldıran
    İgid babaların goru çatlasın!
    Qoy əysin başını vüqarlı dağlar,
    Matəmi başlandı böyük bir elin.
    Mərsiyə söyləsin axar bulaqlar,
    Ağılar çağırsın bu gün qız, gəlin!..
    Tərəflər sakitdir, qəzəbli deyil,
    Məhv olan qoy olsun, onlara nə var.
    İmzalar atılır bir-bir, elə bil,
    Sevgi məktubuna qol çəkir onlar.
    Atıb imzasını hər kəs varağa
    Əyləşir sakitcə keçib yerinə.
    Eynəkli cənabla, təsbehli ağa,
    Qalxıb əl də verir bir-birinə.
    Onların birləşən bu əllərilə
    Ayrılır ikiyə bir el, bir Vətən.
    Axıdıb gözündən yaş gilə-gilə,
    Bu dəhşətli hala nə deyir Vətən?
    Bir deyən olmadı, durun ağalar!
    Axı bu ölkənin öz sahibi var.
    Siz nə yazırsınız, bayaqdan bəri,
    -Bəs hanı bu yurdun öz sahibləri?
    Bəs hanı həqiqət, bəs hanı qanun?
    Böyükdür bu yurdun tarixi, yaşı.

    Bəs hanı köksünə sərhəd qoyduğun,
    Bir vahid ölkənin iki qardaşı?
    Görək bu hicrana, bu müsibətə,
    Onların sözü nə, qərəzi nədir?
    Bu xalq əzəl gündən düşüb zillətə,
    Öz doğma yurdunda yoxsa kölədir?
    Necə ayırdınız dırnağı ətdən
    -Ürəyi bədəndən, canı cəsəddən?
    Axı kim bu haqqı vermişdir sizə,
    Sizi kim çağırmış, Vətənimizə?
    Neçə vaxt səngərdə hey ulaşdılar,
    Gülüstan kəndində sövdalaşdılar
    Bir ölkə ikiyə
    Ayrılsın deyə!..
    Göy də buludlamış deyirlər o gün,
    Çölləri, düzləri buludlar sarmış.
    O göy gumltusu Oğuz xaqanın
    Ruhuymuş, hönkürüb fəryad qoparmış.
    Gülüstan kəndinin gül-çiçəkləri
    Bir günün içində soldu, saraldı.
    “Gülüstan” bağlandı, o gündən bəri,
    Bu kəndin alnında bir ləkə qaldı.
    Bağrı köz-köz oldu “Yanıq Kərəm”in
    Tellər inildədi, yandı, nə yandı.
    Aşığın sazında daha bir həzin,
    Daha bir yanğılı pərdə yarandı.
    Həmin gün ölkəni apardı sel, su,
    Tutuldu çöhrəsi Günün, Ayın da.
    Qoca Nəbacinin eşqi, arzusu,
    O gün batmadımı Arpa çayında?
    Ağlayıb dağlardan əsən küləklər,
    Bu məşum xəbəri aləmə yaydı.
    Sanki dilə gəldi güllər, çiçəklər:
    “Bu işə qol qoyan qollar sınaydı”.
    Arazın suları qəzəbli, daşqın,
    Şirin nəğmələri ahdır, haraydır,
    Vətən, quşabənzər qanadlarının
    Biri bu taydırsa, biri o taydır.
    Quş iki qanadla uçar, yüksələr,
    Mən necə yüksəlim tək qanadımla?
    Ürəklər bu dərddən tüğyana gələr,
    Axar gozümüzdən yaş damla-damla.
    Cənablar, bir anlıq düşündünüzmü?
    Verdiyiniz hökmün ağırlığını?
    Bu hökmün dəhşəti əllimi, yüzmü?
    Biz necə götürək bu gözdağını?..
    Başı kəsiləndə bu məğrur elin
    Könül fəryadını hiss etdinizmi
    Qoca Füzulinin, igid Babəkin
    Etiraz səsini eşitdinizmi?
    Cənablar, bir damcı mürəkkəblə siz
    Düşünün, nələrə qol çəkmisiniz?
    Bir damcı mürəkkəb bir vətəndaşı
    Qanına bulayıb ikiyə böldü.
    Bir damcı mürəkkəb olub göz yaşı
    İllərlə gözlərdən axdı, töküldü.
    Min ləkə vurdular şərəfimizə
    Verdik, sahibimiz yenə “ver” – dedi.
    Lap yaxşı eyləyib doğrudan, bizə
    Biri “baran” – dedi, biri “xər” – dedi.
    Bizi həm yedilər, həm dəmindilər,
    Amma arxamızca gileyləndilər.
    Hökmü gör nə qədər böyükmüş anın.
    Möhür də basdılar varağa təkrar.
    Yox, varağın deyil, Azərbaycanın
    Köksünə dağ boyda dağ basdı onlar.
    İmzalı, möhürlü ey cansız varaq,
    Nə qədər böyükmüş qüvvətin, gücün.
    Əsrlər boyunca vuruşduq, ancaq
    Sarsıda bilmədik hökmünü bir gün.
    Ey kağız parçası, əvvəl heç ikən,
    Yazılıb, qollanıb yoxdan var oldun.
    Böyük bir millətin başını kəsən,
    Qolunu bağlayan hökmdar oldun.
    Bir eli ikiyə paraladın sən
    Özün kağız ikən paralanmadın,
    Köksünə yazıları qəlb atəşindən,
    Niyə alışmadın, niyə yanmadın?
    Araz sərhəd oldu, əsdi küləklər,
    Sular yatağında qalxdı, köpürdü.
    Üstü dama-dama taxta dirəklər,
    Çayın kənarıda səf çəkib durdu.
    Sular, sizdən təmiz, nə var dünyada?
    Ləkədən xalidir axı qəlbiniz.
    Bağrınız alışıb niyə yanmadı
    Bu çirkin əmələ qol qoyanda siz?
    Ey Araz, səpirsən, göz yaşı sən də
    Keçdikcə üstündən çölün, çəmənin.
    Səni arzulara sədd eyləyəndə,
    Niyə qurumadı suların sənin?
    Dayanıb Arazın bu tayında mən
    “Can qardaş” deyirəm, o da “can” deyir.
    Ey zaman, sorğuma cavab ver, nədən
    Səsim, yetən yerə əlim yetməyir…
    Qarışıb gözümdə, qarışıb aləm,
    Dərd dərdi doğrayır, qəm qəmdən keçir.
    Arazın üstündən keçə bilmirəm,
    Araz dərdim olub, sinəmdən keçir.
    Taxta dirəkləri torpağa deyil,
    Qoydular Füzuli divanı üstə.
    Yarıya bölündü yüz, yüz əlli il
    Gəraylı, bayatı, muğam, şikəstə.
    Dəmir çəpərləri eşqim, diləyim
    Tarixim, ənənəm üstə qoydular.
    Yarıya bölündü canım, ürəyim,
    Yarıya bölündü Arazda sular.
    Taxta dirəkləri qoydular, ax, ax!..
    Qəlbimin, ruhumun dilimin üstə,
    Biz güldük, ağladıq, yenə də, ancaq
    Bir sazın, bir telin, bir simin üstə.
    Ürəkdən ürəyə körpü? Bir dayan!
    Dərdimiz dinirsə bir sazın üstə.
    Şəhriyar yaralı misralardan,
    Körpü salmadımı Arazın üstə?!
    Bu taydan o taya axışdı sel tək
    Gözə görünməyən könül telləri.
    Bu selin önünü nə çay, nə dirək,
    Kəsə bilməmişdir yüz ildən bəri.
    Ağalar bilmədi birdir bu torpaq
    Təbriz də, Bakı da – Azərbaycandır,
    Bir elin ruhunu, dilini ancaq
    Kağızlar üstündə bölmək asandır.
    Böl, kağız üstündə, böl, gecə-gündüz,
    Torpağın üstünə dirəklər də düz,
    Gücünü, əzmətini tök də meydana,
    Qoşundan silahdan sədd çək hər yana.
    Torpağı ikiyə bölərsən, ancaq
    Çətindir bədəni candan ayırmaq!
    Ayırmaq kimsəyə gəlməsin asan,
    Bir xalqın bir olan dərdi-sərini.
    O taydan bu taya Mustafa Payan
    Oxuyur Vahidin qəzəllərini.
    Dolandı zəmanə, döndü qərinə,
    Şairlər od tökdü yenə dilindən.
    Vurğunun o həsrət nəğmələrinə
    Şəhriyar səs verdi Təbriz elindən:
    “Heydər baba, göylər qara dumandı.
    Günlərimiz bir-birindən yamandı.
    Bir-birizdən ayrılmayın, amandı,
    Yaxşılığı əlimizdən aldılar,
    Yaxşı bizi yaman günə saldılar.
    Bir uçaydım bu çırpman yelinən,
    Qovuşaydım dağdan aşan selinən,
    Ağlaşaydım uzaq düşən elinən,
    Bir görəydim ayrılığı kim saldı,
    Ölkəmizdə kim qırıldı, kim qaldı”.

    1959

  • Süleyman RÜSTƏM.”Təbrizli Analar”

    116

    Mən təbrizli analara bələdəm,
    Fəxrimdir bu əziz, qoçaq analar.
    Körpəsinin beşiyinin başında,
    Sübhə qədər qalar oyaq analar.

    Məhəbbəti çiçəklənər ilk gündən,
    Zərrə bezməz öz analıq yükündən.
    Balasına namərdliyi kökündən
    Saf südüylə edər yasaq, analar.

    Hər kəlməsi, hər sözü gül qoxuyar,
    Laylasını diləklərdən toxuyar.
    Ürəklərdən keçənləri oxuyar
    Kitab kimi varaq-varaq, analar.

    Xata çıxsa övladının əlindən.
    İnsanlara ziyan dəysə dilindən,
    Üz döndərsə vətənindən, elindən
    Kandarına basmaz ayaq, analar.

    Ta əzəldən dar günündə ellərin,
    Qarşısına sinə gərər sellərin.
    Nəfəsini kəsər qara yellərin,
    Dayaqlara olar dayaq, analar.

    Qan axarkən Təbrizdə su yerinə,
    Döyüşlərdə ürək verər ərinə.
    Nalə çəkib, şəhidlərin qəbrinə
    Güllər səpər qucaq-qucaq, analar!

  • Süleyman RÜSTƏM.”Təbrizim”

    116

    Baxdıqca hüsnünə doymayır gözüm,
    Təbrizim, Təbrizim, gözəl Təbrizim!

    Qoymaram yadları girsin qoynuna,
    İzin ver qolumu salım boynuna!
    Sənin bayramına, sənin toyuna
    Dili bir, qanı bir qardaşın gəlib,
    Dərdinə aşina sirdaşın gəlib.

    Sən çıxdın qarşıma duzla, çörəklə,
    Bağından dərdiyin güllə, çiçəklə,
    İkiyə bölünməz saf bir ürəklə,
    Təbrizim, Təbrizim, aman Təbrizim,
    Yox olsun başından duman, Təbrizim!

    Qədrini ayrılıq çəkənlər bilər,
    Hicranda göz yaşı tökənlər bilər,
    Ömrünə qaranlıq çökənlər bilər,
    Bağından gül-çiçək dərdim, Təbrizim,
    Yenə təzələndi dərdim, Təbrizim!

    Nə qəşəngdir yol boyunca söyüdlər,
    Söyüdlərin kölgəsində igidlər
    Babalardan dinləyirlər öyüdlər,
    Coşur damarlarda qanı, Təbrizim,
    Yoxdur bu mərdlərin sanı, Təbrizim!

    Ağlasan ağlaram, gülsən gülərəm,
    Yaşasan yaşaram, ölsən ölərəm,
    Varımı səninlə yarı bölərəm,
    Gəl bir də üzündən öpüm, Təbrizim!
    Başına gül-çiçək səpim, Təbrizim!

    Nədir o, mənalı, dərin baxışlar?
    Nədir gözlərindən yağan yağışlar?
    Nədir qəlbindəki payızlar, qışlar?
    Yetimtək boynunu burma, Təbrizim!
    Məlul-məlul baxıb durma, Təbrizim!

    Sənin çiçəyinə, gülünə qurban!
    Mənə qardaş deyən dilinə qurban!
    Vətəninə qurban, elinə qurban!
    Baxdıqca hüsnünə doymayır gözüm,
    Təbrizim, Təbrizim, gözəl Təbrizim!

  • Qızıldan dəyərli zamanımız

    12825543_546471318868520_984794359_n (1)

    Zaman insan üçün çox dəyərli nemətlərdən biridir. Hətta belə deyim var ki, “itirilən zaman geri qayıtmır”. İnsan bir çox şeyləri bərpa edə bilər, ancaq itirilən zamanı deyil. Ancaq zaman bu qədər həyati əhəmiyyətə malik ikən bir çox insan – uşaqdan tutmuş qoca insanlara qədər zamanının dəyərini bilmir. Zamana elə yanaşırlar ki, sanki zaman bitməz-tükənməzdir və onlar istədiyi kimi bu zamandan istifadə edə bilərlər. Bu cür insanlar zamana çox adi baxır, nəinki zamanı dəyərləndirmək haqqında düşünürlər, hətta vasitələr axtarırlar ki, zamanlarını necə öldürsünlər. Çox təəssüf ki, son zamanlar bu cür hadisələrin çox tez-tez şahidi oluruq.
    Texnologiyanın çox yüksək inkişaf etdiyi dövrdə yaşayırıq. Texnoloji imkanlar sayəsində insanların həyatı çox rahatlaşıb və daha çox boş zaman qazanıblar. Demək olar ki, hər kəsin evində kompüter, telefon, paltaryuyan, qabyuyan və s. kimi vasitələr var. Əvvələr ev işləri üçün xanımların nə qədər vaxtı gedirdi. Eləcə də telefonu götürək. Bir neçə on il bundan əvvəl insanlar əlaqə saxlamaq üçün məktublaşırdılar. Bir yerdən başqa yerə məktub çatdırmaq üçün neçə gün lazım olurdu. İndi isə, demək olar ki, hər kəsin ən azı bir mobil telefonu var və istədiyi insanla bir neçə saniyə ərzində ünsiyyət saxlaya və sözünü çatdıra bilər. Bəs texnoloji inkişaf sayəsində insanlar qazandıqları bu zamanı necə dəyərləndirirlər? Qazandıqları zamandan faydalı istifadə edə bilirlərmi?
    Görünən odur ki, insanlar zaman qazandıqca vaxtlarını dəyərləndirmək əvəzinə, zamanlarını öldürürlər. Məsələn, götürək metrodakı insanları. Yəqin ki, bir çoxunun buna şahid olmusunuz. Demək olar ki, hər bir insanın əlində bir telefon – həm gənclər, həm uşaqlar, həm yaşlılar – oyun oynayırlar. Hər şeyi unudaraq, bütün diqqətlərini telefona verərək o oyunu necə udacaqlarını düşünürlər. Yaxud da telefon, kompüter vasitəsilə əksər insanlar sosial şəbəkələrdən istifadə edirlər. Bəs burada məqsəd nədir? Ya insanlar boş yerə tanış olmaq üçün dost axtarırlar, ya ona-buna mənfi şərhlər yazaraq insanları təhqir edirlər … Bundan başqa, evdəki bir çox xanımları götürək, bayaq sadaladığım ki, paltaryuyan, qabyuyan, paltarqurulayan kimi bir çox nemətlər sayəsində qazandıqları vaxtları onlar da boş yerə sərf edirlər.
    Bir çox xanımlar televiziyalardakı mənasız, insana heç bir əxlaqi tərbiyə aşılamayan seriallara, yaxud da proqramlara baxaraq vaxtlarını keçirirlər. O proqram qurtarıb bu kino başlayır, bu kino qurtarıb o biri başlayır …. və beləcə baxırlar ki, o gün bitib. Bir çox baxıdıqları verilişlər və kinolar nəinki insana yaxşı yöndə nəsə qazandırır, hətta insanlara sevgisizlik, nifrət, qəddarlıq, eqositlik, qısqanclıq aşılayır. Bu cür şeyləri izləyən insanlar da o əxlaqı həyatlarına tətbiq edirlər. Məsələn, son zamanlar diqqət edirəm bir çox seriyalı kinolara: qadınları duyğusal, uşaq kimi məsuliyyətsiz hərəkət edən, hər hadisədən təsirlənən, aciz, hər zaman həyat yoldaşına və ya sevgilisinə sığınan, tez-tez ağlayan, küsən, nəyi nə üçün istədiyi bilinməyən insan kimi göstərirlər; kişiləri isə sərt, soyuqqanlı, sevsə də, sevgisini bildirməyən, hislərini gizlədən insan kimi təqdim edirlər. Bunu da insanlara elə gözəl bəzəyib göstərirlər ki, sanki “yaxşı” insan belə olmalıdır. Bəs bu təlqinlər hansı məntiqə sığır? Niyə qadınlar aciz, hər hadisədən təsirlənən olmalıdır ki, yaxud da kişlər elə duyğusuz? Kişi də, qadın da bərabərdir, hər ikisi gözəl əxlaq göstərməklə məsuliyyət daşıyır. Qadınlar da güclü iradəli, problemli hadisələrə çıxış yolu gətirən, çox ağıllı ola bilərlər, yaxud da kişilər də sevgi dolu, mərhəmətli, istiqanlı ola bilərlər. Kim qadınlar və kişilər bu xarakteri uyğun bilib onlara belə həyatı təlqin edir? Sonra da insanlar arasında sevgisizlik, mərhəmətsizlik hakim olur. İnsanlar nə qədər nemət içində olsalar da, şükür etməyi bacarmırlar və o kinolardakı həyatı yaşayaraq xoşbəxt olacaqlarını sanırlar və əlbəttə ki, ola bilmirlər. Allah bir Quran ayəsində qadının da, kişinin də gözəl əxlaq göstərməkdə eyni məsuliyyət daşıdığını belə bildirir:
    Mömin olaraq yaxşı iş görən kişi və qadınlara əlbəttə gözəl həyat bəxş edəcək və etdikləri ən yaxşı əməllərə görə onları mütləq mükafatlandıracağıq. (Nəhl surəsi, 97)
    İnsanların zamanını öldürmək işində məşhur olan yerlərdən biri də çayxanalardır. İnsanlarla dolu olan, siqaret çəkildiyi, səs-küylü, domino, nərdtaxta oynanaraq keçirdikləri vaxt. Bu cür məkanları həm şəhərlərimizdə, həm də kəndlərimizdə görə bilərik. Kişilər burada başlarını elə qatırlar ki, sanki hər şeyi unudub orada qarşıdakı insanı məğlub etməklə qəhrəmanlıq edirlər.
    Yuxarıda insanların necə vaxtlarını itirdiklərinə aid sadəcə bir neçə nümunə verdim. İnsanların bir çoxu zamanın nə qədər dəyərli olduğunu bilmir. İtirilən zaman heç vaxt geri qayıtmır. Allah bizə bir neçə on ildən ibarət yaşayacağımız ömür bəxş edir. Elə insan tanıyırsınızmı ki, o insan ömürlük yaşasın. Hər kəs bir gün mütləq öləcək. Odur ki, zaman uzun görünsə də, çox dəyərlidir, ən dəyərli nemətlərdən biridir. Keçmişə baxanda illərimizin necə sürətlə ötdüyünü görürük. Qızıl ustaları qızılın necə dəyərli olduğunu bildikləri üçün qızılın tozunu belə atmırlar, ondan da istifadə edirlər. Zaman isə qızıldan da qiymətlidir. Hər saniyəmiz, hər dəqiqəmiz, hər saatımız çox qiymətlidir. “Zamanımızı necə öldürək əvəzinə, zamanımızdan necə istifadə edək”, – deyə düşünməliyik. Bir də zamanı öldürərək özlərinə müvəqqəti əyləncə axtaran insanlar da əsla bundan xoşbəxt olmurlar. O əyləncələri də çox qısa olur, vicdanən də çox narahat olurlar. İnsan bir də itirdiyi zaman əvəzinə, nələr qazana biləcəyini düşünməlidir. Məsələn, metroda kitab oxuya bilərik, önəmli hadisələr haqqında düşünə bilərik, bizə ehiyacı olan insanlara kömək edə bilərik, Allaha dua edə bilərik, dünyagörüşümüzü, elmimizi artırarıq, əksik yönlərimiz üzərində düşünüb onları necə düzəldəcəyimizi fikirləşərik və s … Zamanın bir gün bitəcəyi an vardır, önəmli olan isə o an zamanı Allah qatında zamanımızın hesabını verə bilək inşaAllah.

  • Bahar gəlir…

    http://s008.radikal.ru/i303/1603/51/a8f939b0ec02.jpg

    Yurdumuza bahar gəlir – allı-güllü, yaşıl örpəkli bahar. Qədimdən üzü bəri insanlar yazın gəlişini səbirsizliklə gözləyiblər. Yazda təbiətin yaşıl örtüyə bürünməsi, ağacların yarpaqlaması, meyvə ağaclarının çiçəklənməsi, yaşıllıqlar arasında müxtəlif rəngli və xoş ətirli çiçəklərin boy göstərməsi əsrlərdən bəri insanlara əsrarəngiz təsir bağışlayıb.

    Bu il Azərbaycan ərazisinə bahar martın 20-də Bakı vaxtı ilə təxminən saat 08:30 radələrində qədəm qoyacaq.

    Martın 19-da Günəş səmanın cənub yarımkürəsindən şimal yarımkürəsinə keçid edəcək. Həmin an Günəş Yerin hərəkət müstəvisi ilə Yerin ekvator müstəvisinin kəsişdiyi nöqtədə olacaq. Bu nöqtəyə astronomiyada “yaz bərabərliyi nöqtəsi” deyilir.

    Günəş həmin nöqtədə olanda gecə və gündüz bərabərliyi qeydə alınacaq. Həmin andan şimal yarımkürəsində astronomik bahar başlayır və bu, iyunun 21-dək davam edir.

    Mənbə:

  • Rafiq ODAY.”Sənə söz verdiyim şeir”

    rafiqoday

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri,
    ”Möhtəşəm Azərbaycan” müstəqil ictimai-siyasi, ədəbi-bədii qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    ”Qızıl qələm”, “Həsən bəy Zərdabi”, “Qafqaz-Media” mükafatları laureatı,
    Əməkdar jurnalist

    İstedadlı şairə, mənimçün çox doğma olan Adilə Nəzərə
    Neçə gündü qələmin ucunda
    əsim-əsim əsir,
    titim-titim titrəyirdi
    sənə söz verdiyim şeir.
    Bir əlçim bulud kimi,
    Bir sınıq umud kimi,
    Dünyanın pərsəng daşı kimi,
    Bir damla göz yaşı kimi,
    Kəsdirmişdi vərəqin başının üstünü.
    Sanki ağ vərəqə düşüb
    qara taleli olacağından,
    Ömürlük bir küncdə
    qalacağından qorxurdu.
    Qorxurdu ömrünün
    azlığından,
    Fikirlərin
    dayazlığından,
    Kağızın məsum-məsum
    üzünə baxan
    bəyazlığından.
    Sanki
    əgər üzümü qara edəcəksənsə,
    mənə toxunma,
    İncitmə hisslərin, duyğuların
    pak ruhunu deyirdi…
    …Bir tərəfdən də
    “yaz”, “yaz” deyən ilhamım
    içimdə üsyan qaldırmışdı.
    Şeir başa çatanda
    göz yaşlarım artıq
    ovcumu doldurmuşdu.
    Bu bir ovuc göz yaşını
    şərbət kimi çəkdim başıma,
    Sonra da son nöqtəni qoyub,
    Yol aldım
    Pərən-pərən düşmüş
    arzularımın,
    ümidlərimin dalınca –
    üzü sonsuzluğa doğru…

  • “Qızıma yazdığım məktub”

    Salam, qızım,

    İlk sözüm sənə, “Bağışla, məni”dir. Niyəsini zamanla anlayacaqsan… Küsgünsən, məndən ayrılıqda, uzaqda çəkdirdiyin şəkillərə baxıram, göndərilən audiosəslərə qulaq asıram, videogörüntülərdə görürəm səni… Mənim kimi üzün gülmür, qapanmısan, kədərlisən… Mənim kimi insanlardan uzaqlaşırsan, kövrəksən, küsgünsən, fikir içindəsən, kədərli düşüncələr dünyasındasan, xəyallardasan, yoxsa mənli xatirələrində, bilə bilmirəm…

    İtirmişəm səni, inamımı, sevincimi, xoşbəxtliyimi, ümidimi, səninlə qovuşacağım günə ümidimi itirmişəm artıq, gücümü itirmişəm, mübarizəm dayanmışdır…

    Bağışla ki, məndən öyrənəcəyin, nümunə götürəcəyin az şeylər olacaq, ana kimi nümunə olmadım, ideal, mükəmməl olmadım…

    Məndən ana olmağı, övlad sevgisini və ailənin dəyərini bilməyi öyrənə bilmədin… Qadın olmağı, sevməyi, sevilməyi, kişilərlə anlaşmağı, insanlarla dil tapmağı öyrənmədin… İnsanlardan, səni sevməyənlərdən qorunmağı, dostu, düşmənini tanımağı öyrənə bilmədin məndən…

    Çox şey öyrədəcəkdim, çox şeyi öyrənməli idin, yarımçıq qaldı…

    Nə uşaqlığın oldu, nə gələcəkdə gəncliyin olacaq xoşbəxt insan kimi… Yarım qalacaqsan hər zaman, atılmış hiss edəcəksən özünü… Nifrət edəcəksən mənə… Unudacaqsan məni… Sevməyəcəksən…

    Yazdıqlarım qalacaq səhifəmdə, yazılarımda, kitabımda, sənsə istəsən, tapsan, dilimizi unutmasan, oxuyarsan…

    Anlayarsan, ana içində necə əzab çəkir, ağlayır… Niyə yeni həyat qura bilmir… Anan da sənin kimi yarım qalıb, yarımçıqdır…

    Bilirəm, hər bir qız anasına oxşamaq istəyər, sənsə uşaq vaxtından məni itirmisən, nə simam qalıb yaddaşında, nə səsim… Görsən, bəlkə heç tanımazsan…

    Bilirəm, ana daha önəmlidir qız övladı üçün, bilirəm, amma neyləyim belə alındı…

    Bəlkə də tələsdim, səni doğmağa, səni arzulamağa, bəlkə də doğulmalı deyildin belə tez… Şans verməliydik ailəmizə, bir-birimizi tanımağa atanla özümə…

    Amma peşiman deyiləm, səni mən sevdim, səni mən istədim, sən özün doğuldun, doğulduğun andan sərbəst idin… Sevgidən doğuldun, sevilərək doğuldun, sonra isə dağıldı hər şey, məhv oldu… Mən də günahkaram…

    İstəyirdim, oğlum deyil, qızım olsun…

    Uzun saçlarımla oynayacaq, barmaqları ilə qarışdıracaq, üzümü çevirib yanağımdan öpəcək, oynayacaq mənlə bir qızım olsun…

    Bir qızım olsun, özüm böyüdüm sevərək onu, ana südü verim, sağlam olsun deyə…

    Qızım olsun, öyrədim ona həyatı…

    Bir qızım olsun, çantamı dağıtsın, kosmetikamı yaxsın üz-başına, əllərinə, sonra keçsin ayna önünə, desin “Ana, bax, necəyəm? Böyümüşəm?!”

    Bir qızım olsun, geyinsin balaca ayaqlarına böyük olan ayyaqqabılarımı, işdən evə gələndə baxsın əlimə ki, anam mənə bu gün nə alıb, qucaqlayıb, öpsün, buraxmasın məni…

    Bir qızım olsun, paylaşım onunla yaşadığımı, ən yaxın rəfiqəm olsun, ağladığım zaman təsəllim, sevincim, fərəhim olsun…

    Bir qızım olsun, biliyimi, yaradıcılığımı, istedadımı ötürüm ona, baxım, uğurlarına, sevinim, fəxr edim onunla…

    Bir qızım olsun, pis anımda ağladığımda, qalmasın kənarda, qucaqlasın məni, silsin göz yaşlarımı, “Ana, ağlama, səni sevirəm” desin mənə…

    Bir qızım olsun, nazlı, ağıllı, sevimli, gözəl, lap sənin kimi…

    Bir qızım olsun, saçları uzun olsun, zahirən mənə oxşasın, atan da desin ki, “Anana oxşamısan qızım, anan kimi çox gözəlsən!”

    Bir qızım olsun, yatanda qucaqlayıb yatsın, yuxuya getsin, buraxmasın məni daha…

    Bir qızım olsun, səhər işə gedəndə, gəzməyə çıxanda, aynaya baxıb, makiyaj edəndə, nəm salfetkaya silsin makiyajımı, gülərək desin “Çəkmə onu, sən hamıdan onsuz da gözəlsən, ana!”

    Bir qızım olsun, qadınlıq məktəbini keçsin, qadın olmağı öyrənsin, qız olmağı öyrənsin, insan olmağı öyrənsin…

    Bir qızım olsun, gəzməyə sevinərək çıxsın mənimlə, tutsun əlimi, buraxmasın, yorulanda gəlsin qucağıma, bir də düşməsin qucağımdan…

    Bir qızım olsun, kitabları görsün mağazada, aldırtsın, sonra desin, “Bu kitabı oxu mənə”…

    Bir qızım olsun, sirdaşım olsun, paylaşsın sevincini də, kədərini də… Ağlayanda ağlasın, güləndə mənlə gülsün…

    Bir qızım olsun, ağlatsın məni uğurlarıyla, qələbələriylə, sevinciylə…

    Bir qızım olsun, sevməyi öyrənsin, sevilsin, ailə qursun, ərə verim onu sevdiyi kəsə… Bir nəvə versin mənə, bir qız nəvəsi…

    Bir qızım olsun, başqa qadına deyil, mənə “Ana, səni sevirəm” desin…

    Arzularım gerçək oldu, istədiyimi verdi Allahım, səni verdi mənə… Qədrini bilmədim nə sənin, nə də ki, arzularımın…

    Mənə qalan səndən qalan xoş xatirələrdir. Qızım, sənin üçün çox darıxıram…