Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsi silsilə tədbirlər keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin tabe müəssisələrində Xocalı faciəsinin 25 illiyi ilə əlaqədar silsilə tədbirlər keçirilib.
Şuşa rayon nümayəndəliyinin Malıbəyli kənd klubunda “Xocalı harayı” adlı ədəbi-bədii kompozisiya keçirilib. Tədbirdə vətənpərvərlik ruhunda şeirlər, marşlar ifa olunub, muğam parçaları dinlənilib.
Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin rəisi Mehman Şükürov tədbiri izləyib. İdarə rəisi sonda istedadlı gənclərlə söhbət edib, onlara təşəkkürünü bildirib. “Hər birimizin icində bir Şuşa nisgili var” deyən Mehman Şükürov tezliklə Şuşada qələbəmizlə bağlı tədbirlərin keçirilməsini arzulayıb.
Abşeron rayon Ceyranbatan qəsəbə uşaq incəsənət məktəbində keçirilən anım tədbiriində məktəbin şagird və müəllim kollektivi iştirak edib. Tədbirdə Xocalı faciəsi haqqında geniş məlumat verilib, vətənpərvərlik ruhunda mahnılar ifa olunub.
Abşeron rayon Mərkəzi Kitabxanasında keçirilən tədbirdə Xocalıya həsr olunmuş kitab və fotolardan ibarət sərgi nümayiş etdirilib. Yazarlar Məmməd Kərəm və Rəna Mərzili, Nurəddin Mirzəxanlı, Xaliq Laçınlı, Sənan Çıraq, Cavanşir Əsgər, Azad Qəlbinur, Mütalib Tahiroğlu, Mayil Məmmədli, Daşqın Milli, Esmira Məmmədli və digərləri çıxış edib şeirlərindən nümunələr səsləndiriblər.
Xızı rayon MKS-nin və C.Cabbarlı adına Mədəniyyət Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə keçiriliən tədbirdə Xocalı şəhidlərinin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib, faciə haqqında ətraflı çıxışlar dinlənilib, şagirdlərin ifasında şeirlər səslənib, Xocalı faciəsini özündə əks etdirən video və foto-slaydlar nümayiş etdirilib.
Sumqayıtın Tarixi Muzeyində 26 saylı orta məktəbin şagirdləri və “Hədəf” təlim kursları Sumqayıt filialının yetirmələri ilə birgə tədbir keçirilib. Tədbirdə Xocalı faciəsi haqqında statistik məlumat verilib, bədii kompozisiya nümayiş olunub, “Xocalı soyqırımını unutmayaq” adlı slayd təqdim edilib. Sonda Lələtəpə yüksəkliyinə Azərbaycanın üçrəngli bayrağının sancılmasını əks etdirən kadrlar nümayiş olunub.
Sumqayıt şəhər S.Vurğun adına Mərkəzi kitabxanada da Xocalı faciəsinin qurbanları anılıb. Tədbirdə kitabxananın metodisti Natavan Axundzadə tərəfindən faciə haqqında geniş məlumat verilib, 14 saylı məktəbin tarix müəlliməsi Nuridə İmanquliyeva, şair Əşrəf veysəlli, Xocalıda doğmalarını itirmiş ziyalımız Əli Teyyubov, Qarabağ veteranı, ehtiyatda olan mayor Vüsal Nəzərov çıxışları dinlənilib. Tədbirin sonunda faciənin görüntülərini əks etdirən videoçarx nümayiş olunub.
Sumqayıt şəhər C.Cabbarlı adına mədəniyyət evinin özfəaliyyət kollektivi Şəhidlər xiyabanında Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsinə ucaldılmış abidənin önündə anım tədbiri keçirib. Tədbirdə Qarabağ əlilləri, veteranları və şəhid ailələri” İctimai Birliyinin Sumqayıt şəhər bölməsinin rəhbəri, ikinci qrup Qarabağ əlili Tərlan Hacızadə çıxış edərək Xocalı soyqırımı haqqında ətraflı məlumat verib. Daha sonra ədəbi-bədii kompozisiya nümayiş olunub, mədəniyyət evinin bədii qiraət dərnəyinin üzvləri Sevinc Süleymanova və Gövhər Kərimovanın ifasında şeirlər dinlənilib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Qiymət MƏHƏRRƏMLİ.”O gecə…”

qm

(1992-ci il fevral ayının 25-dən-26-na keçən gecə… Xocalı faciəsinin baş verdiyi o müdhiş gecədən 25 il ötür. Yaralarımız hər gün təzələnir, çünki müqəddəs şəhidlərimizin qanı yerdə qalıb. Bax, elə buna görə bizi bağışlamayın, şəhid ruhları!…)

O gecə – ruhların qiyam gecəsi,
O gecə – insanlıq ölən gecəydi.
Bütün ümidləri ayaz vurmuşdu,
Bütün əzablara şölən gecəydi.

Sanki yerdən göyə od püskürürdü,
Dalmışdı xəyala qulağı karlar.
Gözləri korların qəlbi daş idi,
Ölüm daşıyırdı bütün qatarlar.

Xocalı dardaydı…
kimdi duyan bəs –
Bu yurda bir daha yaz gəlməyəcək?
Ölümə hamilə, qana hamilə
Gecənin bətnində boğulur mələk…

Xocalı dünyanın qan çanağıydı,
Körpə naləsiydi qəlbləri dələn.
Tanrı nəzərindən salmışdı sanki…
Sanki bir bəlaydı göylərdən gələn…

Zamanın köksünə dağ çəkilirkən,
Bəs niyə susurdu buna Yer üzü?
Qəflət yuxusunda uyudulurdu,
Bərk-bərk qapanmışdı dünyanın gözü.

Hardaydı ədalət deyilən divan,
Hardaydı dünyanın görən gözü bəs?
Türküm qan gölündə boğulan gecə
Tanrı qulağına çatmadı bu səs.

Amandı, haray çək, susma, Xocalım,
Danış, nələr gəldi başına sənin.
O mənfur cəlladlar, o vəhşi düşmən
Gör necə su qatdı aşına sənin.

Oğlunun, qızının sinəsi dağlı,
Param-parça olmuş bu yurd nədəndi?
Körpə naləsindən titrədi dağlar,
Bu başı itirən hansı bədəndi?

Yan-yana döşənən cəsədlər deyir,
Mən sənin iqbalsız balanam, Vətən!
Xocalı deyilən bəxtsiz bir yurdun
Huşsuz yaddaşında qalanam, Vətən!

Xocalı adında şəhiddi bu yurd,
Bir ana qəlbindən fışqıran ahdı.
Bir ahıl qocanın nəvə fəryadı,
Bir cavan ruhunda sönən sabahdı.

Xocalım – mən sənə ağı demərəm,
Hər gün çəkilərəm bu dərddən dara.
Qaysağı qurumaz, gözü bitişməz,
Sinəmə basılan közdü bu yara.

Sən, ey insan qanı içib doymayan,
Yurduma-yuvama göz dikən yağı,
Bir gün sənin üçün məzar olacaq,
İndi tapdadığın o türk torpağı!

28.01.2017

Rahilə DÖVRAN.Xocalı soyqırımı ilə bağlı şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

QAN YADDAŞI

Xocalı qətliyamına

Heç nə yadına gəlmir,
Onda varmış bir yaşı.
Nələr yaşayıb, bilmir,
Qan ağlayır yaddaşı.

Öyrənibdi sonradan,
Xocalıda doğulmuş.
Yaddaş ölüm, qada, qan,
Fərəh, sevinç, məhv olmuş.

Cəsədlər toplananda,
Çöldən, meşədən, dağdan.
Səs duyublar son anda,
Götürüblər qucaqdan.

Ananın don cəcədi,
Körpəsini qorumuş.
Sanki bir əfsanədi,
Arif üç gün uyumuş.

Ata döyüşdə ölmüş.
Qardaşından xəbər yox.
Evləri qanlı gölmüş,
Ailədən bir əsər yox.

Körpə, ahıl, qocalı,
Qan gölündə qərq olmuş.
Həmin gecə Xocalı,
Özü boyda, dərd olmuş.

Neçə il ayırsa da,
Arifi o gecədən.
Ruhundakı qan – qada,
Silinmir düşüncədən…

ŞANDI XOCALI

Zalimlər göz dikdi qonşü malına,
Acıyan olmadı məzlum halına.
Gəldi bir gecənin bəd zavalına,
Talandı, odlandı, yandı Xocalı.

Qarlı qış gecəsi, şaxta, qar, ayaz,
Fələk insan biçdi, əlində dəryaz.
Qar üstə lalələr, sanki gəlib yaz,
Üfüqü boyayan, qandı Xocalı.

Əcəl döymədiyi qapı qalmadı,
Içdi xəlvər- xəlvər, qandan doymadı.
Nəşlər tikə – parça, qıyma – qıymadı,
Zamanın donduğu, andı Xocalı.

Yağı ac qurd kimi qana uladı,
Şimal ayısının qıçın yaladı.
Özgə süngüsüylə, meydan suladı,
Məhşər, qiyamətdi – sandı Xocalı.

Dünya ucaltmadı etiraz səsin,
Təklədi gavurlar Odlar ölkəsin.
Kəsdi ulu yurddan sakin nəfəsin,
Tək- tənha, sozalan, Dandı Xocalı.

Keçmişdə qalıbdır, o vaxt, o zaman,
Vardır Milli Ordum, cəsur, qəhrəman.
Duysun yağı düşmən, – söyləyir Dövran:-
Görəcək, həm şöhrət, şandı Xocalı.

XOCALI SOYQIRIMI–XX ƏSRİN ƏN BÖYÜK FACİƏSİ

“Bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı yönəldilmiş Xocalı soyqırımı öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktıdır. Bu soyqırım, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir.”
Heydər Əliyev, Ümummilli lider

Xocalı soyqırımı Azərbaycan tarixinə XX əsrin ən dəhşətli və ən faciəli səhifələrindən biri kimi daxil olmuşdur. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə xalqımızın yaddaşına bir soyqırımı aktı kimi əbədi olaraq yazıldı. Müstəqilliyini yenicə qazanan Azərbaycan ərazi itkiləri ilə yanaşı, ən dəhşətli faciəsini yaşadı.
Hər il 26 fevral ölkəmizdə Xocalı soyqırımı günü kimi qeyd olunur. Respublikamızın hər yerində soyqırımı qurbanlarının xatirəsinin anım tədbirləri keçirilir. Belə silsilə tədbirlər mənim çalışdığım Sumqayıt şəhər Humanitar, təbiət və riyayiyyat təmayüllü “İstedad” liseyində, o cümlədən liseyin bütün siniflərində keçirilmişdir. Rəhbəri olduğum 2 a sinfinin hazırladığı tədbirdə liseyin direktoru Adilə Süleymanova, direktor müavinləri Qətibə Ömərova və İlhami Hüseynov, məktəbin ibtidai sinif və fənn müəllimləri iştirak etdilər. Şagirlərin özlərinəməxsus bacarıqla hazırladıqları tədbirdə öncə Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi. Sonra isə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirildi.
Çıxış edənlər qeyd etdilər ki, şagirdlərlərə vətənpərvərlik hisslərini aşılamaq, onlarda hələ kiçik yaşlarından milli ruhu yaratmaq və formalaşdırmaq hər bir müəllimin işinin əsasını təşkil etməlidir. Xocalı soyqırımı haqqında qan yaddaşımızı vərəqləmək çətin olsa da, şagirdlərə mütəmadi olaraq bu soyqımla bağlı məlumatlar vermək, onların yaddaşını davamlı olaraq təzələmək hər birimizin, o cümlədən də biz müəllimlərin müqəddəs borcudur. Şagirdlər bilməlidilər ki, Xocalı faciəsi son 100 ildən artıq bir dövrdə qatı və şovinist erməni millətçilərinin azərbaycanlılara qarşı həyata keçirdikləri soyqırımı və etnik təmizləmə siyasətinin yeni bir səhifəsidir. Xocalı soyqırımında iştirak etmiş ermənilərin və onların havadarlarının hərəkətləri insan haqlarının kobud şəkildə pozulması ilə bərabər, beynəlxalq hüquqi aktlara belə məhəl qoyulmaması deməkdir.
1 mart 1994-cü ildə ulu öndər Heydər Əliyev Xocalı soyqırımı ilə əlaqədar xüsusi Fərman imzalamışdır. Azzərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə 26 fevral “Xocalı soyqırımı günü” elan olunmuş, bu barədə bütün beynəlxalq təşkilatlara məlumat verilmişdir.
Vurğulanmışdır ki, Xocalı soyqırımı damarlarımızda qanımızı dondurdu, mənfur düşmənin vəhşiliklə əhaliyə tutduğu amansız divan hər birimizi dərindən sarsıtdı. Xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirilmiş, diri-diri yandırılmış, başları kəsilmiş, dərisi soyulmuş, gözləri şıxarılmış insanların, körpə uşaqların, qocaların, süngü ilə qarınları yarılmış hamilə qadınların, əsir götürülən insanların hər biri vətən eşqi ilə dünyasını dəyişdilər və ölümsüzlük zirvəsinə yüksəldilər. Bu soyqırımı törədilmə üsulunun xüsusi amansızlığına və qəddarlığına görə dünyada baş vermiş digər faciələrdən kəskin şəkildə fərqlənir. Xocalı sakinlərinə sağalmaz yaralar, mənəvi zərbələr vursa da, düşmən Azərbaycan xalqının iradəsini qırmağa müvəffəq olmadı. Amansız soyqırım günündə igidliklə vuruşan sakinlər son damla qanlarınadək öz torpaqlarını müdafiə etdilər, cəsədləriylə belə torpağa bərk-bərk sarıldılar, şaxtalı qış günündə tarixə öz qanlarıyla qəhrəmanlıq salnaməsini yazdılar.
Tədbirdə şagirdlər vətənə, topağa, Xocalıya həsr olunmuş müxtəlif şeirləri bədii qiraət etdilər. Təqdim etdikləri “Biz Xocaliyıq” adlı ədəbi-bədii kompazisiyada Xocalının ağrı-acısı, onun sakinlərinin naləsi, göz yaşları, vəhşicəsinə öldürülmüş uşaqların, qocaların, qadınların, əsir götürülmüş oğulların, qız-gəlinlərin taleyi öz əksini tapmışdı.
Şagirdlərin kövrək səslərində, yaşlı gözlərində qisas hissini duymaq və görmək ağır olsa da, vətənimizin ərazi bütövlüyünü qorumağa, işğal edilmiş torpaqlarımızı azad edilməsinə köklənmiş hayqırtılarını hiss etmək qürurverici idi.

Sona Məmmədova,
Sumqayıt şəhər Humanitar, təbiət və riyayiyyat təmayüllü
“İstedad” liseyinin ibtidai sinif müəllimi

«Azərikimya» İB-də Xocalı soyqırımının 25 illiyinə həsr olunmuş anım mərasimləri keçirilmişdir

Fevralın 24-də «Azərikimya» İstehsalat Birliyinin akt zalında Xocalı soyqırımının 25 illiyinə həsr olunmuş anım mərasimi keçirilmişdir. «Azərikimya» İB-nin İdarəetmə aparatının, Etilen-polietilen zavodunun, Təmir-tikinti İdarəsinin, həmçinin Karbamid zavodunun və “Sumqayıt” Peşəkar Futbol Klubunun əməkdaşlarının iştirak etdiyi tədbir¬də öncə Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad edilmişdir.
1992-ci il il fevralın 26-na keçən gecə Er¬mənistan silahlı qüvvə¬lərinin Xocalı şəhərində törətdikləri soyqırım haqqında iştirakçılara geniş məlumat verilən tədbirdə Ümummilli lider Heydər Əliyevin “Bütövlükdə Azərbaycan xalqına qarşı yönəldilmiş Xocalı soyqırımı öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktıdır, bu soyqırım, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir” sözlərini bu faciəyə verinən ən yüksək qiymət kimi dəyərləndirən natiqlər vurğulamışlar ki, 1 mart 1994-cü ildə Ulu öndər Xocalı soy¬qırımı ilə əlaqədar xüsusi Fərman imzalamış, Azərbaycan Respublikası Milli Məcli¬sinin Qərarı ilə 26 fevral “Xocalı soyqırımı günü” elan olunmuşdur.
Qeyd olunmuşdur ki, bu soyqırım aktının üstündən 25 il keçməsinə, BMT-nin Təhlükəsizlik Şurasının dörd qətnaməsinə, Avropa Parlament Assambleyasının, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının, Qoşulmama Hərəkatının, eləcə də digər beynəlxalq qurumların qərarlarına baxmayaraq, Ermənistan–Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi beynəlxalq hüquq normalarına uyğun, ölkəmizin ərazi bütövlüyü çərçivəsində öz həllini bu günədək tapmamış, “Xocalıya ədalət” kampaniyası çərçivəsində gerçəkləşdirilən tədbirlərin nəticəsində dünyanın bir sıra ölkələrində bu soyqırımı ilə bağlı müvafiq qərarlar qəbul edilsə də, bu hərbi cinayət beynəlxalq miqyasda hələ ki, öz hüquqi qiymətini almamışdır.
Anım mərasimində Xocalı faciəsini bütün təfərrüatı ilə özündə əks etdirən, Azərbay-can həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması baxımından çox böyük əhə¬miyyətə və geniş təsir gücünə malik “Xoca” filmi nümayiş olunmuşdur.
Qeyd edək ki, bir gün öncə Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümünə həsr olunmuş anım mərasimləri «Azəri¬kimya» İB-nin Etilen-polietilen zavodunda və Təmir-tikinti İdarəsində də keçiril¬mişdir. Bu tədbirlərdə “Xocalı soyqırımını unutmayaq” adlı sənədli film təqdim olunmuş, 10 saylı orta məktəbin şagirdlərinin hazırladığı ədəbi-bədii kompozisiya, Xocalı faciəsi ilə bağlı ifa etdikləri şeirlər tədbir iştirakçılarına kədərli və hüznlü dəqiqələr yaşatmaqla bərabər, gec-tez həqiqətin zəfər çalacağı və haqq-ədalətin öz yerini tutacağı inamını da aşılamışdır.

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Mətbuat xidməti

Əliağa KÜRÇAYLI.”Macəra”

O çıxdı qarşıma gülümsəyərək,
Gözəl, yaraşıqlı, boylu, buxunlu,
Məsumdu Sikstin madonnasıtək,
Dedim, mən axtaran elə budur, bu…

Bizim ilk tanışlıq mərasimimiz
Çox uzun çəkmədi. (Nəyə gərəkdir.
Dedim, əbədilik dost oluruq biz,
Zaman hər bir şeyi göstərəcəkdir.)

Bəli, bu tanışlıq çox asan oldu,
Sandım ki, tapmışam gözəl bir inci.
İlk görüş yerimiz restoran oldu,
O təklif elədi bunu birinci.

Gecə yarıyadək oturduq qoşa,
Mənim göz qapağım artıq enirdi.
Şampan şərabları hey daşa-daşa
Büllur badələrdə köpüklənirdi.

Hər şeyin öz vaxtı, öz vədəsi var.
Gərəkdir hər şeyin qədəri olsun.
Bəli, şərabın da öz nəşəsi var,
Ancaq ağlın bundan xəbəri olsun.

Çıxıb restorandan biz yola düşdük,
Xoş bahar gecəsi artıq yarıydı.
Sakit küçələrdə yüz yol öpüşdük,
Şahid göy səmanın ulduzlarıydı.

(Şair, süzmə məni gözlərində kin,
Məni salacaqsan şeirə sal, nə qəm.
“Müsbət qəhrəmanın” deyiləm sənin
Ki, öpüş bilməyəm, şərab bilməyəm.)

Biz onun evinə gəldik birbaşa
Oturduq, danışdıq, güldük doyunca.
Baxdım yorulmadan o gözə, qaşa
Baxdım gözlərimə yuxu qonunca.

Mən heç soruşmadım o qız təkmidir,
Nəyi var qardaşdan, ata-anadan?
Bu evə bir kimsə gələcəkmidir,
Yoxsa o özüdür burda hökmran?

Hisslər ağlımıza üstün gələndə
Hər şey unudulur, deyim səmimi,
Ömrümdə ilk dəfə özümü mən də
Apardım onunla kişilər kimi…

Nəşələr içində açdıq səhəri,
Günəş boylananda oyandıq biz də.
Dünənki o gözəl xatirələri
Yenə canlandırdıq ürəyimizdə.

Elə bilirdim ki, mənimdir aləm,
Mənimdir o gözlər, boy, buxun, bədən…
Qapının zəngini çaldılar bu dəm,
O təlaş içində qalxdı yerindən.

Baxdı gözlərimə, baxışlarından
Mən aydın bildim ki, gələn əriydi.
Demək dodağımda sübhədək yanan
Ərli bir arvadın öpüşləriydi!

O açdı qapını gülümsəyərək,
Sarıldı ərinə bərk-bərk bir anda…
Məsumdu Sikstin madonnasıtək,
Yox! Yüz qat məsumdu madonnadan da!

Riyaz DEMİRÇİ.”Başın sağ olsun Hocalım”

rdh

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

Başın üstün duman aldı
Bu ne acı,bu ne haldı
O dağların kime kaldı
Başın sağ olsun Hocalım.

Ömrün günüm zülmet oldu
Kan ağlayan millet oldu
Katliamın kismet oldu
Başın sağ olsun Hocalım

Ormanların kanla doldu
Bebeklerin donub soldu
Üfükların saçın yoldu
Başın sağ olsun Hocalım

Feryadına çatamadım
Hep ağladım yatamadım
Hiç aklımdan atamadım
Başın sağ olsun Hocalım.

Bebeğini boğdu gelin
Ermeniden doğdu gelin,
Ölmüşse de sağdı gelin
Başın sağ olsun Hocalım

Ermeninin babası çok
Eşin satar namusu yok
Bu dert bize saplanan ok
Başın sağ olsun Hocalım

Türk olmakdı günahımız
Açılmasın sabahımız
Koy yok olak biz hepimiz
Başın sağ olsun Hocalım.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin zona müşavirəsi keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin rəisi Mehman Şükürovun iştirakı ilə Şuşa rayon nümayəndəliyində zona müşavirəsi keçirilib.
Əvvəlcə Xocalı faciəsi qurbanlarının xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Klub, kitabxana, muzey və rəsm qalereyası işçilərinin iştirakı ilə keçirilən müşavirədə Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin rəisi Mehman Şükürov çıxış edib.
“Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin strukturunun təkmilləşdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 29 mart 2016-cı il tarixli 1932 nömrəli Sərəncamının icrasının təmin edilməsi, maliyyə, kadr islahatı, daxili subardinasiya məsələləri, o cümlədən müəssisələrdə aparılan yoxlama işlərinin vəziyyəti, davamiyyətin zəifliyi, nizam-intizam qaydalarına riayət, inventarizasiya məsələləri, mədəniyyət işçilərinin qarşılıqlı əməkdaşlığı, tədbirlərin müntəzəm olaraq keçirilməsi, mətbuat və kütləvi informasiya vasitələri ilə əlaqələrin qurulması, səmərəli fəaliyyət göstərmiş mədəniyyət işçilərinin fəxri adlarla təltif edilməsi barədə geniş məlumat verən idarə rəisi öz irad və təkliflərini də bildirib.
Xüsusilə kitabxanaların fəaliyyətinə toxunan idarə rəisi bildirib ki, kitabxanalar həm də tərbiyə ocağıdır. Orada keçirilən tədbirlər böyük əhəmiyyət kəsb edir. Əgər biz “Şüşa Azərbaycanın mədəniyyət beşiyidir” deyiriksə, mədəniyyətə olan sevgi məhz Şuşanın mədəniyyət ocaqlarından qaynaqlanmalıdır.
Daha sonra Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Şuşa rayon nümayəndəliyinin baş məsləhətçisi Zahid Abbasov, Şüşa rayon MKS-nin direktoru Güsarə Ağayeva, MİHİ Şuşa rayon Komitəsinin sədri Yaşar İbrahimov çıxış edərək Şuşa rayon mədəniyyət işçilərinin fəaliyyəti, görülən işlər və perespektiv planlar haqqında məlumat verib, nöqsanların aradan qaldırılacağını, işin günün tələbləri səviyyəsində quracaqlarını bildiriblər.
Sonda Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm Idarəsinin rəisi Mehman Şükürov müşavirə iştirakçıları ilə görüşüb, səmimi söhbət edib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin Mətbuat xidməti

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər

“Xərclədim gəncliyi qara pul kimi”

Xərclədim gəncliyi qara pul kimi
Yerini bilmədən, əsirgəmədən.
Vardan-yoxdan çıxan bir yoxsul kimi
Onu axtarıram, axtarıram mən.

Kefdəmi, nəşələr qucağındamı
Getdi o illərim, getdi gəncliyim?
Gözəl xanımların dodağındamı
Soyuq öpüş kimi itdi gəncliyimi?!

XATİRƏ

Burda min şövq ilə biz
Görüşərdik o zaman.
Burda gənc qəlblərimiz
Keçirib min həyəcan.

Bu yaşıl kürsülərin
Oturardıq üstə.
Anıram mən,
O sənin
Tutduğun güldəstə —
Toxunarkən üzümə
Sən gülərdin ucadan.
Burda gənc qəlblərimiz
Keçirib min həyəcan.

Yadımdadır yenə də
O yaşıl yarpaqlar.
Çox tanışdır sənə də
O söyüdlər, o çinar.

Onların gövdəsinə
Yazardıq eşqimizi.
Quşlar öz nəğməsinə
Valeh etmişdi bizi.

Burda idik hər yaz,
Yay, payız – son ayacan,
Burda gənc qəlblərimiz
Keçirib min həyəcan.

O gözəl günlər hanı?
Hardasan indi de sən?
Burda keçmiş bir anı
Qaytaraydım geri mən!

Qaytaraydım səni də;
Elə gənc, sadə, gözəl!
Və deyəydim: yenə də
Bu yaşıl bağçaya gəl.

Bağ həmin bağdır, inan,
Necə görmüşdük biz.
Burda bir sən yoxsan,
Bir də ilk gəncliyimiz!

Rahilə DÖVRAN.”Hey sovürur, qoca dünya xırmanın”

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

“Mənim dünyam” – silsiləsindən

Nə don geysə, xeyir- şərdən seçilir,
Günü- gündən haqqın boyu kiçilir.
Insan qanı şərbət kimi içilir,
Hey sovurur, qoca dünya xırmanın?

Sındı sənək, içində su qalmadı,
Çox sirrini dərk eləyən olmadı.
“Gələn- getdi”, gözü, könlü doymadı,
Hey sovürur, qoca dünya xırmanın?

“Qara qoçu”, “ağ qoçu” var dünyanın,
Çox xətası, çox suçu var dünyanın.
Əbədisi, həm puçu var dünyanın,
Hey sovurur, qoca dünya xırmanın?

Bəsirətlə pərdələrsən gözləri,
Gərdişinin qanla dolu izləri.
Dəryazın hey, biçdi doğru, düzləri,
Hey sovurur, qoca dünya xırmanın?

Nədir səni həris edən al qana?
Bicə anda, qiyarsan sən, min cana.
Dur cavab ver, bu şairə Dövrana,
Hey sovurur, qoca dünya xırmanın?…

Nihad Sami BANARLI.”CÂNAN, NÂLÂN VE GÜLDALI”

Üç kardeştiler. Bu üç kızın en küçüğüne sormuştum:
– Sizin adınız nedir?
– Cânan, Efendim
– Ya ablanızınki?
– Nâlân.
Daha büyük ablalarının da adı Nâzan’dı. Hepsine birden sormak zorunda kaldım:
– Peki, Nâlân ne dernek?
Bilmiyorlardı. Bu kelimenin mânâsını anneleri de hatta babaları da bilmiyordu. Onlar, sâdece, kızlarına Nâzan’la kâfiyeli ve o güzel kelimenin âhenginde bir söz olduğu için bu ismi koymuşlardı. Nitekim üçüncü kızın Cânan oluşu da hep o Nâzan âhenginin bir devâmıydı.
Mânâsını bilselerdi, belki de kızlarına bu ismi koymazlardı. Çünkü Nâlân, bizim, Türkiye topraklarında kazandığımız ince ve uzun, iki â sesiyle seslendirilmiş, güzel sesli, bir kelime olmasına rağmen, mânâsı, ağlayan, inleyen demektir. Çocuklarına, dünyânın en güzel sesli ve güzel mânâlı kelimeleriyle ad koymak duygusundaki anne-baba’ların, mânâsını aramayacak kadar hoşlarına giden nâlân kelimesinin sırrı ve tılsımı ne idi? Bunu bir başka misâlle belirteceğim:
Bir aile toplantısında, bir yaz misâfiri, ev sâhiplerine soruyordu:
-Bu akşam nereye gideceğiz?
Evin en küçük kızı, en güzel bir İstanbul Türkçesiyle şu cevâbı veriyordu:
-Lâlezâr’a…
Dönüşte de misâfirlerini Dîvan Oteli’ne bırakacaklardı.
Dîvan kelimesini de bazı edebiyat mütehassıslarımız (!) gibi, divan değil, kelimenin bütün alışılmış sesiyle: D î v a n telâffuz ediyordu.
“Bu kelimelerin Türkiye’de hâlâ, hem de reklâmatif bir âhenkle yaşamaları seslerinin Türkçeleşmiş güzelliğindendir.
*
Öztürkçecilik, arı Türkçecilik gibi sloganlardan bir kızıl perde hesabına istifade ediliyordu. Bu perdenin arkasında milletimizin önce dilini, sonra dinini yıkmak isteyen menfur emel gizleniyordu.
Bizim 25 yıldan beri ısrarla haber verdiğimiz bu perde, son yıllarda birçok yerlerinden aralandığı ve yırtıldığı için, arkasındakiler, bütün çirkin suratlarıyla meydana çıktılar. Bunun sebebi, milletimizin bilhassa İstiklâl Harbi yıllarında, Kuvâyı- Milliyye Rûhu ile kenetlenip yekpâreleşmesinden doğan büyük millî kudrettir. Hiçbir düşman milletin gözünden ve korkusundan silinmeyen bu eşsiz kudreti, milletimizin önce dil, sonra din birliğini çürüterek, yıkmak gayretidir, içimizde bu iç tasaddîye hizmet eden gafillerin sayısı ise, maalesef, beklenenden fazla olmuştur.
Aslında, Cânan, Nâzan ve hatta Nâlân ve Lâlezâr kelimelerinde ve benzerlerinde sevilen, bu sözlerin yabancı asıllardan Türkçeleşmiş oluşları değildir. Sevilen bu kelimelerdeki güzel sestir. Bu ses yabancı değildir. Böyle kelimeleri ne Arap ne de Acem, Türk gibi söyleyebilir. Bu kelimelerde seslenen ince-uzun “a”lar, bilhassa ince-uzun “lâ”lar, böyle kelimelere, Türkiye topraklarında bizim milletimizin verdiği ses değerleridir.
*
28 Temmuz 1970 sabahı İstanbul Radyosu’nda bir hanım spikerimiz, Revnakî Efendi’nin adını söyleyecek olmuştu. Kelimenin bir hecesi uzun okunacaktı. Spiker hanım bunu hissediyor, ancak hangi hece uzayacak? Bunu bilmediği için söylediği adı defalarca Revnâki diye yanlış telâffuz ediyordu.
İşte Türkçe ve Türkçeleşmiş bütün kelimelerde dikkat edilecek asıl nokta buradadır: Türkiye toprakları, Türkçenin sesine çok güzel bir uzun hece kazandırmıştır. Bu uzun hece başlangıçta Arapçadan Acemceden gelmiş gibi görünürse de zamanla onu millîleştiren, vatan topraklarından yükselen sesler olmuştur. Şimdi Türkçeyi yıkmak isteyenler, bütün bu güzel sesleri yıkarak dilin vazifesini körletme yolunda büyük adımlar atmış bulunuyorlar.
Bunlar dili, büsbütün mü yıkmışlardı?
Hayır, Türk dili ve Türk zevki, ciddî bir himmetle, tamimiyle ilmî ve akademik bir çalışma ile, bu korkunç neticeyi hâlâ önleyecek kudrettedir. Yeter ki bu yıkımın kimler tarafından ve niçin yapıldığı ve nasıl bir netice alınmak istendiği, milletçe bilinsin ve mes’ûl kimseler bu davayı ciddiyetle ele alsınlar.
Çocuklarına bilmeyerek ve sırf sesi güzel olduğu için Nâlân adını koyanlar, bunun en meydanda örnekleridir
Doğu Anadolu’nun çeşitli bölgelerinden İstanbul’a Ankara’ya ve başka büyük şehirlere akın eden halkımız var. Bunlar ailece gelip apartmanlarda kapıcılık, iç hizmetleri ve başka işler yapıyorlar.
Adlarını öğreniyorum. Bilhassa kadın adları dikkatimizi çekiyor: Gül, Gönlü Gül, Yazgülü, Gülşah, Gülşan, Güldalı, Güldâne, Gül’izar, Kırgülü, Gülbeyaz hattâ erkek adı olarak da bâzan: Gülbey.
Bu güllü isimlerin, bu Anadolu’muzu gül bahçelerine çeviren güzel adların, bu derece ısrarla niçin konulduklarını ben biliyorum. Ama yine bilmezlikten gelerek soruyorum:
-Sizin oralarda gül bahçeleri çok olmalı… Köy evlerinin bahçelerinde çok mu çiçek yetiştirirsiniz?
Adı, Güldalı olan kadın cevap veriyor:
– Hayır beğ, bizim oralarda çiçek bahçesi ne gezer? Biz toprağı tarla diye kullanırız.
– Peki, kızlarınıza bu kadar çok ve bu kadar güzel gül adlarını, yoksa gül’e hasret duyduğunuz için mi koyuyorsunuz?
– Hayır beğ, bizim hasret duyduğumuz başkadır. Bizim oralarda inanılır ki gül, Hz. Muhammed’in remzidir.
Remz kelimesini de biliyordu. Verdiği cevap, aslında benim beklediğim ve bildiğim cevaptı: İslâm dünyasında, bilhassa müslüman Türkler arasında 14 asırdan beri tam bir gönül temizliğiyle ve büyük aşkla sevilen Hz. Muhammed’i temsil eden sembollerden biri de gül’dür. Gül’ün, bu büyük peygambere alem olduğunu ve bilhassa Anadolu halkının, atalardan kalma bir irfan mîrâsıyle kız hatta erkek çocuklarına Gül adını bunun için koyduklarını nice şehirlilerimiz bilemez ama köylümüz bilir. Çünkü Türk köylüsünün ne millî ne de dînî irfânı modern mekteb’in yaz-boz tahtası hâline getirdiği, hedefsiz tedrisatla bozulmamıştır. Hani sorsam, bana, Fuzûli’nin:
Suya versün bâğban gülzârı zahmet çekmesün
Bir gül âçılmaz yüzün tek verse bin gülzâre sû
beytini ve daha böyle nice gül’lü beyitlerle söylenmiş, Hz. Muhammed medhindeki meşhur Su Kasîdesi’ni, hiç olmazsa ordaki “gül”lerin mânâsını da bilecek.
Gül kelimesinin aslı Farsçadır ve İran’da “gul” telâffuz edilir. Ona gül inceliğini Türkler vermiştir. Burada Türk Telâffuzu ve Türkiye toprakları, 2700 yıllık büyük bir lisan olan Türkçe’ye nasıl bir şahlanış kazandırmıştır? Bunu izah edecek değilim. Yukarıdan beri, bu hususlar, yine bu sahifelerde enine boyuna izah ve isnat edilmiştir. Burada söylenecek ve kulaklarda küpe olması istenecek söz şudur:
Türk milletini içinden yıkmak isteyenler onun önce dilini ve arkasından dinini devirmek yolundadırlar. Onun tarihteki en büyük zaferlerini, bu iki asil kaynağa bağlı oluşla kazandığını da, onlar, çok iyi bilirler.
Yıkmak isteyişlerinin asıl sebebi, esasen budur.
Nihad Sâmi Banarlı, Türkçenin Sırları, 22. baskı: sayfa 173-177.

“Sənət insanın daxili dünyasından keçir…”

Hər bir insan özünü dərk etdiyi vaxtdan hər hansı bir peşəyə sahib olmağı düşünür. Kimisi müəllim, kimisi həkim, kimisi polis, kimisi təyyarəçi, kimisi aşpaz, kimisi jurnalist və s. Bütün sənətlər gözəl və lazımlıdır. Sadəcə peşələr arasında elələri var ki, cəmiyyət tam olaraq həmin peşələrin fəaliyyəti üzərində formalaşır. Bunlar əsasən müəllimlik və həkimlik sənətləridir. Bir müəllim bir cəmiyyətin təlim-tərbiyəsi ilə məşğul olur, onu həyata hazırlayır. Bir müəllimin öz işinə məsuliyyətsiz yanaşması bir cəmiyyətin məhv olmasına gətirib çıxara bilər. Eləcə də bir həkim bir cəmiyyətin fiziki və mənəvi sağlamlığını təşkil edir. İnsan fiziki narahatçılığı olduğunda həkimə müraciət edir və şəfa tapır. İnsanın ruhsal durumunda problemlər olduğunda isə həm həkimlərin həm də müəllimləri üzərinə böyük bir məsuliyyət düşür. Belə ki, bir insan vaxtında düzgün təlim-tərbiyə sistemi keçmişdirsə, onun düşüncə tərzi də lazımınca sağlam və səmərəli olacaqdır. Sağlam düşüncəli insanların ruhsal problemlər yaşaması da az-az rast gəlinən problemlərdəndir. Yox əgər bir insan fiziki və yaxud ruhsal problemlər yaşayırsa o insanın müayinə və müalicəsi kimi çətin və məsuliyyətli iş verilir həkimlərin öhdəsinə. Bir həkimin öz işinə qayğı və sevgi ilə yanaşması cəmiyyətin fiziki və ruhsal sağlam gələcəyini təmin etmiş olar. Xüsusi ilə də həkimlik sənətinin ən çətin və məsuliyyətli sahəsi pediatriyadır. Pediatrlar bir insanı müalicə etməklə yanaşı gələcəyimizin sağlamlığına da zəmin yaratmış olurlar. Bir uşağın sağlam olması gələcək nəsilərin də sağlam başlayacağından xəbər verir. Sağlam insan sağlam düşünmək və sağlam davranış qaydalarına malikdir.
Hamımızın gələcək sağlamlığımızın qeydinə qalmağı özlərinə vəzifə edən şərəfli peşə sahibləri-həkimlərimiz barəsində nə qədər xoş sözlər, gözəl ifadələr işlətsək yenə də az olardı. Çünki onlar həyatdakı ən vacib, ən dəyərli nemət olan can sağlığı kimi gözəl hədiyyəni bizlərə bəxş edirlər. Bir sözlə həkimlərimiz dünyada ən nəcib ürəkli, ən saf duyğulu insanlardır. Əsil həkim allahın xeyir duasını almış mələkdir, xilaskardır. Bu gün haqqında söz açacağım nəcib insan da məhz həmin müqəddəs sənətin peşəkarı, əsil insan, əsil vətəndaş Fikrət Osmanovdur.
Fikrət Osmanov 14 iyun 1964-cü ildə İsmayıllı rayonu İstisu kəndində, müəllim ailəsində doğulub 1971 -1979-cu illərdə İstisu kənd orta məktəbində təhsil alıb, sonra 1980-1981-ci illərdə İsmayıllı şəhər 3 nömrəli tam orta məktəbini bitirib. 1982-1984-cü illərdə Polşa Xalq Respublikasında hərbi xidmət keçib. 1985-ci ildə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin pediatr fakültəsinə daxil olub. 1991-ci ildə Universiteti fərqlənmə diplomu ilə bitirib. 1992-ci ildə İsmayıllı Uşaq Xəstəxanasında həkim pediatr kimi işə başlayıb. 1997-2007-ci illərdə Uşaq Yoluxucu Şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışıb. 2007-2011-ci illərdə Uşaq Xəstəxanasının Baş həkimi, daha sonra Səhiyyə Nazirliyinin qərarı ilə Respublikanın əksər rayonlarında o cümlədən də İsmayıllıda uşaq xəstəxanaları, uşaq şöbələri kimi fəaliyyət göstərməyə başladı. Həmin müddətdən etibarən yenidən Uşaq şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyin edilən Fikrət Osmanov 2015 ildə İsmayılı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının İnfeksion şöbəsinin müdiri vəzifəsinə təyin edilib. Bu gün rayon sakinləri və hətta qonşu rayonlardan da onun yanına xəstələr gəlir və şəfa tapırlar. Onu insanlara bu qədər doğma edən isə məxsusi keyfiyyətləridir.
Fikrət həkim hər bir xəstənin öz dilində danışmağı bacaran, hər bir xəstənin çəkdiyi acıları onunla bir yerdə yaşayan xeyirxah, alicənab insandır. Onun tanıdığım ilk zamanlardan barəsində yalnız xoş sözlər eşitmişdim. Xəstəxanaya getdiyimdə isə eşitdiklərimin və hələ bir qədər də artıq xeyirxahlığının şahidi oldum. Xəstəxanada yaradılmış bütün şəraitdən səmərəli istifadə edərək xəstələrin rahatlığı üçün əlindən gələn hər bir yaxşılığı edir. Bəllidir ki, dövlətimiz vətəndaşların rifah halının yaxşılaşdırılması üçün bütün növ lazımı tədbirləri görür. Dövlətimizin tibb sahəsində gördüyü tədbirlər çərçivəsində Respublikanın bütün şəhər və rayonlarında olduğu kimi İsmayıllı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında da bütün növ müasir tibbi avadanlıqlarla təmin edilib. Hər bir vətəndaş kimi İsmayıllı sakinləri də dövlət qayğısından kənarda qalmamışdır.
Həmin diqqət və qayğını xidmət olaraq biz sakinlərə göstərən isə həkimlərimizdir. Sakinlərin səhhətinin keşiyində dayanan Fikrət Osmanov da məhz öz üzərinə vəzifə olaraq götürdüyü nəcib peşənin öhdəsindən tam məsuliyyətlə gələrək ictimaiyyətin hörmət və ehtiramını qazanmışdır. Təbiidir ki, hər bir etimadı qazanana qədər adamın yolu müəyyən bir çətinlikdən, müəyyən bir əziyyətlərdən keçir. Əsas odur ki, həmin əziyyətlərə qatlaşaraq digərlərinin fiziki və mənəvi sağlamlığına təmənnasız xidmət edən Fikrət həkimi biz də tanımağımıza çox şad olduq. Nə yaxşı ki, Fikrət həkimin timsalında adını qürurla söyləyə biləcəyimiz əsil Azərbaycan həkimləri vardır. Sonda göstərilən diqqət və qayğıya görə Dövlətimizin Başçısına və dəyərli həkimlərimizə dərin minnətdarlığımı bildirirəm.

Elnarə GÜNƏŞ.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının
İsmayıllı şəhəri üzrə xüsusi müxbiri,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü

Debüt: Ömər NURLAN

“Gənc istedadlara yaşıl işıq” layihəsi çərçivəsində

Canım qardaşım

Şeirlərim həsr olunur sənə, əziz qardaşım,
Yoxdur mənim də artıq mənə sadiq yoldaşım.
Kaş olaydın yanımda əziz dostum, sirdaşım,
Kaş bitəydi bu həsrət, solmayaydı arzular…

Gəzdiyimiz o yerlər mənə necə, əzizdi,
Uşaqliğın illəri caf su kimi təmizdi,
Günəş kimi, ay kimi ömür də əvəzsizdi,
Kaş bitəydi bu həsrət, solmayaydı arzular…

Nisgilindən qəm çökdü günlərimə, qayıt gəl,
Ayrılığın zindandı illərimə, qayıt gəl.
Özün itir bu dərdi, özün ovut, qayıt gəl,
Kaş bitəydi bu həsrət, solmayaydı arzular…

Gün gələr

Son sözün fikrini bəyan eylədi,
Yazırsan həyatım bir başqasıdı.
Gedirsən, könlündə bilmirəm kim var,
Mənim könlümdəki eşq yarasıdı.

Sevgimi qatıram bil sətirlərə,
Sənə həsrətimi qələm anladar.
Mənim intizarla yol gözlədiyim,
Gün gələr səni də kimsə aldadar.

İtib sənsizliyin dalğalarında,
Çırpındım, can atdım sahilə sarı.
Sən isə boğuldun yalanlarında,
Sındı buz sevginin buz qanadları…

Nifrətim

Şəklini çəkirəm xatirələrdə,
Nifrətim bir rəngi seçır sadəcə.
Eybəcər görünür çəkdiyim şəkil,
Yaman üzülürəm səni görüncə.

Amansız küləklər səni soldurub,
Can verə bilmərəm istəsəm belə.
Bu qədər vəfasız olardınmı sən,
Məni niyə saldın dillərdən dilə?

Nifrətim oxşayır ipək telini,
Qara rəng nə yaman yaraşır sənə.
Sənli günlərimdən, sənli dünyamdan,
Bir şəkil yadigar qalacaq mənə.

Ömer Ekinci MİCİNGİRT.”MEHMED’E”

Belki izahâtın zamanı geldi
İçimde ağulu sızı var Mehmed
Neslin hoyratlığı bağrımı deldi
Sırtımda çatırtı izi var Mehmed

Sağ sol safsatadır gülmeyesin ha
Nifâk oyununa gelmeyesin ha
Öze eremeden ölmeyesin ha
Sende sadâkatin közü var Mehmed

Bitimsiz sevdalar kor olur elbet
Mazlumun lokması zor olur elbet
Derin karanlıklar durulur elbet
Islak sokakların va’zı var Mehmed

Kimler aşka gelir kimler uyanır
Teslimi bilenler Hakk’a dayanır
Hikmetle bezenir aşkla boyanır
Seherde secdenin özü var Mehmed

Sokak sokak huzur versin astığın
Kutsal varlığımdır ayak bastığın
İcabında ölüm olsun yastığın
Müjdenin bitmemiş kozu var Mehmed

Büyük düşün fikrin olmasın anlık
Pak ruhlara bayram nefse düşmanlık
Zevk safa hevesler sonu pişmanlık
Nice kavimlerin tozu var Mehmed

“Halk içinde Hak”ı çoklukta yoku
Dünya ve kâinat düşün yaz oku
Samimiyet öğüt mârifet doku
Yunus Mevlana’nın hazzı var Mehmed

Aldırma mahlûklar ürerse ürsün
Diline yobazlık cilası sürsün
Sefil ve beyinsiz türler görürsün
Her kışın mutlak bir yazı var Mehmed

Vicdanın sedası ufkuna merhem
Her an birlik olsun hitabında dem
Hem kime mahsustur gözlerinde nem
Beyaz atlıların gizi var Mehmed

Soysuzlara inat oku der âyet
Ve ruhsuz ateizm gerçek vesayet
Fikri hür mürteci değilsen şayet
Mutlak her yokuşun düzü var Mehmed

Heceler mustarip mısralar atsız
Sosyalist olur mu Adil Esat’sız
Hocalar türedi mukaddesatsız
Tedbir-takdir kader-yazı var Mehmed

Tarih ve yağmalar söze gelemez
Mizansen kahpeler bizi bölemez
Vatanı bilmeyen şehit olamaz
Toprağın şehide sözü var Mehmed

Nermin AKKAN .”SEVMEMİŞTİR HİÇ KİMSE HİÇ KİMSEYİ”

Âdem’le Havva’dan beri,
Hiç kimse hiç kimseyi
Sevmemiştir,
Sevememiştir benim gibi

Sağ kaburgan,
Yok, yok sol kaburgan
Kalubeladan benimdi anlaşılan
Ki yabancılanmadım hiç,
Yabancılamadım seni hiç inan!

Elma falan hikâye,
Cennetin kendisiydik biz be!

Ali’yle Fatıma’dan beri,
Hiç kimse hiç kimseyi
Sevmemiştir,
Sevememiştir benim sevdiğim gibi!

Yedin doydum,
İçtin kandım
Acıkmadım susamadım hiç.
Sana uyudum, sana uyandım.

Kerbelâ falan hikâye!
Kerbela’da Hüseyin bizdik be!

Jozephin’le Bonapart’tan beri,
Hiç kimse hiç kimseyi
Sevmemiştir,
Sevememiştir seni sevdiğim gibi.

Taç taht umarından uzak,
Dönüşünde her Savaştan
Yoluna düştüm yeniden,
Yeni baştan.

Zafer falan hikâye
En büyük ganimetim sendin be!

Rumi’yle Şems’ten beri
Her tür kimlikten âri
Hiç kimse hiç kimseyi sevmemiştir
Sevememiştir benim seni sevdiğim gibi.

Dönüşüm sana,
Yanışım sanaydı sevgili.
Alışım sendin haktan,
Verişim sendin halka!

Semah falan hikâye
Dönüşüm bizeydi be!

Refik Halit KARAY.”ESKİCİ”

Vapur rıhtımdan kalkıp tâ Marmara’ya doğru uzaklaşmaya başlayınca yolcuyu geçirmeye gelenler, üzerlerinden ağır bir yük kalkmış gibi ferahladılar:
-Çocukcağız Arabistan’da rahat eder.
dediler, hayırlı bir iş yaptıklarına herkesi inandırmış olanların uydurma neşesiyle, fakat gönülleri isli, evlerine döndüler.
Zaten babadan yetim kalan küçük Hasan, anası da ölünce uzak akrabaları ve konu komşunun yardımıyla halasının yanına, Filistin’in ücra bir kasabasına gönderiliyordu.
Hasan vapurda eğlendi; gırıl gırıl işleyen vinçlere, üstleri yazılı cankurtaran simitlerine, kurutulacak çamaşırlar gibi iplere asılı sandallara, vardiya değiştirilirken çalınan kampanaya bakarak çok eğlendi. Beş yaşında idi; peltek, şirin konuşmalarıyla de güverte yolcularını epeyce eğlendirmişti.
Fakat vapur, şuraya buraya uğrayıp bir sürü yolcu bıraktıktan sonra sıcak memleketlere yaklaşınca kendisini bir durgunluk aldı: Kalanlar bilmediği bir dilden konuşuyorlardı ve ona İstanbul’daki gibi:
-Hasan gel!
-Hasan git!
demiyorlardı; ismi değişir gibi olmuştu. Hassen şekline girmişti:
-Taal hun ya Hassen,
diyorlardı, yanlarına gidiyordu.
-Ruh ya Hassen…
derlerse uzaklaşıyordu.
Hayfa’ya çıktılar ve onu bir trene koydular.
Artık anadili büsbütün işitilmez olmuştu. Hasan, köşeye büzüldü; bir şeyler soran olsa da susuyordu, yanakları pençe pençe, al al olarak susuyordu. Portakal bahçelerine dalmış, göğsünde bir katılık, gırtlağında lokmasını yutamamış gibi bir sert düğüm, daima susuyordu.
Fakat hem pür nakıl çiçek açmış, hem yemişlerle donanmış güzel, ıslak bahçeler de tükendi; zeytinlikler de seyrekleşti.
Yamaçlarında keçiler otlayan kuru, yalçın, çatlak dağlar arasından geçiyorlardı. Bu keçiler kapkara, beneksiz kara idi; tüyleri yeni otomobil boyası gibi aynamsı bir cila ile, kızgın güneş altında, pırıl pırıl yanıyordu.
Bunlar da bitti; göz alabildiğine uzanan bir düzlüğe çıkmışlardı; ne ağaç vardı, ne dere, ne ev! Yalnız ara sıra kocaman kocaman hayvanlara rast geliyorlardı; çok uzun bacaklı, çok uzun boylu, sırtları kabarık, kambur hayvanlar trene bakmıyorlardı bile… Ağızlarında beyazımsı bir köpük çiğneyerek dalgın ve küskün arka arkaya, ağır ağır, yumuşak yumuşak, iz bırakmadan ve toz çıkarmadan gidiyorlardı.
Çok sabretti, dayanamadı, yanındaki askere parmağıyla göstererek sordu; o güldü:
-Gemel! Gemel! dedi.
Hasan’ı bir istasyonda indirdiler. Gerdanından, alnından, kollarından ve kulaklarından biçim biçim, sürü sürü altınlar sallanan kara çarşaflı, kara çatık kaşlı, kara iri benli bir kadın göğsüne bastırdı. Anasınınkine benzemeyen, tuhaf kokulu, fazla yumuşak, içine gömülü verilen cansız bir göğüs…
-Ya habibi! Ya ayni!
Halasının yanındaki kadınlar da sarıldılar, öptüler, söyleştiler, gülüştüler. Birçok çocuk da gelmişti; entarilerinin üstüne hırka yerine elbise ceket giymiş, saçları perçemli, başları takkeli çocuklar…
Hasan durgun, tıkanıktı; susuyor, susuyordu.
Öyle haftalarca sustu.
Anlamaya başladığı Arapçayı, küçücük kafasında beliren bir inatla konuşmayarak sustu. Daha büyük bir tehlikeden korkarak deniz altında nefes almamaya çalışan bir adam gibi tıkandığını duyuyordu, yine susuyordu.
Hep sustu.
Şimdi onun da kuşaklı entarisi, ceketi, takkesi, kırmızı merkupları vardı. Saçlarının ortası el ayası kadar sıfır makine ile kesilmiş, alnına perçemler uzatılmıştı. Deri gibi sert, yayvan tandır ekmeğine alışmıştı; yer sofrasında bunu hem kaşık, hem çatal yerine dürümleyerek kullanmayı beceriyordu.
Bir gün halası sokaktan bağırarak geçen bir satıcıyı çağırdı. Evin avlusuna sırtında çuval kaplı bir yayvan torba, elinde bir ufacık iskemle ve uzun bir demir parçası, dağınık kıyafetli bir adam girdi. Torbasından da mukavva gibi bükülmüş bir tomar duruyordu.
Konuştular, sonra önüne bir sürü patlak, sökük, parça parça ayakkabı dizdiler.
Satıcı iskemlesine oturdu. Hasan da merakla karşısına geçti. Bu dört yanı duvarlı, tek kat, basık ve toprak evde öyle canı sıkılıyodu ki… Şaşarak eğlenerek seyrediyordu: Mukavvaya benzettiği kalın deriyi iki tarafı keskin incecik, sapsız bıçağıyla kesişine, ağzına bir avuç çivi dolduruşuna, sonra bunları birer birer, İstanbul’da gördüğü maymun gibi avurdundan çıkarıp ayakkabıların altına çabuk çabuk mıhlayışına, deri parçalarını, pis bir suya koyup ıslatışına, mundar çanaktaki macuna parmağını daldırıp tabanlara sürüşüne, hepsine bakıyordu. Susuyor ve bakıyordu.
Bir aralık nerede ve kimlerle olduğunu keyfinden unuttu, dalgınlığından anadiliyle sordu:
-Çiviler ağzına batmaz mı senin?
Eskici başını hayretle işinden kaldırdı. Uzun uzun Hasan’ın yüzüne baktı:
-Türk çocuğu musun be?
-İstanbul’dan geldim.
-Ben de o taraflardan… İzmit’ten!
Eskicide saç sakal dağınık, göğüs bağır açık, pantolonu dizlerinden yamalı, dişleri eksik ve suratı sarı, sapsarıydı; gözlerinin akına kadar sarıydı. Türkçe bildiği ve İstanbul taraflarından geldiği için Hasan, şimdi onun sade işine değil, yüzüne de dikkatle bakmıştı. Göğsünün ortasında, tıpkı çenesindeki sakalı andıran kırçıl, seyrek bir tutam kıl vardı.
Dişsizlikten peltek çıkan bir sesle tekrar sordu:
-Ne diye düştün bu cehennemin bucağına sen?
Hasan anladığı kadar anlattı.
Sonra Kanlıca’daki evlerini tarif etti; komşusunun oğlu Mahmut’la balık tuttuklarını, anası doktora giderken tünele bindiklerini, bir kere de kapıya beyaz boyalı hasta otomobili geldiğini, içinde yataklar serili olduğunu söyledi. Bir aralık da kendisi sordu?
-Sen niye burdasın?
Öteki başını ve elini şöyle salladı: Uzun iş manasına… ve mırıldandı:
-Bir kabahat işledik de kaçtık!
Asıl konuşan Hasan’dı, altı aydan beri susan Hasan… Durmadan, dinlenmeden, nefes almadan, yanakları sevincinden pembe pembe, dudakları taze, gevrek, billur sesiyle biteviye konuşuyordu. Aklına ne gelirse söylüyordu. Eskici hem çalışıyor, hem de, ara sıra “Ha! Ya? Öyle mi?” gibi dinlediğini bildiren sözlerle onu söyletiyordu; artık erişemeyeceği yurdunun bir deresini, bir rüzgârını, bir türküsünü dinliyormuş gibi hem zevkli, hem yaslı dinliyordu; geçmiş günleri, kaybettiği yerleri düşünerek benliği sarsıla sarsıla dinliyordu.
Daha çok dinlemek için de elini ağır tutuyordu.
Fakat nihayet bütün ayakkabılar tamir edilmiş, iş bitmişti. Demirini topraktan çekti, köselesini dürdü, çivi kutusunu kapadı, çiriş çanağını sarmaladı. Bunları hep aheste aheste yaptı.
Hasan, yüreği burkularak sordu:
-Gidiyor musun?
-Gidiyorum ya, işimi tükettim.
O zaman gördü ki, küçük çocuk memleketlisi minimini yavru ağlıyor… Sessizce, titreye titreye ağlıyor. Yanaklarından gözyaşları birbiri arkasına, temiz vagon pencerelerindeki yağmur damlaları dışarının rengini geçilen manzaraları içine alarak nasıl acele acele, sarsıla çarpışa dökülürse öyle, bağrının sarsıntılarıyla yerlerinden oynayarak, vuruşarak içlerinde güneşli mavi gök, pırıl pırıl akıyor.
-Ağlama be! Ağlama be!
Eskici başka söz bulamamıştı. Bunu işiten çocuk hıçkıra hıçkıra katıla katıla ağlamaktadır; bir daha Türkçe konuşacak adam bulamayacağına ağlamaktadır.
-Ağlama diyorum sana! Ağlama.
Bunları derken onun da katı, nasırlaşmış yüreği yumuşamış, şişmişti. Önüne geçmeye çalıştı amma yapamadı, kendini tutamadı; gözlerinin dolduğunu ve sakallarından kayan yaşların, Arabistan sıcağıyla yanan kızgın göğsüne bir pınar sızıntısı kadar serin, ürpertici, döküldüğünü duydu.

Halil SOYUER.”TELAŞ”

Gidenler benden gitti,
Ellerin telâşı ne..
Zaman beni eritti,
Yılların telâşı ne…

Sevda bıçaktan keskin,
Gönlüme etti baskın,
Baharlar bana küskün,
Dalların telâşı ne…

Şu döner tekerlekler,
Beni gurbete ekler,
Yağmuru toprak bekler,
Sellerin telâşı ne…

Aşk saçları yoldurur,
Aklı baştan aldırır,
Yel, tozları kaldırır,
Yolların telâşı ne…

Yağan kar elbet erir,
Ömür zamanla çürür,
El söyler mızrap vurur,
Tellerin telâşı ne..

Açılan yara kanar,
Sular kış günü donar,
Nehir taşsa kul yanar,
Salların telâşı ne…

Çiçek açar, kuş öter,
Ne ekersen o biter,
Ateşten duman tüter,
Küllerin telâşı ne…

Her bakış bir sır saklar,
Gurbet başımda şaklar,
Garibi ölüm paklar,
Ellerin telâşı ne…

23.03. 1948

Tanınmış yazıçı Eyvaz Zeynalovun “İntikam” romanı işıq üzü görüb

Bu günlərdə İstanbulun Anatoli nəşriyyatında yazıçı Eyvaz Zeynalovun növbəti kitabı, “İntikam” romanı işıq üzü görüb. Həmin roman Bakıda “Qisas” adı ilə çap olunmuşdu. Romanı Türkiyə türkcəsinə Türkiyədə ədəbiyyatımızın dostu, yorulmaz təbliğatçısı, elm adamı Ömər Mehmədzadə tərcümə edib.
“İntikam” kitabının təqdimatı fevralın 26-sı ilə martın 5-i arasında hər il ənənəvi olaraq İstanbulda keçirilən CNR kitab sərgisində, mart ayının 4-də olacaq. Müəllif nəşriyyatın sahibi Şərəf Yılmaz tərəfindən tədbirə dəvət edilib.
Yeri gəlmişkən, keçən il orda Eyvaz Zeynalovun Ferfür nəşriyyatında çap olunmuş “Eski bsikilet” (“Köhnə velosiped”) hekayələr kitabının təqdimatı baş tutmuşdu. Onda tədbirdə yazıçının özü də iştirak etmişdi.
Keçən il yazıçı Eyvaz Zeynalov üşün çox uğurlu olub. Türkiyədən başqa Almaniyada “Alın yazısı” adlı romanı alman dilində nəşr edilib. Beynəlxalq Frankfurt kitab sərgisində nümayiş olunub. Əvvəlki ildə, yəni 2015-ci ildə isə yazıçının daha bir romanı, “Bələdçi” Almaniyada alman dilində çap olunmuşdu.

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər

ETİRAF

Bilirəm səhvimi, günahlarımı,
Demirəm onları bağışla mənə.
Günahsız deyildir həyatda hamı,
Baxma töhmət dolu baxışla mənə.

Bəzən sürüşübdür ayaqlarım da,
Mən əyri yolu da doğru sanmışam.
Yalan da dolaşıb dodaqlarımda,
Özüm də yalana çox inanmışam.

Bəzən gülə-gülə ağlamışam mən,
Aydın görünməmiş əsil sifətim.
Ağlaya-ağlaya gülmüşəm bəzən,
Özümə sirr olub öz təbiətim.

Bunlar əzab verir onsuz da mənə,
İti neştər olub batır gözümə.
Bilirəm səhvimi… təzədən yenə
Sən allah, onları vurma üzümə.

RÜŞVƏT

Nə vəzifəm, nə rütbəm, nə hökmüm, nə fərmanım,
Əzəl gündən kağıza, qələmədir gümanım.
Kim mənə rüşvət verər?
Nəyə görə?
Nə üçün?
Ancaq dostum, qınama, rüşvət yemişəm bu gün.
Rüşvət rəngli kürüdən çəkdim çörəyimə mən,
Rüşvət bud qurtarmadı canını dişlərimdən.
Mən çolpadan əmliyə, baldan qaymağa keçdim,
Yedim rüşvət tikəni üstündən su da içdim.
Lətifə danışdılar gülə-gülə yedim mən,
Rüşvət nazu-neməti bilə-bilə yedim mən.
Ev sahibi bunları özü qazanmış kimi
Qürurla seyr edirdi kəsdiyim hər tikəmi.
İndi sinəm Vezuvi vulkanını andırır,
Hər tikə qızmar dəmir – içərimi yandırır.
Bu gün çörək yemişəm rüşvətxor süfrəsində,
Mən də bir rüşvətxoram həqiqətin səsində.
Rüşvət tikə yemişəm, rüşvətxoram şübhəsiz,
Boğazıma salmağa mənə lələk verin siz!

1975

Şəfa VƏLİYEVA.”Bayram payı göndərmisən…”

sv

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Baxışına qəmi yığıb
Bayram payı göndərmisən…
Hardan biləsən axı,
Məni məndən döndərmisən…
Bu quruca şəkil deyil,
Mənsizliyin portretidi…
“Gəlləm” -deyib əl eyləyir,
Ümid də müvəqqətidi…
Bəs mən sənə nə göndərim?
Nə ağırdı qəm payından?
Qorxuram, vüsal vədindən,
Hər şey tez çıxır yadımdan…
Kəniziyəm ayrılığın…
Nə bilim…
Bəxtə nə deyim…
Sənin xoş gün axtardığın
Bu ömür
O ömür deyil…

Kənan AYDINOĞLU.”Ey mənim YUNUS ƏMRƏm, sənə salamlar olsun!”

1902788_614529541965133_896121757_n

XIII yüzil Ön Asiyada ilk türkdilli təsəvvüf şairi Yunus Əmrəyə ulu sayğılarla!

Qaramandan, Ərzurumdan, ey Oğuz dillərinin
Böyük şairi YUNUS, sənə salamlar olsun!
ƏSKİŞƏHƏRdə belə məzarın olsa yenə,
Ey mənim YUNUS ƏMRƏm, sənə salamlar olsun!

MƏHƏMMƏDin həsrətin çəkəndə gözü dolan,
MÖVLANA məclisində HAQQı deyən söz olan.
Çəkib həsrətin yenə çiçəklər kimi solan,
Ey mənim YUNUS ƏMRƏm, sənə salamlar olsun!

HAQQın dininə yenə HAQQ kimi baxıb gələn,
SARIKÖYdən yoğrulub su kimi axıb gələn.
“ALLAHU ƏKBƏR” sözün bayrağa taxıb gələn,
Ey mənim YUNUS ƏMRƏm, sənə salamlar olsun!

HAQQın DİNi nur kimi dünyaya ələnəcək,
HAQQ AYƏSİn dinləyib körpələr bələnəcək.
Dünyanın şər, böhtanı gün gələr mələnəcək,
Ey mənim YUNUS ƏMRƏm, sənə salamlar olsun!

HAQQ dastanla yağının qəlbini dələn zaman,
KONYAda mədrəsəni bitirib gələn zaman.
Bir nur olub sufinin qəlbinə ələn, zaman,
Ey mənim YUNUS ƏMRƏm, sənə salamlar olsun!

Qoşma, gəraylılarda yağının gözün oyan,
Gözləri HAQQ DİNİNDƏN tarix boyunca doyan,
“RİSALƏTÜN-NUSHİYYƏ”, “DİVAN”ı miras qoyan,
Ey mənim YUNUS ƏMRƏM, sənə salamlar olsun!

Sevgimizdən günəş kimi parlayan bayrağımız

Mən 179 saylı məktəbin 2b sinif şagirdiyəm. Müəlliməm Nüşabə Xələfova bizə bayraq, vətən, torpaq sevgisini aşılamaqla, bizim bilikli, məsuliyyətli, vicdanlı və mübariz şəxs kimi yetişməmizə çalşır. Bu gün biz başa düşürük ki, vətənin bütün milli sərvətlərinə, milli dəyərlərinə, atributlarına sahib çıxmalıyıq və onu qorumalıyıq. Vətən sevgisinin ucalılığını biz müəlliməmizin dəstəyilə həyata keçirilən tədbirlərdə öz həmyaşıdlarımıza aşılayırıq. Onun zəhməti sayəsində 9 noyabr Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Gününü məktəbimizdə qeyd etdik.
Məktəbin direktoru Almaz İbrahimova, Təhsil Şurasının sədri professor Əjdər Ağayev, “Təhsil və zaman” qəzetinin əməkdaşı Böyükağa Mikayılov və Təhsil İnistitutunun əməkdaşı Könül Mikayılova da tədbirimizdə iştirak etdilər. Onların iştirakı bizi daha da ruhlandırdı və məsuliyyətimizi bir az da artırdı.
Tədbirdə iştirak edən Əjdar Ağayev çox razılq və məmmunluğunu bildirdi. Professor Əjdər Ağayevlə tanış olduqdan sonra mən onu həm də dərslik kitabımızdakı “Payız” şerinin müəllifi olduğunu anladım və bu məni çox sevindirdi.
Biz bu tədbirlərdə həm də başa düşdük ki, bayrağı sevdiyimizdən daha çox sevməliyik. Bayraq bizin üçün qeyrətdir, bayraq bizim üçün namusdur, bayraq bizim üçün şərəfdir.
Azərbaycan bayrağı bizim sevgi və məhəbətimizlə hər zaman dalğalanacaq, sevgimizdən günəş kimi parlayacaq. Heç bir düşmən bu bayrağın ucalığına xələl gətirə bilməyəcək.
Yanvar ayının 20-sində isə müəlliməmiz Nüşabə Xələfovayla birgə şəhidlərin 27-ci ildönümü münasibətilə “Şəhidlər” xiyabanına getdik. Biz Azərbaycan bayraqlarını dalğalandıraraq xiyabana daxil olduq. Azərbaycanın azadlığı uğrunda ölən bu şəhidlərin ruhunu şad edərək, onların şəninə şerlər dedik. Onları nə qədər dəyərləndirdiyimizi bir daha vurğuladıq.
Azərbaycanın azadlığı uğrunda ölən igid oğullar sırasında bizim həmyaşdlarımızda vardı. İlqar və Larisada bu şəhidlər xiyabanında uyuyur. Biz bütün şəhidlərimizlə fəxr edirik.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin tabe müəssisələrində Xocalı faciəsinin 25 illiyi ilə əlaqədar silsilə tədbirlərə start verilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin tabe müəssisələrində Xocalı faciəsinin 25 illiyi ilə əlaqədar silsilə tədbirlərə start verilib.
Sumqayıt şəhərinin Tarixi Muzeyində tərtib olunan sərgidə Xocalıda törədilmiş qanlı hadisələri özündə əks etdirən fotoşəkillər, faciənin minlərlə qurbanlarından biri Mələk Əyyubovanın muzeyin fondunda mühafizə olunan şəxsi arxivindən materiallar, müxtəlif rus, ingilis və azərbaycan dillərində çap olunmuş jurnallar, təsviri incəsənət nümünələri nümayiş olunub.
S.Vurğun adına Mərkəzi kitabxananın uşaq şöbəsində də Xocalı faciəsinin qurbanları anılıb. Uşaq şöbəsində keçirilən xatirə gecəsi və poeziya dəqiqilərində oxuculara faciə haqqında geniş məlumat, “Xocalı qan yaddaşımızdır” adlı kitab sərgisindən biblioqrafik xülasə verilib. Daha sonra oxucuların ifasında faciəyə həsr olunmuş şeirlər dinlənilib.
Zəngilan rayon Tarix Diyarşünaslıq Muzeyində “Xocalının səsi” adlı rəsm əsərlərindən ibarət sərgi təşkil olunub. Sərgidə Xocalı faciəsini əks etdirən rəsm əsərləri nümayiş olunub.
Zəngilan rayon nümayəndəliyinin baş məsləhətçisi Mehman Nəsirov sərgiyə qatılaraq faciə haqqında ətraflı məlumat verib, tariximizin qara səhifəsini kətana köçürən şagirdlərə təşəkkür edib.
Şuşa rayon nümayəndəliyinin Uşaq İncəsənət Məktəbində Xocalının mənzərələrini və müdhiş faciəni əks etdirən rəsm sərgisi təşkil olunub. Sərgidə İncəsənət məktəbi şagirdlərinin 25 sulu boya, qrafika, və estamp texnikasında işlənmiş rəsm əsərləri nümayiş olunub.
Simarə Dərgahovanın “Ana fəryadı”, Tamerlan Rzazadənin “Xocalı faciəsi”, Aylan Bayramlının “Qan yaddaşı” və digər şagirdlərin əl işləri maraqla izlənilib.
Şuşa rayon nümayəndəliyinin baş məsləhətçisi Zahid Abbasov, Uşaq İncəsənət Məktəbinin direktoru Mirkamil Ağamirov, Dövlət Rəsm Qalereyasının direktoru Rövşən Bayramov və digər qonaqlar sərgi ilə ilə yaxından tanış olublar.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Xalq şairi Cabir NOVRUZ

Cabir Novruz — Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycanın xalq şairi, Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi (30.07.1979)[2]

Həyatı

Cabir Novruz 1933-cü il mart ayının 12-də Xızı rayonunun Upa kəndində anadan olmuşdur. O, orta məktəbi bitirdikdən sonra M.Ə.Sabir adına Bakı Pedaqoji Texnikumunda təhsil almış və 1952-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universiteti-nin jurnalistika fakültəsinə daxil olmuşdur. Bir il sonra Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının tövsiyəsi ilə təhsilini davam etdirmək üçün Moskvaya, Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna göndərilmiş və 1957-ci ildə oranı bitirmişdir.[3]

1958-ci ildə “Bakı” axşam qəzetinin ədəbiyyat şöbəsində ədəbi işçi kimi əmək fəaliyyətinə başlayan Cabir Novruz 1967-1970-ci illərdə “Azərbaycan” ədəbi-bədii jurnalının, 1991-1993-cü illərdə isə “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetinin baş redaktoru vəzifələrində çalışmışdır. O, 1970-1997-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqıİdarə Heyətinin katibi olmuşdur.

Yaradıcılığı

Cabir Novruzun poeziyası XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının parlaq səhifələrindən birini təşkil edir. Onun əsərlərində Milli irsimizin zəngin ənənələri müasir ədəbi cərəyanların tələbləri ilə üzvi şəkildə birləşir. Ədəbiyyat aləminə gəldiyi ilk illərdən şair yüksək bəşəri-mənəvi dəyərləri tərənnüm edən şerləri ilə oxucuların dərin məhəbbətini qazanmışdır. Onun qələmindən çıxan lirik poeziya nümunələri və epik lövhəli əsərlər bədii səviyyəsi, mövzu rəngarəngliyi ilə seçilir. Şairin yüksək mənəviyyata səsləyən yaradıcılığı və vətəndaş ruhunun hakim olduğu olduğu poeziyası öz dilinin bədii gözəlliyi və rəvanlığı ilə səciyyələnir. Onun sözlərinə bəstələnmiş çoxsaylı mahnılar musiqisevərlər tərəfindən həmişə böyük rəğbət və sevinclə qarşılanmışdır.

Cabir Novruz yaradıcılığı vətənpərvərlik və mübarizlik ruhunun aşılanmasına mühüm xidmətlər göstərmişdir. Vəğənin taleyi üçün narahatlıq hissinin xas olduğu Cabir Novruz poeziyasının başlıca mövzuları azərbaycançalıq ideyaları ilə sıx bağlı olmuşdur. Şairin poetik təfəkkürü onun lirikasının tarixiliyini qüvvətləndirmiş və bu poeziyanı daha həyati etmişdir.

Şairin əsərləri dünyanın müxtəlif xalqlarının dillərinə tərcümə edilərək nəşr olunmuşdur. Onun bədii tərcümələri sayəsində isə Azərbaycan oxucusu dünya poeziyasının bir sıra qiymətli nümunələri ilə tanış olmaq imkanı qazanmışdır.

Cabir Novruzun ictimai fəaliyyəti də zəngin olmuşdur. O, həyatının bütün mərhələlərində Azərbaycanda gedən ictimai-siyasi proseslərin həmişə fəal iştirakçısı olmuş, xalqımızın həyatında baş verən təleyüklü hadisələrə düzgün qiymət verməsində əsl vətəndaşlıq mövqeyi nümayiş etdirmişdir.

Şairin ədəbi və ictimai fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilmişdir. O, “Əməkdar incəsənət xadimi”, xalq şairi fəxri adlarına, dövlət mükafatına, orden və medallara layiq görülmüşdür. Cabir Novruz 1995-ci ildə Azərbaycan Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir.

Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Respublikası prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, xalq şairi Cabir Mirzəbəy oğlu Novruzov (Cabir Novruz) 2002-ci il dekabrın 12-də ömrünün 70-ci ilində vəfat etmişdir.

Şeirlərinə yazılmış mahnılar
Video

Şövkət Ələkbərova – Məhəbbət – musiqi: Oqtay Kazımi
Yalçın Rzazadə – Bakının qızları – musiqi: Oqtay Kazımi
Yalçın Rzazadə – Mənim duyğularım – musiqi: Oqtay Kazımi
Zeynəb Xanlarova – Cavanlığım – musiqi: Oqtay Kazımi
Zeynəb Xanlarova – Bulaq suyu, dağ havası – musiqi: Oqtay Kazımi
Yalçın Rzazadə – Dünya düzələn deyil – musiqi: İqbal Ağayev
Yalçın Rzazadə – Böyüməyə tələsmə – musiqi: İqbal Ağayev
Manana Caparidze – Bu nə cür məhəbbətdir – musiqi: Eldar Mansurov
Aygün Kazımova – Səsim səsinə öyrəşib – musiqi: Eldar Mansurov
Mübariz Tağıyev – Ömür keçir – musiqi: Eldar Mansurov
Ruhəngiz Abdullayeva – Məhəbbət ölməyəcək – musiqi: Eldar Mansurov

Audio

Ağadadaş Ağayev – Gəlin gələndə – musiqi: Oqtay Kazımi
Mübariz Tağıyev – Sən oldun – musiqi: Eldar Mansurov
Brilliant Dadaşova – Gecikmiş məhəbbət – musiqi: Eldar Mansurov
İlqar Muradov – Sən oldun – musiqi: Eldar Mansurov
Heydər Anatollu – Tənhalıq – musiqi: Eldar Mansurov
Abbas Əhməd – Təki sənin səsin gəlsin – musiqi: Eldar Mansurov
Səbinə Cabbarzadə – Məhəbbət – musiqi: Eldar Mansurov

Xalq şairi Nəbi XƏZRİ

Babayev Nəbi Ələkbər oğlu (Nəbi Xəzri) — şair, nasir, dramaturq, publisist, tərcüməçi, ssenarist, 1945-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Ümumittifaq Lenin komsomolu mükafatı laureatı (1968), SSRİ dövlət mükafatı laureatı (1973), Azərbaycan dövlət mükafatı laureatı (1982), Azərbaycan SSR Əməkdar incəsənət xadimi (1979), Azərbaycanın xalq şairi (1984).

Həyatı

Nəbi Xəzri 1924-cü il dekabrın 10-da Bakı şəhəri yaxınlığındakı Xırdalan kəndində tacir ailəsində anadan olmuşdur. Atası Kərbəlayi Ələkbər Baba oğlu (1873-1933) kəndin tanınmış tacirlərindən olub. Bir ilin içində üç oğlunun vəfatına dözməyib həmin il özü də dünyasını dəyişmişdir. Anası Pərixanım Cəfər qızı (1882-1969) evdar qadın idi. Orta məktəbi bitirib əmək fəaliyyətinə başlayan Nəbi Xəzri 1942–1943-cü illərdə İkinci dünya müharibəsində arxa cəbhədə iştirak etmiş, ordudan tərxis olunduqdan sonra isə 1943–1945-ci illərdə “Kommunist” qəzeti redaksiyasında korrektor və Azərbaycan radiosunda diktor vəzifələrində çalışmışdır. 20 yaşlı gənc şairin yaradıcılığı Səməd Vurğunun nəzərindən qaçmır və onu təkidlə 1945-ci ildə Yazıçılar İttifaqına üzvlüyə keçirir. “Çiçəklənən arzular” adlı ilk şerlər kitabı 1950-ci ildə çap olunmuşdur. O, 1945–1947-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetində, 1947–1949-cu illərdə Leninqrad Dövlət Universitetində, 1949–1952-ci illərdə Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda ali təhsil almışdır. Dənizi hədsiz sevdiyindən, xəzri küləyinin də insanlara dəniz ətrini bəxş etdiyinə görə 1958-ci ildə “Xəzri” təxəllüsü götürmüşdür. 1952-ci ildə təhsilini başa vuran Nəbi Xəzri 1957-ci ilədək Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında məsləhətçi, 1957–1958-ci illərdə “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi olmuşdur. O, 1958–1965-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının katibi, 1965–1971-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsi sədrinin, 1971–1974-cü illərdə isə Azərbaycan mədəniyyət nazirinin müavini vəzifələrində işləmişdir. 1974-cü ildən etibarən Azərbaycanın Xarici Ölkələrlə Dostluq və Mədəni Əlaqələr Cəmiyyətinin rəyasət heyətinə sədrlik edən Nəbi Xəzri 1992-ci ildən “Azərbaycan Dünyası” Beynəlxalq Əlaqələr Mərkəzi adı altında fəaliyyət göstərən həmin təşkilatın prezidenti olmuşdur.

Nəbi Xəzri 2007-ci ilin yanvar ayının 15-də səhər saat 10:45-də kəskin işemik insultdan vəfat etmiş və 16 yanvar tarixində 1-ci Fəxri Xiyabanda dəfn edilmişdir.

Yaradıcılığı

Nəbi Xəzrinin yaradıcılığı müasir Azərbaycan poeziyasının parlaq səhifələrindən birini təşkil edir. Altmış ildən artıq ədəbiyyata xidmət etmiş şairin əsərləri mövzu dairəsinin genişliyi və rəngarəngliyi ilə səciyyələnir. İnsanın mənəvi aləmini, düşüncə və axtarışlarını yüksək bədiiliklə əks etdirən və bəşəriliklə milliliyi üzvi şəkildə birləşdirən Nəbi Xəzri poeziyası dünya, insan və təbiət haqqında fəlsəfi məzmunu, yüksək humanizmi, böyük vətəndaşlıq qayəsi və milli koloriti sayəsində geniş oxucu kütləsinin rəğbətini qazanmışdır. Şairin müasirlərimizin, eləcə də tarixi şəxsiyyətlərin həyatından bəhs edən, lirik-epik lövhələrlə zəngin poemaları özünün dərin lirizmi, emosionallığı, orijinal üslubu və obrazlılığı ilə seçilir.

Şair dilimizin poetik imkanlarından ustalıqla bəhrələnərək, poeziyanın gözəl nümunələrini yaratmaqla ədəbi dilimizin inkişafına töhfələr vermişdir. Poeziyasının dilinə xas olan şeriyyət, rəvanlıq və axıcılıq Nəbi Xəzri şeirlərinə bəstəkarların müraciət etmələri üçün zəmin yaratmışdır. Xalqımızın tanınmış sənət ustalarının repertuarında mühüm yer tutan bu əsərlər Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inciləri sırasına daxil olmuşdur.

Nəbi Xəzrinin şeir və poemaları dünya xalqlarının dillərinə tərcümə edilərək nəşr olunmuş, onun bədii tərcümələri sayəsində isə Azərbaycan oxucusu dünya poeziyası nümunələri ilə tanış olmaq imkanı əldə etmişdir. Nəbi Xəzri qələminin məhsulu olan dram əsərləri Azərbaycan teatrlarında uğurla tamaşaya qoyulmuş, müəllifinə dramaturq kimi də şöhrət qazandırmışdır.

Nəbi Xəzri ictimai xadim kimi səmərəli fəaliyyət göstərmiş, tutduğu bütün vəzifələrdə xalqımızın mədəniyyətinin inkişafı, milli sənət nümunələrinin dünyada tanıdılması naminə qüvvə və bacarığını əsirgəməmişdir. O, otuz ildən artıq Azərbaycan ədəbiyyatı və incəsənətinin xarici ölkələrdə təbliği istiqamətində təqdirəlayiq xidmətlər göstərmişdir.

Nəbi Xəzrinin ədəbi və ictimai fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilmişdir. O, bir sıra orden və medallara, o cümlədən Azərbaycan Respublikasının ali dövlət təltiflərinə — “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenlərinə layiq görülmüşdür.

“İllər və sahillər” (1969), “Ulduz karvanı” (1979), “Nəsillər-əsrlər” (1985), “Ağ şimşəklər” (1986), “Torpaq sənə and içirəm” (1989), “Ömür çinarından yarpaqlar” (1995), “Əsrin qanlı laləsi” (1996) və s. kitabların müəllifidir.

Həmçinin Nəbi Xəzrinin seçilmiş əsərlərindən ibarət bir kitab 1988-ci il Piruz Dilənçinin vasitəsi ilə ərəb əlifbasına köçürülərək, Tehranda nəşr edilmişdir.

Mükafatları

SSRİ dövlət mükafatı
Ümumittifaq Lenin komsomolu mükafatı
Azərbaycan SSR dövlət mükafatı
“Lenin” ordeni
“Qırmızı Əmək Bayrağı” ordeni — 1975[1]
Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi — 30.07.1979[2]
“Şöhrət” ordeni — 17.12.1993[3]
“İstiqlal” ordeni
Bolqarıstanın Kiril Metodi ordeni

Şeirlərinə yazılmış mahnılar

Şövkət Ələkbərova – Dərələr – musiqi: Emin Sabitoğlu
Elmira Rəhimli – Mavidir – musiqi: Emin Sabitoğlu
Zeynəb Xanlarova – Gələrmi, gəlməzmi? – musiqi: Zeynəb Xanlarova
Anatollu Qəniyev – Pəncərəmə qondu çiçək – musiqi: Tofiq Quliyev
“Qaya” vokal kvarteti – Sən danışanda (Səsini eşidirəm) – musiqi: Tofiq Babayev
Brilliant Dadaşova – Güllərim musiqi: Arif Məlikov

Filmoqrafiya
10 dəqiqə poeziya (film, 1965) (qısametrajlı sənədli film) (Aztv)
Çiçəklənən Abşeron (film, 1967) (televiziya filmi) – ssenari müəllifi
Zirvə buludu (film, 1972)
Şeir mənim üçün bir kainatdır (film, 1984)
Nəbi Xəzri (film, 1987)
Şeirin xəzrisi (film, 2000)
Sahil bağı (film, 1967) – ssenari müəllifi
Anlamaq istəyirəm (film, 1980)(ikiseriyalı bədii film)-əsər müəllifi, ssenari müəllifi

Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

GÖZ YAŞLARINA

“Mənim dünyam” – silsiləsindən

Dövran dönür, zaman keçir, vaxt təzələnir,
Ömrə, günə acı-şirin anlar ələnir.
Kimi gülür, kimi bədbin, kimi şellənir,
Bu gün kimsə güvənməsin sərvət, varına-
Fani dünya acımayır göz yaşlarına.

Haramxorlar, haqq yeyənlər eşitsin, duysun,
Bərk tutduğu dünya malın , əl çirki saysın.
Bəsirətdən xilas olsun, qalxsın, ayılsın,
Yığdıqları axirətdə gəlməz karına-
Fani dünya inanmayır göz yaşlarına.

Çox Səddamlar, Qəddafilər görüb bu dünya,
Mübarəkin ehramları çatırdı aya.
Taxt-tac üçün bu gün Əsəd , asi Tanrıya,
Çeviribdir yazıq xalqı öz şikarına-
Fani dünya acımayır göz yaşlarına.

Tazı təkin arxalanıb öz yiyəsinə,
Düşmən bizə caynaq atıb vəhşicəsinə.
Bilərəkdən göz yumulur Haqqın səsinə,
Həsrətdədir yurdda bülbül halal xarına-
Fani dünya acımayır göz yaşlarına.

Qış fəslinin yaraşığı dumandır, qardır,
Dumanın da, boranın da bir sonu vardır.
Sevin Dövran , qarşımızda, öndə bahardır,
Qovuşacaq şikəstəmiz qaval, tarına-
Son qoyacaq el-obamız göz yaşlarına.

QURBAN OLDUĞUM

“Könül dəftərim” – silsiləsindən

Könül səni seçib, səni sevmişəm,
Eşqinin gücündən ilham aldığım.
Canımı- canına qurban demişəm,
Sevdalı canına, qurban olduğum.

Sarılam boynuna güllə, çiçəklə,
Saçını oxşayam həzin küləklə.
Vəsf edəm boyunu nəğmə, çələnglə,
Sevdalı canına, qurban olduğum.

Eşqinə, sevginə layiq olasan,
Duyğusal qəlbimin qəhrin alasan.
Ömürlük qanıma hopub qalasan,
Sevdalı canına, qurban olduğum.

Simruğun olaram, qanad çalaram,
Ölüncən əhdimə sadiq qalaram.
Gündə yüz yol gülüm, qadan alaram,
Sevdalı canına , qurban olduğum.

Gecə- gündüz deməm, hər an yoxlaram,
Yarımı göz üstə, gültək saxlaram.
Bir ömür telini öpüb, qoxlaram,
Sevdalı canına, qurban olduğum.

Əfsunun hökm etdi ürkək ceyrana,
Siyarət eylədin ruha, həm cana.
Oldun Allah lütfü, şair Dövrana,
Sevdalı canına, qurban olduğum…

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər


SƏNƏTİN QÜDRƏTİ

Məşhur rus rəssamı K.P.Brüllovun
“Türk qızı” şəklinə baxarkən

O türk qızı başım üstə
Dirsəklənib yatağına,
Qara saçı halə kimi
Dövrə vurub qulağına.

Zər vaftalı qara donu,
Allah, necə tutur onu!
Əyilibdir yana boynu,
Kölgə düşüb buxağına.

Qaşlar – qara, göz – badamı,
Dəli elər hər adamı.
Bürünübdür gül əndamı
Tirmə şalın saçağına.

Çırtma vursan – yanağından
Axacaqdır sanki al qan.
Təbəssümdür, ya həyəcan
Qonub onun dodağına?

Seyr edirəm bu şəkli mən,
Danışacaq sanki birdən.
Türk gözəli, xoş gəlmisən
Kürçaylının otağına.

Moskva, 1950

“Sevgidən danışan şeirlərimi”

Sevgidən danışan şeirlərimi
Siz əsla yazmayın mənim adıma.
Yox, yox, sevməmişəm mən sizin kimi,
Gizli görüşlər də gəlmir yadıma.

Məhəbbət yaşına girdiyim ildə,
Eşqin nəğməsini mərmilər dedi.
Məhəbbət təşnəsi dodaq da, dil də
“El-oba yasdadır, kim sevər?!” – dedi.

O qız da…
O qız da qaldı uzaqda,
Bəlkə ölən eşqə yas saxlayır o?
Kim bilir, bəlkə də məhəbbət haqda
Yazılmış bir roman varaqlayır o?!

Oxuyur özgənin macərasını,
Gizli görüşləri, vüsal dəmini.
Kitabla unudur könül yasını.
Unudur ömrünün dərdi-qəmini?!

Mən də özgələrin məhəbbətinə,
Bəxtiyar eşqinə şeir yazıram.
Oxuyan “bəxtəvər” söyləyir mənə,
Qəlbimi yandırır, yaxır öz yaram.

Bir şeir kitabım, qəflətən əgər,
O qızın əlinə keçərsə bir gün,
Yəqin o da mənə “bəxtəvər” deyər
Sevgidən danışan şeirlər üçün.

Yox, yox sevməmişəm mən sizin kimi,
Gizli görüşlər də gəlmir yadıma.
Sevgidən danışan şeirlərimi
Siz əsla yazmayın mənim adıma.

Ordakı hər sözə siz fikir verin,
Hər xətdə bir tale, bir ünvan gəzin.
Məhəbbət nəql edən o şeirlərin
Bədbini mənimdir,
nikbini sizin.

İbrahim DÜĞER.”BOZLAKLARIN BABASI MUHARREM ERTAŞ”

Kırşehir Aşıkpaşa Gazetesi Köşe Yazarı

Muharrem Ertaş’ın 1913 yılında Yağmurlu Büyükoba Köyü’nden başlayan ve 3 Aralık 1984 tarihinde Kırşehir’in Bağbaşı Mahallesi’ndeki gece kondu fakirhanesinde son bulan 71 yıllık yaşamı sefalet, sıkıntı, içerisinde diyar diyar göçerek sona ermiştir. Gezgin bir Abdal olarak yaşayan bozlakların babası Muharrem Usta sazı, sözü, mızrabı ile adeta Asya’daki ecdat müzik kültürünü Anadolu’ya taşıyan seslerden birisidir. Muharrem Usta’nın kader çizgisi hep tersliklerle kesişmiş kendi tabiriyle gariplik ta doğuştan alın yazısı olmuş.
Bin dokuz yüz otuz sekiz yılının soğuk bir güz gününde bir taş plak firması Muharrem Usta’yı İstanbul’a götürüp türkülerini plak yaptıracaktı ama 10 Kasım 1938’ de Büyük Önder Atatürk vefat edince bu haberin duyulması ile plak okutulmadan geri gönderilir.
Yağmurlu’dan Kırtıllar Köyü’ne göçer. Orada önüne bir de evlilik engeli çıkar. Hacı Taşan’ın babası “Sen ancak Hacı Taşan’a saz öğretirsen Döne ile evlenebilirsin.” der. Bu şartı kabul eder ve bir yuva kurar. Oradan İbikli Köyü’ne göçer, orada Neşet’in annesi Döne doğum esnasında vefat eder. Yine sıkıntılar bir birini kovalamaya başlar. Oradan da Yozgat’ın Kırık Soku Köyü’ne göçer. Burada Arzu Hanım ile evlenerek yine bir yuva kurduk derken ikinci cihan harbi başlar ve Muharrem Usta’yı askere alırlar. Buhranlı yıllar bütün dünyayla beraber ülkemizi de etkilerken Muharrem Ustayı da etkilemiştir.
Bu bir alın yazısı ve nasiptir. Doğuştan başlar ve öyle devam eder. Sesi, sazı, sözü ile bir deha olan usta ömür boyu yokluk sefalet içinde olmuştur. Bu bir imtihandır. Hiç isyan etmemiş sabır ve şükretmesini bilip yaşamına devam etmiştir.
Muharrem Ertaş şayet maddiyat ve şöhret sevdasına kapılsa idi, o zincirin halkası olan Neşet Ertaş olmazdı. Bir gün Neşet Ertaş’a TV programında sordular. Niye bu kadar eserin olan türkülerinden telif hakkı almadın? Rahmetli tek cümle ile cevap verdi “Haksızdan hak talep edilmez ki. Zaten vermiyorlar. Adli takipte bizim işimiz değil. Allah büyüktür, çok şükür geçinip gidiyoruz” demişti. Bu bir abdallık terbiyesidir. Bunlar hakka hukuka saygılı, devletine ülkesine bağlı, kimseyi incitmeyen gönül insanlarıdır. Bir türküsündeki dörtlükte adeta kendisini anlatıyor.

Başımda altın tacım.
Hem susuzum hem acım.
Verin benim yârimi,
Gerisi anam bacım.

1960’lı yıllarda çocukluğumda tanıdım Muharrem Usta’yı. Eşek ile köylere düğün çalmaya gelirlerdi. Eşeği, sazı ve kekliği vardı. Ömrünün son zamanlarında kadim dostum Geyicekli Hüsamettin Ekim’le sık sık ziyaret ederdik. Yaşlanmıştı. Yaşlılığın verdiği rahatsızlıkları vardı ama bizi evinin kapısında karşılar “Merhaba dostlarım, hanem sizindir.” diye sazı ve yanık sesi ile türküyle başlardı. Hele Avşar Bozlağı’nı söyleyince adeta gençleşirdi. Yine bir gün evindeki bir ziyarette Hüsamettin Ekim üstat “sıkıtın var mı?” diye sordu. Sıkıntılı olduğu her halinden belli idi. “Yok gara müdürüm kömürümü ve odunumu sizler gönderiyorsunuz. Siz gibi dostların ziyaretleri beni mutlu ediyor. Allah devletimize ve milletimize zeval vermesin, çok şükür geçinip gidiyoruz, bu halimize de çok şükür” deyince ben çok duygulandım. Hüsamettin Bey o zaman Sanayi ve Teknoloji Müdürü idi. Yine bir gün Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü’ne Hüsamettin Bey’in yanına varmıştım. O dönem mazot, kömür karne ile alınıyordu. Kapıda uzunca sıra olmuşlar herkes fiş alacak. Muharrem Usta’da sırada bekliyor. Kömür fişi alacakmış. Kapı acılınca Hüsamettin Bey Muharrem Usta’yı görerek dışarı çıktı. Elinden tuttu ve odacısına “Bu adamı niye sırada bekletiyorsun? Sen içeri gel” diye koluna girdi. Muharrem Usta, “Hayır olmaz sıradakilere ayıp olur müdürüm, sıramı bekleyim” diyor. Hüsamettin Bey, “Senin sırada beklemen bizim ayıbımız, lütfen” diyerek içeri aldı. “Senin buraya gelmen bizim ayıbımız. Senin kömürün kapınıza dökülür” diyerek belediyeden araba isteyip kömürünü göndermişti.

Misafire karşı güleçti yüzün,
Bizi karşılarken o günkü sözün,
Merhaba dostlarım hanemde sizin,
Diye bize hürmet ettin Muharrem.

Yine bir ziyaretimizde çocuklarından bahsetti. Özellikle Neşet Ertaş’dan bahsederken derin bir of çekti. Sazı eline aldı. ‘Küsmedim Neşedim kahrettim sana’ türküsünü söyledi ve ekledi, “Allah işini gücünü rast getirsin, sık sık Bekdikli Kadir Ağa’nın bakkalına telefon açar. Kadir Ağa da, Allah razı olsun, çocuklarını gönderir. Ben gelip konuşurum. Beş yüz marktan aşağı para salmaz ama yarısını kendimden daha düşkünlere veriyorum. Kalan parada bana yetmiyor” demişti. Kendisi yaşlı, hanımı rahatsız, üç tane de küçük çocuğu vardı yanında ama o paylaşmasını bilen bir insandı ve sanki vedalaşır gibi hanımını çağırdı, “Arzı, buraya gel. Ben ölünce sazımı gara müdürüme verin” diye söylemişti. Vefatından sonra Hüsamettin Ekim’e sordum “saz ne oldu” diye. Ustanın oğlu Cemal’in sazı başkasına sattığını ve Neşet Ertaş’ın da sazı geri satın aldığını söyledi. Bende bir dörtlük söylemiştim:
Sağ iken el sürmek kimin haddine,
Emanet etmedin kendi ceddine,
Sazı verin dedin Hüsamettin’e,
Sen ölünce cemal satmış M uharrem.

Gönül insanları maddiyatı ve şöhreti insan sevgisi ve karakterin gerisine alırlar. Onlar için insan ve doğa sevgisi öne çıkar. Hak ve halk âşıkları yaşarken pek fark edilmezler. Öldükten sonra fark edilir aranır, araştırılır, adına anma geceleri yapılır, sempozyum ve paneller düzenlenir, heykelleri dikilir, caddelere, salonlara isimleri verilir, bunların hakkında derleme ve tez düzenlenir, üniversitelerde öğrenciye konu olur. Bu dünyada sefil sefalet içinde yaşarken ölünce zirveye çıkarlar. Zaten onlar şöhretten rahatsız olurlar. Günümüzde bunun örnekleri vardır. Yunus Emre, Pir Sultan Abdal, Dadaloğlu, Karacaoğlan, Âşık Sait, Âşık Hasan, Âşık Veysel, Neşet Ertaş ve Baba Muharrem Ertaş’da bunlardan birisi. Sefil sefalet içinde yaşadı ama öldükten sonra iadeyi itibar yapıldı. Şehrin iki yerine heykeli dikildi. Hem de emektar eşeği ile. Eski valilik konutunda saydığımız ozanların hepsine köşe verildi. Ahi Evran Üniversitesi’ndeki salona Muharrem Ertaş adı verilerek ölümsüzleştirildi. Mekânın Cennet olsun usda.

BOZLAĞIN BABASI MUHARREM ERTAŞ

Kıymetini bilmeyenler dışladı,
Ekmek aş yok, soğuk damda kışladı,
Mahallenin çocukları daşladı,
Cahili dikkate almadın usda.

Basardın bağrına meydan sazını,
Çok dinlettin bize acem kızını,
Avşar bozlağının yanık sözünü,
Söyleyip ağladın gülmedin usta.

Ah çektin sen Kerem gibi yanarak,
Çok dolaştın sokaklarda sinerek,
Ömür boyu hep eşeğe binerek,
Bu dünyada huzur bulmadın usta.

Mana vardı türkülerin sözünde,
Dünya malı mülkü yoktu gözünde,
Abdal idin, edep vardı özünde,
Kimsenin hakkını çalmadın usda.

Yağmurluda öğrenince işini,
Gırtıllar da eş dost derdi başını,
İbiklide kaybedince eşini,
Küstün Çiçekdağ’da kalmadın usda.

Yükleyip göçünü dağları aştın,
Yozgat, Kırıkkale, Yerköy dolaştın,
Keskin’den Kırşehir’e ulaştın,
Çok çileler çektin yılmadın usda.

Felek senin yollarını bağlattı,
Acımadı hançer vurdu ağlattı,
Gözyaşını bir sel gibi çağlattı,
Akan yaşlarını silmedin usta.

Diyardan diyara konup göçtünüz,
Gönül kapınızı dosta açtınız,
Bu fani dünyadan gelip geçtiniz,
Yolunu yanlışa çelmedin usda.

İbrahim der tek odada oturdun,
Son ömrünü Bağbaşı’nda bitirdin,
Neşed’i de ayucuna yatırdın.
Heykelin dikildi ölmedin usda.

Bu yazmış olduğum öykü ve şiir ile Muharrem Ertaş ile beraber olduğumuz günlerdeki bire bir görüşmelerimizdeki anılarımı yazmaya çalıştım. Beni derinden etkileyen ustanın sık sık kullandığı bir söz vardı. O sözün değerini şimdi daha iyi anladım. “Allah Devletimize ve Milletimize Zeval Vermesin” diye haline şükreder dua ederdi. Sınır komşularımızdaki iç savaş ve göç dalgasını görünce ne kadar haklı olduğunu anladım. Hak ve halk âşıklarının geleceği kalp gözüyle gördüklerine bir kere daha şahit oldum. Devlet olmayınca milletin olmadığı kanaati inancıyla saygılarımla.
BEKDİKLİ HALK OZANIİBRAHİM DÜĞER

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər

TURAC

Çıxdı Kürün qırağında
Qarşıma bir bala turac.
Yada düşdü keçən günlər,
Kaş o dəmlər ola, turac!

Ürkək gözəl təkdi, keçdi,
Kolluqlarda səkdi keçdi.
Sinəmə dağ çəkdi keçdi,
Getmə bir an, qal, a turac!

A Muğanın gözəl qızı,
Unutdunmu andımızı?
At işvəni, burax nazı,
Qon yamaca, yala, turac!

Gəl səninlə səhər-səhər
Seyrə çıxaq biz bir qədər.
Ömrümüzdən keçən günlər
Bir də dönmür dala, turac.

Çöllər yanar Kür olmasa,
Qəlb boş qalar sirr olmasa,
İki ürək bir olmasa
Dostlar getməz yola, turac.

Kürçaylı adlanan kəsin
Dərmanıdır sənin səsin.
Sən oxu, o şeir desin,
Qıyma əhli-hala, turac!

1956

HƏYAT

Kiminə laləli seyrəngah olmuş,
Kiminə quyudur, tələdir həyat.
İnsanı üyüdür dəyirman kimi,
Sonra da ələkdə ələdir həyat.

Yolları gah nurlu, gah da dumandır,
Gah bəla gətirən, gah qəm alandır.
Kiminə dalğalı bir okeandır,
Kiminə damcıdır, gilədir həyat.

Kiminə şeş qoşa, kiminə dübir,
Kimini şah edir, kimi vəzir.
Kiminin gözündə kefdir, nəşədir,
Kiminə ağır bir şələdir həyat.

Gah qurur, yaradır, gah da sökdürür,
Gözü gah güldürür, gah yaş tökdürür.
Quzuya şir kimi nərə çəkdirir,
Şiri quzu kimi mələdir həyat.

Qəmə sevinc qatır, sevincə kədər,
Verdiyi nəşə də əzabdan betər.
Kürçaylı, bu giley, şikayət yetər,
Əzəldən belədir, belədir həyat!

1976

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor İbrahim Cəfərov ilin rektoru seçildi

Aqrar Universitet ailəsinin qapısını daha bir şad xəbər döyüb. Təhsilin uğurlu inkişafına, güclü maddi-texniki bazanın mövcudluğuna, tələbə müəllim münasibətlərinin şəffaflığına və digər vacib amillərə görə çoxsaylı mükafatlara sahiblənən universitet daha bir qələbəyə imza atıb.
Demək yerinə düşər ki, bu gün sosial şəbəkələrdə bütün sahələr üzrə bir-birindən maraqlı və zamanın tələbindən yaranan yarışmalar keçirilir və nəticə geniş izləyici auditoriyası tərəfindən qiymətləndirilir. Yəni, bu yarışmalarda insanlara təzyiq etmə, eləcə də saxta səs toplama imkanı olmur. Qalib yalnız ədalətli formada toplan səsin sayı ilə müəyyən edilir.
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Qalib Rəhimli Gundelik.info-ya bildirib ki, bir neçə gündür daha bir sorğu sosial şəbəkədə böyük rezonas yaradıb. Instagram sosial şəbəkəsində “Azerbaijani.studentss” səhifəsi tərəfindən keçirilən “ilin ən fəal və ən yaxşı rektoru” seçimi müsabiqəsi keçirilib. Şərtlərə görə müsabiqə-yarışmaya 13 rektor qatılıb. Yəni, 13 rektorun şəkili paylanılıb və nəticə bu şəkillərdən hansına bəyənilmənin daha çox verilməsi ilə qiymətləndirilib. Finala isə ən çox bəyən əldə edən iki rektor çıxıb və yarışma bu iki nəfərin arasında davam edib. Final yarışmasında təmsil olunan Azərbaycan Dövlət Neft Sənayesi Universitetinin rektoru Mustafa Babanlı ilə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru İbrahim Cəfərov arasında gedən yarışma isə gərginliyi ilə bərabər həm də çox maraqlı olub. Azərbaycanın ali təhsil məkanında kifayət qədər çəkisi olan hər iki universitet rektoru da nüfuzuna və idarəetmə qabiliyyətinə görə həmişə hörmətlə xatırlanıb. Səsvermə isə ADAU-nun rektoru. Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor İbrahim Cəfərovun xeyrinə yekunlaşıb. İbrahim Cəfərov 2.495 bəyənmə toplayaraq ilin rektoru secilib. Bu qədər səs isə ilk olaraq işə olduqca ciddi yanaşmanın, zəif bənd olan tələbənin həqiqi mənada dostu olmasından, rəhbərlik etdiyi təhsil müəssisəsində tələbənin mənafeyini bütün məqamlardan üstün tutmasından, ən başlıcası gələcək kadrların daha mükəmməl yetişməsinə imkanların birmənalı şəkildə səfərbər edilməsindən qazanılıb. Deməli, harda halallıq, vicdan və sabahın qurucularına diqqət, qayğı varsa orda tələbənin rəhbərinə sevgisi, ona dəstəyi də var. İbrahim Cəfərovun ilin rektoru seçilməsinin sirri də elə budur.
Ötən il də Qafqaz regionu üzrə ən böyük təhsil facebook səhifəsi olan “Azərbaycan Universitetləri” səhifəsində “2015/2016-cı tədris ilinin ən yaxşı rektoru” nominasiyası üzrə sosial yarışmada, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor İbrahim Cəfərov 60,8 faiz səs toplayıb və tədris ilinin ən yaxşı rektoru” adına layiq görülüb.

“Temirlan” (“Əmir Teymur”) “Həmrəylik” qazandırdı

Ötən il sentyabrın 9-da Moskvada keçirilən ” Müstəqil Dövlətlər Birliyinin XIII Beynəlxalq Həmrəylik Müsabiqəsi”nə yekun vurulldu.Müsabiqə çərçivəsində Qırğızıstanın Uluu Тооlоr nəşriyyatı tarixi əsərlər müəllifi Yunus Oğuzun “Əmir Teymur” ( Тemirlan) iki cildliyinin keyfiyyətli nəşrinə görə mükafatlandırılıb.
Qeyd edək ki, nəşriyyat “Həmrəylik” nominasiyası üzrə II dərəcəli diplom alıb.Məlumata görə tədbirdə 9-10 ölkənin nümayəndələri iştirak edirdi .Ermənistan kitabın qalib olmasına əngəl törətmək istəsə də məqsədinə çata bilməyib.
Xatırladaq ki, kitab Bişkekdə fəaliyyət göstərən Türkdilli Dövlətlərin Siyasətinə Dəstək Fondunun sifarişi ilə qırğız dilinə tərcümə edilib.

Mənbə: http://www.olaylar.az

“Nağıl qəhrəmanlarının paradı” keçirildi

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin Sumqayıt şəhər Nizami Gəncəvi adına Kitabxana Klubunda uşaqların mütaliə maraqlarının artırılması, Azərbaycan nağıllarının təbliği məqsədilə tədbir keçirilib.
“Nağıl qəhrəmanlarının paradı” adlı tədbir Sumqayıt şəhər “Dostluq” mədəniyyət evinin “Təbəssüm” Uşaq Teatrı ilə birgə təşkil olunub.
Kitabxana işçiləri tərəfindən balaca oxuculara tədbirin mahiyyəti haqqında geniş məlumat verilib və video çarx nümayiş olunub.
Daha sonra məşhur nağıl qəhrəmanları olan “Tıq-Tıq xanım”, “Cırtdan”, ”Göycək Fatma”, “Qırmızıpapaq”, “Qaraca qız”ın personajları səhnəyə çıxaraq uşaqları salamlayıb və onların xalq nağıllarımız haqqında fikirlərini öyrəniblər.
Sonda uşaqlar “Balalara hədiyyə” adlı sərgi ilə yaxından tanış olublar.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin Mətbuat xidməti

Xalq şairi Nəriman HƏSƏNZADƏ

Həsənzadə Nəriman Əliməmməd oğlu — şair, dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü (1954), Filologiya elmləri namizədi (1965), Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1981), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1990-1995), Azərbaycanın xalq şairi (2005), “İlin şairi” makafatı laureatı (2010).

Nəriman Həsənzadə 1931-ci il fevralın 18-də Qazax (indiki Ağstafa) rayonunun Poylu qəsəbəsində anadan olub. Bir yaşında atasını (1932), iyirmi üç yaşında isə anasını itirib (1954). İbtidai və orta təhsilini öz doğma rayonlarında alıb. 1949-cu ildə H.Zərdabi adına Kirovabad Dövlət İnstitutunun (indiki Gəncə Dövlət Pedaqoji Universitetinin) filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1953-cü ildə həmin Universiteti bitirmişdir. 1954-1956-cı illərdə ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur. Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı onu Moskvadakı İkiillik ədəbiyyat kursuna göndərir. Buranı bitirdikdən sonra Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna daxil olur. Beş il burada təhsil alıb, Bakıya qayıdır.
1962-1965-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin “Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixi” kafedrasının aspirantı olmuşdur.
1965-ci ildə “Azərbaycan-Ukrayna ədəbi əlaqələri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almışdır.
1962-ci ildə Respublika Televiziya və Radio Verilişləri Komitəsində böyük redaktor, sonralar “Uşaq və gənclər ədəbiyyatı nəşriyyatı”nda redaktor, “Azərbaycan gəncləri” qəzetində, “Azərbaycan” jurnalında şöbə müdiri, “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetinin baş redaktoru (1976-1990) vəzifələrində işləmişdir.
1975-ci ildə Belarusiya SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin fəxri fərmanı və medal ilə təltif olunmuşdur. SSRİ yazıçıları Ədəbiyyat Fondu Azərbaycan bölməsinin direktori olmuşdur.
1991-2001-ci illərdə Mətbuat və İnformasiya nazirinin birinci müavini vəzifəsində çalışmış, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 221 saylı sərəncamı ilə Mətbuat və İnformasiya nazirini əvəz etmişdir. Azərbaycanın və Belarusun Fəxri fərmanları ilə təltif olunub. Hazırda Azərbaycan Milli Aviasiya Akademiyasının “Humanitar fənlər kafedrası”nın müdiri vəzifəsində çalışır, dosentdir. Milli Aviasiya Akademiyası Elmi Şurasının üzvüdür. Azərbaycan yazıçıları XI qurultayında katibliyin qərarı ilə Ədəbiyyat Fondu İdarə Heyətinin sədri təyin edilmişdir (2004). 2002-ci ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının (Azərbaycan bölməsi) müxbir üzvü, 2004-cü ildə isə akademiki seçilmişdir. Müstəqil Azərbaycan Respublikasının “Şərəf” ordeni (2011)[1] ilə təltif olunmuş və Fərdi prezident təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Bir sıra Avropa və Şərq ölkələrində keçirilən elmi-ədəbi konfransların, poeziya simpoziumlarının, rəsmi dövlət səfərlərinin iştirakçısıdır. 1992-ci ildə Türkiyənin Böyük Millət Məclisində və Beynəlxalq konqresində xalq deputatı kimi nümayəndə heyəti adından çıxışlar etmişdir.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 2005-ci ildə Azərbaycanın xalq şairi adına layiq görülmüşdür. Xalq şairi Nəriman Həsənzadənin xarici mətbuat səhifələrində “Vətənsiz” (Rumıniya, 2009) və “Nuru Paşa” (Türkiyənin 9 jurnalında) poemaları dərc edilmişdir.
“Kayseri poeziya günləri”ndən (Türkiyə, 2009) şair yüksək təəssüratlar və ödüllərlə qayıtmışdır. N. Həsənzadə ilin şairi elan olunmuş, ona “Uğur – 2009” diplomu verilmişdir.

Kitabları

1.Dostlar gözləyir məni. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1956
2.Qız ürəyi. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1957
3.Haradasan. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1959
4.Qaraca Çobanın hekayəti. Bakı: 1960
5.Sizdən ayrılmadım. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961
6.Könlüm şer istəyir. Bakı: Azərnəşr, 1964
7.Yadına düşəcəyəm. Bakı: Azərnəşr, 1966
8.Nəriman. Bakı: Azərnəşr, 1968
9.Niyə demədiniz. Bakı: Gənclik, 1970
10.Zümrüd quşu. Bakı: Gənclik, 1973
11.Mənim gecəm-gündüzüm. Bakı: Gənclik, 1973
12.Nabat xalanın çörəyi. Bakı: Gənclik, 1974
13.Zümrüd quşu. Bakı: Gənclik, 1976
14.Nəriman. Bakı: Yazıçı, 1978
15.Sən bağışladın. Bakı: 1979
16.Bir az möhlət istəyirəm ömürdən. Bakı: 1981
17.Fikir eləmə. Bakı: Gənclik, 1982
18.Kimin sualı var. Bakı: Gənclik, 1984
19.Nabat xalanın çörəyi. Bakı: Gənclik, 1986
20.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1987
21.Mənim nigahımı pozdu təbiət. Bakı: Yazıçı, 1989
22.Bütün millətlərə. Bakı: Yazıçı, 1991
23.Taleyin töhfəsi. Bakı: Gənclik, 1993
24.Gəlimli-gedimli dünya. Bakı: Şərq-Qərb, 1995
25.Pompeyin yürüşü. Bakı: “Azərbaycan ensiklopediyası”, 1995
26.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Şərq-Qərb, 2004
27.Poylu beşiyim mənim. Bakı: 2007
28.Nəriman. Bakı: 2009
29.Seçilmiş əsərləri. Bakı: 2010
30.Nuru Paşa. Bakı: 2010

Poemaları

1.Nəriman
2.Zümrüd quşu
3.Kimin sualı var?
4.Atabəylər
5.Pompeyin Qafqaza yürüşü
6.Midiya sarayı
7.Bəyanət
8.Həsrət
9.Vətənsiz
10.Heybədə gəzən şeir
11.Şahid ol, günəş
12.Rəsul Həmzətova məktub
13.Şəhid atası Şərif qağaya məktub
14.Qafqaz
15.Cavid
16.Qaçaq Kərəm
17.Səfirə
18.Xarı bülbül

Povesti

Nabat xalanın çörəyi

Filmoqrafiya

1.Nəriman Həsənzadə (film, 2006)
2.Qəmbər Hüseynli (film, 2007)
3.Mən Hüseyn Arifəm… (film, 2010)

Xalq şairi Bəxtiyar VAHABZADƏ

240px-Bəxtiyar_Vahabzadə

Vahabzadə Bəxtiyar Mahmud oğlu (16 avqust,1925 – 13 fevral, 2009)- şair, dramaturq, ədəbiyyatşünas, 1945-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın xalq şairi (1984), filologiya elmləri doktoru (1964), professor, Azərbaycan MEA-nın həqiqi üzvü (2000), Azərbaycanın Əməkdar incəsənət xadimi (1974), Azərbaycan Dövlət mükafatı laureatı (1976), SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı (1984), M.F.Axundov adına ədəbi mükafatın laureatı (1988), Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı (1990), millət vəkili (1995, 2000).

Həyatı

Bəxtiyar Vahabzadə 1925-ci ildə Şəki şəhərində fəhlə ailəsində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarında ikən ailəliklə Bakıya köçmüşlər (1934). Burada orta məktəbi qurtarandan sonra ADU-nun filologiya fakültəsində təhsil almışdır (1942-1947). Universitetin aspiranturasında saxlanmış, “Səməd Vurğunun lirikası” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir (1951). Bədii yaradıcılığa 1943-cü ildə “Ana və şəkil” adlı ilk şerini çap etdirdikdən sonra başlamışdır. O vaxtdan dövri mətbuatda şeirləri, elmi məqalələri, rəyləri müntəzəm çap olunur. “Mənim dostlarım” adlı ilk kitabında toplanmış lirik şeirlərdə faşizmə qarşı mübarizədə qalib çıxmış xalqın duyğu və düşüncələri əksini tapmışdır. Onun lirik şeir və poemalarında, mənzum pyeslərində müasir dövrün problemləri lirik-fəlsəfi planda, yeni əlvan boyalarla təsvir edilir. “İkinci səs”, “Vicdan”, “Yağışdan sonra”, “Yollara iz düşür”, “Fəryad” və “Hara gedir bu dünya”, “Özümüzü kəsən qılınc”, “Cəzasız günah”, “Dar ağacı”, “Rəqabət” (1960-2003) pyesləri Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram Teatrında tamaşaya qoyulmuşdur. Tənqidçi-ədəbiyyatşünas kimi də fəaliyyət göstərmişdir. “Səməd Vurğunun həyat və yaradıcılığı” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir (1964). Azərbaycan Dövlət Universitetində Müasir Azərbaycan ədəbiyyatı kafedrasının professoru vəzifəsində çalışmışdır (1950-1990). 1990-cı ildə təqaüdə çıxmışdır. Azərbaycan MEA-nın müxbir üzvü (1980), sonra həqiqi üzvü (2000) seçilmişdir. 1981-ci ildə SSRİ Yazıçılarının VII qurultayında SSRİ Yazıçılar İttifaqı İdarə Heyətinin üzvü seçilmişdir. O, həmçinin Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının İdarə Heyətinin və Ağsaqallar Şurasının üzvü idi (1991). Ədəbi-bədii prosesin yorulmaq bilməyən təbliğatçısı və təşkilatçısı kimi tanınırdı. Azərbaycan KP Bakı şəhər Komitəsinə üzv və bir neçə çağırış Bakı xalq deputatları Sovetinə və X çağırış Azərbaycan Ali Sovetinə, 1995 və 2000-ci illərdə Azərbaycan Milli Məclisinə deputat seçilmişdir. 1976-cı ildə “Leninlə söhbət” və “Muğam” poemalarına görə Azərbaycan Dövlət mükafatına layiq görülmüşdür. “Qırmızı Əmək Bayrağı” və “İstiqlal” (1995) ordenləri ilə təltif olunmuşdur.
Bəxtiyar Vahabzadə 60-cı illərdən başlayan milli azadlıq hərəkatının öncüllərindən biri idi. O, 1958-ci ildə yazdığı “Gülüstan” poeması ilə iki yerə parçalanmış Azərbaycanın tarixi faciəsini dilə gətirmiş, rus və fars imperiyasının pəncəsi altında inləyən Azərbaycan xalqının azadlıq və istiqlal uğrundakı ədalətli mübarizəsinə qoşulmuşdur.
Bu poemaya görə 1962-ci ildə şair “millətçi” damğası ilə Azərbaycan Dövlət Universitetindən çıxarılmış, yalnız 2 ildən sonra işə bərpa edilmişdir. (Zəruri qeyd: Professor Şirməmməd Hüseynov Bəxtiyar Vahabzadənin işdən çıxarılmadığını bildirir: “Bəxtiyarı işdən çıxara bilməzdilər, çünki bu, ciddi ajiotaja səbəb ola bilərdi. Məcburən onu doktorluq müdafiəsi üçün elmi məzuniyyətə göndərdilər). Sovet rejimində milli varlığı tapdanan, hər cür məhrumiyyətlərə məruz qalan millətin dərdlərini rəmzlər və müxtəlif ədəbi üsullarla ifadə etmiş, iri həcmli poemaları və pyeslərində hadisələri ya tarixə, ya da başqa ölkələrə keçirərək öz millətinin dərdlərini dilə gətirmişdir. Birbaşa Sovet diktaturasını ifşa edən əsərlərini isə şair, sovet ittifaqı dağılandan sonra “Sandıqdan səslər” başlığı altında nəşr etdirmişdir.
B.Vahabzadə 70-dən artıq şeir kitabının, 2 monoqrafiyanın, 11 elmi publisist kitabın və yüzlərlə məqalənin, eləcə də tarixi və müasir mövzuda 20-dən artıq iri həcmli poemanın müəllifidir. Şairin əsərləri – şeir kitabları, dramları və publisistik yazıları dünyanın bir çox dillərinə, o cümlədən ingilis, fransız, alman, fars, türk, polyak, ispan, macar, keçmiş Sovetlər Birliyi xalqlarının dillərinə tərcümə edilmişdir.
2009-cu il fevral ayının 13-də, 84 yaşında uzun sürən xəstəlikdən sonra Bakıda vəfat etmişdir.

Xatirəsi

Türkiyənin Adana şəhərində Bəxtiyar Vahabzadə adına Sosial Elmlər Litseyi var.
Əsərləri[redaktə]1. Mənim dostlarım. Bakı: Azərnəşr, 1949, 65 səh.
2. Bahar. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1950, 49 səh.333666
3. Ədəbi heykəl. Bakı: Azərnəşr, 1951, 60 səh.
4. Dostluq nəğməsi. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1953, 63 səh.
5. Çinar. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1956, 62 səh.
6. Sadə adamlar (poema). Bakı: Azərnəşr, 1956, 124 səh.
7. Xalq şairi Səməd Vurğun. Bakı: ADU-nun nəşriyyatı, 1956, 129 səh.
8. Ceyran. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1957, 163 səh.
9. Aylı gecə. Bakı: Azərnəşr, 1958, 127 səh.
10.Şəbi hicran. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1959, 89 səh.
11.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1961, 273 səh.
12.Etiraf; Şəbi hicran. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1962, 187 səh.
13.İnsan və zaman. Bakı: Azərnəşr, 1964, 228 səh.
14.Bir ürəkdə dörd fəsil. Bakı: Azərnəşr, 1966, 236 səh.
15.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Gənclik, 1967, 411 səh.
16.Səməd Vurğun. Bakı: Azərnəşr, 1968, 346 səh.
17.Köklər-budaqlar. Bakı: Gənclik, 1968, 134 səh.
18.Dəniz-sahil. Bakı: Gənclik, 1969, 142 səh.
19.Dörd yüz on altı. Bakı: Gənclik, 1970, 133 səh.
20.Bir baharın qaranquşu. Bakı: Gənclik, 1971, 168 səh.
21.Dan yeri. Bakı: Gənclik, 1973, 260 səh.
22.Seçilmiş əsərləri (2 cilddə). I c. Bakı: Azərnəşr, 1974, 283 səh.
23.Seçilmiş əsərləri (2 cilddə). II c. Bakı: Azərnəşr, 1975, 250 səh.
24.Sənətkar və zaman. Bakı: Gənclik, 1976, 298 səh.
25.Açıq söhbət. Bakı: Gənclik, 1977, 173 səh.
26.Sadəlikdə böyüklük. Bakı: Yazıçı, 1978, 335 səh.
27.Açılan səhərlərə salam. Bakı: Yazıçı, 1979, 230 səh.
28.Pyeslər. Bakı: Gənclik, 1980, 355 səh.
29.Payız düşüncələri. Bakı: Yazıçı, 1981, 365 səh.
30.Muğam. Bakı: Yazıçı, 1982, 132 səh. (ərəb əlifbası ilə)
31.Vətən ocağının istisi. Bakı: Gənclik, 1982, 181 səh.
32.Seçilmiş əsərləri (2 cilddə). I c. Bakı: Yazıçı, 1983, 425 səh.
33.Seçilmiş əsərləri (2 cilddə). II c. Bakı: Yazıçı, 1984, 448 səh.
34.Səməd Vurğun. Bakı: Gənclik, 1984, 377 səh.
35.Özümüzlə söhbət. Bakı: Azərnəşr, 1985, 264 səh.
36.Dərin qatlara işıq (məqalələr). Bakı: Yazıçı, 1986, 318 səh.
37.Axı dünya fırlanır. Bakı: Yazıçı, 1987, 204 səh.
38.Gəlin açıq danışaq. Bakı: Azərnəşr, 1988, 210 səh.
39.Lirika. Bakı: Azərnəşr, 1990, 214 səh.
40.Ümidə heykəl qoyun. Bakı: Yazıçı, 1993, 124 səh.
41.Vətəndaş. Bakı: Gənclik, 1994,
42.Fəryad. Bakı: Azərbaycan, 1995,
43.Körpü çaydan uzaq düşüb. Bakı: Azərbaycan, 1996,
44.Bir ömür yuxu. Bakı: Azərbaycan, 1998,
45.İstiqlal. Bakı: Gənclik, 1999,
46.Ağıl başqa, ürək başqa. Bakı: Azərbaycan, 2000,
47.Ağ atlı oğlan. Bakı: Təhsil, 2002,
48.Əsərləri (I c.). Bakı: Azərbaycan, 2001, 544 səh.
49.Əsərləri (II c.). Bakı: Azərbaycan, 2002, 576 səh.
50.Əsərləri (III c.). Bakı: Azərbaycan, 2002,512 səh.
51.Əsərləri (IV c.). Bakı: Çaşıoğlu, 2002, 608 səh.
52.Əsərləri (V c.). Bakı: Çaşıoğlu, 2002, 504 səh.

Filmoqrafiya[redaktə]1. Akademik Yusif Məmmədəliyev (film, 2005)
2. Azərbaycan naminə (film, 2005)
3. Bakı bağları. Buzovna (film, 2007)
4. Bəxtiyar Vahabzadə (film, 1987)
5. Bəxtiyar Vahabzadə (film, 2003)
6. Bizim qəribə taleyimiz (film, 2005)
7. Böyük ömrün anları (film, 2006)
8. Dünya şöhrətli məzun (film, 2003)
9. Habil Kaman (film, 1984)
10.İstiqlal şairi (film, 1996)
11.Kamil (film, 1997) 12.Qəmbər Hüseynli (film, 2007)
13.Qisas (film, 1991)
14.Qızlar (film, 2007)
15.Liderlik missiyası. 1-ci hissə (film, 2008)
16.Mətbuat fədaisi (film, 2007)
17.Mirzə Babayev (film, 2001)
18.Muğam (film, 1995)
19.Muğamat var olan yerdə… (film, 2009)
20.Toğrul Nərimanbəyov (film, 1966)
21.Zirvəyə doğru (film, 2007)g

Kamran MURQUZOV.”DGTYB-nin uğurlu gənclər siyasəti”

10730926_708473925888118_1815156677351752954_n

1998-ci ilin sentyabrında Qazaxıstan Respublikasının Türküstan şəhərində keçirilmiş VIII Türk Dünyası Gənclik Günləri və Qurultayında təsis olunan Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (DGTYB) 1999-cu ilin iyun ayının 2-də Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin Kollegiyasında dövlət qeydiyyatına alınıb.Öz fəaliyyətini uluslararası hüquq qaydaları və Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası əsasında quran DGTYB çağdaş dönəmdə uğurlu gənclər siyasəti yürüdür.Geniş coğrafi arealı əhatə edən Böyük Türk dünyasına daxil olan dövlətlərin hər hansı birinin dilində yazıb, ədəbi-bədii yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan istedadlı yazarların təbliği yönündə yorulmaq bilmədən çalışmalar aparır.Azərbaycan-Türkiyə mədəni və ədəbi əlaqələrin daha da inkişaf etdirilməsi və genişləndirilməsi yönündə atılan və mühüm əhəmiyyət kəsb edən addımlar gənclər siyasətinin əsas istiqamətlərindən birini müəyyən edir.
Əsası Müasir müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu və memarı, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, ictimai-siyasi xadim Heydər Əlirza oğlu Əliyev tərəfindən qoyulan gənclik siyasəti bugünkü dönəmdə (mərhələdə)Türk dünyasının mədəni və ədəbi həyatında baş verən ən son olayları ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdıran DGTYB müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi üçün məqsədyönlü tədbirlər planı hazırlayıb, həyata keçirir.Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin sərəncamına əsasən, yaradılan və fəaliyyət göstərən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondu, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatları ilə əməkdaşlıq etməsi, maliyyə dəstəyi ilə layihələr həyata keçirməsi, xüsusilə də həmin layihələr çərçivəsində nəfis tərtibatla antologiyaların işıq üzü görməsi, layihələrdə fəallıq nümayiş etdirən gənc yazarların sertifikatlara və ödüllərə layiq görülmələri,həmin addımların geniş oxucu auditoriyası tərəfindən rəğbətlə qarşılanması və digər bu kimi humanist addımların atılması DGTYB tərəfindən qəbul edilmiş qərarların dövlət gənclik siyasətinə uyğun olduğunu bir daha sübut edir.
Xüsusilə də, 2013-cü il DGTYB üçün önəmli oldu.Çünki özünün 15 illik yubileyinə böyük təntənə ilə hazırlaşan DGTYB yenə də ənənələrinə sadiq qalaraq, genişmiqyaslı tədbirlər həyata keçirmək üçün Bakı şəhərində bir neçə layihə həyata keçirmək məqsədilə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi və Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun maliyyə dəstəyi ilə bir neçə layihə gerçəkləşdirdi.
Gerçəkləşən həmin layihələr çərçivəsində bir neçə antologiya və ya toplu işıq üzü gördü, ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdırıldı.Kütləvi informasiya vasitələrinin nümayəndələri isə öz növbəsində həmin faktorları diqqət mərkəzində saxlamağa müəssər oldular.
Ən önəmli layihələrdən biri Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə gerçəkləşən “Gənc Yazarların Bakı Görüşü” oldu.Layihə dövlət əhəmiyyətli olduğu üçün genişmiqyaslı tədbirlər fonunda respublikanın paytaxtı Bakı şəhərində, Rəşid Behbudov adına Dövlət Musiqi Teatrında həyata keçirildi.Respublikanın müxtəlif bölgələrində yaşayıb, ədəbi-bədii yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin nümayəndələrini bir araya gətirmək və şeir şöləni keçirmək baxımdan çox böyük əhəmiyyət kəsb etdi.Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulan “Çağdaş Azərbaycan ədəbi qurumları” kitabının ən yeni nəşri (ən son redaktə və dəyişikliklər edilməklə) Bakı şəhərində, “Nurlan” nəşriyyatı tərəfindən 180 səhifə həcmində, 1035 tirajla nəşr olundu.Tanıtım kitabında Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən dövlət qeydiyyatından keçmiş ədəbi birliklər, dərgilər, qəzetlər, veb saytlar haqqında məlumatlar öz əksini tapdı.Layihənin rəhbəri DGTYB Başkanı Sayın Əkbər Qoşalı oldu.
Həmin il Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Gənclər Fondunun maliyyə dəstəyi ilə gerçəkləşən “Türk Dünyası Gənc Yazarların Bakı Toplantısı” layihəsi çərçivəsində Sumqayıt şəhərində, “Bilik” Poliqrafiya Mərkəzi tərəfindən 200 səhifə həcmində, 2000 tirajla işıq üzü görən “Nakam şairlər” (Gənc yaşlarında həyata gözlərini yummuş yeni nəsil Azərbaycan şairlərinin şeirləri) kitabı geniş oxucu auditoriyasının istifadəsinə verildi.Kitabda nakam şairlər haqqında bilgilər və örnəklər yer aldı.Layihənin rəhbəri və kitabın ümumi redaktəsi yenə də DGTYB Başkanı Sayın Əkbər Qoşalının üzərinə düşdüşən.Layihə rəhbəri bu dəfə də bu məsuliyyətli işin öhdəsindən layiqincə gəlməyi bacardı.
2013-cü ilin noyabr və dekabr ayları DGTYB üçün əhatə dairəsinin genişləndirilməsi yönündə xüsusi əhəmiyyət kəsb edən bir dönəm (mərhələ) kimi yadda qaldı.Respublikanın müxtəlif bölgələrində yaşayıb, ədəbi-bədii yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin nümayəndələrinin DGTYB üzv qəbul edilməsi kimi səciyyələndi.2012-ci ildə Azərbaycan Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilən “Bölgələrdə yaşayan yaradıcı gənclərlə görüşlər” layihəsi çərçivəsində Sumqayıt şəhərində, “Bilik” Poliqrafiya Mərkəzi tərəfindən 240 səhifə həcmində, 500 tirajla işıq üzü görən və bölgələrdə yaşayan gənc yazarların yaradıcılığından örnəkləri özündə cəmləşdirən “Bölgələrdən səslər” kitabının (əslində həmin kitabı antologiya da dalandırmaq olar) birinci hissəsində respublikasının 28 şəhər və rayonumuzdan 75 yazarın yaradıcılıq nümunəliri dərc oluanaraq, ilk dəfə olaraq, respublika səviyyəsində ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdırılıd.Respublikanın aparıcı kitabxanalarına pulsuz paylandı.Layihənin rəhbəri DGTYB Başkanı Əkbər Qoşalı, kitabın tərtibatçısı isə DGTYB Baş katibi Rəsmiyyə Sabir oldu.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü
Bakı şəhəri.29 noyabr 2015-ci il.

Kənan AYDINOĞLU.””Nəriman Həsənzadə yaradıcılığında “istedad” anlayışı”

1902788_614529541965133_896121757_n

Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatında özünəməxsus yeri var şair-dramaturq Nəriman Həsənzadənin.Keşməkeşli, əzab və əziyyət dolu şərəfli ömür yolu keçmiş yubilyar müxtəlif illədə qələmə aldığı ədəbi-bədii nümunələrdə, poeziya örnəklərində daha çox oxucunu düşündürən məsələlər ətrafında özünəməxsus bir tərzdə-şair-filolosof olaraq, fikir mübadiləsi aparmağı bacarır özü də ustalıqla-peşəkarlıqla.
Yaradıcılığı boyu daha çox ictimaiyyət nümayəndələrini həyatı boyu düşündürməyə vadar edən əhəmiyyətli məsələlərə yönəltməyə müəssər olan geniş oxucu auditoriyasının rəğbətini qazanmış Sevimli, sevimli olduğu qədər də əziz və qayğıkeş insan, istedadlı qələm sahibi Nəriman Həsənzadə öz dəsti-xətti ilə yaşadığı dönəmdə (xüsusilə də sovet hakimiyyi illərdən bu günə qədər) həm müasirlərindən, həm də yaşıdlarından zəngin yaradıcılıq yolunu keçməsi baxımından köklü sürətdə fərqlənir.Bədii ədəbiyyatda həyatı əks etdirmənin hər üç növündən (istər lirik, istər epik, istərsə də dramatik) məharətlə istifadə etməklə yeni yaradıcılıq nümunələri ərsəyə gətirməyə müəssər olan müəllif oxucusu ilə daim ünsiyyətdə olmağa çalışır.Bu humanist addımı, təbii ki, geniş oxucu auditoriyası tərəfindən həm müsbət qarşılanır, həm də gələcək üçün zəmin hazırlayır.İlk baxışda müdik-filosof təsiri bağışlayan şair Nəriman Həsənzadə hər şeydən öncə xalqın keçmişinə, bu gününə müraciət etməklə qədim və tarixi ənənələrə malik olan böyük bir xalqın-Azərbaycan xalqının şairi olduğuna görə çox xoşbəxt görünür.Şairlik özü də əslində Nəriman Həsənzadə üçün öncədən müəyyən edilmiş dərin fəlsəfi hikmətdir.Həyarl boyu öz fəlsəfi dünyagörüşünə sadiq qalmağı bacaran və günbəgün bu dərk olunmuş fəlsəfi hikməti inkişaf etdirməyə müəssər olan Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının zənginləşməsi yönündə öz töhfəsini verən istedadlı yazarlardan biri və bəlkə də ən birincisi elə əslində Nəriman Həsənzadədir.
Şair anlayaşı isə məxsusi olaraq, geniş oxucu audiyoriyasının nəzərindən yayınmır.“Şairi itlərdən qoruya bilmir” şeirini deyilənlərə ən bariz nümunə kimi göstərmək olar:

Şirin xatirədir bu acı xiffət,
Şair taleyindən yarıya bilmir.
Niyə sağlığında susur cəmiyyət,
Şairi itlərdən qoruya bilmir?!

Özü də fikir vermişəm, Sevimli Xalq şairimiz Nəriman Həsənzadənin ədəbi-bədii yaradıcılığında “istedadlı” və “istedadsız” anlayışına rast gəlinir.Dolayısı yolla müəllif müxtəlif məqamlarda hər iki anlayışı qarşılaşdırır, müsbət və mənfi cəhətlərinə aydınlıq gətirir.
Nəsr sahəsində ən uğurlu nümunələrdən hesab olunan “Nabat xalanın çörəyi” povestinin oxucusu Lalə Rasim qızına sevgi və sayqıyla həsr etdiyi “Lalə Rasim qızına” şeirində yer alan aşağıdakı bənddə atası dəmirçi Əliməmməd kişiyə müraciətlə yazdığı bənddəki fikir öz dolğunluğu ilə diqqəti cəlb edir:

Niyə istedadlı arxasız olur,
Niyə istedadsız güclüdür, ata?

Akademik Bəkir Nəbiyevə həsr etdiyi “Dünyada tərfili bir gün olmadı” şeirində öz fəlsəfəsini qətiyyətlə ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdırmaqdan çəkinmir.Eyni zamanda inkişafı üçün də zəhmətə qatlaşır və sualın cavabını sanki qələm yoldaşı Bəkir Nəbiyevdən soruşub, öyrənməyə çalışır:

Niyə istedadsız düşür qabağa,
İstedad arxadan ona əl çalır?

Çağdaş dönəmdə də öz zəngin yaradıcılıq yolunu uğurla davam etdirən milyonların sevimlisi, lirik şeirlərin müəllifi USTAD Nəriman Həsənzadəyə yeni yaradıcılıq uğurları diləyirəm!
İnşAllah səsinizin və xoş xəbərlərinizin Ana yurdumuz AZƏRBAYCANIMIZIN əzəli və əbədi torpağı-QARABAĞDAN gəlməyi diləyi ilə

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.
Bakı şəhəri.13 mart 2016-cı il.

Günel Süleymanovanı doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (17 fevral 1990-cı il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Rəhbərliyi və Kollektivi Sizi, doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, bol-bol uğurlar diləyir! Dodaqlarınızdan gülüş, yanaqlarınızdan təbəssüm əskik olmasın! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun! AMİN! İnşAllah!

Mətbuat xidməti

Orxan Süleymanovu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (17 fevral 1990-cı il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Rəhbərliyi və Kollektivi Sizi, doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun! AMİN! İnşAllah

Mətbuat xidməti

Aşıq ədəbiyyatında işlənən şeir janrları

Baglama_turc_manche_long

Qoşma

Aşıq ədəbiyyatının ən geniş yayılmış janrlarından biri də Qoşmadır.Hər bəndi dörd misradan və hər misrası on bir hecadan ibarət olan şeir şəklinə Qoşma deyilir.Ədəbiyyatşünaslıqda qoşmaya
“məhəbbət şeiri” və ya “aşiqanə şeir” də deyilir.Qoşmanın ilk bəndində birinci və üçüncü misralar sərbəst olur.İkinci və dördüncü misralar isə bir-biri ilə qafiyələnir:abcb.Sonrakı bəndlərdə isə ilk üç misra öz aralarında qafiyələnir, dördüncü misra isə birinci bəndin ikinci və dördüncü misrası ilə qafiyələnir:çççb,dddb…Qoşmada bəndlərin sayə tək və cüt olur.Azərbaycan Ədəbiyyatında bəzi qoşmalar 3,5,7; bəziləri isə 2,4,6,8 bənddən ibarət olur.Qoşmanın son bəndində müəllif adətən öz təxəllüsünü göstərir.Həmin bənd “möhürbənd” adlanır.Ədəbiyytaşünüslıqda son bəndə bəzən “tapşırma” da deyilir.Qoşma əsasən heca vəznində olur.Misra daxili bölgü 6+5,5+6,4+4+3 şəklində olur.Aşıq ədəbiyyatında və klassik ədəbiyyatda da işlənir.
Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində özünəməxsus yer tutan görkəmli xalq şairlərimizin də yaardıclığında qoşma janrında yazılmış şeirlərə rast gəlinir.Məsələn,Nəriman Həsənzadənin “Mən”,”Ay Həkim”,Zəlimxan Yaqubun “Gəlib”, “Dəli olmağıma bir addım qalıb”,Bəxtiyar Vahabzadənin “Bakıyla Təbrizin ararsındayam”,”Səninlə dünyada bəxtiyram mən” və

Gəraylı

Aşıq ədəbiyyatının ən geniş yayılmış şeir janrlarından biri də gəraylıdır.Hər bəndi dörd misradan, hər misrası 8 hecadan ibarət olan şeir şəklinə Gəraylı deyilir.Gəraylının ilk bəndində birinci və üçüncü misralar sərbəst olur.İkinci və dördüncü misralar isə bir-biri ilə qafiyələnir:abcb.Sonrakı bəndlərdə isə ilk üç misra öz aralarında qafiyələnir, dördüncü misra isə birinci bəndin ikinci və dördüncü misrası ilə qafiyələnir:çççb,dddb… Gəraylıda bəndlərin sayə tək və cüt olur.Azərbaycan Ədəbiyyatında bəzi gəraylıda 3,5,7; bəziləri isə 2,4,6,8 bənddən ibarət olur.Gəraylının son bəndində müəllif adətən öz təxəllüsünü göstərir.Həmin bənd “möhürbənd” adlanır.Ədəbiyytaşünüslıqda son bəndə bəzən “tapşırma” da deyilir.Gəraylı əsasən heca vəznində olur.Misra daxili bölgü 4-4, 5-3, 3-5 şəklində olur.Aşıq ədəbiyyatında və klassik ədəbiyyatda da işlənir.

Klassik ədəbiyyatda işlənən şeir janrları

QƏZƏL VƏ ONUN XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Klassik ədəbiyyatın ən geniş yayılmış şeir janrlarından biri də qəzəldir.Qəzəl ərəb mənşəli sözdür.”Qadına məhəbbət” mənasını bildirir.Yaxın Şərq ədəbiyyatında daha çox istifadə olunur.Müxtəlif bəhrlərdə yazılır.Daha çox əruz vəzninnin həzəc və rəməl bəhrində olur. Beytlərin sayı 5-10 olur.(daha çox 7 beyt)
Qəzəlin ilk beytinin hər iki misrası öz aralarında qafiyələnir :aa. Sonrakı beytlərdə isə birinci misra sərbəst olur, ikinci misra birinci beytin hər iki misrası ilə qafiyələnir: ba,ca, ça,da…
Qəzəlin ilk beyti “mətlə beyt” adlanır. Günəşin doğulduğu yer mənasını bildirir. Bu da qəzəlin ilk beyti olduğunu göstərir.
Azərbaycan Ədəbiyyatı tarixində ana dilində yazılmış ilk qəzəlin müəllifi İzzəddin Həsənoğludur .Ədəbiyyatımızda qəzəlin ən gözəl nümunələrini İmadəddin Nəsimi, Şah İsmayı Xətayi, Məhəmməd Füzuli və başqaları yaradıb.

QƏSİDƏ VƏ ONUN XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Klassik ədəbiyyatın ən geniş yayılımış şeir janrlarından biri də qəsidədir.Qəsidə də ərəb mənşəli sözdür.Yaxın şərq ədəbiyyatında daha çox istifadə olunan şeir janrlarından biridir. Dəbdəbəli,təntənəli üslubu ilə seçilir. Qafiyə quruluşu qəzəldə olduğu kimidir. aa,ba, ca, ça, da,.Qəsidədə beytlərin sayı 15-200 arası olur.Daha çox saray ədəbiyyatında işlənib.
Qəsidənin məzmununa görə əsasən aşağıdakı növləri var:
1.Tövhid 2.Minacat 3.Nət 4.Mədhiyyə 5.Fəxriyə 6.Həcv 7.Mərsiyə
Tövhid-Allahın birliyinin tərənnümü
Minacat-Allaha yalvarış
Nət-Peyğəmbərin tərifi haqqında
Mədhiyyə-hökmdarın tərifi haqqında
Fəxriyə-Şairin özünün şairlik qüdrətindən bəhs edilir.
Həcv-Tənqidi məzmun daşıyır.
Mərsiyə-Müqəddəs şəxslərin və ya yaxın qohumun ölümü münasibəti ilə yazılan şeir növü.

QİTƏ VƏ ONUN XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Klassik ədəbiyyatda işlənən şeir janrlarından biri də qitədir.Qitə ərəb mənşəli alınma sözdür.”Parça”, “hissə” mənasını bildirir.Qitə öz qafiyə quruluşuna görə qəzələ və ya qəsidəyə oxşadığı üçün belə adlanır.Ancaq qəzəldən və qəsidədən fərqli olaraq, ilk beyti qafiyəlnmir: ab.Sonrakı beytlərdə isə ikinci misra birinci beytin ikinci misrası ilə həmqafiyə olur: cb, çb, db və s.
Qitə həcmcə kiçik olur.Daha çox 2-10 beytdən ibarət olur.Qitə, əsasən, ictimai-siyasi, əxlaqi-fəlsəfi mahiyyət daşıyır.Qitənin son beytində müəllif öz adını göstərmir.

MƏSNƏVİ VƏ ONUN XÜSUSİYYƏTLƏRİ

Klassik ədəbiyyatda işlənən şeir janrlarından biri də Məsnəvidir. Məsnəvi ərəb mənşəli sözdür.”İkilik” mənasını bildirir. Ancaq hər ikilik məsnəvi adlana bilməz.Məsnəvi olması üçün misralar bir-biri ilə qafiyələnməli və bir fikri
Ifadə etməlidir. Məsnəvi öz qafiyə quruluşuna görə həm qəzəldən, həm qəsidədən, həm də qitədən tamamilə fərqlənir.
Məsnəvinin hər iki misrası öz aralarında qafiyələnir: aa, bb, cc, …Məsnəvidə beytlərin sayı çox olur. Məsnəvinin belə qafiyələnməsi şairrə imkan ayardır ki, öz fikrini daha qabarıq şəkildə bildirsin.
Məsnəvi formasında həm şeir şəkli, həm də şeir janrı var. Ədəbiyyatımızda bir çox sənətkarları məsnəvi yazıblar.
Məsələn, Ə.Xəqani “Töhfətül-İraqeyn”, Ş.İ.Xətayi “Dəhnamə” və s.

Abdulla MƏMMƏD.Yeni şeirlər

abdullamuellim

GERÇƏK YUXULU GECƏ.

Abdulla Məmməd

Bu gecəni sükut yeyir,
Bu gecə-sənsiz bir gecə.
Sənli günü həsrət geyib,
Bu gecədən çətin keçəm.

Bu gecə neçə söz ölüb-
Dirilir,qatır başımı.
Bu gecə-göydən süzülən
Ulduz-ulduz göz yaşımı?!

Üzümdə ayın işığı,
Gözümdə dərd gecələyir.
Üzür məni tənhalığım,
Ürəyimi gecə yeyir.

Üşütməzdi qəm sevgimi,
Gəlməzdi həsrət qapıma.
Ulduzları təsbeh kimi
Düzsəydim sevda sapına.

Ulduzların misra-misra
Durulsam süd baxışında,
Nə dərdim olar,nə yaram-
Yuyulsam söz yağışında.

Gilə-gilə gilələnir,
Ulduzlar göyün üzündə.
Sanki göydən nur ələnib
Zülməti yuyur gözümdən.

Ay öpdükcə baxışımı,
Təskinləşir ürəyim də.
İçib ulduz yağışını,
Söz cücərir ürəyimdə.

GECƏLƏR GÜNDÜZLƏR
Abdulla Məmməd.
(Şair dostum Yavuz Cəlilə)
****
Gecənin sükutu,gündüzün küyü-
Ovsunlu görünür bu günlər mənə.
Gündüzün əlindən gözünü döyüb,
Gecə tənhalığı düyünlər mənə.
****
Gecənin üzündə süni təbəssüm,
Gündüzün gözündə ögey işartı…
Gündüzlər arxamca sürünən ölüm,
Gecələr önümdə gözün ağardır.
****
Bezikib qulağım boş vədələrdən ,
Gözünü gizləyir “gəl-gəl” deyənlər.
Gündüzü ötürüb daş vədələrdə,
Gecə baş girləyir daşı öyənlər.
****
Yorulur gümanı gəzən gözlərim,
Susayır ürəyim dərd çəkə-çəkə.
Yolları həsrətlə üzən gözlərim,
Damır misra-misra, yol çəkə-çəkə.
****
Əriyir günlərim vaxt axarında,
Gecəli-gündüzlü ömürdür gedən.
Yollar tək yapşıb ayaqlarımdan,
Hallalım qoyarmı haramı güdəm?!
****
Gündüzlər dünyadan bezən əllərim,
Gecələr havadan aslı qalır.
Ovcunda ürəyə dözən əllərim,
Tənha bir qüssədən asılı qalır.
****
Taleyim Tanrının ixtiyarında,
Əllərim varağa ürəyin açir.
Ürək boşaldiqca söz axarında,
Ruhum sübh çağının dalınca qacır…
****
Bu da bir ömürdür ağlı-qaralı,
Qarişir gecəmə gündüzüm mənim.
Gündüzün əlindən günüm qaralır,
Gecənin əlində gün üzür məni.
****
Gecənin sükutu,gündüzün küyü-
Yaman ovsunlayır bu günlər məni.
Zaman dəyirmanı gündüzü üyüb,
Gecə tənhalığa düyünlər məni.

Abdulla Memmed
Azərbaycan. Quba.
05.11.2015

BAŞ ALIB GEDİRƏM ÜZÜ PAYIZA.

Abdulla Məmməd.

Hər günüm ömürdən qaçan ilmədi,
Əlim günlərimə çata bilmədi.
Sözlə eşqə ocaq çata bilmədim,
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Kiminin qəlbində fikir daşıyam,
Kiminin həmdəmi fikirdaşıyam.
Bir ürək nə qədər fikir daşıyar?
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Novruz tonqalında illər qalanır,
Alın qırışımda səhvlər qalanır…
Yanlış, etirafmı mənə qalanı?!
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Varı ehsan edən yoxundan çəkir,
Yada doğmalaşan yaxından çəkir.
Gecələr ömrümü yuxumdan çəkib
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Ürəyi kinlilər dərdə yaramır,
Sevincə sülənən yerdə yarımır…
Qədərlə sarıyıb həsrət yaramı
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Sevinc məndən qaçır, dərd məndən kəsir,
Günlərim gümanın əlində əsir.
Didərgin şərqisi dilimdə əsir,
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Yağı tapdağında yurd üzü qara,
Gözləri yol çəkən dərd üzü qara.
Yurdumda yuvasız, pərt, üzüqara,
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Gün günə calanır, axar su kimi
Axır yaddaşıma bahar su kimi.
Deməyin dünyaya tamarzı kimi
Baş alıb gedirəm üzü payıza.

Abdulla Memmed.
Azərbaycan. Quba.

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər

FİLLƏR DƏ AĞLAYAR

Dolaşıb yanımda öz adətinlə
Atılıb düşürsən, oyun açırsan.
O şıltaq, o şeytan təbiətinlə
Hərdən yıxılırsan, durub qaçırsan.

Sənə qoşulurdum həmişə mən də
Hay-küy də salırdın, qab da qırırdın,
Qəlbinə dəymirdim.
İşdən dönəndə
Sən mənə nağıl da danışdırırdın.

Bu gün elə deyil, kədərliyəm mən,
Şıltaq oyunların açmır qəlbimi.
Əlini qeyzlə çəkdim üzümdən,
Baxdın gözlərimə oxlanmış kimi.

Mən heç vaxt qəlbinə toxunmamışdım,
Bu gün ürəyimdən xəbərin varmı?
Baxdın gözlərimə — gözlərim yaşdı,
Kişi də…
Ata da heç ağlayarmı?

Yox. Yox, sən uşaqsan, kişiksən hələ,
Atanı ağladan səbəb var, qızım.
Azman görkəmiylə o fillər belə
Bəzən dözməyərək ağlayar, qızım.

Həyat bəsləyibdir möhkəm, sərt məni,
Heç vaxt bilməmişəm bahardı, qışdı.
Aldığım zərbələr, aclıq, dərd məni
Heç zaman, heç zaman ağlatmamışdı.

Baban bu dünyadan köçüb gedəndə
Atanın indiki yaşında idi.
(Atalar gənc ölür…
Kim bilir mən də…)
Onda ağlamadım, fəqət qəm yedim.

Nənən də öləndə ağlamadım mən,
Qəlbimə axırdı gözümün yaşı.
Deyirlər, su içir saçlar ürəkdən,
Budur bax,
Ağarır atanın başı.

Gülüm, bilirsənmi şairdir atan,
Söylə, bilirsənmi, şairlik nədir?
Gözümün yaşını bu gün axıdan
Səbəb də, günah da şairlikdədir.

Yox, təvazökarlıq tutmur bu yerdə,
Şairəm, özü də yaxşısındanam.
Bunu yüz yol deyib tənqidçilər də,
Lap heç dəməsinlər.
Məgər nadanam?!

Gücümü, qüvvəmi görmürəm məgər,
Məgər mən görmürəm yaxşını, pisi?
Öz zövqüm mənimçün dünyaya dəyər,
Gəlsə də dünyanın min tənqidçisi.

Bir də
İndi şair artıb o qədər,
Bahar seli kimi hey gəlir ardı.
Onların yanında mənim kimilər
Puşkindi, Sabirdi, Pol Eluardı.

Düzdür, şeiriyyətin yolunda mən də
Elə bir uca dağ yaratmamışam.
Lakin xoşbəxtəm ki, sözü deyəndə
Bir əvəz almağa can atmamışam.

Mən çalışmamışam xoşa gəlməyə,
Çoxları ucalıb bu yolla, nə qəm.
Dalda dodaq büzüb, üzə gülməyə
Can bala, əvvəldən öyrənməmişəm.

Şair var, görürsən, hər kəlmə başı
“Dərdin alım” deyir qadınlar kimi.
Baxırsan gövdəsi dəyirman daşı,
Hərlənir sənətdə payı var kimi.

Ötəri insana, ötəri hissə
Şeir yazmamışam. Şadam buna da.
Nəğməmin ürəyi vətən deyilsə,
Mənə oğul deməz doğma ana da!

Lakin sözlərinə çox inandığım,
Dönməz, ləyaqətli insan sandığım,
Şəninə nəğmələr qoşduğum insan
Qəlbimi tapdadı bu gün, balacan.

O dedi üzümə:
“Lazımsa əgər,
İnsan sözünü də dəyişməlidir.
Tufanlara qarşı dursa bir nəfər
Xəstə yatağından qaçan dəlidir…”

O dedi:
“Nəsimi dönsəydi bir an
Söylə diri-diri soyulardımı?
Cordano Bruno hətta yalandan
Dönsəydi, tonqalda kül olardımı?”

Bunları o dedi,
O dedi, bəli,
Quruyub mən daşa döndüm az qala.
Mərdliyin, sərtliyin uca heykəli –
Mən ona bu sayaq baxardım, bala.

İndi ağlayıram mən bu dərd ilə,
Yandırır sinəmi qəm-qubar, qızım.
Azman görkəmiylə o fillər belə
Bəzən dözməyərək ağlayar, qızım.

Yerə təbaşirlə çəkib xanalar,
Siz dünən həyətdə oynayırdınız.
Sənin özün kimi qəşəng bir qız var,
Çığallıq elədi oyunda o qız.

Balaca əlini ölçə-ölçə sən
Sübuta yetirdin haqq olduğunu.
O qız da dönmədi öz dediyindən,
Durub seyr edirdim kənardan bunu.

Nəsihət verməyi sevir böyüklər,
Yanaşıb mən səni danladım bir az.
Özgə uşağına adam nə deyər? –
Sənə açıqlandım, dedim: yaramaz!

Dedim güzəştə get, olsan da haqlı!
Oyundan kənara çəkildin həmən.
Baxdın gözlərimə sən qaşqabaqlı,
Hönkürdün, hıçqırdın, ağladın birdən.

Mənə haqsız dedin; haqlıykan dönmək
Balaca qəlbinə gəldi ar, qızım.
Uşaq heç,
Haqsızlıq önündə demək
Bəzən böyüklər də ağlayar, qızım.

Mənə “sözlərini dəyiş!” söyləyən
O əmi görəydi səni bu anda!
Görəydi atanın önündə də sən
Sözündən dönməyib məğrur duranda.

Balaca boyunu,
Şah vüqarını
Görüb bir xəcalət çəkəydi barı.
Görəydi özünü, övladlarını
Dönməyib ölümə tapşıranları.

İnsanlar bir ömür yaşayır ancaq,
Demək sürünmək də, uçmaq da olar.
Çətindir kürrənin üzünü tapmaq,
Şüşə güzgününsə bircə üzü var.

Bir üzlü, bir sözlü – demiş atalar,
Yüz ildir belə bir ömrün bir günü.
Bu odlar yurdunda bir məsəl də var:
Kişilər yalamaz tüpürdüyünü.

O isə yaladı,
Hətta mənə də
Belə rəzaləti gördü məsləhət.
Bax, qızım, gözlərim doldu yenə də,
Sinəmdə nifrətə döndü məhəbbət.

Sən başa düşməzsən, uşaqsan hələ,
Atanı ağladan səbəb var, qızım.
Azman görkəmiylə o fillər belə
Bəzən dözməyərək ağlayar, qızım!

1967

ADSIZ ŞEİRLƏRİM

Ad qoymuram sizə mən
Təzə olmuş uşaqtək.
Düzdüz, körpəliyindən
Uşaq ad alsın gərək.

Ad veririk biz bəzən
Əzvaylara – Mehriban,
Qorxaqlara – Qəhrəman,
İdbar insana – Mələk,
Çirkin insana – Çiçək,
Cəllad insana – Adil,
Nadan insana – Aqil…

Bəzən də çirkin adda
Rast gəlirik ilahi,
Gözəl-göyçək qadına.
Belə olur həyatda –
Çox zaman bənzəməyir
İnsanlar öz adına.

Ey adsız şeirlərim,
Ad qoymuram sizə mən.
Qəlbimin parçasıtək
Qopdunuz ürəyimdən.
Bircə onu bilirəm
Yaranıbsız, varsınız.
Yaşamağa haqqınız
Olsa
Ad alarsınız!

Rahilə DÖVRAN.”Özümə”

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

“Mənim dünyam” – silsiləsindən

Dövran, ömür boyu qaldın intizar,
Qışda güllü yaza, yayda xar qara.
Səndən yan ötmədi kədər, ahu-zar,
Sahib olsan belə,vəfadar yara.

Qüssəli çox günlər bir-birin qovdu,
Nə eynin açıldı,nə qəlb ovundu.
Fələk hey söylədi:-meydan onundu,
Könül aldı saysız,hesabsız yara.

Bəzən göz qaranı,ağı seçmədi,
Nə əkdin dəryazın, məhsul biçmədi.
Bir loxman boğazdan, haram keçmədi,
Sənə həyan oldu, Pərvərdigara.

Olmadı verdiyin “çörəyin duzu”,
Üşütdü qəlbini, dostların buzu.
Üzsə də dönüklər səntək ulduzu,
Oldular önündə, hey üzü qara.

Hər zaman ümidin Rəbbin, qələmin,
Mübarək dilində, hey dua, amin.
Qələmdən süzülən nəğmələr min-min,
Qıymasın Yaradan səntək Nigara.

Qail ol qismətin halal azına,
Gəl, sitəm eyləmə alın yazına.
Yurdda vurğun hamı, xoş avazına,
Sevin, qul olmadın sərvətə, vara.

Qəmi-qəm üstünə az yığ,-ütülə,
Könül ver bülbülə, könül ver gülə.
Keçir qısa ömrü şən,gülə-gülə,
Dön Dövran, yenə dön, güllü bahara.

Sündüs ARSLAN AKÇA.”AŞK DİYORDU ŞUARA”

Her şair; biraz deli, biraz veli ve çokça hüzün… Kahkahaları arasında süzülen gözyaşlarına tanık olursunuz. Gözlerinde taşır bütün yükünü, çocuklaşan bakışlarına daldıkça, kendinizi dipsiz bir kuyuda bulursunuz.
Ki şair dostlarınız olduysa her birlikteliğiniz özleme gebe kalarak gider. Heyecanla, umutla ve belki aç, susuz gibi beklerken gidişleri yüreğinizde derin izler bırakır. Nihayetinde öyle de oldu. Heyecanlı bekleyişim dört gün içinde kış güneşi gibi söndü. Yüreğimin yorgunluğu bedenimi aştı. Şiir meclislerinin özlemi gitmeden köşesine kuruldu. Sobadan çıkan çıtırtılar eşliğinde çayını yudumluyor.
Gittiniz sessiz sedasız, şiirlerinizi gömerek yüreğime. Gittiniz gelme umuduna beleyerek yüreğimi. Belkiler biriktiriyorum yine. Ömrün kalanına şiir üfleyerek…

“Ne zaman ay çıkar bir hüzün çöker
Aşığın, düşlere bin umut eker
İhsan et, bir gece gel ey Mahpeyker
Varsan şad olurum yoksan ölürüm // Kenan Yavuzarslan”

Şairin şiirlerinde, edasıyla ince ve ay parçası yüzüyle dolaşan Mahpeyker, ‘’kadın şiirdir’’ diyen başka bir şairi hatırlattı.
Şair, Mahpeyker’i yüreğimize nakış nakış işleyip gitti. Şiirin hikâyesi de şiirler kadar güzeldi. Tebessümü yüzümüze sadaka niyeti ile bırakıp…
Şiir yeni başlıyordu. Niksar ve Tokat’ta art arda iki gün iki gece süren şiir şölenleri yeni başlıyordu, kırk gün kırk gece sürecekmiş gibi.
Evet, şiir yeni başlıyordu ve şuaranın toplandığı bugünde yürekler şiir devşiriyordu. Biz susuyorduk dizeler konuşuyordu bu gece. Ruh, kana kana nasipleniyordu dizelerden.

Ve Sustu Kuşlar
‘’…
Hayat
Bir damla su kaçağı serinliğinde çarptı yüzüme
Denizin çalıp kaçtığı kum taneleri doldurdu gözlerimi
Acıttım büsbütün iki büklüm yüreğimi
Sıktıkça dişlerimi inci doğurdu bakışlarım
Sustu içimde kuşlar // Hava Köseoğlu ‘’

Parmaklarım okşuyor ağrıyan dizelerin saçlarını. Sustukça kuşlar, büyüyor çığlıklarım. Dizeler kalbimin nabzını tutuyor. Öylece bırakıyorum kendimi…
Derin bir suskunluk sarmalamış salonu, büyü bozulacakmış gibi. Bir güzel adam kalkıyor yerinden sahneye doğru. Duruşu mütevazı, yüreği engin… Bütün yaşanmışlıklar yüzünde yer bulmuş kendine
Dilimize dolanan o güzel türkü ki şairin yüreğinden kopup gelen dizelerden ve şairin hayatından kesitler biliyorsanız bir o kadar daha anlamlı oluyor şiir de türkü de…
‘’yazın yağar kar başıma’’ diyor Osman Nebioğlu,

“Hışır Osman yanar bitmez
Ocak içte baca tütmez
Zalim felek sanki yetmez
Bir de vurur yâr başıma.”

Bu şiir ve ezgi ile ilk görev yerim olan Erzurum’da tanışmıştım. Odur budur da söylenir dilden dile, dokunur gönüllere…
Alkışlar şiir içindi, şair içindi ve devamı içindi. Kendisine kalan, alkışlar bir de yürek terinden damlalar olan dizeler…
Zaman akıp gidiyordu. Tenler eskiyordu zaman içinde. Kıyametler koparıyordu şair, bazen de durağanlaşıyordu… Hayatın sundukları ve yerden yere vuruşları iyiden iyiye güçlendiriyordu şairi. Sabrın ve tevekkülün sırrına erince insan gülüp geçebiliyordu sıkıntılarına. Kabulleniş sarmaladıkça yüreği, sevgi bayrak açıyordu. Dört bir yanın rengârenk çiçeklerle donanıyor. Hüzün de bu bahçenin çiçeklerindendi hiç solmayan…
Ve şair bir hüzün çiçeğinden geliyordu;

“düşsel varlığın belki gözlerimde kalan,
sen ey hüzün bulutum,
sen girmeye başladın ya düşlerime,
ben, beni unuttum
yıldızlara gözlerimi emanet ediyorum,
çoban yıldızına ıslığımla,
“sevda yüklü kervanlar” şarkısını dinletiyorum.
ve her uyanışımda senli geceden
sensiz sabaha // Nermin Akkan”

Öyledir…
Parmakları tütün gözleri hasret kokan bir uykusuz düş görürken gündüz vakti, bir martı simidini düşürürken denize, su yutarken bir balık, bir yalnız göğe batırırken kirpiklerini ve kararırken gün aniden; bir sahil kasabası Eylüle, Eylül güze, güz hüzne, hüzün yağmura döner yüzünü.
Birkaç damla düşer kâğıda ve adı: ‘’şiir’’ olur.’’ diyor şair; Yavuz Doğan. Ve ardından

‘’Seni sevmek aynada gördüğüm yüze bakıp
Kudretini yeniden anlamak Yaradan’ın
Kimliğimi sahipsiz bir yetime bırakıp
Yelkovan suretiyle sahibi olmak anın. ‘’

Şiir doruğa doğru tırmandıkça şairinde bakışlar bir o kadar aşağı iner. Ruhundaki inceliği ve mahcubiyeti duruşundan, gözlerinden okursunuz. Gidip gelmeler boy verir yüreğinde. Bazen an’a sığdırılan kahkahalardan gözyaşı bırakır size. Ve sessizlik çöker üzerinize, şiir dersiniz…

“Tanımam Leyla, Şirin; Aslı’nın da aslıyım!
Son asırlık sevdanın, sürüp giden faslıyım;
Gülistanı tarumar bülbül gibi yaslıyım!
Can evime kor alev düştü seni beklerken!”

Dizeleri ile gelir Deniz Garipcan. Gönlünü kalemine yaslayan güzel… Sesindeki sükûnet, yüreğin çırpınışlarına gem vurmuş sanki. Ve şiirler açılan kapı ve şiirler yüreğin gözesi şairde.
Süzgün bakışlarımda sürgün veriyordu hüzün. Bu bahar epey yol alacağa benzer. Toprak uyandıkça kökleneceğe benzer.
Sarı sıcağın koynunda ter döküyorum. Dumanı üstünde duygular, is tutacak zaman sonra.
Karasına vebal çalacağım biliyorum. Tutacak iki yakamdan yine.
Hüzün şairinin dizeleri dolanıyor dilime,

“Heybemde derviş işçiliği bir sabır
Uyur da uyanamaz ömrü vefasız olanlar
Sahi ne çok insan büyütmüşsün gözüm
Yerini y’ellere bırakan // Recep Yılmaz”

Dağılmıştık her birimiz farklı iklimlerin sığınağına. Etrafımızda kalabalıklardan barikatlar… Bulunduğumuz şehirler dardı yüreğimize. Kendimize sustuklarımız boyumuzu aşmıştı. İsimlendiremediğimiz bir haldi bizimki.
Ve acı neredeyse biz ordaydık. Acıya başkaldırışımız, zulme isyanımız şiir kadardı. Ağrıyan yanlarımızı belerken yine dizelere sığınmıştık. Susma vakti…

“Hangi mazlumun ahı çare olur bu derde?
Yaradan hesap sorsun merhametsiz namerde
Ateş yanar, kor olur kavrulan yüreklerde
İsmi Karabağ olan közün durur Can diyar // Zübeyde Gökbulut”

Şiir, yürekleri yakın kılandı. Ritmine bıraktığınızda sizi alıp götürüyordu ötelere.
Nerede olduğunuzdan bihaber hayalin salıncağında salınıp durursunuz. Diyar diyar dolaştırır sizi. Bir çeşme başında testisini dolduran yârin oyasına bağlar yüreğinizi. Bir bakışın esiri eder ömrünüzce.
Anadolu; duygunun, şiirin beşiği değil midir? Aşkla yoğrulmuş bu toprakların her zerresinden şiirler, türküler filizlenmiştir. Ve filizlenmeye de devam edecektir.

Ve şiir diyelim biz yine…
“Bir nakkaş gibi oyardım yüreğimin ortasına ismini
Adın ne zaman söylense deli çaylar gibi coşardım
Dökülürdüm yükseklerden görklü çavlanların sesiyle
Alçaklara inerdim; durulurdum, dinginleşirdim
Bir söğüt ağacına yaslanırdım mavi sular başında
Zeytin yaprakları açardı, Maraş’a gelirdi ilkyaz
Sen, Maraş’ta gözlerimin nişanıydın Ferahnaz… // Celalettin Kurt”

Gelip geçiciliğin hissiyatına büründük iyiden iyiye. Mekânlar elimizden tutup varlığın içinde dolaştırıyordu. Ve yokluk mırıldanıyordu kulağımıza sevginin sadece arkamızda kalacağını. Ve yokluk dokunduruyordu eksik yanlarımızın gün gelecek tamamlanma fırsatını bulamayacağını ve yok oluşun asıl varlığın ilk basamağı olduğunu söylüyordu Yaradan. Biz yok olmadan var olmanın inancına bürünerek ve eksik yanlarımızı rahmet yağmurları ile yıkayarak gidiyorduk. Ve şair hissiyatın dizeye dönüştüğü yerden sesleniyordu.

“Şu yalan dünyada üryan gezerim
Gömleğimi yırtan eli affettim
Fukarayım harman harman gezerim
Tanemi seçmeyen yeli affettim // Nedime Ekinci”

Çocuk diyor şair ve bir çocuğun yüreğinden köprü kuruyor yüreklerimize. Büyük kavgalarımızla dünyayı kendilerine dar ettiğimiz çocuklarımız… Korkunun, endişenin ve kaybedişin çığlıklarında boğulan çocuklarımız…
Ve binlerce ölen çocuklarımız…
Ölüm, en çok da sana yakışmıyor çocuk. En çok da sana…

‘’…
Bir tek ben seslendiğimde koşan
Sinesinde sadece
Benim kokumu saklayan
Elinde başka birisinin biberonuyla
Odadan odaya koşturmayan
Kokusu hep aynı kalan
Önlüksüz formasız
Öyle üç beş tane değil,
Tek bir annem olsun,
Sadece benim olsun // Âlim Yavuz’’

Aşk diyordu Şuara…
“Şimdi Aşk” diyordu şair. O aşk değil miydi ilhamı kalplerimize sunan. Sunağından nasiplendiren. O aşk değil miydi, tiryakisi kılan…
Kalpler aşk ile açılıyordu, dizeler savruluyordu sağa sola. Eksik kalıyordu savrulanlar, yetmiyordu, yetemiyorduk. Ve yüreğin çırpınışı bitmiyordu. Ve duman bürümüştü yüreklerimizi. Bütün dizeler uçup gidiyordu kuş kanadında.
Ve şair Aşk diyordu;

….
‘’ey bütün zamanların çıldırtan gözyaşları
şimdi bir tek damlanla yüreğimizde tufan
şimdi kıyam
şimdi aşk
başka ne varsa yalan
şimdi secdedeyiz
şimdi bütün arzulara isyan

toplamış geliyorlar sonsuz bir çığlığı
bütün zamanların bütün mazlumlarından
ve ölüm ve yoksulluk ve ayrılığı
gönül çöllerinin yakıcı kumlarından // Sıtkı Caney’’

Evet, aşk diyordu Şuara… Şuarayı, mevsimin en içlisinde dinledim bu sefer. Hüznün dudak kıvrımlarını her öpüşünde şiir düştü dilimize. Tuttum şiir yüklü yüreklerden ve yüreğimi üstüne koyarak bıraktım Niksar ovasına.
Gittiniz ya, öyle suskun cümlelere koyup başımı, bakakaldım arkanızdan. Geride bıraktığınız dizelerle oyalıyorum kendimi. Her birinize uğruyorum ara ara, dokunuyorum sessizce mısralara.
Gitmediniz biliyorum, saklandınız kalbimin her bir köşesinde. Sayışmanın sonunu bekliyorsunuz. Kaldırırsam başımı sobeleyeceksini

Mahmut HASGÜL.”EY SEVGİLİ, EN SEVGİLİ”

14 Şubat sevgililer günü.
Eski Roma’dan kalma bir gelenek.
Öğretmenler günü, anneler günü, gibi bir güne sıkıştırılmış hatırlamaların günü.
Hediye alıp vererek hediyelik eşya pazarının can bulduğu gün.
Diğer 365 günde hissedilmeyen inceliklerin yaşandığı gün.
Herkes bu sebeplerden ötürü karşı çıkabilir böyle günlere.
Ben de eleştirebilirim bazı açılardan. Ama topyekun cephe almak da doğru değil.
Söz konusu olan dünya genelinde kutlanan sevgililer günü, anneler günü..vs. “Dünya Kin Günü” değil, “Diğerlerine Lanet Okuma Günü” değil… Sevme ve sevilme günü, hediyeleşme günü. Güzel şeyler yapma, güzel şeyler düşünme günü. Başkalarının adetiymiş, küresel bir sömürü sistemiymiş. Allah aşkına sömürüldüğümüz onca şey varken, insanların sevgiyi, aşkı hissettiği günleri mi görüyor gözümüz.
Aşk ve sevgi öyle kutsal duygular ki ancak kişinin kalbinin güzelliği kadar güzel, büyüklüğü kadar büyük, temizliği kadar temiz, masumluğu kadar masumdur. Hiç sevmemiş, hiç âşık olmamış kişi bir bakıma yaşamamış kişidir. Bir bakıma“ainesi aşktır kişinin.”
Aşk insanın alışveriş düşünmeden, menfaat gözetmeden yaşadığı bir halet-i ruhiyedir. Saygınlığı da asaleti de buradan gelir. Aşk adına kötülük, zulüm, çirkinlik yapılamaz. Aşk bir güzelden esinlenilerek güzellikler inşa etme niyetidir.
Aşk mantıkla ilgisi olmayan ama mantığın temel problemlerinden olan yaratılışın hikmetine çok farklı ve kestirme bir yoldan cevap arama macerasıdır. Aşk olgunlaştırır. Gönül yoluyla aklı ehlileştir.
* * *
Alemler yaratılmazdan evvel Cenabı Hak Teala bilinmek ve sevilmek diledi. Kendi nurundan Alemlere Rahmet olarak nitelendirdiği Muhammed Mustafa’yı yarattı.Onun nurundan da alemleri yarattı. Bu alemle ilgili tüm yaratılmışlıkların hikâyesi böyle başladı tasavvufa göre. “Muhabbetten Muhammet oldu hasıl” yaratılışın kaynağı muhabbet duygusuydu. “Aşk imiş alemde ne varsa/ Gayrısı kıyl-u kâl imiş.”
Muhabbetin tecellisi Hz. Muhammed’in veladeti ne güzel bir tesadüftür ki 14 Şubat Sevgililer gününe rastlamıştır bu sene. Sevgililer sevgilisi, en sevgili bu güzel günde dünyaya gelmiştir. Cihanı nura gark eden, gelmiş geçmiş en yüce insan bu günde doğmuştur. Hediyeler sunmalı ona. Mesela temiz bir yürek, halis bir dua, pırıl pırıl bir fatiha, içten bir salâvat… Bu gün bir yetim bulmalı örneğin. Adı her neyse ona Mustafa demeli. Okşanmaya hasret saçlarına dokunmalı. Bir eksiği giderilmeli sessizce. Gözlerine tebessümle bakmalı. Bir lütufta bulunurcasına değil, bir şefaat umarcasına bakmalı o gözlere. O gözlerde görmeli Amine’nin yetim oğlu Mustafa’nın hüzünlü gözlerini. İşte o zaman yanmalı yürek içten içe çöl kumları gibi.
Bugün sevgiden bahsetmeli her şeye rağmen. Kin, nefret, haset, gıybet, bir kenara bırakılmalı. Kötülüklerden ve kötülerden hiç bahsedilmemeli. Aşk anlatılmalı, aşkın kirletilmeyecek kadar kutsal bir duygu olduğu öğretilmeli yeni nesillere. “Melali anlamayan nesle aşina değiliz.” Diyor A.Haşim. Yeni nesle melali anlatmalı. Aşk kalpte duyulan ince bir sızıdır denmeli. Aşkın onuru vardır denmeli. Mevlana’dan, Yunus’tan, Hacı Bektaş’tan sözler söylemeli, şiirler okumalı. Bugün tüm derslerin konusu aşk olmalı.

Mahir GÜRBÜZ.”ŞİKÂYETİM VAR”

Gönül avcısından şikâyetim var
Yaralı bırakıp gitti hâkim bey,
Bekledim dönmedi bugüne kadar,
Biçare, aşkımız bitti hâkim bey.

Arzuhale geldim yüce makama
Başka gül koklamam, takmam yakama
Mazide ne varsa aldım arkama
Hasreti gözümde tüttü hâkim bey.

Bu ayrılık belki uzun sürecek
Araya set çekip, ağlar örecek
Kalbimin acısı nasıl dinecek
Sevene bu zulüm yetti, hâkim bey.

Gönül sermayemi ona bağladım
Gözyaşım dinmiyor, yeter ağladım
Yaklaşayım derken hep adım adım
Beni de canımdan etti, hâkim bey

Aşka ihanetten müebbet alsın
Hakkın adaleti yerini bulsun
Beni anlamazsan sanın sağ olsun
Umutlarım zaten bitti, hâkim bey

YALÇIN YÜCEL.”MARAŞ’IM DİYE”

175054_178868168822977_4360000_o

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

Bir köşesinde yüreğimin
Gider gelir Maraş’ın sesi
Duyduğum bir şiirdir
Ya da okunur öyküsü kahramanlığın
Bir yanımda özgürlük
Diğer yanımda sevinç
Sevgisi eser
Gül yüzlü sabahlara şehitlerimin
Yüreğimin perdesindedir eli
Maraş’ım açar yaşam ışığımı her gün
Ve ben Necip Fazıl’ı okurum bir namaz sonrası
Kulak veririm bir de Şevket Yücel’e
Uzunoluk’tan aşağı
Çınarlar uzar asırlıktır hepsi de
Bir konuşabilseler ah
Kim bilir neler neler anlatacaklardır size
Bir köşesinde yüreğimin
Gider gelir Kapalı çarşı
Allı yazmalar, fistanlar
Hepsi birdir, düğün yeri gibi bu dulda da
Sonra bakırcılar duyururlar seslerini
Ardından demirciler
Biraz ötede ”Bal şerbet” der bir şerbetçi
Diğeri dondurma
Çıkmaz sokaklarda
Külah çatılı ahşap evler de vardır
Sanki halaya durmuş
Çeteler gibidir toprak damlar
Boşuna dememişler “Bir başkadır” diye
Kovanından bal sarkıtmış arılar gibidir
Nice yiğitler ki sahiplenmiş
Can vermişler bu topraklarda, Maraş’ım diye

Harika UFUK.”GÜVEN MESELESİ”

h

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

Şu günlerde çevremdekilerin ağız birliği etmişlercesine söyledikleri bir cümle var: “Bu devirde kimseye güven kalmadı.” Neredeyse hepimiz “Neden bu hallere düştük?” diye kara kara düşünmekteyiz. “İnsanoğlu çiğ süt emmiş.” sözü de yeni değil, yıllardır söylene söylene dillerde pelesenk olmuş. Gazete haberlerini okuduğumuzda şaşkınlık içinde kalıyoruz. Televizyonda haberleri izlemeye çekinir olduk.
Yapılan haksızlıklar, şiddet ve saldırılar kanımızı donduruyor. İnsan, karşısındakine inanmak ve güvenmek ihtiyacı duyuyor. Kötülük yapan kişiye ”Neden bunu yaptınız?” diye soruyorsunuz cevap kısa, öz ve bir o kadar da düşündürücü… “Canım öyle istedi!” Sorumsuzluğun, terbiyesizliğin, hadsizliğin, haksızlığın özeti… Yaptığımız her şeyin makul bir açıklaması olmalıdır. Topluma zarar verecek davranışlardan daima uzak durmalıyız.
Bir zamanlar çalıştığım okula giderken oldukça kalabalık belediye otobüsünde yaratığın birinin liseli bir kız öğrenciye tacizde bulunduğunu gördüm. “Otobüs kalabalık da ondan…” bahanesinin arkasına sığınan sapığa ters ters baktım, kıza da “Bana doğru yaklaş.” dedim. Elimden geldiğince o öğrenciyi korumaya çalıştım. Neden güven içinde yaşayamıyoruz? Evimize, iş yerimize, okulumuza giderken neden huzur içinde değiliz?
Anlatılanlar gençleri korkak ve güvensiz yapıyor. . Elinde bir adresle karşımıza çıkıp tarif isteyenlere de kuşkuyla bakar olduk. Yolda karşıdan karşıya geçmek için yardım isteyen yaşlı kadın kızı bayıltarak bir taksi çağırıp “Kızım fenalaştı.” diyerek götürebiliyor. Ya kadın tacirlerine pazarlanıyor, ya böbreği çalınıyor. Yahut bir delikanlı çok güzel bir bayandan etkileniyor, onun teklifini kabul ederek partiye gidiyor. Kendince eğleniyor, içki içiyor, sabah buz dolu bir küvette böbreği alınmış halde gözlerini açıyor.
Hayatınız boyunca dürüstlüğü ilke edinirseniz gece başınızı yastığa koyduğunuzda huzur içinde uykuya dalarsınız. “Temiz bir vicdan kadar yumuşak bir yastık yoktur.” Fransızların bu atasözünde olduğu gibi önemli olan vicdanını temiz tutmaktır. Hayret ediyorum her türlü kötülüğü yapanlar rahat uyuyabiliyorlar mı?
Bu gidişle kız ve erkek çocuklarımızın, genç kızlarımızın yetişkin erkeklere potansiyel sapık olarak bakacakları düşüncesi bile çok ürkütücü… Toplumda kadın-erkek omuz omuza, sırt sırta, el ele yaşarsa hayat güzelleşir. Birbirimizi ötelemeye başlarsak “Ne olacak kadın milleti! Saçı uzun, aklı kısa…” veya “Ne olacak erkek milleti işte… Güven olmaz onlara… En iyisinin canı cehenneme…” dersek kutuplaşırız. Toplumu zedeleyen tutumların başında ötekileştirmek gelir.
İnsanlar artık birbirlerine güvenmiyorlar, inanmıyorlar. Kimi insanlar da güven oluşturmak için en kutsal değerler üzerine yalan yere yemin ediyorlar. Sonra da “Yalandan kim ölmüş!” diyerek gülüyorlar. Neden bol bol yemin ederiz hiç düşündünüz mü? “Karşıdakini inandırmak için…” dediğinizi duyar gibiyim. Oysa doğru söz, yemin istemez. Güvenilir insan olursanız zaten yemine hiç de gerek kalmayacaktır. Ne acıdır ki insanlar birbirlerine güvenemezken paranın gücüne güveniyorlar. “Para her kapıyı açar.” düşüncesi egemen olmuş maalesef…
Toplumda huzur içinde yaşamak istiyorsak önce kendimizdeki ve ailemizdeki aksaklıkları gidermeliyiz. Çocuklarımıza sahip çıkmalıyız ama yetmez; onlara akıllarını kullanmayı ve empati kurmayı da öğretmeliyiz. Bize yapılmasını istemediğimizi başkasına yapmamayı ilke edinmeliyiz. Güvenmek istiyorsak güvenilir olmayı başarmalıyız. Güvenilir bir insan olmak kadar onur veren hiçbir mertebe yoktur.

Adana.19 Şubat 2015 SAAT: 16.30
NOT: Bu yazı 2 Haziran 2016 tarikinde Edebiyat Evi Sitesinde yıldızlı yazı ve günün yazısı seçilmiştir.

Əbədiləşən ədəbi sima–RASİM GƏNZƏLİ

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda yazıçı-publisist Rasim Gənzəlinin 55 illiyi münasibətilə tədbir keçirildi. Görüşdə həmçinin oxuculara yazıçının yenicə çapdan çıxmış “Qərib gecələr” kitabı da təqdim olundu.
Qeyd edək ki, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı Rasim Gənzəli 12 kitabın müəllifi, eyni zamanda geniş oxucu kütləsinin sevgi və ehtiramını qazanmış qələm sahibi kimi nəinki ölkəmizdə, hətta ölkə hüdudlarından kənarda da ədəbiyyatsevərlər tərəfindən yaxşı tanınır və sevilir. Yaradıcılıq gecəsinin təşkilatçısı və aparıcısı, “Hüseyn Cavid ədəbi məclisi”nin sədri, şair Kəmaləddin Qədim məclisin bu vaxtacan keçirdiyi tədbirlərdən danışaraq, bugünkü görüşün böyük əhəmiyyət daşıdığını xüsusi vurğuladı, Rasim Gənzəli yaradıcılığına kiçik ekskurs etdikdən sonra ilk olaraq sözü AMEA Ədəbiyyat İnstitutunun direktor müavini, professor Məmməd Əliyevə verdi. M.Əliyev R.Gənzəlini 55 illik yubileyi münasibətilə təbrik edərək, onun nəsr yaradıcılığı barədə məruzə ilə çıxış etdi, yazıçının əsərlərindəki milli ruhu, türkçülük ideyalarını yüksək dəyərləndirdi.
Daha sonra “Rasim Gənzəlinin bədii nəsri” kitabının müəllifi, professor Mahmud Allahmanlı və professor Asif Rüstəmli Azərbaycan ədəbiyyatı xəzinəsinə dəyərli töhfələr vermiş yazıçının yaradıcılıq yolu barədə ətraflı çıxış edərək, R.Gənzəliyə bundan sonra daha böyük yaradıcılıq uğurları arzuladılar.
Professor Elçin İsgəndərzadə yazıçı haqqında xoş sözlər söylədikdən sonra müəllifə “Türk Dünyası Araşdırmaları Uluslararası Elmlər Akademiyasının fəxri professoru” diplomunu təqdim edərək, bu münasibətlə dostunu bir daha təbrik etdi.
AMEA Folklor İnstitutunun şöbə müdiri, şair Nizami Muradoğlu yazıçının əsərlərindəki yüksək ideallara böyük dəyər verərək, həmin əsərlərin dissertasiya mövzusu kimi tədqiqata cəlb olunmasının vacibliyini diqqətə çatdırdı.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, şair Adilə Nəzər R.Gənzəlinin əsərləri haqqında danışarkən, yazıçının qazandığı uğurlarda sevimli həyat yoldaşı, şair Kamilə Dönməzin sevgisinin əhəmiyyətli rolu olduğunu bir daha diqqətə çatdırdı.
Tanınmış qiraət ustası Pünhan İsmayıllı da öz növbəsində yubilyarı və onun ömür-gün yoldaşını təbrik edərək, Kamilə Dönməzin Rasim bəyə ünvanladığı səmimi sevgi şeirini səsləndirməklə məclisə xoş ovqat bəxş elədi.
Tədbir iştirakçılarından şair Oqtay Rza, Səfər Alışarlı, Şəmistan Əlizamanlı, Aləm Kəngərli, Kamil Məhərrəmoğlu, Giya Paçxataşvili, Etibar Qərib, Ələsgər Talıboğlu, Qiymət Məhərrəmli, Xanəmir Telmanoğlu, İsmayıl Həkim, Fazil Kərimov, Hüseyn Sözlü, Arzu Nehrəmli və başqaları Rasim Gənzəliyə xoş arzularını bildirdilər, ona yeni-yeni yaradıcılıq uğurları arzuladılar.
Yazıçının qardaşı, professor Hacı Müzəffər duyğulu çıxışı ilə mərasim iştirakçılarını bir anlıq Rasimin uşaqlıq illərinə qaytardı, onun necə dəyanətli və fədakar bir şəxsiyyət olduğundan qürurla söhbət açdı.
Sonda müəllif görüşdə iştirak edən bütün qonaqlara, əsasən də tədbirin qədirbilən təşkilatçılarına dərin minnətdarlığını bildirdi, oxucularını hələ neçə-neçə dəyərli əsərləriylə sevindirəcəyinə söz verdi.

Qiymət MƏHƏRRƏMLİ,
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının
Bakı şəhəri üzrə xüsusi müxbiri,
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Tofiq Salmanovu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (16 fevral 2008-ci il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi və kollektivi Sizi, doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə, bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun! AMİN!

Mətbuat xidməti

Ahmet DİVRİKLİOĞLU Hocamızın doğum gününü kutluyoruz! (16 Şubat)

ad

GERİYE DÖNÜŞ YOK

Dipsiz girdaba düştüm döndükçe dönüyorum
Ben beni yitirmişim bulmaya niyetim yok
Garip kuşlar gibiyim halime gülüyorum
Diyorum, buna şükür; kimseye diyetim yok

Bir lokma bir hırkaya sebil ettim bu ömrü
Ölü gezdim dünyada sandılar canlı, diri
Kılavuzumdur benim Yesi’nin gönül eri
Bu yüzdendir kimseye kinim yok, garazım yok

Dedikçe omuzlarım yükü kaldırmaz oldu
Yani gönül bardağım damla almıyor, doldu
Toz pembe hayallerim soldu sarıya çaldı
Hazanda domurmaya takatim, gayretim yok

VATAN DİYENDE

MENE GUYU GAZANI BİLMEZMİYEM MEN LELE
İNDİRTER BAYRAĞIMI GÖRMEZMİYEM MEN LELE
GÖVDEMİ GURT KEMİRER CÜMLELER GÖRE,GÖRE
BU GADDAR MANKUTMUYAM SEZMEZMİYEM MEN LELE

DÜŞMENE GÜLLER VERER AŞIMLA BESLEDİĞİM
O Kİ YADIM DEDİKÇE GARDAŞCA SESLEDİĞİM
CAN İÇİMDE CAN ÜZER GÖZELLİK DÜŞLEDİĞİM
BÖYLESİ HAYINLIHDAN BEZMEZMİYEM MEN LELE

DUR DEREM NEÇE DERDİN MENLE DE Kİ ANLAYAM
YASINLA YAS ÇEKEREM TOYUNDA ZATEN VARAM
GARDAŞ CANI YENER Mİ YİYENE DENER YAMYAM
YAMYAM GARDAŞ OLAR MI SİLMEZMİYEM MEN LELE

OĞULU,UŞAĞINI BASARAM MEN BAĞRIMA
NENESİ MENİM NENEM EŞ EDEREM ANAMA
HALA HAYINLIH EDER GEDER CAN AĞIRIMA
MENDE GAYRI DEFTERİN DÜRMEZMİYEM MEN LELE

BU TORPAH ATA CANI ECDADIN YADİGARI
DİYEREM BU BAYRAĞIM GIP GIZIL ATA GANI
BERABER ÜCELTELİM DEDİKÇE BU VATANI
BAYGUŞA PAY VERENE KÜSMEZMİYEM MEN LELE

SUSARAM SABIR DEREM SANIRLAR GÖRMEZ KÖREM
ÖZÜMDE ATAŞ DÖNER GORHU BİLMEZ NEFEREM
MAVZU VATAN DİYENDE COŞARAM,DELİRİREM
SIHILAN DÜŞMEN ELİ KESMEZMİYEM MEN LELE
TUFAN OLUP ELİNDE ESMEZMİYEM MEN LELE

ÖZLEM

ÖZLETTİRDİN DOST KENDİNİ
DİYECEKSİN HASRET YENİ
BİRDE BANA SOR ÖYLEMİ
DAĞ BAŞLARI TÜTENDE GEL

YEŞİLLENİNCE ÇİMENLER
KÖPÜRÜNCE Kİ DERELER
DÜŞÜNCE SUYA CEMRELER
PAPATYALAR BİTENDE GEL

TAKLAYINCA LEYLEK DAMDA
DEM ÇEKİNCE BÜLBÜL DALDA
GÜLLER AÇINCA BAĞLARDA
KİRAZ KUŞU ÖTENDE GEL

DEVECİ’DEN KAR KALKINCA
YÖRÜK YAYLAYA ÇIKINCA
HER YAN BİRAZ ISININCA
HAVA YAZA YETENDE GEL

ZİLE SENİN ATA YURDUN
ÖZLÜYORUM HEP DİYORDUN
YEDİTEPE DE NE BULDUN
BOŞ VER TUFAN DESENDE GEL

DEREBOĞAZI’NDA BİRİNCİ CEMRE

BİRİNCİ CEMRE DÜŞMEYE NE KALDI ŞURADA
BAHAR UÇ VERDİ GÜZELİM
BAKSANA YEŞİLE CAN GELDİ
DALLARA KAN
ÜŞÜMÜYOR ARTIK YÜZLERİM,ELİM

GÖZELERDE AB-U HAYAT
O SULARDA BİR RENK,BİR TAT
KIR ÇİÇEKLERİ ALSIN ÇEVREMİ
COŞ GELSİN GÖNLÜME KAT BE KAT

DEREBOĞAZI’NDA YÜRÜYEYİM ŞÖYLE
ZİLE DE BU MEVSİMİN AYNASIDIR ORALAR
BÜLBÜL YUVASI’NDA KUŞ SESLERİ
ÇORAKLIK’TA ALAKESELER
KÖŞKLÜ DEĞİRMENİ SUSMUŞTA DİNLER
BURDA ESEN SERİN YELİ

YEL HİÇ KESİLMEZ Kİ BURADA
BAHAR ESER,KIŞ ESER,GÜZ ESER
HELE YAZDA,HELE YAZ DA İKİNDİ SONLARI
BAĞRINI SOĞUTUR OVANIN
RAHATLAR NEBAT,RAHATLAR İNSANLAR,BÖCEKLER

BAHAR DEYİNCE DEREBOĞAZI GELİR AKLIMA
GÜZ DEYİNCE,KIŞ DEYİNCE,YAZ DEYİNCE
HER MEVSİM BİR GÜZELDİR BURADA
HELE BAHAR,HELE BAHAR
DAYAN GÖNLÜM,DAYAN GÜZELİM
BİRİNCİ CEMRE DÜŞMEYE NE KALDI ŞURDA

Riyaz DEMİRÇİ.”Ey savatlı”

rdh

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

Bülbülünüm
Morgülünüm
Bir kulunum
Ey savatlı

İlim sensin
Selim sensin
Dilim sensin
Ey savatlı

Gönlüm yara
Çekmiş dara
bahtım kara
Ey savatlı

Vurma beni
Kırma beni
Yorma beni
Ey savatlı.

Neye daldın
Derde saldın
Canım aldın
Ey savatlı

Sumqayıtda Zahid Xəlilin yaradıcılığına həsr olunmuş tədbir keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin Sumqayıt şəhər Mərkəzi Uşaq Kitabxanasında “Bir kitabxana- Bir yazıçı” layihəsi çərçivəsində uşaq ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi Zahid Xəlilin yaradıcılığına həsr olunmuş tədbir keçirilib.
Tədbirdə yazıçının həyat və yaradıcılığı haqqında geniş məlumat verilib.
Bildirilib ki, çoxlu mənzum nağıl, poema, nəğmə mətnləri, yanıltmac və tapmacalar müəllifi kimi tanınan Zahid Xəlilin kitabları Moskvada, Sloveniyada, Fransada, Almaniyada və başqa xarici ölkələrdə çap olunaraq yayılıb.
Daha sonra tədbirdə oxucuların ifasında müəllifin heyvanlar haqqında yazılmış şeirləri səslənib, “Qaraqulaq ağ küçük” nağılı əsasında kitabxana işçilərinin tərəfindən səhnələşdirilmiş kukla tamaşası nümayiş etdirilib.
Sonda Zahid Xəlil yaradıcılığına həsr olunmuş “Uşaqların yaxın dostu – Zahid Xəlil ” adlı kitab sərgisi haqqında qısa xülasə verilib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin Mətbuat xidməti

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin 5 illiyi qeyd edilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin Abşeron rayon nümayəndəliyində Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin yaradılmasının 5-ci ildönümünə həsr olunmuiş tədbir keçirilib.
Xırdalan şəhər Heydər Əliyev Mərkəzində baş turtan tədbirdə Abşeron rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı İradə xanım Gülməmmədova iştirak edib. İcra başçısı tədbirdə çıxış edərək Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin şəxsi heyətini təbrik edib, xoş arzularını çatdırıb.
Tədbirdə Abşeron rayon Mədəniyyət Mərkəzinin “Musiqili Komediya Xalq Teatrı”nın aktyorlarının ifasında “Ana mən əsgər gedirəm” adlı ədəbi-bədii kompozisiya nümayiş olunub.
Daha sonra Mədəniyyət Mərkəzinin musiqi kollektivlərinin ifasında hərbi vətənpərvərlik mövzusunda musiqi nomrələri ifa olunub.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Rafiq ODAY.Yeni şeirlər

BİRDƏMİ GƏLSİN

Uydum ulduzların ən qəlbisinə,
Çətin bu ulduzla bu qəlb isinə,
Nə qədər gəzdirsin daş qəlbi sinə? –
Nə qədər dözsün ki, bir dəmi gəlsin?!

Uçurdun komanı dərdin əliylə,
Nə əkdin, özgənin dərdin əliylə,
Fələkdən kənar dur – derdin, – əliylə
Yaxandan tutmağa birdəmi gəlsin?

Gör neçə il uyduq yada, oynadıq,
Aldanıb bir quru ada, oynadıq,
Yetər, “do”da çaldıq, “fa”da oynadıq,
Dünya dağılmaz ki, bir də “mi” gəlsin!

GÖZƏL, NƏ GÖZƏL…

Çarıq geyib, düşdüm yola, gedirəm,
Heç baxmadan sağa, sola, gedirəm,
Qırx budaqlı ağac* ola, – gedirəm,
Altının gölgəsi gözəl, nə gözəl!

Ozanlar axışıb gələ dalımca,
Nadanlar baxışıb gülə dalımca,
Xaqanlar yığışıb gələ dalımca, –
Metesi, Bilgəsi gözəl, nə gözəl!

Sel çəkilə, lax durula qəlblərdə,
Haqq əliylə baxt qurula qəlblərdə.
Eşq adında taxt qurula qəlblərdə,
Əhd-peyman bəlgəsi gözəl, nə gözəl!

Köksümün altında alışan köz var,
Hələ yol gözləyən gör neçə söz var,
Eşqimi bir qıza eylədim izhar,
Zalımın “bəlkə”si gözəl, nə gözəl!

Saflıq, paklıq dində ola – öyünək,
Tabaqlarda kündə ola – öyünək,
Yalan, riya gendə ola – öyünək, –
Deyələr ölkəsi gözəl, nə gözəl.

* 4o dil, ləhcə və ya şivədən ibarət Türk dilləri ailəsi nəzərdə tutulur

***

Onun ağlı topuğunda,
bunun hörükləri.
İkisinə də baxanda
ürəyim körüklənir.
Biri yanğını artırır,
Biri sərinlik gəririr.
Allah, Allah,
nə gözəl olurmuş
atəşin gətirdiyi
sərinlik ətri.

***

Mən həp səni
ağlı başında olan
birinə bənzətdim,
Sən də həp
ağlı başında olan
birinə
bənzəyərək qaldın, –
Heç ağlı başında olmadın.

Yola ver

Kül olsun oğul başına,
Girələ, günü yola ver.
Hər axşam gələn sabahı
Kirələ, günü yola ver.

Dərd səni çıxarmaz dağa,
Öyrəşməyib bu üz ağa,
Vücudundan sola, sağa
Kir ələ, günü yola ver.

Az gözlərə torpaq ələ,
Həqiqətə tor bax hələ,
Tanrım, bunu torpaq ilə
Bir elə, günü yola ver.

HƏR GÜN BİR İLMƏ DƏ SÜZÜLÜR ÜMİDİN ƏTƏYİ

Yerdən-göydən əllərini üzüb,
ümidin ətəyindən yapışanların
sayı çoxaldıqca,
Hər gün bir ilmə də süzülür
ümidin ətəyi.
Bir soran tapılmır ki,
bu əllərin bu ətəkdə ölümü nə?! –
Beləcə fərman verilir
ümidlərin ölümünə.
“Ən son ölən ümidlərdir” deyiminin
həqiqət olduğuna inansaq,
Demək ki,
sonu yaxınlaşır hər şeyin,
Sonu yaxınlaşır
içimizdəki sevgilərin,
pisliklərin, kötülüklərin.
Sonu yaxınlaşır
cəllad baltalarının,
Üstündə çubuq döğranan
kötüklərin –
Bir sözlə, sonu yaxınlaşır
dünyanın.
Allah-taalanın işi başından aşacaq
innən belə,
Daha heç kim
mühakimə edə bilməyəcək
Uca Yaradanı,
Düşük-düşük
danışa bilməyəcək
Qurandan belə,
dinnən belə….
Hamı saman çöpü kimi
Haqq divanina yığışacaq,
Mütləq hakim isə – O!
Hələ iynənin ucu boyda olsa da
ümid qalıb, –
Heç kimin ümidini öldürməyin,
arkadaşlar!
Heç olmasa özünüzə yazığınız gəlsin…

SƏN YER ADAMI DEYİLSƏN

Özün şəklindən qəşəngsən,
Şəklin də özündən gözəl.
Həyat səni düşürməsin,
Heç zaman gözündən, gözəl.

Bu necə bir gözəllikdi? –
Eşqə sığışdırmaq olmur.
Üzündən süzülən nuru,
Yığıb-yığışdırmaq olmur.

Baxırsan həyat dolusu,
Qadınsan – adın üstündə.
Yıxılır evi baxanın,
Kül olur odun üstündə.

Yığış, tez get buralardan,
Sən yer adamı deyilsən!
Gəlişinlə yer üzünü
Tutsun qadamı deyirsən?!

Gör necə əsir etmisən,
Düzü-dünyanı özünə.
Səni görən zindan sanır,
Düzü, dünyanı özünə.

Apar, Tanrım, bu gözəli,
Mələklərə ortaq eylə.
Hamı azad olsun deyə,
Öz hücrəndə dustaq eylə.

Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

BUNDAN BELƏ

Bilirəm ki, darıxmısan mənim üçün,
Ayrı qala bilməz gülüm, cüt qumrular.
Aşiqlərin nəbizləri qoşa vurar
Nədir görən bizi edən incik, küskün,
Bilirəm ki, darıxmısan mənim üçün.

Cananıma uzaqlardan baxan oldum,
Ümidsizlik, çarəsizlik üzür məni.
Dərdlər didir ac qurd kimi, hey sinəmi
Əhvalını özgələrdən xəbər aldım,
Cananıma uzaqlardan baxan oldum.

Qırılıbdır qol- qanadım, pərişanam,
Qan ağlayır anam, bacım, dost- tanışım.
Yanağımda iz salıbdır axan yaşım
Sudan çıxmış balıq kimi yarımcanam,
Qırılıbdır qol- qanadım, pərişanam.

Hər həsrətin, hər hicranın bir sonu var,
Yetər bizi üzdü məlal, qadan alım.
Dön yanıma, üzə gülsün bal vüsalım
Artıq bitsin bu intizar, bu ahu- zar,
Hər həsrətin, hər hicranın bir sonu var.

Gəl can deyək, can eşidək, bundan belə,
Hamı duysun xoş baharın müjdəsini.
Dövran qoşsun sevə- sevə nəğməsini
Pak sevdamız bulaşmasın fitnə- felə,
Gəl can deyək, can eşidək, bundan belə…

XIDIR BAYRAMI

Bu gün Ulu Yurdumuzda Xıdır Həbi bayramıdır

Gəldi xıdır bayramı,
Millətin ehtişamı.
Bayram edir el, hamı,
Sevindirsin hər qəlbi-
Yaşasın Xıdır Nəbi!

Bir-birindən qoçaqlar,
Baca gəzir uşaqlar.
Dolub torba, papaqlar,
Hər kəsin dolsun cibi-
Yaşasın Xıdır Nəbi!

Yoxdur nemətin sayı,
Göndərib əmi, dayı.
Hər evdə Xıdır payı,
Gətirib xala, bibi-
Yaşasın Xıdır Nəbi!

Xıdıra-xıdır deyərlər,
Hər nemətin yeyərlər.
Xudaya həmd edərlər,
Yad edək Ulu Rəbbi-
Yaşasın Xıdır Nəbi!

Şəfa VƏLİYEVA.Yeni şeirlər

sv

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

****

Bir səni qıymadı…

Gözlərinin şöləsinə büründüm,
Bəxtəvəri oldum qəmli nağılın…
Eşq tozunun arxasınca süründüm,
Şirin xəyalımda titrək vüsalın.

Bir səni qıymadı bəxtimə dünya,
Əllərim tutsa da bərk ətəyindən…
Razıyam, əlimlə gözümü oyam,
Çəkib ala bilsəm dərinliyindən…

Gecələrdə tənhalığın iziylə,
Gözlərimin qarasına köçmüsən.
Həsrətin naxışı-gəlinliyimdə,
Sən ki, onu ayrılıqdan biçmisən.

***
Bütün yeni illər ayrılıq qoxur…
Burnumda tütürəm köhnə illəri…
Hər qış nənəm mənə papaq toxuyur,
Hər yay darıxdırır dəmir milləri…

Hər il bir səssizlik vədiylə gəlir,
Halbuki, arzular susmağı bilmir…
Hər il yolkaların dalıyca gedir,
Sevdiyim… Bilirəm, gedənlər gəlmir…

Mən onun ömrünün qara sevdası…
Bəzəməz illəri qar topaları…
İndi əyləncəmiz ayrılıqlardı,
Çoxdan unutmuşuq qartopuları…

Əziz MUSA.Yeni şeirlər

em

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

SONUNCU GÜLLƏ

De niyə gərəkdi bu dava, dalaş,
Axı nə üçündü bu qan, bu qada.
Niyə qurumasın gözdən axan yaş,
Qoy sevinc, səadət gülsün dünyada.

Bir günəş altında deyək, gülək biz,
Qoy hamı yaşasın üzü gülər, şən.
Olsun Yer kürəsi doğma evimiz,
Olsun dünya cənnət, yer üzü gülşən.

Qəzəbdən, nifrətdən qalmasın bir iz,
Mehriban yaşayaq, dost olsun hamı,
Sevgiylə döyünsün ürəklərimiz,
Bir süfrə başında yandıraq şamı.

Sonuncu gülləni çaxın sinəmə,
Sonuncu bombanın qurbanı olum.
Bütün kin-küdrəti sıxın sinəmə,
Azadlıq gətirsin sonunca yolum.

Razıyam sülh deyib, gül kimi solum.
Təki son qoyulsun oda, alova.
Sonuncu şəhid də qoyun mən olum,
Təki Yer üzündən silinsin dava.

UNUTMAZ MƏNİ

Səhərlər mən şehə, suya batmışam,
Hər çinar dibində ocaq çatmışam,
Üstündə baş qoyub, daş tək yatmışam,
O, sərin bulaqlar unutmaz məni.

Dərdə dərman idi buz kimi sular,
Orda gül açırdı şirin arzular,
Hərdən mələşirdi qoyun, quzular,
Yamyaşıl yaylaqlar unutmaz məni.

Yığıb yığışdırmaq olmurdu barın,
Tanrı bərəkətli etmişdi varın,
Dərərdim almasın, heyvasın, narın,
O, bağçalar, bağlar unutmaz məni.

Sevgiylə, istəklə könül açdığım,
Hər gün qanadlanıb qanad açdığım,
Qəlbimin oduyla alışdırdığım,
O, isti ocaqlar unutmaz məni.

Hər gün xatırlayıb, hər gün andığım,
Eşqiylə, alışıb şam tək yandığım,
Ana tək başına hey dolandığım,
O, vüqarlı dağlar unutmaz məni.

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər

YALAN

Başçı yalan danışsa
Ellər çəkər xəcalət.
O torpaqda, o yerdə
İtər xeyir-bərəkət.
Gül-çiçəklər saralar,
Vaxtsız solar bahar, yaz.

Sevən yalan danışsa
Ləkələnər məhəbbət.
Dönüklük at səyridər,
Ölər vəfa, sədaqət.
Dodaqda nəğmə donar,
Susar kaman, telli saz.

Şair yalan danışsa
Qara geyər həqiqət.
Göydə günəş qaralar,
Örtər torpağı zülmət.
Allah yalan danışar,
Şair yalan danışmaz!

Budur, şair yalanı,
Dinləmişəm onu mən,
Dinləmişəm onu mən
Bir şairin dilindən:
“…Bir qolsuz əyləşibdir
Piano arxasında,
Kor not varaqlarını
O çaldıqca çevirir.
Bir lal nəğmə söyləyir
Səhnənin ortasında,
Kar dinləyir, düşünür,
Kədərlənir, sevinir…”

1977

YEDƏK GƏMİSİ

Dartınır arxada yedək gəmisi,
Gedir sükançısı özündən qabaq.
Böyük paraxoddan onu cəmisi
Yüz qulac yoğun ip ayırır ancaq.

Ona ağır gəlir dalda sürünmək,
Yedəkdə dartınır hər axşam-səhər.
Nə vaxtsa qərq olmuş bir cənazətək
Onu sudan-suya sürükləyirlər.

Körfəzdə dayanmaq istəmir bəzən,
Dərin dəryaları o arzulayır.
Tərpənə bilməyir fəqət yerindən,
Durğun günlərini beləcə sayır.

O fitli-tüstülü paraxoda bax,
Gəmini hər yana dartsa – dartacaq.
O getsə — gedəcək , qalsa – qalacaq,
Bir gün də qərq olub batsa – batacaq.

Sən neçin olubsan yedək gəmisi?!
Özün keç hünərlə neçə dənizdən.
Bir ömür verilib sənə cəmisi,
Sürünmə,
Yedəksiz yaşa onu sən.

Arxada sürünən bir ömür boşdur,
Harda alqışlanıb gerilik, harda?
Yedəklə salamat qalmaqdan xoşdur
Müstəqil qərq olmaq fırtınalarda.

1966