Rafiq ODAY.”Düşür qarmağa”

Ölümün gözləri gülür, –
Cavanlar düşür qarmağa.
Yağlılar eyş-işrətində,
Yavanlar düşür qarmağa…

Önümüzə hər tip çıxır,
Xeyir çıxır, şər tip çıxır.
Bicəngələr çərtib çıxır,
"Avam"lar düşür qarmağa.

Bir gün ağı, bir gün layla,
Üzümüz gülməyir ayla,
Kim desə ki, bu dünyayla
Davam var, düşür qarmağa.

“Vətənə borcunu şərəflə verdin”

(2016-cı ilin aprel döyüşlərində şəhid olmuş
33 nömrəli tam orta məktəbin məzunu
Şulan Bayramovun məzarını ziyarət edərkən)

Anan göz yaşını saxlaya bilmir,
Atan dördgöz olub gör neçə vaxtdı.
Torpağın uğrunda hər oğul ölmür,
Səninsə al qanın torpağa axdı.

Ölümün gözünə dik baxa-baxa,
Bir addım geriyə dönmədin belə.
Uca zirvələrə sən çıxa-çıxa,
Qürur bəxş etmisən bu doğma elə.

Sənin intiqamın alınacaqdır,
Mənfur düşmənlərdən, əmin ol, əmin.
Bir gün bayrağımız ucalacaqdır,
Onda gül açacaq çölün, çəmənin.

Bu vətən, bu doğma ellər sənindir,
Sən igid oğlusan Azərbaycanın.
Açılan çiçəklər, güllər sənindir,
Yerdə qalmayacaq tökülən qanın.

Üçrəngli bayraqla göyə ucaldın,
Düşdün el-obanın şirin dilinə.
O şərəfli adın, o şəhid adın,
Yazıldı tarixin səhifələrinə.

Zakir Zahir
şair, Sumqayıt şəhər 33 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi

Fidan ABBASOVA.”Məni bir gün axtaranda”

Məni bir gün axtaranda
Qəlbindəki sevgiyə sor
yada unut əbədiyyən
gözümdəki nifrətə sor.

Ya yad bilib uzaq gəzən
yada məni sevib əzən
yada vaxtsız keçib gedən
arxandaki xəyala sor.

Çəməndəki sehə ,gülə
dənizdəki coşqun selə
havadakı o sərt mehə
ya da yağana yağışa sor.

Gülmək bəhanə deyilsə
vicdan qarşında əyilsə
bir vaxt günahsız deyilsə
günahını bilənə sor.

Demə harda səfdir etdim
bir gün gəldim bir gün getdim
məndə bir gün sonda bitdim
bitirən o həsrətə sor.

Fidan ümüd qapısına
hər gün səssiz acısına
o daxmanın bacasına
söndürdüyün ocağa sor….

Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

GƏZƏCƏK MƏNİ

“Könül dəftərim” – silsiləsindən
Görünür sevdamız, bura qədərmiş,
Bu eşqin nəsibi qüssə, kədərmiş.
Yaşanmış bunca il, heçmiş, hədərmiş
Nəfsin eyləsə də, hərcayi səni,
Gözlərin hər yerdə, gəzəcək məni.

Uydun mala, mülkə,vara, sərvətə,
Meyl etdin sevgisiz, cahil şəhvətə.
Vətəni dəyişdin, uzaq qürbətə
Qəlbi üşüdəndə saçının dəni,
Gözlərin hər yerdə, gəzəcək məni.

Alnın toxunanda əhləd daşına,
Onda dönəcəkdir, əqlin başına.
Ümidin qalacaq, hey göz yaşına,
Könlün istəyəcək könül həmdəmi,
Gözlərin hər yerdə, gəzəcək məni.

Zülmətə dönəcək günün, gündüzün,
Həsrət qalacaqdır gülüşə üzün.
Dilində donacaq söhbətin, sözün
Yanaqda qübarın şəbnəmi, nəmi,
Gözlərin hər yerdə, gəzəcək məni.

Xəyallar dadına çatmayacaqdır,
Hicran təlatümün yatmayacaqdır.
Nəbzin də qüssədən, atmayacaqdır
Kədər qəsb edəcək, dərdli sinəni,
Gözlərin hər yerdə, gəzəcək məni.

Həsrətdən, nisgildən gələssən cana,
Olacaq sızlayan, könlün qəmxana.
Asi olmayaydın, kaş ki, Dövrana
Dolaşıb dağları,çölü, çəməni,
Gözlərin hər yerdə, gəzəcək məni.

BAYRAM HARAMDIR

“Vətənimdir” – silsiləsindən

Döğma yurda qədəm qoyub ilk bahar,
Vətənimdə bayram, şənlik, büsat var.
Başımızdan sovuşmazkən boran, qar
Hansı üzlə qucaq açım,- Novruza?
Davam edir gavur zülmü oğuza.

Hələ sisdə, dumandadır Qarabağ,
Boynu bükük neçə yaylaq, neçə dağ.
Necə gəzək alnı açıq, üzü ağ?
Unudaqmı, Xocalının dəhşətin?
Insanlığın ən sonuncu vəhşətin…

Şuşa, Laçın, Kəlbəcər qan ağlayır,
Füzulini düşmən girov saxlayır.
Cəbrayılla, Ağdam ürək dağlayır
Buxovdadır qoç Zəngilan, Qubadlı,
Görünməyir igidləri “Bozat”lı.

Yandırılıb, külə dönüb torpağı,
Kənd, şəhərlər olub yağı tapdağı.
Öpmək üçün ulu, üçrəng bayrağı
Göz dikiblər ordumuzun yoluna,
Bəlkə mənfur yağı islah oluna.

Yetər, bunca saya aldıq dünyanı,
Çox dinlədik sağı- solu, dörd yanı.
“Cihad”- deyir şəhidlərin al qanı
Yurd həsrəti irinləmiş yaramdı,
Son zəfərsiz,- Dövran, bayram, haramdır…

Harika UFUK.”ESKİ YARALAR”

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

Kapanmış eski yaralar gocundurmaz beni
Baktıkça hatırlatır
Yaşadıklarımın coğrafyasını…
Acıtan her yara kapanır,
Tende ve kalpte izini bırakarak…

Yaralarımı severim,
Her birinden
Farklı dersler çıkartırım,
Faillerini yaşamımdan soyutlayarak
Yeni bir sayfa açarım.

İsyan parmaklarımdadır,
Avuçlarken gökyüzünü
Güneş saklanır kuytularıma…
Düşlerime yıldızlar yağar.
Bahar çiçekleriyle bezenmiş
Bir ağaç görünce
Elimi uzatırım;
Oysa
Tutunmaya,
Tutmaya çalıştığım dal
Uzaklaşır günden güne…

Ben senin mübarek adını,
Saçlarını, gözlerini, ellerini değil,
Sadece ruhunu severim.

Bu gün
Doğmadığım saklı bir kentte
Gözümü açtım.
Kumsalda yapayalnız,
Yalınayak kederlerim dolaştı özgürce;
Ama kentin daracık sokaklarından
Geçemedi düşlerim…

HARİKA UFUK
ADANA
AĞUSTOS 2012

NOT: Bu şiir Şiir Sanatı.net Sitesinde 04.03.2017 tarihinde günün şiiri ve yıldızlı yazı olarak seçilmiştir.

Harika UFUK.”ADANA’MIN YOLLARI TAŞTAN”

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

Sabahleyin her zamankinden erken kalktım. Kahvaltı yaparken kızımla sohbet etmeye başladık. Aklıma şu geldi: Başka bir yerden Adana’ya gelseydik nereleri gezerdik? Bir gün şehrimizi tanımak için yetmez ki! Adana’yı gezmek için en az üç gün ayırmak gerekir. Anavarza, Şar ve Misis Ören yerlerini de unutmamalıyız elbette… Ben bir günde şehirdeki yerlerin çoğunu gezeriz, dedim. Kızım da hepsini gezebiliriz, dedi. Farz edelim ki Adana’ya geldik, zamanımız kısıtlı, bir gün sabahtan akşama kadar ne kadarını gezebilirdik acaba? Denemeye karar verdik.
Kahvaltı sonrası öncelikle Seyhan’ı gezmek üzere kızımla hazırlandık. Atatürk sevdalısı olduğumuz için ilk durağımız pazartesi günü dışında her gün ziyaret edilebilen Atatürk Evi oldu. Türk öğrencilerle askerlerin ücretsiz olarak ziyaret edebildikleri bu mekân Tarihi Taş Köprü karşısındadır. Mustafa Kemal Atatürk, 15 Mart 1923 tarihinde eşi Latife Hanımla geldiğinde Ramazanoğulları’ndan Suphi Paşa’ya ait bu konakta misafir edilmiş. 1981 yılında Atatürk’ün 100. Doğum Günü dolayısıyla bu konak Atatürk Evi olarak restore edilerek Müze Müdürlüğüne bağlanmış.
İki katlı bu binanın alt katı çalışma odası ve kütüphaneden oluşuyor. Kütüphanedeki 2000 civarındaki kitabın tamamı bağış yoluyla sağlanmış. Üst katta ise Sofa, Yatak Odası, Çalışma Odası, Basın Odası, Mücahitler Odası, Oturma Odası, Hatay Odası, Silah Odası, Yaver Odası, Kuva-yı Milliye Odası yer almış. Sofada Emekli subay Nevzat Duruak tarafından yapılmış olan Atatürk'ün mumdan heykeli yer almaktadır.
Yatak odasında ise Pirinç karyola, sim işlemeli yatak, masa örtüsü, ayrıca Maraş işi iki koltuk ve elbise dolabı vardır. Mücahitler odasında Gani Girici'nin ve bazı mücahitlerin portreleri, Gani Girici' ye ait madalya ve Atatürk'ün ölüm anına, 09.05'e ayarlanarak durdurulmuş bir saat bulunmaktadır.
Hatay Odasında Atatürk Adana'ya geldiğinde, Ayşe Fıtnat hanımın başkanlığında bir grup Fransız işgalindeki Hatay'dan gelerek Atatürk' ün huzuruna çıkmış ve ona siyah gül hediye etmiştir. Buna karşılık, Atatürk de "Kırk asırlık Türk yurdu düşman elinde kalamaz." demiştir. Bu olayı anlatmak için mankenler konmuştur. Ayrıca ceviz oymalı sehpa, Türk bayrağı ve Hatay'dan gelen heyetin çeşitli boylarda fotoğrafları bulunmaktadır.
Ceviz sandalye, nargile, madeni mangal, kilim ve halılar oturma odasındadır. Vitrin içerisinde Yeni Adana Gazetesi'nin ciltlenmiş Pozantı nüshaları ve çalışanlarının çerçeveli resimleri basın odasında bulunmaktadır.
Maraş işi koltuk, masa, sandalye, telefon, dolap ve Atatürk' ün portresi Atatürk’ün üst kattaki çalışma odasındadır. Cins ve ebatları değişik tüfekler, tabancalar, paşa apoleti, Atatürk' ün doğduğu evin maketi, Anıtkabir'e Osmaniye'den giden taşın numunesi ve vitrin içerisinde çeşitli yıllara ait madeni paralar silah odasında yer almaktadır. Atatürk'ün yaverinin kaldığı Yaver Odasında pirinç karyola, sim ve gümüş işlemeli yatak örtüsü, ceviz kaplamalı elbise dolabı, madeni ibrik ve leğen bulunmaktadır. Atatürk, İsmet İnönü ve Kuva-yi Milliye döneminde emeği geçen ve Kuva-yi Milliye hareketini başlatanların büstleri Kuva-yi Milliye Odasındadır.
Atatürk Evi’nden ayrılırken Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün, “Bende bu vaka inin ilk hissi teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana’da vuku bulmuştur.” Sözlerini anımsıyorum ve Kurtuluş Mücadelesine dair ilk düşüncesinin Adana’da oluştuğundan dolayı büyük gurur duyuyorum. Adanalı olmak bana bir kez daha büyük mutluluk veriyor, gülümsüyorum.
Atatürk Evi’nin bulunduğu bu semt Tepebağ’dır. Adana’nın kent merkezinde, kurulduğu iki adet höyüğün üzerinde, bir tarih anıtı gibi yükselen en eski yerleşim alanıdır. Tarihi sur içindeki adana şehrinin en eski kent kalıntıları, toprak altındaki değerleriyle bronz çağına kadar giden binlerce yıllık kültürü burada saklıdır. Yaklaşık olarak 8000 yıllık geçmiş olan Tepebağ’da 1495 yılında Ramazanoğlu Halil Bey’in yaptırdığı konaktan itibaren başlayan yeni şehirleşme döneminde Tepebağ Mahallesi de oluşmuştur. 1748 yılında yaptırılan Yeşil Mescit ile başlayan yeni yapılaşma döneminde gelişmiştir. O nedenle bugün ayakta kalabilmiş Tepebağ evlerinin çoğu 18.yüz yıldandır. Tepebağ evlerinin şemsiye gibi açılmış geniş saçakları, yüksek tavanları, cumbaları, daracık sokaklara açılan kanatlı kapıları ve hayranlık uyandıran oya gibi işlenmiş tavanları ile bizleri on sekizinci, on dokuzuncu yüzyılın büyülü mistik ortamına taşır. Sadece Tepebağ’da değil; Kayalıbağ, Türkocağı, Sarıyakup, Karasoku, Alidede ve Ulucami mahallelerinde çok az sayıdaki eski evler kurtarılmayı beklemektedir. “Eski Adana Evleri” aynı adlı TepebağHöyüğü’nün üzerinde ve eteklerindedir. Tarihi sur içindeki Adana şehrinin yüzlerce yıllık kültürü burada saklıdır.
Nehir kıyısındaki ve Tepebağ’daki aslına uygun olarak restore edilmiş eski Adana evlerini seyretmek de oldukça keyifli… Buralarda kim bilir kimler yaşadılar? Sevinçleri, kederleri bu konakların taşlarına, duvarlarına sindi belki de… Genç oldular, evlendiler, çocukları oldu, yaşlanıp öldüler yıllar evvel… Ah ölüm, bunu düşününce içimi bir burukluk kaplıyor. Bir düşünürün “Ey hayat, seni el üstünde tutuşum ölüm sayesindedir.” sözleri dökülüyor dudaklarımdan ve kırık gülüşüm Adana’nın taştan yollarına düşüyor.
Bu arada Bosnalı Salih’in Konağı’nı da Bosnalı Otel olarak çok güzel düzenlemişler. Kentin tarihi dokusuyla uyum içinde nehir manzaralı çok şirin bir yer olmuş. Söylem Dergisi olarak getirdiğimiz sanatçıları misafir ettiğimiz şık bir butik otel…
Nehir manzaralı üç katlı ahşap bir ev de restore edilerek Türk Sinema Müzesi haline getirilmiş. Girişte Adanalı sanatçıların fotoğraflarının altında pirinç levhalar üzerine isimleri ve doğum tarihleri yazılmış. Ölen sanatçılarımızın ölüm tarihleri yazılmamış çünkü sanatçıların ölümsüzlüğü vurgulanmak istenmiş. İkinci katta film afişleri ile üç cansız erkek manken var. Yılmaz Güney’in elbiseleri giydirilmiş mankenin önünde duruyorum. Duvarda Yılmaz Güney’in eşine yazdığı mektuplar var. İster istemez gözyaşlarım yanaklarımdan süzülüyor. Çok duygulu mektuplar bunlar… Yılmaz Duru’nun giysileriyle bir manken karşımda dururken onun Susuz Yaz, İnce Cumali, Meyro gibi güzel filmleri gözümün önünden geçiyor. İrfan Atasoy’un giysileri de yine cansız bir mankenin üzerinde… Vurdulu kırdılı filmlerinden tanıyorum onu ama kızım tanımıyor. Nostalji filmleri gösterilirken ona pek rastlamıyoruz televizyondaki kanallarda…
Kuzeye ilerliyoruz. Banklarda oturup fıskiyelerden şırıl şırıl akan suları seyretmek hoşumuza gidiyor. Bu kez kuzey batıya doğru yürüyoruz. Türkiye’nin ve Ortadoğu’nun en büyük camisi olan Sabancı Merkez Cami’ye varıyoruz. Kızım Sena cep telefonundan internete girerek şu bilgileri benimle paylaşıyor:
“Sabancı Merkez Cami aynı anda 20.000 kişiye hizmet vermektedir, açık alanın düzenlenmesiyle 28.000 kişilik camidir. Son cemaat mahalliyle birlikte 6600 metrekareye yayılmıştır. Dokuz fil ayağı üzerine oturmuş. Klasik Osmanlı mimarisi tarzında yapılmış. Genel görünüm olarak Sultan Ahmet Cami’ ne, plan ve iç mekân olarak Selimiye Cami’ne benzemektedir. Dört yarım-kubbe, beş kubbe, altı minaresi vardır; bunlar dört halife ve dört mezhebe, İslam’ın beş şartına, imanın altı şartına karşılık gelmektedir. 32 metre çaplı ana kubbe 32 farza, avludaki 28 kubbe Kur’an’da adı geçen 28 peygambere, ana kubbedeki 40 pencere Muhammed'in peygamber olduğu yaşa ve 40 rekât namaza, 99 metrelik altı minare Allah’ın 99 güzel ismine karşılık gelir.” Değerli fotoğraf sanatçısı ve Doktor Haluk Uygur’un sözüyle bir kez daha “ilklerin ve enlerin şehri” Adana’da yaşamanın tadına varıyorum.
İçi muhteşem çinilerle ve vitraylarla bezeli bu cami bize bir anda uhrevi bir âlemin kapısını açıverdi. Dualar okuyarak iç huzuruna erdik ve hayran kaldığımız camiden çıkarken adeta bir kuş gibi hafiflediğimizi hissettik.
Güneye yöneliyoruz. Adana’mızın sembolü sayılan meşhur Taş Köprü’den Seyhan nehrini seyrediyoruz. Roma dönemi eserlerinden olan bu köprünün yirmi bir gözünden yedisi toprak altında kalmış. Şu anda on dört gözlü olan köprümüz 310 metre uzunluğundadır. Roma İmparatoru Hadrian tarafından yaptırılan köprü Jüstinianus tarafından ciddi anlamda onarılmıştır. Osmanlı döneminde de birkaç kez onarılan köprü, şu anda kullanılmakta olan dünyanın en eski köprüsüdür. İlkler ve enler kenti Adana’da yaşamaktan çok mutlu oluyorum ve Romalıların yaptığı ve kullandığı köprüyü asırlar sonrası kullanmak haz veriyor bana… Bu köprü Seyhan ilçemizle Yüreğir ilçemizi bağlamakta… Biz Yüreğir’deki güzellikleri ve Karşıyaka’daki muhteşem otelleri Hilton’u uzaktan seyrederek tarihi yerlerdeki gezimizin tadını çıkarıyoruz.
Taş Köprü’nün yanındaki Tarihi Kız Lisesi’ni gezmemek olmaz. Yıllarca Türkçe ve Türk Dili ve Edebiyatı dersleri anlattığım sınıflar deprem sonrasında tamamen restore edilerek Adana Kültür Merkezi haline getirilmiş. Şair ve yazar olarak burada yapılan kültürel etkinlikler beni çok mutlu ediyor. Bir zamanlar annemin, halamın ve annemin amcasının kızı Behiye Teyze’min burada öğrenci olduklarını düşünmek bile beni heyecanlandırıyor. Çiçekler içindeki muazzam bahçede Karacaoğlan’ın heykeli var. Yer yer banklar konulmuş ve kamelyalarla süslü bahçede oturarak Seyhan nehrini seyretmek huzur veriyor bize…
Ulu Cami’ye doğru yürüyoruz. 16. Yüz yıldan kalma bu caminin diğer adı Ramazanoğlu camidir ama Ulu Cami adıyla bilinir. Ramazanoğlu Beyliği zamanında Halil Bey tarafından 1509’da yapımına başlanan cami Ramazanoğlu Halil Bey’in ölümünden sonra oğlu Mehmet Piri Paşa tarafından 1541’de tamamlanmıştır. Selçuklu ve Memluk mimarilerinin izlerini taşıyan caminin duvarları siyah-beyaz mermer taşlarla bezelidir. Batı ve doğuda birer kapısı bulunur. Batı kapısı üzerinde iki yılan kabartması olan bir kubbe ve bir kitabe vardır. Doğu kapısı üzerinde ve minberinin üstünde de birer kitabesi bulunur. 16. asırdan kalma çinileri meşhurdur. Medrese, Türbe, İmaret, Dar’ül hadis, Dar’ül şifa, SIbyan Mektebi gibi yapıları da içeren Ramazanoğlu Külliyesi’nin bir parçasıdır. Külliyenin günümüze kadar gelebilmiş diğer kısımları; Medrese, Türbe ve Ramazanoğulları Saray Selamlığı (Tuz Hanı)’dır. Ulu Cami’nin batı kapısındaki yılan kabartmalarına bakarken oradaki kitabelerde neler yazdığını merak ediyoruz.
Ara sokaktan şehrin güneyine doğru yürüyoruz. Bu sokakta tahta işçiliği ile uğraşan zanaatkârlar var. Hatta onlara zanaatçı değil, sanatçı bile denebilir. Öyle ustalıkla ve kendilerinden bir şeyler katarak eserler meydana getiriyorlar ki hayran olmamak elde değil… Çocukluğumda annemin elini tutarak geçtiğim yılların eskitemediği bu sokaktan yıllar sonra kızımla yan yana yürüyerek geçiyorum. Ne tuhaf bir his bu… Birkaç tahta kaşıkla oklava bir de kupaları asmak üzere ahşap bir kaide üzerinde altı kollu bir askılık satın alıyoruz.
Elli metre ileride bütün ihtişamıyla Büyük Saat Kulesi karşımıza dikiliyor. Yapımına o devrin Adana Valisi Ziya Paşa tarafından başlanan 32 metre uzunluğundaki saat kulesi Abidin Paşa zamanında 1882’de bitirilmiştir. Osmanlı döneminde yapılan saat kuleleri içinde en uzunu olan bu kule modernleşmenin simgesi olmuş zamanında… Büyük Saat’in bulunduğu semtte o kadar çok tarihi doku var ki etkilenmemek mümkün değil.
Büyük Saat Kulesi'nin hemen karşısında bulunan Çarşı Hamamı, her ne kadar kolay bir ulaşım yoluna sahip olsa da önünde dükkânların bulunmasından dolayı pek fazla görülemiyor. Bu konu üzerinde kızımla konuşmakta iken Çarşı Hamamı’nın önünde eski dostlarla karşılaşıyoruz. Ayaküzeri hal hatır soruyoruz. Hamamın tarihçesi hakkında bildiklerimi kızımla paylaşıyorum:
“1529'da Ramazanoğlu Piri Paşa tarafından inşa edilen ve Adana'daki en büyük hamamı beş kubbesi bulunan Çarşı Hamamı’nın iç bölümleri mermerle kaplanmıştır. Hamamın inşa edildiği yıllarda değirmen çarkları ve kanallar aracılığıyla hamama su taşınırmış.”
Kulenin sol tarafındaki Çarşı Hamamı ‘nı geçince görülen Kemeraltı Çarşısı sanki bizi davet ediyor. Elbette buraya kadar gelip de uğramamak olmaz. Yazmalar, nakışlı havlular alarak kızımın çeyizine katkıda bulunuyorum. Kazancılar Çarşısına giriyoruz. Biraz alış veriş yapıyoruz. Bakır cezvelerden ve dekoratif olarak kullanmak üzere el dokuması heybelerden, kilimlerden satın alıyoruz. Yıllardır babadan oğula devreden bakırcılık mesleğini sürdüren Pervin Teyze’nin oğullarının dükkânına uğruyoruz. Oradan da bakır işlemeli bir tepsi ve şekerlik alıyoruz. Aldığımız bütün eşyaları oraya bırakıyoruz. Onlar bizim komşumuz zaten. Akşamleyin evlerine özel araçlarıyla dönerlerken Pervin Teyze’ye uğrayarak eşyalarımızı bırakırlar. Adana’da dostluk ve komşu hatırı çok önemlidir. Böylece elimizde poşetlerle gezme zahmetinden kurtulduğumuz için onlara çok teşekkür ediyoruz.
Madem Adana’mızı geziyoruz Hasan Ağa Cami’ni ziyaret etmeden olmaz. Hem geziyoruz hem de burası hakkındaki bilgileri cep telefonumuzdan girerek internetten öğreniyoruz:
“Klasik Osmanlı dönemi mimarisinin Adana’daki tek örneği olan camiyi 1558 yılında Ramazanoğlu Halil Bey’in kölesi Abdullahoğlu Hasan Kethüda ile azatlı kölesi Atike yaptırmıştır. Planını Mimar Sinan’ın yaptığı söylenir. İki bölümden meydana gelen son cemaat yeri, klasik Türk mimarisinde görülen sütun başlıklarının taşıdığı sivri kemerlerle üç bölüme ayrılmakta ve bölümler üzerini küçük kubbeler örtmektedir. Camii esas mekânına son cemaat yerinden girilmekte olup kare plandaki mekânı köşe trompları ile intikali sağlanan yüksek kasnaklı bir kubbe örtmektedir. Giriş kapısının kuzey duvarı bitişiğinde Lale Devri üslubunu andıran oymalı süslemeler vardır. Müezzin mahfili ve mihrabı ağaçtandır. Siyah ve beyaz mermerlerle süslüdür. Minberi de aynı cins mermerlerle yapılmıştır. Tek şerefeli minaresi 1730 yılında yapılmıştır. Kesme taştan sade ve klasik üsluptadır. Caminin güney duvarında 1671 yılında Adana’ya gelen Evliya Çelebi’nin imzasını taşıyan bir yazıt bulunmaktadır. Ulu Camii’nin yapımını yöneten Hasan Kethüda buradan artırdığı malzemeyle daha güzel olan bu camiyi yaptırmıştır. Söylentiye göre buna çok kızan Ramazanoğlu Piri Mehmet Paşa da onun başını kestirmiştir.” Camiyi gezip trajik öyküsünü de öğrendik.
Bu arada eskiden oturduğumuz semtte Mestanzade Camii’inin güzelliğinden bahsediyorum kızıma… 1682 yılında Mestanzade Hacı Mehmet Ağa tarafından yaptırılmış. Rahmetli annem bununla ilgili bir efsane anlatırdı biz çocukken masal gibi dinlerdik. Adamın bir kedisi varmış. Adı Mestan’mış. Onun sayesinde zengin olmuş. Efsaneden aklımda bu kadarı kalmış maalesef…
Karasoku’nun nostaljik havasını teneffüs ederken acıktığımızı fark ediyoruz. Burada oldukça eski birçok kebapçı var. Kazancılar, Tarihi İstanbul Kebapçısı, Eski Onbaşılar Kebapçısı, Asmaaltı… Buranın kebabı meşhurdur, kebabın yanında da şalgam suyu içilir elbette… Üstüne de kaymaklı kadayıf muhteşem olur.
Yemekten sonra Yağ Cami’ye doğru ilerliyoruz. Burası eskiden Ermeni kilisesiymiş. 1501 yılımda Ramazanoğlu Halil Bey burayı camiye çevirmiş. Selçuklu Ulu Camileri karakterinde, yani çok sütunlu cami tipindedir. Yapıya sonradan eklenen bir anıt gibi büyük ve görkemli bir avlu kapısı vardır. Daha önce “Eski Camii” denilen yapı, anıtsal avlu kapısının önünde yağ pazarı kurulması nedeniyle, “Yağ Camii” adını almış. Altı asırlık yolculuğumuzu küçük saate yönelerek sürdürüyoruz.
Küçük Saat’e varmadan 5 Ocak Meydanı ve yüksekçe bir yerde Atatürk heykeli vardır. Heykelin etrafında havuz bulunur. Havuz kenarında ise kurtuluş savasını anlatan çeşitli kabartmalar bulunmaktadır. Heykelin yer aldığı göbek çiçeklerle bezelidir.
Solda Adana’nın en eski hamamlarından Mestan Hamamının önünden geçiyoruz. Bu hamam 1682 yılında Ramazanoğulları ‘ndan Hacı Mahmut Ağa tarafından yapılmıştır. Kare planlıdır. Soyunmalık üzerini trampintikalli bir kubbe örtmektedir. Kubbe ortasında soyunmalığı aydınlatan feneri bulunmaktadır. Soğukluk olan üç bölümün üzerini pandantifi kubbe örtmektedir.
Az ileride sağda Adana’nın en eski ve görkemli camilerinden Kemeraltı Camii görünüyor. Kemeraltı Camii Ramazanoğlu Piri Paşa'nın emirliğine rastlayan dönemde, Hacı Mustafa Bey tarafından 1548 yılında yaptırılmıştır. Kare biçimindedir.Mimari özellikleri, genel olarak klasik Osmanlı mimarisini yansıtır niteliktedir. Hala kullanılmaktadır.
Adana’nın en kalabalık yeri, en merkezi ve en eski çarşılarından Küçük Saat’e doğru ilerliyoruz. Bu arada sağdaki kuyumcuların ışıltılı vitrinlerine bakmadan geçemiyorum. Küçük Saat, bu gün kentin can¬lı ticaret noktalarından biridir. Dükkânlar, alışveriş merkezleri büyük bir insan kalabalığıyla günün her saatinde, hareketli manzaralar sergiler. Bulunduğu mekânda sembol olan Küçük Saat za¬manın getirdiği değişimlere rağmen ilk konulduğu haliyle varlığını sürdürmeye ve bu haliyle geçmişe uzanan bir basamak olmaya devam etmektedir. Küçük Saat semti, Kemeraltı Camii’nin yanındaki kale kapısın¬dan dolayı eskiden Ters Kapı ya da Tarsus Kapı adıyla bilinmekteymiş. Bu semtte zamanın sessiz takipçisi olan Büyük Sa¬at Kulesi'ne ithaf olarak Küçük Saat denilen ikinci bir sembolik saat bulunmaktadır. İş Bankası tarafından cumhuriyetin ilk yıllarında bu meydana ko¬nulan saat, bulunduğu semte adını vermesi yönüyle önem taşımaktadır. Mekanizması sembolik bir kumbara içerisine yer¬leştirilmiş olan saat, sanatsal açıdan çok değerli ol-mamasına karşılık işlek caddelerin kavşak noktasın¬da yer alması yönüyle dikkat çekici bir konumdadır.
Küçük Saati elli metre geçince sağda bütün güzelliğiyle bembeyaz taşlarla yapılmış gelin gibi güzel ve zarif bir cami çıkar karşınıza… Adı yeni ama kendisi eskidir. Adana’da Memlûk mimarisi etkisinde tarihi Adana Yeni Camii dikdörtgen biçiminde, on kubbeli bir yapıdır. Minaresinin giriş kapısının üstünde bir güneş saati bulunmaktadır. Kitabelerinden birine göre camii, 1724 yılında Abdürrezzak Antaki adlı Antakyalı bir zengin tarafından; bir başka kitabeye göre minaresi 1729 yılında Abdullah Bin Ali Beşe tarafından yaptırılmıştır.
Yeni Cami’nin 10 metre ilerisindeki duraktan Özen dolmuşlarına biniyoruz ve Çifte Minare’de iniyoruz. Bu semte de adını Çifte Minare Camii vermiş. Asıl adı M. Sabuncu Camiidir. Eskiden Adana da bulunan tek çifte minareli cami olduğundan caminin adı herkes tarafından Çifte Minare olarak bilinir. Adana’nın pek çok yerinden görülebilen Çifte Minare Camisi son zamanlarda yapılan yüksek binaların gölgesinde kalmış ve artık uzak yerlerden görülemez olmuştur. Çifte Minareli Camii tarihi bir özelliği olmasa da şehrimizde bir dönem iki minare arasına mahya asılması açısından önemli bir yapıdır. Mimarisi ile göz dolduran cami Adana’nın en merkezi yerlerinden Çınarlı Mahallesindeki Adana Verem Savaş Dispanserine yüz metre mesafede bulunmaktadır. Caminin hemen karşındaki Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi 2011 yılından beri hizmet veren devlet üniversitesidir.
Bu semtte oturan bir yakınımızın evinde çayımızı yudumlarken daha gezemediğimiz çok yer olduğunu konuşuyoruz. Onlarla birlikte Seniha arkadaşımızın otomobiliyle şehir turu atıyoruz. Mimar Sinan Kültür Merkezinin önünden geçiyoruz. Ne konserler olmuştu burada diye geçmişi tazeleliyoruz. Ayna konserindeki yağan yağmuru ve o yağmura rağmen sırılsıklam olarak konseri coşkuyla izlediğimizi, Ayna Grubunun “Gittiğin yağmurla gel” şarkısına avaz avaz eşlik ettiğimizi gülerek anımsıyoruz. Çelik konserine ise çok hasta olduğum halde koşa koşa gittiğim hala usumda…
Gezintimiz devam ediyor tabii… Cemal Gürsel Caddesi’ni turluyoruz. Bebekli Kilise’yi uzaktan görüyoruz. İnönü Parkı’nın bulunduğu Dörtyol Ağzı’ndan yukarı doğru uzanıyoruz. Atatürk Caddesi’ne yöneliyoruz. Burada bulunan Atatürk Parkı en önemli mekânlardan biridir. Önemli günlerde bu parkta törenler yapılır ve çiçekler, çelenkler burada heykelin bulunduğu havuzun önüne ve iki yanına konur. Adana halkının en önemli toplanma yerlerinden biridir. Atatürk heykelinin iki yanında da askerlerimizi ve kurtuluş savaşındaki kahraman Türk kadınlarını simgeleyen heykeller bulunur. Atatürk Caddesinde de bir tur atıyoruz. Parktaki heykelin, çiçeklerin, güvercinlerin güzelliğini seyretmek hepimize mutluluk veriyor.
Gazipaşa’da Kazım’ın Büfesinde taze sıkılmış portakal sularımızı yudumluyoruz ve Eski Baraj’a gidip manzaranın güzelliğini seyre dalıyoruz. Dilberler Sekisine doğru ilerliyoruz. Yapay şelaleyi ve havuzda yüzen ördekleri sevgiyle izliyoruz. Akşamüstü bibi bici yiyelim diyerek Adnan Menderes Bulvarı’na gidiyoruz. Bir yandan gölü ve ışıklandırılmış Sevgi Adası’nı seyrederken bir yandan da bici keyfini sürdürüyoruz. Bici bici yöremizde yazın yenen serinletici hafif bir tatlıdır. Eskiden meyvelerle süslenmezdi, bir süredir meyvelerle süslenerek servis ediliyor.
Dönüşte bizi eve bırakıp evine dönen arkadaşıma “Adana’yı bir günde gezmek imkânsız!” diye dert yanıyorum. Apartman girişinde kapıcımız bize bırakılan emanetleri veriyor. Teşekkür ederek sabahki alış verişimizde Kazancılar Çarşısındaki komşu oğluna emanet bıraktığımız poşetlerimizi alıyoruz. Eve döndüğümüzde böyle güzel bir şehirde yaşamanın mutluluğu üzerine devam ediyor sohbetimiz.
Bu arada çok sevdiğim şairlerden Yahya Kemal Beyatlı’nın “Aziz İstanbul” şiiri geliyor aklıma ve bu şiirin Adana için yazıldığını hayal ediyorum:
“Nice revnaklı şehirler görünür dünyada,
Lakin efsunlu güzellikleri sensin yaratan.
Yaşamıştır derim en hoş ve uzun rüyada
Sende çok yıl yaşayan, sende ölen, sende yatan.”
Yahya Kemal Beyatlı
Ah Adana sen ne güzelsin!

HARİKA UFUK
ADANA
7 MAYIS 2014;
SAAT:21.23

Harika UFUK.”ANLAŞILMAK VEYA ANLAŞILAMAMAK”

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

Yaş aldıkça görüyoruz ki hayat o kadar da uzun değil… Bu yaşam bize ait, onu en iyi şekilde kullanmalıyız. Boş bir defteri özenle yazabiliriz veya onu bir karalama defterine de çevirebiliriz. Hayat öyle bir defterdir ki karaladığımız sayfalarını koparıp atamayız. Bu nedenle attığımız her adıma dikkat etmeliyiz. Bize Allah tarafından bir defalığına bahşedilmiş hayatı en iyi şekilde değerlendirmemiz gerekmez mi?

George Orwell diyor ki: "Belki de insan sevilmekten çok anlaşılmayı istiyordu." Fark ettim ki hayatımızın çoğunu kendimizi başkalarına anlatmaya çalışarak geçiriyoruz. Anlamayana ya da anlamak istemeyene kendimizi beyhude anlatmakla kaybettiğimiz zamanın telafisi yok. Üstelik başaracağımız işleri de bu yüzden geciktiriyoruz.

Yaptığımız her işin elbette bir açıklaması olmalı ancak bunu ömrümüzce başkalarına izah etmeye çalışarak zaman kaybetmemeliyiz. Zorunlu olarak hesap vermemiz gereken öncelikle yüce Mevla’dır. Aile içinde aile büyüklerine, anneye, babaya, eşe; iş hayatında amirlere; toplumda adaleti, huzuru sağlamakla görevli emniyet yetkililerine ve adliyede yargıcın önünde hesap vermek ayrı bir konu… Ondan söz etmiyorum.

Yapmak istediğimiz her şeyin hesabını ilgili ilgisiz herkese uzun uzun açıklamak zorunda değiliz. Hesap sormaya hazır insanlar var kendilerinin zorunlu olarak ilgililere vermesi gereken pek çok hesapları varken… “Nereye gidiyorsun? Nereden geliyorsun? Bu işi neden yaptın veya neden yapmadın? Seni anlamıyorum! Seni anlayamıyorum. “ tarzındaki sorular yahut serzenişler yağmur gibi yağıyor. Birine anlatıyorsunuz, başka birine de yeniden anlatıyorsunuz, bir de bakmışsınız ki izah etmekle harcadığınız vakit uğraş verirkenki vakitten daha çok…

Mevlâna Celâleddin-i Rûmî “Sen ne söylersen söyle, söylediğin, karşındakinin anladığı kadardır.” der.

"Yürüyüp geçeceksin, hep yürüyüp geçeceksin.
Ben öyle yaptım. Hep yürüdüm.
Herkesin her şeyi anlamasını bekleyemezsin.
Sen yürüyüp gideceksin.
Anlayan anlayacak, anlamayan anlamayacak; dünyanın hepsine yetişemezsin ki!
Bilirsin ben iyi yürürüm." diyor Murathan Mungan…

Ben de diyorum ki: Kim ne derse desin, kim ne düşünürse düşünsün yürüyüp geçeceksiniz hem de ilaveten gülüp geçeceksiniz. Anlayan anladığı kadarıyla yetinsin. Anlamak istemeyenle de uğraşacak halimiz de vaktimiz de yoktur.

NOT: Umarım anlaşılmışımdır. Sevgiler…

HARİKA UFUK
ADANA
11 MAYIS 2016
SAAT:19.45

Harika UFUK.Türkiye ile ilgili muhteşem şiirler

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

ADANA’MDAN SELÂM SANA TÜRKİYE’M

Toros güzelleri amber kokuyor,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!
Gönül tezgâhında sevgi dokuyor,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Bakü petrolünü akıtır Ceyhan,
Ceyhan’a kardeştir eşsizdir Seyhan,
İki kardeş konuk, Çukurova’m han,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Meşhurdur Kozan’ın mandalinası,
Bucak’ta yetişir meyvenin hası,
Kozan yiğitleri, yiğidin ası,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Karaisalı’mız merttir, kahraman,
Düşmanı püskürttü, dedirtti aman,
Tertemiz havası, suyu her zaman,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Güzel ilçelerden biri Karataş,
Taze, leziz balık pişsin olsun aş,
Denizi şahane, bulamazsın taş,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Yumurtalık dengin var mı dünyada?
Kalesi denizde küçücük ada,
Mavi sular, yeşil orman orada,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Seyhan ilçemizde hoş olur seyran,
Çukurova’mıza kim olmaz hayran?
Misis’te içilir en güzel ayran,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Tarih kokar Feke hem Saimbeyli,
Serindir Aladağ ve Tufanbeyli,
Misafirperverler hanımlı beyli,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Gülek BoğazıylaŞekerpınarı,
Pozantı’dan başlar Tekir’in karı,
Çiçekli ovada bal yapar arı,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Yüreğir ilçesi cennetten bahçe,
Merkez Cami huzur verir gezdikçe,
Ayetler Arapça, dualar Türkçe,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

İmamoğlu,Merkez şehrin incisi,
Adana ülkemin hep birincisi,
Harika gönlümün tek bir incisi,
Adana’mdan selam sana Türkiye’m!

Bugün gezemediğimiz yerlerin bir kısmı şiirlerimde var. İsterseniz biraz da Adana şiirlerimle yolculuğa çıkalım:

ADANA METHİYESİ

Hâlâ kullanırız eski Taşköprü,
Üç bin beş yüz yıllık tarihiyle var,
Taşlarla işlenmiş sağlam bir örü!
Hadrianus’ tan da bize yadigâr!

Ölüme çareyi buldurmuş Rahman,
Misis köprümüzden geçerken Lokman,
Elinden uçurmuş listeyi o an,
Birkaç öğüt kalmış esince rüzgâr!

Kaleler kentidir güzel Adana,
Sayısı öyle çok kırktan da fazla,
Yumurtalık, Kozan ve Anavarza,
Kenti hala korur, efsane duvar!

Eski uygarlıklar işte Han yeri,
Sirkeli köyünde yolun imleri,
Elinde okuyla resmetmiş eri,
Adana’m antiktir, hep tarih kokar!

Hasan Ağa Cami ve Ulu Cami,
Ramazanoğlu’ ndan hatıra şimdi,
Yağ Cami önceden kilise idi,
Artık dualarla gönüller yıkar!

En büyük camimiz Merkez Camidir,
Eller Hakk’a açık, kalp samimidir,
Sabancı’nın âhir birikimidir,
Cennete yol olur, camide bahar!

Yeşil Mescit, Akça Mescit pek rahat,
Çarşı, Büyük Saat ve Küçük Saat,
Dilberler Sekisi, eşsizdir göz at,
Eski-Yeni Baraj kederi kovar!

Toros dağlarımız ve yaylaları,
Tekir’le Bürücek, Şeker pınarı,
Dağlarda bal yapar çalışkan arı,
Çerçi Yusuf’ta da derde derman var!

İki büyük nehir: Seyhan ve Ceyhan,
Suyumuz lezzetli; işte Çatalan,
Her mahallemizde yemyeşil alan,
Çocuklar parklarda gönlünce oynar!

Harika çok sever Çukurova’yı,
Adana’nın başka güneşi, ayı,
Kapuzbaşı, Eynel, Obruk alayı,
Adana’m ülkeme güzellik yayar!

Abdulla MƏMMƏD.”Səndən uzaqlarda”

abdullamuellim

Vüsalın sevinci-parlaq ulduzum,
Ulduzu buludlar örtərmiş,gülüm.
Səndən uzaqlarda sənə tamarzı,
Günlərim həsrətlə ötərmiş,gülüm.

Səndən uzaqlarda həsrətə yeməm,
Köksüm paralanır hey dağım-dağım.
Səndən uzaqlarda yüz yol sən demə,
Məni öldürürmüş ayrılıq dağı.

Səndən uzaqlarda iti həsrətim
Gecələr bıçaq tək bağrımı dəlir.
Gündüzlər zənn etmə itir həsrətim,
Ahıma qoşulub göyə yüksəlir.

Səndən uzaqlarda əlim üşüyür,
Gözlərim üşüyür yol çəkə-çəkə.
Ağzımda söz donur,dilim üşüyür,
Ürəyim üşüyür dərd çəkə-çəkə.

Səndən uzaqlarda yağışlar yağır,
Sənli sənsizliyə yağır ox kimi.
Sənsiz sənin üçün ürəyim axır,
Nə qədər gözləyim gözü tox kimi?!

Səndən uzaqlarda göz önümdə sən,
Nə qədər danışım ürəklə,gözəl?!
Göz dağı çəkdiyingöz önümdəsən,
Məni sevməsən də ürəklə,gözəl.

Səndən uzaqlarda qüssə hasarım,
Səndən uzaqlarda möhnət dağımmış.
Ahımla üz tutdum dağlara sarı,
Sən demə dağlar da dağım-dağımmış.

Səndən uzaqlarda sənə tamarzı,
Günlərim həsrətlə ötərmiş,gülüm.
Vüsalın sevinci-parlaq ulduzum,
Ulduzu buludlar örtərmiş,gülüm.

Azərbaycan.Quba.
20.11.1989.

Abdulla MƏMMƏD.”Yaşaya bilmədi yaşatdıqlarım”

abdullamuellim

Yaşaya bilmədi yaşatdıqlarım,
Yaşındı dünyanın yaş göynəyindən.
Köksümdən çıxarıb yaş atdıqlarım,
Yaşardı torpağın yaş köynəyində.

Qurunun oduna yanmadı yaş da,
Qəmli baxışımda yaşardı,qaldı.
Fələk saydığımı saymır bu yaşda,
Saydığım günlərdən yaşartı qaldı.

Başa düşməsəm də başa düşdüm ki,
Düz hərdən yol azıb başdan çıxarmış.
Özüm haram yonan daşa düşdüm ki,
Halal çörək elə daşdan çıxarmış.

Başımda ağarıb yaş qalaq oldu,
Yarın göz yaşında üşündü ürək.
Daşım başa düşüb daş-qalaq oldu,
Yalnız baş daşımı düşündü ürək.

Yaşıl ümidlərim yaşıla çalmır,
Günlər yarpaq-yarpaq saralır nədi.
Nəğməm zildən düşür yaşıla çalmır,
Payız havasına sarılır nədi.

Yaşıma yaş gəlir, yaşanır ömrüm,
Könlümün yaş adlı yaş gileyində.
Bir yandan yaşınıb yaş anır ömrü,
Bir yandan ömür də yaş gileyind

Abdulla Memmed. Chichek Tagieva, Cabir Agaoglu, Saxavat Seyidmamedovvvvv, Rovsan Demirli, Ayten Axundova, Mehriban Ibrahimova, Elnur Uğur Abdiyev ilə

Azərbaycan.Quba.

Əməkdar incəsənət xadimi, şair Baba Vəziroğlu ilə oxucuların görüşü keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm Idarəsinin dəstəyi, Sumqayıt şəhər S.Vurğun adına Mərkəzi Kitabxananın təşkilatçılığı ilə Əməkdar incəsənət xadimi, şair Baba Vəziroğlu ilə oxucuların görüşü keçirilib.
S.Vurğun adına Mərkəzi Kitabxanada baş tutan tədbirdə Əməkdar incəsənət xadimi, aktyor Şeyx Əbdül Mahmudbəyov, şair Əşrəf Şəfiyev, ədəbi mühitin nümayəndələri, tələbələr iştirak ediblər.
AYB Sumqayıt bölməsinin sədri, şair Sabir Sarvanın xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlanan tədbiri giriş sözü ilə açan S.Vurğun adına Mərkəzi Kitabxananın direktoru Yeganə Əhmədova görüşün məqsədi və mahiyyəti haqqında oxuculara məlumat verib.
Tədbirin qonaqları Əşrəf Şəfiyev, Şeyx Əbdül Mahmudbəyov çıxış edərək Baba Vəziroğlunun həyatı və yaradıcılığı haqqında qısa məlumat verib, oxucularla səmimi söhbət ediblər.
Daha sonra söz şair Baba Vəziroğluna verilib. O, belə bir görüşü təşkil etdiyinə görə S.Vurğun adına Mərkəzi Kitabxananın kollektivinə təşəkkür edib və bildirib ki, Azərbaycan müstəqillik qazandıqdan sonra bu onun oxucularla kitabxanada ilk görüşüdür. Paytaxtdan kənarda, belə bir kitabxananın mövcudluqu və fəaliyyəti, gənc nəslin yenidən kitaba və kitabxanaya üz tutmasını tədqir edən şair bildirib ki, kitaba qayıdış hər bir cəmiyyətin həyatında dönüş nöqtəsidir. Bu gün gəncliyin kitabla ünsiyyəti böyük hadisədir və Azərbaycanın işıqlı gələcəyindən xəbər verir. İnsan insandan maddi sərvəti ilə deyil, savadı, təhsili ilə öndə olmalıdır deyən şair milli, mənəvi, dini dəyərlərimiz, milli bayramlarımız, Novruz bayramının tarixi və digər mövzularla bağlı oxucularla səmimi söhbət edib, fikirlərini bölüşüb, suallarını cavablandırıb.
Sonda oxucular şairin ifasında şeirlərini dinləyib, xatirə şəkli çəkdiriblər.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

«Azərikimya» İstehsalat Birliyinin rəhbərliyi Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yaranma günü münasibətilə teatrın yaradıcı kollektivi ilə görüşmüşdür

H.Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının yaranma günü münasibətilə «Azərikimya» İstehsalat Birliyinin rəhbərliyi teatrın yaradıcı kollektivi ilə görüşmüşdür.
Qonaqları səmimi salamlayan teatrın direktoru, respublikanın Əməkdar artisti İslam Həsənov 1969-cu il martın 14-də gənclik şəhərinin ilk Dövlət Dram Teatrının yaranma tarixindən, gənc aktyorlardan ibarət yaradıcı truppanın qısa bir zamanda Azərbaycan dramaturgiyasının banisi Mirzə Fətəli Axundovun «Müsyö Jordan və Dərviş Məstəli şah» əsərini səhnələşdirməsindən və ilk tamaşanın böyük uğurla keçməsindən söhbət açmış, o vaxtdan bu yana teatrın səhnəsində dünya və Azərbaycan dramaturgiyasının klassik və müasir əsərləri əsasında 200-dən artıq tamaşanın göstərildiyi barədə məlumat vermişdir. Qeyd olunmuşdur ki, Sumqayıt teatrı ötən dövr ərzində özünün bir-birindən maraqlı tamaşaları ilə sumqayıtlılar üçün sevimli sənət məbədinə çevrilmiş, teatrının səhnəsində hazırda Azərbaycan teatr sənətinin ustadları sayılan, bütün xalqımız tərəfindən sevilən görkəmli rejissorlar və aktyorlar yetişmiş, onların böyük bir hissəsi «Xalq artisti», «Əməkdar artist», “Əməkdar incəsənət xadimi” fəxri adlarına, bir sıra orden və medallara layiq görülmüşlər ki, bu da hər bir sumqayıtlıda haqlı olaraq böyük qürur, iftixar hissi doğurur.
«Azərikimya» İstehsalat Birliyinin Müşahidə Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı Muxtar Babayev Sumqayıt kimyaçılarının sevimli teatrı olan Sumqayıt Dövlət Dram Teatrının kollektivi ilə «Azərikimya»nın sıx əməkdaşlıq əlaqələrindən məmnun olduğunu bildirmiş və sumqayıtlıların, eləcə də kimyaçıların bədii zövqünün, teatr intellektinin, dünyaya və ictimai-siyasi hadisələrə baxışının formalaşmasında böyük rolu olduğunu bildirmişdir. Qeyd edilmişdir ki, zəngin və əlvan repertuara malik Sumqayıt Teatrının hər yeni tamaşasına kimyaçıların kollektiv şəkildə baxışı 7 ildən bəridir ki, bir ənənə halını almışdır. M.Babayev teatrın direktoru İslam Həsənovu Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 9 mart 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan teatrının inkişafındakı xidmətlərinizə görə “Əməkdar Mədəniyyət işçisi” fəxri adına layiq görülməsi münasibətilə təbrik etmiş, yeni yaradıcılıq uğurları arzulamışdır.
Görüşdə «Azərikimya» İstehsalat Birliyinin kollektivi adından teatrın yaradıcı kollektivinə hədiyyələr təqdim edilmiş və xatirə şəkilləri çəkilmişdir.

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Mətbuat xidməti

Vüsalə FİKRƏTQIZI.Yeni şeirlər

(Rəhmətova Vüsalə Fikrət qızı)

ÇARƏSİZ QADIN

Onun hayqırtısıyla yer-göy titrədi bir an,
Xəyanətə uğramış qadın idi hayqıran.
Sanki hıçqırığıyla nələrsə söyləyirdi,
Səbəbini heç kəsə anlada bilməyirdi.

Baş-başaydı dərdiylə, yox idi bir kimsəsi,
Dərdini söyləyərkən başa düşəcək kəsi.
Ağlayaraq gözündən axan yaşa deyirdi:
“Əlbət tutacaq onu tənha qadın naləsi.”

Söyləyirdi özünə, hər şeyə dözməliyəm,
Alın yazım beləymiş, nə edə bilərəm mən?
Çarəsiz bu həyata eyləsəm də mən davam,
Bu mənasız həyatla bitməyəcəkdir davam.

NİGARANAM

Gözlərim yığışmadı yoldan, oğlum, onu bil,
Həsrət ilə gözlədim səni düz iyirmidörd il.
Hey söylədim bəlkə də o soyuqdadır, qardadır,
Nigaranam, görəsən igid balam hardadır?

Fələk mənə qıymamış səni görmək istədim,
Qismət olmadı amma, fəqət görə bilmədim.
Neçə illərdi mənim qəlbim ahu-zardadır,
Nigaranam, görəsən igid balam hardadır?

Burda çox çarəsizəm, heç nə gəlmir əlimdən,
Yəqin şad olar bir gün ruhum xoş xəbərindən.
Ay ellər, soraq verin bəlkə də o, dardadır,
Nigaranam, görəsən igid balam hardadır?

GÖZLƏRDƏ CƏM OLUBDU…

Pəncərədən baxırsan, hər yan parlayır sənə,
Çox təşəkkür borclusan o gözəl gözlərinə.
Onların işığıdır gecəni aydınladan,
Onları bir möcüzə xəlq eyləyib yaradan.

Gözlər aşkar edəcək ürəyin ağrıyan an,
Gizlədəndə kədəri, sevinəndə yalandan.
Özündə əks edəcək, yaşayacaq qəmini,
Ətrafa göstərəcək xoşbəxt olmayan səni.

Bəzən cəsarət edib söyləyə bilmədiyin,
Bəzən arından bəyan eyləyə bilmədiyin.
Hər şeyi yaxşı görür, seçir ağı, qaranı,
Bir baxışla bildirir dilin yalanlarını.

Gözlərdə cəm olubdu insan kini, nifrəti,
Sevinci, qəm-kədəri, xəyanəti, qüdrəti.
İtirməsin nurunu nə qədər ki, varıq biz,
Qoy sevincdən parlasın o gözəl gözlərimiz.

Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

İSTƏYİR

“Mənim dünyam” – silsiləsindən

Yenə gəlib bahar çağı,
Insan işvə, naz istəyir.
Dolandıqca bağça, bağı,
Gördüm könül yaz istəyir.

Açıbdı bahar gülləri,
Cöşdurubdu bülbüləri.
Titrəyir qəlbin telləri,
Aşıq, qoşma, saz istəyir.

Tər çiçəyə qonan arı,
Qısqandırır dostu, yarı.
Alqışlayir ilk baharı,
Şirin, bal, avaz istəyir.

Buludlardan gülab əmən,
Səmənitək, yaşıl çəmən.
Düymələyən, tər yasəmən,
Baharı pişvaz istəyir.

Məhəbbətlə qəlbi vuran,
Istər yaşlı, istər cavan.
Görcək səni, -sair Dövran,
Yeni şeir, söz istəyir.

İLAXIR ÇƏRŞƏNBƏNİZ MÜBARƏK!

İFASIDI BÜLBÜLLƏRİN

Gözəl bahar, gözəl bahar,
Açıbdı qönçə güllərin.
Gülə sədağət, etibar,
Cəfasıdı, bülbüllərin.

Yola salıb qışı, qarı,
Alqışlayır ilk baharı.
Ağuşunda gültək yarı,
Səfasıdı, bülbüllərin.

Tutuşub eşqin oduna,
Qolun salıbdı boynuna.
Qonub gül, çiçək qoynuna,
Şəfasıdı, bülbüllərin.

Hər sınağı, səddi aşmaq,
Məhəbbətlə əsib, coşmaq.
Gülxarına nəğmə qoşmaq,
Vəfasıdı, bülbüllərin.

Kəlmələrin nəfis, dərin,
Bənzəridi tər güllərin.
Dövran,- gözəl şeirlərin,
İfasıdı, bülbüllərin.

Şəfa VƏLİYEVA.Yeni şeirlər

sv

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Bakı -2

İçimdə qərib təlaş,
Yuvasız bir kövrəklik…
Çökür səssizcə, yavaş,
Gözlərimə qəmginlik…
Yenə Bakı səfəri…
Sənsizliyin zirvəsi…
Yoxluğunun zəfəri,
Darıxmağın həvəsi…
Avtobus aynasından
Görünən sarı çöllər
Dönər İrəm bağına,
Cücərər xatirələr…
Bakı sənin şəhərin,
Baxışların kimi yad…
Mənim hər səfərimi
Ağ-qara bir filmə qat…
Səndən gizlin gəlirəm,
Sən dolu şəhərinə…
Xatirələrdi yüküm,
Tökülür gözlərimdən…
İçimdə qərib təlaş,
Yuvasız bir kövrəklik…
Çökür səssizcə, yavaş,
Gözlərimə qəmginlik…

***
Özünə oxşatdın rəngi-ruhumu
Bu qara qızın da sevgisi sarı…
Fələklə əlləşən min günahımın
Beşinci ləçəyi, qönçəsi sarı…

Qadınlar doğulmur sevinc adına
Qoyulan bu adlar təsəllimizdi…
Təsadüfən gəlib düşsəm yadına
Bil ki, payızdayıq…bizim fəsildi…

Bozarıb…saralıb…gözümdə dünya
Fırçamı silirəm arzularıma…
Bəlkə hər fəsildən bir ahəng ala…
Bəlkə… ömrüm dönə göy qurşağına…

“Hamı ölür.Kimiləri torpağa dəfn olunur, kimiləri də insanların qəlblərinə…”

Cəbhə xəttində sonuncu döyüş əməliyyatları yeni nəslin, atəşkəsdən sonra doğulan gənclərin özünü göstərməsi, Azərbaycan gəncliyində vətənpərvərlik hissinin hansı səviyyədə olmasının nümayişi ilə də yadda qaldı.Düşmən də gördü ki, bu xalqın torpaq sevgisi, Qarabağ sevdası uzatdıqları zamanla ölən deyil.Əksinə hər ötən gün Azərbaycan gəncinin qəlbində torpaq eşqini daha da artırır.Öz xeyrinə ötdüyünü düşündüyü illərin bu eşqi necə böyütdüyündən xəbərsizdir.
Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə itirdiyimiz hər gəncin bir kitabı, həyat hekayəsi, qəhrəmanlıq dastanı var.Yaşı 18-19 olan əsgərindən tutmuş, yetkin yaşlı təcrübəli zabitlərimizə qədər hər birinin həyatı öyrənilməyə, örnək olmağa layiqdir.Belə şəhidlərimizdən biri də Müşfiq Arif oğlu Orucovdur.
Biz də “ Gənc Heydərçilər Klubu “ kollektivi olaraq, 8 Mart günü olan boş vaxtımızı öz işimizi görərək, necə dəyərləndirəcəyimizi, mənalı keçirə biləcəyimizi düşündük. Və qərara aldıq ki, 1-4 aprel tarixlərində şəhid olmuş Müşfiq Orucovun ailəsini ziyarətə gedək.Tək oğlan övladını torpqlarımız uğrunda şəhid verən ananın bayramını biz təbrik edərək vətəndaşlıq və insani borcumuzu yerinə yetirək…
Bir gün əvvəl şəhidimizin atasi Arif bəyə zəng vurub onlara getmək istədiyimizi bildirdik.Arif əmi elə məqsədimizi bildirən kimi bizə dediyi ” Nə vaxt istəyirsinizsə, buyurun gəlin. Xoş gəlirsiz.Qapımız həmişə üzünüzə açıqdır “ sözlərindən bildik ki, səmimi bir ailənin qonağı olacağıq…
Səhər görüşüb getdik. Arif əmi israrla yolun yarısına qədər məhz bizi qarşılamaq üçün gəlmişdi.
…Dar və təmirsiz dəhlizdən keçib yarıqaranlıq otağa daxil olduq.İki nəfərlik stol və bir divandan ibarət olan otaqda Müşfiqin anası və nənəsi səmimi və gülərüz şəkildə bizi qarşıladılar. Qapının arxasındakı balaca masanın üstündə isə yemək, çay hazırlanır.Divara Müşfiqin müxtəlif illərdə çəkdirdiyi şəkillər vurulub.
“ Öz evimizdə gəlib-gedənləri qarşılamağa şərait yoxdur. Bu otaqda nənəsi yaşayır. Yenə də bizim otağımıza baxanda bura genişdir ”, – deyərək gözüyaşlı şəhid anası Aygün Orucova oturmağa yer göstərdi… Əsas önəmli olan cibin deyil də, ruhun varlı olması deyilmi zatən.

Müşfiqin hansı ailədən tərbiyə aldığı aydın bizə aydın idi.Onlarla söhbətimiz o qədər gözəl oldu ki.Özümüzə söz vermişdik ki, bu əziz gündə ailəyə sevinc hissi yaşadaq, ağlamayaq.Ancaq Aygün ana, Arif əmi Müşfiq haqqında danışanda, onların gözündəki fəxr və kədər hissi bizi çox duyğulandırdı.
Aygün ana Müşfiqin ona aldığı ilk 8 Mart hədiyyəsinin xatirəsini danışdı.
“Müşfiq 6-cı sinifdə oxuyurdu.Mart ayının 7-si zarafatla dedim ki, Müşfiq sabah 8 Martdır.Mənə nə alacaqsan? Ana mən hələ şagirdəm.Məktəbə gedirəm.Pul qazanmıram axı.Sənə necə hədiyyə alım? Dedimki, oğlum adam özü pul qazanmayanda, balaca olanda anaya hədiyyəni atasından pul alıb alar.Nə hədiyyə.Ailəm elə həyatdakı ən böyük hədiyyəmdir mənim.Özüm elə deyirdim ki, gələcəkdə hər şeyin məsuliyyətini anlasın.Həmin il keçdi.Növbəti il (yəni Müşfiq 7-ci sinifdə oxuyanda) 8 Mart günü işdən evə gələndə gördüm mənə sürpriz edib. Gündəlik verdiyimiz cib xərcliklərini yığıb mənə hədiyyə olaraq, qızıl gül və üzük alıb.O gülün qurusunu və üzüyü hələ də oğlumun ilk 8 Mart hədiyyəsi kimi xatirə olaraq saxlayıram.

Arif əmi ilə həmsöhbət olduğumuz zaman bildirdi ki, “ Bizim üçün çox ağır faciədir.Çünki, ailəni yeganə oğlan övladı idi.Bizim bütün ümidlərimiz ona idi.Bütün çətinliklərə baxmayaraq, mən fikirləşirdim ki arxamda bir dağ var.Rahatlıqla söykənə biləcəyim bir dağ…Müşfiq həmişə deyirdi ki, hərbi xidmətə gedim gəlim, hər şey yaxşı olacaq, işləyib ev alacağam, qoymayacağam daha yataqxanada qalasınız. Elə düşünürdüm ki, Müşfiq əsgərlikdən gələcək, bütün məclislərə o gedəcək, hamı onu mənə görə tanıyacaq. Deyəcəklər ki, Arif müəllimin oğlu Müşfiqdir.Amma təmamilə əksi oldu. İndi hamı məni ona görə tanıyır.
Tam fərqli idi bu ailə ilə söhbət etmək, bir şəhidin yaşadiği evdə oturmaq, valideynləri ilə həmsöhbət olmaq, onun oxuduğu kitablara toxunmaq, yaşadığı çətinliklərə ramən mənalı bir ömür yaşamasını görmək izah edilməz bir hissdir. Sanki, evin hər yanında Müşfiq var,özünü də baxması qismət olmayan diplomu, məzun albomu…
“Gənc Heydərçiıər Klubu “ kollektivi olaraq, bizə çox xoş oldu ki, belə bir səmimi, gülərüz, bir sözlə möhtəşəm bir ailəni tanıdıq.Bir neçə saatlıq da olsa, Aygün ananın üzündə təbəssüm yarada bildiksə, nə xoşdur bizə.
Sonda bizlə sağollaşanda Müşfiqin nənəsi kövrək səslə dedi ” Müşfiqi görən gözlərinizə mən qurban olum ” Bir anlıq susduq.Deməyə söz tapa bilmirdik çünki. Tək deyə bildiyimiz bu oldu : “ Can nənə.Qarşınızda acizik “
Şəhid valideynlərini, onların ailəsini, şəhidlərimizi heç vaxt unutmamalıyıq. Onlara baş çəkməli, ehtiyaclarıyla maraqlanmalıyıq.Çünki, bu bizim vətən və ən əsası da vicdanımız qarşısında yerinə yetirməli olduğumuz borcumuzdur…!!!
birdə məqalənin sonunda bunu yaza bilərsiz zəhmət olmasa
Anacan,sən Allah az ağla. Məni bağışla vətənə dəyişdim səni
Özün öyrətmişdin vətən sevgisin
Yuxuna gələndə danlama məni

Nübar Mustafayeva,
Gənc Heydərçilər Klubu Mətbuat və İctimai Əlaqələr departamentinin direktoru

“Və yazıldı şeirlər” adlı ilk şeirlər kitabı işıq üzü görüb

İstedadlı xanım yazar İltimas İsmayılın “… Və yazıldı şeirlər” adlı ilk şeirlər kitabı 2017-ci ildə respublikanın paytaxtı Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən “Araz” nəşriyyatı tərəfindən 188 səhifə həcmində, 500 tirajla işıq üzü görüb.Kitabın redaktoru Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, “Qızım Qələm” Media Mükafatı laureatı,Dünya Azərbaycanlıları Mədəniyyət Mərkəzinin idarə heyətinin və Qadınlar Şurasının üzvü və DAMM-ın və katibi, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru, şairə-jurnalist Nəcibə İlkindir.Məsləhətçi İraq-Türkmən ədəbiyyatının başkanı,Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Portalının İraq İslam Respublikası üzrə təmsilcisi, şair-araşdırmacı Esat Erbildir.
Kitaba müəllifin son zamanlar Azərbaycan və Anadolu türkcəsində qələmə aldığı ədəbi-bədii nümunələri, poeziya örnəkləri toplanıb.Kitab müəllifin oxucularla sayca birinci görüşüdür.Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub. Poeziyasevərlər və ədəbiyyatşünaslar tərəfindən rəğbətlə qarşılanacağına ümid edirik.

Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
“Möhtəşəm Azərbaycan”

Rahilə DÖVRAN.”Çərşənbələr”

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

Qarşıdan ilaxır çərşənbəmiz dəlir…

Gəlir bir muştuluq, şad xəbər kimi,
Novruzun ,ilk Bahar müjdəsin yayan.
Səslənir dillərdə, xoş əzbər kimi,
Su,külək, od, torpaq, -adı daşıyan.

Dörd gözəl ünsür ki,həyat mənbəyi,
Oyadar hər qəlbdə arzu, diləyi.
Gəlişi yurdumun könül istəyi,
Su, külək,od, torpaq, -adı daşıyan.

Onlardır can verən daşa, torpağa,
Onlardır hay salan dosta, qonağa.
Onlardır Rəbbimdən, bizə sadağa,
Su, külək, od, torpaq, -adı daşıyan.

Nəqşi, bəzəyidir onlar dünyanın,
Ən xoş məqamıdır vaxtın, zamanın.
Əziz qonağıdır,- şair Dövranın,
Su, külək, od, torpaq adı daşıyan…

Rüfət Axundlunu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (10 mart 1983-cü il)

Rüfət Axundlu 1983-cü ildə Ağstafa rayonunun Həsənsu kəndində doğulub. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini bitirib.İxtisasca teatrşünaşdır.
Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri ilə çıxış edib.Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunub.
2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimidir. AYB və DGTYB üzvüdür.Prezident təqaüdçüsüdür.

* * *

Sevda bizim üçün oyuncağıymış,
Sən demə, oynayıb baş qatırıqmış.
Oynada-oynada bu oyuncağı,
Məcnunun ruhuna daş atırıqmış.

Yalanla dolu bir məhəbbət üçün,
Min hiylə, min dona girə bilmişik,
Hələ söylənməyən həqiqət üçün,
Nələri biz qurban verə bilmişik.

Nələri itirib, nəyi tapmışıq?
Bunu nə sən bilir, nə mən bilirəm.
Yalan süstlüyündən ayılmamışıq,
Hər yeni günümü dünən bilirəm.

Bizə bu sevdadan nə pay düşdü ki?
Ürəyin atəşi söndü günbəgün.
Gözüm gözlərinə çox öyrəşdi ki,
Əsl həqiqəti axtarmaq üçün.

Sevda bizim üçün oyuncağıymış,
Sən demə, oynayıb baş qatırıqmış.
Oynada-oynada bu oyuncağı,
Məcnunun ruhuna daş atırıqmış.

Görmədimi

Tarixlərdən qopan eşqim,
Yaddaşlara hopan eşqim,
Varlığımı tapan eşqim,
Məni məndə görmədimi?!

Xəzan olmuş bağ kimiyəm,
Haqq deyiləm, haqq kimiyəm,
Əyilməyən dağ kimiyəm,
Çəni məndə görmədimi?

Yoxdu səndə qayda, qanun,
Dayansam da bəzən susqun,
Dəli deyib, dəli Məcnun,
Ünü məndə görmədimi?

Dərd əyləşib dərd üstündə,
Dərdim tarix yeni gündə,
Köhnə Fərhad külüngündə
Yeni məndə, görmədimi?

Demə, sənsiz azadmışam,
Səni azad yaşatmışam,
Mən məndə sən yaratmışam,
Səni məndə görmədimi?

Gizlənmişəm

Bir yerdə bənd almayan,
Köçümdə gizlənmişəm.
Mən bu qamət, bu boyda,
Biçimdə gizlənmişəm.

Qaraya ağ demişəm,
Nahaqqa haqq demişəm,
Haqqa nahaqq demişəm,
Suçumda gizlənmişəm.

Özümdən geri qaçıb,
Qırxımdan diri qaçıb,
Yeddimdən bəri qaçıb,
Üçümdə gizlənmişəm.

Tarixi daşlaşdırıb,
Ruhumu yadlaşdırıb,
Genimi kodlaşdırıb,
Saçımda gizlənmişəm.

Çöl üzümdə biçim var,
Aralıqda seçim var,
“İki dünya” içim var,
İçimdə gizlənmişəm.

Gedirəm

Taleyimdən söz açandan,
Hər gün yeni iz açandan,
Bu dünyaya göz açandan,
Qoymadılar Tam olmağa.

Yanır bağrım, yanır niyə?
Ümid qalıb bu taleyə,
Pərvanə yaşasın deyə,
Ürək qaçır şam olmağa.

Sözümdə haqq, dilimdə haqq,
Nahaqlara zülümdü haqq,
Əzəmətli ölümdü Haqq,
Hazıram edam olmağa.

Əcəl iş-gücünü atıb,
Məni yaman dilə tutub,
Vədə yetib, məqam çatıb,
Gedirəm adam olmağa.

İbrahim İlyaslını doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (10 mart 1963-cü il)

539

İbrahim İlyaslı 1963-cü il mart ayının 10-da Qazax rayonunun Aslanbəyli kəndində anadan olub[1]. 1990-ci ildə Azərbaycan Politexnik İnstitutunu mühəndis-mexanik ixtisası üzrə bitirib. 1980-ci ildən Sumqayıt şəhərində yaşayır.

Ədəbi yaradıcılığa orta məktəb illərindən başlayıb. “Bu bahar oldu” adlı ilk mətbu şeiri Azərbaycan Politexnik İnstitutunun çoxtirajlı “Politexnik” qəzetində dərc olunub. 1988-ci ildə Sumqayıtın gənc ədəbi qüvvələrini yaratdığı “Dəniz” Ədəbi Birliyinə sədr secilib və o vaxtdan taleyini bu şəhərin ədəbi mühiti ilə bağlayıb. 1990-cı ldə Əli Kərim adına Sumqayıt şəhər Poeziya klubuna direktor təyin edilib. 1998-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. “Hamı bir körpüdən keçir” adlı ilk şeirlər kitabı 1998-ci ildə “Ağrıdağ” nəşriyyatında çap olunub. “Mən bir söz bilirəm” adlı ikinci şeirlər kitabı 2004-cü ildə “Adiloğlu” nəşriyyatında, “Yuxuma söykənmiş adam” adlı üçüncü şeirlər kitabı isə 2011-ci ildə “Avrasiya Press” nəşriyyatında “Çağdaş Azərbaycan poeziyası” seriyasından nəşr edilib.

Azərbaycan Respublikasının istedadlı gənc yazıçılarına fərdi təqaüdlər verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 6 dekabr 1999-cu il tarixli sərəncamı ilə Prezident təqaüdünə layiq görülüb.

2008-ci ildə Mahmud Kaşqari adına Beynəlxalq Fondun “Bilgələr Gənəsi”nin qərarı ilə türk uduq Süb-Yeri və Türk budunu yolunda əvəzsiz çalışmalarına görə Fondun və Türk Törə Ocağının təsis etdiyi San Yarlığı ödülünə layiq görülüb.

Şeirləri 2009-ci ildə Dünya Gənc Türk Yazarları Birliyinin xətti ilə Türkiyədə nəşr olunmuş “Çağdaş Azərbaycan şiiri” antalogiyasına daxil edilib.

Hal-hazırda Əli Kərim adına Sumqayıt şəhər Poeziya klubunun direktoru vəzifəsində çalışır.

Kitabları

“Hamı bir körpüdən keçir”, 1998-ci ildə “Ağrıdağ” nəşriyyatı
“Mən bir söz bilirəm”, 2004-cü ildə “Adiloğlu” nəşriyyatı
“Yuxuma söykənmiş adam”, Bakı, “Avrasiya Press”, 2011., 64 səh. Tiraj 1000. ISBN 978-9952-442-35-9

SALAM-ƏLEYKÜM

Ustad Molla Cumaya
Salam sahibi haqqdı,
Haqqa Salam-Əleyküm!
Ədlü-Adil əyləşən
Taxta Salam-Əleyküm!
Küllü-aləm bir ola,
Bir anı əylədəmməz,
Vaxt bir Allah görküdü,
Vaxta Salam-Əleyküm!

Ötəridi hər nə var –
Dərddi, məzədi, meydi,
Onu bir bilən bilir-
Nə yamandı, nə yeydi.
Göz görür, ağıl kəsir,
Baxt-yığval ayrı şeydi,
Həm olan, həm olmayan
Baxta Salam-Əleyküm!

Yaz, İbrahim İlyaslı,
Söylə sözün ilkini,
Nə zamandı sinəndə
Bir həqiqət silkini.
Ustad, bir əməl yıxır
Könüllərin mülkünü –
Saxta Əleyküm-Salam,
Saxta Salam-Əleyküm!

İNDİ

Çəkdim qəmini də, nəşəsini də,
Tükətdim, dünyada bekaram indi.
Nə qəlbim ağrıyır, nə könlüm gülür,
Heç nəynən uyuşmur heç haram indi.

Yamanı, yaxşısı qalsın özünə,
Hərə qandığını təpsin gözünə.
Bir də inanmaram adam sözünə,-
Öz ali-Ağama nökərəm indi.

Dərviş olamadım, dərvişmisalam,
Ayıbıma koram, ağlıma lalam.
Hörülüb hasarım, qurulub qalam,-
Adım İbrahimə şikaram indi.

NƏ BİLMİŞDİN…

Nə baxarsan ağ varağa umudla –
Görmürsənmi, ilham səndən qaçaqdı?
Əlin saza, könlün sözə yatmırsa
Şair qardaş, demək, ruhun naçaqdı.

Demək, qəlbin qələminlə düz deyil,
Deyəcəyin sağəməlli söz deyil…
Görmürsənmi, göylər «hələ döz»- deyir,
Qanmırsanmı, qara damın alçaqdı?!

Niyyətini qat gözüyün yaşına,
Sürt üzünü torpağına, daşına.
Bir də dolan, beş də hərlən başına,
Nə bilmişdin… Şeir – Pirdi, Ocaqdı!!!

BİLİRƏM

Bilən dostlar bilir, mən də
Bir para şeylər bilirəm.
Nə tufan eləyir sazlar,
Nə oxur neylər, bilirəm.

Daşlara dirənir yolum,
Tətikdədi sağım, solum.
Sormayın, fədanız olum,-
Daş dizə neylər, bilirəm.

Ömürdən çəkdiyim ahdı,
Nəfim nəfsimə padşahdı.
Bilib dinməmək günahdı,
Bilirəm, bəylər, bilirəm!

Qalib Rəhimlini doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (10 mart 1960-cı il)

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Rəhbərliyi və bütün kollektivi Sizi doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun! AMİN!

Mətbuat xidməti

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin tabe müəssisələrində 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar günü münasibətilə silsilə tədbirlər keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin tabe müəssisələrində 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar günü münasibətilə silsilə tədbirlər keçirilib.
Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasında keçirilən tədbirdə dekorativ tətbiqi sənət nümunələrindən ibarət satış sərgi təşkil olunub, Şəhər Mədəniyyət Evinin özfəaliyyət kollektivinin ifasında Azərbaycan qadınını vəsf edən şeir nümunələri səslənib, mahnılar dinlənilib, müxtəlif xalqlarlın rəqsləri izlənilib.
Nəriman Nərimanov adına mədəniyyət mərkəzində bayram münasibətilə “Anam mənim-dünyam mənim” adlı konsert təşkil olunub. İlk olaraq aparıcılar Amil Babayev və Elvin Əliyev xanımları bayram münasibətilə təbrik edib onlara xoş gələcək arzulayıblar. Konsertdə “Xəzri “, ” Dəcəllər”, ” Olleqro” rəqs qrupları, müğənnilərdən İlham Həsənov, Zaur Yusifli, Fidan Nağıyeva, Könül Hüsenova , İlkin Əlizadə çıxış ediblər. Tədbir tamaşaçılar tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb.
Şəhərin Q.Qarayev və F.Əmirov adına uşaq musiqi məktəblərində keçirilən bayram tədbirlərində şagird və müəllim kollektivinin ifasında konsert proqramı nümayiş olunub, şeirlər söylənilib.
S.Vurğun adına Mərkəzi Kitabxananın uşaq şöbəsi şəhərin 43 saylı uşaq bağçasında bayram şənliyi təşkil edib. Şənlikdə “Bənövşə” qrupunun fidanlarının ifasında şeirlər və musiqi nömrələri, o cümlədən, İlyas Tapdığın “Səhər idmanı” şerinin əsasında qurulan səhnəcik, milli rəqslərimiz tərbiyəçilər və valideynlər tərəfindən böyük maraqla qarşılanıb.
Qubadlı Rayon Mədəniyyət evində, Mahmudlu kənd klubu və musiqi məktəbində, həmçinin, Fəxrəddin Hüseynov adına Mahmudlu kənd Uşaq musiqi məktəbində konsert proqramı təşkil edilib, rəngarəng musiqi nomrələri ifa olunub.
Abşeron rayon Ceyranbatan qəsəbə uşaq incəsənət məktəbində də bayram konserti keçirilib. Konsertdə məktəbdə təhsil alan şagirdlər müəllim və valideynlərini, Azərbaycan analarını bir-birindən maraqlı ifaları ilə təbrik ediblər.
Şuşa şəhər Niyazi adına uşaq incəsənət məktəbində də bayram tədbiri keçirilib. Tədbirdə muğam parçaları ifa olunub, şeir nümunələri səslənib, xanım müəllimlər fəxri fərmanla təltif olunublar.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Məhəmmədhüseyn ŞƏHRİYAR.Qəzəllər (Azərbaycan dilində)

images

AZƏRBAYCAN

Könlüm quşu qanad çalmaz sənsiz bir an, Azərbaycan,
Xoş günlərin getmir müdam xəyalımdan, Azərbaycan!

Səndən uzaq düşsəm də mən, eşqin ilə yaşayıram,
Yaralanmış qəlbim kimi, qəlbi viran Azərbaycan…

Bütün dünya bilir, sənin qüdrətinlə, dövlətinlə
Abad olub, azad olub mülki-İran, Azərbaycan!

Bisütuni-inqilabda Şirin – vətən üçün Fərhad
Külüng vurmuş öz başına, zaman-zaman, Azərbaycan!

Vətən eşqi məktəbində can verməyi öyrənmişik,
Ustadımız deyib: heçdir vətənsiz can, Azərbaycan.

Qurtarmaqçün zalımların əlindən Rey şümşadını,
Öz şümşadın başdan-başa olub al qan, Azərbaycan!

Varəb, nədir bir bu qədər ürəkləri qan etməyin,
Qolubağlı qalacaqdır nə vaxtacan Azərbaycan?

İgidlərin İran üçün şəhid olub, əvəzində
Dərd almısan, qəm almısan sən İrandan, Azərbaycan!

Övladların nə vaxtadək tərki-vətən olacaqdır?
Əl-ələ ver, üsyan elə, oyan, oyan, Azərbaycan!

Bəsdir fəraq odlarından kül ələndi başımıza,
Dur ayağa! Ya azad ol, ya tamam yan, Azərbaycan!

Şəhriyarın ürəyi də səninkitək yaralıdır,
Azadlıqdır mənə məlhəm, sənə dərman, Azərbaycan!

İNTİZAR

Bəxt ulduzum, nə oldu ki, eyvana gəlmədin,
Ey məhvəşim, nədən şəbi-hicranə gəlmədin?

Şəmim yanırdı ta ki, gülə, gül camalına,
Pərvanə tək, gözəl, bu şəbistanə gəlmədin?!

Məhbusun idim, aybənizim, söylə bir nədən,
Bir an da olsa bu qara zindanə gəlmədin?

Sevda hədisi tək gecəmiz catmadı sona,
Qəm etdi aləmi mənə viranə, gəlmədin!

Qoyma ki, qarət eyləyə milçək bu qəndimi,
Tuti quşum ki, sən şəkəristanə gəlmədin.

Şerim sənin dilinlə xoş ovlar könülləri,
Əfsus, bülbülüm, bu gülüstanə gəlmədin.

Bağrmı qan oldu, süfrənə düzdüm şəkər sənin,
Nazlı qonaq, bu məclisi-cananə gəlmədin.

Divani-Hafizim! Dəli-divanən olmuşam,
Div ilə, ey pəri, yenə divanə gəlmədin

Gördün ki, səbr qayığımı qərq edir eləm,
Tapşırmayınca təxtimi tufanə, gəlmədin.

Biçarə qəlbimin toyumı matəm eylədin,
Döndərməyincə eyşimi ənzanə, gəlmədin.

Ey Şəhriyar, sənin ki, təbi-baharın xəzan olub!
Nur saçmağa bu sünbülü reyhanə, gəlmədin!

NƏ ÇƏKMİŞƏM

Eşqində bir ömür məni tutdu kədər, eləm,
Aşiq də olmadın biləsən ki, nə çəkmişəm!

Eşq ilə əql getmədilər heç zaman yola,
Aşiq olarsa kimsə, daha əqldən nə qəm.

Röyadə görmüşəm ki, dünən vəslə catmışam,
Sübh oldu, görmüşəm yenə hicranla həmdəməm.

Bir busə ilə könlümü qəmdən xilas elə,
Bir böylə dərdilə sən özün olginən həkəm.

Bir gün Səba saz ilə dedi: Şəhriyar, aman,
Səndən nə yazmayıb mənə tale yazan qələm…

PƏRVANƏN OLUBLAR

Şəmlər sənin o çöhrənə pərvanən olublar,
Hər əqli olan eşqdə divanən olublar.

Ayla günəşi cəm eləyibdir sənə fələk,
Onlar belə bir şövqilə peymanən olublar.

Pirlər ki, məni mən eləyib gənclərə daim,
Ancaq ki, sənin özləri məstanən olublar.

Can gözlərini tikdi sənə, könlünü verdi,
Can, göz və könül hər üçü cananən olublar.

Gördüm o qara gözləri, ovsunladı yarəb,
Əfsunilə onlar sənin əfsanən olublar.

Biganə bilib sirlərini, aşnalıq etdi,
Onlar ki, səni duymadı, biganən olublar.

Qonşu dedi ki, Şəhriyarım, sübh açıldı,
Qəmlər hələ fəryadilə həmxanən olublar.

BİR GECƏ QƏMƏRLƏ

Gözün kor olsun, ey göylər, bu gün nazlı Qəmər burda,
Gecə ta sübhədək, bəh-bəh, xoşavazlı Qəmər burda.

Dilimdən söyləyin siz tez fələk qoy arxayın olsun,
Gəzib axtarmasın nahaq, qonaqdır ay, qəmər burda.

O xoş səcli gözəl qumru, təbiət qumrusu, bəli,
Tükənməz bir məhəbbətlə açıbdır balü-pər burda.

Yanır xəlvətdə bir şəm tək üzündən nur saçır daim,
Odunda yanmağa hazır durub pərvanələr burda.

Demə tək mən bu məclisdə özümdən bixəbər oldum,
Bütün aşiqlər olmuşlar özündən bixəbər burda.

Üzün görməkçün evlərdən hücum çəkmiş qonum-qonşu,
Divar üstdən durub bir-bir salırlar hey nəzər burda.

Həyat bir dərdi-sərdirsə, bu gün ya ki, qara zindan,
Bir anlıq da əgər olsa, keçir bir dərdi-sər burda.

Qəmər məfruni, ey İyrəc, sən ey nakam böyük şair,
Ayıl, dur gəl məzarından, maral gözlün gülər burda.

Onun ay çöhrəsin daim tutardı halətək tellər,
O tellər burdadır, burda tutulmuşdur Qəmər, burda.

Səhər lazım deyil əsla, günəş, durma yatağından!
Bu axşam ki, Qəmər burda, Qəmər burda, Qəmər burda!

Süleyman RÜSTƏM.Şeirlər

116

Xalq şairi, Əməkdar incəsənət xadimi, SSRİ Dövlət Mükafatı laureatı

OLMASAYDI

Dinməzdi mahnım mənim, gəlməzdi şerim cana,
Günəş bayraqlı min-min səhərim olmasaydı,
Çinar kimi qol-budaq atmazdım dörd bir yana,
Bakıtək bir qəhrəman şəhərim olmasaydı.

Çaşbaş olub qalardım mən yollar ayrıcında,
Gözəl ana yurdumun torpağında, daşında.
Qanım kimi qaynayan bulaqların başında,
Açılan sufrələrdən xəbərim olmasaydı.

Yaramı qara gündə mahnılarımla sardım,
Dalğaları avartək bu əllərimlə yardım.
Mən ürək sözlərimi hara, hara yazardım,
Milyon-milyon ürəklər dəftərim olmasaydı!

Könüllərdən silinib adım unudulardı.
Ürəyimə dünyanın qəm-qüssəsi dolardı.
Payız çiçəkləritək mahnılarım solardı,
Zəhmətimin sonunda zəfərim olmasaydı.

Gənclər sahil boyunca xəyala dalardımı?!
Mənim şeirlərimdə bu ahəng olardımı?!
Gözəllərin gözləri maviyə çalardımı
Şəhərimin aynası Xəzərim olmasaydı?!

Ürəyimdən keçəni açıq deyim sizə mən:
Gəncliyimdən vurğunam günəşli gündüzə mən,
Çıxmazdım el içinə, görünməzdim gözə mən,
Beş-üç nəzərə çarpan əsərim olmasaydı!

Çoxdandır bir vüsalın sevdası var başımda,
Yaxşı bilir bu sirri dostum da, qardaşım da.
Mən cavan görünərdim inanın bu yaşımda.
Dərdli Arazla bağlı kədərim olmasaydı!

Xalqımçün qazanmışam şöhrəti mən, adı mən.
Eşqimdən yaratmışam bu gözəl həyatı mən.
Mahnılarla bəzərdim bütün kainatı mən,
Bir gün torpaq altına səfərim olmasaydı!

CANLARA CANDIR QARABAĞ

Şöhrətin yer üzünə çoxdan əyandır, Qarabağ,
Vurğunam hüsnünə mən xeyli zamandır, Qarabağ.

Dostlarından eşidirsən bu sözü nəğmə kimi –
“Şux gözəllər yeridir, yaxşı məkandır Qarabağ”.

Vaqifin, Natəvanın səndə ayaq izləri var,
Məncə şairlər üçün başqa cahandır Qarabağ!

Hər bahar fəsli bu könlümdə adın qönçələnir,
Səni mən görməmişəm gör ki, haçandır Qarabağ!

San bilirsən ki, mənim təkcə cənub dərdim var,
Ayrılıq dərdi ölümdən də yamandır, Qarabağ!

Sən canımsan, ciyərimsən, ürəyimsən, ürəyini,
Deyirəm, car çəkirəm canlara candır Qarabağ.

Sənə övlad kimi sadiq bu Süleymanını sən
Ana qəlbindən uzaq bilmə, amandır, Qarabağ!

YORULMAMIŞAM

İlləri illərə calasam da mən
Yurdumu gəzməkdən yorulmamışam.
Cənub həsrətliyəm, vüsal eşqinə
Hicrana dözməkdən yorulmamışam.
İlk bahar nəfəsli tər çiçəklərin
Ətrini çəkməkdən yorulmamışam.
Cənublu bacımın, qan qardaşımın
Dərdini çəkməkdən yorulmamışam.
Ötən durnalardan yaxınlarımın
Halını sormaqdan yorulmamışam.
Hicran karvanının sarbanı olub
Yolları yormaqdan yorulmamışam.
Təzə nəsillərə candan, ürəkdən
Bitməyib xidmətim, yorulmamışam.
Dar gündə, ağ gündə vətən deməkdən,
Bilir ki, millətim yorulmamışam.
Dostluq dünyamızın şənliklərində
Sevinib gülməkdən yorulmamışam.
Başım ağarsa da, xoşbəxtliyimdən
Sevib-sevilməkdən yorulmamışam!
Bəzən nəfəsimi dərsəm də yolda
Uğurlu səfərdən yorulmamışam.
Gah tufan, gah boran görsəm də yolda,
Soruşun Xəzərdən, yorulmamışam.
Döyüş meydanının ön səngərində
Özümü görməkdən yorulmamışam.
Qara əməllərə, yad meyllərə
Sinəmi gərməkdən yorulmamışam.
Şerimi süngülək düşmənin, yadın
Bağrına taxmaqdan yorulmamışam.
Yurdumun nazənin gözəllərinə
Şairtək baxmaqdan yorulmamışam.
Bütün yer üzünün millətlərini
Sülhə səsləməkdən yorulmamışam.
Qəlbimdə düşmənə əbədi nifrət,
Qisas bəsləməkdən, yorulmamışam.
Yaxşıya hörmətdən, pisə nifrətdən
Heç zaman, beç zaman yorulmamışam.
Gənclərlə qaynayıb-qarışmağımdan
Hələ mən Süleyman yorulmamışam.
İlham dəryasına təzə söz üçün
Hər gün tor atmaqdan yorulmamışam.
Nə qələm qocalıb, nə də ki, qəlbim,
Yazıb-yaratmaqdan yorulmamışam!

AZƏRBAYCANA GƏLSİN

Vətənimin seyrinə çağırıram elləri,
Sərvət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Bəzənib başdan-başa şəhərləri, kəndləri
Cənnət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!

Qanımızda dövr edən sədaqətdir, sədaqət,
Günəşdən də parlaqdır gözümdən bu həqiqət.
Dostuna, qardaşına təmənnasız məhəbbət,
Hörmət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!

Gözəlliklər Vətənə gözəllərindən gəlir,
Dostluğun-qardaşlığın təməllərindən gəlir,
Könüllərin nıüqəddəs əməllərindən gəlir,
Qüdrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin.

Saysız qəhrəmanların
Qurub yaradanların,
Qocasında, gəncində, bu sadə insanların
Şöhrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!

Payızında, qışında, baharında, yazında
Dinir dostluq nəğməsi konüllərin sazında.
Sabaha addımlayan mərd oğlunda, qızında
Qeyrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!

Zavalsızdır ömürlük qoynundakı bağça, bağ,
Məhəbbəti, şöhrəti dolaşır oymaq-oymaq,
Al bayraqlar altında alnıaçıq, üzüağ,
Millət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!

Rahilə DÖVRAN.”Nə deyim?!”

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

”Sevgilim, mən sənə canan deməyim,- bəs nə deyim”
Süleyman Rüstəm.

Gözəlim, mən sənə canan deməyim,- bəs nə deyim?
Candan əhvalıma yanan deməyim,- bəs nə deyim?

Ilk görüşdən ovsunladın, küskün, dəli könlümü,
Sevdadan anlayan, qanan deməyim,- bəs nə deyim?

Gəzərkən divanələrtək, bərri- biyabanları,
Zülmət qəlbimdə doğan dan deməyim,- bəs nə deyim?

Ala gözlərin can alır, kipriklərin hər biri ox,
O tarım qaşlara kaman deməyim,- bəs nə deyim?

Olmasam da hər gün gülüm, qənşəri- yavuğunda,
Gecə- gündüz məni anan deməyim,- bəs nə deyim?

O canüzən gözlərindən süzürkən dürr, incilər,
Bu əhdə, peymana inan deməyim,- bəs nə deyim?

Bədnəzərdən, bədniyyətdən uğrarsa dərdi- zaval,
Kömək olsun sənə “Quran” deməyim,- bəs nə deyim?

Yox özgə bir gül ki, gülüm, dərəm, taxam saçıma,
Fəda olsun sənə Dövran deməyim,- bəs nə deyim?!

Yalçın YÜCEL.Muhteşem şiirler

175054_178868168822977_4360000_o

Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

KADIN KONUŞURSA

Kadınım ben
Önce bir insan
Özümün ince telinde
Yuvam uzanır sarıldığım.

Yaşamım
Dev bir kapı kapatır üstüme
Anahtarı üstünde olsa da
Bir türlü açamadığım.

Kadınım ben
Nice ağır yükler altına girmiş
Çocuk doğuran, büyüten
Aş pişiren…

Yorgun parmaklarım
Kalem tutarken titrer belki
Okula göndermeyen o anama, o babama
Ne diyem?

Kadınım ben
Bir hizmetçi asla değil
Öyle görülsem de çoğu kez
Benim ellerimde sallanır yine de şu yaşam.

Ne kuzgunlar dönse de üstümde
Yüreğim inadına çiçekli bir yamaçtır
İçinde sevgiler, sevgiler
Sarmaşıklar gibi doladığım.

Bakmayın, usançlı gözüktüğüme
Dallarımda nice umutlar asılı durur, bekleşirler
Nice özgürlük pencereleri örer sevdam
Belki bir gün, bir gün diyerek.

Kadınım ben
Çocuk ağıtları
Kollarıma yapışık bir sakız gibidir
Çıkaramam.

Odadan odaya koşan
Şu ellerim, şu ayaklarım
Soramam necidir haliniz diye
Gittikçe artan o yaralarım.

Çalışmak, üretmek ve ötelenmek var bende
Zaman sürükledikçe yerlerde
Zincirlerin görünmeyen halkalarıdır
Acıtır değdikçe.

Sözcüklerimi hiç sormayın isterseniz
Duygularım kanadıkça içimde, kanadıkça
Dudaklarıma kadar akıp giden bir şelaledir
Orada kalakalan.

Ben ne diyeceğini, ne yapacağını bilemeyen kadın
Paslanmış o kilitleri
Açamadı demeyin sakın
Hangi haklar verildi de, uzanmadım?

Evinin kapısı kadar yakın dediler
Yazdılar, nutuklar attılar
Bir köleden farklı olmadığımı
Onlar da sonunda anladılar.

Kadınım ben
Sırtında cepheye mermiler taşıyan
Ve gerekirse
Vatanı için de toprağa düşen…

Yaralarım
Ah, o kanayan sorunlarım
Düşman mermisinden çok daha acı işte
İnsanlık tartısında bile bulunmamam.

Nedir farkımız ki? İnsanız hepimiz de…Ve bu yaşam birlikte çok güzel.

TOPRAK KADINLARI

Yaşmaklı kadınlar uyandırır yolları
Bir çınar üşür henüz
Çatılar kıpırdatırken ellerini
Rüzgar dokunurken boyunlarına
Sırtlarında çocuklar
Sallanırken yine
Bir beşik gibidir
Penceresini yeni açan güneş
Çapaların hüzünlü seslerinde
Çiçekler gibi renklidir toprak kadınları
Yaşmaklar süsler bir tek
Yorgun gözlerde dalıp giderken

Onları anlayabilmektir kadınları değerli kılan. Bir inceliktir duygularında el ele tutuşmak. Ve yaşam çorbasını birlikte kaşıklamak… Ne güzeldir… Tüm kadınlarımıza saygılarımla

Ülkü TAŞLIOVA.”DARVAZLI MİHRALİ”

Hayatın içinde bağıra çağıra dolanan Abdullah Ağa oğlunu arıyordu. Haylazlıkları babasını canından bezdirse de o kara gözleri gözlerine deyince gönlüne gıda oluyordu.
“Ay gadasını aldığım de görüm hardasan. Gene nereye gitti bu uşak? Ay oğul neredesin ses ver. Boz at da yerinde yok. At sürmek için gene yaylağa gitmiş olacak.”
Dilinde terekeme âşık havası, elinde at kamçısıyla evlerinin önündeki kırık bulağın yanına gitti. Kınalı kayanın üstüne çıktı. Bakışları, aklına isyan edercesine karşısındaki güzelliğe ilişti kaldı. İkindi vaktinin turuncu ışıkları yeşil ovayı zümrüt cennetine benzetmişti. Bu güzel görünüş, içine mutluluk doldurdu. Yüzündeki sert çizgileri yumuşayınca gülümsemesi daha bir görünür oldu.
Gülümseyen dudakları arasından fısıldarcasına, “Ne garip hal… Huzur ile zahmet yan yana. Bu tarafta urusun zulmü, diğer tarafta köyüm Darvaz. Ey güzel vatan, düştü yine deli gönlüm güzelliğinin hayaline. Bir yanda korku ile kavga, bir yanda millettim, imanım, memleketim…” dedi.
Rüzgârının yüzüne dokunmasıyla kendisine geldi. Uzaktaki karartıyı görünce gururlu heyecana kapıldı.
“Aha da geliyor babasının görkemli aslan balası. Tükenmez hazinesi. Bu nece at sürmektir? Yavaş ay balam yavaş. Gör ki atı çatlatacak.”
Yorgun güneş ağır ağır dağlar ardına yürürken eyersiz atın belinde bir yiğit büyüyordu. Henüz bıyıkları terlememiş kara oğlanı babası bir başka severdi. Ondan büyük oğulları olsa da hiç biri onun gibi değildi. Bir başkaydı Mihrali. Babasının gözünün akı, karası, nuruydu. Biliyordu, anlıyordu ondaki o cesareti.
Ter içindeki atı babasının önünde durdurdu. Bir hamlede yere atladı. Atın burnundan çıkan nefes ateş gibiydi. Babası atın halini görünce celallendi.
“Daha yaşın kaç ay balam? Ne kantarma takmışsın ne eyer. Kaldırıp seni taşa, kayaya çalsa benim halim nece olur. Umudum yıkılır, ömrüm puç olur.”
“Sen narahat olma baba hiçbir at beni ne kayaya çalabilir ne de taşa.”
Abdullah Ağa yüksek duygu ve düşüncelerle bağlandığı evladındaki yurt ve millet sevgisinin farkındaydı. Arkadaşlarıyla oynadıkları oyunlarda o hep at biner, silah kuşanır kumandan olur, köyünü düşmanlardan kurtarırdı. Çoğu zaman da eyersiz atının yelesinden tutarak dağ, tepe, ova demeden koşar dururdu.
Geceyi gündüz, gündüzü gece eden zaman Mihrali’yi bir kararda koyar mı hiç? On yedi yaşına gelen delikanlı gözü pek bir cengâver olup çıkmıştı. Genç yaşında cesareti, mertliği ve çevikliği dillerde söylenir olmuştu.
Kâinatın tek sultanı olan zaman, hayatın nehri gibi akıp gidiyordu. Abdullah Ağanın ömrü de bu nehir içinde sona çatarak, o gece hakikat vuslatına ermişti. Yokuşu çok, düzlüğü az bir ömür yaşayarak sessizce çekip gitmişti zalim dünyadan. Ardında ise yularsız bir aslan bırakmıştı.
“Babanız bu dünyadan gider oldu/Beni od ataşlara katar oldu/ Gelin helallik verin ay balam/ onun son dileğiydi bu ay balam.” diyerek ağıt yakan anasını yine Mihrali teselli ediyordu.
Tek katlı evleri, taziyeye gelen insanlarla dolup boşalıyordu. Ahali ne kadar karşı dursa da Urus askeri, Abdullah Ağa’nın defnini Müslüman mezarlığına yapılmasına izin vermiyordu.
“Ben babamı Urus mezarlığında yatmasına izin vermem. Böyle bir şeyi benim yüreğim kabul etmez.” diyerek ne kadar karşı çıktıysa sözünü ailesinin aksakallarına dinletemedi. “Oğul bu kâfirler bize izin vermezler. Nice senedir Müslüman mezarlığına defin yaptırmadılar, şimdi mi izin verecekler? Başımızı belaya koyma.”
Aksakalların sözüne daha fazla karşı durmadı Mihrali. Duramazdı da; nasıl dursundu? Adet öyleydi. Başına kara kalpağını takarak evin dışına çıktı. Babasının atının bağlı olduğu yeşilliğe doğru yürüdü. Beyaz alınlı kara atı okşadığında, gönlüne gömdüğü kederli gözyaşları içine sığmıyordu.
Karayağız, kısa boylu, tıknaz delikanlı, babasının atından başka kimsenin olmadığı yaylakta sarsıla sarsıla ağlıyordu. Boğazını yakan hıçkırıklar arasında “Babammm” diyordu. “Atam, dalım, kömeyim, gücüm, kuvvetim, sesim sedam, heyecanım, coşkum. Beni nasıl bıraktın gittin?” diyor, hasretini sözlere ekleyerek gözyaşlarından akıtıyordu. Yüreğinin yandığını hissediyor, “Bana yardım et Allah” diye yakarıyordu.
Abdullah Ağanın ölümü Darvaz Köyünü yasa boğmuştu. Bu yetmiyormuş gibi Urus askerleri gelip, gidip rahatsız ediyordu. Onların yaptıklarını gören Mihrali, gençliğin deli coşkusuyla kavgaya kalkışıyor, amcalarını, ağabeylerini zor durumlara düşürüyordu. “Vermem babamı o zalimlere.” diyor da başka bir söz demiyordu.
“Gel hele aziz oğul. Bu yaptığın doğru değil. Ömür yaşanası devrandır. Sonra da o devran biter yenisi başlar. Sen babanın biten davarının yeniden başlayan yanısın. Her yer Allah’ın değil mi? Eğer sen babanın defnine karşı çıkarsan bu soysuz kâfirlerin bize etmediği zulüm kalmaz. Bunca insanın hayatını tehlikeye atma.”
Darvaz köyünün hatırı sayılır aksakalının sözünü yerde koymak olmazdı. Boyun eğdi sustu Mihrali.
***
Günler zaman denen kisveden geçip giderken canına düşen gada Mihrali’ ye huzur vermiyordu. Başını yastığa koyup, gözünü yumduğunda babası karşısına dikiliyor, “Beni niye buraya koydun? Bana verdiğin helallik bu muydu? Güneş gezip yorulanda, gökteki kartal yuvasına dönende, mor dağlar kara olanda. Al alevler kül savuranda gel beni kurtar ey benim aslan yürekli balam.” diyordu.
Ter içinde dehşetle uyanan Mihrali gördüğü rüyayı anlama çalışıyordu. Başını ellerinin arasına alarak, “Babam, ‘Gece gel beni buradan al.’ diyor.” “Kimin yaman olduğunu, kimin sözünün hakikat olduğunu yakında herkes görecek.”
Yatağından kalkıp kara mintanını, kara şalvarını giyerek, körüklü kara çivekilerini ayaklarına çekti. Kara çuhasını giyinip kara kemerini taktı. Duvarda asılı duran çift fişekliği göğsüne çapraz bağladı. Yastığının altından çıkardığı kamasına baktı baktı, dudaklarına küçük bir gülümseme düşüverdi. Babası gümüş kabzalı hançeri,
“Aslan oğlum sünnet oldun. Bu kamayı er oluşunun ilk hediyesi olarak sana veriyorum. Bu bize atamızdan yadigârdır. Ona göre balamcan.” diyerek toy meydanında âşık havasıyla ağır gayda oynayarak beline taktığı anı hatırladı. O ne güzel bir gündü. Kol kaldırıp ağır adımlarla kartal gibi süzülen babasına bir kez daha hayran olmuştu. Hatırı sayılır büyük adamdı Abdullah Ağa. Yoksa o kadar millet toy meclisine yığılır mıydı hiç? Bir tarafta kaynayan yemek kazanları, bir tarafta âşıkların toy havalarıyla coşan ayaklar, kollar… Gönlüne tuhaf bir keder düştü. Kara kılıflı kamasını beline astı. Odadaki kısık lamba ışığı altında ıslak gözlerini elinin tersiyle silerek kara kalpağını başına taktı. Yatağının başucu tarafında duvara dayalı duran tüfeğini aldı. Sükûtun eteğinden tutarak ağır adımlarla dışarı çıktı. Dış kapının önünde durarak etrafa göz gezdirdi. “Allah bana yardım ediyor.” dedi. Yerle gök arasında ne varsa karanlığın karasında yok olmuştu sanki.
Ahırın orta direğinde asılı duran idare çırasını yaktıktan sonra eyeri atın beline yükledi. Koşun takımını da bağlayarak yuları eline aldı. Tüfeğini sırtına çaprazlamasına geçirdiğinde kendisini bekleyen zor günlerden bîhaberdi. Nerden bilecekti ki bir gün Turan’dan Yemen’e uzanan bir destan olacağını… Bir Sultanın yularsız aslanı olacağını…
Ne olabilecekleri düşünüyordu, ne de içinde korkunun zerresini barındırıyordu. Tek emeli vardı o da babasını oradan kurtarmak… Hiçbir zaman arzuları peşinden koşmaktan korkmayan Mihrali belki de şimdi en büyük arzusunun peşine düşmüştü. Geçmişi, geleceği, atasıydı, ecdadıydı babası. Onu Urus ölülerinin içinde nasıl bırakabilirdi. Bir türlü babasının orada oluşunu kendisine yediremedi. Zalimlerin zulmü hangi yiğidin içinde gam barındırmadı ki Mihrali’ in de içinde barınmasın. Bu içini kemiren dertten kurtulmanın tek yolu vardı. O da o yola çıkmaktan geri durmadı.
Çırayı tek nefeste söndürdükten sonra atın yularından çekerek ahırdan dışarı çıktı. Kısa boyu, zayıf bedeni onu daha bir çevik kılıyordu. Bir zıplatışta atın beline oturarak topuklarıyla karnına vurdu. Gece yarı olmak üzereydi ve her yer zil karaydı.
Urus mezarlığına doğru sessizce yol alıyordu. Atının yelesini okşayarak, “Gece kara da olsa sır saklamaz sakın sesini çıkarma.” dedikten sonra mezarlığa varmadan atından indi. Yularını büyük ağacın dalına iliştirerek diplerden sine sine ilerledi. “Yılan gibi sessizce sürünerek ilerlemeliyim.”
Tümseğin dibine uzanarak etrafı kolaçan etmeye başladı. Darvaz köyünün her bir taşının toprağının yerini çok iyi biliyordu. Dağ tepe demeden gece gündüz at sürmenin ne kadar işine yarayacağını hiç düşünmemişti. Bir gece önce de kazma küreği sakladığı kayanın dibine çöktü.
Mezarlığın dört ucunda nöbet tutan Urus askerlerini atlatarak, babasının mezarına vardı. Neyse ki babası mezarlığın ortasındaki hafif çukur yerdeydi. Kalpağını başından çıkarıp kenara koydu.
“Aha burada yatan ölüler gibi sessiz olmalıyım. Yoksa yarın köyde çıkacak olan kavga, dövüş boşu boşuna olur.”
Her kürek savuruşuyla babasına daha da yaklaşıyordu. Gözü ne Urus’ un kibirli askerlerini görüyordu, ne de yüreğine yakalanarak öldürüleceği korkusu düşüyordu.
“Seni öz yurdunda, öz toprağında yabancı bırakır mıyım baba?” diyerek olanca gücüyle toprağı kazıyordu.
Yerden aldığı kalpağını katlayarak kemerine geçirdi. Mezara eğilip babasının kefenli bedenini görünce bir an içi titredi. Sonra hemen eğilip,
“Ya Allah.” diyerek bir hamlede omuzuna aldı.
Gecenin zil karası yerini alaca karanlığa bırakıyordu. Omuzunda babası olsa da var gücüyle koşuyordu.
“Dur kimsin sen?” diye bağıran Urus askerine aldırmadan atının bağlı olduğu tarafa koşuyordu. Arkadan bağıranların sesleri çoğalıp yükselmeye başladığında Mihrali babasını atının terkisine yerleştirmişti bile.
Silah sesleri duyunca tüfeğini alarak kazma küreğini sakladığı kayanın arkasına sipere yattı.
“Namertler biraz daha yaklaşın ki size dünyayı dar edip cehennemin kapılarını açayım.”
Dört kez nişan aldı dört kez tetiğe dokundu. Bütün sesler kesilmiş, sadece kuşların ürkek kanat çırpışları duyulur olmuştu.
Darvaz’ın diğer ucunda olan Müslüman mezarlığına atını dörtnala sürüyordu. Arada bir terkisine bağladığı beyaz kefenli babasına bakıyor, oradan kurtardığı için içine acı bir huzur doluyordu.
Müslüman mezarlığında da Urus askerleri nöbet tutuyordu. Atını uzağa bir çeper dibine bağladı. Kalpağını çıkarıp eyerin köşesine sıkıştırdı. Tüfeğini sol omzuna çapraz astı. Etrafını iyice kolladı. Sanki yeryüzünde kimse yaşamıyordu. Babasını atın beline bağladığı bağı çözüp tek hamlede sağ omuzuna yüklendi. Kısa boylu, çelimsiz zayıf bedenli Mihrali sanki dağlar kadar büyük ve güçlü bir bedene sahipmiş gibi mezarlığa doğru koşmaya başladı.
Önceden hazırlayıp üzerini tahta ve otlarla kapattığı kabre babasını usulünce yerleştirerek üzerini örttü. Son duasını okuyup gözyaşıyla babasının kabrini suladığı vakitte şafak sökmüş, güneş doğmak için dağlar ardında yer arıyordu.
Başını babasının toprağından kaldırdığında sabahı fark etti. Hızlıca avucunu toprakla doldurarak yerinden kalktı. Koşar adımla atına doğru yöneldi. Arkasından bağıran Urus askerlerine aldırmadı. Eyerin kenarından kalpağını alarak başına taktı. Atına binip mahmuzladığında arkasından yağmur gibi yağan mermiler ona yetişemiyordu.
Dağların arasından gülümseyen güneşe baktı. Kantarmayı çekerek atını durdurdu. Babasının mezarından aldığı avucundaki toprağı öperek havaya serpti. Sonra döndü uzakta kalan Darvaz Köyüne baktı. İçine bir kor düştü.
“Seni tekrar görmek nasip olacak mı?”
Atını dörtnala sürdüğü dağlar kollarını açarak onu bağrında saklamaya hazırdı./ 25.08.2016/ANKARA

Âşık Eşref Tombuloğlu.”LÜM VAR MI YA BEN YOĞUM

Bugün yarın varamadım farkına
Sene eskimedi ben eskidim ben
Yaş dayandı otuz dokuz kırkına
Sene eskimedi ben eskidim ben

İçerim yandıkça dışarım uğar
Kime dert yanıksam yanından koğar
Sabah güneş doğar akşam ay doğar
Sene eskimedi ben eskidim ben

Öksüz fakir olan gurbette kışlar
Dertlinin kurumaz gözünde yaşlar
Ayın biri biter birisi başlar
Sene eskimedi ben eskidim ben

Ağaçlar yeşermez dalınan köksüz
Ağlayan ağlamaz elbette mahsuz
Önce yetim kaldım sonra da öksüz
Sene eskimedi ben eskidim ben

Seven sevdiğini dilde heceler
Garip ölür gurbet elde niceler
Yazın günler uzar, kışın geceler
Sene eskimedi ben eskidim ben

Bir olsa dünyada var olan dinler
Ne ayrılık kalır ne gayrı kinler
Yarası olanlar derdinden inler
Sene eskimedi ben eskidim ben

Türkülerim dilden dile söz olur
Ölenler karışır toprak toz olur
Yaşım belki elli, belki yüz olur
Sene eskimedi ben eskidim ben

Eşref yirmi yıldır gurbetliyim ben
Sazımla gurbette hasretliyim ben
Ta anamdan doğuştan bir dertliyim ben
Sene eskimedi ben eskidim ben

8 MART Beynəlxalq Qadınlar Günü

Beynəlxalq Qadınlar Günü — Hər il 8 mart tarixində qeyd olunan Beynəlxalq İşçi Qadınlar Günü[1] olaraq da tanınan qadınların iqtisadi, ictimai və siyasi mübarizəsini, habelə ümumi olaraq qadınlara qarşı nəzakət, sevgi və məhəbbəti tərənnümünü ənənəvi hala gətirmiş bayram. 8 mart postsovet respublikalarında, habelə Anqola, Burkina-Faso, Qvineya-Bisau, Kamboca, Çin, Konqo, Laos, Makedoniya Respublikası, Monqolustan, Nepal, Şimali Koreya və Uqandada qeyri-iş günü sayılır. BMT də 8 martı beynəlxalq qadınlar günü kimi tanıyıb

Tarixi

Qadınların kişilərlə bərabər hüquqlu olmaq uğrunda apardığı mübarizənin təmsili başlanğıcı olaraq, 8 mart 1857-ci ildə ABŞ-ın Nyu-York şəhərində geyim sektorunda çalışan yüzlərlə qadının aşağı maaşa, uzun çalışma saatlarına, eyni zamanda pis iş şəraitinə etiraz olaraq tətil etməsi qəbul edilir. Lakin polis aksiyanın uzun sürməsinə izin verməyərək nümayişi dağıtdı.

8 mart 1908-ci ildə Nyu York Sosial-Demokrat Qadın Təşkilatının çağırışilə 15 min qadın, daha qısa çalışma saatı, kişilərlə bərabər əmək haqqı və səsvermə hüququ üçün nümayiş keçirdi. Nümayişdə ayrıca ilk dəfə olaraq dekret icazəsi istəyən qadınların şüarı “Çörək və Gül” idi. Çörək həyat eşqini, qarın toxluğunu, gül isə daha rifah həyat tərzini ifadə edirdi.

İlk Qadınlar Günü mərasimi 1909-cu ilin 28 fevralında Nyu Yorkda baş tutmuşdur; bu Amerika Sosialist partiyası tərəfindən Beynəlxalq Qadın Tikiş İşçiləri Birliyinin 1908-ci ilki tətilinin yada salınması münasibətilə təşkil olunmuşdu.[3]

1909-cu ildə isə Avropadaki qadınlar, fevral ayının son bazar gününü, fevralın 28-ni ilk qadın günü olaraq keçirdi.

1910-cu ildə 1857-ci il hadisələrdən 52 il sonra Danimarkanın Kopenhagen şəhərində keçirilən Qadın Sosialist İnternasyonalının qurultayında 1857-ci ilin 8 martında Nyu-Yorkda başlayan mübarizənin, qadın hüquqlarının genişləndirilməsi və qadın həmrəyliyinin simvolu olaraq Klara Setkin adlı bir alman sosialist qadını, Amerikada 8 martda yandırılaraq öldürülən 129 qadın işçinin xatirəsinə hər il 8 mart gününü Dünya Qadınlar Günü olmasını təklif etdi və bu təklifi qəbul edildi.[4]

Bəzi tarixçilərin fikrincə, 8 martın təqvimə qırmızı rəqəmlərlə düşməsinin səbəblərini bilmək üçün 1910-cu ildə həmin günün bayram kimi qeyd olunması təşəbbüsünü irəli sürmüş Klara Setkinin şəxsiyyətinə, xüsusən onun milli mənsubiyyətinə nəzər salmaq lazımdır. Yəhudi Klara Setkinin təklif etdiyi 8 Mart günü 1910-cu ildə yəhudilərin Purim bayramı ilə üst-üstə düşürdü (yəhudi təqvimində Purim bayramının yeri dəyişir). Purim bayramı isə yəhudilərdə qadın ağlı, eyni zamanda bu millətin özünümüdafiə haqlarını simvolizə edir. [Mənbə göstərin]

Bibliya rəvayətlərinə görə, miladdan əvvəl 480-ci ildə yəhudilərin Babil əsarətindən qurtulmasından sonra arzu edənlərin Qüdsə qayıtmasına icazə verilib. Amma “özünü tutmuş” yəhudilər bunun üçün tələsmirdilər. Bu vəziyyət iranlıları getdikcə daha çox narahat etməyə başlayırdı. İran ordusunun baş komandanı Aman İran şahı Kserksin yanına gedərək vəziyyəti ona danışır. Kserks isə bütün yəhudiləri qırmağı qərara alır. Kserksin arvadı, özünün yəhudi olduğunu hamıdan gizli saxlayan Esfir ərinin qəbul etdiyi qərarı dəyişdirməyə nail olur. Nəticədə İran şahının çıxardığı qərarda yəhudilərin deyil, onların düşmənlərinin öldürülməsi nəzərdə tutulur. Tezliklə yəhudilər antisemit iranlıları darmadağın edərək Amanın qulağını kəsirlər. Yeri gəlmişkən, indiyədək yəhudilər Purim bayramında Amanın qulağını rəmzləşdirən üçbucaq şirniyyat növü bişirirlər. Çox güman ki, Klara Setkinin təklifinin əsasında şəxsi maraqlar durub. İnqilabi hərəkatın da öz bayramlarının olması istəyi aydındır. Məsləkdaşlarını həvəsləndirmək, fəhlə kişilərlə yanaşı, qadınları da mübarizəyə qatmaq ağıllı və effektli ideya idi.[Mənbə göstərin]

1911-ci ildə Kophenagen qərarından sonra ilk dəfə olaraq 19 martda Avstriya, Danimarka, Almaniya və İsveçrə də bu bayram qeyd edilmişdir.

1914-cü ildə Rusiyada Beynəlxalq Qadınlar Günü martın 8-də baş tutdu, böyül ehtimalla ona görə ki, həmin gün bazar günü idi və beləliklə bu bütün ölkələrdə həmişə martın 8-i qeyd olunur. 1914-cü ildə həmin Günün mərasimi qadınların 1918-ci ilə kimi qazana bilmədikləri seçki hüququna həsr olundu.[5] 1914-cü ilin 8 martında Londonda Boudan Trafalqar meydanına doğru qadınların seçki hüququna dəstək yürüşü oldu. Silvia Pankurst (Sylvia Pankhurst) Çaring Kross stansiyasının qarşısında, nitq söyləməkçün Trafalqar meydanına gedərkən həbs olunmuşdu. 1917-ci il, fevralın son bazar günü (Yeni Stillə martın 8-nə düşür) Sankt-Peterbuqda Qadınlar Gününün qutlama nümayişləri Fevral İnqilabının əsasını qoydu. Həmin gün qadınlar Sankt-Peterburqda “Çörək və Sülh” üçün, I Dünya Müharibəsinin, Rusiyadakı ərzaq qıtlığının və Çarizmin son bulmasını tələb edərək tətilə çıxdılar. Lev Trotski yazırdı, “23 fevral (8 mart) Beynəlxalq Qadınlar günü idi və üfüqdə yeni mitinqlər və aksyalar görünürdü. Amma biz təsəvvür etmirdik ki, bu Qadınlar Günü inqilabın inaqurasiyası ola bilər. İnqilabi aksiyalar öncədən görünürdü amma tarixsiz şəkildə. Lakin səhər, əks göstərişlərə baxmayaraq tekstil işçiləri bir neçə fabrikdə işi tərk elədilər və tətilə dəstək verilməsini xahiş etməkçün öz nümayəndələrini göndərdilər… bu kütləvi tətilə apardı… hamı küçəyə axışdı”.

Oktyabr inqilabından sonra Bolşevik Aleksandra Kollontay və Vladimir Lenin bunu SSRİ-də rəsmi bayram elan etdilər amma 1965-ci ilə kimi iş günü idi. 8 may 1965-ci il fərmanıyla SSRİ Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti SSRİ-də Beynəlxalq Qadınlar Gününü qeyri-iş günü elan etdi, “kommunist quruluşunda Sovet qadınının görkəmli ləyaqətinin xatırlanmasıyla, Böyük Vətən Müharibəsi zamanı vətənin müdafiəsilə, onların ön və arxa cəbhədəki qəhramanlıq və fədakarlıqlarıyla və həmçinin insanlar arasındakı dostluğun möhkəmləndirilməsinə qadınların böyük töhvəsini vurğulamaqla və sülh uğrunda mübarizəylə. Amma yenə də, qadınlar günü başqa bayramlar kimi keçirilməlidir”.

1917-ci ildə Çar Rusiyasında qadınlar, pis həyat tərzinə qarşı “çörək və sülh” adlı nümayiş keçirdilər. 8 mart günü olan bu tətil, daha sonra digər Avropa ölkələrində də qeyd edilməyə başlandı.

1975-ci il dünya qadınları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məhz bu il, Beynəlxalq Qadınlar ili olaraq tarixə düşdü. Həmin ilin beynəlxalq qadın ili elan edilməsindən sonra BMT-də 1975-ci ilin 8 martını ilk dəfə Beynəlxalq Qadınlar Günü olaraq keçirildi. İki il sonra 1977-ci ildə isə nəhayət Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ümumi Qurultayında 8 mart, qadın hüquqları və beynəlxalq sülh günü olaraq qəbul edildi.[4][6]

Beynəlxalq Qadınlar Günü eyni zamanda qadın hüquqlarının genişləndirilməsinin və bu günkü qadının daha azad olmasının tarixi səbəblərinin xatırlanması üçün də xüsusi gündür.

Bütün bunları nəzərə alaraq, demək olar ki, 8 mart, sadəcə, qadınlar günü yox, qadın-inqilabçılar günüdür.

Qərbdə Beynəlxalq Qadınlar Günü ilk dəfə məşhur bir hadisə kimi 1977-ci ildən sonra, Birləşmiş Millətlərin Baş Assambleyası üzv ölkələri 8 martın BMT-nin dünya sülhü və qadın azadlıqları Günü kimi qəbul olunmasına dəvət etdikdən sonra müşahidə olunmuşdur.

Beynəlxalq Qadınlar Günü Azərbaycanda

Bayramınız mübarək
8 Mart Sovet İttifaqından qalma bayram olsa da, Azərbaycanda indiyədək qeyd edilir. Məhz qadınların kütləvi şəkildə savadlanması, müəyyən hüquqlara malik olması həmin dövrə təsadüf edir. Bəlkə də buna görədir ki, 8 Mart digər sosializm mənşəli bayramlardan fərqli olaraq, artıq müstəqillik qazanmış keçmiş SSRİ respublikalarının təqvimindən bu günə qədər silinməyib.

1998-ci ildə Azərbaycanda Qadın Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi yaradılıb. Azərbaycan həm də Avropa Şurasının qadınlarla bağlı bürosunda təmsil olunur, BMT-nin qadın məsələləri üzrə komissiyasının tam hüquqlu üzvüdür. 1995-ci ildə isə Azərbaycan rəsmi şəkildə qadınlara qarşı münasibətdə ayrı-seçkiliyin bütün formalarının aradan qaldırılması haqqında beynəlxalq konvensiyaya qoşulub.

Hər il bayram günü ərəfəsində dövlət başçısı 8 mart – Beynəlxalq Qadınlar günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarına təbrik[7] ünvanlayır, Azərbaycan qadınlarının bir qrupuna fəxri adlar verir[8], digər bir qrupu isə orden və ya medallarla təltif edir[9].

Rəsmi BMT mövzuları

İl Mövzu[10]
1996 Keçmişin qeyd olunması, Gələcək üçün planlaşdırma
1997 Qadınlar və Sülh cədvəli
1998 Qadınlar və İnsan haqları
1999 Qadınlara qarşı Zorakılıqdan Azad Dünya
2000 Sülh üçün Birləşən Qadınlar
2001 Qadın və Sülh: Konflikt idarəsində qadınlar
2002 Əfqan Qadınları Bu Gün: Reallıqlar və İmkanlar
2003 Gender Bərabərliyi və Minilliyin İnkişaf Hədəfləri
2004 Qadınlar və HİV/QİÇS
2005 2005-dən sonra Gender Bərabərliyi; Daha Təhlükəsiz Gələcəyin İnşası
2006 Qadınlar Qərar qəbulu Prosesində
2007 Qadın və Qızlara qarşı Zorakılıq hallarının Cəzasız qalmasının Sonlandırılması
2008 Qadın və Qızlara inestisiya
2009 Qadınlar və Kişilər Qadın və Qızlara qarşı Zorakılıq əleyhinə birləşirlər
2010 Bərabər Haqlar, Bərabər İmkanlar: Hamı üçün inkişaf
2011 Təhsil, Təlim, Elm və Texnologiya üçün Bərabər çıxış imkanı: Qadınlara Layiqli iş üçün Çıxış yolu
2012 Kənd Qadınlarına gücləndirilməsi, Kasıbçılıq və Aclığa Son
2013 Vəd vəddir: Qadınlara qarşı Zorakılığa Son qoymaq üçün Hərəkət Vaxtıdır
2014 Qadınlar üçün Bərabərlik Hamı üçün İnkişafdır
2015 Qadınların güclənməsi Bəşəriyyətin güclənməsidir: Çək şəklini!

Analar günü
Amma dünyanın bir çox ölkələrində müxtəlif vaxtlarda qeyd olunan Analar günü bayramı var. Avstraliya, Belçika, Danimarka, İtaliya, Türkiyə, Finlandiya, ABŞ və Yaponiyada Analar günü mayın ikinci bazar gününə düşür. Hindistanda oktyabrın əvvəllərində on əli olan Durqa adlı ana-ilahənin şərəfinə on günlük Durqa Puca bayramı keçirilir. İspaniya və Portuqaliyada anaları dekabrın 8-də, Fransa və İsveçdə isə mayın sonuncu bazar günündə təbrik edirlər. Amma analar günü ən orijinal şəkildə Serbiyada qeyd edilir. Miladdan 2 həftə əvvəl qeyd olunan həmin bayram günündə sübh tezdən uşaqlar analarının yatağına yaxınlaşıb onu çarpayıya bağlayırlar. Ana əsirlikdən qurtulmaq üçün bir gün əvvəldən balışının altında hazır qoyduğu hədiyyələri balaca “quldurlar”a verməli olur. 8 Martın beynəlxalq qadınlar günü elan edilməsi haqda qərar 1910-cu ildə, sosialist qadınların Konpenhagendə keçirilən ikinci beynəlxalq konfransında qəbul edilib. Bayram ilk dəfə 1911-ci ildə ABŞ-da və bir sıra Avropa ölkələrində qeyd olunub. 8 mart 1966-cı ildə SSRİ rəhbəri Leonid Brejnevin sərəncamı ilə qeyri-iş günü və dövlət səviyyəli bayram elan edilib.

Rahilə DÖVRAN.”Gözəl bayramınız, mübarək olsun!”

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

8- MART
Cəmi xanım FB – dostlarımın, sevimli kolleqalarımın, əziz ana- bacılarımızın 8-MART QADINLAR BAYRAMINI təbrik edirəm

Səkkiz mart səhəri,günəş al, zərrin,
Gözü aydın olsun qız, gəlinlərin.
Bu gün bayramıdır, – gül sevənlərin,
Analar, bacılar gülə tutulsun,
Gözəl bayramınız, mübarək olsun!

Hamının əlində çiçək var, gül var,
Sevgi təlaşında ərlər, oğullar.
Çox sevən edəcək, busədən nübar,
Qoy qəlblər fərəhlə,sevinclə dolsun,
Gözəl bayramınız,mübarək olsun!

Dil açıb danışır, bü gün hər çiçək,
Ana da, bacı da,bu gün tər çiçək.
Sən də hədiyyə et, bu gün bir çiçək
Sevən sevdiyindən gül- çiçək alsın,
Gözəl bayramınız, mübarək olsun!

Incəlik, zəriflik, duyğu bayramı,
Necə nəşəlidir, xoşbəxtdir hamı.
Gül açıb Dövranın çağlar ilhamı,
Bu çələng hər kəsə hədiyyəm olsun,
Gözəl bayramınız, mübarək olsun!…

ABŞ Illinoys Universitetinin professoru Muhəmməd Babados Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində fermerlələ seminar-müşavirə keçirib

\

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin Aqronomluq fakültəsində ABŞ Illinoys Universitetinin professoru Muhəmməd Babados aqrar sahədə çalışan alimlərin, fermerlərin, torpaq mülkiyyətçilərinin və iş adamlarının iştirakı ilə işgüzar seminar-müşavirə keçirib. Əvvəlcə Universitetin rektoru, AMEA-nın müxbir üzvü, professor İbrahim Cəfərov təhsil müəssisəsinin mövcud durumu, burada olan təhsil-təcrübə şəraiti və ən müasir laborotoriyalar barədə, həmçinin yüksək səviyyəli kadr potensialı haqqında iştirakçılara ətraflı məlumat verib.
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Qalib Rəhimli gundelik.info-ya bildirib ki, seminar-müşavirədə Tərtər, Samux, Goranboy, Şəmkir, Göygöl, Daşkəsən, Qazax və Tovuz rayonundan 40 nəfərdən artıq fermer, torpaq mülkiyətçisi və iş adamı iştirak edib. Bildirilib ki, gün açıq tarla şəkilində məhsul yetişdirmək ekoloji tarazlığın pozulması nəticəsində xeyli çətinləşib. Gözlənilməz iqlim dəyişiklikləri, qəfil xəstəliklər fermerləri çıxılmaz vəziyyətə salıb. Amerikalı professor bütün bunların qarşısının elmi şəkldə alına biləcəyini, bu baxımdan torpaq mülkiyyətçisinin və alimlərin üzərinə düşən vacib amilləri söyləyib. Seminar müşavirədə Aqronomluq fakültəsinin bitkiçilik və bitki mühafizəsi kafedrasında bitkilərdə xəstəlik törədici göbələk, bakteriya və virusların müəyyənləşdirilməsi və onlara qarşı mübarizə tədbirlərinin hazırlanması məqsədilə Almaniyadan 50 (əlli) min avro dəyərində müasir standartlara cavab verən xəstəliklərin diaqnostikası laboratoriyası haqqında da danışılıb. Deyilib ki, bu laborotoriya sahibkara kifayət qədər kömək etmək iqtidarındadır. Həmin laboratoriyada bitki xəstəliyinin analizi yerinə yetirilir. Bölgə fermerləri bu laboratoriyadan səmərəli şəkildə istifadə edə bilərlər və hazırda istifadə edənlər də var.
Bu gün mövcud tədris planlarının beynəlxalq təhsil proqramları ilə üst-üstə düşməməsi müvafiq sahələrdə, o cümlədən bitki mühafizəsi ixtisası üzrə kadr hazırlığının dövrün tələblərinə uyğun formada təşkilində əsas problemlərdən biri hesab olunur. Bu baxımdan seminar-müşavirənin məqsədi həm də bitki mühafizəsi üzrə kadr hazırlığını, təcrübəni, tədris proqramını beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması və aparıcı aqrar yönümlü xarici ali təhsil müəssisələrinin proqramları ilə unifikasiyası, əmək bazarının tələblərinə uyğun ixtisaslı kadrların hazırlanması məsələlərini müzakirə etmək olub. Həmin laboratoriyada hər hansı bbitki xəstəliyinin analizi yerinə yetirilir.
Professor Muhəmməd Babadostos bir neçə gün ərzində bölgənin bitkiçiliklə məşğul olan təsərrüfatlarında da olub, elmi və təcrübi məsləhətlərini bir daha sahədə fermerlərə deyib.

Hacı Seyid Əyyub Əyubbovu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (8 mart 1956-cı il)

Bu gün 8 Mart 1956-cı ildə Ağdam rayon İlxıçı kəndində dünyaya göz açan istəkli ziyalımız Mingəçevir Turizm Kollecinin direktoru iqtisad elmlər doktoru professor Hacı Seyid Əyyub Əyubbovun doğum günüdü.

Hörmətli cənab professor Sizi bugünkü doğum gününüz münasibətiylə səmimi qəlbdən təbrik edir keçdiyiniz bu şərəfli ömür yolunda həyatda ən gözəl şirin nemət olan uzun ömür cansağlığı ən asası ailə xoşbəxtliyi və firavançılığı arzu edirəm.
O gün olsun 100yaşınızı düşmən tapdağı altında olan doğma vətənimizdə Ağdam və Kəlbəcərdə görüşüb keçirmək arzusuyla….
DOĞUM GÜNÜNÜZ MÜBARƏK

Hörmətlə:
Dərin hörmət və ehtiramla
Tələbəniz: Əli Musa

“YENİ UĞURLAR SORAĞINDA”

Müasir məktəbin əsas vəzifəsi hər bir şagirdin bacarığını aşkar etmək, yüksək texnoloji, rəqabətli dünyaya hazır olan şəxsiyyət yetişdirməkdən ibarətdir. Bu şərəfli missiyanı böyük məsuliyyətlə yerinə yetirən müəllimlər təhsil ordusunun müsəlləh əsgərləridir. Sumqayıt şəhər Z.Hacıyev adına 17 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi Arzu Çobanova gənc müəllimdir. Gənc olmasına baxmayaraq işlədiyi müddət ərzində təlim metodlarından fəaliyyətində yaradıcılıqla istifadə etməsi, dərsləri yüksək səviyyədə qurmaq bacarığı, şagirdlərə fərdi yanaşma tərzi, təcrübə ilə nəzəriyyənin vəhdətinə xüsusi diqqət yetirməsi, onu həm məktəbin, həm valideynlərin, həm də şagirdlərin sevimlisinə çevirib. Şagirdlərinə ən böyük tövsiyəsi ana dilini mükəmməl mənimsəməkləri, vətənə layiq, gərəkli şəxsiyyətlər kimi böyümələri olan Arzu Çobanova üçün də ən vacib iş şagirdin bilik səviyyəsinin yüksəldilməsi, onun tərbiyəsinin formalaşmasıdır. Hər bir dərsi açıq dərs çərçivəsində quran müəllimin maraqlı və yaddaqalan dərslərindən biri də onun 8 a sinfi ilə Azərbaycan dili fənni üzrə “Tamamlıq” mövzusunda keçirdiyi açıq dərsi idi.
İlk dəqiqələrdə şagirdlər açıq dərsdə iştirak edən məktəbin direktoru Mehriban Nəcəfova və məktəbin bir qrup müəllimlərini salamladılar. Şagirdlərdə bilik və bacarığı, məntiqi, şifahi nitq mədəniyyətini, ana dilimizə məhəbbəti, vətənpərvərliyi, xeyirxahlığı inkişaf etdirmək məqsədilə müəllim dərsin motivasiyasını təqdim etdi. Elektron lövhədə göstərilən şəkillərdə “Ana nə edir? sualı öz əksini tapmışdı. Şagirdlər müxtəlif versiyalarla verilmiş sualları məntiqli və dolğun fikirlərlə cavablandırdılar. Cavablar dinlənildikdən sonra sinif “Rəssamlar”, “Memarlar”, “Şairlər”, “Bəstəkarlar”, “Yazıçılar” adlı qruplara ayrıldı. Hər qrupa iş vərəqləri paylanıldı. Hansı sözlər tamamlıq ola bilər? Tədqiqat sualı ilə tanış olan şagirdlər böyük maraqla öz tədqiqatlarına başladılar. Əsas məqsəd ismin hallarını, vasitəsiz, vasitəli tamamlığı yada salmaq, “Nə?” sualına cavab verən tamamlığı mübtədadan necə fərqləndirmək idi. Dərsin ikinci mərhələsində hər qrup üçün ayrıca tablolar ayrıldı. Qruplara tapşırıqlar verildi.
“Rəssamlar” qrupunun işi: verilmiş sözləri cümlədə ismin müxtəlif hallarında olmaq şərti ilə tamamlıq vəzifəsində işlədin – ərazi, kömür, lövhə, meşə, pələng, papaq, tüfəng. Verilmiş bayatılardan tamamlıqları seçib yazın.
“Memarlar” qrupunun işi: verilmiş sözləri cümlədə ismin müxtəlif hallarında olmaq şərti ilə tamamlıq vəzifəsində işlədin – çətir, bitki, aşiq, bağban, armud, bayraq, qapaq. Verilmiş yalıntmaclardan tamamlığı seçib yazın.
“Şairlər” qrupunun işi: verilmiş sözləri cümlədə ismin müxtəlif hallarında olmaq şərti ilə tamamlıq vəzifəsində işlədin – şənlik, təxribat, gerb,dəyirman, yeşik, hörük, fasilə. Verilmiş laylalardan tamamlığı seçib yazın.
“Bəstəkarlar” qrupunun işi: verilmiş sözləri cümlədə ismin müxtəlif hallarında olmaq şərti ilə tamamlıq vəzifəsində işlədin: daş, çiçək, drijor, əjdaha, kubok, parta, sertifikat. Verilmiş təmsildən tamamlıqları seçib yazın.
“Yazıçılar” qrupunun işi: verilmiş sözləri cümlədə ismin müxtəlif hallarında olmaq şərti ilə tamamlıq vəzifəsində işlədin – qapı, dovşan, stəkan, şəkil, baba, torpaq, bağça. Verilmiş atalar sözlərindən tamamlıqları seçib yazın.
Kiçik qrupların təqdimatlarının dinlənilməsi müsahibə şəklində keçirildi. Cavablar müqayisə edilərək hansı qrupun daha səmərəli işlədiyi aşkara çıxarıldı. Hazırlanmış işlər qrupların liderləri tərəfindən təqdim edildi. Müzakirələr, fikir mübadiləsi, faktlar əsasında nəticə çıxarıldıqdan sonra yaradıcı tətbiqetməyə başlanıldı. İşin yekun nəticələri qiymətləndirmə tablosunda əks etdirildi.
Sonda məktəbin direktoru Mehriban xanım Nəcəfova tərtib etdiyi maraqlı və məntiqi suallar vasitəsilə şagirdlərlə dialoq qurdu. Suallar geniş və məntiqli şəkildə cavablandırıldı. Məktəbin direktoru yüksək səviyyədə hazırlanmış dərsə görə müəllimə və şagirdlərə təşəkkür etdi, onlara yeni uğurlar arzuladı. Vurğuladı ki, Ümummilli lider Heydər Əliyevin dediyi kimi “Təhsil hər bir dövlətin, ölkənin, cəmiyyətin həyatının, fəaliyyətinin mühüm bir sahəsidir”. Bu gün əsas məqsəd şagird interaktivliyini ön plana çəkmək, özünəinam hissini artırmaq üçün onlara subyekt kimi yanaşmaqdır. Bu istiqamətdə biz müəllimlər şagirdlərimizə bir bələdçi kimi düzgün istiqamət verməyi bacarmalıyıq. Yalnız o zaman gözəl nəticələr əldə edə, vətənpərvər övladlar formalaşdıra bilərik.
Müdrüklərimizin belə bir kəlamı var, “Əgər insanın qəlbi sevinc hissi ilə döyünürsə, o Allah sevgisi, Allahın lütfidir”. Şagirdlərinin naliyyətlərindən qəlbi sevinc hissi ilə döyünən Arzu Çobanova Allahın bəxş etdiyi sevgini və lütfi xalqın övladlarına bəxş etdikcə hər sabahını böyük şükranlıqla açır. Bu şükranlıq onu yeni uğurlara, yeni arzulara aparır…

Nisə Qədirova,
şairə-publisist, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“Qızıl Qələm” Media Mükafatları laureatı

“Azərikimya” İstehsalat Birliyində 8 mart–Beynəlxalq Qadınlar günü münasibətilə əmək göstəricilərinə görə fərqlənən kimyaçı qadınlar mükafatlandırılmışdır

“Azərikimya” İstehsalat Birliyinin konfrans zalında 8 mart – Beynəlxalq Qadınlar günü münasibətilə istehsalatda və ictimai işlərdə fərqlənən kimyaçı qadınıarın mükafatlandırıl¬ması ilə əlaqədar tədbir keçirilmişdir.
Tədbiri giriş sözü ilə “Azərikimya” İstehsalat Birliyinin Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri Vaqif Ömərov açaraq, “Azərikimya” İB-də kimyaçı qadınlara yaradılmış normal iş və təhlükəsiz əmək şəraitindən, göstərilən diqqət və qayğıdan danışmış, onları bu sevimli bayram münasibətilə təbrik etmişdir.
“Azərkimya” İB-nin Müşahidə Şurasının sədri, Milli Məclisin deputatı Muxtar Babayev xanımları bayram münasibətilə təbrik etmiş, onlara ən xoş arzularını çatdırmışdır. Qeyd olunmuşdur ki, bu gün respublikamızda qadınların cəmiyyətdəki rolu ilə bağlı dövlət siyasəti səmərəli şəkildə həyata keçirildiyindən və onların dövlət quruculuğunda, elm, mədəniyyət, təhsil, səhiyyə, idman və digər sahələrdə geniş təmsil olunmalarına xüsusi önəm verildiyin-dən, qadınların cəmiyyətdəki rolu daha da yüksəlmiş və fəaliyyət dairələri xeyli genişlənmişdir. Bu istiqamətdə atılan uğurlu addımlar, qəbul edilən qərarlar, imzalanan fərmanlar Azərbaycan qadınının cəmiyyətimizdə öz layiqli yerini tutmasında mühüm rol oynamışdır.
Tədbirdə Birliyin struktur bölmələrinin müxtəlif sahələrində çalışan, əmək göstəricilərinə görə fərqlənən, fəaliyyət yerlərində digərlərinə nümunə olan və ictimai işlərdə fəallıqları ilə seçilən xanım əməkdaşlar rəhbərlik və Həmkarlar İttifaqı Komitəsi tərəfindən fəxri fərman və qiymətli hədiyyələrlə mükafatlandırılmış, onlara möhkəm can sağlığı, sevinc dolu günlər və fəaliyyətlərində uğurlar arzulanmışdır.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

Təbrik edirik!

Yazıçı, şairə, publisist, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü Rahilə Veysəllinin imzası ən azından sum¬qa¬yıtlı oxuculara “Ruh didərgin, can ağlayır”, “Dünyada bir mizan var”, “Mən demirəm, ürək deyir”, “İkiyə bölünmüş dünyam” adlı şeirlər, “Vətən fədaisi” və “Həsrət yanğısı” adlı bədii-publisistik, “Dərd şələsi” adlı iki hissəli povestlər kitabından yaxşı tanışdır. Göründüyü kimi Rahilə xanım Veysəllinin yaradıcılığı ədəbiy-yatın bütün janrlarını əhatə edir və sadalanan səkkiz kitab da son səkkiz ildən də az bir müddət ərzində nəşr edilərək oxucuların ixtiyarına verilib.
Dünən – martın 6-da gözəl bir xəbər aldıq. 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar günü ərəfəsində Rəhilə xanım Veysəlli Azərbaycan Kütləvi İnformasiya Vasitələri İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin qərarı ilə səmərəli ədəbi-bədii və publisistik yaradıcılığına görə “Qızı qələm” Media mükafatına layiq görülüb.
Qələm dostumuzu bu mükafatla təltif olunması münasibətilə təbrik edir, yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

ÇARASI YOXDUR

“Qəzəllərim ” – silsiləsindən

Mübtəla olduğum dərdin, bilirəm, çarası yoxdur,
Bu könül, qəlb dərdidir ki, bədəndə yarası yoxdur.

Edib sərgərdan məni eşq, çəkilibdir ərşə yuxum,
Qəm, kədər tüğyan eyləyir, heç ardı- arası yoxdur.

Gur axan qoşa çeşmədir, qan ağlayan ala gözlər,
Itiribdir öz nurunu, didəmin qarası yoxdur.

Hər təbib yazdı bir nüxsə, eyləsinlər dərdə əlac,
Hamıya agah oldu- hey, cibimim parası yoxdur.

Vardır Dövrançün çox ünvan, gər dönərsə sevdasından,
Onun üz tutub getməyə, görən “harası” yoxdur?…

İSTƏYİR

“Qəzəllərim” – silsiləsindən

Yenə coşdu dəli könlüm, xoş kəlmə duymaq istəyir,
Öz sevgisin, məhəbbətin, aləmə yaymaq istəyir.

Eşqi, sevdası naminə, tutub bədbin yaxasından,
Həsrətin, qəmin, kədərin, gözünü oymaq istəyir.

Vermişdi zalım fələyə, hər fürsəti qəmli könül,
Çatdı qisasın zamanı, xoş anın “saymaq” istəyir.

Aqillər doğru söyləmiş, hər gecənin- gündüzü var,
Hicran qəhri çəkmiş ürək, vüsaldan doymaq istəyir.

Qoy dillərdə dastan olsun, məhəbbəti bu Dövranın,
Öz əhdi- peymanı ilə, doğru iz qoymaq istəyir.

Azərbaycan şairi və tərcüməçisi Xaqani Qayıblı ilə oxucuların görüşü keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Sumqayıt şəhər Poeziya evində Estoniyada yaşayıb yaradan tanınmış Azərbaycan şairi və tərcüməçisi Xaqani Qayıblı ilə oxucuların görüşü keçirilib.
Tədbirdə şairin yaradıcılığı və fəaliyyəti haqqında ətraflı məlumat verilib, video-çarx nümayiş olunub, şeirləri dinlənilib, Aşıq Cahangirin və Elməddin Məmmədlinin ifasında saz havaları səslənib.
Daha sonra ədəbiyyatşünas- alim, professor Rüstəm Kamal, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Adilə Nəzər, ustad şair Əlisəmid Kür, tanınmış teleaparıcı, şairə Çiçək Mahmudqızı, qocaman jurnalist Həmzəli İlyaslı, şairlər Nurafiz Hüseynli, Fərqanə Mehdi, Yağmur Xəzan və digərləri çıxış edib, Xaqani Qayıblı yaradıdıcılığının səciyyəvi xüsusiyyətləri, xalq ədəbiyyatı, aşıq-ozan sənəti baxımından dəyərindən bəhs edərək uğurlar arzulayıblar.
Görüşün sonunda Xaqani Qayıblı tədbir iştirakçılarına təşəkkürünü bildirərək yeni şeirlərini təqdim edib.
Qeyd edək ki, Xaqanı Qayıblı Avropada məşhur olan Tartu universitetinin əməkdaşı, Estoniya prezidentinin türk dilləri üzrə tərcüməçisidir. Uzun illərdir Estoniyada Azərbaycan mədəniyyətinin və ədəbiyyatının təbliğində əhəmiyyətli fəaliyyət göstərib, sanballı elmi tədqiqatlar aparıb. Bir sıra nüfuzlu elmi cəmiyyətlərin və yaradıcı qurumların üzvü olan X. Qayıblı Azərbaycanın görkəmli qələm adamlarının əsərlərini eston dilinə tərcümə edib. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olan X. Qayıblının ana dilimizdə 3 şeir kitabı işıq üzü görüb.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin şəbəkəsinə daxil olan uşaq incəsənət və musiqi məktəblərində silsilə tədbirlər keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin şəbəkəsinə daxil olan uşaq incəsənət və musiqi məktəblərində silsilə tədbirlər keçirilib.
İdarə rəisi Mehman Şükürov Sumqayıt şəhər uşaq incəsənət və musiqi məktəblərinin kollektivləri ilə görüşüb. Görüş zamanı müəssisələrdə ixtisarların aparılması, maliyyə problemləri, Novruz bayramının təşkili, şəhərdə keçiriləcək festivallar və digər mövzularda söhbətlər aparıb, kollektivin suallarını cavablandırıb.
Daha sonra Mehman Şükürov S.Rüstəmov adına UİM-də 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə keçirilən tədbirə qatılıb.
Bayram tədbirində 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Gününün yaranma tarixi ilə bağlı ətraflı məlumat verilib, məktəbin müəllim və şagird kollektivinin ifasında xalq və bəstəkar mahnıları, musiqi nömrələri ifa olunub, milli rəqslər izlənilib.
Tədbirdə çıxış edən idarə rəisi Mehman Şükürov kollektivi təbrik edib, xoş arzularını çatdırıb.
Zəngilan rayon nümayəndəliyi və Ağsaqqallar Şurasının birgə təşkilatçılığı ilə 4 saylı orta məktəbdə şair Oktay Zəngilanlının görüşü keçirilib.
Tədbirdə şairin yaradıcılığı haqqında geniş məlumat verilib, şagirdlərin ifasında şairin müxtəlif illərdə yazdığı şeirləri dinlənilib, musiqi nömrələri ifa olunub.
Görüşdə çıxış edən qonaqlar Oktay Zəngilanlıya yaradıcılığında uğurlar diləyib, xoş arzularını çatdırıblar.
Sonda şair çıxış edərək tədbirin təşkilində əməyi olan hər kəsə təşəkkür edib və şeirlər ifa edib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində 8 mart Beynəlxalq Qadınlar Günü qeyd olunub

Qadın adı zəriflik və gözəllik rəmzi kimi həmişə uca tutulub. Azərbaycan qadını bütün dövrlərdə öz zəkası və əzmi ilə milli-mənəvi dəyərlərin yaşadılmasında müstəsna xidmətlər göstərib.
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Qalib Rəhimli Gundelik.info-ya bildirib ki, bu fikirləri Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru İbrahim Cəfərov 8 mart Beynəlxalq qadınlar günü münasibəti ilə keçirilən yığıncaqda səsləndirib.
Universitetein qadın üzvlərinin iştirak etdiyi yığıncaqda çıxışı zamanı ali təhsil ocağının rektoru İbrahim Cəfərov onu da bildirib ki, tariximizin və mədəniyyətimizin neçə-neçə şanlı, parlaq səhifəsi məhz qadınların adı ilə bağlıdır. Azərbaycan qadını dünyaya bəşəriyyətin mədəni fikir xəzinəsinin incilərini yaradan ədəbi şəxsiyyətlər, görkəmli elm və sənət adamları, tanınmış siyasi xadimlər bəxş edib. Elə bizim ADAU ailəsində də bu cür qadınlar az deyil.
Sonra Azərbaycan qadınının həyatını əks etdirən video çarxa baxılıb. Universitetin rektorunun əmri ilə daha fəal qadınlara fəxri fərman, və gül hədiyyə edilib. Bütün xadimlərin əmək haqqını isə bir aylıq 40 manat artırılıb. Ümumilikdə universitetdə çalışan qadınların hər birinə gül bağışlanıb. Kimsə toplantıdan hədiyyəsiz çıxmayıb.
Sonda ADAU-nun özfəaliyyət dərnəyinin üzvləri geniş konsert proqramı ilə bir daha xanımların bayramını təbrik edib.

Həyat dolu “fədai”

“Mərhəmət elçisi” jurnalının təsisçisi və direktoru
Tahirə xanım İsmayılovaya həsr edirəm

Əziz və sevimli Tahirə xanım, insanların xislətindəki istedad – Allahın onlara bəxş etdiyi ən böyük nemətdir. İstedad insanın dünyagörüşü və yetkinlik səviyyəsi nisbətində təzahür edir.
Vətənimizdən uzaqlarda yaşayan neçə-neçə insanların sizin təsis etdiyiniz bu jurnala – “Mərhəmət elçisi” jurnlına ehtiyacları vardır. İnsan yalnız sevib-seçdiyi məsləklə özünü ifadə edir. Dünya və axirət barəsində fikir və düşüncələrini sevib-seçdiyi məsləklə reallığa çevirir, qazandığı uğurları çevrəsindəki və çevrəsindən uzaqlarda yaşayan insanlarla bölüşür. Sizin seçdiyiniz məslək – insandan istedadla yanaşı, elm, fəhm, bəlağət, şövq və böyük zəhmət tələb edir. Etiraf etsək ki, anaların qayğıları çox olur, onda bu işin mahiyyətini daha yaxşı anlamış olarıq. Həmd olsun Allaha!
Lakin axirətin savabı saleh əməllərlə qazanılır. Bunu yaxşı qiymətləndirərək Allah isminin ehtiva etdiyi bütün mənaları düşünərək yaşayıb-yaradan seçmə vətəndaşlarımızın bəşəri arzularından və qayğılarından bəhs etmək və yazmaq nə qədər qürurvericidirsə, bir o qədər də məsuliyyətlidir. İnsanın xoşbəxtliyi zəhmətinin bəhrəsini gördüyü anlardır. Allahın sizə bəxş etdiyi ilhamla saniyələrə və dəqiqələrə ilham qatdiniz. Ömür payınızı ölümsüz saatlarla mənalandırıb axirət üçün “azuqə” topladınız, həmd olsun Allaha!
Fədakar insanların təcrübələrindən bəhrələnərək onları zikr etmək insanın şərəfli adına ən böyük ehtiramdır.
Böyük Azərbaycanı idarə edən şərəfli vətəndaşlarınızın işlərindəki uğurlardan, gördüyü məhtəşəm işlərdən, cəbhə bölgəsində keçirtdikləri hiss və həyacanları əks etdirən rəngarəng şəkillərlə anamız dünyanın hər nöqtəsinə çatdırmaq elə sonsuza gedən yolçuluqdur.
Heç bir qonşuluğun fərqinə varmadan bizimlə müharibə edən erməni ordusu – iblisin əsgərləridir.
İnsan dünya evinin müvəqqəti qonağı – axirətinsə əbədi sakinidir. Allahın rəsulu (s) buyurur: “Dünya” lənətlənmişdir; orda Allahın dost tutduğu insanlardan, alimlərdən, elm öyrənənlərdən başqa – hər şey lənətlənmişdir”
İnsan yaradılış aləminin hədəfi və böyük məsuliyyət sahibidir. İnsan ruhi və mənəvi mükəlləfiyyət daşıyır. Siz, Tahirə xanım, bu xüsusda süstlük etməyərək şərəfə nail oldunuz. Həmd olsun Allaha!
Təkcə dünya işlərinin səhmana düşməsi – hələ dinin təşəkkül tapması demək deyildir. Belə bir hədis var: “Kişilər iffətli olmalıdırlar ki, qadınlar da iffət və izzət sahibi olsunlar” Qadınlar da hər bəla və müsubətlərdə səbrli və şükran olmalıdırlar. Allah bəzən qadınlarımızın sükür və səbrini imtahan etməkçün verdiyi əmanət və bəxşişi geri alır. Buna misal olaraq mənfur qonşularımız ermənilərlə müharibədə şəhid olan oğul və qızlarımızı göstərə bilərik .
Zəhmətkeş Tahirə xanım, mənim sizinlə qısa görüşüm ərzində nədənsə bu hədisi-şərif yadıma düşür: “Sabah edərəm deyənlər – həlak oldu”.
İşinizdəki ilhamı siz yalniz Allahın razı olduğu bəndələrinin işıqlı əməllərindən alırsınız. Həmd olsun Allaha!
Həqiqətən insanın xoşbəxtliyi – saniyə və dəqiqələrin qiymətini bilməklədir. Ömrün “ölümsüz anları” bununla mənalanır, bununla həyat tapır.
İnsan Allah nurunun hansı əməli nəticəsində təcəlli edəcəyini bilmədiyindən daim intizar və əndişədədir. Sizin mənimlə telefon söhbətlərinizdə belə, mənə elə gəlir ki, “ötən anların, keçən zamanın sürətindən bəhs edirsiniz. Həmd olsun Allaha!
Əziz və mehriban Tahirə xanım, sizi “8 Mart Beynəlxalq Qadınlar günü“ münasibətilə təbrik edir, sizə can sağlığı, ailə səadəti və xoşbəxtlik arzulayıram.

Böyük hörmət və ehtiramla,

Ulduzə Süleyman qızı Nəsir,
Respublikanın Əməkdar artisti,
şairə-publisist.

Sözün ilahi qüdrəti

M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının rektoru,
AMEA-nın müxbir üzvü, “Mərhəmət elçisi” jurnalının baş direktor və baş elmi məsləhətçisi, əməkdar elm xadimi Nərgiz Paşayevanın ictimai-siyasi fəaliyyətinə həsr edirəm.

Dilin sözü Allahı zikr etmək, kainatın Rəsuluna (s.ə.v) salavatlar göndərmək, Allahdan kömək, imdad diləmək, varlıqda da, darlıqda da şükr etmək, Allahın verdiyi ruziyə qane olmaq, sözün haqqı – ədalət, haqlı olduğu təqdirdə qarşıdakına haqq vermək, dilin sözü məhəbbət, dostları incitməmək. Dilin sözü nəsihət, fayda vermək, Allah, Allah söyləmək, dua etmək!
Dilin sözü – yolunu azana hikmətlə həyat vermək! Dilin sözü – yoxsullaşan varlıya ümid vermək! Səbirsizə “dur” demək, xəstəyə ümid vermək. Dilin sözü – yolunu azana yol göstərmək!
Dilin ən gözəl zikri xanımlar xanımı Fatimeyi-Zəhranı (ə) haqqıyla mədh etmək!
Əziz və möhtərəm Nərgiz xanım, yuxusuz gecələrdə cənnət arzusu ilə sözlərin keşiyində durdunuz. Siz olmadan sözlər dil açmırdı, danışmırdı. Nə sizə, nə də bizə – heç bir şey anlatmırdı. Qayğıkeş ana kimi sözlərin keşiyində durdunuz.
Dilimizin qapısına bu əsrdə təzə açar tapdınız. Siz yaxşı bilirdiniz ki, dil bizi ən doğru olana “Allah”ın nuruna çatdıraçaq.
Sözlər müstəqil şəkildə bir şey anlada bilməzlər. Yeni sözlərlə, bəşəri terminlərlə dilimizə bəzək vurub sözləri məna ilə parlatdınız! Sözləri, kəlmələri ritmə salıb incəliklə qurdunuz. Dilimizin yazı üslubuna yeni rənglər qatdınız. Xalqın sizə olan sevgisini hikmətlə qazandınız.
“Cahildən elm alınmaz” söyləmiş aqillərimiz. Dil bizi Allaha qovuşdurmayınca islami təfəkkürə sahiblənə bilmərik. Söz insanın cövhəridir. İnsanları paklığa, gözəl işlərə, xeyirxahlığa səsləyir. Uca Allah bizi əvvəlcədən – islamın mücahidi olaraq yaratmışdır. Dilimizin zənginliyi ilahi təfəkkürün çoxluğuna dəlalət edir.
Yeni, bəşəri sözlərlə – təfəkkürümüzə nur saçdınız. Bu sizin Allahla rabitənizin qırılmaz tellərlə bağlı olduğunun göstəricisidir.
Həqiqətən təfəkkür etmək əxlaqın təzahürüdür. İnsanların sevib seçdiyi sənət onların hansı vəsfdə olduğunu əks etdirir.
Yüz ölçüb, bir biçərək Moskva Dövlət Universitetinin adını-şöhrətini ölkəmizdə sözlə işin vəhdətilə göylərə qaldırdınız. Qədirbilən uca Allah yuxusuz gecələrdə Sizin bu cövrü görüb ellərin sevgisinə sevgisini qataraq Sizi öz lütfilə sevindirdi. M.V.Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının rektoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçildiniz, Respublikamızın Əməkdar Elm Xadimi Fəxri adına layiq görüldünüz. Həmd olsun Allaha!
Əziz və sevimli Nərgiz xanım, Sizin məqalələrinizi oxuduqca ürəyim qürurla dolur. Çünki Allahın “Ol” sözünə aşiq olanlar özünü tamamən unudur, şikayət etmədən usanmadan zamana gülümsəyir, onun hər anından istifadə edərək qazandığı “azuqə”ni Allahına göndərir!
Elmi-təşkilati işlərinizdəki dəqiqlik, nizam, zövq, uğurlar gərgin əməyin Allah eşqinin təntənəsidir! Allah isə onu sevənlərə Əhli-beyt və ümmətinə xeyr gətirənlərə, sonsuz elminin sirlərindən ilham alan, bəhrələnən qullarına izzət verir, cənnətin ortasında ən uca qatındakı yanında taxt verir, yer ayırır. Həmd olsun Allaha!
Əziz və sevimli Nərgiz xanım, sizin gördüyünüz işlərin feyzindən qadınlartımız ilham alır, yaşayıb yaradır.
Söz təfəkkürə bağlıdır, təfəkkür isə qəlbi dilə gətirir, qəlbinsə dostu duadır.
Sözlə çöhrənizi axirətə çevirdiniz. Söz ən böyük əyardır, Mütləq olana ən yaxın olan şükrdür, duadır.
Söz dildə çiçək açan, bar verən ağacdır. Sözə elmlə vüqar verdiniz, söz də Sizi ucaltdı, şərəf verdi!
“Həyatda tərif mükafat olaraq qazanılır” – bu kəlamı gözümün işığı, qızım – Lalə Nəsir söyləyib. Elmiylə tanınana, sözünü hikmətlə başlayana – gözlər vüqarla baxar. Yalnız sizin kimi şərəfli bir insan, söz kimi bir inciyə dəyər verər, söz də onu ucaldıb vüslətə yetişdirər.
Sizə verilən ilahi qüdrətin təsiri ilə – arzularınızı reallığa çevirdiniz. Həm olsun Allaha!
Əziz və sevimli Nərgiz xanım, Sizi 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar günü münasibəti ilə təbrik edir, sizə can sağlığı, ailə səadəti və xoşbəxtlik arzulayam.

Böyük hörmət və ehtiramla,

Ulduzə Süleymanqızı Nəsir,
Respublikanın Əməkdar artisti,
şairə-publisist.

BƏŞƏRİN “MEHRİBAN” GÜNƏŞİ

Azərbaycan Respublikasının birinci vitse-prezidenti, Azərbaycanın birinci xanımı, UNESCO və İSESCO-nun xoşməramlı səfiri Mehriban xanım Əliyevanın ictimai-siyasi fəaliyyətinə həsr edirəm.

Çox əziz və sevimli Mehriban xanım! Siyasi liderə xalqın sevgisi – ona olan hörmət və etimadın nəticəsidir. Allahın kərəmiylə “Qurani-kərimin” mahiyyətini anlayaraq onu özunuzə rəhbər bilib “Allahin nuruna” büründünüz! Sizi Allah sevgisində saxlayan qüvvə dünya və axirət savabına nail olmaq istəyinizdir. Rəhbərin insanlara nümunə olması Allahın ən böyük ehsanıdır. Allah-taala belə insanları sevər və onların gözəl əməllərinin sayını artırar.
Çox əziz Mehriban xanım, sizin dəmir iradəniz biz azərbaycanlı xanımları qürurlandırır. Haqq uğrunda gözəl dünyamızın hüzur tapıb yaşaması uğrundakı mübarizə və çabalarınız – bizə haqq verir ki, sizinlə fəxr edək, öyünək!
Sizin bu gün haqq etdiyiniz vəzifənin məsuliyyətini dərk edən biz xanımlar da, öz işimizlə vətənimiz Azərbaycana xeyir-bərəkət gətirərək, onun gücünə güc qatacağıq, inşaalah!
Allahın təyin etdiyi raham və yasaqların “qorxulu sərhəddindən” ayıq-sayıqlıqla keçdiniz. Hər səfərə çıxmazdan əvvəl atdığınız hər mərhəmətli addım – sizə qəlblər qazandırmış, xeyirxah əməllərinizsə məmləkətimiz Azərbaycana yağmur kimi – xeyir-bərəkətlər bəxş etmişdir.
Böyük məqsədlər uğrunda mübarizə aparan qadınlarımız Fironun möminə xanımı “Asiyə” anamız kimi , xanımlar-xanımı Fatimeyi-Zəhra (ə) kimi sarsılmaz iradə və iman gücü ilə, zülm dolu təzadlı dünyada həm şəxsiyyətlərini, həm də insanlıqlarını mühafizə edərək mənəvi yüksəlişə nail olmuşlar,
Etiraf etməliyik ki, yaşadığımız “xaotik” bir əsrdə Allahın razı qaldığı işləri görmək – özü böyük bir xoşbəxtlikdir.
Müharibələr və siyasi çaxnaşmalar dövründə ümummilli liderimiz Heydər Əliyev cənablarının evinin sevimli gəlini olaraq – siz, əziz Mehriban xanım, ona dayaq olmuş, onun sizə olan etimadını coşqun Allah sevgisiylə ödəmişsiniz. Həmd olsun, Mehriban adında bəndəsini vücudunu sevgi və mərhəmətlə naxışlayan Allaha!
Həyatınızın bütün mərhələlərində Allah sevgisi ürəyinizin cövhəri olmuş, bu sevgi sizə qeyri-adi Mələk gücü bəxş etmişdir. Sizin işinizdəki nümunəvi ideallıq, gözəllik mücəssəməsi – yer üzünün əşrəfi sayılan insanlığı qururlandırır. Həmd olsun Allahın qürur və izzətlə yaratdığı bəndəsinə!
Sizin həyat ritminiz elə bil zamanla yarışa girib, maşaallah! Xalqın sizə olan böyük sevgisi – onlara göstərdiyiniz etimadın məntiqi nəticəsidir. Siz elə bil ki, qadınlarımızın “islah damarlarını” tapmaqla onların ürəklərində taxt qurmusunuz. Həmd olsun Allaha! Sizin gördüyünüz işlərdən ilham alan qadınlarımız qarşılaşdıqları bütün çətinliklərə sinə gərərək fədakarlıqla çalışır, müharibənin gətirdiyi çətinliklərə baxmayaraq övladlarına elm oxutdurur, tərbiyə verir, vətəçün ölməz Mübarizlər yetişdirirlər.
Həmd olsun könüllərdə həyat eşqini coşduran Allaha!
Allah qanunlarının “tapdağa” döndüyü xaotik bir zamanda rəhbər və vətəndaşlarının borcu – Əhli Beyt və onun əshabələrinin həyat təcrübələrindən tədbir alaraq yaşamaq, yer üzündə Allah sevgisinin tamamlanması istiqamətində fəaliyyət göstərməkdir.
Şəfəqlərlə dolu gözəl dünyanızın hüzur tapıb gözəlləşməsi uğrundakı mübarizəniz bizə haqq verir ki, “dünya adlı anamız vətənlə” birlikdə öyünək!
İnsan gözəllik və cənnət həsrətilə daim intizardadır. Heç kəs anasını sevdiyinə görə məzəmmət olunmaz.
Çox əziz Mehriban xanım, sizin çəkdiyiniz intizar anamız dünyanı çox sevdiyiniz üçündür. Ana balasını çox sevdiyi üçün məzəmmət olunmaz.
Biz də çalışacağıq ki, Allahın ehsanı olan zaman adlı nemətin şükrünü anındaca dəyərləndirib, anamız dünyaya və doğma Azərbaycana doğma qəlblər və məhəbbətlər qazandıraq.
Bizim bəşəri sevgimizi nəzərə almadan, vətənimizdə fitnələr törədən yaxın qonşumuz ermənilərin törətdikləri – soyqırım, qətliyamlar, işğal, təcavüz, maddi və mənəvi işgəncələr soydaşlarımızı vətənsiz, uşaqlarımızı atasız qoyub. Bu gün yaxın qonşuluq haqqnın fərqinə varmadan bizimlə düşmənçilik edən ermənilər iblis ordusunun əsgərləridir.
Allahın və insanların lənəti olsun iblisə və onun ordusunun əsgərlərinə!
Əziz və sevimli Mehriban xanım, sizi – Azərbaycanın birinci vitse-prezidenti seçilməniz və “8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü“ münasibətilə ürəkdən təbrik edir, sizə çətin və şərəfli işinizdə yeni-yeni uğurlar arzulayıram

Böyük hörmət və ehtiramla:

Ulduzə Süleyman qızı Nəsir,
Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti,
şairə-publisist.

Səxavət Ənvəroğlunu doğum günü münasibətilə təbrik edirik! (5 mart)

Qocalıram

Ömür ötür,mən yanıram,
Hədər günə odlanıram.
Dönüb geri boylanıram,
Həqiqətdə qocalıram.

İstəklərim daşdan keçib,
Yaxşısını yaman seçib.
Taleyimi güman biçib,
Həqiqətdə qocalıram.

Səpələnib ələnmişəm,
Qayğılara bələnmişəm.
Xoş gün nədir-bilməmişəm,
Həqiqətdə qocalıram.

Haray salıb səslənirəm,
Qəlbi kövrək küsən də mən.
Kölgə üstə əsən də mən,
İnanmıram qocalıram.

Yıxılana aman dedim,
Sıxılana “canım” dedim.
Sevənlərə canan dedim,
İnanmıram qocalıram.

Zaman ötür mən əliboş,
Görən deyir ay dili xoş.
Fani dünya ürəyi daş,
Cavan qalsın ürəyim, kaş,
İnanmıram qocalıram.

Olmadın

Əridim əllərin mənə dəyməmiş,
Yagdım yollarına sulu qar kimi.
Eşqin baxçasında qönçə çiçəkdin,
Qəlbdə gül tək açdın, gülüm, yar kimi.

Səndəki soyuqluq bezdirdi məni,
Əllərim əlinə toxunmadı heç.
Ürəyim illərlə gəzdirdi səni,
Üzündə mərhəmət oxunmadı heç.

Hər dəfə görəndə “siz” dedin mənə,
Niyə baxışların buz oldu niyə?
“Mən alov olanda sən buz olmadın”
Eşqimiz yanmamış köz oldu niyə.

Əbədi yanarmış hicranın odu,
Daha olan oldu keçən də keçdi.
Demə ki təzədən sevmək olarmış,
Daha qəlbən sevib, sevilmək gecdir.

“Sevgilim” demədim sənə bir kərə,
Sən layiq bilmədin məni sevməyə.
Ömrümə yarayan biri olmadın,
Cürətim çatmadı gülüm deməyə.

Əridim əllərin mənə dəyməmiş,
Yağdım yollarına sulu qar kimi.
Eşqin baxçasında qönçə çiçəkdin,
Qəlbdə gül tək açdın, gülüm yar kimi.

Dumyat (Misir)

Dünya sənə inanmıram
Allahım,yalan dünyanın,
Vaxtsız gələn qonağıyam.
Tale adlı bir romanın,
Açılmayan varağıyam
Dünya,sənə inanmıram.

Acıların sorağıyam
Heç səsimi duyan yoxdu.
Arzuların qanadında,
Saydığımı sayan yoxdur,
Dünya,sənə inanmıram.

Gözlərimde yaz yağışı,
Ürəyimdə çovğun,boran.
Qəm-kədərin darağıyam,
Ağrılarım salıb üsyan.
Bu dünyaya inanmıram.

Küsənlərə arxa-dayaq,
Ağlayana şərik oldum.
Üz döndərən yar əlindən,
Gül tək ləçək-ləçək soldum,
Dünya,sənə inanmıram.

Qədər üçün yaranmışam,
Ürəyimdən talanmışam,
Dərd alnıma yazılandan,
Tonqal kimi qalanmışam.
Dünya,sənə inanmıram.

Camnaqar (Hindistan) , 2010

Rahilə DÖVRAN.”Anam AZƏRBAYCANIM!”

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

“Vətənimdir” – silsiləsindən

Qürurdur, iftixardır, bu günüm, həm dünənim,
Daş dövründən başlanır, vətən tarixim mənim.
Adın atəşdən alıb, “Odlar Yurdu” vətənim
Cahana sığışmayır, ünüm, şöhrətim, şanım,
Canım, doğma vətənim, Anam,-Azərbaycanım!

Qanlı cənglər, savaşlar, tüğyan edib başında,
Qılınc, nizə, ox yeri, qayasında, daşında.
Minlərlə şəhid, qazi, qanı var yaddaşında
Bayrağı üzərində, şəhidlik rəmzi – qanım,
Canım, doğma vətənim, Anam, – Azərbaycanım!

Sipəridir vüqarlı, başı qarlı dağları,
Dalğalı zəmiləri, tarlaları, bağları.
“Qara qızıl”, “Ağ qızıl”, tükənməz yataqları
Torpağıma, daşıma fədadır şirin canım,
Canım, doğma vətənim, Anam, -Azərbaycanım!

Bitməyir fitnələrin nə ardı, nə arası,
Kürəyində müxənnət, qılıncının yarası.
“Dağ çiçəyi, doğma süd”,yarasının çarası
Rəbbim! Yurdsuz olmasın, bir dəqiqəm, bir anım,
Canım, doğma vətənim, Anam, -Azərbaycanım!

Günəş doğdu üzünə, şəfəq saçdı iqbala,
Ulu Yurdum, şərəflə, qovuşdun istiqlala.
Üçrəngli bayrağınla, oldun alınmaz qala
Kürreyi- ərz üstündə, nur saçan parlaq danım,
Canım, doğma vətənim, Anam,- Azərbaycanım!

Bu təbi, bu ilhamı, Sən vermisən Dövrana,
Qələmini süngüyə, çevrib Səndən yana.
Hər məqamda, hər anda, bağlıdır qəlbdən Sana
Ey sevincim, fərəhim, xoş hissim, həyəcanım,
Canım, doğma vətənim, Anam, – Azərbaycanım!..

Əbülfəz ÜLVİ.Yeni şeirlər

KÜSÜM

Bu küsün gəlməzdi mənim ağlıma,
Küsdün ki, dünyanın düzündən küsüm?
Sən məndən inciyib, küsü bağlama,
Mən sənin yerinə yüzündən küsüm.

Məni də küsüyə təhrik eyləmə,
Bu ağır suçuna şərik eyləmə,
Hər sözü əlində çəlik eyləmə,
Qoyma səhv saldığın izindən küsüm?

Bilirəm qəlbində saf niyyət yatır,
Küsü ovqatıma axı qəm qatır,
Mehrin istisini bir az da artır,
Əmr eylə, ocağın közündən küsüm.

Özünün suçunu yelə yozursan,
Bir damla göz suyun selə yozursan,
Olmayan işləri elə yozursan,
Vallah, az qalıram yozundan küsüm.

Yer olub canımsan, gözüm demişəm,
Nəzmimdə şah misram, sözüm demişəm,
Mən sənə sən deyil, özüm demişəm,
İndi mən dəliyəm, özümdən küsüm.

23.01.2017.

MƏN SƏNƏ BAXANDA…

Gözümdə gözünə giley yaratma,
Bu giley yaradar həsrət yarası.
Amandır, qəm verib, qanı qaraltma,
Bəxti də qaraldır qanın qarası.

Gözün hikmətini qavramır şüur,
Bəzən qəm, bəzən də sevinc əkirlər.
Elə kirpiklərin farağat durur,
Elə bil əsgəri xidmət keçirlər.

Yağdırma üstümə yağışlarını,
Yağışla bülbül də çəməndən qaçır.
Elə bil qovan var baxışlarını,
Mən ona baxıram, o, məndən qaçır.

Elə bax, məhv eylə gözümün dağın,
Dönsün məhəbbətə qınağın sənin.
Güləndə gül kimi açır yanağın,
Gül, elə gül qalsın yanağın sənin.

Əksimi gözündə əzizlə, sıxma,
Ürəyim tab etməz, üzülər axı.
Mən sənə baxanda, sən yerə baxma,
Salarsan əksimi əzilər axı.

25.01.2017.

GÖTÜR

Sən də qoruyursan, mən də əhdimi,
Nə olar başımı dizinə götür.
Çalış əyilməyə qoyma qəddimi,
Düzgün al canımı, düzünə götür.

Mən səni qoruyum, sən məni qoru,
Ağıldan qabağa çəkməyək zoru,
Qoyma israf olsun sevgimin nuru,
Onu üzdən salma, üzünə götür.

Heç vaxt haqq yolundan haqsız sapmıram,
Mən dağı ovuram, qaya çapmıram,
Çoxdan axtarıram, bir iş tapmıram,
Keşik çəkmək üçün nazına, götür.

Yaşaram, söyləsən yaşa dumanda,
Tərslik yaratmaram bir an imanda,
Barı mən də səndən vüsal umanda,
İki əlini də gözünə götür.

Fəqət sev Ülvini, edincə dəli,
İnsafla bölüşək gəl ömür ləli,
Mən yüz il yaşayım, sən iki əlli,
Hansını çox bilsən özünə götür.

09.02.2014.

MƏNİM

(Yarızarafat)

Demə, bu rastlsşma deyilmiş əbəs,
Həkk oldu adıma, sanıma mənim.
Ömrümdə bir dəfə görmədiyim kəs,
Çevrildi bir anda canıma mənim.

O, oldu pərvanə, mən döndüm şama,
Kaş birgə yetərdik arzuya, kama,
Hər qan düşməsə də qan qrupuma,
Bu can özü hopdu qanıma mənim.

Sanki xoş gəlirdi sözü günəşə,
Baxıb göz vururdu gözü, günəşə,
Bəlkə bənzədirdi üzün günəşə,
Nur səpsin sökülən danıma mənim.

Bu yoldan əl çəkməz daha inadım,
Kiminə qınandım, kimi qınadım,
Ələsgər babamtək sınıb qanadım,
Kaş ki, düşməyəydi yanıma mənim.

Ülviyəm, bu eşqlə açıram çiçək,
Belə sevənləri aylrmaz fələk,
Bir onu bilmirəm, nə söyləyəcək,
Dilim evimdəki xanıma mənim.

08.02.2017.

“QƏRİB RUHLARA OXUNAN NƏĞMƏLƏR”

Qarşımızda şair, publisist Rafiq Odayın yenicə ayrıldığımız 2016-cı ildə nəşr olunmuş “Qərib ruhların nəğməsi” kitabı var. Kitaba “Oxucu qəlbinə ünvanlanan poeziya” adlı ön söz yazan filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Avtandil Ağbaba böyük zəhmətə qatlaşaraq şairin yaradıcılığına geniş diapazonda bir ədəbi ekskurs edib. Biz də onun bələdçiliyi ilə şairin əsərlərinin ideyasına, mövzulara yanaşma səriştəsinə diqqət yetirdik, bütövlükdə qəlbinin səsini eşitməyə səy göstərdik.
Yəni fikir, düşüncə, müşahidə, hadisələri yaşamaq, insanları oxumaq, mənəvi doğmalıq, dərdlərə dərman axtarmaq, çözümü çətin problemlərin həllini aramaq sevdası bir zəncirin həlqəsində yer almış kimi, R.Oday poeziyasının ruhunun, varlığının, mənəvi dünyasının inciləri kimi ədəbi təxəyyülündə təcəssüm olunur:

Bu sinəmin dağ əridən ahı yüz,
Son pənahım, gəl sinəmdən ahı üz.
Məni edib qara sevda əsiri,
Gör haçandı o maralgöz, ahu üz.

R.Odayın da bir çox söz-sənət adamlarının tənqid etdiyi kimi, var-dövləti ilə qürrələnən, özünü insanlardan ayrı tutub göylərdə hiss edən adamlara münasibəti özünəməxsusdur.
Sözün bu məqamında həm də ictimai taleyini yaşayan şairi oxuculara təqdim etməyi məqsədəuyğun bilirik. Rafiq Oday Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri, Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycan Mədəniyyət və Ədəbiyyat portalının təsisçisi və direktoru, əməkdar jurnalistdir. Rafiq müəllim “Qərib ruhların nəğməsi” kitabındakı poetik düşüncələrinə qədər “Bir yol başlamışam”, “Gecələr içimə göyüzü yağar”, “Ömür gedir öz köçündə”, “Qarabağ şikəstəsi”, “Əlli min də qayğısı var əllimin”, “Ədəbi-tənqidi məqalələr”, “Şərur folkloru”, “Həyatın yaşama düsturu” əsərləri ilə oxucuların rəğbətini qazanmışdır.
“Qərib ruhların nəğməsi” kitabında təqdim olunmuş bölmələr də şairin düşüncələrinin ardıcıllığı prinsipi iə sıralanmışdır. Yəni, “Azərbaycan deyiləndə” ilk anda yada düşən ulu öndər Heydər Əliyevin bütün fəaliyyəti boyu ölkənin, xalqın mənafeyinə uyğun olaraq gördüyü irimiqyaslı işlərinin əzəmətli panoramı gözümüz önündə canlanır:

Sən zülmət gecələrin bir ümid çırağısan,
Sən elin ağsaqqalı, sən yurdun dayağısan,
Sən hürriyyət sədası, zadlıq sorağısan,
Hər qarışda izin var, bu izi silmək çətin,
Sən ulu öndərisən bu xalqın, bu millətin.

“Qəzəllər, rübailər” R.Odayın klassik üslubda da poetik əsərlər ərsəyə gətirdiyini göstərir. Yəni müəllif özünün şairlik istedadı ilə yaradıcılığın əksər növ və janrlarında həyatın diktə etdiyi gerçək hadisələri bədii fakta çevirib, özünəxas ştrixlər, detallarla təsvir edir. Poetik fikrin ifadəsinə tapınmış dağ boyda vətən dərdlərini bölərək xırda-xırda sərgiləyən şair:

Səninləyəm, Türk oğlu,
Ruhunu oyaq saxla,
Bu yerdən keçən zaman
Bir anlıq ayaq saxla,
Silahını əldə tut,
Patrondaşı saz eylə,
Yanında daraq saxla”,
– deyərək onu vətən və xalq yolunda müsəlləh əsgər olmağa çağırır. Şairin bu bölmədəki bir çox şeirlərini oxuyanda yaşadığımız gün-güzarın gerçək təsvirinə əlvanlıq gətirən xalq deyimlərinin təsirini duyuruq. Rafiq Odayın yaradıcılığında xalqdan gələn bayatı ruhu, xəlqilik var.
“Sənə ehtiyacım var” bölməsi ilə təqdim olunmuş şeirlər ilk baxışda oxucuya sevgi, məhəbbət motivində əsərlərin yer aldığını düşünməyə əsas verir. Amma burda da müəllif saf duyğuların sadəcə təsvirində qalmayıb, o səmimi hissləri bir işıq təki, nur təki insanların varlığına, düşüncəsinə saçır. Onun istəyi, gözələ, yara ehtiyacı həssas qəlbli insanlara bəslədiyi bir könül ehtiyacına çevrilir. “Kərəm et” şeirindəki:

Gün boyu gör neçə dərd məndən keçir,
Toplu məndən keçir, fərd məndən keçir,
Bir az da sevgini qat, məndən keçir,
Bu qədər çətindi yəni? – kərəm et!

Sonuncu bölmə, “Ünvanlı şeirlər”də çox dərgilərdə, kitablarda rastlaşdığımız ailə-övlad, dost-tanış adına yazılmış təriflər, mədhlər deyil, məhz cəmiyyətin, ədəbi mühitin tanıdığı, qəbul etdiyi söz-sənət adamlarına bəslədiyi inamının, əsərlərindən, taleyindən duyğulandığı ədəbi düşüncələrinin bəhrəsidir. Öz həmkarları, ədəbiyyat adamları ilə dərdləşməsi, bölüşməsidir. “Qələm dostum Vaqif Mehdiyə”, “Dünya saxlamalıydı onu” (Vaqif İbrahimin xatirəsinə), “Bu həyatın ta nəsindən keçmədin” (Otuz illik qayım-qədim dostum Kəmaləddin Qədimə), “Sənə söz verdiyim şeir” (şairə Adilə Nəzərə), “Başın sağ olsun, Vətən” (Şəhid Elman Müslüm oğlu Abbasovun unudulmaz xatirəsinə) əsərləri dediyimizə misaldır. Bax, budur şair Rafiq Odayın mənəvi dünyası…
Kitabdakı bütün şeirlərlə yaxından tanışlığım, lirik-fəlsəfi düşüncələr, qəzəllər, rübailər, təcnis, gəraylı özünün milli avazı, təbii deyimlərlə təsviri, vətənpərvərlik notlarında səslənən çağırışları, saf duyğuların sənətkarcasına tərənnümü haqqında təəssüratlarım qərib ruhlara səslənən nəğmələr kimi düşüncələrimi qanadlandırdı və “Qərib ruhların nəğməsi” şeirlər toplusu haqqında bu kiçik qeydlərimi ifadə etməyə səbəb oldu. Bu qənaətə gəldim ki, Rafiq Oday Azərbaycan poeziyasında öz sözü, dəst-xətti olan milli-bəşəri düşüncəyə malik şairdir, ədəbiyyat adamıdır

Şəfəq NASİR,
“Respublika” qəzeti

Əbülfəz ÜLVİ.Yeni şeirlər

SEYİD PAKLIĞI

O qədər şeirə sevgi var səndə,
Sanma bu sevgiyə mən də pəl çəkim.
Hansısa suçuma cəza verəndə,
Deyirsən bir şeir söylə, əl çəkim.

Necə qısqanmayım səni bu anda,
Mənimlə təması az eyləyirsən.
Qürurla durursan şeir qucanda,
Mən qucaq açanda naz eyləyirsən.

Təbimə o qədər xumar yayırsan,
Hər sözdə, misrada olursan tənim.
Yazanda sən elə ovsunlayırsan,
Şeir mənim olur, ideya sənin.

Mənim sənin kimi şeir, sözüm var,
Qoyma səni görüb, söyələr mənə.
Qorxuram hüsnünü görən adamlar,
Bir gün plagiat deyələr mənə.

Seyid paklığı var səndə, ay danım,
Daha heç kimsəyə bu bir sirr deyil.
Onunçün sən hopan şeirə, canım,
Çoxu zarafatla Mir şeir deyir.

18.01.2017.

ANLAYA BİLMİRIM

Deyəsən unutdun o vaxtlarını,
Qar atdın saçıma, qarda otursun?
Yüklədin çiynimə suç ahlarını,
Bəs indi mələklər harda otursun?

Bu hal bilirsənmi evini yıxıb?
Başına naxələf tacı keçibdir.
Sanki şirinliyin dadından çıxıb,
Yerinə pul basıb, acı keçibdir.

Bir anın içində kül etdin danı,
Kim sənə öyrətdi bu xəyanəti.
Necə yuyacaqsan günahlarıni,
Yuya bilməyirsə su, xəyanəti.

De görüm nə idi qəlbini əzən?
Bu nəfis xoşbəxtlik gətirən deyil.
Qanun tutduğunu ötürür bəzən,
Tamah tutduğunu ötürən deyil.

Bircə özün oldun məndən çıxılan,
Bu da mənlik deyil, mənə bağlama.
Ağlamaz deyiblər özü yıxılan,
Bir az qürurlu ol, sən də ağlama.

Bu baxış əzəlki baxışın deyil,
Etdiyin xəyanət sökülür ordan.
Bəlkə gözündəki göz yaşı deyil,
Suçundur, su olub tökülür ordan.

Get, daha saf hisslər oldu bir ləkə,
Bu ovsun deyildir “açıl, sim” deyək.
Anlaya bilmirəm, gəlmisən bəlkə,
Ölmüş xoşbəxtliyə mərasim verək.

18.01.2017.

BELƏ DÜYÜNLƏNİR QAŞLARIN YOXSA…

Nə olub, bu xislət səndə haradan?
Tez-tez bulud örtür gözünü sənin.
Məsləhət bilsəydi Ulu Yaradan,
Bulud yaradardı özünü sənin.

Nə üçün söykənmir ağıla, dərkə?
Axı gətirməyib yel bu sevgini.
Qəsdən yaradırsan buludu bəlkə,
Ələsin, aparsın sel bu sevgini?

Sonda qəlb sozalır bu sui-qəsdə,
Özünə etsələr, tənə edərdin.
Yaxşı ki, sinə var ürəyin üstə,
Açıqda olsaydı gör nə edərdin.

Əl saxla, neylərsən əlində solsa?
Qıyarmı məhv edə heç əl, sevdanı?
Sevgimiz bu qədər saçını yolsa,
Kimə sırıyarsan keçəl sevdanı?

Niyə yaradırdın beləydi əgər?
Heç belə alçatmaz naşı peymanı.
Əvvəllər deyirdin bədnəzər dəyər,
Çəkil bir gizlinə qaşı peymanı.

Gah qırış salırsan alnına, gahsa,
Sıxırsan saf hisslər sıxılsın, arda.
Belə düyünlənir qaşların yoxsa,
Əhdimiz ilişib yıxılsın orda?

21.01.2017.

BAĞLIDIR

Şeir istəyirsən məndən, ay çiçək,
Onu ki, yazmağım sənə bağlıdır.
Bu yükü birlikdə, birgə gəl çəkək,
Sənə açıq sinəm kinə bağlıdır.

Elə gül, mehrimi bələyim sənə,
Təb ver misraları ələyim sənə,
Mənim arzularım, diləyim sənə,
Səninki imana, dinə bağlıdır.

Şirinsiz dağ, qaya çapmaq çətindi,
Şirinlə külüncdən qopmaq çətindir,
Tənliksiz məchulu tapmaq, çətindir,
Mənim söz tənliyim, tənə bağlıdır.

Sanma şeir yazmaq, tək huşa bağlı,
Qaş gözə bağlıdır, göz qaşa bağlı,
Saçıma tökülən dən yaşa bağlı,
Yaşım saçımdakı dənə bağlıdır.

Daim sazımdasan, könül sazımda,
Daim baş roldasan, hər bir yazımda,
Deyirsən şeir yaz, yazdır, yazım da,
Təkcə şeir yazmaq mənə bağlıdır?

22.01.2017.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Abşeron rayon Mərkəzi Kitabxanasında “Bu sevgiyə ölüm gəldi” kitabının təqdimatı keçirilib

\

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Abşeron rayon Mərkəzi Kitabxanasında AYB-nin üzvü şairə Şəfəq Sahiblinin “Bu sevgiyə ölüm gəldi” kitabının təqdimatı keçirilib.
Tədbirdə MKS-nin direktoru Məlahət Abdullayeva Şəfəq Sahiblinin yaradıcılığı haqqında ətraflı məlumat verib.
Yazıçı Seyran Səxavət, Türkiyəli qonaqlar (ASKEBF) Savaş Unal, Yahya Azəroğlu, şair-bəstəkar Hüseyn Sözlü, şairlərdən Aləmzər Sadıqqızı, Fərqanə Mehdi, Arzu Nehrəmli, Rəna Mərzili, Xaliq Laçınlı, Balayar Sadiq, Aybəniz Qafarlı, Telli Sənəm, Qabil Ədalət, Daşqın Ziyəddinoğlu, Sabir Zamanlı çıxış edərək müəllifi təbrik edib, xoş arzularını çatdırıblar.
Tədbirdə Şəfəq Sahiblinin şeirlərindən mümunələr ifa edilib.
Daha sonra tədbir iştirakçıları və qonaqlar müəllifin yaradıcılığını əks etdirən sərgi ilə yaxından tanış olublar.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Qazandıqları təcrübə tələbələri gələcək iş həyatına necə hazırlayır?–QƏRB UNİVERSİTETİNİN TƏLƏBƏLƏRİ CAVABLANDIRIR

Təhsil zamanı nəzəri biliklərlə yanaşı təcrübi bacarıqlara yiyələnmək gələcək karyera həyatında olduqca əhəmiyyətli rol oynayır. Nəzəri biliklərə üstünlük verilən auditoriyadan qaynar iş həyatına düşən gəncin özünü natamam hiss etməməsi üçün məhz təhsilillərində bu bacarıqları qazanması çox vacibdir.

Bu baxımdan Qərb Universitetinin ənənələri, formalaşdırdığı model effektivliyi ilə seçilir.Tələbələrin istehsalat təcrübəsinin ən yüksək səviyyədə təşkil olunması üçün ardıcıl tədbirlər görülür, yeni əməkdaşlıq platformalarına çıxış əldə edilir, yerli və xarici partnyorlarla müqavilələr və ən yüksək standartlara malik olan qurumlarda, şirkətlərdə təcrübə keçmələri təmin edilir.

Hazırda Qərb Universitetinin tələbələri Milli Məclisdə, bir sıra nazirlik və komitələrdə, AMEA-nın institutlarında, aparıcı banklarda və digər tanınmış şirkətlərdə təcrübə keçmək imkanına malikdirlər.

Bəs tələbələr bu imkanlardan necə yararlanırlar? Özləri bu barədə nə düşünürlər: İstehsalat təcrübəsi onlara nələr qazandırır? Qazandıqları təcrübənin gələcək iş həyatında nə kimi təsirlərini gözləyirlər?

Məhz bu suallar ətrafında hazırda müxtəlif qurumlarda, şirkətlərdə təcrübədə olan tələbələr arasında sorğu apardıq:

Aysel Mirzəyeva, İşgüzar-inzibatçılıq fakültəsi:

– Mən “Asan Xidmət” Mərkəzində təcrübə keçirəm. “Asan Xidmət”in xidmət standartları ilə tanış olmaq çox maraqlıdır, eyni zamanda deməliyəm ki, olduqca faydalıdır. Bu, əsl iş təcrübəsidir. Bu təcrübə bizi gələcək iş həyatına hazırlayır.

Şeripbay Rejepbayev, Siyasi elmlər və beynəlxalq münasibətlər fakültəsi:

– Mən Bakı şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsində təcrübədəyəm. Tədbirlərdə fəal şəkildə iştirak edirəm, tədbirlərə hazırlıqla, idarənin fəaliyyəti ilə yaxından tanış oluram, iş prosesinə qoşuluram. Gələcək karyeramda bu təcübə dövründə qazandıqlarımın mühüm rol oynayacağına inanıram.

Səbinə Ağayeva, Qərb dilləri fakültəsi:

– Mən İçərişəhər Tarix Muzeyində təcrübədəyəm. Fikrimcə istehsalat təcrübəsi insana çox şey qazandırır. Bu, bizim daha yaxşı mütəxəssis olmağımızda çox böyük rol oynayır. Danılmaz faktdır ki, istehsalat təcrübəsi gələcək iş həyatımız üçün çox mühüm aspektdir.

Rüstəm Məmmədov, İşgüzar-inzibatçılıq fakültəsi:

– Özümü yeni nələrsə kəşf edən adam kimi hiss edirəm. Nəzəriyyə lazımdır, amma fakt odur ki, uğurlu karyera həyatı üçün təcrübə mütləqdir. Bu təcrübənin faydasını artıq indidən hiss edirəm.

Eltur Qasımov, Siyasi elmlər və beynəlxalq münasibətlər fakültəsi:

– Hazırda Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin Analitik İnformasiya şöbəsində istehsalat təcrübəsi keçirəm. İstehsalat təcrübəsi hər bir tələbənin həyatında böyük rol oynayır. Sırf bu təcrübə zamanı tələbələr karyeraları üçün lazım olacaq bilik və bacarıqları mənimsəyir və gələcəkdə daha güclü kadr olma şansı qazanırlar.

Məhəmməd Məhəmmədli, Siyasi elmlər və beynəlxalq münasibətlər fakültəsi:

– İstehsalat təcrübəsi insanın gələcək həyatında böyük rol oynayır. Təcrübə zamanı qazanılan biliklər gələcəkdə karyera qurmaq üçün böyük təkandır.

Kamran Quliyev, Kompüter elmləri və dizayn fakültəsi:

– İstehsalat təcrübəsi tələbələrin lazımi təcrübə qazanması üçün böyük şərait yaradır. Bu təcrübə zamanı tələbələr mütəxəssislərlə təcrübə mübadiləsi apararaq daha da ixtisaslaşır və gələcəkdə daha məhsuldar fəaliyyət göstərirlər.

Aida Böyukzadə, Kompüterelmləri və dizayn fakültəsi:

– Elə Qərb Universitetinin özündə istehsalat təcrübəsi keçirik. Təcrübəmiz yeni başlayıb və bu qısa zaman ərzində çox şey öyrənmişik. İstehsalat təcrübəsi gələcək karyera üçün əvəzsizdir.

Leyla Abbasova, Kompüter elmləri və dizayn fakültəsi:

– İstehsalat təcrübəsi olmadan bir tələbə gələcək işinin necə olacağını təsəvvür edə bilməz. Təcrübə zamanı biz çox şey öyrənirik və bunu gələcəkdə öz işimizdə tətbiq edəcəyimizə inanırıq.

Səadət Abıyeva, Qərb dilləri fakültəsi:

– İxtisasımız üzrə keçdiyimiz istehsalat təcrübəsi bizim üçün böyük rol oynayır, inanıram ki, gələcəyimizə və karyeramıza böyük təsiri olacaqdır.

Əbülfəz ÜLVİ.Yeni şeirlər

QORUYUN QIRMIZI RƏNGİ

İnsanlar, qoruyun qırmızı rəngi,
Şəhid qanlarının rəmzidir bu rəng.
İnsanlar, qoruyun qırmızı rəngi,
Qələbə, azadlıq əzmidir bu rəng.

El anır sükutla şəhid hər kəsi,
Sükutla şəhidə sevgi toxunur.
Baxma eşidilmir sükutun səsi,
Şəhid nəğmələri belə oxunur.

Bu rəng cansızı da gətirir cana,
Elə bu rənglə də vurur könüllər.
Boş deyil, şəhidə hörmətdən yana
Qırmızı açılır, qırmızı güllər.

Onlar əziz tutdu şanı, şərəfi,
Qoymadı arzumuz sına, çat verə.
Günəş qürub etmir, axşam tərəfi,
Gedir şəhidlərə salavat verə.

Məni sevin deyir qırmızı, özü,
Bu rəng başqa cürə daha yozulmaz.
Bu rənglə yazılıb istiqlal sözü,
Bu rənglə yazılan yazı pozulmaz.

Gözlərin suyunda sirr yaşayır, sirr,
Hər şey gözəl olur öz normasında,
Bu yaş yaş deyildir, nisgilimizdir,
Çıxır canımızdan su formasında.

Şəhidin qanından haqq yaranır, haqq,
Buna nail olur nahaqla cənglə.
Sən hələ hikmətə, möcüzəyə bax.
Ağ gün qazanılır, qırmızı rənglə.

19.01.2017.

XOCALIM

Gəlirik üstündən məhv edək çəni,
Yaşa, mərd dayandın yaşa, Xocalım.
Əbədi edəcək boran tərk səni,
Xalqım verməz yurdun qışa, Xocalım.

Bilmirəm fikrimi söyləyim necə,
Sənsiz olmamışıq bir gün, bir gecə,
Qoymarıq bir qarış üstündən keçə,
Nisgil dönsə belə quşa, Xocalım.

Sanma əsirlikdə kiçilir adın,
Sevən ürəklərə əkilir adın,
Gör necə alisən, çəkilir adın,
Vətən kəlməsiylə qoşa, Xocalım.

Bilirəm gözün çox burnu dik görüb,
Ürəyin intizar, çiynin yük görüb,
Sanki insanlarda biveclik görüb,
Etmisən gileyi daşa, Xocallm.

Məqamdır mərd ordum özün tanıda,
Qoymaz yerdə qala şəhid qanı da,
Elə gün gələcək Yeravanı da,
İrəvan verəcək xışa, Xocalım.

Vaxt çatıb, müəmma çözüləcəkdir,
Qəlb üzən, boynundan üzüləcəkdir,
Xoşbəxtlik üzündən süzüləcəkdir,
Dönüb sevinc adılı yaşa, Xocalım.

Daha günəşinin zərrəsi sönməz,
Sanma zirvə enən, zirvəyə dönməz,
Başın bir qarış da aşağı enməz,
Qalxmısan sən elə başa, Xocalım.

24.02.2017.

QAZANC

Səni ən dəyərli qazanc sanıram,
Sən mənim ömrümə gələndən bəri.
Vüsalı özümə inanc sanıram,
Həsrət göz qapayıb, öləndən bəri.

Mənə həsr etdiyin sevda bədiyən,
Hər kəs yeyəcəyi bir aş deyildir.
Sən mənə verdiyin ömür hədiyyən,
Əsil qazancımdır, daşbaş deyildir.

Sənə bəsləyirəm sevgi barımı,
Mehrim də mehrini sözünə çəkir.
İşə bax, Tanrıdan aldıqlarımı,
Tanrının bəndəsi özünə çəkir.

Açdığın ağuşa nurumu saçdım,
Bilmirəm layiqəm, layiq deyiləm?
Eh, bütün sirrimi bilmədən açdım,
Demə, o qədər də sayıq deyiləm

O qədər danışdım qazancdan, canım,
Birdən söz yaranar əhatədə də.
Qorxuram səhv anıb vergi orqanı,
Vergi tətbiq edə məhəbbətə də.

13.01.2017.

ZƏNN ETMƏ

Sən mənə eşq dolu gözlə baxanda,
Mən sənə yaşımı deyib, çəkildim.
Yenə əl çəkmədin, bitib yaxamda,
Söylədin, deyilmi eyib, çəkildin.

Özümü apardım bir naşı kimi,
Bilirsən mən niyə gözünə baxdım?
Mən sənə baxanda başqası kimi,
Sən yaşa baxmadın, üzümə baxdın.

Çox dedim, düşməyək çıxılmaz hala,
Bu yaşda sevgini şələ bilməyim.
Ya da elə su səp mən gələn yola,
Sürüşüb yıxılım, gələ bilməyim.

Şər deyə bilmərəm etdiyin kama,
Bu eşqdir, demirəm tovladın məni.
Ovçu tüfəngiylə ov edir, amma,
Sən öz baxışınla ovladın məni.

Bir gün baxdın mənə, tanımaz kimi,
Mən düşdüm hansı bir hala, bilmədin.
Yoxsa çürük idi andının himi,
O himin üstündə qala bilmədin?

İndi nə düşünüm sənin barəndə,
Özünü zirvədən düşürtdün belə.
Yoxsa saçımdakı ağı görəndə,
O ağı qar sanıb üşütdün belə.

Zənn etmə, özünə olmadın qənim,
Ya sənin cəzanı yazan qalmayıb.
Bax yenə ürəyim yerində mənim,
Səninsə bu adda əzan qalmayıb.

14.01.2017.

QURTARSIN

Bəsdir başım dəydi məhək daşına,
Ümid ver, ürəyim zordan qurtarsın.
Qara taleyimi sürtmə qaşına,
Yandır ocağımı, qordan qurtarsın.

Öldür sarı simin sarısın, öldür,
Demirəm yerimə ayrısın öldür,
Tanrım, balıqçının qarısın öldür,
Bəlkə qızıl balıq tordan qurtarsın.

Könlüm çox yorulub, lütf eylə, dinc ver,
Sınaqdan çıxmasam, dərdi nəhəng ver,
Qəlbinin içində bir azca künc ver,
Bir insan övladı gordan qurtarsın.

Nə kindir könlündə lövbərin salıb,
Görmürsən əllərim qoynumda qalıb?
Çox şey istəmirəm, könlümü alıb,
Qurtar əllərimi ordan, qurtarsın.

Duman gətirirsən çən qurtarmamış,
Dən vermə saçıma, dən qurtarmamış,
Kim məni qurtarsın, sən qurtarmamış?
Çağırım, Müsyo Jordan qurtarsın?

16.01.2017.

Rahilə DÖVRAN.Yeni şeirlər

rahileanam

Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

MÜBARİZ DOĞULMUŞAM

“Mənim dünyam” – silsiləsindən

Yenə dərdlər qövr edir,
Qüssə, kədər qəlb didir.
Fərəh, sevinc gen gedir,
Saralmışam, solmuşam.

Qayda budur əzəldən,
Qaçmaq olmaz əcəldən.
Xoş günlər çıxıb əldən,
Bulud kimi dolmuşam.

Bəxt, tale qurub tuzaq,
Düşmüşəm eldən uzaq.
Zaman qanlı yalquzaq,
Tənha, naçar qalmışam.

Fələk meydan sulayır,
Ac qurd kimi ulayır.
Mən susmuşam o sayır,
Hər cür zərbə almışam.

Torpaq- Vətən, həm Anam,
Ona layıq Dövranam.
Gərək məğrur dayanam,
Mübariz doğulmuşam…

Ş A İ R

“Mənim dünyam” – silsiləsindən

Yaman dərdmiş qanan olmaq,
Can, ürəyi, dolan şair.
Hər bir dərdə yanan olmaq,
Can, ey qəlbi, nalan şair.

Gördüklərin yaxır səni,
Artır başda, saçın dəni.
Dərdlər sökür hey sinəni,
Can, ey könlü, talan şair.

Möhnət özü səni tapır,
Xöş yuxuna haram qatır.
Nizə kimi köksə batır,
Can, ey nakam, qalan şair.

Nə gecən var, nə gündüzün,
Həmdəmindir təbin, sözün.
Təbəssümə həsrət üzün,
Can, bənizi, solan şair.

Nə usanan, nə də qorxan,
Xan Araztək sakit axan.
Şan- şöhrətə gendən baxan,
Can, bağrıqan, olan şair.
ÖLƏNDƏ AD ALAN ŞAİR!

Abdulla MƏMMƏD.Yeni şeirlər

abdullamuellim

GƏL SÖYLƏMƏ NAĞIL MƏNƏ!

Baxışlarım buludlanıb,
Gözümün qanı qaralıb.
Dərd üstümə qanadlanıb,
Sözümün canı qaralıb.

Yazımda selə dönməyən
Gözləmə-gələ dünənin.
Payızda gülə dönməyən,
Gözündən ələ dünəni.

Gəl,söyləmə nağıl mənə,
Tərifləmə yağını,yar.
Yağı verməz ağıl mənə,
Dost çıxarsa ağını,yar.

Yumruq boyda bir ürəkdə,
İki sevgi necə sığar?..
Nərgiz qoxulu çiçək də
Həsrətinə gecə sıxar.

Göz yaşı-payız yağışı
Muncuqlar yar yanağında.
Yol çəkər qəlbin baxışı
Öpüb susqun dodağından.

Qüssəyəm başdan ayağa,
Gözüm tək bəxtim qaralıb.
Yar verib məni ayağa,
Güvən dağımı qar alıb.

Hər çiçəkdə şeh ağlayar,
Ləçək-ləçək gülər dərdim.
Qapını gecə bağla,yar,
Birdən qonaq gələr dərdim…

Azərbaycan.Quba.
17.01.2017.

ATAMIN ƏLİNƏ BAXIRAM,GÜLÜM!

(“Tələbəlik illəri” silsiləsindən)

Atamın əlinə baxıram,gülüm,
Özüm qazanmıram çörəyi hələ.
Dost-tanış yanında gödəkdir dilim,
Rahat nəfəs almır ürəyim hələ.

İyirmi yaşımı haqlasam belə,
Əl tuta bilmirəm ata-anama.
Bacara bilmirım ürəyim ilə,
Hələ tələbəyəm məni qınama.

Mən ki bir ocağı qoyub gəlmişəm,
Orda məndən həsrət gizləyənlər var.
Demirəm-obamdan doyub gəlmişəm,
Yolumu ümidlə gözləyənlər var.

Hələ ki sevinci qüssə dalayır,
Hələ ki arzular çeşmə-çeşmədir.
Arzuya yön olan yollar dolayı,
Ümidlə yaşanan ömrüm çeşmədir.

Hələ bu cahandan tələblərim çox-
Hələ ev tikməli,ad almalıyam.
Səndəsə gözləmək hövsələsi yox…
Görünür mən sənə yad olmalıyam.

Çəkmə imtahana baxışla məni,
Qınama ürəkdən gələn sözümü.
Bağışla gözəlim,bağışla məni,
Hələ ki,gəzirəm özüm-özümü.

Atamın əlinə baxıram,gülüm,
Özüm qazanmıram çörəyi hələ.
Dost-tanış yanında gödəkdir dilim,
Rahat nəfəs almır ürəyim hələ.

Azərbaycan.Bakı.1984

Əliağa KÜRÇAYLI.Şeirlər

Dərd olar

Məqamı çatıbsa, niyə gizləyim,
Qoy açıq söyləyim, yoxsa dərd olar:
Mənim gözlərimə baxan gözlərin
Bir an özgəsinə baxsa dərd olar.

Kim deyər dərdini sinəndə saxla!
Sən kükrə çay kimi, sel kimi çağla.
Kürçaylı, gözlərin dolubsa. ağla,
Göz yaşı ürəyə axsa dərd olar!

İstərəm

Mən sənin eşqinin asimanında
Aya, ulduzlara çatmaq istərəm.
Min-min səadəti boyunbağıtək
Mən sənin boynuna atmaq istərəm.

Bir sən, bir mən olum, bir uçuq kaha –
Heç nə istəmirəm taledən daha.
Bütün kədərini alıb çox baha,
Sevinci havayı satmaq istərəm.

Yaşayım yüz il də, milyon da, min də –
Həyatım bitəcək;
Həmin o gündə
Sənin gözlərinin dərinliyində
Boğulmaq istərəm, batmaq istərəm.

Ümumdünya Mülki Müdafiə günü münasibətilə Azərikimya” İB-nin Etilen-polietilen zavodu ərazisində obyekt mülki müdafiə tədbiri keçirilmişdi

«Azərikimya» İstehsalat Birliyinin Etilen-polietilen zavodunun Etilen istehsalatındakı Butan-butilen fraksiyasının hidrogenləşməsi qurğu sahəsində 1 mart – Ümumdünya Mülki Müdafiə günü münasibətilə “Mülki müdafiənin fəlakətlərə qarşı mübarizədə rolu” mövzusunda geniş maarifləndirici tədbir və obyekt mülki müdafiə məşqi keçirilmişdir.
“Azərikimya” İB-nin Etilen-polietilen zavodunun və Təmir-tikinti İdarəsinin hərbiləşdirilməmiş mülki müdafiə qüvvələri, o cümlədən kimya kəşfiyyatı və qazdan xilasetmə manqaları, mərkəzi labaratoriya nəzarət şəbəkəsi, xilasetmə briqadaları, sanitar post, “Kimyaçı” poliklinikasının təcili tibbi yardım bölməsi, “Etalon Security” MMC-nin 19 saylı komandasının 15 nəfərlik mühafizə qrupu, Sumqayıt şəhər DYMİ-nin 24 saylı Yanğından Mühafizə Hissəsinin 2 ədəd yanğınsöndürən avtomobili və xilasetmə briqadalarının iştirak etdiyi tədbirin birinci mərhələsində Mülki Müdafiə qüvvələrinin düzülüşü, əmlak və avadanlıqlarının vəziyyəti nəzərdən keçirilmiş, şəxsi heyətin mülki müdafiə sisteminin əhəmiyyəti, təhlükəsizlik xidmətləri kompleksində və fəlakətlərə qarşı mübarizədə rolu, təbii fəlakətlərin, istehsalat qəzalarının və digər bədbəxt hadisələrin qarşısının alınması və nəticələrinin aradan qaldırılması ilə bağlı nəzəri bilikləri yoxlanılmışdır. Həmçinin əhalinin mühafizəsi və fəlakətlərə qarşı mübarizə sahəsində Mülki müdafiənin rolu, mühafizə və xilasetmədə yeni texnologiyalardan istifadə edilməsi, peşəkar və təcrübəli kadr hazırlığı sisteminin yaradılmasının vacibliyi haqqında ətraflı məlumat verilmişdir.
Tədbirin ikinci mərhələsində şərti olaraq baş vermiş zəlzələnin təsirindən “Etilen-polietilen” zavodunun Etilen istehsalatındakı Butan-butilen fraksiyasının hidrogenləşməsi qurğunda meydana gəlmiş dağıntılardan sonra işçilərin təxliyəsi, dağıntıların altından insanların xilas edilməsi, eyni zamanda baş vermiş şərti yanğının yayılmasının qarşısının alınması və işçilərin maksimum mühafizə olunması məqsədi daşıyan məşqdə həyəcan siqnalının verilməsi ilə mülki müdafiə və yanğınsöndürmə dəstələri, həmçinin xüsusi xilasetmə qrupları özlərini hadisə yerinə çatdırmışlar. Mühəndis kəşfiyyat qrupu tərəfindən hadisə baş vermiş ərazidəki vəziyyət barədə məlumat toplanıldıqdan və karbohidrogenlərin havada yayılma miqdarı müəyyən edilərək Mülki Müdafiə Qərargahına məlumat verildikdən sonra, xəsarət alanların təhlükəsiz əraziyə çıxarılması, ilkin tibbi yardım göstərmək üçün sanitar posta təhvil verilməsi və ağır vəziyyətdə olanların təcili yardım maşınlarında şəhərin müalicə müəssisələrinə göndərilməsi, həmçinin elektrik, qaz və su xətlərində qəza-bərpa işlərinin aparılması əməliyyatları yerinə yetirilmişdir. Yanğından Mühafizə Xidmətinin şəxsi heyətinin operafiv müdaxiləsi ilə zəlzələnin təsirindən deformasiyaya uğramış boru xətlərinin zədələnməsi nəticəsində karbohidrogenlərin yanaraq digər sahələrə keçməsinin qarşısı alınmaqla, yanğın söndürülmüşdür.
Tədbirin davam etdiyi müddət ərzində bütün qüvvələr qarşılıqlı fəaliyyət göstərmiş, peşəkarlıq nümayiş etdirmiş, pərakəndəliyə və çaşqınlığa yol verməmişlər. Keçirilən tədbirdə qarşıya qoyulmuş məqsədlərə nail olunmuşdur.

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Mətbuat xidməti

“Odlar Yurdu Azərbaycan” adlı müsabiqə keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin, Mədəniyyət işçiləri Həmkarlar İttifaqı Sumqayıt komitəsinin, Sumqayıt şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsinin, Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasının və Şəhər Mədəniyyət Evinin və birgə təşəbbüsü ilə “Odlar Yurdu Azərbaycan” adlı müsabiqə keçirilib.
Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasında gerçəkləşən müsabiqənin keçirilməsində əsas məqsəd regionlar arasındakı istedadlı və yaradıcılıq qabiliyyəti olan şagirdləri üzə çıxartmaq, sənət mübadiləsi yaratmaq, gənc nəslin yaradıcılıq qabiliyyətini inkişaf etdirməkdir.
Rəsm nominasiyası üzrə 14-17 yaş arasında keçirilən müsabiqədə Sumqayıt şəhər Bülbül, Ə.Bakıxanaov və S.Rüstəmov adına uşaq incəsənət məktəblərinin, Nizami Gəncəvi adına Kitabxana Klubun, Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasının və Nigart Studiya rəsm dərnəyinin şagirdləri, Uşaq Yaradıcılıq və Yeniyetmələr Mərkəzinin, Dostluq və Şəhər Mədəniyyət Evinin dərnək şagirdləri, Abşeron, Xızı, Qubadlı rayon Mədəniyyət Evlərinin dərnək şagirdləri, eləcə də Saray və Qobu uşaq incəsənət məktəblərinin şagirdləri iştirak ediblər.
Münsiflər heyətində Əməkdar İncəsənət Xadimi Vaqif Nəzirov, Mədəniyyət işçiləri Həmkarlar İttifaqı Sumqayıt şəhər Komitəsinin sədri şair Əşrəf Veysəlli, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Estetik Tərbiyyə Üzrə Tədris-Metodik Mərkəzinin təsviri sənət şöbəsinin metodisti İntiqam Babayev, Gənclər və İdman Baş İdarəsinin gənclərlə iş sektorunun baş məsləhətçisi Pərvin Rəsulov təmsil olunublar.
Müsabiqədə 4 rayon üzrə iştirak edən 45 şagird milli geyimli qızın, natürmortun, göyərçin maketinin və musiqi alətlərinin kompazisiyasını naturadan çəkiblər.
Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin rəisi Mehman Şükürov tədbirə qatılaraq kiçik rəssamları təbrik edib, xoş arzularını çatdırıb. O bildirib ki, artıq regionalrarası tədbirlər bundan sonra silsilə xarakter almalı və belə tədbirlər davamlı olaraq keçirilməlidir.
Sonda qaliblər diplomlarla və hədiyyələrlə mükafatlandırılıb.
Tədbirdə Səhər Mədəniyyət Evinin “Buta ” ritm qrupunun və Kamil Ağazadənin ifasında musiqi nömrələri səsləndirilib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Levent KONYAR.”KURTULUŞ SAVAŞI’NIN MADDİ SIKINTILARI: BUHARA CUMHURİYETİ VE OSMAN KOCAOĞLU’NUN YARDIMI”

Osmanlı’nın bir uzantısı olması nedeniyle Türk Milli Kurtuluş Savaşı’nın ekonomik ve sosyal sorunlarını tarihi gelişim süreci ile açıklamak gerekir. Bu konuları Osmanlı’nın son yüzyılındaki yaşananlardan bağımsız düşünmemiz mümkün değildir.
Son yüzyılda Osmanlı’nın girdiği bütün savaşlara; 93 Harbi, Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı vb., insan ve maddi kaynak sağlayan Anadolu’nun adeta altı üstüne dönmüştü. Anadolu’nun bütün üretim ve sosyal dengesi bozulmuş, yönetim boşluğundan yararlanan bazı insanlar Anadolu insanının elindeki son var olanı da tüketmişti. Bütün bunların üstüne Birinci Dünya Savaşı’nın sonlarına doğru egemen güçler Anadolu’yu artık bir savaş alanı haline getirmişti ki bu gerçek bir felaketti. Artık Türk Kurtuluş Savaşı bu yaşananlardan sonra sadece siyasi ve askeri bir mücadele değil, aynı zamanda mali ve ekonomik bir savaş haline gelmiştir.
Osmanlı Devleti 20. yüzyıla girerken kapitülasyonların etkisi, sermaye yetersizliği, teknolojik geriliği veya yetersizliği, bilgisizlik, istikrarlı bir yönetimin kurulamaması ve sürekli savaşlar nedeniyle ekonomik açıdan dışa bağımlı hale gelmişti. Birinci Dünya Savaşı ile birlikte ise ekonomisi alt üst olmuştu. Hemen her alanda ekonomik sorunlar baş göstermeye başlamıştı. Mustafa Kemal’i yalnız askeri sorunlar değil aynı zamanda maddi sorunlar da bekliyordu.
Mustafa Kemal ve Sivas Temsil Heyeti, Ankara’ya geldiklerinde ellerinde kullanabilecekleri ne bütçe ne de hali hazırda bir hazine yoktu. Oysa kurulması gereken bir ordu, alınması gereken silahlar, karnını doyurmak zorunda olduğu askerler para beklemekteydi. Yalnız Anadolu halkı ile bu nereye kadar mümkün olabilirdi? Halk bir yandan düşmana karşı kendini korumaktan aciz bir devletin borçlandığı yabancı kuruluşlara vergi öderken, diğer yandan da kendisini, düşmana karşı koruyan Kuvayı Milliye güçlerinin ihtiyaçlarını karşılamakta idi.
Bu şartlar altında bir şeyler yapmak, ekonomik kaynak sağlamak, savaş için artık olmazsa olmaz durumuna gelmişti. Son Osmanlı Müdafii (Medine Müdafii) Fahrettin Paşa Afganistan, Pakistan bölgesine gönderilmiş ve buradan gelen yardımlarla biraz olsun nefes almamız sağlanmışsa da düşmanı yurttan atmak için yeterli değildi. Kurtuluş Savaşı’nın bu zor ortamında yardımımıza Buhara Türk Cumhuriyeti halkı ve Onun Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu yetişti. Türkistan coğrafyasında birçok alanda çağdaşlaşma hareketi başlatan Osman Kocaoğlu.
Bugüne kadar Kurtuluş Savaşı sırasında Rusların gönderdikleri sanılan altınları ve silahları Buhara Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu yönetimindeki kardeşlerimiz göndermişlerdir.
28 Temmuz 1968 günü Hakk’ın rahmetine kavuşan Osman Kocaoğlu Üsküdar’daki Özbekler Tekkesi haziresinde toprağa verilmiştir. Osman Kocaoğlu, İsmail Gaspıralı’nın “Dilde birlik, fikirde birlik, işte birlik” ülküsü ışığında Türkistan coğrafyasına her alanda çağdaşlaşma ışığı taşımaya çalışan, Rusların baskısından kurtulmak için bağımsızlık mücadelesi başlatan, Buhara Cumhuriyeti’ni kuran bir kahraman mücahit, bir devlet adamı, bir aydındır. Kocaoğlu 1878’de Fergana’nın Oş kasabasında doğmuş, iyi bir eğitim görmüş, Türkistan coğrafyasında pek çok alanda çağdaşlaşma hareketi başlatmış ve 1920-21 yıllarında Buhara Cumhurbaşkanı olmuştur.
Buhara Cumhurbaşkanı, çeşitli kaynaklarda Osman Hoca, Osman Hocaoğlu, Polat Hoca, Usman Khoja… gibi çeşitli adlarla anılıyor, ama o, 1927 yılında yayınlanmaya başlanan Yeni Türkistan dergisindeki yazılarında hep Osman KOCAOĞLU adını kullanmıştır. Osman Kocaoğlu’nun 1900-1922 yılları arasında Buhara Cumhuriyeti’ne giden yolda özellikle Buhara’da yaptıkları, 1924-1991 döneminde Türkistan coğrafyasına egemen olan Sovyetler Birliği’nin asimilasyon politikaları nedeniyle, ayrıntılarıyla bilinemiyor. Bu kahraman insan, Sovyetler dönemindeki yayınlarda, kendi halkına vatan haini olarak tanıtılmıştır. Özbekistan’ın bağımsızlığına kavuşması sonrasında, Özbek tarihçi Prof. Dr. Rüstem Şemsütdinov, yaptığı bir konuşmada bu haksızlığı anlatırken, “Biz tarihçiler Osman Hoca’yı şimdiye kadar vatan haini, İngiliz casusu olarak karaladık” demiştir.
Kurtuluş Savaşı’nın en zor aylarında bir kırılma noktasına gelen mücadeleler sırasında Rusların, Yunanlıları destekleyen İngilizlere olan düşmanlığından yararlanmak isteyen Gazi Mustafa Kemal, İngilizlerin Anadolu’ya hâkim olması durumunda Rus güvenliğinin tehlikeye düşecek olmasını bir koz olarak kullanmış ve Rusların yanımızda yer almasını sağlamıştır. Rusya’nın başında bulunan Lenin’in Türk Kurtuluş Savaşı’na yardım göndereceğini duyan Buhara Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu hiç tereddütsüz Yüz Milyon Altın (100.000.000) göndermeye hazır olduğunu bildirmiştir.
Vagonlara yüklenerek Anadolu’ya doğru yolu çıkan altınların sadece 18.326.800 altın rublelik kısmı o da üç yıl içerisinde peyderpey Türkiye’ye teslim edilmiştir. Osman Kocaoğlu’nun gönderdiği yardımın 81.673.200 altın ruble tutarındaki bölümü, Lenin tarafından açıkça gasp edilmiştir. Ruslar, geri kalan yaklaşık 90 milyon altını, herhalde aracılık ücreti olarak almış olacaktır!
İstiklal Savaşı devam ederken, Buhara Halk Cumhuriyetinden bir heyet diplomatik temaslar yapmak üzere 17 Ocak 1921’de Ankara’ya gelir. Heyet, beraberinde getirdiği üç adet altın işlemeli kılıç ile Timur’a ait bir Kuran-ı Kerim’i Mustafa Kemal’e hediye eder. Sakarya Zaferini tebrik amacıyla gönderilen bu hediyeler karşısında müteessir olan Mustafa Kemal Paşa, meclis kürsüsünden duygu dolu bir konuşmayı yapar:
“Buhara ahalisinin Türkiye’deki Türk ve Müslüman kardeşlerine hediye olarak gönderdiği Kur’an-ı Kerim ile Türkiye Halk Ordusuna nişane-i takdir ve tebrik olarak irsal eylediği kılıç, Hak din ile hayat-ı hidame-i kuvveti temsil eden fevkalade muazzam ve kıymettar iki yadigârdır. Bu emanetleri elinizden alır iken kalbim heyecan ile doldu. Halkımız ve ordumuz uzaklardaki kardeşlerimizden gelen teşebbüsat ve tebrikat nişanelerinden, şüphesiz, çok mütehassis ve mesrur olacaklardır. Dindaş ve karındaş Buhara halkının arzusunu yerine getirmek, bu Kitab-ı Mukaddes’i millete, seyf-i azizi de İzmir fatihine teslim edeceğim. Allah’ın inayeti ile İnönü ve Sakarya muzafferiyetlerini kazanan milli ordumuz, inşallah pek yakında bu kılıncı da kazanmış olacaktır. Heyet-i muhtereminize de Türkiye ahalisi ve ordusu, Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümeti namına teşekkür ederim.” (Hâkimiyeti Milliye, 8 kânunusani (Ocak) 1922.)
Kılıçlardan biri Mustafa Kemal Paşa’ya, diğeri Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya, üçüncü kılıç, 9 Eylül sabahı İzmir’e girerek Hükümet Konağına Türk bayrağını çeken İkinci Süvari Tümeni 4. Alayında Bölük Komutanı olan Yüzbaşı Şerafettin Bey ’e verilmiştir.
Yazımı; bu konuda daha geniş bir araştırma ile konunun bütün ayrıntılarını ortaya koyma amacımı belirterek sonlandırırken şunu da belirtmeden geçmek istemiyorum.
Buhara Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Osman Hoca, ülkesi Sovyet işgali altına düşünce, Afganistan üzerinden geçerek 1923 yılında Türkiye’ye sığınır. Atatürk, Osman Hoca’yı sıcak bir ilgi ile kabul eder. Türk vatandaşlığına geçen Osman Hoca, Kocaoğlu soyadını alır, Osman Hoca’ya milletvekili maaşı bağlanır. Bu maaş Osman Hoca’nın vefatından sonra kesilmez, eşi ölünceye kadar ödenmeye devam eder. Atatürk döneminde Sovyetler, Osman Hoca’nın sınır dışı edilmesi için sürekli tazyikte bulunurlarsa da Atatürk buna direnir. Atatürk’ün ölümünden sonra, Cumhurbaşkanı olan İsmet İnönü bu baskılara dayanamaz ve 1939 yılında Osman Hoca’dan 24 saat içerisinde Türkiye’yi terk etmesi istenir. Milli Mücadele’ye yardım etmek üzere, 100 milyon rublelik altını Türkiye’ye nakletmek için seferber olan Buhara Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Osman Hoca (Kocaoğlu) 1923′ten beri vatandaşı olduğu Türkiye Cumhuriyeti’ni terk etmek zorunda kalır. Ancak, İkinci Dünya Savasından sonra, 1946′da Türkiye’ye geri dönebilir. 1968’de vefat eden Osman Hoca, Üsküdar Sultantepe’deki Özbekler Tekkesi’ne defnedilir.

“Odlar Yurdu Azərbaycan” adlı müsabiqə keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin, Mədəniyyət işçiləri Həmkarlar İttifaqı Sumqayıt komitəsinin, Sumqayıt şəhər Gənclər və İdman Baş İdarəsinin, Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasının və Şəhər Mədəniyyət Evinin və birgə təşəbbüsü ilə “Odlar Yurdu Azərbaycan” adlı müsabiqə keçirilib.
Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasında gerçəkləşən müsabiqənin keçirilməsində əsas məqsəd regionlar arasındakı istedadlı və yaradıcılıq qabiliyyəti olan şagirdləri üzə çıxartmaq, sənət mübadiləsi yaratmaq, gənc nəslin yaradıcılıq qabiliyyətini inkişaf etdirməkdir.
Rəsm nominasiyası üzrə 14-17 yaş arasında keçirilən müsabiqədə Sumqayıt şəhər Bülbül, Ə.Bakıxanaov və S.Rüstəmov adına uşaq incəsənət məktəblərinin, Nizami Gəncəvi adına Kitabxana Klubun, Sumqayıt Dövlət Rəsm Qalereyasının və Nigart Studiya rəsm dərnəyinin şagirdləri, Uşaq Yaradıcılıq və Yeniyetmələr Mərkəzinin, Dostluq və Şəhər Mədəniyyət Evinin dərnək şagirdləri, Abşeron, Xızı, Qubadlı rayon Mədəniyyət Evlərinin dərnək şagirdləri, eləcə də Saray və Qobu uşaq incəsənət məktəblərinin şagirdləri iştirak ediblər.
Münsiflər heyətində Əməkdar İncəsənət Xadimi Vaqif Nəzirov, Mədəniyyət işçiləri Həmkarlar İttifaqı Sumqayıt şəhər Komitəsinin sədri şair Əşrəf Veysəlli, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Estetik Tərbiyyə Üzrə Tədris-Metodik Mərkəzinin təsviri sənət şöbəsinin metodisti İntiqam Babayev, Gənclər və İdman Baş İdarəsinin gənclərlə iş sektorunun baş məsləhətçisi Pərvin Rəsulov təmsil olunublar.
Müsabiqədə 4 rayon üzrə iştirak edən 45 şagird milli geyimli qızın, natürmortun, göyərçin maketinin və musiqi alətlərinin kompazisiyasını naturadan çəkiblər.
Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm İdarəsinin rəisi Mehman Şükürov tədbirə qatılaraq kiçik rəssamları təbrik edib, xoş arzularını çatdırıb. O bildirib ki, artıq regionalrarası tədbirlər bundan sonra silsilə xarakter almalı və belə tədbirlər davamlı olaraq keçirilməlidir.
Sonda qaliblər diplomlarla və hədiyyələrlə mükafatlandırılıb.
Tədbirdə Səhər Mədəniyyət Evinin “Buta ” ritm qrupunun və Kamil Ağazadənin ifasında musiqi nömrələri səsləndirilib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Hasan AKAR.”Kaldığımız yerden..”

TOKAT VALİLERİ (IX)
AHMET İZZETTİN ÇAĞPAR

1893 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Miralay (albay) emekli, şair Muhittin Bey, annesi Şadiye Hanım’dır. (Muhittin Mekki , 1874 Mekke doğumlu olup Arapkirlioğlu olarak bilinen ve çok sayıda eser veren bir kültür adamıdır. 1936’da vefat etmiştir) İzzettin (Çağpar) Selanik Feyz-i Âti Mektebinde orta öğrenimini tamamladı.20 Kasım 1915’te Mülkiyeyi bitirdi. Aralık 1915’de silahaltına alındı. Birinci Dünya Savaşı sonuna kadar yedek subay olarak askerlik yaptı. Aralık 1918’de terhis edildi.
Ocak 1920’de Rusûmat (Gümrükler) Umum Müdürlüğü Muhafaza Memurluğuna tayin edilerek devlet hizmetine girdi. Bu kuruluşun çeşitli kademelerinde 1925 Ekim’ine kadar çalıştı. Bu tarihte görevinden ve memuriyetinden istifa ederek 1928 yılına kadar serbest çalıştı.
18.2.1928 tarihinde Konya Tahrirat Müdürlüğü ile kamu hizmetine döndü.26.9.1929-6.9.1930 tarihleri arasında Akşehir Kaymakamlığında 6.9.1930-10.2.1934 tarihleri arasında Üsküdar Kaymakamlıklarında bulundu. Bu görevden Trakya Umumi Müfettişliği Yazı İşleri Müdürlüğüne atanarak 11.4.1935 tarihine kadar sürdürdü.11.4.1935-19.1.1936 tarihleri arasında Vize Kaymakamlığı yaptı. Buradan İçişleri Bakanlığında önce Mahalli İdareler Umum Müdürlüğü Yardımcılığı ,sonra da Emniyet Umum Müdürlüğü Yardımcılığı görevlerinde bulundu.
Mart 1939’da valiliğe terfi etti. Sırasıyla Siirt Valiliğinde (14.03.1939-21.10.1940 ),Tokat Valiliğinde 21.10.1940-26.09.1945),Konya Valiliğinde (13.10.1945-11.11.1946),Ankara Valiliğinde ve Belediye Başkanlığında (26.11.1947-09.02.1948),Samsun Valiliğinde (28.02.1948-13.02.1950) bulundu. Samsun Valiliğinden emekli oldu.
10 Ekim 1954 tarihinde vefat etti (Bazı kaynaklar vefatını 1952 olarak göstermektedir) ve Feriköy Kabristanlığına defnedildi.
1930 yılında Akşehir Kaymakamı iken Atiye Hanım’la yaptığı evlilikten 1935 yılında Argon ve 1941’ de Ömer adında iki erkek evladı oldu. Çağpar, iyi derecede Fransızca bilen, yağlı boya ve suluboya resim yapma, müzik ve şiir yazma yeteneğine sahipti.
“Köyde Hakiki Reform ve İdeal Köycülük” adlı 1949 yılında yayınlanan eserin sahibidir.(TBMM Tutanaklarında bu eserin 1000 adet basıldığı ve 3000 lira para ödendiği bilgisi mevcuttur)
1939 Erzincan merkezli Reşadiye, Niksar, Erbaa, Taşova’yı etkileyen depreminin bıraktığı sıkıntıların Tokatlıların yüreklerini sızlattığı bir sırada Siirt Valiliğinden naklen gelen İzzettin Çağpar, zekâ, liyakat, bilgi ve azim gibi dört büyük kıymeti üstünde toplamış bir vali olduğunu kısa zamanda göstermiştir. Onun döneminde Tokat büyük felaketler yaşamıştır.1939’ da ki şiddetli Erzincan depreminden sonra 1942-1943 yıllarında meydana gelen depremler yine çok sayıda can ve mal kaybına sebep olmuştur. Ayrıca 1Nisan 1940’da 3 gün aralıksız yağan yağmurlar neticesi Kelkit ve Yeşilırmak taşmış, köprüler yıkılmış, Turhal yolu kapanmış, Samsun’dan getirilen kayıklarla halka yardım edilebilmiştir.
Depremde gösterdiği cesaret, tedbir alma ve onarma gayreti Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün yüksek takdirlerine mazhar olmuştur.
Tokat ve ilçelerindeki depremin bilançosu ağır olmuştur. Fay hattının kırılması sebebiyle yollar da ağır hasar meydana gelmiş bu da deprem mahallerine ulaşımı geciktirmiştir. Reşadiye’deki Jandarma Karakolunda infilak olmuş akabinde yangın çıkmış, askerler yanarak şehit olmuşlardır. Resmi bilançoya göre 998 kadın 844 erkek olmak üzere 1842 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir..
İzzettin Çağpar Tokat’ta ilk önce Depremin yaptığı tahribatı kısa sürede gidermeğe çalışmış, zarar gören ilçe, nahiye ve köylerin kısa zamanda yeniden imar edilmesine gayret etmiştir. Devletten temin edilen ayni ve nakdi yardımlarla halkın yaraları sarılmaya çalışılmıştır.
Özellikle depremde en büyük zararı gören Erbaa ilçesini eski merkezin 3 km kuzeyinde yeniden kurulmasını planlatarak iki yıl içinde yeni bir ilçenin kurulmasını başarmıştır. Bu çalışmalarında zamanın Erbaa Kaymakamı Ziya Kasnakoğlu ile beraber çalışmışlardır.
Depremden sonra 1 Ocak 1940’da Tokat’a gelen Cumhurbaşkanı İsmet İnönü: ”ÇAĞPAR Yapar” cümlesiyle İzzettin Çağpar’ın başarı ve liyakatini ortaya koymuştur.
Bu konu ile ilgili Almus’ta görev yapan Yazar Talip Apaydın’ın (1926-2014)” Akan Sulara Karşı” adlı eserinde de Almus Nahiye Müdürünün ağzından apayrı bir bilgi aktarılır. (Araştırmacı Özgür Umut Pelitli’ye bu hususta gönderdiği bilgi için çok teşekkür ediyorum.)
Depremden sonra dış ülkelerden yardımlar gelir. Almus’a da Romanya’dan kereste gönderilir. Evler, okullar, resmi binalar yapılmaya başlanır ama işler gereği gibi yürümez.
Cumhurbaşkanı İsmet İNÖNÜ Ankara’dan ikide bir emir verir. “Çabuk olun kış gelmeden yapıları bitiriniz” şeklinde Vali Bey de Almus Bucak Müdürünü arayıp sıkıştırır. Günün birinde Tokat’a bir haber gelir.” Cumhurbaşkanı İsmet Paşa gelecek yapılan işleri denetleyecek” diye.
Vali İzzettin Çağpar telefonla Bucak Müdürünü arar ve talimat verir.
-Yarın şu saatte sizin orada olacağız. Ne kadar adam varsa ellerine birer keser, çekiç, balta tutuştur ve hepsini çatıya çıkar. Durmadan vursunlar ağaçlara. Bucak Müdürü:
-Peki, Efendim, öyle yapıyorlar. Diye cevap verir.
Cumhurbaşkanı İsmet İnönü meydana iner. Bir bakar ki çevreye müthiş bir takırtı . Uzanıp iri yarı Valinin omzuna vurur:
-Çağpar, yapar!
Otomobile binip ayrılırlar.
O dönemde Niksar’da ortaokul, Tokat merkezde Kız Sanat Okulu ve Enstitüsü ile Erkek Sanat Okulu, Beden Terbiyesi Bölge binası, Numune Fidanlığı yapılmıştır. Tokat’ın girişin yolunu Çağpar Mahallesi olarak bayındır hale getirmiştir.
Tokat Belediye Meclisi büyük hizmetlerine binaen Vali İzzettin Çağpar’ı Tokat’ın Fahri Hemşeriliğine kabul etmiştir. Ayrıca deprem sonrası hasar gören Tokat’a bağlı olan 60 hane ve 356 nüfusa sahip olan Yemişbüken köyünün Taşova adıyla ilçe olması için çalışan valiye Taşovalılar da hemşeriliklerine kabul etmişlerdir. Taşova 4 Ağustos 1944 tarih ve 4448 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ilçe olmuştur.1953 yılında da Bakanlar Kurulu Kararıyla Amasya iline bağlanmıştır. Erbaa’da bugün onun adını taşıyan bir cadde bulunmaktadır.
Tokat Valiliği sırasında aldığı takdirnameler:
“Depremde yıkılan ve hasara uğrayan binalardan yüzde 92’sinin yeniden yaptırılmasındaki kıymetli çalışmalarından dolayı 28.01.1941 tarihinde Başbakanlıkça ve 21.12.1942 de Valilikçe,
“Bugünkü müşkül şartlara rağmen yol işlerindeki başarılı çalışmalarından dolayı1 30.07.1943 yılında Bayındırlık Bakanlığınca,
“Toprak Mahsulleri Vergisi işlerindeki olağanüstü çalışmalarından dolayı”17.05.1945 tarihinde Maliye Bakanlığı’nca,
“Depremden büyük zarar gören Niksar e Erbaa Kazalarındaki imar işlerinde ve Erbaa’nın Ardıçlık mevkiinde yeniden kurulmasında gösterdiği başarıdan dolayı” 26.09.1945 ‘de Bayındırlık Bakanlığı’nca,
“Genel Nüfus Sayımındaki büyük iti bir itina ile doğrulukla yapılmasında gösterdiği üstün başarıdan dolayı” İstatistik Genel Müdürünün önerisi üzerine 05.11.1945’de İçişleri Bakanlığı’nca birer takdirname ile ödüllendirilmiştir.
Araştırmalarımız sırasında farklı, titiz bir kişiliğe sahip olan Vali İzzettin Çağpar’la ilgili o dönem Konya Maiyet Memuru olan Emekli Vali Abdullah Asım İğnecilerin iki anısı dikkatimi çekmişti:
“Vali beyin yanında bulunduğum bir sırada Sümerbank Satış Mağazası Bölge Müdürü makama gelerek İngiltere’den getirtilen kumaşların satışa çıkarılmadan önce arzu buyururlarsa görebileceğini söyledi. Birlikte Sümerbank mağazasına gittik. Vali Bey metresi 15 liradan iki takım elbiselik kumaş kestirdikten sonra müdür beye şu emri verdi.
-Kalan kumaşı Ankara’ya iade et. Kumaşımı Konya’da başkasının sırtında görmek istemem.”
Konya’da iken çıkardığı bir genelge ile hükümet konağında kahve içilmesini yasaklamıştı. Bir sabah hükümete girerken bir kahveci çırağının kahve tepsisiyle içeri daldığını görür ve peşinden gider. Kahveler Başsavcı odasına gitmektedir. Biraz sonra koridorda bir şangırtı kopar. Fincanlar ve kahveler yerlere savrulur. Ertesi günü Başsavcı Valiyi ziyaret eder. Çağpar’ da yaptığı hareketten biraz müteessir olmuştur. Ancak ziyarette kahve konusu edilmez. Başsavcı makamdan çıkarken Vali Kahveci çırağının lakaytlığına kızdığını belirterek bu olaydan rahatsız olduğunu ifade eder.
Vali İzzetin Çağpar, dil çalışmalarını gönülden destekleyen, yöneticilik yaptığı yerlerde her alanda Türkçe’nin kullanılmasına önem veren bir şahsiyettir. Siirt Valiliği sırasında yayınladığı bir genelge ile Türkçe dışında bir dil kullanılmasını yasaklayarak, kullananlara 1 Mecidiyelik para cezası uygulatır. Yine Siirt’teki görevi sırasında daha önce Fransızların işgali altındaki Suriye’ye kaçarak, Fransızların desteğiyle geceleri Türkiye’ye sızıp eşkıyalık eden 43 kişiyi yaptığı bir proje çerçevesinde Türkiye’ye getirtip eylemlerinden vaz geçirtir. Devletten aldığı yetki ve sorumluluk içinde o kişileri ikişer, üçer değişik köylere yerleştirir. Affedilen bu kişilerin mağdur olmamaları için de arazi, hayvan ve para yardımı yapılır. Bu üstün gayretlerinden dolayı da taltif edilir, gözde valiler arasına girer. Tokat Valiliğine tayini de bu başarıların bir neticesi olarak değerlendirilir.
Tokat’taki eğitim çalışmalarını ortay koyan bir örneği de Sıdıka Avar’ın “Dağ Çiçekleri “ eserinde okumuş, bu konuda da Tokat Gazetesinde bir makale yayınlamıştım.
1942 Ekim ayının son haftası Tokat, sonbaharın yağmurlu, soğuk günlerini yaşamaktadır. Elazığ Kız Enstitüsü Müdür yardımcısı Sıdıka AVAR açılışı bir türlü gerçekleştirilemeyen Tokat Kız Enstitüsü‘ne kurucu müdür olarak atanmıştır.
Okul Setenciler Sokağı’nda terk edilmiş dört katlı eski bir Ermeni konağıdır. Tokat’a tayin edilen on beş branş öğretmeni de Tokatlının misafirperverliği içerisinde eşrafın evinde ağırlanmaktadır.
Öğretime açık sandığı okula gelen AVAR’ın önce morali bozulur ama süratle kendini toparlar. Yıl içindeki bütün yoğun çalışmaya rağmen okulun hâlâ tamire muhtaç sınıfları, camları takılacak çerçeveleri, onarılacak bölümleri vardır. Ayrıca henüz badanası bile yapılmamıştır.
Milli Eğitim Müdürü ile birlikte Vali İzzettin ÇAĞPAR’ın makamına çıkarlar. Vali, onları iyi karşılar. Okulun bir an önce öğretime başlaması için tamirat konusunda yardım isterler. Sıdıka Avar, geceleri de onarımın devam edebilmesi ve işçilerin başında durabilmesi hususunda izin ister.
Vali ÇAĞPAR, bu genç müdirenin izin isteğine önce şaşırır, sonra bir kahkaha atar ve ekler: “Olur”
İdealist eğitimci AVAR artık işleri iyice takip edebilmek amacıyla okulda kalmaya başlar. Kadınlığına rağmen çekinmez. Gece gündüz demeden amele ile beraber çalışmayı kendine görev kabul eder. Onun bu gayretine Vali ve eşi de destek verir. Her gün öğleye doğru eşiyle birlikte Sıdıka AVAR’ı ziyarete gelirler.
Sıdıka AVAR, diğer yandan da fırsat buldukça kapı kapı dolanarak yeni açılacak okula öğrenci kaydetmeye çalışır. Okuldaki öğretmenlerle birlikte okulun perdelerini ve masa örtülerini dikerler.
Vali İzzettin ÇAĞPAR’ın bile ummadığı kısa bir zamanda okulun inşaatı tamamlanır. AVAR’ın Tokat’a gelişinde on dokuz gün sonra mütevazı bir törenle mülki ve mahalli yöneticilerin, halkın yoğun katılımıyla okulun açılışı yapılır.
Bu kısa sürede gerçekleştirilen başarı devletçe de kayıtsız kalmaz. Cumhurbaşkanı İsmet İNÖNÜ ve Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali YÜCEL’den Tokatlıların ve onların şevkini yükselten telgraflar gelir.
Yazımızın bu bölümünde de sporla da ilgilenen Vali İzzetin Çağpar’ın , Değerli Ağabeyim Hami Karslı’nın babası Abdulkadir Karslı’dan dinlediği belgesi mevcut bir anısını aktarıyorum:
Niksar’dan 30 Kasım 1944 tarihinde Tokat Gençlik Kulübü Başkanlığına gönderdiği bir yazı:
“İki komşu memleket gençliğini birbirleriyle görüştürüp, tanıştırmak aynı zamanda bir futbol teması yapmak üzere 2 Aralık 1944 cumartesi günü Tokat’a gelmek arzusundayız. Bu konudaki müspet (olumlu) cevabınıza acele intizar eder (bekler) selam ve saygılar sunarız”
Yazının altında “Gidiş-geliş vesait masrafı kulübümüze; diğer hususatın temini kulübünüze aittir” şeklinde bir de not düşülmüş.
Amaca dikkat eder misiniz, “iki komşu memleket gençliğini birbirleriyle görüştürüp, tanıştırmak!”
Valiler, aynı zamanda Beden Terbiyesi Bölge Başkanlığı görevi de yapmaktadırlar.
Bütün ülkede yapılan sportif faaliyetler her pazar günü saat 21’de Ankara Radyosu’nda yayınlanmaktadır. Niksar İdman Yurdu’nun yaptığı çalışmalar da, telgrafla radyonun “spor neşriyat” servisine bildirilmiş ve radyodan tüm yurda duyurulmuştur.
Vali İzzettin Çağpar’ın Niksar Gençlik Kulübü Başkanlığı’na gönderdiği 23.6.1945 tarihli yazıyla “1 Temmuz 1945 Pazar günü öğleden sonra Tokat sahasında yapılacak Atletizm Gül Kupası Müsabakalarına ait program” gönderilerek “bu hareketlerin intizamla cereyanına önem verilmesi” istenmektedir.
Ve Vali İzzetin Çağpar’ın yine musikiye olan düşkünlüğü:
Babası gibi şair ruhlu olan Valinin bir şiiri Bestekâr Cevdet Çağla tarafından Kürdilihicazkâr makamında bestelenmiştir
“Yeşil sular çalkalandı
Köpükleri halkalandı
Deli gönül dalgalandı
Denizlerin engininde
Bahçemizin kelebeği
Hiç beğenmez bir çiçeği
Deli gönül bir bebeği
Sevdi aşkın beşiğinde
Deli gönül, çapkın gönül
Bir gazele baygın gönül
Dünyalara dargın gönül
Can verecek yâr elinde”
Yazımızın bu bölümünde de Devlet Eski Bakanımız Sayın Metin GÜRDERE’nin basıma hazır “Zamana, Olaylara ve İnsanlara Şahitlik Edenlerin Anlattıklarıyla 20.Yüzyılda Tokat” eserinden önemli bilgileri izniyle aktarıyorum:
Bugüne dek görev yapmış valilerimiz arasında Vali Recai Güreli’den sonra Tokat şehrinin ekonomik ve sosyal gelişmesi için en çok çalışan ve katkı yapan Vali İzzettin Çağpar’dır. Görev yaptığı yılların II. Dünya Savaşının kıtlık ve yokluk yılları olduğu göz önüne alınınca yaptıkları daha da anlam kazanmaktadır.
O’nun zamanda Tokat’ta yapılanlar aradan 70 yıl geçtikten sonra bile şöyle veya böyle insanlarının hayatının bir parçası. Hayatı etkilemeye ve şekillendirmeye devam ediyor.
*1939 Depreminin yıkımının onarılması
*Erbaa ilçesinin yerinin değiştirilerek yeni bir Erbaa kurulması
*Taşova ilçesinin kuruluşu (Sonradan Tokat’tan ayrılarak Amasya’ya bağlanacaktır)
*Artova İlçe Merkezinin Çamlıbel’den şimdiki yerini taşıması.
*Kazova Sağ Sahil Sulama Kanalının işletmeye açılması
*Kazova İnekhanesi’nin ve Tokat Fidanlığı’nın Kurulması
*Tokat GOP Bulvarı ilk çalışmasının başlaması (Taşköprü-Taşhan arası)
*GOP Stadyumu’nun şimdiki yerine kurulması
*Kız San’at Okulu (Kız Meslek Lisesi) nin ve Erkek San’at Okulu (Endüstri Meslek Lisesi) nun açılması.
*Namık Kemal İlkokulu’nun yapılması
*Bugünkü Adliye Binası’nın arkasındaki 2010 yılına kadar 70 yıl cezaevi olacak binanın tamamlanması.
Vali kadar eşi de aktiftir. Çocuk Esirgeme Kurumu Başkanı ve Halkevi yönetim kurulu üyesidir.
Göreve geldiği ilk yıl, gelecekte yapacağı çalışmaları TOKAT VİLAYETİ BEŞ YILLIK (1941-45)
İŞ PROGRAMI ile gelecek beş yılı plânlayan bir iş programı hazırlatmıştır. Bir örneği Cinlioğlu Kütüphanesi’nde olan bu programın ön sözünde Vali, İdare (yönetim) arkadaşlarına: “Program çalışmalarında noksanın olsa da zararı yoktur. Kat’iyen (kesinlikle) programsız çalışma” demektedir.
Beş yıllık iş programında yıllara göre hangi köylerde okul, köy odası, köy okuma odası, çamaşır evi, köy meydan sahası, çeşme, içme suyu ıslahı, umûmî helâ (genel tuvalet), kiremit ocağı açılması, damızlık hayvan alımı ve aşım durağı, ağaç dikimi, numune bağ tesisi, büyük köylerde dükkân gibi kalkınma ve gelişme adına akla gelen her konuda neler yapılacağı ayrı ayrı programlanmaktadır.
Program, yapılacak işleri tespit ederken eksikleri ve ihtiyaçları da göstererek bir anlamda dönemin fotoğrafını çekmekte ve bu fotoğraf ülkesini kalkındırmak ve geliştirmek için çırpınan bir dönemin yöneticilerinin hayallerinin, heyecanlarının olduğu kadar, nerelerden nerelere geldiğimizin de belgesi.
Nâhiye ve köylerde kadın ve erkek kıyafetleri yeknesaklaştırılacaktır (tek tip olacaktır).
Merkez kazaya bağlı köyler ahalisinin kıyafetleri de medeni bir şekle sokulacaktır.
Köy evleri altında bulunan ahırlar evlerin haricine çıkarılacaktır. Otuz köyde evler beyaz badana yaptıracaktır. Köy evleri haricinde birer gübrelik yaptırılacak, gübreler buraya taşıttırılacaktır.
Mezarlıklar köy haricine çıkarılacak etraf duvarla çevrilecek, ağaç dikilecektir
GOP BULVARININ AÇILIŞI
Vali programda göreve başladığı 1940 yılında yapılan çalışmalardan ve 1941 yılı yol inşaatı programından da bahsetmektedir.
Yeniden yapılan Halkevi ve Çocuk Esirgeme binaları tamamlandı.
Gümenek köprüsü inşaatı tamamlandı.
GOP Bulvarı kazı ve dolgu çalışmaları devam ediyor.1941 yılında parke taş kaplama çalışmaları devam edecek, yolun kenarına bir ilkokul yapılacaktır.
Yol açılmadan önce şehrin sınırları Sümbül Baba Tekkesinde bitiyordu. GOP Bulvarı açılınca Vali yolun kenarına önce Vali Konağını taşıdı.
Stadyumun bulunduğu yere ilk futbol alanını oluşturuldu ve kapalı tribün yapıldı.
Bugün Pancar Bölge Şefliğinin olduğu yer çocuk bahçesi olarak düzenlendi.
Şimdiki Namık Kemal İlköğretim Okulu’nun yerine tek katlı bir ilkokul yapılarak dönemin Cumhurbaşkanını olan İsmet Paşa adı verildi. 1950 deki iktidar değişikliğinden sonra ismi Namık Kemal olarak değiştirildi.
Tokat Belediye Meclisi yaptığı çalışmalardan dolayı Vali İzzettin Çağpar’ı fahri hemşeri yaptı. Açılması ve yeni yapılar yapılarak gelişmesi için büyük çabalar sarf ettiği bugünkü GOP Bulvarının ortasından geçtiği semte de Çağpar Mahallesi adını verdi. Vali Tokat’tan ayrılınca vefasızlık kültürümüz gereği mahallenin adı değiştirildi. İş bununla da bitmedi.
İzzettin Çağpar 1939 depreminde büyük hasar gören o zamanki adı “Çiprek” olan Kazova’daki bir köyü plânlı bir şekilde yeniden kurmuş. Adını da değiştirerek oğlunun adı olan “Sorgun” adını vermişti.
1960 lı yıllarda köylere yeni isim verme çalışmaları yapılırken;
“Bu Sorgun’da nereden çıktı? Bu da gâvur ismi olmalı” diye düşünülmüş olacak ki köyün adı üçüncü kere değiştirilerek “Yeşilyurt” yapıldı. Vali Kalaycık Köyünü de yeniden kurdurdu. Kalaycık’ın eski adı Kale Köy imiş, sonra Kalaycık olmuş.
Onun çok önemli çalışmalarından biri de o yıllarda artan sıtma hastalığı ile ilgili Ankara’ya durumu ve bu konuda alınmasını uygun gördüğü önlemleri anlatan bir yazı göndermesidir.
Hükümet, sıtma hastalığının önüne geçmek için daha çok sivrisineklerin ürediği yerleri ilâçlayarak çalışmaya başladı. Bu çalışmalar çok uzun yıllar sürmüş, 1950 li yılların sonunda başarıya ulaşmıştır. İlk olarak 1942 yılında Samsun Sıtma Savaş Bölgesi’ne bağlı Tokat Şubesi olarak 32 köyde mücadeleye başlandı. 1945 yılında Tali (2. Derece) Bölge olarak teşkilât kuruldu.
Sivrisinek ve onun yaydığı ölümcül sıtma hastalığı sebebiyle Kaz Gölü’nün kurutulması Cumhuriyetin ilk yıllarından başlayarak il yöneticileri için bir hedef olmuştu.
O günkü yönetimde sulak alanlar ve buralardaki yaban hayatı konusunda bugünkü çevreci anlayış ve endişeler yoktu. Yöneticilerin derdi sivrisinek yuvası, baş belâsı Kazgölü’nden bir an önce kurtulmak, ortaya çıkacak tarım alanında bir şeyler yapmaktı.
Kaz Gölü’nün kurutulması vilâyet için esastır. Şeker Fabrikasının burada bir pancar tohumu yetiştirme müessesesi (kuruluşu) kurması bu yer için vaki olan diğer teşkilattan (aynı yeri isteyen diğer kuruluştan) tercihe sayandır (önceliklidir). Çünkü ancak bu şekilde açılacak kanallarla gölün kurutulması ve yakinen takip olunması mümkün olunacaktır.
TOKAT VİLAYETİ BEŞ YILLIK (1941-1945) İŞ PROGRAMI ÇERÇEVESİNDE BİR YILDA YAPILAN İŞLER
Tek tip üzerine modern kasap dükkânları yapılmış, gazhane inşası tamamlanmış, spor alanının beton tribünü inşa edilmiş, yıllardan beri tamamlanması beklenen cezaevinin bütün noksanları giderilmiş ve mahkûmlar yeni binaya taşınmışlardır. Mezbaha için yeni et kamyonu tahsis edilmiş, senelerden beri bulunamayışı nazarı dikkati celbeden belediye cankurtaran otomobili temin olunmuştur.
Genel olarak ilçe, bucak ve köylerin ihtiyaçları merkez ilçesinden fazla olduğu için çalışma programının bu yerlere ait olanları titizlikle başarılmıştır. Bununla beraber şehrin bozuk olan yolları ya onarılmış yahut tamamen yeniden yapılmıştır. Bu suretle şehir içi yolları ve kaldırımları programa göre düzeltilmiştir. Merkez ilçesiyle diğer ilçeler arasındaki yolların çamurdan ve kardan kapanmasını önlemek için yol yapılması hususunda hiçbir duraklamaya müsaade edilmemiş Tokat-Sivas yolunun mühim bir kısmının parke onarımı, Tokat-Turhal yolunun şehir içine rastlayan parke döşenmesi, Tokat-Niksar yolunun esaslı bir kısmının onarılması temin edilmiştir. Bucak merkezlerine giden yollar onarılmıştır. Köylünün yardımı ve yüksek fedakârlığı ile de bazı kurutma, suyollarının temizletilmesi gibi mükellefiyete bağlı işler hiçbir şikâyete ve memnuniyetsizlikle karşılanmadan başarılmıştır.
Şimdi yapılan diğer işlerin bir kısmını sıra ile kaydedelim:
1-Muhat (Çevreli) Çerçi, Leveke (Gölgeli), Tomara (Gümeleönü), Almus, Daduhta (Çambudak), köy okullarının inşası tamamlanmıştır.
2-Bir çok kuyulara beton bilezikler yaptırılmıştır, yunaklar islâh edilmiş, kaçaközü suyunun tahlili yaptırılmış ve içilebileceği anlaşılmıştır.
3-Gökdere Bucağı Bizeri (Akbelen) pansiyonlu okulunun binası ve öğretmenevi bitirilmiş, Ohtap (Yağmurlu) köyünün öğretmenevi yapılmıştır.
4-Erbaa Cezaevi inşaatı bitirilmiş, ortaokul inşasına başlanmış, Kozlu okulunun öğretmenevi işliği yapılmış, Hayati (Doğanyurt) okulu öğretmenevi tamamlanmıştır.
5-Niksar’da yol inşaatı ve onarımına hızla devam edilmiş ve köylerin irtibatları temin edilmiştir.
6-Ayvaz mesiresine yazlık gazino ve lokanta binası yaptırılmıştır.
7-Avara (Serenli) ve Kiracı köylerine yeni tip okul binaları yaptırılmıştır.
8-Reşadiye’de yeni belediye binası inşa olunmuş ve Reşadiye kaplıcası onarılmıştır.
9-Taşova’da birçok yollar onarılmış, Tekelüze köyünün okul binası tamamlanmış, Karlık okulu çatıya alınmıştır. Sepetli köyü öğretmenevi ve Borabay köyünde iki öğretmenevi, Kaleköy okulunun işliği ve öğretmenevi ile Belevi köyünün öğretmenevi bitirilmiştir. Ayrıca Kirampa (Zile Dağiçi) köyü ile Tansa (?) köyü okullarının öğretmenevleri ve Hacıbey köy okulu inşaatı da tamamlanmıştır. Diğer köylerde de program mucibince okul ve öğretmenevleri yapılmakta bulunmuştur.
10-Her köyde birer ecza dolabı yaptırılmıştır.
12-Turhal da yol inşaatı programa göre yaptırılmış, birçok yollarda esaslı onarıma tabi tutulmuştur.
13-Küçükendiz (Küçükbağlar) ve Kazgölü ayağında iki köprü onarılmıştır.
14-Pazar bucak merkezinde iki öğretmenevi, iki işlik yapılmış ve arazi alınmıştır.
15-Zile de Şehitler abidesi, abide sahasının duvarları ve sahanın toprak tesviyesi işi tamamlanmıştır.
16-Yıldıztepe Kasabası köyü okulu inşası bitirilmiş, Çeltek, Maşat (Yalınyazı Kasabası) köyleri öğretmenevleri yapılmış, Kervansaray köyündeki pavyon üç öğretmenevine tadil olunmuştur.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turzm idarəsinin təşəbbüsü ilə Xızı rayonunda ağacəkmə aksiyası keçirilib

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turzm idarəsinin təşəbbüsü ilə Xızı rayonunda ağacəkmə aksiyası keçirilib.
İdarə rəisi Mehman Şükürovun rəhbərliyi ilə keçirilən aksiyada Xızı, Abşeron, Şuşa, Zəngilan, Qubadlı rayon nümayəndəliklərinin baş məsləhətçiləri ilə birgə Xızı rayon mədəniyyət işçiləri də yaxından iştirak ediblər.
Rayonun Mikayıl Müşfiq muzeyinin həyətyanı sahəsində təşkil olunan aksiyada yüzlərlə ağac əkilib.
Aksiyada sonra İdarə rəisi Mehman Şükürov baş məsləhətçilərlə birgə Mikayıl Müşfiqin muzeyini ziyarət edib, muzey əməkdaşları ilə səmimi söhbət ediblər.
Görüşdə muzeyin fəaliyyəti və fondunda mühafizə olunan eksponatlar haqqında qonaqlara ətraflı məlumat verilib, arzu və istəklərini çatdırıblar.
Muzey əməkdaşları idarə rəisi Mehman Şükürovdan muzeyin həyətyanı sahəsinin abadlaşdırılması ilə bağlı kömək göstərmələrini xahiş edib və idarə rəisi bununla bağlı əlindən gələn köməyi əsrgəməyəcəyini bildirib.
Sonda Mikayıl Müşfiqin büstü önündə xatirə şəkili çəkilib.

Sumqayıt Regional Mədəniyyət və Turizm idarəsinin Mətbuat xidməti

Səxavət ƏNVƏROĞLU.Yeni şeirlər

Azərbaycanım

Bu yerlə darıxıb gül əllər üçün,
Yurdumu vəsf edən şən dillər üçün,
Sözlə mülk ucaltdım bu ellər üçün,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Cənnət ocağıdır, cənnət bağları,
Göylərə ucalır vətən dağları.
Könülllər isidir pir ocaqları
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Seyr edin Qubanı, uca Şahdağı,
Tovuzu, Gəncəni, Mili, Muğanı,
Belə el tapmazsan, gəzsən cahanı,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Ziyarət eyləyin buz bulaqları,
Seyr edin zirvəli uca dağları,
Göz oxşar, bəhrəli meyvə bağları,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Bir baxın dəyişən fəsillərinə,
Vahidin şerinə, qəzəllərinə,
Gələcək bəxş edən nəsillərinə,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Bu elin gəzməli qoruqları var,
Xəzərdə şəhəri, buruqları var.
Hər gündə minlərlə qonaqları var,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Bəxş edib verməyə torpağımız yox,
Ayaqlar altında papağımız yox.
Çörəyi verərik, Qarabağı yox,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

Küləklər məskəni elimin adı,
Azəri adlanır dilimin adı,
Yurdum başdan-başa sirli dünyadı,
Güllü gülüstandır Azərbaycanım.

İzim qalıb

Hər qarışı addım-addım,
Günüm keçib gəzə-gəzə.
Dənizləri üzə-üzə,
Yad elllərdə izim qalıb.

Kam almışam axşam-səhər,
Xumar gözlü gözəllərdən.
Tənhalığa dözənlərdən
Yazılmamış sözüm qalıb.

Neçə-neçə şəhərlədə,
Gur limanlı ölkələrdə,
Göz oxşayan meşələrdə,
Guşələrdə gözüm qalıb.

Haram işdə sayqılığa,
Yalan sözdə vurğunluğa,
Baxışlarda soyuqluğa,
Baxan qəlbdə dözüm qalıb.

Neçə liman, neççə körpü,
Neçə dalan, neçə hörgü,
Dünya başdan-başa sərgi,
Şəkillərdə izim qalıb.

Barmaq tutub saymasam da,
Nöqtələri qoymasam da,
Məskunlaşıb qalmasam da,
Baxışlarda üzüm qalıb.

Sel deyiləm, aşıb daşam,
Ürək deyir-düzüb, qoşam.
Uçub gedən qaranquşam,
Ürəklərdə sözüm qalıb.

İstanbul, Türkiyə Cümhurriyəti