9 noyabr Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günüdür

Noyabrın 9-u Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günüdür. 2009-cu il noyabrın 17-də Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağı Gününün təsis edilməsi haqqında” Sərəncam imzalayıb. Həmin il dekabrın 4-də isə Milli Məclis noyabrın 9-nu Dövlət Bayrağı Günü kimi rəsmiləşdirib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra Azərbaycanın dövlət bayrağı milli suverenliyin simvolu kimi ölkəmizin bütün vətəndaşları üçün müqəddəs dövlətçilik rəmzlərindən birinə çevrilib. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yadigarı olan bu bayraq xalqımızın azadlıq məfkurəsinə, milli mənəvi dəyərlərə və ümumbəşəri ideallara sadiqliyini nümayiş etdirir.
Azərbaycan Respublikasının dövlət bayrağı 1918-ci il noyabrın 9-da Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Hökumətinin iclasında qəbul edilib və 1920-ci ilin aprel ayınadək dövlət statusuna malik olub. Həmin bayraq 1990-cı il noyabrın 17-də Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri Heydər Əliyevin təşəbbüsü və rəhbərliyi ilə keçirilən sessiyada Naxçıvan Muxtar Respublikasının dövlət bayrağı kimi təsdiqlənib. 1991-ci il fevralın 5-də Azərbaycan Respublikasının Ali Soveti “Azərbaycan Respublikasının Dövlət bayrağı haqqında” Qanun qəbul edərək, onu dövlət bayrağı elan edib.
1991-ci il oktyabrın 18-də “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktı ilə Azərbaycan Respublikası Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin varisi kimi onun dövlət rəmzlərini, o cümlədən dövlət bayrağını bərpa edib. 2004-cü il iyunun 8-də “Azərbaycan Respublikası Dövlət bayrağının istifadəsi qaydaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə bu sahədə qanunvericilik bazası təkmilləşdirilib.
Dövlət bayrağı respublikamızın dövlət qurumlarının və diplomatik nümayəndəliklərinin binaları üzərində ucalır, mühüm beynəlxalq tədbirlər, mötəbər mərasimlər və məclislərlə yanaşı, irimiqyaslı ictimai-siyasi toplantılarda, mədəni tədbirlərdə və idman yarışlarında qaldırılaraq milli birliyi təcəssüm etdirir.
Qeyd edək ki, müstəqil Azərbaycanın dövlət bayrağındakı üç rəngin ifadə etdiyi və XX əsrin əvvəllərindəki milli istiqlal ideologiyamızın üç təməl prinsipini təşkil edən “türkçülük, islamçılıq və müasirlik” formulunun müəllifi görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri Əli bəy Hüseynzadədir.

Əhməd CAVAD.”Azərbaycan bayrağına” (Şeir)

Türküstan yelləri öpüb alnını
Söyləyir dərdini sana, bayrağım!
Üçrəngin əksini Quzğun dənizdən
Ərməğan yollasın yara, bayrağım!

Gedərkən Turana çıxdın qarşıma,
Kölgən dövlət quşu, qondu başıma!
İzn ver gözümdə coşan yaşıma –
Dinlətsin dərdini aha, bayrağım!

Qayı Xan soyundan aldığın rəngi,
Qucamış Elxanla, müsəlman bəgi.
Elxanın övladı, dinin dirəgi,
Gətirdin könlümə səfa, bayrağım!

Köksümdə tufanlar gəldim irəli,
Öpüm kölgən düşən mübarək yeri!
Allahın yıldızı, o gözəl pəri,
Sığınmış qoynunda Aya, bayrağım!

Rahilə xanım DÖVRAN.Seçmə şeirlər

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

YADA DÜŞÜR
/”Düşüncələrim” – silsiləsindən/

Vaxt çatanda ağ libası geyinməyə,
Hacət qalmır təkəbbürə, öyünməyə.
Başlayırlar əldə təsbeh deyinməyə
Sanki varmış bu günədək öndə duran,
Yada düşür oruc, namaz, həm də Quran.

Sığışmayır ziyarətlər günə, aya,
“Canıdişdə” qatlaşırlar hər bəlaya.
Güzar düşür- Məşhəd, Həccə, Kərbəlaya
Hamı olur minbərlərə alın vuran,
Yada düşür oruc, namaz, həm də Quran.

Açarını qazanmaqçün axirətin,
Inkar edir vəbalların, qəbahətin.
Namazlarda on cərgədə durur,- mətin
Dönüb olur molla, mömün –yüz-yüz vuran,
Yada düşür oruc, namaz, həm də Quran.

“Küpü süzür” zorbaların, harınların,
Anlayırlar faniliyin varın- karın.
Toplamaqçün əkdikləri “əməl barın”
Mələk olur qəlb sındıran, könül qıran,
Yada düşür oruc, namaz, həm də Quran.

Nə ziyarət, nə nəzirlər çatmaz dada,
Axirəti qazanarlar bu dünyada.
Çiyindəki mələkləri salıb yada
Nöqtə qöyür misrasına şair Dövran,
Yada düşür oruc, namaz, həm də Quran.

USTAD VƏLİNİN QIZI
/”Düşüncələrim” – silsiləsindən/

Təbi hər zaman rəvan,
Vaxtı, zamanı qovan.
Heyrandır, həm Natəvan,
Ustad Vəlinin qızı.

Mütəvazi görkəmi,
Sevincindən çox qəmi.
Qələminin həmdəmi,
Ustad Vəlinin qızı.

Ilhamından zər geyir,
Yaratdığı hər şeir.
Sevənlər – əhsən deyir,
Ustad Vəlinin qızı.

Heyranların sevinci,
Hər kəlməsi dürr, inci.
Hey öndədir- birinci,
Ustad Vəlinin qızı.

Oyar əyrinin gözün,
Qələmlə söylər sözün.
Heç zaman öyməz özün,
Ustad Vəlinin qızı.

Söz karvandır, O, sərban,
Qəlbi hər zaman cavan.
Mənəm,- Rahilə Dövran,
Ustad Vəlinin qızı…

MÜƏLLİF : RAHİLƏ DÖVRAN

Şəfa VƏLİYEVA.”Mən səni Şamxat kimi”

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Mən səni Şamxat kimi-
Min fitnəylə sevirəm…
Sonra da
Öpüşünlə
Ruhuma qüsul tökürəm…

Mən səni Lalə kimi-
Düzlərdə gözləyirəm…
Bağrıyanıq,
Dilimdə “ah”…
Ləçək-ləçək közərirəm…

Mən…-ilan məkrinə vurğun,
Yaradılışdan yorğun…
Sən aldadılan Adəm,
Hər günahıma həmdəm…
Mən səni dua kimi
Tanrı xətrinə sevirəm..

Gülnar SƏMA.Seçmə şeirlər

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Tovuz Bürosunun Rəhbəri, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Var

Sənsiz gecələrə vərdiş etmişəm
Həsrətə, hicrana məndə dözüm var.
Nazıyla oynadım ayrılıqların
Vüsala tamarzı iki gözüm var.

Mənli-mənsiz, onlu-onsuz arzular
Qanıma susadı qansız arzular
Qar üstə yazdığım sonsuz arzular
Od üstə can verən neçə buzum var.

Sən nədən biləsən, nədənlər nədən?
Özün cavab çıxar “a”dan ya “be”dən
Gözümdə kölgəli o nurlu didən
Məni sınaq etmə, məndə əzim var.

Bir qız

Bir qız vardı bizim kənddə
Mənim kimi gözü qara.
Sənə olan sevgisindən
Bənzəyirdi üzü qara.

Bir qız vardı qarabəniz
Üzündə xal düzümləri.
Yetişməmiş kim dərmişdi
Tənəkdə kal üzümləri?!

O qız bircə addımıyla
Ürəyini tərk elədi.
Qovuşmağa gücü çatmaz,
Ayrılığa ərk elədi.

Sən gələndə həmin qızın
Sevgisi sevgiyə döndü.
O dinə gəlməyən qızın
Dilində sən oldun andı.

Bir qız vardı bizim kənddə
Reyhan kimi gözü qara.
Gülü, narı yığıb getdi
Sizin kənddən səmalara.

Yuxuda…

Sən yuxuya gedəndə
Mən yuxudan gəlirdim.
Gözün məni güdəndə
Özüm bunu bilirdim.

Yuxu mənə gələndə
Mən də səndən gedirdim.
Sən mənimçün öləndə
Mən də gendən gedirdim.

Mənə o təsir edir
Sən axı dan gəlirsən.
Hamı yuxuya gedir
Sən yuxudan gəlirsən.

Hamı xeyrini güdür
Sən də mənə zərərsən.
Məni könlünə müdir
Yat, yuxuda görərsən.

Xatirə FƏRƏCLİ.Seçmə şeirlər

AĞ ÇİÇƏK

Ay ağ çiçək, ağ çiçək,
allar düşüb gözümdən.
İçimdə bir qallıq var,
gəl, al məni özümdən.

Ürəyim ağ kəlağay,
yer tapammıram sərim.
Belə ürəklə bəlkə
çiçək olub əzəlim.

Götür, hara istəsən
apar məni, at məni.
O Bəy bəyazlığına
bələ məni, qat məni.

Gedim bir ağ yuxuya,
gedim ağ mələk kimi.
Qayıdıb bu dünyaya
gəlim ağ çiçək kimi.

BU NƏDİ?

Sən niyə baxırsan yollara, niyə
Kimi gözləyirsən, gözüm, bu nədi?
Ürəyim, köksümü dağıtma, toxta
Yoxsa tükənibdi dözüm, bu nədi?

Nədir bu intizar, bu qüssə, ələm?
Könlümü uçurur boğulan naləm
Çökübdü çöhrəmə qəlbimdəki qəm
Solub yanaqlarım, üzüm, bu nədi?

Köçüm uzaqlarda … ömür də yarı,
Yağır, çalın-çarpaz taleyin qarı.
Yeriyir üstümə qəm karvanları,
Bəs hanı təpərin, dizim, bu nədi?

***

Bu darıxmaq, aman tanrım,
Buraxmır yaxamı nədən?
Darıxıram, darıxıram
Dar gəlir ruhuma bədən.

Qara qarışqalar kimi
Yol gedirik yön fələyin
Yolumuz bir mənzilədir
Kimi asta, kimi yeyin.

İçimizdən alışırıq
Kül olub sönənə qədər
Heçdən gələn darıxacaq
Heçliyə dönənə qədər.

QATAR GÖZLƏYİRƏM

Bu qatar da ötüb getdi
Ünüm yetmədi, yetmədi.
Gedib, gedib gözdən itdi
Güman itmədi, itmədi.

Bir dəli inada qulam,
Könlümdə dağıntı, savaş.
Nagüman qatar gözləyib,
Nə çəkirəm biləydin kaş.

Söykənib tənha söyüdə
Budaqdan bar gözləyirəm.
Qatarlanıb illər gedir
Mənsə qatar gözləyirəm.

QALDI

Gözümdən oxundu qəlbimin qəmi
Bəxtəvər görünmək üzümə qaldı.
Qismət deyə-deyə, bəxt deyə-deyə
Gəzib dolanmağım özümə qaldı.

Sığındım payıza, qışa gözlədim,
Baxmadım ömürə, yaşa gözlədim
Gözlədim hədərə, boşa gözlədim
Yollara dikilmək gözümə qaldı.

Həsrətin özüymüş sapsarı dünya,
Qıymadı könlümə baharı dünya,
Gülmədi üzümə bu qarı dünya
Mənimki yenə də dözümə qaldı.

İradə AYTEL.Seçmə şeirlər

Qadın
İstəkdən yoğrulsan da,
İstəklə doğulmadın.
O qədər çox idi arzun
Arzundaca boğuldun!
Yum! Yum gözlərini, qadın!

Sevdin!
Ruhun uzaqda
Cismin doğma yataqda,
Ananın naxış-naxış,
Həvəs-həvəs tikdiyi
Yastığı cırmaqlayan
Dırnaqların şişəmi?
Məhrəminə satdığın
Cismin dözür şişəmi?
Bu dünya çox kiçikdir.
Bir qadın içindəki
Sevgini basdırmağa
Yer acizdi torpaqda,
Torpaq bəyaz bayraqdı!
Sən azad olamadın!
Yum! Yum gözlərini, qadın!

Alisən!
Ulusan!
Anasan!
Dözümün sinən üstə
Dağ olsun kişilərə,
Nə fərqi
O dağın təkindəki
Qaranlıqda inləyən
Saçlarından asılan,
Qara divə qısılan ürək
Alimi?
Ulumu?
Anamı?!.
Təki o dağ dağların
Bağ olsun kişilərə…
Əmsin dünya dərdini,
Dönsün dünya dərdinə!

Qapqara saçlarından
Bir tel ayır…
Dolaşdır bəmbəyaz buxağına…
– Ana!
Yenə…
Bala səsinə çevril,
Bala nəfəsinə səril…
Səril!
Səril!
Təkcə öz ayağına sərilmə!
Ayaqlama cənnəti!

Anama
Bir dəli sevdaya düşmüşəm, ana,
İntihar sevdasına!
Amma
Qıymıram sənin ürəyinin bir parçasına,
Qıymıram sənə!
Bax, ana,
Bircə canımnan başqa
heç nəyim yoxdu.
Onu da borcluyam Sən Tanrıma!
Bilirəm, onsuz da qatiləm!
Mənli arzularının,
İstəklərinin,
Sənə verəmədiyim nəvələrinin “qatili”!
İndi də
balanın qatili olmaqdan qorxuram!
Ana!
Sənin ölümünü gözləyirəm!
Başımdakı bu sevdanın xatirinə!
Bağışla!!!

Yığış gedək
Ay, köksümdə döyünənim,
Mərdim, mərdim, yığış gedək.
Səni, səni sevməyənə
Verdim… verdim, yığış gedək.

Gül açmadı yenə bu yaz,
Ümid düşdü çənə bu yaz…
Qara saçım, səni bəyaz
Hördüm… hördüm, yığış gedək.

Nədən saldın mənə meyil,
Di içimdə söyül, döyül.
Bu dünya bizimki deyil,
Dərdim, dərdim, yığış gedək!

“Bir dəstə kart, bir ovuc noxud, beş manat pul”la “Kirpi”ni özünə “aşiq” edən jurnalist – MÜSAHİBƏ

https://c.radikal.ru/c11/1911/bf/108e29e7f83c.jpg

“Aslanın erkəyi, dişisi olmaz” deyib atalar. Bəlkə də atalar bunu döyüşçü qadınlar üçün deyib, bilmirəm, ancaq hər halda bir yaranış səbəbi vardır. Ataların bu sözünü dəstəkləyərək gündəmə gətirməyimin səbəbi isə bax, o aslan kimi qadınlardan biridir. Bu atalar sözü əyninə biçilmiş onlarla, yüzlərlə qadın var ki, ömür vəfa etsə boyasız qələmimlə onların da “rəsmini çəkməyi” düşünürəm. Adını çoxdan eşidib, imzasıyla daha əvvəldən tanış olsam da şəxsini son illərdə tanımışam. Və nədənsə ilk gördüyüm andan söhbətləri, həyatsevərliyi, müasir düşüncəsi və bir də içdənliyi onunla aramızda bir doğmalıq, yaxınlıq körpüsü salıb. Pafossuz Vətən sevgisi, əli- könlü açıq, sözü-özü bütöv bir qadındı qəhrəmanım. Bu qədər doğmalığa, sevgiyə rəğmən onu necə təqdim edəcəyimi bilmirəm. Adının önündə çəkə biləcəyim titullar öz yerində, gördüyü işlərin sıralanmasına nəzər yetirəndə… bax budu çətinliyim. Xeyriyyəçi deyim, işgüzar qadın deyim, jurnalist deyim… Yaxşısı budu mən onu sadə adıyla təqdim edim. Müsahibim zamanın ələyindən,dövranın kələyindən, qələm- söz döyüşündən üzüağ çıxmış jurnalist Zümrüd Baloğlanovadı.

Manevr.az əməkdaşımızın jurnalist Zümrüd Baloğlanova ilə müsahibəsini təqdim edir:

-Xoş gördük, Zümrüd xanım! Söhbətə hardan-necə başlamaq çətinliyim olmasa da, sizi təqdim etməkdə çətinlik çəkdim. Çoxşaxəli fəaliyyətinizi nəzərə alsaq necə, daha doğrusu, kim kimi təqdim olunmaq istərdiniz?

– Hər halda gözümün nurunu, beynimin ziyasını, qolumun gücünü sərf etdiyim jurnalistlik peşəsii ömrümün qayəsidir.

-Mən sizi “Aslanın erkəyi, dişisi olmaz” donunda görürəm və düşünürəm ki, sizi tanıyan hər kəs mənimlə razıdır. Siz nə düşünürsünüz?

-İt ilində, Şir bürcündə doğulandan bundan artıq nə gözləmək olar ki?! Hər ikisi hücum mövqeyində dayanan canlılardır. Məndə də bu canlılardan güclü əsər-əlamət var, sona qədər düzgün bildiyimin yanındayam, müdafiəçisiyəm, istər insan, istər hadisə olsun. Heç nədən qorxmaz və çəkilməzəm.

-Xarakterinizlə peşəniz arasındakı oxşarlıq və sıx bağlılıq bütövlüyünüzü gün işığı kimi aydın göstərir. O üzdənmi jurnalist olmağı seçmisiniz?

-Düzünü söyləyim ki, yox. Yəqin canımda gendən gəlmə də nəsə var. Atam da, anam da məsul vəzifələrdə çalışmış, həmişə haqqın yanında olmuşlar. Sizə öz balacalıq həyatımdan bir nümunə gətirim…1-ci sinfdə oxuyurdum, tənəffüs vaxtı iki sinif yoldaşımın etdiyi bir söhbətin qulaq günahkarı oldum. Uşaqlar kəndimizin ən kriminal məhəlləsi olan Seyid məhləsindən idilər. Biri o birisinə deyirdi ki, atamgil əmimin işinə kömək eləmədiyinə görə bu gecə Baloglanovun həyətində pul basdıracaq və sonra onu tutduracaqlar. Axşam atam işdən qayıdan kimi yanını kəsdirib uşaqlardan eşitdiyimi bitdə-bitdə ona danışdım… atam başımı sığallayıb əyilib alnımdan öpdü və axşamla öz iş yerinə qayıtdı, elə gecəykən də əməliyyat plan qurulub həyətimizin o başında iki nəfər divardakı taxçada daşı qaldırıb altında pul gizlətdikləri anda həbsə alındılar… -Nisbətən yuxarı sinflərdə milis sistemində işləyən atamın yazı-pozu işlərində ona köməklik edir, cinayət hadisələrinin təsvirini, dəlillərin toplanmasını, şahidlərin izahatlarını maraqla oxuyurb üzünü köçürürdüm. Sonra da mütaliə dairəmə Konan Doyl kimi məşhur yazıçı – onun Şerlok Holms və doktor Vatsonukimi dedektivləri daxil oldular. Cinayət axtarışı sahəsindəki həvəsimə bir gün atam qəti olaraq “tabu” qoydu. – Bu iş qız-qadın işi deyil,- dedi. Sonradan da gələcək peşə istiqamətimin müəyyənləşməsində Mailə Muradxanlının güclü təsiri və təşviqi oldu.

-Uzun illər ayrı-ayrı mətbuat orqanlarında müxtəlif vəzifələrdə işləmisiniz. Harda daha çox özünüz ola bildiniz?

-İlk dəfə olaraq, 8-ci sinfdə ürəklənib “Azərbaycan Gəncləri” qəzetinə özümün maraqlı saydığım mövzuda müsabiqə yazısı göndərdim. Yazının makina variantı tələb olunurdu. Qəsəbə Soivetində Çimnaz adlı bir makinaçı xanım işləyirdi. Anamdan xahiş etdim ki, yazımın makinada yazılması üçün bu qadınla danışsın. İki gündən sonra anam cibimə 3 manat pul qoyub məni qəsəbə Sovetinin qapısından içəri salıb dedi, -mən xahiş etmişəm, qalanını da sən özün Çimnaz xalana izah edərsən. Yazımı utana-utana stolun üzərinə qoyub onun makinada yazılmasını bu yaşlı xanımdan xahiş etdim. – Get, iki gündən sonra gəlib apararsan, – dedi Çimnaz xanım. Deyilən vaxtda gələndə, bu xanım-xatın qadın ayağa qalxaraq alnımdan öpdü və dedi ki, səndən gələcəkdə ya yaxşı jurnalist çıxacaq, ya yaxşı yazıçı. Başımı sığallayaraq, pulu da qaytarıb özümə verdi…. həmin gün qanadım yox idi uçmağa, müsabiqədə yer tutmasam da, qadının bu uğur diləyi jurnalistlik kimi böyük həyat yolumda əsil xeyir-duam oldu..11-ci sinifdə Son zəngimiz şərəfinə hazırladığım və axşamla sinif qızlarımızla birlikdə sinif otağımızın yanına vurduğumuz “Arzular” divar qəzeti sərbəst buraxdığım ilk “mətbu orqanı” oldu, məhz bu qəzetdə gələcəkdə jurnalist olacağımı etiraf edirdim. Bu mətbuat orqanlarının hər birinin jurnalistlik həyatımda öz yeri, öz rolu olub. “Sosialist Sumqayıtı”nin sənaye-tikinti şöbəsində işləməyim məni şəhərin nəhəng tikinti və sənaye həyatının qaynar qoynuna atdı, Sumqayıt gözlərim qarşısında sürətlə böyüyürdü. Böyük kimyanın texnoloji proseslərini, idarıəetməsini öyrənmək üçün şox vaxt kimyaçılara qoşulub müəssisələrdə iş nöbbələrinə də çıxırdım. Kimya kombinatı adlandırılan üzvi sintez zavodunun hər sexinin, hər istehsalatının inşaat meydançalarında, istifadəyə verilməsində ayaq izlərim qalıb, qəzet səhifələrində yazılarım – reportajlarım, zarisovkalarım, oçerklərim, tənqidi yazılarım dərc olunub.

P.S. Üzvi cintez zavodu benzol istehsalatının buraxılışına yığılmış şəhər və müəssisə rəhbərləri, mütəxəssislər, laborantlar, hamı, hamı spesfik iş geyimində idi. Təkcə mən onlar arasında gündəliik geyimimdə görünürdüm. Lap qabaq cərgədə əlimdə bloknot-qələm dayanmışdım. Bu da yəqin ki, Mərkəzi Komitənin Birinci katibi Heydər Əliyevin nəzərindən qaçmadı. Birdən üzümə iti bir nəzər salıb soruşdu ki, mən bu istehsalatda nə peşənin sahibiyəm? Bu qəfil sualdan çaş-baş qalsam da, özümü tez ələ alıb – jurnalistəm- dedim,-buraxılışdan reportaj hazırlamağa gəlmişəm… yəqin ki, mən tək cılız, sısqa bir qıza ya yazığı gəldiyindən, ya da inamsızlığından çox həlim səslə soruşdu, – benzolun kimyəvi formulunu bilərsənmi? –Bəli, yoldaş birinci katıb,uzunsov altıguşə şəklində üçtərəfli qayıdışla CH2… başını məmnunluqla tərpədərək razılığını bildirdi…Həmin görüşdən və buraxılışdan “Sosialist Sumqayıtı” qəzetində “Altıbucaq labirintində” adlı geniş reportajım getdi….

Hansı mətbuat orqanında özümü jurnalist kimi daha çox realizə etmişəm sualına isə belə cavab verə bilərəm: dediyim kimi oxuduğum məktəb bütün respublikada tanınmış məktəb idi. Böyük dramaturqumuz Cəfər Cabbarlının adını daşıyırdı və uşaq ağlımızla dərk edirdik ki, biz fərqli bir məkanda təhsil alırıq.

ARAYIŞ : Məktəbimizin 1936-cı ildə tikilmiş binasının indi də böyük əzəmətli görkəmi ilə lap uzaqdan nəzər-diqqəti cəlb ediir. 5-ci mərtəbəsində geniş – hər cür avadanlıqla, hətta royalına qədər təchiz edilmiş geniş akt zalı var. Bu yaxınlarda onun dövlət tərəfindən əsaslı təmiri keçırılmiş və açılışında hörmətli prezidentimiz İlham Əliyev cənabları iştirak etmişdir.

Hər il məktəbdə dekabrın 30-da Cəfər Cabbarlının xatirə gecəsi keçirilirdi. Bu gecələrdə yazıçının həyat yoldaşı Sona xanım, oğlu Aydın, respublikanın tanınmış yazıçı və şairləri- Seyfəddin Dağlı, Cabir Novruz, Rüfət Əhmədzadə, Rüfət Zəbioğlu və bir şoxları iştirak edirdilər.Və onların əksəriyyəti Mərkəzi Komitənin orqanı olan “Kirpi” siyasi satira jurnalının əməkdaşları idi. Ataların deyimidir, niyyətin hara, mənzilin ora. Özümü ən çox “Kirpi” jurnalında tapmış kimi hiss etmişəm jurnalistlik fəaliyyətimdə. Təvazökarlıqdan uzaq olsa da, deməliyəm ki, o jurnalın tarixində yeganə yaradıcı qadın əməkdaş kimi mən çalışmışam və ora felyeton şöbəsinin redaktoru kimi dəvət olunmuşam. Şəhərimizdəki məşhur Falçı Məlahət barəsində yazdığım “Bir dəstə kart, bir ovuc noxud, beş manat pul” felyetonum mənim bu jurnalda debütüm oldu. Felyeton yaxşı qarşılandı, müsbət rəylər gəldi, məşhur falçıya dələduzluq maddəsi ilə cinayət işi açıldı. Sonra daha 5 aktual mövzuda yazdığım felyetonu özüm ortalıqda görünmədən poçtla redaksiyaya göndərdim. Arxamca, necə deyərlər, çox qədimi də olsa, bir ifadə işlədəcəyəm, o vaxtlar az bir müddət çaslışdığım “Kimyaçı” qəzeti redaksiyasına “atlı-kazaq”gəldi, ərizə və şikayətlər şöbəsinin redaktoru Adil Axundov mənimlə görüşərək bu məşhur və hörmətli jurnala işə dəvət edildiyimi bildirdi…Əsl jurnalistlik fəaliyyətim də elə o dövrdən- 1979-cu ilin sentyabrından başladı…Bu fəaliyyətimin bəzəyi, naxışı da elə o jurnalda işlədiyim 15 il oldu…

-Liderlik, idarəçilik, işgüzarlıq. Hansı daha çox var sizdə?

-Hər üçü qanımda, canımdadır. Perpettium mobile, yəni ki, daimi mühərrik kimi bir şeyəm. Heç nəyi öyrənməkdən, bilməkdən usanmıram, nəyə baş aparsam, onu axırında nöqtəsini qoymalıyam. Orta məktəbimiz eksperimental təhsil ocağı olduğundan 8-ci sinfdən başlayaraq hər dərs ilində bizə bir peşəni öyrədir və mən də həmin peşəni cani-dildən öyrənirdim. Beləliklə, orta məktəbi bitirəndə dərzi-tikişçinin 2-ci dərəcəli diplomunu aldım, foto, kinooperatorluq, tornaçı ( ən azından dəzgahda çəkic başlığı yonub hazırlaya bilirdim) peşələrinə yiyələnmişdim. Sonradan mətbəədə linotipistlik və mürəttibliyi də üstünə gətirdim. İndi keçdiyim həyat yoluna baxanda, mənə elə gəlir ki, bu həyatda bütün uğurlara məhz ağıl, həvəs və işgüzarlığın vəhdəti yol aça bilər.

-İşgüzar xanım kimi fəaliyyətə hal-hazırda təsisçisi və direktoru olduğunuz “Möhür” nəşriyyat müəssisəsindən başlamısınız, ya ona qədər də fəaliyyətiniz vardı?

-Çox vaxt belə bir sualla qarşılaşıram ki, niyə jurnaldakı ciddi işi-peşəni buraxıb təkrar Sumqayıta qayıtdın, oralarda da elə yer-yurd olub bilərdin, axı, sən zatən də bakılısan? Cavabında Analıq peşəsi bütün peşələrin fövqündə dayanır, -deyirəm. Bircə övladımı yaşıma görə çox gec tapmışdım. Həyat yoldaşım isə iş ilə bağlı ezamiyyətlərdə çox olurdu. Balacam 1-ci sinfə gedəndə, qız uşağıdır deyənə, onu heç kəsin ümidinə nəzarətsiz qoymaq istəmədim. Beləliklə, çox götür-qoydan sonra yenə öz doğma yer-yurduma- Sumqayıtıma qayıtdım və hər daşı-divarı mənə doğma olan bir şəhərdə kiçik sahibkarlıqla məşğul olmağı qərarlaşdırdım.

ARAYIŞ: hələ 8-ci sinfdə oxuyanda, atam milis sistemində 35 il işlədiyinə görə Xruşşovun o dövrə görə verdiyi göstərişə əsasən sistemdən istefaya çıxdı. Ailədə 7 uşaq idik, böyüyü də mən. Maddi durumumuz bir qədər ağırlaşdı. Məişət çətinliklərimizi ürəyimə yaxın tutduğumdan oturub anamla məsləhətləşdim, dəriniə getmirəm, elə həyətdəcə öz kiçik biznesimi qurub, ailəmə gündəlik olaraq 3-5 manat qazanc gətirməyə başladım ki, bu da az vaxtda ailəmizin çətinlikdən çıxmasına böyük dəstək oldu.( Bu mövzuya toxunanda, həmişə İngiltərənin baş naziri – “dəmir ledi” E. Tetçeri xatırladıram ki , o da öz biznesinə peraşki satmaqdan başlayıb) Mətbəə işini yaxşı bildiyimdən və dost-tanışlarımın köməyi ilə özümə balaca bir sahə yaratdım. Həm də sahibkarlıqda əsas meyar sayılan zamanın nəbzini tuta bildim, Doğma şəhərimin doğma insanları mənə bu işdə böyük dəstək oldular. O vaxtlar şəhər mənzil- təsərrüfatı idarəsinin rəisi – bu gün şəhərimizin abadlaşdırılmasında və gözəlləşməsində misilsiz xidmətləri olan Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısı Zakir Fərəcovun mənə təmənnasız və minnətsiz verdiyi qazanxana yerində səliqə-sahman yaradaraq buranı özəlləşdirdim. Müasir tələblərə uyğun ofis və mətbəə yaratdım. Latın qrafikasına keçid, dövlət atributların dəyişən vaxtı idi. Və beləliklə, Bakıdan mütəxəssis və texnologiya gətirməklə möhür istehsalı sahəsini açdım, gərgin iş rejimində işləyərək, şəhərdə bu sahədə olan təlabatı tamamilə ödəyə bildik. Kiçik həcmli kitablar, blanklar, titul vərəqələr, vizitkalar və s. çapına başladıq. Şəhər əhalisinin get-gəl ayağını Bakıdan kəsdik, xeyli adama iş yeri açdıq, bir cəmiyyətdən başqa bir cəmiyyətə keçid dövrü idi. Ölkədə böyük büdcə kəsirləri vardı. Ağdərə müharibəsinin qızğın vaxtı idi. Əhaliyə dolanışıq, güzəran lazımdı. İşçilərin əmək haqlarını , əmək haqlarından ayırmaları, dövriyyə vergilərini və s. ödəməklə dövlət büdcəsinə milyonlarla manat xeyir verdik.

-Bu sahədə nə kimi uğurlarınız var? Nəşriyyat evlərinin artdığı bir dövrdə işləmək çətin deyil ki?

-Sahibkar kimi fəaliyyətimi genişləndirdikcə, tikintilər apardım, iki köhnə, uçuq-bərbad yeri özəlləşdirərək təmir edib müasir iş sahəsinə çevirdim. Bir sözlə, yorulmaq bilmədəın çalışdım, mühasibat asılılığıdan qurtarmaq üşün hesabat aparmağı dərindən-dərinə öyrəndim, kiçik biznesi bütün aspektlərdə idarə edə bilən sahibkara şevrildim. Xeyriyyə işlərimzin görünən və görünməyən tərəfləri var. Müəssisəmizin nəzdində qaçqın, köçkün və şəhid ailələrinə pulsuz hüquqi yardım göstərən qurum fəaliyyət göstərir. Əgər savab sayila biləcəksə, bir Qarabağ qazısini indi də himayədə saxlamağımı, bir müharibə veteranına əsaslı köməyimi, Oqtay adlı bir bomjun ayağını amputasiyadan qurtarmağımı, bir böyrək xəstəsi olmuş uşağın hazırda sağlam yaşamasını və neçə belə işləri də savaba yazmaq olar. Müəssisənin fəaliyyət tarixində belə xeyirxah əməllərimiz yetəri qədərdir. 1997-ci ildə Danimarka Qaçqınlar Şurasının BMT xətti ilə Nasoslu – indiki Hacı Zeynalabdin qəsəbəsindəki uşaq bağçasında qaçqınlara kömək məqsədli tədbir keçirilirdi. Şuranın xətti ilə qaçqınlara yardım məqsədli müxtəlif məişət yönümlü kursların təşkilindən ağız dolusu “pəh-pəhlə” danışılırdı. Ertəsi günü təsisçisi və rəhbəri olduğm “Möhür” kiçik müəssisənin adından rəsmi məktubla bu şuranın İçəri şəhərdə yerləşən ofisinə getdim. Müraciətdə qaçqın gənclərimizin müasir zəmanənin tələblərinə uyğun olaraq yeni texnika və texnologiyalar öyrədsilməsi məsələsini qaldırdım.. Bir neçə dəfə get-gəldən sonra şuradan 1 ədəd kompüter dəsti əldə edə bildim, ikincisini isə öz hesabımıza İsrailin “Link” fırmasından 999 USD alıb, ofisimizin bir hissəsində kompüter operatorluğu kursları təşkil etdik. Kurs rəhbəri olaraq respublika Tələbə qəbulu komnissiyasından ödənişli mütəxəssis dəvət etdik. Sarı-Qaya bağlar massivində yerləşən qaçqın düşərgəsindən 240 nəfər yeniyetmə və gəncə pulsuz kompüter kursları təşkil etdik. 6 aylıq kursarı 2 buraxılışa başa vuran bu gənclərə Danimarka Qaçqınlar Şurasının Sertifikatı və qiymətli hədiyyələri verildı. Məhz bizim bu təşəbbüsümüzdən sonra Sumqayıtda gənclərə kütlıəvi kompüter operatorluğu vərdişlərinə öyrədilməsi başlanıldı. Kurslarımızı bitirən çağrışçı gənclərin bir çoxu cəbhə bölgələrindəki qərargahlarda kompüter operatorları kimi xidmət etməyə başladı. Hətta bir qədər sonra həmin gənclərdən birinin xahişi ilə Ağdam cəbhə qərargahına bir ədəd kompüter və bir ədəd A3 formatlı printer də bağışladıq. Elşən Qurbanov adlı bir gəncimizi isə Ankarada 3 asylıq təlim kurslarına göndərməklə o vaxtlar hələ buralarda formalaşmamnış turizm və otel işinin idarə olunmaüsına yönəltdik. Hazırda həmin gənc bu sahədə tanınmış idarəçilərdən biridir.

-İşləyirsinizsə deməli, qazancınız da var. Sözün hər iki mənasında…

-Başqalarından fərqli olaraq, işim çətinə düşəndə, mən heç vaxt “ağlamadım”. İşləyirəmsə, deməli, qazancım da vardı, Müəssisədə çalışanlara hətta aylıq, rüblük, illik mükafat da verirdik.Sahibkarlığa keçdiyim . 25 il ərzində neşə-neşə işçini təqaüdə yola salmışam.. Ən başlıcası, xeyriyyəçilik məqsədilə xeyli vəsaitlər köçürə bilmişəm… 92-ci il sentyabrın 19- da şəxsi təşəbbüsümlə döyüşən orduya kömək məqsədilə keçirdiyim marafonda şəhər sakinlərimizin bir nəfər kimi iştirak etməsi də həyatıma yazdığın məmnunluq hərəkətlərimdən biridir. Ertəsi günü şəhər sosial bankına sumqayıtlılar adından 30 milyon rubldan çox pul, prezidentin ləl-cəvahirat fonduna 289 qram qızıl köçürdük. Şəhərimizin salnaməsinə yazılan bu böyük tədbirin afişasını, yığılan vəsaitin təhvil qəbzlərini bir xatırə kimi hələ də əzizləyib saxlayıram..

-”Kirpi”nin küləyi hələ də başlar üstündə əsir… sosial şəbəkədə tez-tez “tikan”larınız görünür…

Cavanlıqda ”Azərbaycan Gəncləri” “ Kommunist “ qəzetlərinin, “Azərbaycan qadını” jurnalının, Bolqarıstanda buraxılan “Drujba” jurnalının aktiv yazarlarından olmuşam. Hətta bir dəfə Ermənistanın mərkəzi qəzetlərindən olan “Sovet Ermənistanı” qəzetində “ Çiçəklənən Sumqayıt” adlı iki podvallıq yazım da dərc edilib. “Ulduz” jurnalında bədii yazılarım gedib. İndi də sosial şəbəkələr məni rahat buraxmadıqları kimi, mən də onları dinc buraxmıram. Az.Press.az-da, SİA-zda, birdə ki “Azad Azərbaycan” qəzetində müntəzəm yazılarım gedir. Sonuncu yazım 1918-ci ildə qaçhaqaç qaxtı Hindistana “fəraq” etmiş Şaumyanın Azərbaycanda ilişib qalmış və sonradan psixatrik dispanserdə saxlanılmış oğlu barəsindəki “O adam” tədqiqat yazımdır. Uşaqlıqda üzbəüz gördüyüm Sergeyi – tariximizin bu tutarlı faktını azadlıq dünyasınadək gətirib çıxardım və nəhayət ki, Az.Press.az-da buna dair əhatəli yazım dərc olundu..

11.Özünəməxsus sarkazm, sətiraltılar, ciddi “zarafat”lar hələ də qığılcımlanan “Kirpi”ocağının şöləsidi, yoxsa, siz elə bu idiniz?

-İnsan yaranışdan bu dünyaya hansı xasiyyətdə gəlibsə və bu xasiyyətin üstünə yaxşılığa doğru nəsə gətiribsə, bu onun ancaq şərəfləndirə bilər. Mən həmişə faktlarla danışmağı xoşlayıram. Körpəlik vaxtı anam malyariyaya tutulduğundan mənə süd verə bilmirmiş. Pirşagı kənd ibtidai sinfində müəllimə olan Ümbülbanu xanım anama bacılıq edərək körpə Fəridə qızının südünü mənə əmizdirirmiş. Fəridə əri ilə birlikdə Özbəkistanda Bayram-Əli şəhərinin tikintisinə köçüb getdikdən sonra Ümbülbanı müəllimə tək yaşadığından, artıq mən də böyüdüyümdən , atamın bacısı olmadığına görə ona həmişə bibi deyir, Pirşağıya gedib tez-tez ona baş çəkirdim. Üzürlü sayın, bir vaxtlar hətta elçilərimə “hə” cavabının verilməsini də anamdan ona həvalə olunmasını xahiş etmişdim, Çox sonralar həyat yoldaşımla Orta Asiyada səyahətdə olarkən Bayram-Əli şəhərinə gedərək beluc dostumuz Əyyubun köməkliyi ilə azərbaycanlılar yaşayan məhəllədə Fəridə ilə əri Hüseynağanı axtarıb tapmış, onların qonağı olmuşduq. Bu görüş səhnəsini dillə ifadə etməkdə bu gün də çətinlik çəkirəm. Yalnız daşıdığım ata famılıyam məni bu görüşdə bütün sorğu-suallardan qurtarmış, kimliyimi onlara tanıtdırmışdı. İki qızları vardı, biri həkim, biri müəllimə. Onların xoşbəxt,firavan yaşamalarını gözümlə görüb şad xəbərlərini Pirşağıya gedib bibimə çatdırdqda, ərini müharibədə itirmiş, yeganə övladından ayrı düşmüş bu yaşlı qadının gözləri yaşla dolaraq, mənə titrəyişli səslə,- halal olsun sənə verdiyim süd,-deyərək məni bağrına basmışdı.Onun bu titrək səsi indi də qulaqlarımdadır və mən bunu öz dünyamda ən savab işlərdən biri kimi sayıram.
Sarkazm, hadısələrə rişxəndli və ayıq münasibət, karikatur bənzətməli əhvalatlar mənim indi də danışıq tərzimdir, istəsəm də- istəməsəm də bu mənim illərdən keçib gələrək canımda-qanımda formalaşan bu tövr davranışımdır.

ARAYIŞ: 1961-ci ildə Lenin rayonunun C. Cabbarlı adına 187 nömrəli eksperimental məktəi Bakının say-seçmə məktəblərindən olduğuna görə iş təcrübəsini yaymaq məqsədilə “Gözəl ənənələr” adlı kitab buraxılmışdı. 7-ci sinfdə oxuyurdum onda, Füzuli, Cavid, Müşfiq pərəstişkarı idim. Cavidlə Müşfiq yenicə reablitasiya olub bəraət almışdılar. Məktəb direktorumuz – sonradan Əliağa Vahid yaradıcılığından dissertasiya müdafiə edib alimlik dərəcəsi almış Məmməd Məmmədov Cavid və Müşfiq yaradıcılığını ədəbiyyat dərnəyində bizə cani-dildən öyrədirdi. Başqa bir ədəbiyyat dərnəyinə isə Şərəf müəllimə rəhbərlik edirdi. Hər iki dərnəkdə iştirak edib öz aləmimdə müqayisəli nəticəyə gəlirdim. Şərəf müəllimənin məşğələlərinin birində kamali-ədəblə ayağa qalxıb bu dərnəyin işıni o ki var tənqid etdim.Və bir də onun məşğələləri məni qane etmədiyindən iştirakçısı olmadı. Həmin kitabda bu öz əksini tapdığından bir müddət məktəbdə utana-utana gəzdim. Bu kitabı indi də o illərdən əziz xatirə kimi saxlayıram.

-Haralısan, hardansan sualı qarşımdakına qarşı bir ögeylik hissi oyadır məndə. Bu sualdan uzağam. Ancaq diqqətimi çəkən bir məsələ buna bənzər bir sualı qaçılmaz edir. Söhbətlərinizdən sizin Kəlbəcərdən, Laçından olduğunuzu yəqin etmişdim. O yerlərə bu qədər sevgi, bağlılıq… insan yurd yeri haqqında bu qədər içdən, kövrələ-kövrələ danışa bilər. Əslində doğum məkanınız haradı?

-1946-cı il avqustun 23-də Abşeronun Pirşağı kıəndindəki dəniz ləpədöyənində balıqçı vətəgəsində anadan olmuşam. 1964-cü ildə Lenin rayonunun Maştağa qəsəbəsində C. Cabbarlı adına 187 nömrəli eksperimental orta məktəbi qızıl medalla bitirib atamın doğulub boya-başa çatdığı, gəncliyini yaşadığı, işləyib-püxtələşdiyi bu torpaqlara –Sumqayıt adlı gənclik şəhərinə gəlmişəm…
Sumqayıtımizda illərlə “haralısan” sualına heç rast gəlmədim, ta ki, qaçqınlıq-köçkünlük dövrü baş verənə qədər. Mənim üçün ölkəmin şimalı-cənubu, şərqi-qərbi yoxdur. Heş vaxt da kimsəyə bu sualı vermirəm. Bunu aşağılayıcı bir hal kimi başa düşürəm. Amma özümə doğma bildiyim, təvbiətini, insanlarını əziz tutduğum, tez- tez yada saldığım məkanlar, ərazilər var. Oraların duz-çörəyini kəsmiş, buz bulaqlarının suyunu içmiş, insanları ilə dostlaşıb doğmalaşmışam. Kəlbəcər, Laçın Zəngilandan olan nə qədər dost-tanışım var.

-1992-93- cü illərdə Qarabağ və ətraf rayonlarda baş verənlərə göz yuman məmur tayfasından fərqli olaraq sıravi adamlar bacardığı köməyi əsirgəmirdi. Siz də bir vətəndaş, bir jurnalist olaraq o acınacaqlı dövrdə işğalla üz-üzə qalan Kəlbəcər əhalisinə maddi-mənəvi dəstək köstərməkdən çəkinməmisiniz. Bu barədə özünüz danışsanız yaxşı olar.

-Kəlbəcərin düşmən əhatəsində qaldığı vaxtlarda sumqayıtlılar öz kömək əllərini o rayonun üzərindən çəkmədilər. Böyük bir maşın kolonu ilə erməni kəndlərinin içərisindən- Sərsəngin kənarı ilə oranın əhalisinə benzin, şüşə, ərzaq və palpaltar göndərdik, Kolonun üstündə həyat yoldaşım, “Liftservis” İdarəsinin rəisi Cümşüd İsmiyev, ındiki Əşya bazarının sahibi Hacı Asif, çox hörmətli müəlliməmiz – Əsgər anası saydığımız Tirmə Qurbanova və başqa mərd insanlarımız bu yardımı sağ-salamat mənzil başına çatdırdılar. Allah rəhmət eləsin fotoqrafımız Məqsəd Quliyevi, bu səfəri qorxu altında olsa da video-lentə almışdır və bu çəkiliş Cümşüd İsmiyevdə o vaxtdan bu vaxta qiymətli bir xatırə kimi saxlanılır.

-Xeyriyyəçilik, səxa, könül sevindirmək… şəxsinizdə cəm olmuş mənəvi keyfiyyətlər üzünüzə nur çiləyib sanki. Gen daşıyıcısı olaraq valideynlərinizdənmi örnək almısınız?

-Nədə oxşamasam da, könül sevindirmək, əliaçıqlıq, səxavətdə dəqiqlikə valideynlərimə oxşamşam. 2-ci Dünya müharıbəsindən sonra çətinlik illəri idi. Çörək qıtlığı, pal-paltar çətinliyi, dəftər-qələm, kitab çatışmazlığıcamaatə çox sıxırdı.. İmkansız ailələrin uşaqları konfet, peçenya, hətta mandarin kimi yeməlilərə tamarzı idilər. Atamın təşviqi ilə anam hər il evimizdə böyük yolka ağaclı qurar, Yeni il şənliyi təşkil edər, qonşu uşlaqları bu yolkanın ətrafına toplayardı. Dayım Şaxta baba geyimində uşaqlara bayram hədiyyələri paylayardı. Bağlamaların içərisinə uşaqların arzu etdikləri yeməli şeylərdən başqa kiçik bir oyuncaq,bir dəst geyim dəa qoyulardı. Buna ata-anamın bəzən bir-neçə ayliq əmək haqqı qabaqcadan toplanıb sərf edilərdi.

-Sumqayıtda doğulmasanız da demək olar ki, ömrünüzün, fəaliyyətinizin çox hissəsi bu şəhərlə bağlıdı. Sumqayıt nə dərəcədə doğmadı sizə?

Azərbaycanın hər bölgəsini, hər dağıni-daşını, meşəsini gəzdim, hər bulağının suyundan içdim, gözəl insanlarını tanıdım, çoxlu dost-tanın qazandım. Laçının Zarında dağda qarın qurd salmasına, Kəlbəcərdə İstisuyun dolaylarına , Taxtı yaylasına və Səməd Vurğunun vəsf elədiyi Ceyran bulağına tamaışa etdim, alaçıqları, bu alaçıqlardan boylanan al-əlvan geyimli, su pərisinə oxşar qız-gəlnlərimizin, yaşıl çəmənliklərə yayılmış qoyun-quzu sürülərinin, laləli düzlərimizin seyriə daldım, Zəngilanda dünyaca məşhur Çinar meçəsinin kənarındakı, İbrahim bulağının üstündə çörək kəsdim, xalq mahnısında deyildiyi kimi yaxın-uzaq Şuşamızın İsa bulağına endim.. Amma bütün gördüyüm gözəlliklərə rəğmən öz doğma Sumqayıtımdan başqa heç bir yerdə qərar tuta bilmədim. Necə deyərlər, gəzdim İran-Turanı, cənnət bildim buranı – öz doğma Sumqayıtımı. “ Kommunist” nəşriyyatında ev növbəsinə dayananlara mənzillər paylanarkən mən Bakıdan deyil, dost-tanışlarımın, qohumlarımın, illərlə ünsiyyətə olduğum insanların yaşadığı, boya-başa çatdığım bir məkandan – öz şəhərimdən ayrı düşməyi bacarmadım, güzəştli mənzil öz şəhərimdə aldım…
…Bir dəfə redaksiyanın səhər planyorkasinda əməkdaşlarımızdan birsi sözarası dedi ki, niyə Zümrüd xanım yasadığı şəhərdən bir dəfə də olsun tənqidi yazı vermir, niyə bu şəhəri qoltuğuna alıb saxlayır, bilmirik? Həmən kəsə- məşhur felyetonçumuz sayılan ağdamlı Mürşüd Dadaşova tərəf çevrilmədən dərhal cavabını belə veridim – Sizlərin Ucarından, Balakəninindən, Kürdəmirindən, Ağdamindan jurnalda tənqidi yazılar gedəndə, mən də öz Sumqayıtımdan yazacam,-dedim. Şünki o vaxtlar jurnalımızın yazılarının kəsdiyi başa söz yox idi. Tənqid obyekti barəsində çox ciddi cəza tədbiriləri görülürdü.

-Bildiyimə görə atanızın Sumqayıtda “əl izləri” var. Bir az da atanızdan, şəhərimizin qurulmasında göstərdiyi əməkdən danışın.

1940- 47-ci illərdə İES-Tikinti, Corat, Novxanı, Fatmayi, Goradil ərazisində milis sahə rəisi işləmiş atam Baloğlanov Nohbala Əkbər oglu sağlığında bu torpaqlarda çəkilən zəhmət, vüsət alan quruculuq işlərindən xatirələrə dalıb danışdiqca danışır, əzablı-əziyyətli günləri də unutmurdu.
İES-tikinti idarəsinin baraklarında iş və yaşayış üçün ayrılmış otaqlarda yerləşən atam təzə-təzə iş təyinatı alanda, tikinti ərazisində oğru qanunları işləyirdi. Ev oğruları, cibgirlər, ortalıqda mənəm-mənəm deyib atamanlıq edənlər, ordudan fərariliklə yayınanlar…
Ağır cinayətlərin kökü kəsüilməyən bir vaxtda, gecə-gündüz bilmədən quldur dəstəsinin aşkar edilib ləğv edilməsi sahəsində gərgin işlər apardıqlarını, bu yolda hansı əziyyətlərdən keçdiklərini danışardı atam. Böyük bir quldur dəstəsinin ələ keçirilməsi üçün qurduqları əməliyyat planı müsbət nəticə verir və cinayətkar dəstənin ləğvini gerçəkləşdirir. Bu hadisədən sonra atam Qırmızı Ulduz Ordeni ilə təltif olunur. Yaxşı əməliyyatçı olduğuna görə sonradan atamı bir illiyə Türkmənstan Respublikasına ezam edərək orada da təcrübəsindən səhra yollarında baş verən ağır cinayət hadisələrinin açılmasında yararlanıblar.

-Hardasa oxumuşam ki, yüksək sivilizasiya dünyanı məhvə aparacaq. Dünyanı bilmirəm amma deyəsən insanlığın məhvinin astanasındayıq. Sizcə sivilizasiya, inkişaf insanların mənəvi bağlılığına soyuqluq, sünilik gətirən başlıca amildir?

– Doğum səhadətnaməmə görə bakılı sayılsam da, Bakıda yaşamaq mənim bəzi həyat prinsiplərimlə zidiyyət təşkil edir. Döstluq, əl uzatmaq, kömək olmaq Bakıda çay suyunun alt qatı təkindir, isti-soyuqluğu dəyişilməz qalır. Kədərlı, çətin günlərində donuq üzlər, soyuq baxışlarla rastlaşırsan. Gecənin bir yarısı nəsə bir hadisə baş verdikdə, qonşu qapını döyməyə əlin gəlmir, cürətin yetmir. Sumqayıt… bura özgə, doğma bir məkandır., harayına yüzlərlə hay verilir, sənə arxa- dayaq olmaq istəyənlər özləri ayaqlaqrı ilə qapına gəlirlər. Biz bu şəhərdə belə görmüşük, belə də yaşayırıq. Kiməsə biz kömək olmuşuq, kimsə də bizə kömək olub.

-Dost seçimində yanıldığınız olubmu? Ən çox insanlarla dostsunuz, yoxsa qələmlə?

O ki, qaldı şəxsi dostluğuma, jurnalistika sahəsində mənə örnək olmuş Zərifə xanım Təhməzovanı, Sevil xanım Bayramovanı və Xasay Cahangirovu mənə xeyirxahlıqlarına görə həmişə əziz tutmuşam.

-Ciddi görkəminizin, bəzən kəskin ifadələrinizin, sərt baxışlarınızın fonunda kövrək bir ürək, duyğu dolu bir ruh gzlətdiyinizin fərqinə varanda içinizdəki həyat eşqinin hardan qaynaqlandığını duymamaq mümkün deyil. Sizin üçün sevgi nədir?

-Məncə, bu sualınıza əvvəlki cavablarımdan doğru-düzgün izahat vermişəm. Bu dünyanın enişlı-yoxuşlu həyat yolları mənə çox şeylər öyrədib. Həmişə haqqa haq olmağa, nahaqqa nahaq olmağa çalışmışam, Sərt göründüyüm qədər də xeyirxahlığa, insanlara ürək qızdırmaga, can yandırmaağa meyilliyəm. Və çoxları da bu xasiyyətimdən bəhrələnirlər. Çex kommunist-yazıçısı, məhbəsdə edam olunmuş Yulius Fuçikin bu sözlərini tez-tez həyat qayəm kimi işlədirəm: -İnsanlar, mən Sizi sevirdim…İnsanları sev ki, onlar da səni sevə bilsinlər.

– Maraqlı, səmimi söhbət üçün təşəkkür edirəm, Zümrüd xanım!

Söhbətləşdi: Sevinc Qərib
Manevr.az

Mənbə: http://manevr.az/

SUMQAYIT ELƏ GÖZƏL ŞƏHƏRDİR Kİ…

Sumqayıt şəhərinin 70 illik yubileyinə həsr edirəm.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Mavi gözlü Xəzərimin sahilində şahə qalxan dalğalara sinə gərən məğrur şəhərim. Bəzən də sakit, həlim dalğaların laylasıyla baş-başa verib uyuyan, dincini alan şəhərim. Geniş və səliqəli küçələr, tıxacsız yollar, ruha rahatlıq gətirən parklar, xiyabanlar, göz oxşayan yaşıllıqlar, gül-çiçəklər…

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Əlini cibinə qoyub piyada gəzmək istəsən bir də baxarsan ki, bircə saata şəhərin bu başından o biri başına gedib çatmısan. Və gəzməkdən yorulmamısan, əksinə, həm özün dinclik tapmısan, həm də ruhun. Avtobus lazımdırsa saatlarla gözləmirsən, hər marşrut öz intervalında gəlir. Mən hələ hər tərəfə az qala iki-üç alternativin olmasını demirəm. 7 nömrəli marşrut da ki, öz gözəlliyində. Şəhər turuna çıxmaq istəyirsən, buyur min, şəhəri dolan, gözəlliklərdən feyziyab ol, dolanıb gələndən sonra da elə mindiyin yerdəcə düş.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Başdan-başa çiçəklənən, gözəlləşən şəhərim mənim. Küçələrdən keçəndə hiss edirsən ki, ətrafa xoş bir ətir yayılıb. O saat bilirsən ki, hansısa dükana yenicə isti zavod çörəyi gətiriblər. Bu həm də şəhərimizin ekoloyi cəhətdən təmizliyindən xəbər verir. Onilliklər öncə şəhərə o qədər yad iy, qoxu buraxılırdı ki, başqa iyləri hiss etmək olmurdu. İndi isə şəhərimiz regionun ən təmiz və ən gözəl şəhərlərindən biridir. Zərərli və zəhərli zavodlar ləğv edilib. Yerində dünya standartlaarına cavab verən yeni müəssələr inşa olunub. Milyonlarca ağac, kol bitkiləri, gül-çiçək əkilib, şəhərim yaşıllıqlar diyarına çevrilib.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Yaradılan nümunəvi məhəllələr, abadlaşan küçələr, parklar, dünya gözəli bulvar kompleksi adamı heyran edir. Bulvar demişkən, dənizkənarı bulvarımız çox möhtəşəmdir. Möcüzədir, möcüzə. Uşaqlıq arzularımın gerçəkləşdiyi məkan. Ulu öndər Heydər Əliyevin, qüdrətli sənətkarımız İmadəddin Nəsiminin adlarını daşıyan parklar – gözəllikləri ilə adamı valeh edir. Körpə balaların sevdiyi məkanlardır bu yerlər. Gözəl və mənalı istirahət etmək istəyirsənsə buyur gəl. Gözəllikdən həzz ala-ala xəyallar, duyğular içərisində itirsən. Son illərin töhfələri olan Heydər Əliyev Mərkəzi, Uşaq incəsənət məktəbi, Şahmat məktəbi, əsaslı təmir olunmuş Sumqayıt Dövlət Dram teatrı və “Kimyaçı” Mədəniyyət sarayı, Sumqayıt bulvar kompleksi, digər inzibati və sosial binalar. Hazırda bulvarın davamı kimi bir kilometrlik ərazidə yeni bulvarın salınması, Muğam Mərkəzinin tikintisi, “Nizami” kinoteatrının sökülüb müasir üslubda yenidən tikilməsi və sair və ilaxır. Bu gözəlliklərdən adam doymur ki… Bir dəfə gəzdinmi, hər gün gəzmək istəyəcəksən. Mən səninlə fəxr edirəm taleyimin şəhəri doğma Sumqayıt.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Sumqayıtım, gözəl diya­rım, hamı sənin dönməzliyinə, qüdrətinə, mətanətinə, qonaqpərvərliyinə, sülhsevər­liyinə, insanların əzminə, zəhmətə bağlılığına heyran qalıb. Bir vaxtlar susuz səhraya bənzəyən, qoynunda ilanlar mələşən, sahilinə insan ayağı dəyməyən şəhərim mənim. Artıq o vaxtdan 70 il ötür, düz 70 il. Bu illərin qayğılı günləri, hünər nəğmələri bizimlə qoşa addımladı. Hər gün bir buğda boyda böyüyən şəhərim mənim. Sənin gözəlliyinə baxdıqca qürurlanır, fərəhlənir, sevincim aşıb-daşır. Bir bilsən səni necə çox sevdiyimi?! Niyə də sevməyim?! Mən sənin qoynunda doğuldum, burada böyüdüm, təhsil aldım, sevdim-sevildim.

Səhralar qoynunda bir əfsanəsən,

Güllü-gülüstansan, şəhərim mənim.

Artıq yetmiş yaşa qədəm qoymusan,

Zəfərlə açılır səhərim mənim.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Gündən-günə böyüyən, gözəlləşən, çiçəklənən şəhərim mənim. Sumqayıtın gənclər şəhəri adlandırılması heç də təsadüfi deyildi. Bu gün də şəhər sakinlərinin böyük bir hissəsini gənclər təşkil edir. Son illər əhalinin yaşayış səviyyəsi və sosial rifah halı əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlib. Şəhər bu gün elmin, təhsilin, mədəniyyətin inkişafına öz töhfələrini verir. Sumqayıt Dövlət Universiteti artıq respublikanın ən nüfuzlu təhsil ocaqlarından sayılır. Şəhərdə Dövlət Dram teatrı fəaliyyət göstərir. Sumqayıt idman sahəsindəki uğurları ilə də fərqlənir. Azərbaycanın əfsanəvi cüdoçusu, paralimpiyaçısı, fəxrimiz İlham Zəkiyev məhz bu şəhərdə böyüyüb boya-başa çatıb, bu şəhərin yetirməsidir.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Hər bir şəhərin özünün bir simvolu var. Sumqayıtın da simvolu göyər­çin abidəsidir. Bu abidənin müəllifi Azərbaycan Respublikasının Əməkdar rəssamı Vaqif Nəzirovdur. Şəhərimiz ölkənin ikinci böyük sənaye şəhəridir. Sumqayıta şəhər statusu 1949-cu il noyabrın 22-də verilib və biz bir neçə gündən sonra şəhərimizin 70 illik yubileyini təntənə ilə qeyd edəcəyik.

Şəninə söz demək şərəfdi mənə,

Adını adına ad eyləmişəm.

Vətən, işığını, nurunu sənin,

Sinəmdə gəzdirib od eyləmişəm.

İllər yel atında, hökmündə zaman,

Başıma gəlibdi qəlbimə daman.

Yerin ürəyimin başında hər an,

Mən səni həmişə yad eyləmişəm.

Dünya neçə kərə oxundan çıxıb,

Cahana sığmayan vətənə sığıb.

Sənin dərd-sərini sinəmə yığıb,

Dilimdə yanıqlı ud eyləmişəm.

Sumqayıt elə gözəl şəhərdir ki…

Bu gözəllikləri yaradan insan əlləridir. Qoy bu əllər yorulmasın və daim var olsun. Sumqayıtı həmişə diqqət mərkəzində saxlayan, qayğısını əsirgəməyən möhtərəm cənab Prezidentimiz İlham Əliyevə eşq olsun. Bu yolda gecəsini gündüzünə qatan şəhər icra hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcova bütün sumqayıtlılar adından dərin təşəkkürümüzü bildirirk.

Sevinirəm ki, şəhərimizin gözəlləşməsində bizim kollektivin – 11 nömrəli MKS-nin də əməyi var. Kollektivimiz əzmlə çalışır, öhdəmizə düşən işi, verilən tapşırıqları vaxtlı-vaxtında, şəhərimizə sevgi ilə, vurğunluqla yerinə yetiririk. 11 nömrəli MKS-nin rəisi Quliyev İsgəndər Sultan oğlu da hamı kimi şəhərimizdə aparılan abadlıq və quruculuq işlərində yaxından iştirak edir. Biz də onun ətrafında sıx birləşərək şəhərin gözəlliyinə, təmizliyinə öz töhfəmizi veririk.

70 yaşın mübarək, Sumqayıtım – doğma və əsrarəngiz şəhərim mənim!

Yetmişə yetişdin, yetmiş nədir ki? –
Adına minillik dastan bağlaram.
Sənin torpağını, sənin daşını
Öpüb, gözlərimin üstə saxlaram!

Nailə Xudaş qızı MEHDİYEVA,
Sumqayıt şəhər 11 saylı
Mənzil-Kommunal Sahəsinin hesabdarı.

Ceyhunə MEHMAN.”Nə biləsən, ayrılığın səhəri”

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Gəncəbasar Bürosunun Rəhbəri

Nə biləsən, ayrılığın səhəri,
Gizli-gizli pıçıldaşır yağışlar.
Nə biləsən,əgər geri qayıtsan,
Tanrı səni göz yaşıma bağışlar.

Nə biləsən,soyuyubdur göz yaşım
Yanağıma kədər yağır,qar düşür.
Gözlərimdə iki dünya qovuşur,
Dodağımda ölüm necə öpüşür.

Nə biləsən,səndən sonra hamının
Mənim ilə davası var,dərdi var.
Çoxdandir ki, taleyimin yükünü,
Daşıyammır ömür adlı nərdivan.

Nə biləsən, bu bitməyən əzablar
Ürəyimi ac qurd kimi yeyirlər.
Bənizimdə həsrətindi saralan,
Həkimlərim “qanazlığı” deyirlər.

Nə biləsən, mənəm səni unudan,
Sənsən məni hər gün bir az itirən.
Nə biləsən, gözlərimdən tökülüb,
Yavaş-yavaş külə dönür xatirən.

Ceyhunə MEHMAN.”Niyə qayıtmısan, bilmirəm niyə”

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Gəncəbasar Bürosunun Rəhbəri

Niyə qayıtmısan, bilmirəm niyə,
Yeni istəyin nə, yeni arzun nə?
Niyə qarğıyırsan bu yerə, göyə,
Söylə, bu dünyaya etirazın nə?

Xaraba qoyduğun könül evimə,
Bilmirəm, çıxmağa yiyəmi gəldin?!
Mənə etdiklərin başqa surətdə,
Qarşına çıxmışdı deyəmi gəldin?!

Daha bir addım da yaxına gəlmə,
Sənə milyon illik uzağam, yadam.
Mən Tanrı deyiləm, Allah deyiləm,
Seni bağışlaya bilmirəm, adam!

Kənan AYDINOĞLU.”Şair olmağıma bir ömür qalıb”

1902788_614529541965133_896121757_n

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

Bilmirəm,nə üçün doğulmuşam mən,
Əldə kündə olub yoğrulmuşam mən.
Çox çətin günlərdən yorulmuşam mən,
Şair olmağıma bir ömür qalıb.

Kədəri sevinclə görəndə birgə,
Bəxtimin üstünə düşəndə kölgə,
Gülüb şadlananda böyük bir ölkə,
Şair olmağıma bir ömür qalıb

Dünyanın sirrini aça bilmədim,
Dərdlərin əlindən qaça bilmədim.
Nə qol-qanad açıb uça bilmədim,
Şair olmağıma bir ömür qalıb.

Kənan AYDINOĞLU.”Vurğun”

1902788_614529541965133_896121757_n

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

Xalq şairi Səməd Vurğuna

Başın ağrısa da, durmadı əlin,
Yazdığın hər sözün qalandı, Vurğun.
Vətənə sən dedin həmişə ana,
Vətənin şairi balandı, Vurğun.

Xalqına həmişə hörmət bəslədin,
Hamını sənətə, şerə səslədin.
Bu elə-obaya sən nur çilədin,
Sənsiz hər bir vətən yalandı, Vurğun.

Dirçəltdin şeiri torpağın kimi,
Qoruyub saxladın ocağın kimi.
Qədrini bilimisən bayrağın kimi,
Adına tonqallar qalandı, Vurğun.

Ədəbiyyat İnstitutunda “Cəlil Məmmədquluzadə 150 il” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib

https://a.radikal.ru/a02/1911/56/a5111e5192af.jpg

https://b.radikal.ru/b22/1911/7a/9397b43c27ef.jpg

https://c.radikal.ru/c00/1911/0b/5ba8a6a1fe0c.jpg

https://c.radikal.ru/c18/1911/47/f0687ea67fd7.jpg

https://c.radikal.ru/c24/1911/2a/ca81b2460e8c.jpg

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda “Cəlil Məmmədquluzadə 150 il – məqalələr, esselər, müsahibələr, şeirlər ” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib.
Tədbiri giriş sözü ilə AMEA-nın vitse-prezidenti, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli açaraq Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin böyük Azərbaycan yazıçısı Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında 17 yanvar 2019-cu il Sərəncamı və bu istiqamətdə Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda görülən işlər barəsində danışıb. Akademik kitabın böyük Azərbaycan yazıçısı və dramaturqu Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illik yubileyi münasibətilə Ədəbiyyat İnstitutunun dissertantı Elxan Nəcəfov tərəfindən tərtib olunaraq nəşrə hazırlandığını söyləyib. Bu kitabı Abbas Zamanov kimi alimlərin böyük işinin davamı adlandırıb. Bildirib ki, nəşrdə ötən əsrin 60-70-ci illərindən bəri müəyyən kitablarda, qəzetlərdə, jurnallarda, saytlarda və digər elektron resurslarda Cəlil Məmmədquluzadə haqqında yazılmış məqalələr, esselər, müsahibələr və şeirlər toplanıb. Həmçinin əlavə edib ki, Cəlil Məmmədquluzadənin ingilis dilinə tərcümə olunmuş əsərlərinin toplanıb nəşr edilməsi də nəzərdə tutulub. Bunlardan başqa yazıçının əsərlərinin yapon dilinə tərcümə olunaraq Yaponiyada da yayımlanmasının planlaşdırıldığını deyib.
Sonra AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun dissertantı, kitabın tərtibçisi Elxan Nəcəfov “Cəlil Məmmədquluzadə 150 il – məqalələr, esselər, müsahibələr, şeirlər” kitabı haqqında məruzə ilə çıxış edib. O bildirib ki, kitabda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Cəlil Məmmədquluzadənin 150 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı Sərəncamı, ümummilli lider Heydər Əliyevin böyük ədibin 125 illik yubiley tədbirindəki nitqi, 93 məqalə, 13 esse, 8 müsahibə, 8 şairin yaradıcılığına aid 30 şeir yer alıb. 52 müəllifdən 78 məqalə Azərbaycan dilində, 14 məqalə isə xarici dillərdədir. Kitab Bakıdakı əsas kitabxanalarla yanaşı Naxçıvanda Nehrəm kəndində Cəlil Məmmədquluzadənin Ev və Xatirə muzeyinə də hədiyyə olunub. Kitab haqqında müxtəlif informasiya vasitələrində, eyni zamanda AzTV radio 105 FM-də “Kamil Məhərrəmoldu ilə həmsöhbət” verilişində söz açıldığını xatırladıb.
Əlavə edib ki, kitabın baş redaktoru akademik İsa Həbibbəyli, elmi redaktoru professor Asif Rüstəmli, məsul redaktoru filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Elçin İbrahimov, rəyçiləri AMEA-nın müxbir üzvü Tehran Mustafayev və dosent Şəmil Sadiqdir.
Təqdimatda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, xalq yazıçısı Anar çıxış edərək Prezidentin Sərəncamından irəli gələn tapşırıqların həyata keçirilməsindəki xüsusi roluna görə Ədəbiyyat İnstitutunun işlərini yüksək dəyərləndirib. Bildirib ki, mədəniyyət adamlarının Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə görüşündə təklif etmişdim ki, Bakıda Cəlil Məmmədquluzadəyə heykəl ucaldılsın. Heykəlin ucaldılması prosesində Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və Mədəniyyət Nazirliyi ilə yanaşı, AYB və AMEA-nın da yaxından iştirak etməli olduğunu vurğulayıb.
Tədbirdə çıxış edənlərdən akademik Muxtar İmanov, Təyyar Salamoğlu, Tehran Mustafayev, Cahangir Məmmədli, Allahverdi Məmmədli, Mehman Qaraxanoğlu, Rüstəm Behrudi və Şəhla Əhmədova “Cəlil Məmmədquluzadə 150 il: məqalələr, esselər, müsahibələr, şeirlər” kitabı və Mirzə Cəlilin yaradıcılığı haqqında fikirlərini bölüşüblər.
Təqdimat mərasimində akademik Möhsün Nağısoylu, Kamil Məhərrəmoğlu, yazıçı Pərvin, filologiya elmləri doktoru Gülbəniz Babaxanlı, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Əzizağa Nəcəfov və digər ziyalılar da iştirak edirdilər.

Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi

Rahilə xanım DÖVRAN.Seçmə şeirlər

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

MƏNİ SƏSLƏYİN
/”Vətənimdir” – silsiləsindən/

Sorsalar ki, kiməm mən?
Cavaba tələsməyin.
Dost olsun, ya da düşmən.
Həmən məni səsləyin.

Səsim gələcək yerdən,
Od olub püskürəcəm.
Səsim gələcək Kürdən,
Xəzərə töküləcəm.
Qarsdan Bakıya kimi,
Araz olub axacam.
Olub dövrün hakimi,
Təbrizəcən baxacam.

Olacağam Çuxuryurd,
Naxçıvanın qardaşı.
Olacağam mən Boz Qurd,
Titrədəcəm dağ, daşı.

Olacağam mən Ağrı,
Sancılacam göylərə.
Düşmənlərə göz dağı,
Yaşıl orman, gur dərə.

Baxmayacam su dərin,
Gərib qanadlarımı,
Olacam Xudafərin,
Qaytaracam varımı.

Olacam Xoy, Ərdəbil,
Əl edəcəm Dərbəndə.
Nə söyləsəm gerçək bil,
Bunu bilir hər bəndə.

Qucacam İrəvanı,
Tiflisəcən gedəcəm.
Gözəl Borçalım hanı?
Deyə:-sual edəcəm.

Hönkürdükcə Qarabağ,
Basacağam bağrıma.
Sağalınca çarpaz dağ,
Dözəcəyəm ağrıma.

Qoymayacam qisası,
Qalsın son qiyamətə.
Həzrət Musa əsası ,
Minəcəkdir hörmətə.

Sorsalar ki, kiməm mən,
Cavaba tələsməyin.
Dost olsun ya da düşmən,
Siz,- Dövranı səsləyin …

İNGİLİS
/”Düşüncələrim” – silsiləsindən/

Dünya aləm qan ağlayır ingilisin əlindən,
Heç fələk də baş açammaz fitnəsindən, felindən.
Duyulmayıb bu kafirin haqlı kəlmə dilindən,
Dəniz kimi çalxalayır millətləri bu iblis-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.
***
Məmləkət yox toxunmasın ona qanlı barmağı,
Beş qitənin təpəsində rəqs eyləyir çomağı.
Lal vulkandır onun sakit, səs-səmirsiz durmağı,
Lənətlənmiş kor şeytanın oxşarıdır o xalis-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.
***
Bu boz qarğa bülbüllərə bəlağətdən dərs deyir,
Məzlumları tora salır, fırıldaqla haqq yeyir.
Atası da bu misterdən görməyibdir bir xeyir,
Doldurmağa çalışsan da dolmayacaq boş təlis-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.
***
Əməllərin görməyənlər söyləyər ki,- mələkdir,
Qəbir üstə uzadılmış qan ağlayan çələngdir.
Ölkələri tar mar edən fırtınadır, küləkdir,
O-gözləri kor eyləyən tufan, çovğun, duman, sis-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.
***
Qafqaza da dəfələrlə, hey batırıb caynağın,
İstəyib ki, fəth eyləyə hiylə ilə Qaf dağın.
Taladıqca od- alovun “Atəşgah”tək ocağın,
Cəhd eyləyib bu torpağa sahib ola, ya varis-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.
***
Təpəgöztək dadanıbdır insanların ətinə,
Bəşəriyyət çox görübdür bu cəlladdan qan, fitnə.
Tülkü təkin “Həccə gedər”- əgər düşsə çətinə,
Mədaxilin, məxaricin hesablayar düz, səlis-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.
***
Üzərində vəbalı var min dirinin, ölünün,
Qarlı qışı, şaxtasıdır kürreyi-ərz çölünün.
Törədəni, səbəbkarı xəyanətin, nisgilin,
Bogulacaq öz tökdüyü qan gölündə bu həris-
Açılmayan kilidlərin açarıdır ingilis.

Şairə-publisist Nəcibə İLKİN.”Vüsal nəğməsi”

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Bir gün məni alıb qolların üstə,
Aparıb gedəydin lap uzaqlara.
Bəxtimin qar basmış yolları üstə,
Əyninə vüsaldan geyəydin xara.

Nə yağış biləydik, nə qar, nə boran,
Donaydıq vüsalın isti donunda.
Eşqin havasına nə dağ, nə aran,
Bir vüsal nəğməsi olsa sonunda.

Şairə-publisist Nəcibə İLKİN.”Bir məclisdə…”

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Birməclisdə salam verdim birinə,
“Xoşuma gəlirsən, dost olaq”, dedi.
Nə dərdin, nə qəmin olsa çəkinmə,
“Dərdinə əlacı bir qılaq”, dedi.

Zəng eləyib hal-əhvalımı sordu,
Min cürə dil töküb özünü yordu,
Könlündə bir sevgi yuvası qurdu,
“Olma bu sevgidən gəl qıraq”, dedi.

Çox dinlədim bu dostumun səsini,
Könlümə tac olan xoş nəğməsini,
Dedim qoy vaxt çatıb verim dərsini,
“Vur sinəm üstünə bir oraq”, dedi.

Tale çox oynadı, vaxt da fırlandı,
Gördüm ki, hay çəkib göydə dayandı,
Dedim düş aşağı, ölmə amandı,
“Olum yollarına bir çıraq”, dedi.

Çox keçdi sınaqdan, yüz imtahandan,
Gördüm ki, canında qalmayıbdı can,
Hər gün şərbət içib eşqin qanından,
“Gəl bu məhəbbəti bir anaq”, dedi.

Axır dilə gəlib dedim ki, bəsdi,
Bu yalan vədlərin səbrimi kəsdi,
Sənin dediklərin bir quru səsdi,
“Qəflət yuxusundan oyanaq”, dedi.

Gördüm öhdəsindən gələ bilmirəm,
Bu eşqdən gəlibdir dilə, bilmirəm,
Vur öldür, neylim ki, ölə bilmirəm,
“Gəl eşqin oduna bir yanaq” –dedi.

Bağışla, yuxuna gələ bilməyib,
Yuxudan oyatdım səni bir təhər.
Yuxuda könlünü ala bilməyib,
Oxşamaq istədim səni bu səhər.

Bəlkə də yuxuna gəlsəydim səni,
Özünə ömürlük həsrət olardım.
Könlümə ən uzaq bilsəydim səni,
Özümə əbədi həsrət qalardım.

Gənc xanım yazar Şəfa Vəliyevanı şeirləri “Vatan Konulu Şiirler” antologiyasındaişıq üzü görüb

https://b.radikal.ru/b42/1911/17/d1ce4cabb320.jpg

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı, gənc xanım yazar Şəfa Vəliyevanın şeirləri

İLESAM və Azərbaycan Yazıçılar Birliyindən gözəl bir layihə. 50 Azərbaycan şairinin, 50 Türkiyə şairinin Vətən mövzusunda antologiyası. Kitabda 100 şeirin ingilis dilinə tərcüməsi də yer allıb. Kitab Türkiyədə işıq üzü görüb. Eyni zamanda yaxın günlərdə Azərbaycanda da çap ediləcək.

Kitabda şeirləri yer almış Azərbaycan şairləri:
Abbas Abdulla, Adil Cəmil, Afaq Şıxlı, Əlizadə Nuri, Anar, Barat Vüsal, Dayandur Sevgin, Əbülfət Mədətoğlu, Əjdər Ol, Elçin Mirzəbəyli, Ələmdar Cabbarlı, Əlir Rza Xələfli, Elnaz Eyvaz, Elxa Yurdoğlu, Emin Piri, Fərid Hüseyn, Fikrət Qoca, Firuzə Məmmədli, Gülşən Behbud, Hikmət Məmmədzadə,İbrahim İlyaslı, İntiqam Yaşar, Mina Rəşid, Musa Yaqub, Nazim Əhmədli, Nəriman Həsənzadə, Nəzakət Məmmədli, Oqtay Rza, Qəşəm Nəcəfzadə, Qulu Ağsəs, Ramiz Qusarçaylı, Rəşad Məcid, Rizvan Nəsiboğlu, Ruslan Dost Əli, Rüstəm Behrudi, Sabir Rüstəmxanlı, Səyavuş Məmmədzadə, Sona Vəliyeva, Şahanə Müşfiq, Şahin Musaoğlu, Şəfa Vəli, Ülkər Dəniz, Vahid Əziz, Vaqif Bəhmənli, Vaqif Bayatlı Odər, Vüsal Nurur, Xanım Aydın, Xəyal Rza, Xosrov Natil

Təşəkkürlər İLESAM, təşəkkürlər AYB
P.S. Digər şairlərimizin şeirləri, qismət olsa, ikinci cilddə işıq üzü görərəcək inşaallah.

Şəfa EYVAZ.”Sevgi”

Təhsil Problemləri İnstitutunun Kurikulum Mərkəzinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Məsul katibi

Sevgi elə belə olmur ki?!
Sevginin gülən gözləri olur.
Sevgi sən görən deyil ki?!
Sevginin bapbalaca əlləri olur.

Sevgi elə belə olmur ki?!
Sevginin dadı var, şirin bal kimi.
Sevgi sən görən deyil ki?!
Sevginin qəlbi olur körpə quş kimi.

Sevgi elə belə olmur ki?!
Sevgi ayaq tutub evdə də gəzir.
Sevgi sən görən deyil ki?!
Sevgi hərdən şıltaqlıq edir.

Sevgi elə belə olmur ki?!
Sevginin dili var, danışa bilir.
Sevgi sən görən deyil ki?!
Sevgi ata deyir, ana söyləyir…
Sevgi elə belə olmur ki!

P.S bütün sevgilərə

İradə AYTEL.“Vida nəğməsi”nin bitməyən ömrü”

“Vida nəğməsi” adlı roman, povest, hekayələrdən ibarət kitab barədə düşündüklərim və Nüşabə Məmmədlinin bədii portreti…

Aynanın qarşısına keçirəm, saçlarımı onun saçları kimi yığıram: ortadan tağ edib arxada dəstələyirəm. Yox, bənzəmirəm ona. Yenidən saçlarımı dağıdıram, daraqla sığal çəkirəm, bölürəm və arxada toplayıram. Bu, bir neçə dəfə təkrar edilir, nəhayət, saçlarım eynən onun saçlarına bənzəyir. Sonra gözlərimə sürmə çəkirəm, bu dəfə də onun gözlərindəki işığa, nura, ucalığa, dərinliyə sahib ola bilmirəm. Və yenidən onun əksinə dəqiqələrlə baxıram, əmin oluram ki, Nüşabə xanıma bənzəmək qeyri-mümkündür. O, gözəlliyi, danışıq tərzi, saçdüzümü, geyim mədəniyyəti, istedadı, hörməti, ucalığı, qadın məlahətinin cilası olan işvəsi ilə əvəzedilməz, təkraragəlməz birisidir, bütün bunlara sahib olmaq üçün elə Nüşabə Məmmədli olmaq lazımdır…

Nüşabə Əsəd Məmmədlini ilk nə zaman, harada gördüyümü xatırlamıram. Bircə onu bilirəm ki, ağlım kəsəndən, oxumağı bacarandan, oxuduğum əsərin müəllifini tanımaq cəhdim yaranandan bu böyük, nurlu xanımın ziyası üzərimdədir. Və onu da dəqiq bilirəm ki, Nüşabə xanımı ilk olaraq onun “Cavad xan” romanından tanıyıram.

Nüşabə Məmmədlinin əsərləri rus, ingilis, polyak, türk, gürcü, fars dillərinə tərcümə edilib.

“Vida nəğməsi” (roman, povest və hekayələr. “Nurlar” Nəşriyyatı və Poliqrafiya Mərkəzində çap olunub. Kitabda yer alan roman, povest və hekayələr ayrı-ayrı illərdə kitab halında çap olunsa da, yenidən müəllif qələminin süzgəcindən keçmişdir.

“Cavad xan” romanında müəllif elimizin mərd, qəhrəman oğlu, Gəncə xanlığının sonuncu hökmdarı Cavad xanın və onunla bərabər, Gəncə əhalisinin bədii portretini çox məharətlə çizmişdir.

Sovet ideologiyası ilə yetişdirilən, lakin Sovet Azərbaycanı ziyalılarının çoxusunun düşündüklərinin tam əksini düşünən, doğruluq, rəşadət, yenilməzlik, müstəqillik, azadlıq, torpaq heysiyyatlı, az qala unudulan türkçülük ideyalarını təbliğ edən, yolunu tapmaqda çətinlik çəkən xalqı kökünə qaytarmaq uğrunda heç nədən barınmayan bu xanımdakı iç dünyanın inikasını məhz “Cavad xan” romanında görürük. Bu gün görürük, təəssüf ki, bu gün… Dünən göz yumurduq, görməkdən qorxurduq, bəzən də işimizə gəlirdi görməmək. Amma bu gün tam çılpaqlığı ilə görür və bu böyük ziyalının bütün bunları dünən necə yazdığına heyran qalırıq.

Əziz MUSA.”Bənövşə”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

İstədim ki, görəm səni,
Məhəbbətlə dərəm səni,
Əsli bildi Kərəm səni,
Bu bahar, bu yaz, bənövşə.

Şeir yazdım sətir-sətir,
Bihuş etdi məni ətir,
Qucaq dolu sevgi gətir,
Dincəlim bir az, bənövşə.

Görüb, bəyənmişəm səni,
İncitməz sevən, sevəni,
Həsrətin öldürər məni,
Gəl eyləmə naz, bənövşə.

Ölürəm sənin qərdindən,
Gözəl yaranmır hər yetən,
Vallah sənin həsrətindən,
Ürək olub saz, bənövşə.

Əziz MUSA.”Sənsiz”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Getmisən, açılmır göylərin üzü,
Dəyişik salmışam gecə gündüzü,
Ağlaya-ağlaya qoymusan gözü,
Sənsiz yalan imiş, yalan bu dünya.

Sənsiz nə fərqi var odunan, buzun,
Ay ilə ulduzun, qışınan, yazın,
Tay fərqi bilinmir şəkərlə, duzun,
Sənsiz yalan imiş, yalan bu dünya.

Ürəkdə nə arzu, nə istək qalıb,
Çəməndə nə çiçək ,nə bəzək qalıb,
Nə fələk fələkdi, nə mələk qalıb,
Sənsiz yalan imiş, yalan bu dünya.

Günəşin nuru yox, güllərin ətri,
Bülbül cəh-cəh vurmr çiçəkdən ötrü,
Tay yaza bilmirəm mən bircə sətri,
Sənsiz yalan imiş, yalan bu dünya.

Əziz MUSA.”Ayırma”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Allah, xoşbəxt olsun dünyada hamı,
Bir xoş təbəssümü üzdən ayırma,
Sən vaxtsız söndürmə yanan bir şamı,
Düz yolu , cığırı, izdən ayırma.

Bəzə məhəbbətlə hər bir ürəyi,
Boynu bükük qoyma gülü, çiçəyi,
Gül açsın hər kəsin arzu, diləyi,
Sən nuru, işığı, gözdən ayırma,

Sevinc qanad açsın , gəzsin hər yanı,
Xoş sözlər bəzəsin bütün dünyanı,
Nəğmələr bəzəsin eli, obanı,
Qələmi, kağızı, sözdən ayırma.

Sevib, sevilirik əzəldən bəri,
Bizdən uzaq eylə hər dərdi, səri,
Dağın dağ yeri var, düzün düz yeri,
Ceyranı, cüyürü, düzdən ayırma.

Söylə Əziz Musa, gülsün hər sabah,
Nə göz yaşı olsun, nə qəm, nə də ah,
Sülh olsun dünyada ey böyük Allah,
Qohumu, qardaşı, bizdən ayırma.

Əziz MUSA.”Qızlar gəlin köçəndə”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Dünya, aləm çiçək olur,
Hər yan gözəl, göyçək olur,
Analar ağbirçək olur,
Qızlar gəlin köçən zaman.

Baxışlardan nur tökülür,
Hicranın bağrı sökülür,
El -oba sevinib gülür,
Qızlar gəlin köçən zaman.

Sözlər dönür bir ipəyə,
Bir tac olur gəlin bəyə,
Dönür müqəddəs mələyə,
Qızlar gəlin köçən zaman.

Hər gözəl bir ay parası,
Calınır gəlin havası,
Qürurlanır qız atası,
Qızlar gəlin köçən zaman,

Hər gözəl bir evin varı,
Hər igidin var bir yarı,
Tanrı açır qapıları,
Qızlar gəlin köçən zaman.

Hikmət MƏLİKZADƏ.”Arzular çəp görünür”

Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

Arzular çəp görünür

Ömür yanımdan ötür

Bir kölgə, bir fon kimi.

Arzular çəp görünür,

Sonuncu vaqon kimi.

Deyən, dərdə xoş gəlir

Sifətimin ağlığı.

Nə qədər gözləyəcəm,

Burax bu uşaqlığı.

Ürəyin ağ varaqdı,

Bir kəlmə yaz, uzat, qız.

Mən gəlməyən yollara,

Gözünü az uzat, qız.

Hikmət MƏLİKZADƏ.”Sevmək əzab deyil, əzab verməkdir”

Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

Sevmək əzab deyil, əzab verməkdir,
Getmə o küçəyə, tin cadu, kələk…
Başımın üstündə durna səsi var,
Başımın altında min cadu, kələk.

Həsrət saflığı var hər adi gözdə,
Mən indi bilirəm, qada ki, şeytan…
Kimin ki, Allaha duası çatmır,
O, ya adam olur, ya da ki, şeytan.

Hicran topa tutur könül dağını,
Quru ola-ola, yaş olmaq zülüm.
Səninlə yağışda yerimək xoşdur,
Bir çətir altında daş olmaq zülüm.

Xəyalə SEVİL.”“Əllərim üşüyür””

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Mən özüm “ayrılaq” demişdim onda,
Mən özüm bilirdim belə olacaq.
Uçuq daxma kimi damır gözlərim,
Hələ nə olub ki, hələ olacaq.

Ağladım, gözümü dəniz etdim ki,
Mən sənin sevgini boğum, boğulmur.
Hər axşam gözümə düşən gecəyə
Həsrətin doğulur, yuxum doğulmur.

Soyunum gözümdən göz yaşlarımı,
Göndər ümidini geyim, barışaq.
Axı nə bəhanə tapım görəsən,
“Əllərim üşüyür” deyim, barışaq?

Xəyalə SEVİL.”Yenə söykənməyə ürək tapmadım”

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Yenə söykənməyə ürək tapmadım,
Yenə əllərimə qucaqdı dizim.
Yolumuz nə zaman, necə kəsişdi?
Yolumuz nə zaman ayrıldı bizim?
Kimsən?
Səninləyəm!
Eheey! Kimsən sən?
Bu qədər doğmalıq içində ögey,
Bu qədər yaxınlıq içində uzaq.
Yad adam.
Ömrün divar qonşusu…
Ömrün küçə tanışı…
Evimdə nə işin var?!…

Xalq şairi Zəlimxan YAQUB.”Gözlərimi özün qapa”

Dedim: – Gəl, bir seyrə çıxaq.
Yox, gələ bilmərəm, – dedi.
Dedim: – Nazı bir yana qoy.
Yox, gələ bilmərəm, – dedi.

– Qapım açıq, baxtım açıq,
Sevmir mənim baxtım acıq,
İşıq kimi baxtıma çıx!
– Yox, gələ bilmərəm, – dedi.

– Dağları en, dərəyə gəl,
Ovçun mənəm, bərəyə gəl,
Yaşıl bir mənzərəyə gəl.
– Yox, gələ bilmərəm, – dedi.

– Budaqlardan dərim gülü,
Qədəminə sərim tülü,
Gəl, sevindir bir könülü.
– Yox, gələ bilmərəm, – dedi.

– Əcəl yatmır ipə-sapa,
Kim itirə, kimlər tapa,
Gözlərimi özün qapa.
– Yox, gələ bilmərəm, – dedi.

– Dözümüm, səbrim üstə gəl,
Zəhmətim, cəbrim üstə gəl,
Ölürəm, qəbrim üstə gəl,
– Yox, gələ bilmərəm, – dedi.

Xalq şairi Zəlimxan YAQUB.”İlahi, min şükür yaratdığına!”

Bir gündə min dəfə şükür deyirəm,
İlahi, min şükür yaratdığına!
Göylərin payıdı enib torpağa,
İlahi, min şükür yaratdığına!

Pətəyi çəməndən, balı çiçəkdən,
Sevgisi beşikdən, eşqi bələkdən,
Payı gözəllikdən, nuru mələkdən,
İlahi, min şükür yaratdığına!

Baxışı ulduzdan, işığı Aydan,
Axarı çeşmədən, ləngəri çaydan.
Günəşi bahardan, alovu yaydan,
İlahi, min şükür yaratdığına!

Arayan narahat, aranan gözəl,
Darayan bəxtəvər, daranan gözəl.
Yaradan müqəddəs, yaranan gözəl,
İlahi, min şükür yaratdığına!

Gözüm gözəlliyin həsrəti, acı,
Gözəllər başımın cığası, tacı.
Sən Allah, o bəndə, mən tamaşaçı,
İlahi, min şükür yaratdığına!

Xalq şairi Zəlimxan YAQUB.”Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı”

Təpiklər tapdağında əzildi, əzdi dünya,
Xilası, xilaskarı axtardı, gəzdi dünya.
Ədavətdən yoruldu, nifrətdən bezdi dünya,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Neçə ki kin-küdurət bir-birinə calaqdı,
İnsan hey çarmıxdadı, həmişə daşqalaqdı.
Anamızı ağladan böhtandı, badalaqdı,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Sevib cavanlıq etmək, sevib qocalmaq gərək,
Saf duyğular içində xəyala dalmaq gərək.
Sevgini xəyanətin əlindən almaq gərək,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Rəqib savaşlarında qırğın görüb, qan görüb,
Gül canlar, gül sevgilər nə qədər tikan görüb.
Mən bütün insanları şirin, mehriban görüb,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Nəyinə vurulmuşam mən, dünyanın nəyinə,
Nuruna, işığına, gözəlinə, bəyinə.
Sığınıb Yaradan, Allahın köməyinə,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Sarı-sarı səhralar yaşıl tül bitirəcək,
Qara-qara qayalar qızılgül bitirəcək.
Hər sevilən, hər sevən bir könül bitirəcək,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Can səpdim, can əritdim, yenə can bitirəcək,
Sağlam toxumlar düşüb din-iman bitirəcək.
Eşqi, məhəbbətiylə Zəlimxan bitirəcək,
Sevgi yağışlarına tutacağam dünyanı.

Xalq şairi Zəlimxan YAQUB.”Mənim bu kölgədə bir xatirəm var”

Saxlaya bilirdim vaxtı, saatı,
Yaşaya bilirdim ömrü, həyatı.
Şirin bir oxşama, kövrək bayatı,
Bütün ömrüm boyu unutmadığım
Vaxtın əllərimə keçdiyi çəm var,
Mənim bu kölgədə bir xatirəm var.

Başımın üstündə barlı bir budaq,
Budağın altında odlu bir dodaq,
İllərdi ağlayır orda bir bulaq,
Yarpaqlar üstündə hələ də nəm var,
Mənim bu kölgədə bir xatirəm var.

Üz közə dönmüşdü, yanaqlar zərə,
Arxada uçurum, qarşıda dərə.
Hər insan ömrünün xatirələrə
Yetdiyi məqam var, çatdığı dəm var,
Mənim bu kölgədə bir xatirəm var.

Bürünüb, qərq olub yaşıl tüllərə,
Nəğmətək axardı saf könüllərə.
Heyif, tez qarışdı solan güllərə,
İndi uzaqlarda bir bəxti kəm var,
Mənim bu kölgədə bir xatirəm var.

Tutur bildiyini Yaradan, Xalıq,
Elə bil dəryadan ayrılır balıq.
Yaş kədər gətirir, zaman qocalıq,
Gözümdə həsrət var, könlümdə nəm var,
Ağac kölgəsində bir xatirəm var!
Mənim bu kölgədə bir xatirəm var.

Xalq şairi Zəlimxan YAQUB.”Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?”

Gəl, mənim ömrümün şirin dünyası,
Məhəbbət adlanan pirin dünyası,
Fərhad əfsanəsi, Şirin dünyası,
Qalamı uçurum, qayamı çapım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Ömrüm sənə sarı düşən güzardı,
Əvvəli beşikdi, sonu məzardı,
Ay Allah, bu azar nə xoş azardı,
Ürək ağrılarım, könül əzabım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Ürəkdon-ürəyə dil körpüsü var,
Görüşdən-görüşə gül körpüsü var,
Gizli sevdaların qıl körpüsü var,
Çatarmı keçməyə dözümüm, tabım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Keşikçi ayıqdı, gözətçi mətin,
İzləmək qorxulu, boylanmaq çətin,
Hasarı hündürdü bu imarətin,
Tilsimli pəncərəm, qıfıllı qapım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Gecələr şam kimi əritdin məni,
Gündüzlər yol üstə qurutdun məni,
Gözlədə-gözlədə çürütdün məni,
Örtülü dəftərim, bağlı kitabım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Tufanmı qaldırım, mehəmi dönüm?
Yağışmı yağdırım, şehəmi dönüm?
Qulamı çevrilim, şahamı dönüm?
Çəmənim, çiçəyim, gülüm, gülabım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Tanrı sovqatımsan, din işığımsan,
Səhər şəfəqimsən, dan işığımsan,
Ən şirin ləhcəmsən, danışığımsan,
Bütün suallara sənsən cavabım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?
Mənim ilk sevincim, son iztirabım,
Mən sənin qəlbinə necə yol tapım?

Tanınmış rəssam Xəlil Əliyevə UNESCO-nun şöhrət ordeni təqdim edilib-FOTOLAR

https://c.radikal.ru/c24/1911/6b/752415566be8.jpg

https://c.radikal.ru/c10/1911/a9/6d4360db270b.jpg

https://c.radikal.ru/c32/1911/ae/52fbb2b83de6.jpg

https://d.radikal.ru/d33/1911/14/b71143d8c3a9.jpg

https://c.radikal.ru/c30/1911/bb/807fbc0ee074.jpg

https://d.radikal.ru/d17/1911/7c/09eafeb17ad8.jpg

https://d.radikal.ru/d23/1911/2b/3463611592a3.jpg

https://a.radikal.ru/a11/1911/4c/c9f8498c5619.jpg

https://c.radikal.ru/c14/1911/b4/ae5343399048.jpg

https://a.radikal.ru/a30/1911/dd/64c7c1b78b20.jpg

https://a.radikal.ru/a08/1911/b2/11d73d7719a3.jpg

https://c.radikal.ru/c25/1911/9e/f2c038d507e5.jpg

https://d.radikal.ru/d24/1911/1d/8472ed58ff59.jpg

https://c.radikal.ru/c37/1911/69/7945ba3f9286.jpg

https://c.radikal.ru/c14/1911/2b/02018423092b.jpg

https://a.radikal.ru/a07/1911/62/f0cffa9db051.jpg

https://c.radikal.ru/c24/1911/2b/2cdcdba879a6.jpg

https://a.radikal.ru/a39/1911/18/78c4440e1bb1.jpg

https://a.radikal.ru/a33/1911/a4/56bfa903083e.jpg

GÜNDƏLİK.İNFO xəbər verir ki, noyabrın 4-də tanınmış rəssam Xəlil Əliyevin 65 illik yubileyinə həsr edilmiş tədbir keçirilib.

Az sonra UNESCO-nun şöhrət ordeni tanınmış rəssam Xəlil Əliyevə təqdim edilib.

Qeyd edək ki, UNESCO-nun şöhrət ordeni dünyaca 40 ədəd hazırlanıb və sayca 3-cü sayı Azərbaycanlı rəssam Xəlil Əliyevə məxsusdur.

Bolqarıstanda İmadəddin Nəsiminin “Mənim müqəddəs məbədim” kitabı çap olunub

https://c.radikal.ru/c13/1911/3c/da6897781190.jpg

Bolqarıstanda İmadəddin Nəsiminin “Mənim müqəddəs məbədim” kitabı nəşr edilib. Kitab böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 650 illiyi münasibəti ilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Sərəncamına uyğun olaraq çap olunub.

Kitabın ön sözünün müəllifi AMEA-nın vitse-prezidenti, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəylidir. “Cahana sığmayan Azərbaycan şairi” adlı ön sözdə Nəsimi yaradıcılığı Bolqarıstan oxucusuna təqdim edilib.

Kitab Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası və Azərbaycan Respublikasının Bolqarıstan Respublikasındakı səfirliyinin birgə nəşridir. Nəsiminin kitabda yer alan əsərlərini bolqar dilinə Boyan Anqelov, İvan Eseniski, Nadya Popova çevirib.

Bolqarıstanın “Blqarski pisatel” nəşriyyatında işıq üzü görən kitabın redaktoru şair Dimitr Xristov, qrafik dizayneri isə Emiliya Kazakovadır.

Qeyd edək ki, Sofiyada çap olunmuş İmadəddin Nəsiminin “Mənim müqəddəs məbədim” kitabının Bolqarıstan Elmlər Akademiyasında geniş təqdimatı və müzakirəsi keçirilib.

Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu,
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi

Xəyalə SEVİL.”Yenə darıxdım”

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Uzaqdan…
Uzaqdan baxıb keçənlər,
Bir addım yaxına kim gələ bilər?
Lap uşaq olanda dediyim kimi:
“Gözümü yumuram, axarın məni”
Harda gizlənmişəm, kim bilə bilər?

Ucadan…
Ən qalın səslə susuram.
İçimdə bir yığın
Kəslə susuram.
Dilimə, dişimə dəyən sözləri
Demirəm,
Lap elə qəsdlə susuram.

Diksindim içimdə ayaq səsindən,
Çıxardım könlümü hədəqəsindən.
Nəyimə lazımdı pay umdum, axı
Onun ürəyinin sədəqəsindən?

Yığdım,
Ağlımı da başıma yığdım.
Yıxdım,
Ürəyimi qarşıma yıxdım.
Nə ki vardanladım sevməsin deyə.
Sonra…
Sonra nə olsun ki?
Yenə darıxdım.

Xəyalə SEVİL.”Ömrüm-günüm”

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Ağladım, göz yaşım son sözüm oldu,
Bu tale nə yaman tərs düzüm oldu.
Sənin məndən sonra bir qızın oldu,
Mənim səndən sonra heç… Ömrüm-günüm

Ötdü yığın-yığın dərd ürəyimdən,
Bu sənsiz, bu yalqız, pərt ürəyimdən.
Kimlər keçmədi ki, yurd ürəyimdən
Tək sən qalan oldun, keç, ömrüm- günüm.

Bu eşqin ağrıyan yeriyəm, nəyəm?
Mən sənsiz dəlinin biriyəm, nəyəm?
Bilmirəm ölüyəm, diriyəm, nəyəm?
Məni görən olsan, seç, ömrüm-günüm.

Y.V.Adıgözəlovun “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Y.V.Adıgözəlovun “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 23-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

Azərbaycan musiqi sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə Yalçın Vasif oğlu Adıgözəlov “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilsin.

İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 2 noyabr 2019-cu il.

Mənbə: https://president.az

Afət VİLƏŞSOY.”Qadın”

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü

Gedənlərin arxasınca göz yaşının hədər axan sükutunu
Üstündəki toz-toz olan yalnızlığı ələyəndə
bilər qadın.
Gözlərindən düşənləri silər qadın.
Əllərini buraxanı həyatından ələr qadın.
Qismət boyda,tale boyda,yazı boyda
Yaşantının özü boyda olar qadın.
Qadın,qadın…
Tək qaş üzük kimidir o-
Bəzəyini itirdisə,nazı itir,
Sığalını itirdisə,üzü itir,
Öpüşünü itirəndə dodaqları,
Saçlarını saraltdımı,son baharı,
İstisini itirəndə yazı itir.
Fəsil qadın,nəsil qadın…
Həqiqətin qan-qan deyən caynağını
ovucunda sıxıb yaşar əsl qadın.
Daha kimlər, nələr qadın…
Gedənlərin arxasınca göz yaşının hədər axan sükutunu
Üstündəki toz-toz olan yalnızlığı ələyəndə bilər QADIN…

Şəfa VƏLİYEVA.”Təbəssümü xatırladan yazılar “

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Bir fransız filmi var; “8 qadın” (“8 femmes”)… Orda “qadın” adlı varlığın ilahiləşdirilməsi və şeytaniləşdirilməsi 111 dəqiqə boyunca tamaşaçını təzadlı duyğuların qoynuna atır…

Təsadüf dediyimiz qanunauyğunluq nədirsə, bu filmlə Şahanənin sevimli “525-ci qəzet”dəki “Rifah istəyi, yoxsa nəfsin əsarəti…” adlı yazısı sentyabrın əvvəlində ard-arda gözlərim önündə təzahür etdi. Şahanə qadın təzadına, hər zaman göz önündə olsa da, təfəkkürü dumanlandıran qadın həqiqətinə bir cümlə həsr etmişdi öz yazısında: “Niyə uzun müddətli xaqanlığımızı (söhbət 40 min il bundan öncə başlamış e.ə IV minilliyin sonlarınadək (təqribən, 37 min il) mövcud olmuş ana xaqanlığından, matriarxatdan gedir) kişilərə inanıb həvalə etmişik?” İlahi sualdır, məncə… Çünki, cavabı sonsuzluqda gizlidir. Heç eynimə də gəlmir ki, Şahanə öz sualına “məhz güclərindən, qüvvətlərindən, dözümlülüklərindən dolayı” cavabını verib. Mənimçün cavab bu gün üçün sevgidir… Sabahkı gün bu cavab “xəyanət”, “cəza”, “sitayiş”, hətta daha irəli gedib “qurban etmək istəyi” də ola bilər…

lll

Uşaqlığım ən təlatümlü illərin qoynuna atılmış məktub parçası olub; gah illərin altında qalıb, əzilib, gah anamın göz yaşıyla islanıb, rəngləri, yazıları bir-birinə qarışıb, gah da əldən-ələ gəzərək qırıq-qırıq oxunub… Amma mənim varlığıma şükür edən az olub, çox az. Heç kim üzümə məhəbbətlə, yaxud nəvazişlə baxıb “yaxşı ki varsan!” deməyib. Şikayət etmirəm, əsla! Bu da bir tale payıdır, qoyulub ovcumuza. Məşhur deyimdəki kimi, Tanrı məni yaradanda artıq qalan gili ovcuma qoyub: “Nə istəsən düzəlt!” – deyib. Mən hələ o bir ovuc gillə oynamaqdayam…

Şahanə isə ürəklə “Yaxşı ki var gül balalar…” deyir. Yazı “3 ALMA”nın yeni layihəsi: “Göyərçinim, gəl görüm” şeirli, şəkilli “əlifba” kitabı haqqında qeydlərdən ibarətdir. Amma Şahanə özünün uşaqlıq həsrətini də yazısına hopdura bilib. Elə səmimi etiraf edir ki: “Uşaqlar üçün nəzərdə tutulmuş hər şeyi sevirəm, xüsusən də kitabları”. Və bu sevginin, bu incəliyin arxasınca günümüzün uşaqlarının ruhundakı boşluqların səbəbini, qaynağını da hayqırır: “Etiraf etməliyik ki, ölkəmizdə yaxın illərə qədər uşaq ədəbiyyatı sahəsində ciddi problemlər var idi. Nəşriyyatlar belə kitablara maraq göstərmir, yazıçılar isə nəşriyyatın maraq göstərmədiyi bu sahəyə çox da enerji sərf etmək istəmirdilər. Buna görə də uzun müddət bu sahədə böhran dövrü yaşandı…”

lll

“Tənhalığın simfoniyası” da Şahanənin “525-ci qəzet”in oxucularına hədiyyə etdiyi yazılardandır. “Çətinliyə baş vurmaq” serialının baş qəhrəmanı haqqında yazılan bu yazıda hamıdan gizlətdiyimiz və sadiqliyimizə görə bizə heç bir xoş gün vəd etməyən tənhalığımız var.

Şahanə yazır: “Hərdən ürküdücü olur tənhalıq. İnsan özü özünü dinləməkdən o qədər bezir, o qədər yorulur ki, yanında başqa bir səs, başqa bir nəfəs istəyir. Həmin an hər şeyini verməyə hazır olursan bəlkə də. Təki öz beynimin içərisindən çıxım, ağzımdan çıxan kəlməni eşidə bilən biri olsun, o da mənə cavab versin istəyirsən”.

lll

Bütün bu narahatlıqların fonunda Şahanə sevincdən kövrəlməyə də vaxt tapır. Valideynlərinin 50 illik yubileyi ərəfəsində sevdiyim peçenyelərdən danışır. Yox, siz “Əlli il deyildi, əllicə gündü…” adlı yazıda peçenye haqqında bir cümlə də oxumamısınız, bilirəm. Sadəcə, mən, yataqxana pilləkənində oturub bir qutu peçenyeni göylərin hədiyyəsi kimi qəbul edən gənc ananın yanındaydım bu yazını oxuyanda. Onun əllərindən peçenye alıb yeyirdim… Və o peçenye limonlu idi!

lll

“525-ci qəzet”in mən tanıdığım təbəssümüdür Şahanə Müşfiqin yazıları. Siz heç bir kitabın ağlamağını, bir jurnalın xatirə danışdığını, bir qəzetin gülümsədiyini görməmisiniz ki?! Görməmisinizsə, özünüzü oxucu saymayın…

“Səhnənin gülən üzü – Afaq Bəşirqızı”, “Sirli təbiətin yazıçı və rəssam oğlu Ernest Seton-Tompson”, “İtkin səsin möhtəşəmliyi: Akif İslamzadə” kimi sənədli esselərində Şahanə özü də gülümsəyir… Bu təbəssümün yaz gürşadı kimi anidən şıdırğılanması da var, payız leysanı kimi qəfildən titrəyəni də…

“İtkin səsin möhtəşəmliyi: Akif İslamzadə” adlı sənədli essesində Şahanə yazır: “Arzu! Bir insan övladının heç zaman bitib tükənmək bilməyən istəkləri! Əslində, insanı həyata bağlayan da məhz budur: arzu və ümid. Keçmiş nə qədər cah-cəlallı, nə qədər rahat, nə qədər hüzurlu olsa da, insan gələcək istəyir, çünki gözləntiləri var, arzuları var. O gözləntiləri, coşğun dağ şəlaləsi kimi qəlbində aşıb daşan, beynini dumanlandıran, gözlərini alovlu günəştək parıldadan o arzuları bircə anın içərisində daha öncə artıq yaşadığın, gördüyün, nə olacağını əzbər bildiyin keçmişin üçün qurban vermək mümkünmü ki?! Verərikmi? Yəqin ki, yox”. Mən bu cavabla razılaşıram!

Amma “Ruh sən özün deyilmisən, özündən vaz keçə bilərmi insan?” sualına veriləsi bir düjün cavabım var…Bu cavabların hər birində məndən bir parça, keçmişimdən, bu günümdən, gələcəklə bağlı gözləntilərimdən bir incə ştrix var… Yox, deməyim, bu cavabları hələ yazmayım. Qoy, bu da mənim qadın sirrim olsun!

“Səhnə və ekran sənətimizin ulu korifeyi: Məmmədrza Şeyxzamanov” adlı yazıya kiçik bir əlavə etmək istəyirəm. Hazırda Gəncədə, Mərkəzi Univermaq Mağazasının sol tərəfindən dolanıb keçən küçədə Şeyxzamanovların (Şeyxzamanlıların) mülkündə avtomobil yuma məntəqəsi fəaliyyət göstərir. Bu, bizim tariximiz üçün acınacaqlı faktdır… Çox istərdim ki, üstündən insan talelərinin qara yelləri əsən bu mülk ev muzeyi kimi yaşasın, öz tarixini elə özü danışsın…

lll

Şahanə “525-ci qəzet”də oxuduğu kitablar haqqındakı qeydlərini də oxucularla bölüşür. Beləcə, mənim kimi kitabsevərlərə zövqlü oxu saatlarından əlavə düşünmək üçün də zaman tanıyır. Məsələn, mən hələ İlqar Kamilin “Yerlə göy arasında” romanını oxumamışam. Amma Şahanənin “Yerlə Göy arasında qalanların romanı” adlı yazısını oxuduqca bu roman haqqında düşünə bildim… Bu, Şahanənin öz publisist qələmiylə oxucuya təsir etmək bacarığıdır.

“Mustafa Məsturun romana çevrilmiş pıçıltıları” adlı yazısında isə Şahanə özü də əsərlərini oxumadığı bir müəlliflə söhbətin avantaj olduğunu qeyd edir. Çünki bu məqam yazıçı-oxucu münasibətlərində tamam başqa əhval yaradır. Tanıdığın bir adamın yazılarını daha rahatlıqla həzm edə bilirsən…

“Ağrılı mətləblərin uğurlu bədii ifadəsi” adlı yazısında Şahanə yazıçı Aqşin Babayevin yeni hekayələrindən danışır. Qeyd edir ki, “Çağdaş ədəbiyyatımızın problemlərindən biri də uzunçuluqdur”. Nə yalan deyim, Şahanənin bu iradından özümə də pay götürdüm. Və çoxdandır yazdığım nəsr əsərlərini gizlətməyimə daha bir haqlı səbəb tapdım. Məni qane etməyən bir əsəri oxucuya sırımaq kimi niyyətim yoxdur…

Şahanə isə Aqşin Babayevin “Ağrı” və “Divardakı portret” hekayələrində “geniş təsvirçilik, tez-tez mövzudan yayınmaq, haşiyəyə çıxmaq” kimi lazımsız nüansların olmamasını qeyd edir. Və oxucu üçün hekayələrin qısa anonsunu da verir.

Bir də Şahanənin “Məmməd Araz yaradıcılığının rənglər dünyasındakı əksi” adlı yazısı var. “Qoçaq qız” deyə xitab etdiyim Şahanə Müşfiq rəssam Kirman Abdinin “Məmməd Araz qrafik albomu”ndan elə qəribə maraqla söz açır ki… Əslində, bu maraq özü də məni sevindirdi. Hardasa özümlə, üzvü olduğum Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi ilə qürur duydum. Axı bu Birliyin həyata keçirdiyi “Ədəbiyyat, musiqi, təsviri sənət və gənclik” layihəsinin yekunlarına dair nəşr olunan “Səs… Söz… Rəng” adlı toplunun tərtibçilərindən biri də mən idim… Və səsin sözə, sözün də rəngə çevrildiyinin şahidi olmuşdum.

Şahanə isə məhz bu yazısında Məmməd Araz poeziyasının rənglərdəki təzühürünü “oxşayır”, “sevir”: “Hazırda qarşımda olan və günlərdir vərəqlədiyim “Məmməd Araz qrafik albomu” da bir rəssamın şairin poeziyasına və şəxsiyyətinə sonsuz sevgisinin təcəssümüdür. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının, Azərbaycan Jurnalistlər və Azərbaycan Karikaturaçı Rəssamlar Birliklərinin üzvü Kirman Abdinin bədii təxəyyülünün və yüksək sənətkarlığının əksi olan tabloların hər birində başqa, tamamilə yeni Məmməd Araz “doğulur” sanki”.

lll

İllər əvvəl televiziyada redaktor işləyəndə Norma Cinlə – Merilin Monro ilə tanış olmuşdum. O gündən bu qadın haqqında qeyri-adi düşüncələrim vardı. Gah ən çətin zamanda düşünürdüm: “Norma Cin olsaydı, bu çətinliyin üzünə necə gülərdi?” Gah da özüm gülürdüm… Gülüşümün onun gülüşünə oxşamadığını bilə-bilə…

Bu gün Şahanə Merilindən – Norma Cindən “gözəllik ikonu” deyə bəhs edir. Haqsız da deyil. Axı, o, doğrudan da, gözəlliyin çox şeyə bədəl olduğunu sübut edən bir həyat yaşayıb…

Bütün zamanların seks-simvolu, azad sevginin etalonu sayılır Norma Cin… Amma o, qadınları nikah masasına oturdacaq bir cümlə də miras qoyub dünyada: “Özünün də dediyi kimi, karyera mükəmməl bir şeydir, amma siz soyuq qış gecələrində karyeranızı qucaqlayıb yata bilməzsiniz”.

Mənsə… Etiraf edim ki, bir zamanlar Norma Cinin ən çox bu sözlərini sevirdim: “Həyatın əsl üzü xəyallarınızdan fərqlidir. Uzun müddətdən bəri ilk dəfə tək-tənha bədbəxt olmaq, kiminləsə bədbəxt olmaqdan daha yaxşı görünür gözümə”.

İndi isə Edit Piafın sözlərini sevirəm, artıq bədbəxtliklərin gözünə arzu adlı kül üfürə bilirəm… O “Sərçəcik” deyirdi ki: “Ən böyük arzular heç vaxt gerçək olmur”.

Yaxşısı budur, daha susum. Səhər açılır…

Şəfa VƏLİYEVA.”Günəş məktəbə gəlir” (Hekayə)

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Rüstəm müəllim məktəbin darvazasına çatanda dayandı. Heç vaxt bağlanmayan bu ağır, dəmir darvazaların kilid yeri çoxdan pas atmışdı. Hərdən yaz səhərlərində bu kilidin üstündə kimsə ağ tulça çiçəkləri taxırdı… Rüstəm müəllim bu çiçəkləri görəndə çox kövrəlirdi… Ümumiyyətlə, o, kövrək adam idi. Gözünün ağı-qarası bircə oğlunu – Zöhrabını da özü kimi müəllim görmək istəyirdi. Onun oxuması üçün çalışırdı. İnsafən, hələ dördüncü sinifdə oxumasına baxmayaraq, Zöhrab da sinif əlaçısı idi.

Rüstəm müəllimin sinfində yaxşı oxumayan uşaq az idi. Onlardan biri də toppuş yanaqlı, həmişə gülümsər, alagözlü, sarı hörüklü Hicran idi. Olduqca sakit uşaq idi, amma oxumağı heç xoşlamırdı. Sinifdə hamıdan səliqəli kitablar, ən təmiz dəftərlər də onunku olardı. Dediyinə görə, ev tapşırıqlarını birinci qaralamaya yazır, sonra ağartmaya köçürürdü. Və bu ev tapşırıqlarını eləyəndə anası həmişə ona kömək edirdi. Odur ki, təkbaşına misal-məsələ həll etməkdə çətinlik çəkməyini anlamaq olurdu.

Yenə də Rüstəm müəllim Hicranın xətrini çox istəyirdi. Nizam-intizama ciddi riayət edən, paltarı daim təmiz, səliqəli, ağ bantları yerində, çantasında heç nəyi əskik olmayan bir şagirdin əlaçı olmamasını dərd eləmək istəmirdi. Hamı mütləq yaxşı oxuya bilməzdi ki?! Keçən dəfə əmək təlimi müəllimi Zəkiyyə müəllim Hicranın yaxşı tikiş qabiliyyəti olduğunu deyəndən bəri Rüstəm müəllimin bu sevimli şagirdi ilə bağlı təskinliyi artmışdı. Eybi yox, heç olmasa böyüyəndə dərzi olacaq, bir tikə çörəyini qazana biləcəkdi. Necə deyərlər, “sənətkar günortaya qədər ac qalar”…

Rüstəm müəllimi məktəb darvazasının qabağında ayaq saxlamağa məcbur edən, ona Hicranı xatırladan isə yerdəki tək bant idi. Əmin idi ki, bu tək bant Hicranındı. Amma onu da bilirdi ki, Hicran heç vaxt bantının birini yolda salmaz… Yox, burda nəsə bir iş var…

Fikirli-fikirli bantı götürüb cibinə qoydu. Müəllimlər otağına keçib həmkarlarıyla salamlaşdı. Sinif jurnalını qovluğuna sığışdırıb əllərini kömür peçinə tərəf tutdu. Peç hələ isinməmişdi. “Yəqin, Narıngül xala bu gün peçləri gec qalayıb”, – deyə fikrindən keçirdi. Saatına baxdı. Zəngin vurulmasına iki dəqiqə vardı. Asta-asta sinfə tərəf addımladı…

O, sinfin qapısına çatanda zəng içəri vuruldu. Açıq qapıdan içəri keçib qovluğunu masasına qoydu. Uşaqlar hamısı ayaqüstə idi. Gülümsəyərək üzünü sinfə tutdu:

– Salam, uşaqlar!

– Salam, müəllim!

Elə bil qulağına daha incə bir səs dəydi. Anşırdammadı. Stulunu çəkib oturdu, jurnalı açıb davamiyyəti yoxlamağa başladı:

– Abdullayeva Gülanə!

– Burda.

– Alıyev Rasif!

– Burda!

– Namazov Emin!

– Burda!

– Məmmədov Zöhrab!

– Burda.

Ona həmişə elə gəlirdi ki, Zöhrabın səsi o biri uşaqlara nisbətən daha ürəkli gəlir. Həmin anlarda sanki gözəgörünməz bir əl qüruruna tumar çəkirdi… Təmkinini qoruyub davamiyyəti yoxlamağa davam etdi:

– Vəliyev Səxavət!

– Burda.

– Vəliyeva Hicran!

– Hici həstələnib. Yeyinə mən cəlmisəm, ay Yüstəm məllim.

Başını jurnaldan qaldırdı. Hicranın partasının arxasından balaca, yumru, elə Hicrana oxşayan bir üz görünürdü. Ayağa qalxıb yavaş-yavaş ona yaxınlaşdı. Bapbalaca, qalxıb partada otura bilməyən, əynində bənövşəyi sviter olan qızcığaz bir əlində Hicranın ağ bantının tayını, o biri əlində də yaşıl üzlü nazik dəftər tutmuşdu. Üzündəki təbəssüm, yanağındakı batıq Hicranınkı ilə eyni idi. Təkcə gözləri ala deyildi; qəhvəyi idi.

– Sən kimsən? – deyə maraqla soruşdu Rüstəm müəllim.

– Mən Hicinin bacısıyam.

– Neçə yaşın var?

– Üç.

– Adın nədi?

– Cünəs.

Təxmin elədi ki, qızcığazın adı Günəşdi.

– Günəş… Nə gözəl addı… – deyə o da gülümsədi.

– Safa qoyub.

– Kim?

– Safa… O da mənim bacımdı.

– Hə… Şəfa… Tanıyıram, üçüncü sinifdə oxuyur. Deməli, sən də onların bacısısan.

– Qaydasım da vay. Muyad.

– Bəs o, məktəbə gəlmir?

– Yox. Bayacadı axı.

– Sən də balacasan. Amma məktəbə gəlmisən.

– Mən Hicinin yeyinə cəlmisəm. Hici həstələnib.

– Hə… Yaxşı eləmisən… Bəs dərsi də oxumusanmı?

Rüstəm müəllim özünü gülməkdən güclə saxlayırdı. Amma bu balaca qızcığazın böyük bacısının əvəzinə məktəbə gəlməsini, özü də onun məktəb bantlarını əlinə götürüb gəlməsini möcüzə kimi qarşılayırdı. Neçə illik müəllim fəaliyyətində ilk dəfə idi ki, belə şeylə rastlaşırdı.

– Mən “Hoyuz” seyiyini biliyəm, ay Yüstəm məllim.

– Nə şeirini?

– “Xoruz” şeirini deyir, ay müəllim! – artıq bu məzəli söhbətə uşaqlar da qoşulmuşdular.

– Hə… Çıx lövhənin qabağına, şeiri de görüm.

Qızcığaz əlindəki bantı və dəftəri partanın üstünə qoydu. Asta-asta lövhəyə tərəf getməyə başladı. Rüstəm müəllim arxadan ona baxır, özünü gülməkdən güclə saxlayırdı. Ayağındakı çəhrayı rezin çəkməsi, üstündə ayı şəkli olan şalvarı, sviterinin qoluna sancaqla bərkidilmiş əl dəsmalı ilə bu balaca qızcığaz əsl cizgi filmi qəhrəmanına oxşayırdı.

Qızcığaz lövhənin qabağına çatıb dayandı. Üzünə sinfə çevirdi və incə səsiylə şeir deməyə başladı:

– Ay pipiyi qan hoyuz,
Cözləyi məycan hoyuz.
Sən nə tezdən duyuysan,
Qısqıyıb bannıyıysan.
Heç qoymuysan yatmaya,
Ay canı məstan hoyuz…

Rüstəm müəllim astaca əl çaldı. Uşaqlar da ona qoşulub əl çalmağa başladılar. Günəş lövhənin qabağında elə məğrur-məğrur dayanmışdı ki… Ona elə gəlirdi ki, dünyanın ən hünərli, ən yaxşı işini görüb.

Uşaqlar əl çalmağı dayandırdı. Günəş hələ də lövhənin qabağında dayanmışdı. Birdən qaça-qaça partaya tərəf gəldi. Hicranın ağ bantını əlinə götürüb müəllimə tərəf uzatdı:

– Ay Yüstəm məllim, bantlayını da cətiymisəm Hicinin. Amma mənim saçlayım balacadı, bantla bağlayammıy anam.

Rüstəm müəllim cibindən ağ bantın o biri tayını çıxardıb Günəşə verdi.

– Bunu da məktəbin darvazasının yanında salmısan – dedi.

Qızcığaz tələsik onu da alıb əlində bərk-bərk tutdu. Sevinclə dilləndi:

– Anam deyiy, Hiciyə deyiy, ağ bantlayı saçına bağlayım, məytəbə cet.

– Hə… Düz deyir. Sən də yekəl, saçların da uzansın, bu bantları saçına bağlayıb gələrsən. Yaxşımı?

– Yahsı…

– İndi evinizə getməlisən.

– Hiciyə bes veydiniz? – bunu deyib qızcığaz iki bantı da sağ əliylə bərk-bərk tutdu, sol əlinin beş barmağını yuxarı qaldırdı.

Rüstəm müəllim daha gülməyini saxlaya bilmirdi, ucadan qəhqəhə çəkdi. Sinfin bütün uşaqları müəllimlərinə qoşulub gülürdü. Günəşin gülümsəyən çöhrəsi bu gün sinfə bir ayrı şənlik gətirmişdi. Handan-hana toxtayan Rüstəm müəllim aşağı əyilib düz qzcığazın gözlərinin içinə baxdı və dedi:

– Mən bu gün Hicrana bütün dərslərdən “beş” yazacağam. Axı onun belə göyçək və ağıllı bacısı var. İndi isə, əmin oğlu Səxavətlə birgə evinizə get. Hicrana da de ki, haçan xəstələnsə, narahat olmasın. Evdə qalıb sağalsın. Sənə də söz verirəm, heç vaxt Hicrana “iki” yazmayacağam. Sən də söz ver ki, bir də evdə heç kimə deməmiş qaçıb məktəbə gəlməyəcəksən. Yaxşımı?

– Yahsı.

Rüstəm müəllim yaşıl üzlü dəftəri partanın üstündən götürüb Səxavətə uzatdı. Səxavət də dəftəri ehmalca çantasına qoydu və qapıya tərəf yönəldi. Qızcığaz əlində ağ bantlar Səxavətin ardınca qapıdan çıxanda dönüb hamıya əl elədi, üzündəki təbəssümlə dedi:

– Acmısam ey… Cediyəm yeməy yeməyə…

Rüstəm müəllim yenə güldü, uşaqlar yenə ona qoşuldu…

***

İlin sonunadək uşaqlar bu hadisəni heç unutmadılar. Dördüncü sinfin sonunda Rüstəm müəllimin yolu bu siniflə də ayrıldı. Növbəti dörd ili o, yeni şagirdlərinə bu əhvalatı dönə-dönə danışdı, onlarla birlikdə xeyli güldü. Sonra onlarla da sağollaşdı… Daha bir sentyabrda – yeni dərs ilinin ilk günündə elə Hicranın oturduğu partada başında ağ bantları, əynində qara ətəyi, ağ köynəyi olan bir qız əyləşmişdi. Qızın çöhrəsindən sinif otağına işıq saçılırdı, Hicran kimi onun da gülümsəyəndə yanaqları batırdı, çantası nizamla yığılmışdı, kitabları təzə, dəftərləri yerində idi. Rüstəm müəllim onu görəndə adətinə xilaf çıxdı, davamiyyəti yoxlamağa “V” hərfindən başladı:

– Vəliyeva Günəş!

– Burda.

Xəyalə SEVİL.Yeni şeirlər

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Külək əsir

Külək əsir.
Buludları qova-qova,
Pəncərəmi döyə-döyə,
Evimdəki sənsizliyə
Külək əsir.
Yolu uzanır yolların,
Gedir, gedir, sənə çatmır.
Ömrüm ürəyimdən keçən
Günə çatmır…
Kim qoydu günəşin altda
Bu yolları, küçələri?
İlahi, bir yağış yağdır,
Yu qaralmış gecələri.

Hərə bir yerdən tutur yaşamaq üçün.
Mən də bir az oğlumdan,
Bir az da qızımdan tutdum…

Yanağımın nəm tərəfindən keçdi
Bütün gedənlər.
Bəlkə elə ona görə “soyuqladılar”,
Soyudular belə…

Sonra hisslərimə azadlıq vermədim,
Bütün duyğularımı
Ürəyimin çərçivəsində kiçiltdim…

Ömrümün qum saatından
Kimlər boşalmadı ki.
Və dönüb tanrıya baxdım:
“İlahi, olmadı ki!”

Xəyalə SEVİL.Yeni şeirlər

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Bu başqa cür uzaqlıqdı

Onda
Ürəyim çərpələng idi,
Hər səni görəndə uçurdu havada.
İndi
Gözlərim yaş yuvası,
Yaş da qalmır yuvada.

Bu başqa cür uzaqlıqdı.
Anlaya bilirsənmi?
Mən əzbər bilirəm darıxdığını,
Sən özünü uşaq kimi
Danlaya bilirsənmi?

Ürəyim sevən qızcığaz,
Ağlım dəlisov qardaşı.
Bu da təsəlli özümə-
Unudaram uzaq başı.

Yoxsan

Biri vardı, biri yoxdu,
Var olan da yoxa çıxdı.
Dönüb ürəyimə baxdım,
Gördüm yoxsan.

Daha məni şamla ara
Ki, qaranlığın ağara.
Hörüklərimi ağ, qara
Hördüm, yoxsan.

İki yola ayrılırıq,
Sağa, sola ayrılırıq.
Ömrümüz axar çay idi,
Ayrı qola ayrılırıq,
Dərdim, yoxsan.

Əziz MUSA.”İndi”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

(təcnis)

Yenə də bürünüb çöl, çəmən sarı,
Tökülür meyvələr budaqdan indi,
Sürülər baş alıb arana sarı,
Köçür ei, obalar bu dağdan indi.

Gözlərim hey baxır burdan o yana,
Düşmən çox quduzdu, görüm o yana,
Bu susan vicdanlar bəlkə oyana,
Göynəyir ürəyim, bu dağdan indi.

Ay Əziz, bu dünya çətin düzələ,
Fikrini , sözünü bir az düz ələ,
Haqqı tapşırasan gərək düz ələ,
Vallah bizmkidir bu dağ, dan indi!

Əziz MUSA.”Xəbərin olsun”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Ağlımı başımdan alan nazənin,
Sən Allah incitmə məni bu qədər,
Nazına tay dözə bilmirəm sənin,
Ömrümü, günümü eyləmə hədər.

Oynadıb qaşını, qıyğacı baxma,
Qorxuram bu canım əriyə şam tək,
Bu sevən könlümü yandırıb, yaxma,
Sənin eşqin ilə döyünür ürək,

A ceyran baxışlı, gözəl mələyim,
Bir kəlmə söz ilə ovut qəlbimi.
Ətirli bənövşəm, incə çiçəyim,
Məcnundan da betər, dəli say məni.

İnan ki sözlərin düşmür dilimdən,
Gözlərim yoluna dikilib qalır,
Gör nələr çəkirəm, eşqin əlindən,
Həsrətin qəlbimi dərd, qəmə salır.

Səni çox sevirəm xəbəin olsun,
Məndən uzaq gəzmə, bir insafa gəl.
Qoyma əllərimdə çiçəklər solsun,
Gəl tut əllərimdən, gəlməmiş əcəl.

Əziz MUSA.”Nəğmə”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Mələyim, ay mələyim,
Sənsən Gün, Ay, mələyim,
Gül ol, mən bülbül olum,
Qoy dərdindən mələyim.

O yanaq-o gül səndə,
Günəş gülür, gül sən də.
Dünya öz işindədi,
Ağlasan da, gülsən də.

Gəl ömrümü budama,
Görüşə gəl bu dama.
Axı sevgidən özgə,
Nə qalacaq adama.

Tanrı gözəl yaratdı,
Mən piyada, o atdı,
Mən yarıma gül atdım,
Daşı mənə o atdı.

Əzizim ay yarıdı,
Səmada Ay yarıdı,
Gəl görüşə mələyim,
Hamı sevdi, yarıdı.

Əziz MUSA.”Anamın uşağı”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Varlığın əlçatmaz şirin bir yuxu,
Bir şirin xatirən, sözlərin durur.
Səninlə bağlıdı ömrümün çoxu,
Haraya baxıram izlərin durur.

Bilirəm yanımdan çəkilmir ruhun,
Məni hər bəladan qoruyur yenə,
Ən böyük dərdimdi indi yoxluğun
Qoymazdın yanımda dərd, kədər dinə.

Nurlu Günəş idin,mənalı həyat,
Adınla bağlıydı sevinc, səadət.
Mənə səma idin,mənə qol qanad,
İndi bu həsrətə dözürəm fəqət.

Sənsiz nəğmələrim qəmlidi ana,
Tamarzı qalmışam can kəlməsinə,
Gözlərim yaşlıdı, nəmlidi ana,
Bir nəğmə çatarmı ana səsinə.

Həsrətdən sızlayır sinəmdə yaram,
Səni unutmaram, bunu biləsən,
Gecələr qapımı açıq qoyuram,
Yuxuma gələndə rahat gələsən.

Əziz MUSA.”Gözümün nuru”

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Sən mənim qismətim, tale yazımsan,
Mən səni sevirəm dəlicəsinə.
Ömrümün baharı, nurlu yazısan.
Heyranam o incə, şirin səsinə.

Xəyalım, düşüncəm bağlıdır sənə,
Ürəyim döyünməz inan ki sənsiz,
Eşqin ilham verir sevgilim mənə,
Məhəbbət olarmı dumansız, çənsiz.

Eşqinlə yazıram şeirlərimi,
Sənsən hər nəğməmin sözü, bəstəsi,
Sevqiylə qovuram həsrəti, qəmi,
Olmuşam nə vaxtı sevda xəstəsi.

Mən səni dünyanın xoşbəxti billəm,
Ölüncə pozulmaz ilqarım, andım.
Səninlə sevinib, səninlə gülləm,
Adınla bağlıdır inan ki, adım.

Qəlbimin odusan, gözümün nuru,
Sən huri, mələksən, bir dürdanəsən,
Sən aydan arısan, sən sudan duru,
Qəlbimi titrədən bir təranəsən.

Yalçın Yücel Hocamızın doğum gününü kutluyoruz!

175054_178868168822977_4360000_o

SÖYLEYECEKLERİM VAR

Çocuklar
Hele bir toplanın yanıma şöyle
Söyleyeceklerim var
Dinleyin bir, konuşmadan
Kocadım biliyorsunuz
Karlı tepelere dönen saçlarıma
Pantolon gibi kırışmış şu yüze
Beni artık taşımak istemeyen ayaklarıma, sözüm geçmiyor
İnsanız
Çok değil, hemen şuracıkta ölüm bekleşir durur
Kucaklar sonunda
Hepimizi de bir mezar
Yolda giderken
Ya da beklerken birilerini
Düşmeyeceğiniz belli midir ki?
Nerede, ne zaman?
Ve düştüğünüzde kalkamayacağınız
Öylece kapanır işte sayfanız
Bir el bile sallayamazsınız sevdiklerinize
Sizinle birlikte gider, söylemek istediğiniz birkaç sözcük de
Hele bir gelin şu yanıma
İyice bakayım şöyle size
Diyeceklerim, hepsini koymak istiyorum önünüze
Sonra duyamazsınız belki de
Şimdiden yaşarmasın, silin hele o gözyaşlarını
Silin hele, daha henüz buradayım
İsterim ki, hiç üzüntü duymasın yüreğiniz
Hep güle oynaya taşısın sizi
O gün gelecek elbet, o bir gün
Değişmez bir sonuçtur bu, yaratan ister yarattığını yanına
Hepimiz için de aynıdır bu
Yan yana yatacağız, şu bastığımız toprakta

(Döş Cebim adlı yapıtından)

UNUTTUĞUM SEN MİYDİN

Unuttum yüzünü çoktan
Sanırım oturmuştuk karşılıklı
Kumral mıydı, kısa mıydı saçları?
Yıllar neler götürmüş benden böyle
Oysa, kaç kez karşı karşıya geldi bu gözler
Elleri ellerim gibiydi
Anımsıyorum biraz; çekingendi de
Oracıktan bakıyordu yine aynı
Kaçık sevgiler taşıdığımız o köşeden
Unutmuş olsam gerek çoğunu
Yıllar neler götürmüş benden böyle
Var mıydı günlerimde zamanı benimle paylaşan?
Bir çiçek gibiydi belki de yaşamımı konuşturan
Gözleri yeşil miydi, yoksa ela mı?
Yorgunum şu an, ondandır belki de unuttuğum
Ama bir şey var ki, yer almış yüreğimde işte
Yazmışım defterimin birkaç sayfasına
İsminin hemen altında şiirlerimle

* * *

Çocukluğum büyüdü döş cebimde
Yıllar ne de tez geçti böyle
Anılar kaldı tek tük
Yırtık ceplerimden düşmediyse
Şimdi düşünüyorum
Kurgusu tükenmek üzere olan saatler gibi
Nice yoksul kaldırımlar, yürüyen yorgun ayaklarım
Ve nasırlaşmış acılarıyla yaşamım
Çocukluğum büyüdü, şu küçük döş cebimde
Umutlarım ne kadar da çoktular o zaman
Hepsi de sıcak bir ekmek gibi güzeldiler
Koparamadım bir parça olsa da
Çocukluğum, dürüp büküp döş cebimde sakladığım
Bir ıtır kokusuyla çıkıyorlar yerlerinden şimdi
Hangisini karşılasam, ne desem ki
Kapım açık ardına kadar
Orada büyüdü diyorum çocukluğum
Şu boynu bükük döş cebimde işte
Ne zaman üşüse, üşüse parmaklarım
Bir arayıştır başlıyor, bir koşuşturma.

Əlirza Həsrəti doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (1 noyabr 1963-cü il)

ehe

TƏLƏBƏ

(Gənc folklorşünas İlkin ELSEVƏRİN şərəfinə)

Arzular böyükdür,dünya dardı,dar,
Kasıb süfrənizdə hər şey bal dadar.
Uçmağa nə gözəl qanadların var,
Hardandır bu sevda səndə,tələbə?

Ећəhərdə böyüyən kəndçi balası,
Hər kitab gözündə bir eşq qalası.
Dağların dumanı,çölün lalası,-
Səni də saldımı bəndə,tələbə?

Gəl özgə yerişlə,ayrı duruşla,
Bir nəğmə oxuyaq bu qərib quşla.
Gününü keçirib qəpik-quruşla,
Qəmli də tələbə,şən də tələbə.

…Xəyalım o uzaq illərdə qalıb,
Kimi xəbər verib,muştuluq alıb.
Anam qollarını boynuma salıb,-
Deyərdi,xoş gəlib kəndə,tələbə!

VER ƏLİMİ

Çətir tutub duman dağa,
Bəlkə dağlara qar yağa.
Saçların daldalanmağa,-
Qabağına ver əlimi.

Hər tərəfi xəzəl basıb,
Bir divanə qız əl basıb.
Bağrına nə gözəl basıb,-
Zəvvar könlüm pir əlimi.

Hardan düşdü gör bu kölgə,
Gəzib gəlib ölkə-ölkə.
Heykəl qoyubdurlar bəlkə,-
Gözüm üstə bir əlimi?!

QƏRİB OCAДћININ İSTİSİ OLMAZ
Sərhəd telləridir köklədiyim saz,
Duman da dağlarda görünür az-az.
Qərib ocağının istisi olmaz,
Gərək kül altında köz saxlayasan.

Duruşu başqadır bizdə dağın da,
Ећamama rəsmisən qonşu tağında.
Nə var əyilməyə yar qabağında,
Gərək ürəyini düz saxlayasan.

Alıb ağuşuna yenə su arxı,
Yandırır ayrılıq qorxusu arxı.
Hayandan bağrıma basım bu arxı,-
Üstümdə yalandan göz saxlayasan?!

SAÇIMI ÜЕћÜDƏN PAYIZ QIROVU
Saçımı üşüdən payız qırovu,
İllərin çəkdiyi tumardı elə.
Bu ikinəfərlik sevgi oyunu,-
Mənim uduzduğum qumardı elə.

Ruhuma şam tutan quzey qarımı?
Quşlar dimdikləyir dəymiş barımı.
Bir zaman nənəm də corablarımı,-
Deyinə-deyinə yamardı elə.

Döyür gözlərini dağda duman-çən,
Sovulmuş xırmanda hardandır bu dən?
Sən çətir tutduğun xatirələrdən,-
Ömrümə göz yaşı damardı elə.

VƏTƏN DÜZƏLDƏK

Xatirələr aramızda pərdə,bax,
Çiçəkləyib batdığım qan-tər də,bax.
Ећuşası yox,Laçını yox,dərdə bax,
Bu qəribə harda Vətən düzəldək?

Saçlarıma ənam verib qış qarın,
Həmdəmiyəm qürbətdə koğuşların.
Bu sünbüldə gözü qalan quşların,-
Dimdiyində ahımdan dən düzəldək.

…Belə hardan çıxıbdır qan ruhuma?
Məhəbbətdir,sevgidir can,ruhuma.
Mələklərin qanadından ruhuma,-
Bundan belə ayrı bədən düzəldək

Sumqayıtın 70 illiyi ilə bağlı silsilə tədbirlər davam edir – FOTOLAR

https://c.radikal.ru/c24/1910/25/1a2e7c97fe6a.jpg

Sumqayıt Dövlət Dram Teatrında Sumqayıt şəhər Ağsaqqallar Şurasının təşkilatçılığı ilə şəhərin 70 illik yubileyinə həsr olunmuş “Taleyimizin şəhəri” adlı ədəbi-bədii musiqili kompozisiya keçirilib.

Əvvəlcə iştirakçılar foyedə şəhərin tarixini, bu gününü əks etdirən əl işlərindən ibarət sərgi ilə tanış olublar.

Akt zalında davam edən tədbirdə Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısı Zakir Fərəcov, idarə, müəssisə və təşkilat rəhbərləri və şəhər ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak edib.

Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin Başçısı Zakir Fərəcov tədbir iştirakçılarını və şəhər sakinlərini Sumqayıtın 70 illik yubileyi münasibəti ilə təbrik edib.

Şəhər rəhbəri vurğuıayıb ki, Prezident İlham Əliyevin diqqəti və qayğısı həyata keçirilən işlərin nəticəsində Sumqayıt inkişaf edib, şəhərdə tamamilə yeni infrastruktur yaranıb. Hansı ki, bu infrastruktur uzun illər sumqayıtlılara ən yüksək standartlar əsasında xidmət edəcək. Ona görə bu gün Sumqayıt özünün yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Sumqayıtın bugünkü inkişafı göstərir ki, Heydər Əliyevin arzuları reallaşır, ideyaları həyata vəsiqə qazanır. Çünki ulu öndər Heydər Əliyev Sumqayıtı belə görmək istəyirdi. Əlbəttə, cənab İlham Əliyevin qayğısı və diqqəti bizi daha məsuliyyətlə və fədakarlıqla çalışmağa sövq edir.

Z.Fərəcov son illər Sumqayıt şəhərində həyata keçirilmiş layihələrə nəzər salıb, gələcək prespektivlərdən danışıb.

Sumqayıt şəhər Ağsaqqallar Şurasının sədri Müzəffər Gülümov məruzə ilə çıxış edərək vurğulayıb ki, son illərdə Sumqayıt şəhərində bütün sаhələrdə görülmüş işlər, qazanılmış naliyyətlər şəhərdə аğsаqqаllаrın, аhıl vətəndаşlаrın sоsiаl vəziyyətinin əhəmiyyətli dərəcədə yахşılаşmаsınа səbəb оlub.
Şəhərin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakına görə bir qrup şəxsə Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin fəxri fərmanı təqdim olunub.

Tədbir ədəbi-bədii musiqili kompozisiya ilə davam edib.

Mənbə: https://turkustan.info

“Füzuli düşünür” kitabı işıq üzü görüb

https://b.radikal.ru/b00/1910/a6/128854d4051a.jpg

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Füzulişünaslıq sektoru tərəfindən “Füzuli düşünür” kitabı nəşr edilib. Kitab akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun 110 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidendinin 15 aprel 2019-cu il Sərəncamına uyğun olaraq işıq üzü görüb. Toplu İnstitutun Elmi Şurasının 28 fevral 2019-cu il tarixli qərarı ilə çap olunub.
Füzuli kitabxanası (kitablar seriyası) III kitab olan nəşrin elmi məsləhətçisi və ön sözün müəllifi AMEA-nın vitse-prezidenti, Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru akademik İsa Həbibbəylidir.
Tərtibçi və elmi redaktor filologiya elmləri doktoru Ataəmi Mirzəyev, məsul katib filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Sevinc Ağayevadır.
“Elm və təhsil” nəşriyyatında işıq üzü görən kitabda akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun Məhəmməd Füzuliyə həsr olunmuş ədəbi-tənqidi məqalələri toplanmışdır. Alimin bir-birinin məntiqi davamı sayılan “Füzuli sevir”, “Füzuli düşünür”, “Füzuli yaşayır” kimi tədqiqatlarında Füzulinin dünyagörüşü və elmi-fəlsəfi fikirləri araşdırılmışdır. Kitaba Məmməd Cəfər Cəfərovun “Azərbaycanın dahi şairi və filosofu”, “Füzulinin sənəti və görüşləri haqqında” və “Füzuli 500 illiyini gözləyir” məqalələri də daxil edilmişdir.

http://edebiyyatqazeti.az

Vaqif Yusiflinin “Qanadlandıq uçmağa” kitabının imza günü keçirilib

https://c.radikal.ru/c02/1910/a4/d64c2e5fad7c.jpg

https://b.radikal.ru/b35/1910/99/ea270120988f.jpg

https://b.radikal.ru/b42/1910/6c/2dc3cfcddc0b.jpg

https://a.radikal.ru/a19/1910/83/63c023094107.jpg

https://a.radikal.ru/a25/1910/af/7ccfff681d31.jpg

https://c.radikal.ru/c28/1910/df/ddd70fa87780.jpg

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda filologiya elmləri doktoru, tənqidçi Vaqif Yusiflinin “aybKitab” layihəsi çərçivəsində çap olunmuş “Qanadlandıq uçmağa” adlı yeni bədii-publisistik məqalələr toplusunun imza günü keçirilib.

Əsəd Cahangirin aparıcılığı ilə keçən təqdimat mərasimində AYB-nin sədri Anar, xalq şairləri Fikrət Qoca, Sabir Rüstəmxanlı, professor Qəzənfər Paşayev, şair Səyyad Aran çıxışlarında Vaqif Yusiflinin təmənnasız tənqidçi mövqeyini yüksək qiymətləndiriblər. Sonra “aybKitab” layihəsinin rəhbəri Xəyal Rza çıxış edərək bildirib ki, müəllifin bu kitabında məhz həmin layihədə çap olunan digər kitablar haqqında olan məqalələr yer almışdır.
Tədbirdə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktor müavini, filologiya elmləri doktoru Əlizadə Əsgərli çıxış edərək Vaqif Yusiflinin zəhmətkeşliyi ilə yanaşı, Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri kimi də sanballı işlərin öhtəsindən əzmkarlıqla gəldiyini vurğulayıb. Həmin şöbənin digər əməkdaşlarının da iştirak etdiyi imza günündə şöbənin əməkdaşı filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Qürbət Mirzəzadə müəllifin həm elmi fəaliyyəti, həm də tənqidçi kimi özünəməxsusluğu haqqında fikirlərini bölüşüb.

Şairlərdən Firuzə Məmmədli, Musa Ələkbərli, Balayar Sadiq, Güləmail Murad çıxışlarında Vaqif Yusiflinin onların da yaradıcılığına ürək genişliyi ilə yer ayırmasını təqdir ediblər. Tənqidçilərdən İradə Musayeva, Cavanşir Yusifli də öz növbəsində müəllifin bənzərsiz, orijinal ədəbi tənqidlə məşğul olmasını yüksək qiymətləndiriblər. Gənc yazarlardan Arzu Hüseyn, Gülnar Səma, Qoşqar Qaraçaylı çıxışlarında Vaqif Yusiflinin ədəbi gəncliyə həmişə xüsusi diqqət ayırmasından məmnunluqla söz açıblar.

Bölgələri təmsil edən şairlərdən Sabirabaddan Şahnaz Şahin, Gəncədən İradə Aytel, Lənkərandan Sevda Əlibəyli, Cəlilabaddan Gülbala Teymur isə çıxışlarında müəllifin bölgələrdə yaranan ədəbi nümunələri də diqqətdə saxlamağından minnətdarlıq hissi ilə danışıblar. Elmira Aslanxanlı Turan və digər tədbir iştirakçıları da müəllifi təbrik edib, ona yeni yaradıcılıq uğurları arzulayıblar.

Sonda Vaqif Yusifli çıxış edərək hər kəsə təşəkkürlərini bildirib. Ustadı saydığı böyük tənqidçilərin adlarını çəkərək onları da ehtiramla xatırlayıb.

Gülnar SƏMA.

Ədəbiyyat İnstitutu növbəti tədbirlərini müəyyənləşdirib

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoryanı müşavirəsinin növbəti iclası keçirilib.
İnstitutdan AZƏRTAC-a bildirilib ki, ilk olaraq böyük Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr edilmiş beynəlxalq elmi konfransa xaricdən dəvət olunan qonaqlarla bağlı müzakirə aparılıb. Tədbirin dekabrın 8-10-da keçirilməsi qərara alınıb.
İkinci məsələ Azərbaycan 60-cıları ədəbi nəslinə həsr olunan monoqrafiya ilə bağlı olub. İnstitutun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli monoqrafiyada yer alacaq müəlliflərin siyahısı ilə tanış olub, lazımi tövsiyələr verib.
Sonra akademik Məmməd Cəfər Cəfərovun 110 illik yubileyinin keçirilməsi tarixi dəqiqləşdirilib. Hazırlıq və çap olunmuş kitablar haqqında məlumat verən İsa Həbibbəyli tədbirin 15-20 dekabr aralığında keçirilməsini tövsiyə edib.
İclasda, həmçinin Ədəbiyyat İnstitutunun 2019-cu il üçün elmi hesabatlarının ilkin nəticələrinə dair müzakirələr aparılıb.

Mənbə: azertag.az

“Biblioqrafik göstərici – 2018” çapdan çıxıb

https://c.radikal.ru/c41/1910/21/a09a7842f269.jpg

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşlarının 2018-ci il üçün biblioqrafik göstəricisi nəşr olunub.

“Biblioqrafik göstərici – 2018” kitabı İnstitutun Elmi Şurasının 14 iyun 2019-cu il tarixli, 5 saylı qərarı ilə çap olunub. Biblioqrafiyanın layihə rəhbəri və baş elmi məsləhətçisi Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru akademik İsa Həbibbəylidir.
Kitabın elmi redaktoru dosent Aygün Bağırlı, tərtibçiləri dosent Zakirə Əliyeva və Sona İbrahimovadır. Biblioqrafiya filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Zakirə Əliyevanın “Gələcək illərin təməli olan ədəbiyyatşünaslıq elmi biblioqrafiyası” adlı ön sözlə başlayır.
Elmi informasiya və tərcümə şöbəsində hazırlanmış biblioqrafik göstərici Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşlarının 2018-ci ildə nəşr edilmiş monoqrafiya, dövri mətbuatda və elmi toplularda dərc edilmiş, həmçinin, müxtəlif elmi əhəmiyyətli internet saytlarında yer almış məqalə, müsahibə və bədii əsərlərini əhatə edir. Dörd hissəli, 462 səhifədən ibarət olan biblioqrafiya “Elm və təhsil” nəşriyyatında işıq üzü görüb.

Şəhanə MÜŞFİQ

Rahilə xanım DÖVRAN.Seçmə şeirlər

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

N AX Ç I V A N I M
/”Vətənimdir” – silsiləsindən/

Əfsanəmdir, tariximdir, həm varlığım,
Yenilməyən, od bayraqlı sərdarlığım.
Əshabül-kəhf, Nuh yaddaşlı, daş yarlığım,
Nəqşicahan, Nuhçıxanım, Naxçıvanım!

Daş dövründən bu günümə iz salmısan,
Hünərinlə, qeyrətinlə, ucalmısan.
Zəmanənin tufanından ad almısan,
Nəqşicahan, Nuhçıxanım, Naxçıvanım!

Hər qarışı savaşlardan söhbət açan,
Zirvəsində şahinləri yüksək uçan.
Ata-Ana Odlar Yurdu,-Azərbaycan,
Nəqşicahan, Nuhçıxanım, Naxçıvanım!

Bir kimsənin torpağında tamahı yox,
Tarix boyu gözü, könlü olubdur tox.
Bol sərvəti yad gözlərə tuşlanmış ox,
Nəqşicahan, Nuhçıxanım, Naxçıvanım!

Dağlarında bənd olubdur göyün tağı,
Sipəridir,səngəridir hər bir dağı.
Kəmki, Darı, Əlincəsi, Haçadağı,
Nəqşicahan, Nuhçıxanım, Naxçıvanım!

Döyüşlərdə oğulları öndə gedər,
Alimləri, dahiləri,-bax nə qədər.
Məmməd Səid, Cəlil, Cavid- xalqa öndər,
Nəqşicahan, Nuhçıxanım, Naxçıvanım!

MUĞAM
/”Düşüncələrim” – silsiləsindən/

Muğam- türkün haqq səsi,
Təmiz ruhu, nəfəsi.
Oğuz, Qorqud töhfəsi,
Qaval, kaman, həm tarım,
Milli sərvətim, varım.

Muğam-ana laylası,
“Muğam-ruhun qidası”.
Muğam-qəlbin sədası,
Segah, şüştər, qatarım,
Milli sərvətim, varım.

Muğam-xalqın güzgüsü,
Sevinci, üzüntüsü.
Ocağımın tüstüsü,
Muğam-bülbülüm, xarım,
Milli sərvətim, varım.

Muğam- xalqın varlığı,
Özünə oxşarlığı.
Dövranın cənnət bağı,
Sevincim, intizarım,
Milli sərvətim, varım.