***
Təbrizin yolları oyum-oyumdur,
Yanıq dağdan qalxan duman olaydım!
Həsrət könüllərdə ümid olmasam,
Heç olmazsa, zəif güman olaydım!
1959
Təbrizim mənim
Balaş Azəroğluna
Laylası məhzun,
Nəğməsi məhzun.
Həsrəti ömründən uzun,
Karvandan üzülmüş ağ dəvəsi.
Gözlərində böyük ümidin uzaq töhfəsi
Neçə evinin küçə divarı kor.
Dodaqları quru,
bulaqları gur.
Arzularında qançır, qamçı.
Kədəri axın-axın,
sevinci damcı-damcı.
Bəzən günləri qanlı yuxu kimi,
bəzən həsrətli yuxuları gerçək olmuş,
Neçə dəfə sevincək olmuş.
Balaları sərgərdan,
Gəlinləri nigaran.
Qurtuluş yolları:
məhbəs, dar ağacı, gülləbaran.
Dan yeri qan boyalı.
Ümidindən, arzusundan dönməyən.
Ocağında – ürəyində odu sönməyən,
Səhəri uzun əsrlərin yolunda yubanan,
Qardaşına həsrət, bacısına həsrət,
Bayatıları – qədim məhəbbət.
Qoynu gah aydın havalı,
gah çənli, dumanlı.
Qəlbi gümanlı,
Taleyi böhranlı.
Özü bababir, nənəbir
adət-ənənə bir –
doğma qardaşım.
Pasportda o yanlı.
Arzulayanda əlim çatmayan,
Ağrısı, göynəyi qəlbimdə
gecə-gündüz yatmayan.
Dağları dağlarıma bənzər,
bağları, bağlarıma.
Ana sözü kimi
əziz olan adı – dodaqlarıma.
Köhnəm, təzəm, uzağım, yaxınım,
Ən gözəl şerim,
Yanıqlı mahnım.
Mənsizim!
Təbrizim!
1964
Nigaran suallar
Son zamanlar
səni tez-tez
yuxuda görürəm, Təbrizim!
Yuxuma qəmli gəlirsən
hər gecə.
Suyun, çörəyin varmı?
Nəğmən necə?
Yenə “Qaragilə”dir,
yoxsa daha qəmlidir?
Göy məscid necədir?
Ərk qalası necə?
Yanıq dağ qupqurudur,
ya nəmlidir?
Tez-tez yuxuma girirsən,
Təbrizim!
Yoxsa incimisən,
uzun həsrət yorub səni?
Yoxsa dözüb-dözüb
indi yaman qəribsəmisən.
İnanmıram,
hələ ümidin var böyüyəsi,
arzun var boy atası.
Hardan düşdü yadıma
anamın göynəkli bayatısı!
“Mən bütöv bir yuvaydım,
yel vurdu paralandım.
Mən səndən ayrılmazdım,
zülümnən aralandım”.
1975
Yaralı Təbriz
Mən görəndə
bağçaların, bağların
çiçək idi,
gül idi.
Küçələrdə, məclislərdə
səslənən
doğma, gözəl dil idi.
Fədailər
dəstə-dəstə keçirdi,
yeni adlı küçələrdən;
dodaqlarında nəğmə!
“Ey torpağı ləl, mərcan,
Azərbaycan!”
Səttarxan xiyabanı
bəzəkli, çilçıraqdı,
Qoçaq, mərd oğulların,
Firudinlərin sağdı.
Kəhrəba işıqların
gecələrin qoynuna
ulduz-ulduz yağırdı.
Oyanışlı günlərin
nə oldu,
hanı indi?
Gəldi qara günlərin,
Nə az bəxtiyar oldun,
sevindin.
Söylə, Təbrizim,
söylə,
ulduzlu mavi göydən
sənə kim yanğı saldı!?
Üstünü buram-buram
qara dumanlar aldı.
Naxış-naxış evlərin
alışdı, közə döndü.
Bağçaların, bağların
viranə düzə döndü.
Yanğınlar gur kükrədi,
yayıldı, gölə döndü.
Pərdələr arxasında
Gizlənmişdir işıqlar.
Sazını sındırdımı
tunc gövdəli aşıqlar!
Təbriz, qəşəng şəhərim!
Yüz bir şəhər içində
seçimli, tək şəhərim!
Sənin yaran azdımı,
vurdular bir yara da.
Qəzəbindən titrədi
Göy məscidin üstündə
Qızıldan aypara da.
Sənin dərdin azdımı,
taleyinə tarixlər
qara günlər yazdımı?
Sinəndə varkən hələ
göynəkli dil yarası,
Səttarxanlar yarası,
Firudinlər yarası,
yanıq, nakam arzular,
qəm, nisgillər yarası –
Yaraladılar səni,
Heyranların vətəni,
Sahiblərin vətəni!
Mən deyirdim, vaxt olar,
baharlı Novruz günü
gələrəm.
Həsrətindən qurtarıb
Qoynunda dincələrəm.
Yaraların ağırdır,
Təbrizim!
Nigaranlıq qəlbimi
ağrıdır,
Təbrizim!
İnanıram, keçəcək
matəmli günlərin də.
Açılacaq üfüqlər
bir aydın səhərində.
Çəkiləcək üstündən
O zəhərli buludlar.
Doğrulacaq arzular,
umudlar.
Yüksələcək bayrağı
yeni Səttarxanların.
Qaldıracaq səsini,
Öz gücünə güvənən,
bu günlərdən dərs alan,
gələcəyə inamlı –
qüdrətli cavanların.
Göyçay, 11-13 oktyabr 1980
Ərk qalası
Təbriz – gözəl şəhər!
Vuruşdular:
son gülləyə;
son süngüyə,
son qundağa qədər.
Vuruşdular:
hər şey qırmızı geydi;
daşdan, torpağa qədər.
Vuruşdular:
alt dodaqdan
üst dodağa qalxa bilməyən
səsə qədər.
Vuruşdular:
onlardan yeddi dəfə – yetmiş qat
artıq olan,
süngüləri narın daraq dişi kimi
sıx olan düşmənlə.
Yaralılar ufuldamadı,
Can verənlər inləmədi.
Susuzlar “yandım”, demədi.
Öpdü qurumuş dodaqları
qan hopmuş torpağı.
Yaralarına basdılar
qan rəngli bayrağı.
Nə düşmən onlardan
bir aman sözü ala bildi,
nə bu ölümü yağı duydu,
nə qala bildi.
Söykənib qala divarına
öldülər ayaq üstə;
çiyin-çiyinə.
Ulduzlar şahid oldu,
bir sırada dayanmış
ölülərin qabağından,
yüz yerə bölünmüş dirilərin
çəkildiyinə.
Öldülər ayaqlarının altında
Vətən torpağı.
Başlarının üstündə
Vətən ulduzları.
Könüldən könülə keçdi
ümidləri, arzuları.
Gecə ağır-ağır keçdi
cənazələrin üstündən;
keçdi getdi yolu səhərə.
Günəş şəfəqdən bir örtük çəkdi
torpağı qoruyub, torpaqda dincələn
cənazələrə.
1958
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/