Yağmur ƏSMƏRSOY.”Sevdinsə…”

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Bakı Bürosunun Rəhbəri

Sevdinsə
Canın yanar
Uzaqlar gözündən
Asılı qalar.
Nə gedən qayıdar,
Nə gələn səni onu tək sevər,
Bir bahar yox olarsan,
Bir payız saralarsan.
Bir yaz yağışlara qarışarsan,
Sevdinsə
Canın yanar…
Bir yol yorularsan
Bir yol o eşqə asılı qalarsan,
Şəhər-Şəhər unudarsan,
Hər gün biraz unudarsan
Nifrətin də ölən günlərin
Acısın da qovrularsan.
Sevdinsə
Canın yanar…
Nə gələcəyə inamın qalar,
Ölümə hər gün biraz yaxınlaşarsan,
Dəyməzmiş amma…
Bir eşqin acısı çox ağır oldu,
Hər gün biraz biraz bitirdim səni.
Nə susdum, nə dindim bir şəhər yenə,
İtirdim itirdim, İtirdim səni.

Xuraman İsmayılova “Dua edək” şeiri ilə “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasına qoşulur

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasına qoşulan sair və yazəçılar öz yeni yazdığı əsərlərini təqdim etməkdə davam edir.
Kitabxana bu   qorxunc virusa qalib gəlmək, yoluxma riskini azaltmaq üçün Umumdunya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) #Evdəqal çağrışına dəstək olaraq oxuculara evdə qalmağı tövsiyə edərək, virtual xidmət edir.
Bu dəfə Azərbaycan Yazışılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi, “Fəxri mədəniyyət işçisi” döş nişanına, “XXI əsrin tanınmış ziyalısı” beynəlxalq diploma, “Vətən”, “Məhsəti” mükafatlarına layiq görülmüş, 11 bədii-publisistik kitabın, 100-dən artıq elmi-publisistik məqalənin müəllifi, 9 biblioqrafik məlumat kitabının tərtibçisi, onlarla kitabın redaktoru Xuraman İsmayılova aksiyaya qoşularaq “Dua edək” şerini təqdim etmişdir. Şeri oxuculara təqdim edilir.
Dua edək
Heç bir gözlə görülməyən,
Əllə tutula bilməyən,
Kiçicik bir nöqtə qədər
Bəla gəldi Yer üzünə.
Silkələdi, alt-üst etdi millətlərin həyatını,
Buxovladı dünyamızın ömr atını.
Pozdu bəşər övladının növrağını, büsatını.
Düşündükmü, nədən oldu? 
Axı, bütün bəlaların özəyini, özülünü
İnsan oğlu əllərilə özü qoyur.
Görən hansı xətamızın bəlasıdır çəkdiyimiz?
Ey amirlər, əmr edənlər!
Yer üzünə, bu dünyaya sahib olmaq istəyənlər
Bir düşünün, bir daşının,
Nöqtə boyda bir virusa əlac tapa bilmirsiniz.
İnsanlığı məhv eyləyən silahları yaradanlar.
Bir silah da indi tapın,
Bəşəri bu bəlalardan xilas edin!
Bəlkə Tanrı qəzəbidir gəldiyimiz?
Bəlkə Tanrı görk eyləyir.
Bizə deyir görün, baxın,
İddiası böyük olan, mənəm-mənəm deyənlərə,
Bir nöqtənin qarşısında acizcə baş əyənlərə.
Gəlin, tövbələr eyləyək,
Tanrımızdan əfv diləyək,
Səhər-axşam dua edək:
Ey dünyanın, Yer üzünün tək memarı Ulu Tanrım!
Bu bəlanın əlacını göndər bizə!
Bu müşkülün, bu sualın,
Bu sınağın, imtahanın
Cavabını göndər bizə!
Sənə açılan əllərin, dua eyləyən dillərin
Muradını göndər bizə!
Ey Allahım, gözəl Rəbbim!
Qəbul eylə duamızı,
Savabını göndər bizə!

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi və Könüllülər ili çərçivəsində Gülarə Munisin növbəti şeiri

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi və Könüllülər ili çərçivəsində Gülarə Munisin növbəti şeiri
Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasının “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” adlı layihəsi çərçivəsində keçirilən “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” könüllülər aksiyası davam edir.

EvdəQal çağrışına dəstək olan Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, M.Ş.Vazeh adına Yasamal rayon Mərkəzi Kitabxanasının Fəxri oxucusu Gülarə Munis yeni yazdığı “Sabun və dəsmal” şeirini təqdim edir. Şeirdə uşaqlara təmizliyin vacib amil olduğunu bildirilir. Dəsmalın dilindən təmizliyin duşmənə qarşı ən böyük silah olduğu vurğulanır.

Şeir “Kitabsevər uşaqlar” Facebook və eyni adlı kanal vasitəsi ilə dünyada yaşayan azərbaycanlı uşaqlara da çatdırılacaq.
Şeir şəkillərlə aşağıdakı linkdə:
http://yasamal.cls.az/front/files/libraries/81/documents/602017500.pdf

                                                           Gülarə Munis

                         Sabun və dəsmal

Gəldi qorxulu kabus,
Adı koronavirus.

Yaman qorxdu uşaqlar,
Evdə qaldı qoçaqlar.

Nənələr nağıl dedi,
Nəvələr də dinlədi.

Yatmağa gedən zaman,
Nənə dilləndi bu an.

Səslədi o, Əlini:
“Sabunla yu əlini!”

Amma baxın bu tənbəl,
Sabuna vurmadı əl.

Yaman incidi dəsmal,
Ürəyinə düşdü xal.

Dedi: ”Bezmişəm daha,
Ümid qalır sabaha.

Çirkini silmə mənə,
Dağ çəkilir sinəmə.

Kim sevməyir sabunu,
Ona deyirəm bunu.

Çirkə bulanır üzüm,
Buna nə qədər dözüm?

Əlini yuyan zaman,
Ey sabunu unudan.

Əlində virus olar,
Virus aləmə dolar.

Götür əlinə məni,
Məhv elə o düşməni.

Sabun sevməyən oğlan,
Bax sabuna bir utan!”

Nemət TAHİR.”Doğmalar içində bir yadam mən”

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Qarabağ bürosunun rəhbəri

Doğmalar içində bir yadam mən.
Sanki yaddan çıxıb,unudulub
xatirə dəftərinin vərəqləri arasında
qurumuş gül ləçəkləri…
Dərdlərimi çətir etdim başıma.
döyəcləyir yaz yağışı.
Öz əlimlə ağı qatdım aşıma.
Məni tutdu çiçəkləmiş bir ağacın qarğışı.
Yaralı budaqlar sərilib yerə,
Əlimdə ağlayır nar çiçəkləri…
Dua etdim üflədim ovuclarıma.
Uça bilmədi…
Arzularım,istəklərim,diləklərim
qanadları islanmış may böcəkləri…
Qar yağır varlığıma.
Ruhumda fırtınalar,tufanlar
İçimdə şaxta,sazaq.
Ürəyim buz bağlamış bir qaya.
Boynubükük ümidlərim günəşə boylanan
qar çiçəkləri…
Nemət Tahir

Nemət TAHİR.”Buz ve Atəş”

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Qarabağ bürosunun rəhbəri

Qəlbim yara, gözümdə yaş,
Duz yaranı göynədərmi?
Könlümdə buz, sevgim atəş.
Od buzları əridərmi?

Öz qarğışım tutub məni.
Dost nəfsinə satıb məni.
Kor quyuya atıb məni,
Haqq səsimi eşidərmi?

Şaxta vurmuş ürəyimi
Daşa dönmüş diləyimi
Xəzan olmuş gəncliyimi,
Qış günəşi isidərmi?

Sevgi yaşadar insanı,
Kindən,kinfrətdən yıxılar.
Aşkar olandan sarsılmaz,
İnsan qəflətdən yıxılar.

Doğru sanmam gördüyünü,
Fikirlərim cin düyünü,
Azalıbdır toy-düyünü,
Dünya matəmdən yıxılar.

Burnumda çiçək qoxusu,
Gözümdə səhər yuxusu,
Qəlbimdə hicran qorxusu,
Sevgim həsrətdən yıxılar.

Bərk sarıl haqqın ipinə,
Haram girməsin cibinə,
Hamı həyatın dibinə,
Öz zirvəsindən yıxılar.

İlham MİKAYIL.”Qocalır”

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Qarabağ bürosunun rəhbəri

QOCALIR

Zaman tələsdirir qovur insanı,
Baxıb bu həyata dövran qocalır.
Duyub düşündükcə ömrün sonunu,
Saçları ağarır, insan qocalır.

Həyat insanların üstünə cumur,
Əl əli yuyanda əlüzü yumur.
Görən bu həyatda insan nə umur,
Baxıb min arzuya güman qocalır?!

Əyrini düz sayır, düzü də əyri,
Allah cüt yaradıb “Şəri və xeyri”.
Bircə bu dünyada yalandan qeyri,
İnsana baş əyən zaman qocalır.

Bəşər yox olubdu qandal qolunda,
İblislər əyləşib sağı-solunda,
Həyatın çıxılmaz çətin yolunda,
İnsanı dərk edib qanan qocalır.

İlham MİKAYIL.”Ala yurdumu”

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Qarabağ bürosunun rəhbəri

ALA YURDUMU

Gülü dərilməyib təzə tər qalıb,
Ürəkdə nisgil var dərdi sər qalıb.
Düşmən tapdağında Kəlbəcər qalıb,
Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
Səliqə səhmana sala yurdumu.

Lənət o anlara, lənət günlərə,
Dilə gəldi o gün o dağ, o dərə.
Əldən getdi Ağdam, Laçın, Ağdərə,
Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
Səliqə səhmana sala yurdumu.

Dərbənd rus əlində, Şuşa dığada,
Füzuli, Cəbrayıl qalıb yağıda.
Gör kimlər oynadır at Qubadlıda?!
Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
Səliqə səhmana sala yurdumu.

Ruhumu incidir Qazan Bayandur,
Deyir oğuz oğlu qalx ayağa dur.
Çağırır Xocalı, Göyçə, Zəngəzur.
Bir oğul gəzirəm ala yurdumu.
Səliqə səhmana sala yurdumu.

Hər şeyin öz adı var öz adında.
Xocavənd, Xankəndi qalsın yadında.
Silinməz iz qoysun qoy yaddaşında.
Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
Səliqə-səhmana sala yurdumu.

Şəfa VƏLİYEVA.Yeni şeirlər

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

* * *

bircə ovuc göz yaşısan…
haramdı gözəlliyin…
Bilirmi məni yaradan,
xoş günümün baş daşısan?
ayparam…
ciyərparam…
addımlarım izlərinin fədaisi…
Uçuq-sökük arzularım
eşqin ən ibtidaisi…
o vaxt bu cür sevərmişlər…
“Yarı zormuş, yarı xoş…”
Ayrılanda ölərmişlər…
İndi ayrılanlar sərxoş…
 
***
Sən gedən yollara elə söymüşəm…
Abrı olsa, bir də adam aparmaz…
Özümü həsrətlə elə döymüşəm…
Abrım olsa,
Bir də könlüm eşq doğmaz…
Sən vardın…
Göylərə bir əhdim vardı;
Hər səhər duamı gülə bələrdim…
Tanrı əmanəti bir ömür vardı
Getdin, o ömrü də külə döndərdim…
 

Şəfa EYVAZ.Seçmə şeirlər

Təhsil Problemləri İnstitutunun Kurikulum Mərkəzinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Məsul katibi

MƏNİM YARIMÇIQ ŞEİRİM…

 Dağınıq fikirlərim kimisən bu gün yarı gözümdə, 
yarı beynimdə, yarı qəlbimdə yarı başqa yerdə, başqa evdə, başqa aləmdə…
 İş masamın üstünə düzülüb xəyalların… 
Bütün kağızların bir tərəfində sənin şifrələnmiş adın, bir tərəfində mənə aid cızma-qaralar… Eynən duyğularım tək qarma-qarışıq…
 Yağış döy
ən pəncərəmdə görünür bir ara üzün, 
Diksinib baxıram… “yanıldım” yenə o hüzn…

 Bir tərəfdə sırf özəl əşyalar, 
gizlədilmiş bir neçə qeyd, rəsimlər, köhnə kağızlar… 
Soldakı çərçivədə rəsm – sonuncu xəyal, 
kiçik bir ailə, kiçik ev, məsum uşaqlar…
 Önümdə yazdığım bir neçə sətir – hələ tamamlanmamış yarımçıq şeir… 
nədənsə istəmirəm sonuncu cümləni yazmaq…
 dağınıq fikrilərim kimisən bu gün yarı gözümdə, 
yarı beynimdə, yarı qəlbimdə yarı başqa yerdə, başqa evdə , başqa aləmdə…
 Sən mənim yarımçıq şeirim kimisən heç vaxt son cümləsi yazılmayacaq… 

2011 

Çıx get ürəyimdən

 Gəl çək öz köçünü duyğularımdan, 
Çıx get ürəyimdən,daha sevmirəm. 
Yuxuydun yox oldun sən həyatımdan, 
Çıx get ürəyimdən,daha sevmirəm.

Döndün ümidimin göz yaşına sən 
Aldandın kiminsə göz-qaşına sən. 
Köçdün taleyimin yaddaşına sən, 
Çıx get ürəyimdən,daha sevmirəm.

 Sevmək,sevilmək də yalanmış demə 
Sevgin özü boyda yükdü qəlbimə, 
Sən layiq deyilsən mənim sevgimə 
Çıx get ürəyimdən,daha sevmirəm.

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Soyuqluq”

Söyuqlar meylini salır şəhərə,
bağlarda manqallar közdən soyuyur,
görününür havalar nəyəsə görə,
nədənsə inciyib bizdən soyuyur.

(görünür hər zaman alovlu yaylar,
qeybətdın,gileydən bezib yorulub,
məncə “Sərinkeşdə” bütün olaylar,
o çıxıb,mehriban ara pozulub.)

Bəlkə də başqa cür bir hikmət də var-
insandan fərqlənmir çox da havalar,
onu sevənlərdən uzaq qalanlar,
get-gedə düşərək gözdən soyuyur.

Günbəgün artarsa gözlərin qəmi,
günahkar tutulsun taleyin kəmi,
göllər də,ümman da südlü aş kimi,
içi isti qalıb–üzdən soyuyur,

Yenə də sağ çıxdım ömrün qışından,
bir il də bəxş etdi dünya yaşından,
havalar sınanda dağlar–başından,
qocalan adamlar dizdən soyuyur.

Bir gülü hər zaman gəzər gözlərim,
canımı isidər gənclik közlərim,
rədd edin,a doğma,gözəl ellərim,
kim desə: “Ürəyim sizdən soyuyur”…

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Ömrümün qürub çağıdı”

Dəyişib Sevgi bağı,tutduğu belə barmıdı?
saraldı hər yarpağı,gətirdiyin baharmıdı?

Sığalın istisinə saçlar bayılıb yatsa da,
daha getməz əriyib,aldığı rəngi qarmıdı?

Qəminə qurban olum,bu qədər qısqanma məni,
gözucu bax cahana,səndən gözəli varmıdı?

Yenə durna qatatarı səsləndi: “Səyyahlıq edək”,
şübhə edir ürəyim–sənli gedən qatarmıdı?!

Məhəbbət çeşməsinin ağlasam hərdən gözünə,
görəsən gözlərini gəzlərimə tutarmıdı?

Nəni sevən gözəlim şaiyələrə baxmazıdı,
inandıran bu qədər doğmalarım,yadlarmıdı?

Bir səda çatdı mınə: şad edir gəlmək istəyi,
hər dəfə bir cür olub,bu,sonuncu qərarmıdı?

Yetişdin,Vahid ƏZİZ,ömrünün qürub çağına,
yaşamaq istəyinə Tanrının rəyi varmıdı?

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Yasəmən”

YASƏMƏN…

Çəkər yazın son ayında səmaların rəngini,
bu dünyada ən sevdiyim–yaz ətirli yasəmən,
düşünməyək ayrılığın,həsrətlərin qəmini;
ömür boyu belə qalaq–nə mən solum,nə də sən.

Bəzən olur ilk bahar da,son bahar da yağışlı,
buludları gah qəzəbli,gah mehriban baxışlı,
incə güjüm,dolaşmayaq təlaşlı,gözü yaşlı-
Leyli–Məcnun timsalları nə mən olum,nə də sən.

İkimiz də uduzarıq–bəddir “Sevgi oyunu”,
fani dünya yaranışdan dəyişmədi huyunu,
aləm böyük olsa belə,hər yaşamın bir sonu!
yazılmasın; “Son məktubu” nə mən alım,nə də sən.

Necədə qol-budaqlısan!-qurban olum boyuna,
gülüm,səni qısqanıram hətda şəbnəm suyuna,
birgə açlb,birgə solaq–özgəsinin qoluna,
hönkürərək öz qolunu nə mən salım,nə də sən..

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”İnsan”

Həyat ümmanında hər ömür ada-
suyunda əriyən şəkərdi insan,
hər biri özünə “Ağa” olsa da,
başqa birisinə nökərdi insan.

Tanrı bilə-bilə (sirr açım sizə)
Şeytanı,İblisi oxşadıb bizə,
yaxşı ki,görünmür gözlərimzə-
yoxsa zəhləsini tökərdi insan!

Gəncə-sevgi dayaq,qocaya-əsa,
“olumla”-“ölümün” arası qısa,
saf-çürük etməyə imkanı olsa,
bəlkə başqa ömrü seçərdi İnsan!?

Bir sonsuz axındı,çətin ki,bitər,
üstündə qırğındı; sər-sərvət didər!
O dünya yaxındır-anında gedər,
Vətənsiz quş kimi köçəri insan!

Qışdan çıxa bilsə,üz tutar yaza,
qələm tuta bilsə-əl gərək yaza!
Şeytannan hiyləgər tamah olmasa,
hər yerdən Cənnətə köçardi insan.

Çoxuna əl atdım itib-batanda,
özgə dərdləyiylə yatdım yatanda,
səpdiyi dənlərə haram qatanda,
biçəndə anlayr: “Nə dərdi?”- insan.

İnan sözlərinə Vahid ƏZİZin,
heç nə fayda verməz acdırsa gözün,
ibadət etməkdən getsə də dizin,
“Namazın”,”Orucun” hədərdi,insan…

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Yaxındı”

Aramaqdan taleyimin açarın,
yazıq canım,min-bir odda yaxıldı,
üzü güldü “qara günlü” saçların,
indi “ağı”-“qarasınnan” yaxındı.

Yar qəlbimin kaş biləydi qədrini,
qırmayaydı,üzməyəydi səbrini,
elə çəkdim,elə aldım dərdini-
ürəyimin yarasınnan yxındı!

Söylə,gülüm,istəyini bilim mən,
gözlərini gözlərimlə silim mən,
məsafəmiz gen olsa da ölümnən,
qaşla-gözün arasınnan yaxındı!

İstəyirdim həyatımın gerçəyin
ürəyinə pıçıldayım çiçəyin,
bir də gördüm,qulağına ləçəyin
dodaqlarım–sırğasınnan yaxındı.

Daraq olam–yar daraya,tel açam,
danışmağa izin verə–dil açam,
yaxın qoya–düymə tutub,gül açam,
düymə–yarın yaxasına yaxındı!

Köhlənində dəliqanlı çağların,
çox dadmşam meyvəsini bağların,
Vahıd ƏZIZ,uzaq üfüq–dağların,
görünməyən arxasınnan yaxındı…

Yağmur ƏSMƏRSOY.Yeni şeirlər

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Bakı Bürosunun Rəhbəri  

* * * 

Allah da bu boyda götürməz ahı,
Bəndəsi şükr edər naşükür olmaz.
Bu nurda boy atdıq səcddəyə durduq
Haqq desən insanlar bir yol yorulmaz.

Quranı kitablar kitabı bildik,
Peyğəmbər Allahın son elçisiydi.
İslama gəl deyə hayqırdı dön gəl
O sudan içdikcə birdə dirildik.

Gecələr oyanıb namaza dursan,
Açılar qapılar üzünə min yol.
Əl açsan, dua et, Allahdan istə,
Nə olsan əyilsən, yenə özün ol.

* * * 

Qorxmuram şəhərin küçələrindən,
Yanımdan iki bir maşınlar keçir.
Bəlkə bir sağ olsuz məni tərk edib
Getdiyin yolların yolçusam mən.

Ağaclar binalar, yad bildiklərim,
Ovutmur könlümü gedəndən yenə.
Bir eşqliq yol keçib üzüldüyüm də
Yüyürdüm bir eşqdə dönürəm sənə

“Molla Nəsrəddin” jurnalı – 114

Mədəniyyət Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən Muzey Sərvətləri və Xatirə Əşyalarının Elmi Bərpa Mərkəzi “Molla Nəsrəddin” kitabını bərpa edib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, 2018-ci ildə Azərbaycan İstiqlal Muzeyindən mərkəzə daxil olan “Molla Nəsrəddin” kitabı mərkəzin ali dərəcəli bərpaçı-rəssamı, Əməkdar mədəniyyət işçisi Xatirə Tağıyeva tərəfindən bərpa edilərək muzeyə təhvil verilib.

Qeyd edək ki, Azərbaycan satirik mətbuatının zirvəsi olan “Molla Nəsrəddin” jurnalının birinci nömrəsi 1906-cı ilin elə bu günü – 7 apreldə Tiflisdə işıq üzü görüb. 1906-1918-ci illərdə Tiflisdə, 1921-ci ildə Təbrizdə, 1922-1931-ci illərdə Bakıda nəşr edilib. Jurnalın redaktoru və müəllifi Cəlil Məmmədquluzadə olub. 25 il ərzində jurnalın 748 nömrəsi (340-ı Tiflisdə, 8-i Təbrizdə, 400-ü Bakıda) işıq üzü görüb.

Mənbə: https://azertag.az/

7 aprel-Azərbaycan Respublikasının Xalq yazıçısı Çingiz Abdullayevin doğum günüdü

Çingiz Akif oğlu Abdullayev (d. 7 aprel 1959) — Azərbaycan detektiv yazıçısı, nasir, publisist, Azərbaycan Respublikasının xalq yazıçısı (2005), 1989-cu ildən Azərbaycan SSR Yazıçılar İttifaqının, 1991-ci ildən isə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi(müavini), hüquq elmləri doktoru (1991); “Neftçi” PFK-nın Müşahidə Şurasının sədri (31 mart 2015-ci ildən).[1]

Həyatı

Çingiz Abdullayev 1959-cu il aprelin 7-dəBakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olmuşdur.[2] Atası Abdullayev Akif Abdulla oğlu Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı olmuş, Naxçıvan Muxtar Respublikasında prokuror, Bakı şəhərində prokuror müavini, Azərbaycan Vəkillər Rəyasət Heyətinin sədri vəzifələrində çalışmışdır. Ç.Abdullayev Bakıda 189 saylı şəhər məktəbini bitirmişdir (1976). Azərbaycan Dövlət Universitetinin hüquq fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (19761981)

Fəaliyyəti

Əmək fəaliyyətinə Bakı istehsalat birliyində hüquq məsləhətçisi, böyük hüquq məsləhətçisi və şöbə rəisi kimi başlamışdır (1981). AfrikaAsiya və Avropa ölkələrində ezamiyyətdə olmuşdur (19841986). Sonra Bakı şəhəri Əzizbəyov rayonu icraiyyə komitəsində şöbə müdiri, KP Qaradağ rayonu komitəsində təşkilat şöbəsinin təlimatçısı, siyasi-maarif kabinetinin müdiri vəzifələrində çalışmışdır. 1989-cu ilin fevralından Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının katibi olmuşdur. Beynəlxalq təcavüz problemi barədə dissertasiya müdafiə edib hüquq elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır (1988). Polşanın Krakov Universitetinin fəxri professorudur (1989). H.Z.Tağıyev adına Xeyriyyə Cəmiyyətinin sədri (1990-cı ildən) və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi (1991-ci ildən) seçilmişdir. Azərbaycan Demokratik Ziyalılar İttifaqı nəzdində olan milli akademiyanın doktorudur (1990). Beynəlxalq cinayət problemi barədə doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir (1991). Azərbaycan PEN klubunun vitse-prezidentidir (1990).
Ədəbi fəaliyyətə tələbəlik dövründən başlamışdır. 1983-cü ildən dövri mətbuatda oçerk, məqalə və detektiv janrda yazdığı hekayələrlə müntəzəm çıxış edir. Rus dilində yazıb-yaradır. İngilis və italyan dillərində sərbəst danışır. Əsərləri xarici ölkə xalqlarının dillərinə tərcümə olunmuşdur. AlmaniyadaİrlandiyadaFransadaRusiyada kütləvi tirajla buraxılmış, 27 milyon nüsxədə olan 600-dən çox kitabı dünyada yayılmışdır. 194 adda kitabın müəllifidir[3]. Bütün bu kitablar onu siyasi detektiv janrında yazan ən məhsuldar müasir yazıçılardan biri kimi tanıtdırmışdır. Xidmətlərinə görə “Qırmızı Əmək Bayrağı” ordeni və medallarla təltif olunmuşdur. Keçmiş SSRİ Yazıçılar İttifaqının nümayəndələri tərkibində ÇexoslovakiyaYuqoslaviya (1978), Bolqarıstan (1986), Danimarka (1989), Polşada (1989) səfərdə olmuşdur.
Çingiz Abdullayev 2009-cu il aprel ayının 7-də Azərbaycanın ədəbi həyatında fəal iştirakına görə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.[4]
2014-cü ilin noyabr ayından İnterpolun fəxri səfiridir.
30 mart2015-ci ildən “Neftçi” Futbol Klubunun Müşahidə Şurasının sədridir[5]

Ad və mükafatlar

Filmoqrafiya

Əsər müəllifi kimi

  1. Dronqo (serial, 2002)(bədii serial)(Rusiya)
  2. Məhkumlar (film, 2007)(tammetrajlı bədii film)

Ssenari müəllifi kimi

  1. Dronqo (serial, 2002)(bədii serial)(Rusiya)
  2. Məhkumlar (film, 2007)(tammetrajlı bədii film)
  3. Tərsinə çevrilən dünya (film, 2011)(tammetrajlı bədii film)
  4. Xeyirlə şərin rəqsi (film, 2016)(tammetrajlı bədii film)

Məsləhətçi kimi

  1. 40-cı qapı (film, 2008)(tammetrajlı bədii film)

Prodüser kimi

  1. Adın sirri və tale. Qurban Səid (film, 2010)

Əsərləri

Əsas məqalə: Çingiz Abdullayevin biblioqrafiyası

İstinadlar

  1.  Çingiz Abdullayev: Məni istəməsələr, “Neftçi”də qalmayacam. apasport.az, 31.03.2015  (azərb.)
  2.  Kuluar.az – Çingiz Abdullayev “… Yazmağa başlayanda deyirdilər Çingiz getsin qoyunlarını otarsın…”
  3.  Çingiz Abdullayev: “MTN-in təklifindən imtina etdim”
  4.  Çingiz Abdullayevə “Şöhrət” ordeni verildi
  5.  Çingiz Abdullayev İnterpolun fəxri səfiri oldu. sabahinfo.az, 10.11.2014.  (azərb.)

Sosial təcrid günlərində valideynlərə dəstək – “BağçaTv” (video)

http://kultur.az/

Bu günlərdə yazıçı-publisist İradə Aytel özünün yutub kanalında yeni bir layihə reallaşdırdı. Layihə sosial təcrid günlərində valideynlərə dəstək xarakteri daşıyır və azyaşlı uşaqlar üçün nəzətdə tutulmuş videoroliklərlə  yayınlanır.  “Salam, azyaşlı uşaqların valideynləri. Sosial təcrid günlərində məhz sizə dayaq olmaq üçün yutub kanalımda hər gün videolarımı yerləşdirəcəm. Məqsədim uşaqların vaxtını səmərəli keçirmək və maarifləndirməkdir. Baxın, dinləyin, bəyənsəniz abunə olaraq növbəti buraxılışlardan da xəbərdar olun və estafeti balacalara verin. Burada hər gün yeni nağıllar da olacaq. Nağıllar uşaqların heç yerdə eşitmədiyi nağıllardır, xarici saytlardan özüm tərcümə edirəm”, deyərək, valideynlərə səslənən müəllif gündəlik yayınlanacaq “BağçaTV”-nin bu layihəsində məktəbəqədər uşaqları, əsasən də xarici ölkələrdə yaşayan azərbaycanlı uşaqları Azərbaycanın əlifbası, Dövlət atributları, tarixi günləri, coğrafiyası, ədəbiyyatı, musiqisi ilə tanış edəcəyini anons edir.

İlk günlərdən böyük marağa səbəb olan layihənin uğur qazanacağına ümid edirik.

Virtual səyahətimizin növbəti məkanı: Göyçay rayonu

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası “Ölkəmizi tanıyaq” layihəsinin virtual formada davamlığını təmin edir. “Vətənimizə virtual səyahət” layihəsi çərçivəsində Quba, Bərdə, Xızı, Daşkəsən, Ucar, Samux rayonları və Gəncə şəhəri ilə bağlı videoçarxlar izləyicilərə təqdim olunmuşdur.

 Layihə çərçivəsində növbəti tur Göyçay rayonunadır.

“Göyçay” əsl türk mənşəli söz olub, sahilində yerləşdiyi Göyçay çayının adından götürülmüşdür.

Təqdim olunan videoçarxda Göyçayın ərazi və əhalisi ilə bağlı ümumi məlumat verilmiş, rayonun  təbəti, bir-birindən maraqlı quruluşa malik olan muzeyləri, ziyarətgahları, müasir binaları, istirahət mərkəzləri və parkları ilə bağlı fotolar verilmişdir. Göyçay rayonunun mətbəxi isə nardan hazırlanan yemək növləri (nar şərab, nar suyu, nardança və s.) ilə seçilir.

Videoçarxda Göyçay rayonunun ərazisində xalqımızın tarixi keçmişini əks etdirən tarixi abidələr –  Surxay qalası (XII-XVI əsr), Hacı Cəlil məscidi (XIXəsr),Yeraltı hamam (XIX əsr), Hz.Əbülfəz Əl-Abbas(ə) məscidi (XIX əsr), son illərdə inşa olunmuş xatirə abidələrdən – Azərbaycanın soyqırımına həsr olunmuş türk əsgərlərinə abidə, Soyqırım Abidəsi, 20 Yanvar şəhidlərinə həsr olunmuş xatirə kompleksi, Əbədiyaşar ədiblər kompleksi, 1941-1945-ci il Vətən Müharibəsində həlak olan döyüşçülərə həsr olunan  xatirə kompleksi fotolar sırasında öz əksini tapmışdır.

Videoçarxın davamında Məhəmməd Sadıq bəy Ağamzadə, Oqtay Maqsudov kimi göyçaylı generalların, Rəsul Rza, Ənvər Məmmədxanlı, Əli Kərim, İsgəndər Coşqun, Əli Səmədli, İbrahim Göyçaylı kimi şair və yazıçıların, həmçinin digər görkəmli şəxsiyyətlərin fotolarını izləyə bilərsiniz.

Videoçarx zamanı dinlədiyiniz musiqi xalq artisti İslam Rzayevin ifasında “Göyçay” mahnısıdır.

Göyçay  videoçarxı YouTube-da yerləşdirilib:

Təqdim olunacaq videoçarxlar davam etməkdədir.

Polad Sabirlini doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (6 aprel 1973-cü il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi Sizi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvünü, istedadlı qələm sahibini, gözəl şairimizi, Polad Sabirlini doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə, ədəbi-bədii yaradıcılığınızda bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

Mətbuat xidməti

SORUŞUN

Xoş sədanı dualardan,
Laylanı dildən soruşun.
Kəkliyi sal qayalardan,
Ceyranı çöldən soruşun.

Yaman olar sözün çiyi,
Sevincə qatın hər şeyi,
Ağ biləkdən bilərziyi,
Sığalı teldən soruşun.

Sabah bu gündən, dünəni,-
Özümçün, özgədən məni,
Koldan-kosdan bənövşəni,
Bülbülü güldən soruşun.

İgid eldən dönməz qəti,
Eldə yaşar el adəti,
Ürəklərdən məhəbbəti,
Zəhməti əldən soruşun.

Yar axtarar, yarı gəzər,
Gəzər, yarı sarı gəzər,
Çiçək üstə arı gəzər,
Sonanı göldən soruşun.

Sevə-sevə el, hamını,
Bir-bir tapar il, hamını,
Eldən alar ilhamını,
Poladı eldən soruşun.

16.09.2018.

ALLAHIM BİLİR

Başım elə qarışıb ki,-
Heç bilmirəm hayandayam.
Ölümdən bir az bu yanda,
Ayrılıqdan o yandayam.

Əlim hər işdən soyuyub,
Ovcumda üşüyür qar da.
Lap iki dünya bir ola,
Çıxan qan qalmaz damarda.

Dərdə-qəmə yaxınlaşır,
Məndən uzaqlaşan adam.
Ölüb-dirilir, ölümə,-
Baxıb yazıqlaşan adam.

Adam var qəm-kədərinə,
Gecə-gündüz güddü qonaq.
Bu dünyaya elə-belə,
Gəldi qonaq, getdi qonaq.

Xəyallarım pərən-pərən,
Savabı, günahım bilir.
Qismətimdə nə var görən?
Nə bilir, Allahım bilir.

29.03.2020

MƏNİM ÜNVANIMA DƏYMƏYƏYDİ KAŞ

Özgəyə qurduğu hiylə-kələyin,
Özü də bilmədən zoruna düşdü.
Ağız dolusuyla dediklərinin,
Deyəsən axırda toruna düşdü.

Min bir fitnə ilə, min bir şər ilə,
Ortada yeyənlər qıraqda gəzər.
Boş-boş xülyaları özünə sığmaz,
Yuxarı göz qoyar, ayaqda gəzər.

Zamanın şilləsi tutdu-tutmadı,
Nəfsinə qul olar, kölə yaşayar.
Yüz sifətə düşər, yüz dona girər,
Kiçilə-kiçilə belə yaşayar.

Əlləri hər yerdən üzülən kimi,
Üzünə geyməyə üz də tapar o.
Düzü səhv çıxardar, səhvi düz edər,
Hələ danışmağa söz də tapar o.

Ona gülünc gələr gülünc adamlar,
Özü gülünc halda – günə çatsa da.
Özünə “dost” tapar hamam suyuyla,
Söhbətə dönsə də, ünə çatsa da.

Mən özüm-özümlə bacarammıram,
Baş-ayaq zamanla necə yollaşım?
Necə baş çıxardım bu adamlardan, –
Heç nəyi almaym vecə, yollaşım?

Düşmənin tənəsi, dostun töhməti,
Mənim ünvanıma dəyməyəydi kaş.
Qabında bir şeyi olmayan, qəti, –
Özünü boş yerə öyməyəydi kaş…

26.03.2020.

ANAM NAMAZ ÜSTƏ İMİŞ

Dil açdı dərd pərdə-pərdə,
Hələ avaz üstə imiş.
Aşiq agah oldu dərdə,
Hər sirri saz üstə imiş.

Bundan da beş-betər üzü,
Sevinc üzü, kədər üzü,
Bu dünyanın lap hər üzü,
Nəzir-niyaz üstə imiş.

Əyri qara, düz ağ oldu,
Üz ağartdı, –
üz ağ oldu,
Xəta məndən uzaq oldu,
Anam namaz üstə imiş.

16.03.2020

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində uşaq yazarı Gülzar İbrahimova yeni şeirlərini təqdim edir


Azərbaycanda elan edilmiş karantin rejimi müddətində ictimai işlərdə geriləmə olmaması üçün mədəniyyət müəssisələri əhalini virtual formada maarifləndirməyə davam edir. Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası da oxuculara xidməti dayandırmadan internet üzərindən onlara informasiya ötürməkdə xüsusi səy göstərir. Bu müddət ərzində Mərkəzi Kitabxana “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi həyata keçirmiş, koronavirusla bağlı mövzuda təbliğat işi aparmışdır. 
Layihəyə bu dəfə öz şeirlərini kitabxana ilə daimi əməkdaşlıq edən, kitabxananın Fəxri oxucusu Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, H.Zərdabi mükafatçısı, yazıçı Gülzar İbrahimova təqdim etdi. Şeirləri oxucuların ixtiyarına veririk.

Qoy təmiz olsun dünya və ya Rədd olsun pandemiya

Uşaqlar, darıxmayaq,
Evdən çölə çıxmayaq,
Əlləri tez-tez yuyaq,
Yaxşıca sabunlayaq.
İsti su ilə çimək
Mikrobları məhv edək!
Qoy təmiz olsun dünya,
Rədd olsun pandemiya!

Qurtarsın pandemiya

Oxuyum olum alim 
Özüm dərman düzəldim.
Elə olsun ki, dərman
Onu içəndə adam
O dəqiqə sağalsın,
Durub ayağa qalxsın.
Dərman səpim dünyaya
Qurtarsın pandemiya
Desinlər mənə –   “Əhsən!
Dünyanı qorudun sən”.

#Evdəqal kampaniyası çərçivəsində oxuculara virtual xidmətlər göstərilir


Xəbər verdiyimiz kimi, yaranmış vəziyyətlə əlaqədar, mart ayının 15-dən başlayaraq kitabxanalar oxuculara yalnız virtual xidmətlər göstərir: virtual kitab verilişi, virtual səyahətlər, Online aksiyalar və s.
Yazıçı-nasir, şair, müğənni, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Zəka Allahverdiyev (Zəka Vilayətoğlu) M.Ş.Vazeh adına Yasamal rayon Mərkəzi Kitabxanasına elektron məktub yazaraq, onun kitablarını Azərbaycan ədəbiyyatının virtual kitabxanasında yerləşdirilməsini xahiş etmişdir. Zəka Vilayətoğlunun “Milena”, “Sənə bir söz deyəcəm…” və “Bataqlıq” adlı kitabları virtual kitabxanada yerləşdirilmişdir..
Zəka Vilayətoğlunun “Bataqlıq” adlı kitabına, onun müxtəlif illərdə qələmə aldığı povest və hekayələri daxil edilib. Yüksək koloritli bədii dillə qələmə alınan bu nəsr əsərlərində canlı həyat lövhələri, ictimai-siyasi hadisələrin bədii təsviri, müxtəlif tipli insanların peşəkarlıqla sərgilənən xarakterləri oxucunu həyəcanlandıra və uzun müddət öz təsirində saxlaya bilir. 
“Sənə bir söz deyəcəm…” kitabı isə Zəka Vilayətoğlunun, nəsr kitablarından sonra ilk şeirlər kitabıdır. Kitaba, müəllifin son illərdə yazdığı şeirlər daxil edilib. 
“Araz” Nəşriyyatında işıq üzü görən kitab isə “Milena” adlanır. Kitabda “Milena”, “Bağışlayın, cənab” povestləri və “Külqabı”, “Skripkaçı”,”Armanın ölümü” hekayələri yer alıb. Əsərin leytmotivi Rusiyada yaşayan azərbaycanlıların ümumiləşdirilmiş obrazı olan rəssamdır.
Kitabların tam mətni aşağıdakı linklərdədir: 

https://ebooks.azlibnet.az/book-01lat300320.html
https://ebooks.azlibnet.az/book-02lat300320.html
https://ebooks.azlibnet.az/book-03lat300320.html

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində Gülzar İbrahimova uşaqlar üçün “Dünyanı yallı getsin Və ya arzularım dəyişib” poema yazıb

Yeni növ koronavirusun (COVID-19) yayılmasının ölkəmizdə arzuolunmaz həddə çatmasının qarşısını almaq üçun Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi (MKS) “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layıhəsi çərçivəsində “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasını davam etdirir. Kitabxana eyni zamanda karantin rejimi müddətində oxuculara virtual xidmət göstərərək #EvdəQal çağrışını dəstəkləyir.
Aksiya çərçivəsində tanınmış uşaq yazarı Gülzar İbrahimova uşaqlar uçun yazdığı “Dünyanı yallı getsin və ya arzularım dəyişib” poemasını kitabxanaya təqdim edib. Poema nikbin sonluqla bitir, insanların tezliklə bu bəladan, dərddən qurtulacağını əminlikə söyləyir.
Poema oxucuların diqqətinə təqdim edilir.
Poema ilə və ona aid şəkillərlə linkdə tanış ola bilərsiniz:
http://yasamal.cls.az/front/files/libraries/81/documents/828542573.pdf
Gülzar İbrahimova 
Dünyanı Yallı getsin
Və ya 
Arzularım dəyişib
(uşaqlar üçün poema)
Nədir bu pandemiya,
Ayaq açıb dünyaya,
Yayır Koronavirus,
Hər yana səpir virus…
İnsanları qorxudur,
Hamını yoluxdurur,
Çarə tapılmır dərdə,
Allah, bu nədir belə?
Hamı düşüb təşvişə,
Camaat getmir işə,
Hər kəs evdə oturub,
Elə bil həyat durub…
Deyir, ölkə rəhbəri:
“Virus gəzir hər yeri,
Hamı evdə otursun,
Virusdan uzaq olsun!”
Xəstəlik çox yayılıb,
Tibb elmi aciz qalıb,
Yoluxaraq nəfəsə,
Aman vermir heç kəsə!
Sərhədləri o aşır, 
Qitələri dolaşır,
Qoy olmasın o bizdə,
Evdən çıxmayaq biz də!
“Evdə qal, Azərbaycan!”,
Xalqına dəstək olan, 
Hamı iş görür evdən,
Paylaşır İnternetdən.
Hətta müəllimlər də,
Dərs keçir İnternetdə,
Onlar  tapşırır bizə,
Bax, qulaq asın sözə!
Heç vaxt çıxmayın evdən,
Virus tutarsız birdən!
Otursaz evdə rahat,
Qorxusuz olar həyat!
Darıxmayın uşaqlar,
Pis gün ömrü az olar.
Bir gün dərman tapılar,
Dünya dərddən qurtular!
Dostlarım kimi mən də,
Sakit qalmışam evdə.
Təhlükə olmayanda,
Çölə çıxaram onda.
Hər gün evdə də olsam,
Gərək eləyim idman.
Sonra yuyunum tez-tez,
Olum sağlam və təmiz!
Evdə qalsam nə qədər,
Vaxt itirməyim hədər,
Çoxlu kitab oxuyum,
Dərsləri təkrarlayım.
Baxıram pəncərədən,
Yoxdur keçən küçədən,
Sanitar işçiləri,
Təmizləyir hər yeri.
Allahım bu nə işdir,
Arzularım dəyişdi?!
Kaş bir möcüzə olsun,
Viruslar yoxa çıxsın!
Dərddən qurtarsın Dünya,
Məhv olsun Pandemiya!
Xalqlar əl-ələ versin, 
Dünyanı Yallı getsin!
05.04.2020

Alazan oğlu Murad Beydiyevə həsr olunmuş şeir

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasının Fəxri oxucusu, yazıçı-publisist, şairə Sevinc Ağa Xəlilqızı (Basqallı) növbəti yeni şeirini təqdim etdi. Şairə yazdığı şeiri Azərbaycanın igid Alazan oğlu, Basqallı balası Murad Beydiyevə həsr etmişdir. 50 bənddən ibarət olan şeirdə yazıçının Vətənə bəslədiyi dərin sevgi hisləri duyulur, Vətən igidləri ilə fəxr etdiyini bildirir. O, həmçinin şeirində Alazan ləqəbi ilə tanınan Muradın qəhrəmanlığının tariximizdə əbədi iz qoyduğunu fəxrlə qeyd etmişdir.

Alazan oğlu, Basqallı balası Murad Beydiyevə…

Canıma can verən ölməz diyarım!

Odlar yurdu! Mübarizlər vətəni….

Tarixdə izi qalan, sözü qalan,

Qoca şərqin qapısı,doğma diyarım.

 Sən nə qədər müqəddəssən, munissən.

Qəhrəman oğullar, mərdlər şəhəri.

Mavi Xəzərimiz, əziz, doğma, Bakımız

Tarixin şahidi, qədim Bakımız….

Səndən ilham alır hər bir övladın.

Ədalət, azadlıq deyən igidlərin.

Vətənçün, torpaqçün candan keçdilər.

Qarabağ uğrunda gözəl məkanın.

Uğrunda ölməyə hey tələsdilər.

Tarix təkrarlanır, söyləyir zaman!

Düşmən  Qarabağa verməyir aman.

Bu çağırışa qoşuldu Basqal gəncləri.

BakIda doğulmuşdu bu gəncdə.

1967-ci il  oktyabr ayının 6-da

Ana-atanın sevinci, muradı o!

Adını elə  də Murad qoydular.

Söylədi ana:-“Yaradan qorusun onu!

Vətən sevgisiylə, döyünürdü  ürəyi.

Bu çağırışa qoşuldu el oğlumuz.

Nə qədər ki, ölməmişəm xalqı sevməkdir  mənim peşəm.

Əgər Qarabağım, getsə əlimdən.

Bağışlarmı, məni  ana vətənim?!

1991-ci il  Qarabağa yollandı

Düz döyüş meydanına Murad.

Bir gün yaranmışam, bir gün ölərəm.

Ölmək üçün, gəlmədim mən dünyaya.

Qəhrəmanlıq, şərəf, cəsurluq üçün

Mən gəlmişəm  iz salmaqçün dünyaya!

Düşmənlərin sinəsini, meydanda o dağladı.

Dik baxdı, ölümün  gözünə doğru.

Lərzəyə salırdın, düşməni  cəsarətinlə.

Mənfur düşmən ordusuna vermirdin aman.

Alazan ləqəbi ilə tanındın sən, eloğlu!

Beydiyev soyadın, Zahid oğlu.

Gedirsən həyatın özünə doğru.

Bir sevinc parlayan, zirvəyə doğru.

İncitək bəzəyir sinəni medallar indi.

Alın tərinlə, mərdliyinlə qazandın

Sən ey igid, ana vətən oğlu!

Qarşında baş əyir, Basqal kəndimiz.

Azərbaycan adlı məmləkətimiz!

Poladdan mətin, vüqarlı oğul!

Səni yetişdirdi bu, ana torpaq!

Tarixdə əbədi izini qoydun.

Azərbaycan! Odlar yurdun!

Fəxr edir səninlə, uca adınla!

Kitabxananın Daşkəsən rayonuna virtual turu

 



Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası  “Vətənimizə virtual səyahət” layihəsi çərçivəsində Daşkəsən rayonuna virtual tur təşkil etdi.

Videoçarxda Daşkəsən rayonunun təmiz dağ havası, onun əsrarəngiz təbiəti, yaşıllığınının bol olması ilə seçilən zəngin faunası, turizm üçün xarakterik olan muzeyləri, ziyarətgahları, müasir binaları və parkları, sənətkarlıq sahələri (dülgərlik, dəmirçilik və s.) və mətbəxinə (göy kətə, quzu buğlaması, yarpız dovğası və s.) aid fotolar toplanmışdır.

Burada arıçılığa xüsusi yer ayrılmışdır.

Tarixi abidələrdən Tunc dövrünə aid divar qalıqları, kurqanlar, son tunc – ilk dəmir dövrünə aid Örük daş qalası və nekropol, monastr (487-ci il), kilsə (1869-cu il) və b. abidələrin fotoları, qalaçaların siyahısı (Yol yurdu, Çalağan, Daşlıtəpə, Əhmədli, Nağaradağ və s.) izləyicilərə təqdim olunmuşdur.

Videoçarxda Daşkəsənin ilk qurucularının – İslam Həsənov, Əhməd Məmmədov, Seyidəmir Ağayev və digər görkəmli şəxsiyyətlərinin adı qeyd olunur.

         Videoçarx YouTube-də yerləşdirilib:

Layihə əsasında hazırlanmış videoçarxları “Kitabsevər uşaqlar” Facebook səhifəsində və YouTube kanalında da izləmək mümkündür.

Qeyd edək ki, “Vətənimizə virtual səyahət” adlı layihəsi əsasında Azərbaycanın bir çox rayonları haqqında silsilə videoçarxlar hazırlanacaq.

Aprel döyüşlərindən dörd il ötür







Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası Aprel döyüşlərinin dördüncü ildönümü ili əlaqədar kitabxanalar üçün informasiya məktubu hazırlanmışdır. Məktubda hərbi əməliyyatların  başlanması və Azərbaycanın cəbhə boyu mövqeləri və yaşayış məntəqələrinin erməni silahlı qüvvələri tərəfindən güclü artilleriya atəşinə məruz qalması, Azərbaycan tərəfindən bu hücumun qarşısının alınması, döyüşlərin gedişi, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin komandanlığı tərəfindən Ağdərə-Tərtər-Ağdam və Xocavənd-Füzuli istiqamətində təxirə salınmaz cavab tədbirlərinin həyata keçirilməsi əks olunmuşdur.

Materialda qeyd olunur ki, Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi uğurlu əks-hücum hərbi əməliyyatı nəticəsində erməni işğalından azad edilmiş Cəbrayıl rayonunun Cocuq Mərcanlı kəndində insanların təhlükəsiz yaşaması mümkün olmuşdur.

Burada şücaət göstərənlər, itkin düşənlər, yaralananlar barəsində də məlumat verilir.

Şəhidlərin siyahısı təqdim olunur, onların Azərbaycanın rayonları üzrə təsnifatı da verilir. Bundan başqa, 2016-cı il 2-5 aprel döyüşləri zamanı şəhid olmuş Milli Qəhrəmanların fotoşəkilləri və onlar haqqında bioqrafik məlumat təqdim olunur.

Tarixə “Dördgünlük müharibə” adı ilə düşən Aprel döyüşləri gənclərin hərbi vətənpərvərlik ruhunu daha da yüksəltdi. Aprel döyüşlərində qazanılan qələbə xalqımızın orduya olan inamını artırdı.

İnformasiya məktubu ilə aşağıdakı   linkdə tanış olmaq mümkündür:

http://yasamal.cls.az/front/files/libraries/81/documents/460860866.pdf

Xalq yazıçısı Mirzə İBRAHİMOV.”Azad” (Hekayə)

Azad mənim uşaqlıq və gənclik yoldaşım idi… Bir həyətdə doğulmuş, bir həyətdə böyüyüb məktəbə getmişik… Gəncliyimizin də böyük bir qismini bir yerdə keçirmişik. Biz bir evin uşağı kimi tərbiyə almış və bir-birimizə doğma qardaşdan artıq ünsiyyət bağlamışdıq… İkimiz də bir-birimizin xasiyyətini çox gözəl bilirdik. Onun sakit və lal-dinməzliyi mənim nəzərimdə təbii bir şey idi…

Yoldaşlar arasında çox vaxt Azadı öz adı ilə çağırmazdılar. Dinməzliyinə görə ona sükuti deyirdilər…

O, dünyaya gəldiyi zamandan xoş bir gün görməmişdi… Aclıq, ehtiyac, soyuq otaq, torpaq döşəməyə salınmış köhnə həsir… Gözünü açdığı gündən gördüyü bu idi. Azad doğulmamışdan bir ay əvvəl atası ölmüşdü. Anası səlimə xala evdə tək qalmışdı. Kişinin ölümündən sonra arvad qapılara düşüb iş axtarmağa məcbur olmuşdu. Birinin ev-eşiyini təmizlər, birinin paltarını yuyar, birinə yun çırpardı. Bu qayda ilə bir qarnı ac, bir qarnı tox o, Azadı böyütmüşdü… Dünyada yeganə ümidi və həyatının məqsədi o idi.

Yaxşı yadımdadır… Bizim beş-altı yaşımız olanda hər axşam səlimə xala yatmamışdan qabaq bizə nağıl danışardı… Onun nağıllarına qulaq asa-asa bizi yuxu aparardı…

Bir dəfə adi payız axşamlarından birində o bizim başımızı dizi üstə alaraq yenə həzin-həzin oxuyur, söylənir, mahnılar deyirdi. Yarpağı tökülmüş ağaclardan, qərib və yuvasız quşlardan, arxlara dolmuş xəzəllərdən danışır, tez-tez Azadın adını çəkir, gah da əyilib üzündən öpürdü. Mən yuxuya getdikcə onun uzaqlardan gələn səsini eşidirdim. Qulağıma kəsik-kəsik sözlər gəlirdi: “Tək balam, yuvamın quşu balam… yurdumun daşı balam…”. Azad isə sakit-sakit yuxulayırdı.

İki il o mənimlə bir yerdə məktəbə getdi. Orada da Azad heç kəsə qoşulmaz, tənəffüslərdə bütün uşaqlar bir-biri ilə oynadığı halda, o, bir küncdə durub baxardı. Müəllim ona bir sual verərsə, qıpqırmızı olardı. Lap yaxşı bildiyi bir şeyi belə söyləyə bilməzdi. Doqquz yaşı olanda anası onu oxuda bilməyib, məktəbdən aldı. Qonşuların köməyi və yalvar-yaxarla Təbrizin Liləvan məhəlləsində kiçik bir dərzi dükanında şagirdliyə düzəltdi.

İllər gəlib keçdi, mən orta məktəbi qurtardım, o, dərzi dükanında qaldı. Onun dərzi şagirdi olması, təbiidir ki, bizim əlaqəmizi kəsmədi. Əksinə, böyüdükcə bizim dostluğumuz daha da artdı. Həyat bizi daha da yaxınlaşdırdı. Həyatın hadisələri məni qəzəbləndirdiyi halda o, bu hadisələrə qarşı sakit, laqeyd görünərdi. Heç bir ehtiyac, heç bir dərd onun adi halını pozmazdı.

Acıqlı olduğu günlərdən biri yadıma düşür. Kirayə pulunu gecikdirdiyimiz üçün ərbab[1] bizi evdən qovmaqla təhdid etmişdi[2]. Pul yox idi. Qazanmağa da iş tapılmırdı. Küçələri boş-boş gəzib yorulduqdan sonra Azadın yanına getdim.

– Azad, – dedim, – dərd ürəyimi dağıdır. Ağlamaq istəyirəm. Gözlərimdən yaş gəlmir. Bu nə güzəran, bu nə dirrikdir? Azad! İşləməyə yer yox, danişgahda[3] oxumağa imkan yox, oğruluqmu edim, qardaş? Əlim sağ, qolum sağ, özümdə dağ gücü hiss edirəm, mən nələr edə bilmərəm? Əlimdən nə gəlməz? Nəyə gücüm çatmaz? Vallah, “Od dəryasını yar keç!” desələr, keçərəm. Bəs indi də işləməyəndə, mən nə zaman işləyəcəyəm?!

O nə isə tikirdi. Mən sözə başlayarkən əl saxlayıb, ani olaraq üzümə baxdı, yenə iynəsini götürərək öz işinə məşğul oldu… Söz bura çatan kimi, o, iynəsini yerə qoyub sakit nəzərlərini mənə çevirdi…

– Azad, – dedim, – bizim hərəmizin iyirmi dörd yaşımız var… Kim bilir, bəlkə də ömrümüzün yarısını, bəlkə də çoxunu yaşamışıq… Bu iyirmi dörd ildə biz nə görmüşük? Bir tikə çörək, qışda bir manqal kömür dərdindən başqa, hansı bir fikir, hansı bir əməl qəlbimizi döyündürmüşdür? Məgər həyat budur?.. Yaşaayışın qayəsi budurmu?.. Sən elə bilmə ki, məni danışdıran pulsuzluq və ya aclıqdır… Yox! Azad! Fikrimdə başqa şeylər dolanır. Bizim bu iyrənc mühitə baxıram, ürəyim bulanır. Sahibi-mənsəblərimizi[4] götür… Bir heyvanın həyatı onların həyatından daha faydalıdır. Heç olmazsa heyvanın bir şeyə xeyri olur. Onlar isə yeyir, yatır, işsizlikdən şişir, toxluqdan harınlıq etməyə başlayır, xalqa min cür əziyyət verirlər… Mən ki belə həyatı istəməzdim… Bir iş görmək istəyirəm, Azad!.. Elə bir iş ki, bizdən sonra gələnlər də ondan bir xeyir görsünlər. Kəndə gedəcəyəm. Bir ərbaba nökər olub bağbanlıq edəcəyəm… Heç olmasa ağac əkərəm, bağ salaram, öləndən beş il sonra insanlar bir xeyir görərlər. Adımı rəhmətlə çəkərlər!

Mən bu qədər danışdım. Azad heç dodaqlarını da tərpətmədi. Gözlərini bir nöqtəyə dikib durdu… Mənə elə gəldi ki, o, ömründə bir dəfə də belə məsələlər haqqında düşünməmişdir. Durub dükandan çıxmaq istədim… O, yerindən tərpənmədi, mən onun üzünə baxıb acıqla dedim.

– Yazıq, min yazıq bizə baxıb övladlarım var deyən vətənə! Yazıq bu gül kimi Azərbaycan torpağına ki, üstündə sən və mən gəzirik. O, bizdən nə xeyir gördü? Bizim həyatımız bir qara quruşa dəyməz!.. Çünki, bizcə, həyat yeməkdən, yatmaqdan, yenə yeməkdən və yatmaqdan ibarətdir. Biz, ölüm qapımızı döyən günə kimi də belə yaşayacağıq. Biz ölmək üçün yaşayırıq… Yaşamaq üçün ölən insanlardan xəbərsizik! Buna görə də cənazəmiz qəbrə çatmamış bizi unudacaqlar… səni də, məni də. Yox, bəlkə səni bir yad edən tapıldı… Deyəcəklər ki, dərzi Azad yaxşı yamaq salardı… Allah rəhmət eləsin!

Özümü dükandan küçəyə atarkən onu səsini eşitdim.

– Fərda, Fərda!..

Cavab verməyib çıxıb getdim. Bir müddət sonra bu hərəkətimin peşmançılığını çəkməyə başladım. Mən bu yazığı niyə incitdim?.. Onun təqsiri nədir? Bir könlü ki, tikə bilməyəcəksən, niyə yıxırsan? – deyə düşündüm. Gün batıb qaş qaralana qədər küçələri dolaşdım. Evə qayıdan zaman düşünürdüm ki, yəqin, indi şeylərimizi həyətə atmışlar. Anam astanada oturub məni gözləyirdi.

– Nə var, ana, hələ ərbabın adamı gəlməyib ki?..

– Gəlmişdi, oğul.

– Nə dedi?

– Nə deyəcək, pulunu alıb getdi.

– Pulu haradan tapdın, ana?

– Necə haradan tapdım, oğul! Azad gətirdi, dedi ki, sən vermisən.

Mən barmağımı dişlədim. anamın qolundan tutb içəri apardım. Sonra Azadla görüşdükdə təşəkkür etdim. Keçən günkü kobud rəftarım üçün üzr istədim. O, heç bir söz demədi, gözlərini bir nöqtəyə dikib durdu.

Bir ay sonra mən anamı da kəndə getməyə razı saldım. Səlimə xala və Azadla halallaşıb Təbrizdən ayrıldıq.

* * *

Tam beş il mən Azadı görmədim. Nə o kəndə gəldi, nə də mən Təbrizə getdim. Buna baxmayaraq Təbrizə səfər edənlər vasitəsilə ondan xəbər tutur və özümdən də ona xəbər çatdırırdım. Bu beş ildə çox sular axmış, çox əhvalatlar baş vermişdi. İkinci dünya müharibəsi başlanmış, Azərbaycanın istər şəhər və istərsə kəndlərində camaat hərəkətə gəlmişdi. İclaslardan, mitinqlərdən başqa, evlərdə, həyətlərdə də azadlıqdan, yaxşı yaşayışdan, elmdən, ana dilindən danışırdılar. Mən günlərimin nə cür gəlib keçdiyini bilmirdim. Biz Azərbaycan üfüqlərində işıqli bir günəş doğduğunu hiss edirdik. Hadisələr də çox sur`ətlə inkişaf edirdi… bir neçə ay sonra biz kənddə mitinq keçirib, Azərbaycan xalq konqresinə nümayəndələr seçdik. Nümayəndələr içində mən də var idim.

Noyabr ayının 18-də biz Təbrizə gəldik. Mən Təbrizi nə qədər dəyişmiş gördüm. Küçələrdə qeyri-adi bir canlanma və hərəkət var idi. Ürəyim Azadı görmək həvəsi ilə döyünürdü… Elə birinci gün köhnə həyətimizə getdim. Səlimə xalanı gördüm. Alnımdan öpdü, anamı xəbər aldı, ağladı. Azadı soruşdum.

– Təbrizdə yoxdur, – dedi, – Zəncana gedib, demokrat düzəltməyə göndəriblər… Axı indi o da demokratdır. Mən də demokrat olmuşam, oğul. Allaha təvəkkül. Deyirlər ki, gərək Azərbaycana azadlıq alaq, hamıya iş verək, hamının çörəyi olsun. Uşaqlar öz dilimizdə oxusun. Xoşuma gəldi. Getdim yazıldım. İndi də komitəmizdə iclas olacaq. Gəl otur, sənə bir stəkan çay verim, sonra gedərəm.

Mən sevinc, heyrət və təəccübümü gizlədə bilməyərək:

– Sağ ol, Səlimə xala, – dedim,–Get, iclasa gecikmə. Təəssüf ki, Azadı görə bilmədim. Məndən ona salam deyərsən.

– Deyərəm oğlum deyərəm. Sən də gecəni heç yerdə qalma. Evimizə gəl. Gözləyəcəyəm, gəl ha… – deyib getdi.

Zəncandan pis xəbərlər gəlirdi. Bir yandan yerli, bir yandan da Tehran mürtəceləri[5] və rəsmi dövlət idarələri orada cürbəcür fəsadlar törədirdilər. Demokratları öldürür, ayaqlarını nallayır, alınlarına odlu dəmir basırdılar. Belə bir zamanda Mərkəzi Komitə bir neçə yoldaşımızı Zəncana göndərməyi qərara aldı. Göndərilənlərin içində mən də var idim. Mən Təbrizdən çıxmamış Səlimə xalaya baş çəkməyi özümə borc bildim. O, Azada salam göndərdi. Bir cüt corab, bir də yun şərf büküb verdi. Soyuqdur, ona yetir, – dedi. Mən də onu anama, anamı da ona tapşırdım. Hər ikisinə ürək-dirək verib yola düşdüm.

Sabahısı günü biz Zəncana çatdıq. Şəhər demokratların əlində idi. Mürtəcelər cənub tərəfdəki kəndlərdə qırğın yaradır, Zəncana hücum etməyə hazırlaşırdılar. Onların bu fikirlərini pozmaq üçün Zəncanın demokrat təşkilatı fədailərdən[6] bir neçə dəstə cənuba göndərmişdi. Azadın bu dəstələrdən birinə başçılıq etdiyini mən Zəncanda öyrəndim… Elə bu zaman xəbər gəldi ki, mürtəcelər ilə fədailərin ilk dəstəsi… “X” kəndinin yaxınlığında qarşılaşmışdır… azca atışmadan sonra onlar kəndə çəkilmiş və ətrafı möhkəmlətmişlər. Fədailər dəstəsi kəndi dörd tərəfdən mühasirəyə almışdır… Bu dəstənin başçısı Azad idi.

Həmin gecə biz Zəncandan çıxdıq və atışmanın şiddətli zamanında gəlib Azadın dəstəsinə çatdıq… Azad dörd tərəfdən kəndə hücuma keçmişdi. Bərk atışma gedirdi və fədailərin bir qismi artıq kəndin içinə girmişdi. Qaş qaralana yaxın şərq tərəfdən Azad özü qabaqda olmaqla, fədailər kəndə doluşdular. Biz həmin vuruşmada Azadın yaralandığı xəbərini aldıq… Mən tez özümü ona çatdırmağa çalışdım… Bu mənim beş illik ayrılıqdan sonra onunla ilk və son görüşüm oldu. Onu kənd evlərindən birində bir fərşin[7] üstə uzatmışdılar. Başının altında yastıq var idi. Çuxasını üstünə salmış, beşaçılan tüfəngini yanına qoymuşdular. Onun ətrafında halqa vurmuş fədailərdən kimisi oturmuş, kimisi əmrə hazır durmuşdu. Mən içəri girən kimi onun üzünə baxdım… Ağarmış halda gözlərini yummuş və səssizcə uzanmışdı… Mən yavaş addımlarla onun başı üstünə gədim, diz çöküb əlini əlimə aldım, alnından öpdüm:

– Azad, sənə nə olub?

O, heyrət və təlaşla gözlərini açdı… Üzümə baxdı. Bütün siması qəribə bir təbəssümlə işıqlandı. Mühribanlıqla başını dizimin üstə qoyub:

– Bu saat səni düşünürdüm, – dedi. – Nə yaxşı gəldin. Yoxsa bu dünyadan ürəyi nisgilli gedəcəkdim…

– Nə danışırsan, Azad, qardaşım?–dedim.–Biz hələ təzəcə yaşamağa başlayırıq… Dünyadan getmək nədir, bu nə sözdür sən ağzına alırsan? Sənə nə olub, harandan yaralanmısan?

O, əli ilə sağ çiyninin altını göstərdi… Güllə qabaqdan dəyib, daldan çıxmışdı. Ciyərini də zədələmişdi. Mən ona təskinlik vermək istərkən o, sözümü kəsdi:

– Bunlara ehtiyac yoxdur, – dedi. – Mən ölürəm… Artıq ayaqlarımın soyuduğunu hiss edirəm. Sözümü kəsmə, mənə yaxşı qulaq as, mən danışmaq istəyirəm. Yadındadırmı, Fərda, beş il əvvəl Təbrizdə, dərzi dükanında sən məndən “Nə üçün yaşayırıq, həyatın mə`nası nədir?”–deyə soruşmuşdun. Onda mən sənə cavab verməmiş, susmuşdum. Sən isə mənim bu cür şeyləri qanmadığımı güman edərək, acıqlanıb getmişdin. Yadındadırmı?.. Lakin o zaman mən də sənin kimi düşünürdüm. Mən düşünürdüm ki, həyatımızın mə`nası vətənimizin səadəti üçün çalışmaqdadır… Amma o zaman mən danışa bilməmişdim… Çünki danışmaqda bir mə`na yox idi. İndi isə sənə deyirəm, qardaşım Fərda, sizə deyirəm, qardaşlarım (o azca boylanıb fədailəri gözdən keçirdi), bəli, sizə deyirəm: bizim hamımızın səadəti, bax, bu alçaq daxmaların azadlığında, bu doğma yurdun, bu ana torpağın istiqlaliyyətindədir… Yerə qoymayın o tüfəngləri ki, onları bu doğma torpaq sizə tapşırmışdır…

O, azca udqundu. Yenidən ahəstə-ahəstə davam etdi.

– Anam, yurdum, doğma Azərbaycan, məni bağışla… Sənə az fayda verdim, az yaşadım, tez öldüm! – deyib qalxdı və fərşin ucunu qaldıraraq torpağı öpdü.

– Öpünüz, səcdəyə qapanıb hamınız bu torpağı öpünüz! Bizim əzəli və əbədi beşiyimiz…

Mən onu qucaqlayıb yerində uzandırdım…

– Sakit ol, Azad, özünü üzmə, qardaşım! – dedim.

Özüm də bilmədən gözümdən süzülən yaş damcıları onun alnına düşdü. O, kirpiklərini qaldırıb gözümə baxdı və yenə də gülümsədi:

– Budur, həyatın mə`nası, – dedi. – Dövrəmdə silah yoldaşlarım, başımın üstündə məslək qardaşım, yanımda vətənin azadlığı üçün qaldırılmış silah… Bu, şərəfli bir ölümdür… Əziz qardaşlarım, mənim qəbrimi uca bir yerdə qazarsınız… Elə yerdə qazarsınız ki, oradan Azərbaycanın geniş çölləri, duru çayları, güllü çəmənləri və bağları görünsün. Elə yerdə qazarsınız ki, qəbrimin üstünə gələn adamların nəzərlərində geniş üfüqlər açılsın. Həm də o yeri böyük bir yol kənarında seçərsiniz! Qoy gələcəyin azad nəsillərinin ayaq səsi, qəbirdə də olsa, qulaqlarıma çatsın!

Alnına xəfif bir tər gələndə o, gözlərini bir daha mənə tərəf çevirdi.

– Anamı öp, öldüyümü ona söyləmə, yazıqdır… – dedi və əbədi olaraq gözlərini yumdu.

Xalq yazıçısı Mehdi HÜSEYN.”Odlu qılınc”(Hekayə)

Günəş doğdu. Hava işıqlandıqca Girdman qalası aydın görünməyə başlayırdı. Uzaqlarda gümüş kəmər kimi parıldayan Kür çayı uzanıb gedirdi. Göz işlədikcə uzanan düzlər yaşıllıq içində üzürdü. Burada qədim babalarımızın əli ilə yaranmış gözəl bir Azərbaycan şəhəri yerləşmişdi.
Girdman qalasının qoca keşikçisi arabir dayanıb ətrafı dinləyirdi. Birdən o, bağırtı və qılınc səslərinə diksinib, diqqətini topladı. Elə bil ki, iki böyük dəstə bir-biri ilə ölüm-dirim vuruşuna girmişdi. Qoca, şəhərə düşmən qoşunu doluşduğunu zənn edib hökmdara xəbər aparmaq istədi. Bu anda vuruşanlar həyətdə göründülər.
Qoca keşikçi qəhqəhə çəkib güldü. Qoşun hesab etdiyi adamlar yalnız iki nəfərdi. Onlardan biri dalı-dalı çəkilir, o biri isə qabağındakının üstünə ildırım kimi şığıyırdı.
Onlar qocanın burada olmasından xəbərsizdilər, onun qəhqəhəsini də eşitmirdilər. Yenicə doğan günəşin qızıl şüaları polad qılınclarda əks edərək parıldayırdı.
Vuruşan gənclərin üzü güldü.
İrəliyə doğru şığıyan dəliqanlı Girdman hökmdarı Varazın oğlu Cavanşir idi.
Cavanşir qabağındakı oğlana möhkəm bir zərbə endirərək onun qalxanını yarıya böldü:
– At yerə qılıncını, Urmuz! Bununla sən üç dəfədir məğlub olursan…
Qoca keşikçini yalnız indi görüb utanan Urmuz Cavanşirin qələbəsinə dözməyib etiraz etdi:
– Yox, bu olmadı! Ayağım daşa toxundu. Sən hələ yalnız iki zərbə endirmisən… mən özüm sənin xətrinə dəymirəm…
Cavanşirin dodaqlarındakı gülüş izləri silinib yox oldu:
– Bu, bəhanədir, dostum, – dedi, – istəyirsən, bir də vuruşaq, bu meydan, bu da mən…
Onlar yenə vuruşmağa hazırlaşanda qoca keşikçi Cavanşirə yanaşıb dedi:
– Mən davanızı ayırd elərəm.
Qılınclar yenə parıldadı. Urmuzun zərbəsi gözlənilmədən oldu. Cavanşir iki addım geri çəkildi. Pərt halda gözlərini döydü:
– Bax, buna sözüm yoxdu, – dedi, – vuruş zamanı danışmaq mənə baha başa oturdu.
Qoca keşikçinin işə qarışmasına ehtiyac qalmadı. Cavanşir əlindəki qalxanı kənara atıb Urmuzun üstünə cumdu:
– Al, bu da üç!.. – deyə sevinclə bağıraraq Urmuza möhkəm bir zərbə vurdu. – İndi razısanmı?
Urmuz bu zərbədən güclə özünü doğrultdu. Qılıncının ucunu yerə dayadı, çiyninin ağrısından qollarını dörd-beş dəfə havada fırlatdı.
– Çox gözəl, – dedi, – mən sənin məharətini ürəkdən təsdiq edirəm. Böyük hökmdarımız Varaz, doğrudan da, xoşbəxtdir. Onun sevimli oğlu Cavanşir indi Girdmanın igid sərkərdəsi olmağa, doğrudan da, layiqdir… Gəl, gəl, üzündən öpüm!
Birdən haradasa şeypur çalındı. Çox keçməmiş Girdman cəngavərləri böyük meydana toplaşdılar.
Vətənin göylərini qara buludlar örtəndə həmişə belə olardı. Şeypur səsləri hamını çağırardı. Girdmanın igid sərkərdəsi dik bir yerdə görünərdi.

Onun bir sözü ilə insan dənizi bir səmtə doğru axırdı.
İndi də gözlər sərkərdəyə zilləndi. Qoca Varaz öz yaxın adamları ilə gəldi. Arvadı Cavahir xatun da yanında idi.
İnsan dənizi sükut içində gözləyirdi. Varaz sözə başladı. Onun səsində qəribə bir titrəyiş vardı. Cəbhələr yarmış bu qocaman sərkərdənin səsini eşidəndə hamı fəlakətin böyük olduğunu anladı.
Varaz dedi:
– Əziz övladlarım! Bu qocanın sözlərinə diqqətlə qulaq asın! Müqəddəs Girdman ölkəsi bizdən kömək istəyir. Odur, yenə üstümüzə düşmən gəlir. O, çox insafsız düşməndir, çapıb-talayır, vurub-yıxır, insaf deyəndə – qılınc çəkir, namus deyəndə – od yağdırır. Bilin ki, üstümüzə ölüm gəlir.
Mən də sizə son borcumu verməyə gəldim. Otuz ildə həmişə ölüm bizdən uzaq olubdur. Girdman adı gələndə hamı hörmətlə baş əyibdir. Amma indi mən qocalmışam. Bu gün səhər ox süzdürüb qılınc çalmaq istədim, əllərim titrədi. Sərkərdəniz kim olacaq? Göstərin.
Bu anda Urmuzun qılıncı parladı. O, Varazın qarşısında əyildi, qılıncını oynatdı və dedi:
– Böyük hökmdarımız! Mən artıq yetkin bir cəngavərəm. Sərkərdəlik qılıncını mənə verin!
Varaz onun cəsarətindən razı qaldısa da, fikrinə şərik olmayıb dedi:
– İgid oğlum, sən hələ cavansan. Sərkərdəlik qılıncını adama hökmdar yox, döyüş meydanı verər!
Urmuz daha dinmədi, hökmdarın sözləri onu inandırdı. Sonra Cavanşir meydana çıxdı.
– Mənim də sözüm var, ata, – dedi, – döyüş meydanında düşmən sərkərdəsinin qılıncını əlindən alacağıma söz verirəm!
Varaz oğlunun da cəsarətini bəyəndi, amma daha bir çətin sınaqdan keçirmək istədi: – Bəlkə, birdən o, səni məğlub etdi?
Cavanşir səsini ucaltdı, böyük bir qürurla cavab verdi:
– Kür çayı dayanar, Varaz oğlu Cavanşir basılmaz!
O, Cavanşirə diqqətlə baxdı, sonra dönüb Cavahir xatunun fikrini bilmək istədi:
– Oğlun sərkərdə olmaq istəyir, sən nə fikirdəsən?
Cavanşirin anası dinmədi. Varaz yenə oğluna baxdı. Urmuza dediyini təkrar etdi:
– Hələ cavansan, oğlum!
Cavanşir, hamı eşitsin deyə səsini daha da ucaltdı:
– On dörd yaşlı bir hökmdar tanıyıram ki, qanlı vuruşma meydanında düşmən sərkərdəsinin başını bədənindən ayırdı.
Varaz onun sözünü kəsmək üçün dedi:
– Qoşun başçısı ölsə də, möhkəm qoşun dağılmaz.
Cavanşir bir qədər susdu, lakin atasının bu fikrini də cavabsız qoymayıb dedi:
– Mən düşmən qoşununu dağıtdıqdan sonra onun sərkərdəsi ilə qabaqlaşacağam.
Varaz istəkli oğlunun çox ağıllı bir gənc olduğunu yaxşı bilirdi. Lakin onun bu cavablarını eşitdikdən sonra Cavanşirə məhəbbəti daha da artdı.
– Elə isə tədbirini söylə, oğlum, – dedi.
– Vuruşmanın sonuna gözlərsən, ata ,– deyə Cavanşir cavab verdi. Sonra Varaz üzünü xalqa tutdu, insanların rəyini bilmək istədi.
– Razıyıq, razıyıq! – dedilər.
– Elə isə uğurlar olsun, bala!.. Unutma ki, Girdman torpağının sərhədi Kür çayının o tayından başlanır.
– Bunu bilirəm, ata… Qoy mehriban anam mənə xeyir-dua versin!
Bütün xalqın gözü Cavahir xatuna zilləndi. Onun hər bir kəlməsini yaxşı eşitmək üçün hamı diqqətlə qulaq asırdı.
Cavahir xatun dedi:
– İndi də mənim sözlərimi dinlə, oğlum. Bir zaman, sən hələ uşaq ikən, davada düşmənin polad qılıncı məni sinəmdən yaraladı. Mən ağlamadım, oğlum! “Cavanşirim sağ olsun!”, – dedim. Evə qayıtdım. Sənin sinəni al qanıma boyadım. Mən davasız-dərmansız sağaldım. Sən də böyüyüb igid oldun. İndi vuruş meydanına gedirsən. Atanı da, məni də sən əvəz edirsən. Çalış ki, düşmən səni arxadan vurmasın. Sinədən aldığın yaradan sənə ölüm yoxdur. Ananın qızıl qanına xəncər batmaz.
Ananın sözlərini eşidən Girdman cəngavərləri qılıncları havada oynadıb, ucadan çığırdılar:
– Var olsun anamız!
Sonra Cavanşirin səsi eşidildi:
– İgid dostlar! Anamın sözləri qollarıma qüvvət, gözlərimə işıq verdi. Atam bizi imtahana çəkir. Mənim də şərtim var. Hər saatda yeddi çapar müharibə meydanından atama xəbər gətirsin. Bax bu meydanda iki cərgə cavan düzülsün. Bu
cərgənin birində yeddi oğlan – əllərində qılınc-xəncər, o birisində isə yeddi qız – əllərində gül-çiçək dayansın. Məğlub olub qayıtsam, qoy o yeddi cəngavərin hərəsi mənə sağalmaz bir yara vursun. Əgər qalibiyyətlə geri dönsəm, yeddi qız üstümə gül-çiçək səpsin.
Varaz bu şərtə razı oldu:
– Oğlum, – dedi, – düşmən atları Kürün müqəddəs sularından bir damla da içərsə, unutma ki, o qılınc yaralarını sənə yeddi igid yox, bütün Girdman ölkəsi vuracaq, qalib gəlsən, üstünə o gülləri, çiçəkləri bütün Girdman səpəcək!
Cavanşir qoca atasının bu sözlərindən daha da ruhlandı:
– Uğurumuz xoş olarsa, yenə burada görüşərik, ata, – dedi.
Onun köhlən atını gətirdilər. Cavanşir ata-anasının əlindən öpüb, cəld ata sıçradı. Köhlən at şahə qalxdı.
Hərəkət şeypurları gurladı. Dağlar, dərələr titrədi. Cavan sərkərdənin qoşunu hərəkətə gələndə ata gözlərindən sevinc yaşlarını silərək dedi:
– Göylər sənə yar olsun, oğlum!
… Günlər keçdi. Cavanşirdən xəbər gəlmədi. Qoca Varazın səbri tükəndi.
– Kim bilir, bəlkə də, bütün qoşun əsir düşmüşdür?
Ana ürəyi buna dözmədi. Cavahir xatun dedi:
– Səbr et, Varaz! Qocaldıqca, deyəsən, hökmdar olduğunu unudursan!..
Bu anda sarayın yaxınlığında yel qanadlı bir atlı göründü. Cavahir xatun onu hamıdan əvvəl gördü və dedi:
– Cavanşirin elçisidir!

Hamı dərin bir həyəcan və intizarla atlı gələn tərəfə baxdı. Elçi gəlib atdan düşdü, hökmdarla Cavahir xatunun qarşısında baş əyib dedi:
– Mərd sərkərdəmizin ilk elçisiyəm. Düşmən Kür çayının bəri tayında idi. İlk həmlədə düşməndən iki yüz, bizdən isə üç yüzə qədər igidin qanı Kür çayının sularını qırmızı rəngə boyadı. Vuruş get-gedə qızışır. Düşmən bizdən on qat çoxdur.
Varazın qaşları çatıldı. Dodaqlarında incə bir titrəyiş göründü.
– Get, oğlum, – dedi, – bu acı xəbəri eşidən anaların ürəyi qana dönməsin.
Bu xəbərdən kədərlənmiş Cavahir xatun hökmdarın ətrafına toplanmış oğlanlara, qızlara üzünü tutub dedi:
– Cavanşir birinci şərtə əməl edib elçi göndərdi. Girdman igidləri, siz də onun ikinci şərtinə əməl edin!
Böyük ananın hökmünə əməl olundu: gənclər iki cərgə düzüldülər. Bir yanda qılınclar parıldadı, bir yanda isə güllər, çiçəklər ətir saçdı.
Çox keçməmiş Cavanşirin ikinci elçisi özünü yetirdi:
– Böyük hökmdar! – dedi. – Bir Girdman cəngavəri düşmən sərkərdəsinin qarşısına çıxdı, atının qantarğasından tutub saxlamaq istədi. Quduz düşmənin qılıncı cəngavərin qolunu kəsib atdı. Cavanşir nərə çəkdi: “Eyy, qorx ki, sən başını itirməyəsən!” Qanlı vuruşma getdikcə şiddətlənir. Düşmən bizdən on dəfə çoxdur.
Qan Varazın başına vurdu, gözləri qaraldı, titrəyən əlini qılınca atdı və dedi:
– Of, Cavanşir, Cavanşir!.. Mən otuz ildə belə acı xəbər eşitməmişdim.
Bu anda üçüncü elçi atdan düşüb səndələyə- səndələyə gəldi. Özünü güclə dikəldib, qılıncına söykəndi və dedi:
– Böyük hökmdar! Cavanşir düşmən sərkərdəsi ilə qabaqlaşdı. Düşmən qara dırnaqlı atını Cavanşirin üstünə səyirtdi, əyri qılıncını düz onun başına endirdi. Cavanşirin atı kənara sıçradı və birdən hərlənib, özünü düşmən sərkərdəsinin üstünə atdı. Bir də nə görsək yaxşıdır? Bədəndən ayrılmış bir baş havada fırlanır…
Qoca Varazın qəlbində oğul məhəbbəti coşdu və səbirsizliklə xəbər aldı:
– Kimin başı idi?
Elçi nəfəsini dərdi və gülümsünərək dedi:
– Böyük sərkərdəmiz Cavanşirin odlu qılıncı vəhşi düşmənin başını qara dırnaqlı atının ayaqları altına atdı. İndi bizimkilər düşmən əsgərlərini qırıb tökürlər.
Cavahir xatun böyük imtahandan çıxmış oğlunun yaralı elçisinə baxaraq əmr etdi:
– Qızlar, bu şadxəbər elçinin yaralarını bağlayın!
Yenə şeypur səsləri guruldadı. İndi Cavanşir özü Girdman igidləri ilə bərabər qayıdırdı.
Varazın alov kimi yanan gözlərində oğlunun qələbəsindən doğan bir parıltı vardı. Cavanşir hələ at belində ikən qoca hökmdar soruşdu:
– Söylə, oğlum, söylə, mənim körpə aslanım, düşmən atları Kür çayının suyundan içə bildimi?
Hamı od kimi parıldayan qılıncla hökmdarı salamladı. Cavanşir dedi:
– Ata, qara dırnaqlı düşmən atları ana vətənin müqəddəs Kür sularından bir damcı da içə bilmədi. Lakin düşmənlər özləri bu sudan doyunca içdilər.
Sonra Varazın səsi ucaldı:
– Bu ölkə heç vaxt məğlub olmayacaq, övladlarım!

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”DEMƏYİBLƏR-“QAXIL,OTUR EVİNDƏ”?”


(fədakar həkimlərimizə dəstək)

Küçələrdə nə işin var,a bəndə?
bütün günü o tindəsən,bu tində!
deməyiblər: “Qaxıl otur evində”?!
körmürsən ki,dünya qalıb nə hala?
“Çıx”-deyəndə,onda çıxaq,a bala.

Keçən gündən Metro-filan bağlanıb,
uçan-qaçan hər nə varsa saxlanıb,
düşünürdüm-qalınlar da söz qanıb;
hörümçəklər torlar çəkir vağzala,
“Çıx”-deyəndə,onda çıxaq,a bala.

Bir fikir ver “Virus” gözü qızğına!
adam bilmir hansı küncə sığına,
“Sulu qəlyan” alan yoxdur ağzına-
zərər verər,tüstüsünü ha sula!
“Çıx”-deyəndə,onda çıxaq,a bala.

Gör dünyada nə cür canlar üzülür?
millət “maska” növbəsinə düzülür,
işə bax ki,futbollar da kəsilir;
dükanlar da bağlanmaqda az qala,
“Çıx” deyəndə,onda çıxaq,a bala.

Dərdə çarə nə mənlikdir,nə sənli,
uzağa qaç adam görsən “zökəmlİ”,
“İnternetnən” Xalq artisti müğənni
konsert verir xalqa müftə-müsəlla,
“Çıx”-deyəndə,onda çıxaq,a bala.

Gec olacaq “Virus” tutsa canımız,
evdə qalsaq,inan,batmaz qanımız,
əlbir olub evdə qalsaq hamımız,
el-obaya güc eləməz bu bəla,
“Çıx”-deyəndə,birgə çıxaq,a bala…

Əkbər Qoşalını doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (3 aprel 1973-cü il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi Sizi, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsini, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvünü, Azərbaycan Respublikası Prezideti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsünü, Azərbaycanda ATATÜRK Mərkənizinin ictimai-siyasi şöbəsinin müdirini, görkəmli Azərbaycan şairini, publisistini doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə, ədəbi-bədii yaradıcılığınızda bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

Mətbuat xidməti

Uşaq yazıçısı, professor Solmaz Amanova uşaqlarla online yayımda

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasının Fəxri oxucusu uşaq yazıçısı, professor, Solmaz Amanova aprelin 7-də saat 15.00-da uşaqlarla canlı yayımda görüş təşkil edəcək.

Solmaz Amanova bu görüşü dünyanı cənginə alan, minlərlə can alan, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) “pandemiya” elan etdiyi yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasının qarşısının alınması üçün etdiyi “Evdə qal, həyatları xilas et!” və Baş İdarənin #evdeqal #pozitivol çağırışına dəstək olaraq təşkil edir.

Canlı yayımda yazıçı yeni yazdığı şeir və nağıllarını uşaqlara ərmağan edəcək.

Bu elan MKS-in sosial şəbəkələrində də yayımlanıb.

Şəhidlər ölməz – Vətən bölünməz

                           Şəhidlər ölməz –  Vətən bölünməz

(Aprel döyüşlərinin 4-cü ildönümünə həsr olunur)

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi  Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasına müntəzəm olaraq şeir və hekayələr təqdim edən Fəxri oxucu yazıçı-publisist, şairə Sevinc Ağa Xəlilqızı (Basqallı) 2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə keçən gecə Azərbaycan və Ermənistan silahlı qüvvələri arasında baş vermiş Aprel döyüşlərinin dördüncü ildönümünə “Şəhidlər ölməz –  Vətən bölünməz” adlı şeir həsr etmişdir.  O, şeirdə mayor Elnur Əliyevin şücaətini bədiiləşdirilir, qəhrəmanlıq nəğməsinə çevrilir.

Şəhidlər ölməz –  Vətən bölünməz

(Aprel döyüşlərinin 4-cü ildönümünə həsr olunur)

Azərbaycan –  şərəfim, şöhrətim, şanım!

Qartallar diyarı Azərbaycanım!

Ölkələr içində hörmətlə adın

Çəkilir həmişə – gözəl diyarım!

Səninlə fəxr etdim – odlar diyarım!

Qarabağ! Bu ad necə də gözəl səslənir.

Qarabağ! Üzeyirin qədim torpağı!

Şüşa! Tarixi qədimdir fateh qalanın!

Topxana, Cıdırdüz, Qoşqarımız var.

Vaqif yadigarı cənnət diyarı,

Laylamdır, cəngimdir Azərbaycanım.

Qarabağ torpağı qalmaz heç zaman

Düşmən tapdağında, doğma diyarım.

Sil gözünü Cıdır düzüm,

Şuşam haraydadır, dardadır,

Könlümün sevgisi bu diyardadır.

Qarabağ həsrətinin sonu olacaq.

Aprel oğulların hücuma keçdi.

Qorxmadan canını fəda edərək,

Ana  torpağını azad edərək.

Bu anda mayor Əliyev Elnur

Üz tutub əsgərlərə belə soylədi:

“Azərbaycan, ünüm, səsim.

Azərbaycan mənim bəsim

Bu torpağa xain çıxan,

Bu torpaqda ölsün gərək.

Doğram-doğram, kəsim-kəsim!

Şəhidlər ölməz, Vətən  bölünməz!”

Lələ Təpədir gərgin döyüşdə,

Düşmən dayanmadan qumbara atdı,

 Atdı özünü, Elnur qorxmadan

Əsgərlər xilas olsun deyə durmadan…

Bu nə igidlik, bu nə cəsurluq!

Örnək oldu onlar silahdaşlara,

Həmdə Ana Vətən övladlarına!

İgidlik məktəblərinin zirvəsidirlər!

Dastanlar, nağıllar yazılacaqdır.

Doğma Azərbaycanım unutmaz sizi…

Əsl qəhrəmanlar, igid oğullar

Yenilməz Azərbaycan torpağındadır!

Ondurmu,yuzdürmü, mindir qəhrəman

Tarix səhifəndə can Azərbaycan!

 Məqsədimiz, birliyimiz, heç bir zaman qırılmaz!

Xalqın qürüründan yoğrüldü ədalətli vicdanımız

Gəlmədiz bu dünyaya ölməkdən ötrü

Əbədi yaşamaqçün  gəldiz dünyaya!

_____________________________

Cıdırdüz – Cıdır düzünün qısa forması

                                                                                    Aprel, 2020-ci il

“APREL – 2016”

                             “APREL – 2016”

(Aprel döyüşlərinin dördüncü ildönümünə ithaf edilir)

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası Rusiya Federasiyası Orenburq Vilayətinin model kitabxanası ilə birgə“APREL – 2016” adlı bilinqvistik virtual layihə reallaşdırıb.

Aprel döyüşlərinin dördüncü ildönümünə həsr olunmuş Azərbaycan və rus dillərində hazırlanmış interaktiv plakat Vikipediyadan götürülmüş “Aprel döyüşləri” rubrikası ilə başlanır. Burada 2016-cı ildə işğaldan tam, yaxud qismən azad olunan Azərbaycan kənd və yüksəkliklərinin xəritəsi verilmişdir.

İkinci sütunda rus dilində Vikipediyadan götürülmüş “Вооружённые столкновения в Нагорном Карабахе (2016)”  (“Dağlıq Qarabağda silahlı toqquşma (2016)”) sərlövhəli material yerləşdirilib. Həmin sütünda “2016-cı ildə şəhid olmuş Azərbaycan ogulları” YouTube kanalındakı film də öz əksini tapmışdır. Burada, Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğurunda canından keçən şəhidlərin siyahısı verilmiş, həmçinin aprel döyüşlərində şəhid olmuş igid Azərbaycan oğulları, onların keçdiyi döyüş yolları haqqında ətraflı məlumatlar əks olunmuşdur. İnteraktiv plakatda yerləşdirilən video görüntülər maraq doğurur.

İnteraktiv plakatda Aprel döyüşləri, Aprel müharibəsi və ya Dördgünlük müharibə haqqında məlumatlar, 2016-cı il 2-5 aprel döyüşləri zamanı şəhid olmuş Milli Qəhrəmanlar Murad Mirzəyev, Şükür Həmidov və Samid İmanov haqqında interaktiv plakatda ətraflı məlumat əks olunmuşdur.

Dördüncü sütunda rus dilində YouTube kanalındakı “Azərbaycan heç vaxt torpaqlarının işğalı ilə barışmayacaq” adlı  film verilib.

“Aprel döyüşləri – 2016. Lələtəpə” markalar və zərflər haqqında rus dilində məlumat verilib. Burada qeyd olunub ki, Aprel döyüşlərinə həsr olunmuş 24 min  tirajla marka buraxılmışdır. Hər markanın ölçüsü 40×28 mm-dir.

İnteraktiv plakat rus dilində “Aprel döyüşləri – müasir Azərbaycan tarixinin ən uğurlu hərbi əməliyyatlarından biridir” adlı materialla yekunlaşır. Təqdim olunan material “Azərbaycan ordusu” qazetindən götürülərək armiya.az saytında yerləşdirilib.

Aprel döyüşlərinin dördüncü ildönümünə həsr olunmuş Azərbaycan və rus dillərində hazırlanmış interaktiv plakat bir sira MDB kitabxanalarına göndərilib.

İnteraktiv plakatla aşağıdakı linkdə tanış olmaq olar:

https://padlet.com/filivara/h6do7bn4vud5

İsmayıl İMZANDZADƏ.” BAŞINIZ SAĞ OLSUN, KƏLBƏCƏRLİLƏR…”

                  

     Oğuz elimiz Kəlbəcərin işğala məruz qaldığı 1993-cü il 02 aprel gecəsi qatarla Bakıya getdiyimdən,  rayonun  nankor qonşularımız tərəfindən ələ keçirildiyindən xəbərsiz idim. Hardasa saat on bir radələrində “Azərbaycan” nəşriyatında əzəli dostum Adil Cəmillə görüşəndə onu çox məyus halda görüb, səbəbini soruşdum. Adil müəllim üzümə təəccüblə baxıb: “Xəbərin yoxdumu, mənim beşiyim-ata ocağım Kəlbəcərin damı-daşı uçub üstümə tökülüb. Görürsənmi, qəddimi də düzəldə bilmirəm” – dedi…

  Adı dillərdə əzbər olan Kəlbəcər mənim aləmimdə yurdumuzun şah damarı, yenilməz qalası-bürcü idi. Onun işğalından üç-dörd ay keçməmiş növbə Ağdama, Ağdərəyə, Füzuliyə, Cəbrayıla, Qubadlıya və sonra da Zəngilana çatdı…

       Bilənlər yaxşı bilir ki, Qarabağın hər bir guşəsi insanları valeh edirdi. Kəlbəcərdə olduğu kimi bizim Cəbrayılda da yalçın qayalar, sərt yoxuşlar, sayı-hesabı bilinməyən bulaqlar, yaşıl donlu meşələr göz oxşayırdı. Bununla belə, Kəlbəcər ana təbiətin şah əsəri, Ulu Tanrının  ən möhtəşəm abidəsi idi.

     İlk dəfə 1978-ci ilin iyun ayının əvvəllərində Kəlbəcərdə, İstisuda, “Taxa düzü”ndə, “Ceyran bulağı”nda, “Bağıtsaq” yaylağında olmuşam. Elə o vaxtlardan bəri Kəlbəcər mənim yaddaşımda gözəlliklər diyarı kimi iz salıb. Cəbrayılın işğalından sonra Mingəçevirdə müvəqqəti olaraq məskunlaşdığım ilk vaxtlardan  Kəlbəcər camaatının böyük bir qismi ilə dostlaşdım. Ulu aşıq sənətinin bölgədə təbliğində böyük zəhmətləri olan Dumanın, Qoşqarın, Qaraxanın, Fərəcin, Ziyadxanın… adları dilimdən düşmədi. Bu gün Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Mingəçevir bölməsinə qələmə aldıqları əsərlərlə yerli yazarlarla birgə “zinət”  verən Sönməz Ələkbər, Məhyəddin Məhərrəmoğlu, Zümrüd Rəhimova, Elşən Əzim, Mikayıl Xanlarov, Məhəmməd Nəbiyev…  (Allah rəhmət eləsin!) və  Ruslan Ələkbərlinin uğurlarına həmişə sevinmiş, Kəlbəcər ədəbi mühitinin zənginliyi iləigili qürur hissi keçirmişəm. Taleyin bəxşişinə bax ki, iyirmi il qabaq kəlbəcərlilərlə dost olduğum kimi həm də qohum olmuşam…

   Kəlbəcər uğrunda gedən döyüşlərdə minlərlə insanın şəhidlik zirvəsinə yüksəlməsindən, əsir-girov düşənlərin sonrakı talelərindən də yetərincə xəbərim var. “Zatı-kökü” bilinməyən bir bəlanın dünyamızı dolaşdığı bir gündə yurd həsrətinin iyirmi yeddinci aşırımını adlayan Kəlbəcər camaatının hansı iztirablar keçirdiyi hamımıza məlumdur. Bu hüzn dolu bir gündə tanıyıb-tanımadığımdan asılı olmayaraq Kəlbəcərin ağsaqqal-ağbirçəklərinə, ziyalılarına, cavanlarına xitabən deyirəm: –  “Allah cəmi şəhidlərimizə, o cümlədən o ulu məkanın ölüm-dirim savaşında ölümün üzünə şax baxan insanlara Ulu Tanrı qəni-qəni rəhmət eləsin!”” Başınız sağ olsun, Kəlbəcərlilər, gün o gün olsun ki, doğma ata-baba ocaqlarınıza təzədən qayıdasınız…

Elə bu ovqatla da Kəlbəcərlə bağlı iki şeirimi sağalmaz yurd yaralarınızın üstünə məlhəm kimi yaxmaq istəyirəm…         

 İSTİSUDA

Dədə Şəmşir, İstisuda
Sazın dindi, yaşa-dedim.
İlk sözümü Dəlidağda,
Sal qayaya, daşa-dedim.

Salam verdim Ağdabana,
Cığır dindi handan-hana.
Gülümsədi günəş ana,
Bəxtəvərsən meşə-dedim.

“Yelligədik” yaşıl ada,
Gəzdim şehə bata-bata.
Məmməd Aslan düşdü yada,
Bir də gəllik qoşa-dedim.

Yamacda qar damcı-damcı,
Daşlar üstə çəkdi qamçı.
Günəş ahıl dəyirmançı,
Gözəlmiş bu peşə-dedim.

Çeşmələr nəğməli-sözlü,
Yoxuş-yamac lalə üzlü.
Duman yolu kəsdi gizli,
Əcəb düşdüm işə-dedim.

Tərtər boyu gəzə-gəzə,
Söz sinəmdə döndü közə.
Ulu dağlar, keşkə sizə,
Bir də yolum düşə-dedim.

                      iyun, 1978

           SALAM DE

Şair Bəhmən, taleyimə acıma,
Yurd həsrəti qar ələyib saçıma.
Kəlbəcərli qardaşıma, bacıma
Perik düşən ellərimdən salam de!

Qəriblikdə nə xoş ovqat, nə həvəs
Bizi yaman sıxcalayır bu qəfəs.
Desələrki Dəlidağın hanı bəs,
Bürcüm uçdu, yağmalandı qalam, de!

Qırov düşdü simlərinə sazımın,
Çəhlimində güllər açmır yzımın.
Beş il qabaq “xaç nişanlı” tazının
Qarşısında ağlar qalan lalam, de!

Başımıza kül ələdi zamana,
Dünya qalmaz naxələfə, yamana.
Bir ox kimi qoyulmuşuq kamana,
Bu yaşımda bir sızlayan “valab”, de!

Ulu Tanrı yaratmayıb sərt bizi,
Arxa bilir ərən bizi, mərd bizi.
Köynəyindən keçiribdi dərd bizi,
İsmayıla qardaşım de, balam de!

                                  1996

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Durnalar”

Qışın bitməsini orda gözləyib,
baharda qapımı döyür durnalar,
yanımda özünə-“buralı” deyib,
Qürbətdə-“oralı” deyir durnalar.

Son bahar onlara bahanə kimi,
uçarlar yol gedən bir namə kimi,
sevgidən danışan nəğmələr kimi–
bayatı durnalar,şeyir durnalar.

Bu ağır köçəköç nə zaman bitər?
şimşəklər yandırar,küləklər didər,
niyyətli yerlərə çatanə qədər
səmada içini yeyir durnalar.

Bildir bir dəstə də köç eləyirdi,
yerin cazibəsi güc eləyirdi,
biri–bir şeirimi höccələyirdi,
mənə də verdilər dəyər,durnalar!

İqlimlər müxtəlif,dünya yumrudur,
bəlkə yaşam üçün maraqlı budur?
hər yerdə hər şeyi havadan tutur-
hər dəfə bir yeri öyür durnalar.

Şimşəyə yalvardım–“Qanad ütməyin”,
küləklər,yağmurda çox üşütməyin,
nə olur,bu payız qalın,getməyin,
buralar çox pisdir məyər,durnalar?..

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Dünyanı dəyişir siçan yarasa

Davadan söz düşmür daha haçandan!
Ruslar da Suriyadan əlini çəkdi,
bu,”Siçan ilində”, boz uçan siçan
deyəsən dünyanı düzəldəcəkdi!?

Deyəsən başlayıb ağıllanmağa
Putin də bir azca,Tramp da bir qədər,
dünyada özünü Şah bilən “ağa”,
bəlkə niyyətindən əl çəkə bilər?

Silah ambarları möhkəm qıfılda,
olmaya bu “Virus” hökmün elədi?
məncə, dözüb-dözüb,bezib axırda,
Qurbanı olduğum görkün elədi!

Məncə,nahaq qanlar hayıfın çıxıb,
qəlblərə mərhəmət gülləri əkdi,
“qoçular” ağlını başına yığıb,
bəlkə bəd işlərə qələm də çəkdi?

Salıb lövbəli dərin sularda,
susur “Qırıcılar daşıyan gəmi”,
ABŞ Çindən gələn böyük yardıma
baxır dar ayaqda xilaskar kimi!

Baxmayın bu dəhşət bu cür yayıldı,
sonralar çiçəklər bitirəcəkdi,
“yamalna-yaxşılıq” ekiztayıdı,
dünyanın nizamı dəyişəcəkdi!

Bunun müjdəçisi “Koranavirus”,
əlində görünməz tərəzi tutur,
sazişə gəlməkdə Amerikanla–Rus,
bəlkə gözü bağlı “Femida” budur?

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Qasırğa”


Xoşbəxtlik gələndə yeltək duyulmur,
bədbəxtlik gələndə tufantək gəlir…
Xalq Şairi Nəbi XƏZRİ

Dərdlər var ki,gələndə bilməzsən necə gəldi?
qasırğa gəmiləri lövbər salmağa qoymur!
axı-dərd insanları dahaha yaxın edərdi,
bu,elə bir bəla ki,yaxın olmağa qoymur.

İlahim,Sənə qurban,bu,neçənci bəlanmış!?
bütün ellər,qitələr alovlara qılanmış,
doğmam qapıdan dönür–əlcəkli,”maskalanmış”,
nəyə görə?!–övladdan onsuz da doymaq olmur!

Məktəblər şagirdlərə öyüdün verə bilmir,
yaşlılar,dükan nədir?-Aptekə girə bilmir,
analar körpəsinə öz südün verə bilmir–
qorxanda anaların südündə qaymaq olmur!

Bundan sonra bəlkə də daş ürəklər yuxalar?
Haq bayrağı ucalar,zülmkarlarlar yıxılar!
layiq olan döşlərə mükafatlar taxılar–
gileylər o qədər ki…çoxunu yaymaq olmur!

Xəstəsinin yanına həkim girib–pərt çıxar,
“Korana” adlı cəllad sərhəd pozar,sədd yıxar,
Mart çıxdısa,İnşallah,dalınca bu dərd çıxar!
yoluxanlar sayı çox,dünyada,saymaq olmur!

İncimiş dostun deyil–könlün alasan, gedə,
Şeytan deyil–yalannan heyran olasan,gedə,
düşmən deyil–başına mərmi salasan,gedə!
elə bir müşgül ki,bu,yoluna qotmaq olmur.

Nə cür vurum?-əlləri,ayağı yalınmışam,
doğma ev-eşiyimdə “zindana” salınmışam,
çanı qorumaq üçün “çəpərə” alınmışam,
məsləhətlər verən çoooox,hər sözə uymaq olmur,
gələndə elə gəlir…bəlanı duymaq olmur!
31.mart,2020.

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”Yeni adam”

Gözünü birazca açıb səhərlər,
nəvələr başını yastığa atır,
adam işsizlikdən çərləyə bilər,
yaxşı ki,qayğılar başımı qatır,

Qadağa artırdı xeyli çəkimi–
bir vaxt bir dəriydim,bir də qabırğa,
adam “Yeni adam” olana kimi,
özü adamlıqdan az qalır çıxa,,

Biri-ac,birinin geniş imkanı,
dar gündə bir kimsə köməyə gəlməz,
dəyişə bilmirsə Tanrı insanı,
onu qadağalar dəyişə bilməz!

İnsanı ucaldan vəzifə,”paqon”,
fərq etməz–kimlərlə qarışmış qanın!
bahalı miniklər,evlər,telefon…
al,bu da səninçün “Yeni adamın”!

Dəyişir cildimiz,əyin-başımız,
insan görkəmini min hala salır,
beləcə–qocalır,artır yaşımız,
içi başımızın dəyişməz qalır!

Yetər,Vahid ƏZİZ,qatarın gedib,
azmı qürurunun odunda yandım?
insan olduğuma bir az sevinib,
meymun əcdadıma baxıb utandım…

Xalq şairi Vahid ƏZİZ.”İl başında bəla gəldi ellərə”

İl başında bəla gəldi ellərə,
can qurtara bilmır hələ “Virusdan”,
elə bil ki,təyyarəylə hər yerə,
səpıbdilər bilə-bılə “Virusdan”,

Zəli kimi daraşıbdı cahana,
təhlükədir hər həyata,hər cana,
qonum-qonşu,dost-tanışlar bir yana,
imkan olmur nəvə gələ “Virusdan”.

Bu,bir qəsddir;–nə var bunu bilməyə?
rəvac verək şənlənməyə gülməyə,
evdə otur-meylin yoxsa ölməyə!
kim görmüşdü adam ölə “Virusdan”?

Nə vaxt tamam çıxıb gedər,kim bilər?
dövrümüzdən nə yazacaq nəsillər?
ümid versin ekranlardan həkimlər-
danışsınlar gülə-gülə “Virusdan”.

Allah vursun bunu icad edəni,
qana saldı yazıq vaxtı-vədəni,
qorxu,təlaş zəiflədər bədəni,
söhbət salın elə-belə “Virusdan”…

Qafqaz Əvəzoğlunu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (1 aprel 1954-cü il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi Sizi, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsini, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvünü, Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədrini, ”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisini, Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyətinin mətbu orqanı “Bərgüşad” ictimai-siyasi qəzetinin Baş redaktorunu, ”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatını, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) Qubadlı bürosunun rəhbərini doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə, ədəbi-bədii yaradıcılığınızda bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

Mətbuat xidməti


Vaxtıdır

Ətəyini çırmalayıb gedir qış,
Düzdə mehin, dağda çənin vaxtıdır.
Danaqıran yal-yamazı bürüyüb,
Karlı oğlan, yüz pencənin vaxtıdır.

Gün əridir zirvələrdə sal buzu,
Yal-yamacdan şaqqıdayıb axır su.
El yığışıb qarşılayır Novruzu,
Al fidanın, tər qönçənin vaxtıdır.

Silkələnib yerlər açdı qırışın,
Yedik getdi kətəsini çirişin.
Çərtib çıxan quzqulağın, keşnişin,
Kəkoğlunun, mərövcənin vaxtıdır.

Əvəzoğlu, çıx dağlarla görüşə,
Hər tərəfdən ətir saçır bənövşə…
Göy çəməndə yan verməyə bir döşə,
Mütəkkənin, döşəkçənin vaxtıdır!..

Ay qadınlar, bayramınız mübarək,

Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!
Kaş həmişə sizi belə şad görək,
Hər gününüz al səhərsiz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

Qadın gülsə gözəlləşər bu dünya,
Gözəlliklə əməlləşər bu dünya,
Lap yenidən təməlləşər bu dünya,
Dodağınız təbəssümsüz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

Qoy Yaradan bəxtinizə yar olsun,
Hər arzunuz, diləyiniz var olsun,
Zülfünüzə sığal çəkən yar olsun,
Daş ürəklər məhəbbətsiz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

Heç bir yerdə görməmişəm bir qəşəng,
Yurdumuzun gözəlləri olantək.
Hər biriniz bir açılmış tər çiçək –
Bülbül olan qızılgülsüz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

“Vətənimizə virtual səyahət” layihəsi çərçivəsində “Ucara virtual səyahət” adlı videoçarx hazırlandı

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası tərəfindən  “Vətənimizə virtual səyahət” layihəsi çərçivəsində “Ucara virtual səyahət” adlı videoçarx hazırlandı.

Yeni növ  koronavirus (COVID-19) infeksiyasını Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı “pandemiya” elan edib. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycan nümayəndəliyi koronavirus infeksiyasının törədə biləcəyi təhlükəni nəzərə alaraq əhaliyə müraciət edib.  ÜST bununla bağlı kampaniyaya başladığı #evdəqal həştəqi ilə insanları evdə qalmaqla həyatları xilas etməyə çağırıb.

 “Vətənimizə virtual səyahət” layihəsi çərçivəsində hazırlanan videoçarxlar həmçinin “Evdə qal” çağrşına dəstəkdir.

Rayonun iqlimi – yayı quraq keçən mülayim-isti yarımsəhra və quruçöl iqliminə aiddir. Təqdim olunan videoçarxda Ucar rayonu və onun görkəmli şəxsiyyətləri haqqında ümumi məlumat verilmiş, rayonun təbiəti, mətbəxi, tarixi abidələri, müasir binaları və parklarına aid fotolar əks olunmuşdur.

Videoçarxda Böyük Vətən müharibəsində həlak olmuş Ramal kənd sakinlərinin xatirəsinə ucadılmış abidə, Ucar rayonu 1941-1945-ci illər müharibəsi döyüşçülərinin xatirəsinə həsr olunmuş abidə, 416-cı Taqanroq diviziyasının şərəfinə ucadılmış xatirə abidəsi, Ucar rayon Su qülləsi, Bərgüşad kəndi nekropol baş daşı və s. abidələri əks etdirən fotolar verilmişdir.

Burada həmçinin Ucarın Qazyan, Qazqumlaq, Qulabənd və başqa kəndlərinin görüntüsü də təqdim olunmuşdur.

Videoçarx Ucar rayonunun Bərgüşad kəndində gözaçan el sənətkarı Aşıq Əhlimanın “Ucarım” mahnısı ilə müşayiət olunur.

Videoçarx aşağıdakı linkdə yerləşdirilib:

 “Vətənimizə virtual səyahət” adlı layihəyə daxil olan videoçarxları “Kitabsevər uşaqlar” Facebook səhifəsində və YouTube kanalında da izləmək mümkündür.

Layihə çərçivəsində  Azərbaycanın bir çox rayonları haqqında silsilə videoçarxlar hazırlanacaq.

“Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyası davam edir: “Çin hekayəti, və yaxud dünyanın koronavirus faciəsi”

Bakı şəhər Mədəniyyət  Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi (MKS) “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasını davam etdirir. Layihəyə yazıçı Gülzar İbrahimovanın “Çin hekayəti və yaxud dünyanın koronavirus faciəsi”adlı hekayəsini təqdim etmişdir.

Hekayə tərcüməçi işləyən azərbaycanlı və çinli ailənin dostluğundan, onların bir yerdə olduqları müddətdə baş verən maraqlı hadisədən və son günlər yayılmış koronavirusdan bəhs edir. Simi babanın nəvəsi To Ayailə dostluq edən Osmanın sapandla sərçəni yaralaması Simi babaya Çin tarixində baş vermiş hadisəni xatırladır.

Hekayənin tam mətni aşağıdakı linkdə yerləşdirilib:

http://yasamal.cls.az/front/files/libraries/81/documents/552306765.pdf

Xalq şairi Zəlimxan YAQUB.”Bu yaşıl ağacın altı bizimdi”

Kök üstə budağı neçədi, bildim,
Budaqda yarpağı neçədi, bildim,
Salxımı, saçağı neçədi, bildim,
Bu yaşıl ağacın altı bizimdi.

Saçağı tərpənir tellərin kimi,
Yarpağı oynaşır əllərin kimi,
Düyməsi açılıb tüllərin kimi
Bu yaşıl ağacın altı bizimdi.

Bu sevgi, bu layla, bu beşik bizim,
Çəkər növbəmizi bu keşik bizim.
Nəyimizə lazım ev-eşik bizim?
Bu yaşıl ağacın altı bizimdi.

Su içər sevginin kökü ömürdən,
Sevgi əl üzməsin təki ömürdən,
Xoş bir xatirədi iki ömürdən,
Bu yaşıl ağacın altı bizimdi.

Könlümüz havalı, gözümüz də ac,
Gəncliyin havası başımızda tac.
Bir sənsən, bir mənəm, bir yaşıl ağac,
Bu yaşıl ağacın altı bizimdi.

Atəş Allahındı, isti Allahın,
Ocaq Allahındı, tüstü Allahın,
Bu yaşıl ağacın üstü Allahın,
Bu yaşıl ağacın altı bizimdi.

Dən kimi səpələ, toxum kimi ək,
Zəlimxan, bu anın ləzzətini çək.
Hələ bizdən sonra çoxu deyəcək:
“Bu yaşıl ağacın altı bizimdi”.

QƏLƏM DOSTUMUZUN BAHAR SOVQATI

İstəkli qələm dostlarım, sözə-sənətə dəyər vermyi bacaran söz sərrafları! Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mingəçevir bölməsində və çoxsaylı oxucular arasında istedadlı şair, nasir və esseist kimi tanınan Namiq Zaman Novruz Bayramı ərəfəsində “Qanun” nəşriyyarının “köynəyindən” çıxan “Səni düşünürəm” adlı şeirlər kitabıyla hamımıza unudulmaz anlar bəxş etmişdir. Bəri başdan deyim ki, redaktoru və ilk xeyir – duaçısı ( “ön söz” müəllifi qismində) olduğum kitab, insanlara bəşəri duyğular, nəcib hisslər bəxş etmək baxımından yüksək dəyər kəsb edir.  İllərdən bəri qədim oğuz elimiz Laçının, – bütövlükdə isə düşmən tapdağı altında qalan əzəli torpaqlarımızın həsrəti ilə yaşayan qələm dostum, özünün ilk “poetik vəsiqəsi” ilə yüksək zövqlü söz sərraflarının ürəklərinin sevgi ucalığında dayanmaq haqqına sahibdir.İnşallah, hamılıqla “koranovirus”un üzərində qələbə çalandan sonra, Zamiq müəllimin kitabı ilə ilgili Bakıda, Ağdaşda və çox güman ki, (müəllifin özü arzulayarsa) “Taxta körpüdə” təqdimat mərasimləri sərgiləyəcəyik. Elə bu istəklə də Novruz Bayramı sevincimizə sevinc qatan Namiq Zamanı Mingəçevir yazarları ilə yanaşı, şairin imzasına hörmət və ehtiramla yanaşan oxucular adından təbrik edirəm. Var olun, Namiq müəllim! Sizə cansağlığı, yaradıcılıq uğurları, ailə səadəti arzulayıram!

İSMAYIL İMANZADƏ
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Mingəçevir bölməsinin sədri


Mənbə: http://kultur.az/

Yazıçı Qalib Şəfahətin “Sandıq” romanı işıq üzü görüb

Oxuculara təqdim olunan “Sandıq” romanında biz Qalib Şəfahət yaradıcılığının fərqli bir üzünü görürük. Yazıçı bu əsərində Qarabağ məsələsinə fərqli bir rakursdan yanaşmaqda, oxucunu gözlənilməz dramatik həyat hadisələrinin burulğanına salmaqdadır. İlk səhifədən sona qədər “bu hadisələr gerçəkdən baş vermişmi” sualı oxucunu tərk etmir.
Roman fərqli bir süjet xətti üzərində qurulub, dili obrazlıdır, üslubu orijinaldır. Hadisələr erməni mühitində baş verir, ermənilərin öz dilləri ilə milli xislətləri təsvir olunur.

Mənbə: http://kultur.az/

Yazıçı Akif Abbasovun “Taxta qaşıq” hekayələr kitabı işıq üzü görüb

“Mütərcim” nəşriyyatı yazıçı Akif Abbasovun“Taxta qaşıq” hekayələr kitabını nəşr etmişdir.
Kitabın redaktorları şair, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Ənvər Əhməd və pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru Lalə Məmmədlidir.

Kitaba yazıçının son illərdə qələmə aldığı hekayələr daxil edilmişdir. Həyatdan alınmış hekayələrdə sadəlövh insanların qarşılaşdıqları qəribə hallar təsvir olunur, fırıldaqçılar, yaltaqlar, tamahkarlar tənqid edilir.

Qeyd edək ki, müəllifin “İsmayılın bacısı oğlu”, “Tatanxanım”, “Brejnevin çənəsi”, “Quzu əti”, “Siqaret”, “Kənd toyuğu, kənd yumurtası”, “İynə nə oldu?”, “Aranjiman”, “Möhtərəm hakim, bilsəydim…”, “Sən demə, heç adam deyilmiş”, “Taxta qaşıq”, “Sizin əlinizdən….”, “Yapışqan”, “Bozbaşla peçenye” hekayələri maraqla oxunur.

Kitab yeniyetmə və gənclər, geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulmuşdur.

Mənbə: http://kultur.az/

İmadəddin Nəsiminin əsərləri boşnak dilində çapdan çıxıb

Bosniya və Herseqovinanın paytaxtı Sarayevo şəhərində böyük Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri, filosof İmadəddin Nəsiminin seçilmiş əsərləri boşnak dilinə tərcümə olunaraq çap edilib. Kitabın tərtibçisi AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əkrəm Bağırovdur.

Əlyazmalar İnstitutundan bildirilib ki, ön sözün müəllifi elmi müəssisənin direktoru, akademik Teymur Kərimlidir. Nəşrin məsləhətçisi institutun beynəlxalq əlaqələr şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Nigar Babaxanovadır.

Qeyd edək ki, şairin əsərləri Sarayevo Universitetinin türkoloq-şərqşünasları tərəfindən tərcümə olunub.

Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az/

31 mart soyqrımına həsr edilmiş interaktiv plakat MDB məkanındakı kitabxanalara göndərildi

Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına   Mərkəzi Kitabxanasında 31 Mart Azərbaycanlıların Soyqrımı gününə həsr olunmuş interaktiv plakat hazırlandı. 

İnteraktiv plakatda umummilli lider Heydər Əliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli Fərmanı, “1918-ci il Azərbaycanlıların soyqırımı – 100 il” bölməsində “1918-ci il azərbaycanlıların soyqırımının 100 illiyi haqqında“ Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin 18 yanvar  2018-ci il tarixli Sərəncamı verilmişdir.

İnteraktiv plakatda mart soyqırımı haqqında tarixi faktlara əsaslanmış Azərbaycan və rus dillərində məlumatlar geniş əks olunmuş və bu hadisələri əks etdirən fotolar verilmişdir.

Burada həmçinin Azərbaycan ədəbiyyatının virtual kitabxanasında yerləşdirilmiş “31 mart soyqrımı: 1918-1920-ci illər mətbuatında” və “Azərbaycanlıların soyqrımı unudulmamalıdır” kitabları ilə də, tanış olmaq olar.

İnteraktiv plakata çoxlu sayda şəkil və 10 link daxil edilib. Material İnternetdə yerləşdirilib:

https://padlet.com/filivara/1ym25w77ljlj

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyası davam edir

Ölkəmizdə elan olunmuş karantin rejimi ilə bağlı özünü təcrid müddətində oxucuların vaxtlarının dəyərləndirilməsi üçün Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanası “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” adlı layihə həyata keçirir. Şair-qəzəlxan, AYB-nin, “Məcməüş-Şüəra” və “Vahid” ədəbi məclislərinin üzvü Əli Əmirov (Ələmi) da kitabxananın bu layihəsinə qoşuldu. O, “Səndən sonra” və “Pıçıldaş mənimlə çiçək dilində” adlı iki şeirlər kitabının müəllifidir.

“Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasına dəstək olan Ə.Əmirov hal-hazırda Milli Aerokosmik Agentliyinin Elmi-Tədqiqat Aerokosmik İnformatika İnstitutunda şöbə müdiri vəzifəsində işləyir. İxtiraçı-alim texnika elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Respublikasının əməkdar mühəndisidir, tərəqqi medalı ilə təltif olunmuşdur.

“EVDƏQAL!” çağırışına əməl edək!

“Çölə çıxma”, – dedilər, hədd qoyub yaşımıza,
Gəl, cavanlıq edib, əl gəzdirək üst-başımıza!

Evdə qal, evdə otur, pəncərədən boylan hələ,
Hörmətə bax, vurulublar, demə, göz-qaşımıza!

Ləzzət  ilə necə, gör, ömr edirikmiş, ey dil,
Su qatıb, kimdisə dünya da, bizim aşımıza!

Zülm edib çöldə kəbaba, onu şişəçəkdik,
Meyl edək, evdə qalıb, xaş ilə bozbaşımıza!

Daha meyxanəyə yol bağlıdı, çün saqi deyib,
Məsləhət öyləsə, üzvurmam o qardaşımıza.

Unudar bəlkə gözəllər belə getsə, bizi ta,
Sığınıb, ağlayacaqmı biri, başdaşımıza?!

Axtarır, tacı başında, bizi afət, Ələmi,
Halımız var, gətirib tacı qoya başımıza?!
____________________
Taclı afət* – koronavirus nəzərdə tutulur
                   Əli Ələmi

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində keçirilən aksiya davam edir

Xəbər verdiyimiz kimi, Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin (MKS) M.Ş.Vazeh adına Mərkəzi Kitabxanasının fəxri oxucuları olan yazıçı və şairlər “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsinə qoşularaq “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasını keçirir. Kitabxana yazıçı və şairləri ətrafına toplayaraq, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 19 mart 2020-ci il tarixli Fərmanı ilə yaradılmış Koronovirusla Mübarizə Dəstək Fonduna və #EvdəQal kampaniyasına informasiya dəstəyi göstərir. 
Aksiya çərçivəsində yazıçı-publisist, şairə Sevinc Ağa Xəlilqızının (Basqallı) “Sağlam həyat tərzi – hər birimizin devizi olmalıdır” adlı hekayəsi, Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, yazıçı və şairə Gülarə Munisin “Çətin günlərin düşüncələri…” essesi oxuculara təqdim olunmuşdur.
M.Ş.Vazeh adına Yasamal rayon Mərkəzi Kitabxanasının təşəbbüsü ilə  keçirilən “Yazıçı və şairlər koronovirusla mübarizə edir” aksiyası davam edir. 
Kitabxananın Fəxri oxucusu, Qərbi Azərbaycan İcmasının Qadınlar Şurasının sədri, şairə-publisist, AYB-nin və AJB-nin “Qızıl Qələm” media mükafatçısı, BMT yanında Ümumdünya Sülh Federasiyasının “Sülh səfiri” mükafatı laureatı, “Vedibasar” qəzetinin redaktoru Nəsibə İsrafilqızının “Korona gəlir” şeri oxuculara təqdim olunur.

KORONA GƏLİR

Tanrı bəlasıdı vallah bu bəla…
Görün insanları salıb nə hala…
Baxmayıb yaşına, başına, bala…
İnsanın bağrının başını dəlir,
Bağla pəncərəni, korona gəlir…

Restoran,kafelər yeyib-tökdülər…
Doyub harınlayıb,tikib sökdülər…
Yolları bağlandı, indi çökdülər.
Dəyib daşdan-daşa başlar gicəlir,
Örtün qapıları, korona gəlir.

Nə məscid, nə molla var, nə QURAN,
Nə yaradan, nə yaşadan, nə quran,
İki əlli qapaz endirdi VURAN.
Dəstəmaz almadın, ruhun dilənir…
Sabunlu, spirtli korona gəlir.

Demədilər bu Allahdı, bu pirdi,
Soyunub-geyinmək pünhandı,sirdi,
Bəla gəldi, hamı yaşmağa girdi.
Ağız-burun nə gördüsə,iyrənir,
Açın gözünüzü, korona gəlir.

Allah bəla verdi, ağıllan dedi,
Bir az kitab oxu, ağıllan dedi,
Zəhrimar dadırsan, noğullan dedi.
Görüm hansı dərman karına gəlir,
Bağla bacaları, korona gəlir.

Ay Nəsibə, duman gələr, çən gedər,
Tanrı bir gün bu bəlanı səngidər,
Söz oxunar, şeir qalar, sən gedər.
Allaha sevgimiz hər an güclənir, 
-Ya Rəbbim, kömək ol! Korona gəlir,
Bu kədər, bu bəla bağrımı dəlir.
Allahım kömək ol, korona gəlir.

“Sarıl qələmə, səslən aləmə” çağırışı ilə qələm əhlinə üz tuturam. Xalqımızn birliyi, həmrəyliyi nəticəsində bu bəlaya güc gələcəyik.
                                                                                     Nəsibə İSRAFİLQIZI

“Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi həyata keçirilir


Bakı şəhər Mədəniyyət Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi (MKS)  bir çox ölkələri bürümüş koronavirus infeksiyasi ilə bağlı bədii sözün gücünə arxanalaraq əhali arasında təbliğat işini gücləndirmək məqsədilə şair və yasıçıları ətrafına toplayaraq yeni “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihənin həyata keçirilməsinə başladı. Kitabxana koronavirusla mübarizədə ətrafına şair və yazıçıları topladı və Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun tədbirlərinə qoşuldu. 
 Layihənin “Sağlam həyat tərzi – hər birimizin devizi olmalıdır” adlı ilk hekayəsini  kitabxanaya yazıçı-publisist, şairə Sevinc Ağa Xəlilqızı (Basqallı) təqdim etdi.
İlk “Çətin günlərin düşüncələri…” esseni isə M.Ş.Vazeh adına Yasamal rayon Mərkəzi Kitabxanasının Fəxri oxucusu Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, BMT yanında Ümumdünya Sülh Federasiyasının üzvü Gülarə Munis kitabxanamıza təqdim etdi.
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı “pandemiya” elan etdiyi yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasının dünya gündəmini zəbt etdiyi bir vaxta qələmə alınan bu hekayə oxuculara mənəvi və psixoloji dəstəkdir.
Esse http://yasamal.cls.az/front/files/libraries/81/documents/217161714.pdf  ünvanda yerləşdirilib.

Şairə Xatirə FƏRƏCLidən rus dilindən bədii tərcümə

Marina Axmedova

İtburnu

Həyat möhkəm sürüklədi apardı,

Təsadüfən məni döndüyüm yerə.

Ürəyimdə buz bağlamış ümidlər,

Canlanıb ot kimi cücərdi yenə.

Əyildi təkər də çıxdı yolundan,

Sürət  ilə diyirləndi enişə.

Sanki sözlər necə gəldi, nizamsız

Tökülürdü sətirlərə təşvişlə.

Ürəyim də hey çırpındı sinəmdə,

Möcüzə gözləyən uşaq tək baxdı.

Sanki  birdən peyda olub hardansa,

Dikildi yoluma itburnu çıxdı.

Böyrümə ilişib tikanlarıyla

Cəsur-cəsur saxladı yıxılmaqdan,

Artıq lazım deyildi ki, anlayım

Bu şeytandan idi, yoxsa Haqqdan.

Sanki təzələdi qar fırçasıyla,

Döndüm ruhumda yüngüllük, təzəlik.

İtburnu isə dayandı təmkinlə,

Durdu tikanlarıyla həmişəlik.

***

Mənə

lazım deyil dərslikdən oxuyum

ölkənin tarixini, coğrafiyasını.

Doludur

müharibə ağrıları ilə ailəmin taleyi,

Ural dağlarından

Leninqrad şəhərinə kimi

bütün ağrı-acılar canlarında.

Təzad…

Sevinc və dərd bir arada.

Heç zaman

ürəyim parçalanmamışdı belə,

Heç nə

belə sevindirməmişdi qəlbimi,

Qələbə günündəki kim!

Qırmızı sətir

Bilmirəm nə istəyirsən,

Nə istəyirəm mən özüm.

Nə məktub yolladın mənə,

Nə yadda qaldı bir sözün.

Ruhumda bir sətir vardı,

Abzasdan qırmızı xəttlə.

Dodaqlarımdan çıxmadı,

İlişib qaldı həsrətlə.

Asılıb qaldı bilmədim

Hisslərimin harasında,

Heç bir şeyi dəyişməyən

Payız və qış arasında.

Kitabxana “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasını keçirir

Bir çox ölkələri bürümüş koronavirus infeksiyası ilə bağlı Azərbaycanda elan olunmuş karantin rejimi müddətində Bakı şəhər Mədəniyyət  Baş İdarəsi Yasamal rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sistemi (MKS) oxuculara virtual xidmət göstərməyi davam edir.

MKS “Kitabxana – koronavirusa YOX deyir!” layihəsi çərçivəsində “Yazıçı və şairlər koronavirusla mübarizə edir” aksiyasını keçirir.
Əhalinin evdə qalaraq sağlam həya
t tərzinə davam etməsi üçün tanınmış şairlər, yazıçılar öz şeir və hekayələrini Mərkəzi Kitabxanaya təqdim edirlər. Növbəti dəfə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Qızıl qələm”, “Cəsarətli qələm” mükafatçısı Əfəndiyeva Solmaz Ədhəm qızı (Solmaz Elqızı) mövzuya aid şeirini oxuculara ərmağan edir.

            Gəlin gələcəyi birgə qoruyaq

            (Koronavirus pandemiyasına həsr olunur)

Alıbdı dünyanı yaman cənginə,
Bütün insanlığa kəc baxıb, gəlib.
Bürünüb əzazil əcəl rənginə,
Başına ölümdən tac qoyub, gəlib.

Böyük dövlətləri  iflic edərək,
Tanımır uşağı, gənci, qocanı.
Nurlu kainatı sanki zəbt edib,
Allahım, yox eylə sən bu bəlanı.

Bədniyyət qonağı sevməyir heç kəs,
Hamı çalışır ki, tez çıxıb getsin.
Allahdan heç zaman ümid üzülməz,
Görüm bu virusu Rəbbim yox etsin.

Gəlin həmrəy olub, verək əl-ələ,
Bu taclı virusa meydan oxuyaq.
Axı xoş gələcək öndədir hələ,
Şeirdən, nağıldan çələng toxuyaq.

Hər bir ahıl insan bərəkətimiz,
Çox sevib onları, həm də yaşadaq.
Uşaqlar və gənclər gələcəyimiz,
Gəlin gələcəyi birgə qoruyaq.

Sözümün sonunda demək istərəm,
Tezliklə məhv olsun bu taclı bəla.
Yenidən hər kəsi görmək istərəm,
Sevinsin bu gözəl, bu xoşbəxt hala.

Solmaz Elqızı

Ş.H.Məmmədovanın 1-ci dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Ş.H.Məmmədovanın 1-ci dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 23-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Şəfiqə Haşım qızı Məmmədova 1-ci dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilsin.

İlham Əliyev

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Bakı şəhəri, 29 mart 2020-ci il.

Mənbə: https://president.az

Bir şəhid ailənin tarixçəsi – Araşdırma

Teymur ƏHMƏDOV
AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun şöbə müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor,

(Əvvəli ötən sayımızda)
… Səhər dan yeri sökülməmiş Lvov hərbi bazasındakı tank korpusu müdafiə mövqeyi tutmaq üçün geri çəkilmişdi. Nəcəf öz vzvodu ilə ön cəbhəyə göndərilməsi haqqında raport vermişdi. Batalyon komandiri, qvardiya mayoru Romanov Nəcəfin şəxsi işində yazmışdı: “Nəcəf Nərimanov “ön mövqeyə göndərilməsi barədə dəfələrlə raport vermişdi. Yalnız özünün təkidli xahişindən və batalyon komandiri kimi mənim şəxsi binagüzarlığımdan sonra ön xəttə göndərilmişdir”.
Gülsüm xanım nə edəcəyini bilmirdi. Körpələr evinin Moskvadan Daşkəndə köçürülməsinə ciddi hazırlıq getməsi onun nigaranlığını artırmışdı. İki həftə keçsə də, Nəcəfdən bir xəbər yox idi. Bir gün Gülsüm xanım işdən evə qayıdarkən poçt qutusunda məktub gördü. Bu, Nəcəfin cəbhədən ilk məktubu idi. O, dərhal açıb oxumağa başladı:
“Ana, cəbhədən ikinci məktubumdur ki, yazıram. Bilmirəm alacaqsan, ya yox? Lvovdan necə çıxdığından nigaranam. Səhhətin necədir?.. On səkkiz gün ərzində cəbhədə çox şey görmüşəm. Amma indi bir qədər rahatam. Almanların vəziyyəti ağırlaşır. Biz yaxşı müdafiə təşkil etmişik…”
Gülsüm xanımda daxilən bir toxtaqlıq yarandı, pillələri tələm-tələsik çıxıb, qapını açdı. Mənzildə divanın üstündə əyləşib məktubu həyəcanla oxudu, öpdü, köksünə sıxıb, Nərimanovun portretinə baxdı, şükranlıq etdi. Ona elə gəldi ki, Nərimanov onun sevincinə şərikdi, məmnuniyyətlə gülümsəyir.
Nəcəf məktubunda yazmışdı: “Ümumiyyətlə, sakitlikdir. Biz möhkəm müdafiə təşkil etmişik. Çox şadam ki, alman dilini bilirəm, alman əsirləri ilə anlaşıqlı danışıram. Dünən 5 alman əsiri ilə jurnalistin qəzet üçün müsahibəsini tərcümə etdim. Əsirlər şaddırlar ki, onları güllələmirlər…
Onlarla 3 saata qədər söhbət etdim. Hamısı 21, hətta 19 yaşında gənclərdi. Müharibəyə nə üçün gəldiklərini bilmirlər, iki ildir döyüşürlər, cana gəliblər”.
1941-ci ilin son aylarında Cənubi-Qərb istiqamətində alman ordusunun sürətli hücumunun uğursuzluğu Adolf Hitler qərargahında ciddi narazılıq doğurmuşdu. 1942-ci ilin əvvəllərindən, cəbhədə qanlı döyüşlər gedirdi.
Düşmən qoşunları Moskvaya doğru can atırdı. Moskvanın müdafiəsi möhkəmləndirilmişdi. Məlumdur ki, bir çox idarə və təşkilatlar Orta Asiya respublikalarının mərkəzi şəhərlərinə köçürülmüşdü. Moskva uşaq evləri və idarə rəhbərləri də, o cümlədən, Gülsüm xanım Daşkənd şəhərinə köçmüş, burada fəaliyyətini davam etdirirdi. O, Moskvadakı qonşusu və rəfiqəsi Feliks Dzerjinskinin bacısı Yadviqa Edmundovna ilə fəal ictimai işə qoşulmuşdu. Leninqraddan və digər şəhərlərdən Daşkəndə köçürülmüş uşaqların qəbul edilib yerləşdirilməsi komissiyasında çalışırdı. O, xəstəlik ucbatından Moskvadan köçə bilməyən qonşusu Kuybışevin arvadı Olqa Nikolayevnaya göndərdiyi məktubunda yazırdı: “Daşkənd ikinci Moskva olmuşdur. Burada xeyli moskvalı vardır. İşim çoxdur. Nə gecəm var, nə gündüzüm. Uşaqlarla məşğul oluram. Müqəddəs işdir. Adam körpələrə baxanda ürəyi ağrıyır. Bu tifillərin günahı nədir? Nə qədər əziyyət çəkmişlər, əzab görmüşlər. Ölkə bu dəhşəti heç bir vaxt unutmayacaqdır”.
Gülsüm xanımın Nəcəflə əlaqəsi beş ay idi ki, kəsilmişdi. Cəbhədən ürəkaçan xoş xəbərlər eşidilmirdi. Gülsüm xanımın SSRİ Xalq Müdafiə Komissarlığına göndərdiyi teleqramlar əsasında Ordu siyasi idarələrinin axtarışları da nəticə verməmişdi. Ana sıxıntı və iztirablar məngənəsində idi.
Rəsmi sənədlərdən məlum olur ki, ağır döyüşlərin birində iki ayağından yaralanan Nəcəf çoxlu qan itirmiş, zəifləmişdi. Ona görə Saratov hərbi xəstəxanasında bir müddət müalicə olunur, komissiyadan keçəndən sonra Qorki şəhərində bərpa institutuna göndərilir. 1942-ci ilin baharında Moskvaya, evlərinə qayıdan kimi Daşkənddə yaşayan Gülsüm xanıma 30 mart 1942-ci il tarixli məktubunu göndərir: “Əziz ana! Mən çox şadam ki, səndən xoş xəbər eşitdim. Sən artıq bilirsən ki, mən sentyabrın 20-də (1941-ci ildə) hər iki ayağımdan yaralandım, dekabr ayınadək Saratov xəstəxanasında, sonra Qorkiyə göndərildim. İndi martın 10-dan burada, Moskvada bir ay müalicə olunacam…”
Nəcəf yeni rütbə alması, paqonlarına “3 kubik” vurması barədə anasına xoş xəbər verir: “Məni yeni rütbəmlə təbrik edə bilərsən. Deməli, indi mən “Baş texnik leytenantam, yadında saxla”.
Saratov şəhərindən göndərdiyi məktubun bir yerində yazır: “Ana, mən indi yeni döyüşə hazırlaşıram. Tezliklə, yəqin ki, sentyabrın ortalarında cəbhəyə gedəcəm. Sən eşidibsənmi, Qərb cəbhəsində almanlar darmadağın edilib, Cənub-Qərb cəbhəsində də onları vurmaq lazımdır. Almanları Qafqaza buraxmaq olmaz”.
1942-ci il avqustun axırlarında hərbi xəstəxanadan buraxılan günün ertəsi Nəcəf Nərimanov ölkənin Cənub-Qərb istiqamətində mövqe tutan general-leytenant K.V.Sviridovun mexanikləşdirilmiş korpusuna göndərildi. Həmin korpusun daxil olduğu Cənub cəbhəsi komandanlığının üçüncü qvardiya diviziyası mühüm tapşırığa hazırlaşırdı: Tufandan qabaq dəryada görünən sakitlik kimi döyüş meydanında da əməliyyat səngimişdi. Lakin Stalinqradda qarşı-qarşıya dayanmış hərbi hissələrdə müharibənin taleyini həll edəcək böyük döyüşə hazırlıq gedirdi. General-leytenant K.V.Sviridovun korpusu Stalinqradın yaxınlığında mövqe tutmuşdu. Qvardiya baş texnik leytenantı Nəcəf Nərimanov öz vzvodu ilə yorulmaq bilmədən korpusda tankların texniki vəziyyətini nəzərdən keçirirdi. Bu dövrdə Nəcəf Kommunist partiyası sıralarına qəbul edildi. Bundan xəbər tutan Gülsüm xanım ümumittifaq radiosu ilə çıxışlarının birində öz sevincini bildirdi. Oğluna ürək sözlərini çatdırdı:
– Mənim əzizim! Kommunist Partiyamızın üzvü olmağın haqqındakı xəbərin məni çox sevindirdi. Oğlum, səni ürəkdən təbrik edirəm! Vaxtın bu qədər tez keçdiyinə inana bilmirəm. Axı, lap bu yaxınlaradək sən pioner idin… İndi komandirsən, partiya üzvüsən. Sənin atan bu partiyanın sıralarında uzun illər boyu xalqımızın azadlığı və səadəti uğrunda mübarizə aparmışdır. O, gecə-gündüz işləməyi bacarırdı, dincəlməyi məsləhət görən həkimlərə qulaq asmırdı. Nəcəf, yadında saxla ki, sən Nəriman Nərimanovun oğlusan. Bilirəm ki, bunu bir dəqiqə də olsun unutmursan. Sənin öhdənə şərəfli vəzifə – vətəni faşist quldurlarından müdafiə etmək vəzifəsi düşmüşdür. Faşistlərin törətdikləri cinayətlərdən nə qədər qəzəbləndiyimi ifadə etməyə söz tapmıram. Bu vəhşilər bizim xoşbəxt həyatımıza qəsd etmişlər.
Mən, Şərqin mənim kimi minlərlə qadını yalnız Sovet hakimiyyəti illərində çadramızı atmış, oxumuş, işləmiş, övladlarımızı tərbiyə edə bilmişik. Sən yaşa dolmusan, mən təhsilimi başa vurmuşam. Deməli, biz uzun zaman xoşbəxt yaşaya bilərik. Müharibə başlandı və bizi bir-birimizdən ayırdı. Lakin düşmən xalqımıza heç vaxt diz çökdürə bilməyəcəkdir.
Əzizim, məndən nigaran qalma. Moskvadayam. Hamı qayğı göstərir…
Özünü necə hiss etdiyin barədə, işlərin haqqında mənə tez-tez yaz. Döyüş yoldaşlarına məndən salam yetir…
1942-ci ilin sentyabrında Alman ordusunun böyük zirehli dəstələri, yüzlərlə təyyarəsi həmləyə keçdi. Sovet ittifaqı marşalı V.İ.Çuykov yazır ki, çarpışmanın qızğın vaxtında “Alman faşist komandanlığı şəhərə daha üç təzə diviziya gətirdi, güclü zərbə qruplaşması yaratdı. Düşmən təyyarələrinin sayı əvvəllər də hər gün mindən çox olurdu, 1942-ci il oktyabrın 14-də isə rekord rəqəmə – 2540-a çatdı. Ətrafda hər şey alovlanırdı. Düşmən artilleriyası və aviasiyası neft çənlərini yandırırdı. Alova bürünmüş neft axırdı. Alovun hündürlüyü bəzən 800 metrə çatırdı. Elə bil torpaq da yanırdı, Volqa da…
Adama elə gəlirdi ki, nəinki torpaq, həm də səma bomba, mina, mərmi partlayışından sarsılır… Toz və tüstü dumanları günəşin işığını kəsir, gündüzü gecəyə çevirir. Bu alov dənizinin ortasında, arası kəsilməyən bombardmanlar içərisində sanki bütün canlılar məhv olmalı idi, insan əsəbləri bu cəhənnəm gərginliyinə dözməyə elə bil daha qadir deyildi. Lakin əsgərlərimiz dözə bildilər. Onlar öz mövqelərində sarsılmaz qala kimi dayandılar”.
Bütün dünyanın diqqəti ölüm-dirim müharibəsinə dikilmişdi. Gülsüm xanım da, ölkə vətəndaşları kimi Sovet Məlumat Bürosunun radio verilişlərini həyəcanla dinləyirdi. Nəcəfin bu tufanın mərkəzində olmasından xəbərsiz idi.
1943-cü ilin fevralında faşist strategiyasının iflası xəbəri dünya antifaşist müqavimət hərəkatında qələbəyə dərin inam yaratdı. Müharibənin gedişində dönüş yarandı. Əzilən alman ordusunun geriçəkilmə mərhələsi başlandı.
1943-cü ilin baharında Gülsüm xanım beş aydan sonra oğlu Nəcəfdən aldığı məktubdan onun Stalinqrad döyüşlərində olmasından xəbər tutdu. Nəcəf yazırdı:
“Əziz ana, mən də orada idim. Dörd ay orada qaldım. Göndərdiyin bağlamanı qışda, faşistlər bizi lap Volqaya sıxışdıran zaman aldım. Amma axırı yaxşı məlumdur. Biz sarsılmadıq. Stalinqrad alman qoşunlarının böyük bir qrupunun məzarı oldu”.
Narahatçılıqla oğlunun intizarını çəkən ananın ağır məqamda bu məktubu oxuduğu anda keçirdiyi hissi təsəvvür etmək çətindir. Gülsüm xanım məktubu oxuyan kimi, Nərimanovun iş otağına keçib Tanrıya böyük şükranlığını bildirdi. Amma qəhərdən özünü saxlaya bilmədi.
Donetskdən sıxışdırılıb çıxarılan alman hərbi hissələri geri çəkilirdi. Onların yeganə çıxış yolu Volnovaxa şəhərindən idi. Mexanikləşdirilmiş tank korpusuna alman hərbi hissələrinə ağır zərbə vurub Volnovaxadan çıxarmaq, düşmənin inadlı müdafiəsinə imkan verməmək əmr olunmuşdu.
Bu əmrin uğurla yerinə yetirilməsində general-leytenant K.V.Sviridovun mexanikləşdirilmiş korpusu misilsiz qəhrəmanlıq göstərdi. Volnovaxa şəhəri alındı. Alman hərbi hissələri darmadağın edildi.
Qvardiya baş texnik leytenantı Nəcəf Nərimanovun vzvodu dəmiryolu magistral qovşağını keçib müdafiə mövqeyi tutmuşdu. Nikolay Sazanov onu görüb maşını saxladı, Nəcəflə səmimi görüşüb tankçıları təbrik etdi. Sonra Nəcəfə dedi:
– Səni axtarırdım. Moskvaya göndərilməyin barədə əmr alınmışdır. Tez qərargaha get, general səni görmək istəyir.
Nəcəf vağzala çatmamış buludlu, tutqun havada 300 alman təyyarəsi göründü, Volnovaxaya çatar-çatmaz mərmi səpələdi. Ölümsaçan dağıdıcı mərmilər yeri-göyü titrətdi: Ərşə qalxan toz-duman çəkildikcə dağılmış dəmiryolu vağzalının, ətraf küçə və həyətlərin, inzibati binaların və evlərin xarabaları görünürdü. Yüzlərlə mübariz döyüşçü həlak olmuşdu.
Volnovaxa şəhəri döyüş meydanında Nəcəfin həlak olması xəbəri Gülsüm Nərimanovanı ildırım kimi vurdu. Böyük ana qəlbinin pünhan acı-ağrısını, zəmanəyə, bəşəri cinayətə, haqsızlığa, zülmə ittiham olan naləsini oxucuya necə təqdim edəsən? Müdrik Mövlana deyir: Şəhidə ağlamazlar!.. Ürək parça-tikə olursa nə etmək lazımdır?!
Ana ürəyi dözmədi, o, yataqda yarımcan oldu. Hər şeyi unutdu. Həkimlərin cidd-cəhdi hədər getmədi. Hər gün səhərdən-axşama şəfqət bacısı çarpayıda halsız uzanan xəstə Gülsüm xanıma xidmət edirdi: dərman içirər, təzyiqini ölçər, yeməyinə nəzarət edərdi.
Nəhayət, bir az yaxşılaşsa da, bütün günü yatağında susqun, halsız uzanan Gülsüm ana axşam çağları tənha qalanda xalatını geyinər, adyalına bürünüb Nəriman Nərimanovun iş otağına çəkilərdi: olub-keçən hadisələri düşünər, sızıldar, iztirab çəkərdi, için-için ağlardı. “Bundan sonra necə yaşaya bilərəm. Axı, necə yaşaya bilərəm…” Əlinə qələmi alıb nə isə yazmaq istəsə də, fikrini cəmləşdirə bilmirdi.
Bir gün için-için ağlaya-ağlaya xatirə dəftərinə taqətdən düşənədək nə isə yazdı: “Həlak olmuşdur… Nə böyük dəhşət. Axı, o, mənim gözümün ağı-qarası yeganə oğlumdur. Cəmi 24 yaşı var. İnsanın həyatının çiçəkləndiyi dövr. Ömründə heç nə görmədi… Qarşımda sual durur: bundan sonra necə yaşamalıyam? Yenidən necə ömür sürə bilərəm? Nəyə doğru can atmalıyam? Həyatımın məqsədi nədən ibarətdir? İndi heç kəsim yoxdur. Mənim üçün heç nə mövcud deyil: nə təbiətin gözəlliyi, nə də adamlar… hər tərəfdə dəhşətli boşluq yaranmışdır, hər şeyi təhrif olunmuş şəkildə görürəm… Məndə nə qədər qüvvə, inam vardı, hər gün nə qədər sevinc gətirirdi. Oğlumu gözləyirdim, səbirsizliklə gözləyirdim.
Lakin dəhşətli an gəlib çatdı. Hər şey yox oldu. Sanki dünya qaranlıqlaşdı, dünya mənə dar oldu. Ürəyim ağrıyır, hər tərəfdə gözümə qan görünür…
Nəcəf, mənim yeganə oğlum, fərəhim, sən haradasan, bu vəhşilər sənə nə etdilər? Axı, üç ildi ki, gözləyirdim. Sən qayıdacağına söz vermişdin. Məgər anaya verilən vədi bu cür yerinə yetirirlər?..
Oğlum həlak olmuşdur. O, mənim üçün hər şey idi, dost idi, ana idi, ata idi. Ömründə bir dəfə də mənə kobud söz demədi. Cəbhədən həmişə yazırdı: “Anacan, özünə fikir ver, mənə bundan başqa heç nə lazım deyil. Mən səni həmişə gümrah, cavan görmək istəyirəm. Qələbə ilə evə qayıtmaq – yeganə arzum budur”. Uşaqlıqda, atası öləndə demişdi: “Anacan, ağlama, görürsən ki, mən atama oxşayıram. Böyüyəndən sonra atam kimi olacağam. Yaxşımı? İndi məni öp, yoxsa mən də ağlayaram”. Bəs nə oldu, oğlum? Niyə sözünə dönük çıxdın, məni tək qoydun?..
Elə güman edirdim ki, Akademiyanı qurtaracaqsan, evlənəcəksən, mən nəvələrimi bəsləyəcəyəm. Axı, mən öz oğlumla fəxr edirdim, o, adi uşaq olsa da, mənim iftixarım idi. Dəhşətdir…”
Gülsüm xanım başını qaldırıb Nəriman Nərimanovun portretində onun qayğılı, kədərli baxışını gördü: fikrinə gəldi ki, Nəriman Nərimanov sağ olsaydı, ötkəm səslə deyərdi: “Gülsüm, özünü üzmə, ağlama. Nəcəfin ruhu yaşayır, onu incitmə”.
Gülsüm ananın vəziyyəti “təlatümlü cəmiyyət “dənizində” qayıqda tək qalan insanı xatırladırdı. Lakin o, müdrik, mübariz, möhkəm iradəli qadın idi. Nəriman Nərimanovun və Nəcəfin ruhu, onu əhatə edən qayğıkeş insanlar Gülsüm ananı sınmağa qoymadılar.
Kreml həkimlərinin ciddi səyi, qayğısı ilə birtəhər özünə gələn Gülsüm ana yataq xəstəsi olsa da, tək balasının faciəsi sorağında oldu. O, ilk məktubunu çox çətinliklə Nəcəfin cəbhə dostu Nikolay Sazanova yazdı: “Doğma oğlumun həlak olduğunu xəbər verdiyiniz məktubu aldım. Bu zərbə məni əzdi. Əgər yaşayıramsa, yalnız ona görə ki, ətrafımda milyonlarla ananın mənim vəziyyətimdə olduğunu görəndə ölməyə haqqım yoxdur”.
Ana öz məktubunda Nikolay Sazanovdan Nəcəfin başına gələn müsibətin təfsilatını öyrənmək istəyirdi: cəbhə həyatı, döyüş epizodları, düşüncələri, fikri və arzuları, hər şey onu maraqlandırırdı. “Əziz Kolya, ola bilər ki, ayrı yoldaşlar da onun haqqında bir söz desin. Siz başa düşürsünüzmü, oğlum haqqında deyilən hər nə varsa, hamısı mənim üçün necə əzizdir? Nəcəf özü barədə çox az danışırdı… Şəxsi dərdim ağırdı. Ancaq dərk edirəm ki, Vətənin mənafeyi hər şeydən üstündür, gərək bütün qüvvəmizi düşmən üzərində qələbəyə həsr edək. Bildiyimiz kimi, ağır xəstələnmişəm, yaza bilmirəm. Ona görə qısa məktubla Sizə müraciət edirəm. Oğlumu unutmayın, onun ölümü haqqında hər şeyi, nə öyrənə bilərsinizsə, hamısını ətraflı yazıb göndərin: o, harada dəfn olunub, kimlər iştirak edib, onun məktubu və bir sənədi qalıbmı? Nəcəfi son anda görən varsa, soyadını, ünvanını öyrənin. Əgər mümkünsə onlardan xahiş edin, oğlum barəsində gördüklərini mənə yazsınlar…”
Gülsüm xanım baş vermiş hadisənin təfsilatını öyrənmək məqsədilə Tank korpusunun komandanı, general-leytenant K.V.Sviridova da qısa məktubla müraciətində Nəcəfin məzarının qorunması barədə göstəriş verməsini, məzarın şəklini, dəfn olunduğu yerin ünvanını, əşyalarını (qeyd dəftərini, məktubları və s.), oğlunun təltifi barədə məlumatı göndərməsini xahiş edir.
Haşiyə: Tank korpusunun komandanı, general-leytenant K.V.Sviridov xüsusi hərbi poçt kuryeri ilə Gülsüm anaya Nəcəf Nərimanovun “Stalinqrad uğrunda” medalını, “I dərəcəli Böyük Vətən müharibəsi” ordenini və əşyalarını göndərmiş, öz imzası ilə rəsmi məktubunda yazmışdı: “Hörmətli Gülsüm Nərimanova. Sizin oğlunuz Nəcəf Stalinqrad vuruşmasında faşistlərə ilk güclü zərbə endirən hissədə xidmət etmişdir. Biz əmri yerinə yetirdik – almanları qovduq. Zərbəmizdən sonra Stalinqrad yaxınlığında Qızıl Ordunun ümumi geniş hücumu başlandı. Biz düşməni kənddən-kəndə, şəhərdən-şəhərə qovurduq… Vətənimizin ən yaxşı və ləyaqətli oğulları arasında sizin də oğlunuz vardı… İllər keçəcək, biz itkilərin ağrısını unudacaq, xarabazarları bərpa edəcəyik, lakin bəşəriyyəti faşizm təhlükəsindən xilas etmək üçün özlərinin həyatını Nəcəf kimi qurban vermiş Vətən oğullarını heç vaxt yaddan çıxarmayacağıq”.
Böhranlı, ağır günlərdə Gülsüm xanım tək-tənha qalmadı: dost-tanış, qohumlar ona mənəvi dayaq oldular.
Hər gün poçtalyon teleqram və məktublar gətirirdi. Qonaq otağında Nəcəfin hərbi geyimdə qara çərçivəyə alınmış fotoşəkli təzə-tər gül-çiçəyə qərq olmuşdu. Gülsüm xanım orada dəst-dəst yığılmış məktub və teleqramları hər gün gözdən keçirir, qovluqlara yığırdı. Səhhəti yaxşılaşmaqda olan Gülsüm xanımın həyəcanla, göz yaşı ilə oxuduğu təsəlliverici “başsağlıqları” onu həyata səsləyir, mənəvi dayaq olur, möhkəm və mübariz olmağı aşılayırdı. Gülsüm xanıma baş çəkən qohum-qonşu və yaxınlar da onun özünə gəlməsinə, sağlamlaşmasına çalışırdı.
Gülsüm xanım Bakıdakı və Tbilisidəki qohumlarına yazırdı: “Mən özüm başa düşdüm ki, yeganə çıxış yolu canını, qanını Vətənin müdafiəsinə Nəcəf kimi qurban verənlərə qayğı və nəvaziş göstərməkdir. Təəssüf ki, indi xəstəyəm. Amma sağalan kimi bu dəhşətli dərd üz verənədək işlədiyim hərbi xəstəxanaya gedəcəyəm”.
Kreml xəstəxanasının həkimləri son müayinədən sonra işə çıxmasına icazə verdilər. Həmin axşam Gülsüm xanım Nəriman Nərimanovun iş otağında Tank korpus komandanı, general-leytenant K.V.Sviridova məktub yazıb oğlu Nəcəfin məzarının səliqə-sahmana salınması, abidə qoyulması barədə müraciət edir.
Gülsüm xanım ertəsi günü hərbi xəstəxanada onu gözləyən rəfiqəsi Asya Kurskaya ilə görüşür. Onlar döyüş meydanından göndərilən, ağır yaralı döyüşçülərin qayğısına qalır, ağrı-acılarını yüngülləşdirmək, dərdlərinə şərik olmaq üçün bacardıqlarını əsirgəmirdilər: yaralılara konsertlər, əbədi-bədii gecələr; komediya tamaşaları, incəsənət xadimləri, tanınmış yazıçılarla görüşlər təşkil edirdilər.
Gülsüm xanım və Asya Kurskaya hamilik xidmətinə görə Moskva Şəhər Səhiyyə Şöbəsinin, Hərbi xəstəxana komandanlığının təşəkkür və fərmanlarına layiq görülmüşdülər.
Gülsüm xanım Nərimanova Moskva Şəhər Qırmızı Xaç Komitəsi hamilik komissiyasının üzvü idi. Eyni zamanda, Moskva Uşaq Evi Qəyyumluq Şurasının sədri vəzifəsində çalışırdı.
İkinci Dünya müharibəsini qələbə ilə başa çatdıran ölkədə qıtlıq və çətinliklər hökm sürürdü. Bu dövrdə uşaq bağçaları, uşaq evləri, internat məktəblər bərbad vəziyyətdə idi. Gülsüm xanım qəyyumluq etdiyi bütün yerlərdə qayda-qanun yaratmaq üçün səhərdən-axşama dövlət idarə rəhbərləri ilə əlbəyaxa idi. O, tabeliyində olan uşaq evlərini, yetimxanaları təmir etmək üçün inşaat materialları, ərzaq, geyim əşyaları, yeməkxana üçün qab-qacaq və binaları qızdırmaq üçün yanacaqla təmin edirdi. Gülsüm xanım ömrünü bu xeyirxah işə həsr etmişdi. O, böyük hörmət və nüfuz sahibi idi. Səlahiyyəti çərçivəsində çox iş görürdü.
Gülsüm xanım həmsöhbəti, yaxın rəfiqəsi, Daşkənddən ardı-arası kəsilmədən ona məktub göndərən Yadviqa Edmundovna Dzerjinskayaya yazırdı:
“Bu hərb günlərində Moskva bir qədər sərt, işgüzar görünür. Ancaq Moskva xüsusi cazibədarlığını və əzəmətini saxlayır. Ədəbi və ictimai işə girişmişəm. Oçerklər, məqalələr yazıram. Sovet qadınları antifaşist təşkilatının daimi üzvlərindən biri olmuşam.
Bu hadisə çox qəribədir. Uşaq evinə və məşhur Rusakov xəstəxanasına getmişdim. Uşaqların hitlerçilərdən müdafiə olunmasına həsr edilmiş antifaşist mitinqdə həmin xəstəxana haqqında danışıldı. Məndən orada gördüklərim barədə yazmağı xahiş etdilər. Uşaqların vəziyyəti və onlara göstərilən qayğı mənə o qədər böyük təsir etmişdir ki, bu haqda ətraflı yazdım. “Rusakov xəstəxanasında” məqaləsini və İngiltərənin qadınlarına müraciəti xarici dillərə tərcümə edib radio ilə verdilər. Bütün bunlar həyatımı zənginləşdirir. Gördüyüm işdən razıyam”.
Bu qayğılar içərisində yaşasa da, Gülsüm xanımı bir an tərk etməyən, həmişə düşündürən Nəcəfin tək məzarı, onun vəziyyəti idi. Bu barədə müəyyən məlumatı olsa da, ana xəyalı pərvanə kimi Nəcəfin məzarı üstündə dolanırdı.
Gülsüm Nərimanovanı Volnovaxa Rayon İcraiyyə Komitəsinin işçiləri hörmətlə qarşıladılar. Onu rayon mərkəzindəki parka – Qardaşlıq məzarlığına apardılar. Ukrayna torpağının alman-faşist işğalından azad edilməsi uğrunda şəhid olan Sovetlər Birliyi xalqlarının döyüşçüləri burada dəfn olunmuşdular.
Gülsüm xanım “Qardaşlıq qəbiristanlığı”nda – məzarların üzərində təzə-tər gül-çiçək, hər tərəfdə səliqə-sahman, qayğı nişanəsi gördü. Məzarlığa baş əydi, göz yaşı yanaqlarını islatdı.
Nəcəf Nərimanovun məzarı qarşısında bir an dayandı, diz çökdü, sinə daşını qucaqlayıb hönkür-hönkür ağladı. Ana hıçqırıqla ürəyindən qopan sözlərlə oğlunu oxşayırdı. Onu müşayiət edən Volnovaxa Rayon İcraiyyə Komitəsinin məsul işçisi Yevdokiya İliniçna ona yaxınlaşıb ayağa qaldırdı, qucaqladı, xoş sözlərlə təsəlli verdi, pərişan saçlarını səliqəyə saldı, öpdü.
Gülsüm xanım Volnovaxa yaxınlığındakı Staro-İqnatevka kəndindəki Uşaq Evinə də baş çəkdi. Burada müharibədə valideynlərini itirmiş uşaqlar yaşayırdılar. Yetimxanada binanın təmirə, uşaqların geyimə, ayaqqabıya ehtiyacı vardı, dəftərxana ləvazimatı, mütaliə üçün bədii ədəbiyyat, dərslik çatışmırdı. Bu acınacaqlı vəziyyət Gülsüm xanımı narahat etdi.
Gülsüm xanım Volnovaxa rayon mərkəzindən uzaqda yerləşən Staro-İqnatevka kəndində meşəlikdə mənzərəli bir yerdə tikilmiş ikimərtəbəli Uşaq evinin rəsmi himayəçiliyini öz öhdəsinə götürdü. Moskvaya qayıdan Gülsüm xanım uşaq evinin təmiri, maddi təminat problemi (ərzaq, yanacaq, paltar, ayaqqabı), maşın alınması ilə ciddi məşğul oldu. İlk növbədə Uşaq evinə “Nəcəf Nərimanovun kitabxanası”nı hədiyyə göndərdi. Bu hadisə böyük sevinclə qarşılandı. Kitabxanada kitab rəflərinin girişində vurulmuş lövhədə Gülsüm Nərimanovanın uşaqlara müraciəti yazılmışdı:
“Nəcəf Nərimanovun sizin kitabxananıza göndərdiyim kitablarına görə sevindiyinizi eşidəndə mən də fərəhləndim. Kitab bilik mənbəyidir, insanın ən böyük və ən sadiq dostudur. Həyatınızda baş verən bütün hadisələr zamanı kitabdan istifadə etməyi öyrənin. Siz kitabdan bilik, müdriklik qazanacaq, həmişə vətənə sədaqətlə xidmət edəcəksiniz”.
Uşaq Evi kitabxanasının genişləndirilməsi təkcə Volnovaxa rayonunda deyil, bütün vilayətdə əks-səda doğurmuşdu. Uşaq evində yaşayan uşaqlar Gülsüm xanıma cavab məktubunda yazırdılar:
“… Əziz hədiyyəni – oğlunuz Nəcəf Nərimanovun kitabxanasından göndərdiyiniz kitabları aldıq. Diqqətinizə görə çox sağ olun. Hədiyyənizə cavab olaraq dərslərdən həmişə “dörd” və “beş” alacağımıza söz veririk. Bir nəfər də dərsdən geri qalmayacaqdır. Kitabxanamız daha da zəginləşdi. Fəxr edirik ki, orada oğlunuzun oxuduğu kitablar da vardır. Söz veririk ki, Nəcəf kimi olacağıq, Vətəni onun kimi sevəcəyik, bir-birimizə hörmət edəcək, namuslu, igid adamlar kimi böyüyəcəyik”.
Staro-İqnatevka Uşaq Evi Gülsüm xanımın qayğısı sayəsində vilayətdə ən nümunəvi tərbiyə ocağına çevrilmişdi. Uşaq Evinin məktəbliləri Volnovaxadakı “Qardaş qəbiristanlığı”nda iməciliyi ənənəyə çevirmişdilər. Nəcəf Nərimanovun məzarı üstündə həmişə təzə-tər gül-çiçək olurdu.
Volnovaxa İcraiyyə Komitəsindən Yevdokiya İliniçna Gülsüm xanıma göndərdiyi məktubunda Nəcəf Nərimanovun məzarının qaydaya salındığını, əklillər qoyulduğunu xəbər verir, sonda yazır: “Nəcəf Nərimanov qəlbimizdə yaşayır, onun qəhrəmanlığı unudulmayacaqdır. Volnovaxanın ən yaraşıqlı, geniş küçələrindən biri Nəcəf Nərimanovun adını daşıyır”.
Haşiyə: On il ötmüşdü… 1953-cü ildə Ukraynanın sərt dekabrında çovğunlu bir gündə Qvardiya baş texnik leytenantı Nəcəf Nərimanovun məzarı önündə 23 yaşlı, ucaboylu, başı açıq, əynində plaş bir gənc əlində tutduğu vərəqi təngnəfəs oxuyurdu… Bu, Nəriman Nərimanovun 1925-ci ildə 6 yaşlı oğlu Nəcəfə yazdığı vəsiyyətin əlyazması idi. Qadağalar dövründə gənc tədqiqatçı aspirant Vəli Məmmədov Bakı şəhərindən Volnovaxaya gəlib “Qardaşlıq qəbiristanlığı”nda şəhid həmyerlisini ziyarət edirdi”.
***
Taleyin dönüklüyü, həyatın sərtliyi və amansızlığı Gülsüm xanımı sındıra bilməmişdi. O, müqəddəs ideallar: vətənin və xalqın azadlığı, müstəqilliyi uğrunda mübarizədə şəhid olan ərinin və oğlu Nəcəfin ruhunu öz qəlbində iftixarla yaşadırdı.
Gülsüm xanım Nəriman Nərimanovun şəxsi arxivini sahmana salır, Nəcəfin məktublarını və şəkillərini, rəsmi məktubları ayrıca qovluqlara yığırdı. Gülsüm xanım N.Nərimanovun şəxsi arxivindən bir neçə qovluğu Azərbaycan Dövlət Muzeyinin ədəbiyyat və incəsənət arxivinə göndərmişdi.
Gülsüm xanım Moskva şəhərində qəyyumluq etdiyi uşaq evlərində müharibə dövründə ata-anasını itirmiş, sahibsiz qalmış yetimlərin maddi-rifah halının yaxşılaşdırılması, sağlamlığı, təlim-tərbiyəsi məsələlərinə nəzarət edir, çatışmayan hər nə varsa, onun gətirilməsini təşkil edirdi.
Gülsüm xanım səlahiyyəti və nüfuzu çərçivəsində gördüyü xeyirxahlıq işləri onu məmnun edirdi. Uşaq evlərində ona ülfət bağlamış körpələr öz tədbirlərində Gülsüm xanımın iştirak etməsinə çalışırdılar. Gülsüm xanımın şəxsi arxivində saxlanılan yüzlərlə dəvətnamə də fikrimizi təsdiq edir.
Gülsüm xanımın hərdənbir xəstələnməsi işin ahəngdar ritmini pozmuşdu, ona elə gəlirdi ki, fiziki gücü tükənir. Jurnalistik fəaliyyəti ilə məşğul olmurdu: Ümumittifaq radiosunda çıxışını dayandırmışdı. Mərkəzi mətbuatda ədəbi-publisist yazılarla çıxış etmirdi. Amma hərdənbir uşaq evlərinin vəziyyəti, işin təşkili və görüləcək işlər haqqında məqalələri dərc olunurdu. Böhranlı vəziyyətdən çıxmağın bir yolu vardı: müalicə və pəhriz.
Maddi cəhətdən çətinlik çəkən Gülsüm xanım Mərkəzi İcraiyyə İdarəsinə müraciət etməyə məcbur olur: O, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri Şvernikə müraciətində 1919-cu ildən V.İ.Leninin sərəncamı ilə N.Nərimanovun ailəsinə Xalq Komissarları Sovetinin yeməkxanasından və poliklinikasından istifadə üçün verilmiş imkanın bərpasını xahiş edir.
Arxiv sənədlərindən məlum olur ki, N.Nərimanovun vəfatından sonra 1925-ci ilin yayında Gülsüm xanım və altı yaşlı oğlu Xalq Komissarları Sovetinin yeməkxanası və poliklinikası uçotundan çıxarılmışlar. SSRİ Mərkəzi İcraiyyə Komitəsi dörd il ötəndən sonra – 1928-ci il oktyabrın 28-də N.Nərimanovun himayəsiz qalmış ailəsinə təqaüd verilməsi barədə qərar çıxarmışdı.
Gülsüm xanım 1943-cü ildən sonra qıtlıq illəri oğlunun köməyindən də məhrum olmuşdu. Hipertoniya, əsəb pozğunluğu, mədə-ürək xəstəliklərinə düçar olan Gülsüm xanım “çox ağır maddi çətinlik şəraitində” yaşayırdı. O, SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri Şvernikə müraciətinin axırında yazırdı: “İlk dəfə olaraq köməklik məqsədilə Sizə müraciət edirəm.
Əgər mümkünsə, mənə maddi yardım göstərin və Kremlin yeməkxanasından 19-cu ildən aldığım yardımı bərpa edin. Həkimlər mənim şəhərdənkənar yerdə yaşamağımı məsləhət görürlər. Heç olmasa Moskva ətrafında pulu dövlət hesabına ödənilən 6 kvadratmetrlik bir otaq verin ki, yayda orada olum… Mənə belə yüksək təzyiqlə yayda şəhərdə yaşamaq çox çətindir…
Mən ərimin ölümündən sonra onun bütün qiymətli şeylərini muzeyə bağışlamışam. Oğlumun da bütün şeylərini və kitablarını uşaq evinə vermişəm.
Mənə belə bir sualla sizə müraciət etmək ayıbdır. Məni bağışlayın, Sizə dərin hörmətlə Nərimanova”.
Gülsüm ərinin vəfatından sonra 18 il oğlu Nəcəfə, həm də ata əvəzi olmuşdu: ağıllı-kamallı bir igid böyütmüşdü.
Ömrünü oğlu Nəcəfin boya-başa çatmasına qurban verən Gülsüm ana tək qalmışdı: ümidi, pənahı Nəcəf Nəcəfov 24 yaşında müharibədə şəhid olmuşdu. Qəriblikdə əbədiyyətə qovuşan oğlu Nəcəfin xiffətini çəkirdi, onun ayrılığına ana ürəyi dözmürdü. Gözünün işığı, ümid çırağı sönmüşdü. On il mübarizə apardı, Nəcəfin qəbirüstünün düzəldilməsinin nigarançılığını çəkdi. 1952-ci il mayın 1-də Volnovaxa rayon soveti qəbrin düzəldilməsi xəbərini verdi.
1953-cü ildə Gülsüm ana əbədiyyətə qovuşdu. Moskvada Voqankova qəbiristanlığında dəfn olundu.
Vətəndən çox-çox uzaqlarda, qəriblikdə Odlar Yurdunun üç müqəddəs şəhidi torpağa tapşırılsa da, qədirbilən xalqımız onları unutmur, əziz xatirələrini ürəklərində yaşadır. Allah onlara qəni-qəni rəhmət eləsin!

“Səbəbi sənsən” kitabından yaz ovqatlı şeirlər – Rəşad Məcid

Rəşad MƏCİD
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin gənclərlə iş üzrə katibi, “525-ci qəzet”in baş redaktoru

Qala – Adam

Hər adamın sığınmağa
Bir qalası olsun gərək.
Bu qaynaşan pis gözlərdən
Bir xilası olsun gərək.

Nicat yoxdu bolca vardan –
Hündür divar, dik hasardan!
Adamı daş adamlardan
Qala – Adam alsın gərək!

Bu gələn gözəl, əladı
Yeriyən, gəzən qaladı.
Bəlkə də təzə bəladı
Dinsin görək, gəlsin görək!!!

BİR DƏ GƏLMƏYƏCƏK…

(Bu şeirə Əməkdar artist Xumar Qədimovanın bəstələdiyi və ifa etdiyi mahnı çox məşhurdur. Qadınların sevimlisidir)

Elə möcüzələr yaratmısan ki,
Elə dəqiqələr yaşatmısan ki,
Olmayıb heç onun yüzdə biri də
Nə mənim dünyamda,
nə bu dünyada.

Sən elə telləri qırıb getmisən,
Sən elə yaralar vurub getmisən,
Təpəri yoxdu ki, dözüb dayansın,
Nə mənim dünyamın,
nə bu dünyanın.

Qəfil gəlişinlə suç eləmisən
Sənsiz keçən ömrü puç eləmisən
Vurmayıb heç zaman belə qar-yağış
nə mənim dünyamı,
nə bu dünyanı.

Bilmədim iblissən, ya mələk, Qadın,
Ətri, gözəlliyi çiyələk Qadın.
Bir də gəlməyəcək sənintək Qadın
Nə mənim dünyama,
nə bu dünyaya.

O

(Bu şeirə Xanım İsmayılqızı mahnı bəstələyib)

Baxma ki, sakit dayanıb,
Qəfildən götürər səni!
Qoparıb dostdan, tanışdan
Evindən itirər səni.

Qaldırıb göyün qatına,
Mindirər şahlıq atına.
Dad gətirib həyatına,
Cənnətə yetirər səni.

Əlində yarağın qalmaz,
Dəftərin, varağın qalmaz,
Heç nəyə marağın qalmaz,
İşini bitirər sənin.

Quruyarsan bulaq kimi,
Bezər, doyar uşaq kimi,
Bir qırıq oyuncaq kimi
Qaytarıb gətirər səni!

GƏL

Nəyə lazım artıq zəhmət, əziyyət? –
Orda onu, burda məni tovla gəl.
Adımızı eyni yerdə qeyd elə,
İkimizə eyni mesaj yolla gəl.

… Fikir vermə, zarafatdı sözlərim,
Yenə gülsün, işıq saçsın gözlərin!
Qayıt yenə əvvəlkitək şipşirin,
Dillərində bir şan təmiz balla gəl.

Olan oldu, keçən keçdi, qəzaydı,
Tanrı gərək elə belə yazaydı.
İndi daha beyin açıq, göz aydın,
Geri boylan, vallah qayıt, vallah, gəl.

NƏ FƏRQİ…

(Bu şeirə Aysel Kərim musiqi bəstələyib. Əməkdar artist Gülüstan Əliyeva ifa edib)

Gedirsənsə, nə fərqi var, ya səssiz,
ya sözümü, baxışımı yozub get.
Nə fərqi var, azad burax, çox inan,
ya da yoxla, addımımı pusub get.

Bu sevginin nənnisində biz uşaq,
bitibdisə ha sarmaşaq, qovuşaq.
Fərqi yoxdu, ya candərdi barışaq,
ya da inci, ya da çığır, küsüb get.

Nə iblisim, nə mələyim deyilsən,
ümid dolu gələcəyim deyilsən.
İndən sonra ta gərəyim deyilsən,
fərqi yoxdu, ağlayıb get, susub get.

YAXIN GƏLMƏRƏM

Sel kimi kökümdən qopartdın məni,
Bir də şırnağına yaxın gəlmərəm.
Cadunu canıma yaydı öpüşün,
Odlu dodağına yaxın gəlmərəm.

Sandım gül qoxulu ilk bahar imiş,
Gördüyüm ilğımmış, yayda qar imiş.
Sehrli qoynunda tilsim var imiş,
Sirli qucağına yaxın gəlmərəm.

Qarışdı saçımın qarası, ağı,
Oldu barmaqların rahat darağım.
Bir də barmağına dəyməz barmağım,
Bir də dırnağına yaxın gəlmərəm.

Atdım yaddaşımı nimdaş çarıqtək,
Soyundum sevgimi boz arxalıqtək,
Çırpınıb əlindən çıxdım balıqtək,
Bir də qarmağına yaxın gəlmərəm.

NƏ İDİ?

Gözlərini döyə-döyə baxarlar,
Anlamazlar bu toxunan nə idi?
Yüz qoxunu qovalayan bu ətir,
Bu təzə dad, təzə xanə nə idi?

İşıq səpdin, nurla doldu dağ, dərə,
Min rəng verdin boz-bulanıq günlərə.
Atlananda qırğı kimi kəhərə
Çaşdılar, bu özgə xına nə idi?

Niyyətini gülüşünlə pərdələ,
Qocasını, cavanını fəth elə.
Qəfil yox ol, hamısını tərk elə,
Mat qalsınlar, bu fırtına nə idi?

QİSAS

Adamı göyə qaldırıb
Sonra ki, yerə vururlar.
Elə bir sıfır artırıb
Sonra sıfıra vururlar.

Gedir, qalmır izi, tozu,
Hər gələn bir yerə yozur,
Adını lap başdan pozub
Lap, lap axıra vururlar.

Kündə kimi ovxalayıb,
Əzib, büküb, buxovlayıb,
Qışda buz üstə tullayıb,
Yay vaxtı qıra vururlar.

VAXTIM QALMADI

Ha çalışdım, ha yenə
Çatmadım sən gedənə,
İncimə, bircə dənəm,
Yenə vaxtım qalmadı.

Ümidlə baxdım göyə,
Kaş əqrəblər əriyə,
Kaş saatlar geriyə
Dönə, vaxtım qalmadı.

Vəhşidilər nədilər,
Dənlədilər, diddilər
Vaxtımı da yedilər,
Sənə vaxtım qalmadı.

QAYIDIR

Yenə nəğmələr qayıdır, –
Hər sətri səs-səs dirilir,
Damarımda qan tərpənir,
Canımda nəfəs dirilir.

Yadırğadığım o sözlər
Yenə geri dönür bir-bir.
Çoxdan unutduğum hisslər
Gizli-gizli boy göstərir.

Yenə hamıdan gizlicə
Çəkdiyim təlaş qayıdır.
Yenə ürəyimə həsrət,
Gözlərimə yaş qayıdır.

Yenə dünya yaşıllaşır,
Payızın düz ortasında.
Yenə uşağa dönürəm
Ömrümün günortasında.

Taledən ən dadlı töhfə,
Ən ləzzətli bar qayıdır.
Tanrı, insafına şükür,
Yenə də bahar qayıdır.

DÖNDÜM

Səndən qıraqda həyat yox,
Desələr də vardı – döndüm.
Qaçdı ağzımın ləzzəti,
Damağımın dadı, döndüm.

Nə cadular, nə ovsunlar,
Gücləri yox, saxlasınlar.
Məni ən gözəl oyunlar,
Əyləncələr yordu, döndüm.

Bir nəfəs qalmadı canda,
Dörd bölündüm darıxanda –
Qol bir yanda, baş bir anda
Mənəm – məğlub ordu, döndüm.

GET

“- Nə olar, qal da bir az
– Burda nə var ki, qalım”.

(Bu şeirə Əməkdar artist Tünzalə Ağayeva mahnı bəstələyib, özü də ifa edib)

“Sağ ol” demə, vida etmə,
Zamandısa, vaxtdısa, get.
Getməyinin gərəkliyi
Qalmağından çoxdusa, get.

Bir mən qalım, bir dərd-sərim,
Hədər oldu çəkdiklərim.
Pıçıltıyla dediklərim,
Yaddaşından çıxdısa, get.

Qaysaqlanar yenə yaram,
Sızlamaram, ağlamaram
Səni yoldan saxlamaram –
Soldusa get, sağdısa get.

Bir sözünlə mənalıydı,
Gülüşünlə mənalıydı.
Mənə sənlə mənalıydı
Sənə məna yoxdusa, get.

SƏNƏ GÖRƏDİR – SƏBƏBİ SƏNSƏN

(Bu şeirə Əməkdar artist Xumar Qədimova musiqi bəstələyib, adını da “Səbəbi sənsən” qoydu. Özü də ifa etdi. Mən də kitabın adını şeirin yeni adıyla adlandırdım)

Özümü hamıdan güclü sanmağım,
Durduğum yerdəcə qanadlanmağım,
Mənim sevinməyim, ya şadlanmağım
Hamısı, hamısı sənə görədir.

İndi ucadadır yeri taxtımın,
Qızıl dövranıdır indi vaxtımın
Sınıq taleyimin, bağlı baxtımın
Açılan qapısı sənə görədir.

Qalmayıb qəlbimin daha gileyi,
Qəmli çəmənimin açıb çiçəyi
Payızın ortası yazın gəlməyi –
Bu bahar havası sənə görədir.

Ancaq uçulur dam – sən olmayanda
Dərdə dözmür adam sən olmayanda
Hamını sancıram sən olmayanda
Ruhumun davası sənə görədir.

***

Sənsiz qaldım, qəlbimin
Artdı qəmi – darıxdım.
Yanına qayıtmağın
Yetdi dəmi – darıxdım.

İnsafı yox gecənin
Qərib, soyuq gecənin
Oyanaraq gecənin
Bir aləmi – darıxdım.

Yer sıxdı birdən-birə,
Dərd axdı birdən-birə
Darıxdım birdən-birə
Vəhşi kimi darıxdım.