Bir-iki kəlmə dua, beş-altı kələmə arzu, Tanrım, qoy saf saxlasın sən verən öyüt bizi. Sənə üz çevirən gün üzümüzə nur çilə, Səndən üz döndərən gün daş elə, keyit bizi.
İnsanı Haqq yanında hər varlıqdan baş elə, Qızını doğma bacı, oğlunu qardaş elə. İnsanlığı unutsaq, bağrımızı daş elə, Qışın qarına döndər, buz kimi soyut bizi.
Köksüzlər öz ömrünü bəxtəvər saya bilməz, Dağdan dayağı yoxsa, sellər çağlaya bilməz. Ruhda, qanda yoxdusa, Haqqa bağlaya bilməz Nə peyğəmbər, nə imam, nə qərib seyid bizi.
Şah sevgilər yolunda qaya kimi çapılaq, Harda yıxılan olsa, dayaq olaq, tapılaq. Çörək olaq yeyilək, kündə olaq yapılaq, Dəyirmanı işə sal, dən kimi üyüt bizi.
Nə millətə dərd, ələm, nə xalqa ah-zar verək, Ürəyi yanan kəsə dağımızdan qar verək. Düymələnək, açılaq, çiçək olaq, bar verək, Qoy nəsillər bilməsin barsız bir söyüd bizi.
Gözlərimiz göydədi, əllərimiz Haqdadı, Haqqa tapınmayan kəs qara daşdı, taxtadı. Demə ki, mən Allaham, bəndə çox uzaqdadı, Nə göylərdən arala, nə yerdən soyut bizi.
Dünya başdan-ayağa insaf olsun, din olsun, Dünyada yaxşı nə var, artsın birə-min olsun. Verdiyin hər nemətə min dəfə şükür olsun, İlahi! Xırdalama, həmişə böyüt bizi!
Sənin baxışların yad baxışıdı. Biraz ötəridi, yaz yağışıdı. Buda bir taledi bir naxış idi Daha ürəyində yaşamaq olmur.
Qış olub ruhumu üşüdür hərdən Yaş olub qəlbimə süzülür bəzən Çox vaxt boğuluram mən bu qəhərdən Sənin ürəyində yaşamaq olmur.
Köçəri quş kimi uçub gedəcəm Gözündən yaş kimi düşüb gedəcəm Başqa bir ürəyə köçüb gedəcəm Sənin ürəyində yaşamaq olmur.
Mənə çox uzaqsan, heç çatmır əlim Ay mənim ağılı, gözəl sevgilim Gəl məni bağışla, bağışla gülüm Sənin ürəyində yaşamaq olmur. Daha ürəyində yaşamaq olmur.
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru
Bahar nəfəsli sinən güllələrə tuş gəldi, Ağu dedi bülbülün, qaranquşun nəğməsi. Çiçəklərin, güllərin gözlərindən yaş gəldi, Daraldı hər bir yerdə təbiətin nəfəsi. Şəhid ayım, aprelim!
Qönçə-qönçə gül açan güllərin güllələndi, Şəhid ətrin yayıldı, qara geydi buludlar. Hər arzun, hər diləyin qəlbində düyünləndi, Torpağına, daşına başın əydi buludlar. Şəhid ayım, aprelim!
Dalğalandı dəniz tək, çaxdı ildırım kimi, İgidləri hayladı azadlığın işığı. Ölümə sinə gərən ərən oğullarına, Əbədiyyət yaratdı o bahar yaraşığın. Şəhid ayım, aprelim!
Nəfəsində igidlik toxumları səpildi, Şəhidlərin ruhunda açıldı danın gözü. Qönçələrin qan əmdi, küləklərin acıdı, Çiçək açdı dilində azadlıq adlı sözün. Şəhid ayım, aprelim!
Vətən adllı tarixin düşüb igid payına, Aprel şəhidlərimin qızıl səsli bu ünü. Şəhidlərim doğuldu dil açdı sinən üstdə, Apeliin ikisində yazıldı doğum günü. Şəhid ayım, aprelim!
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru
2 aprel gününə, Göy də matəm saxlıyır. Dünəndən dolub gözü, İçin-için ağlıyır…..
Ağla millətim, ağla, Yurdun qana boyanlb. Amma bir az sevin ki, Qeyrətimiz oyanıb.
Sən də qarşıla Vətən, Yenə şəhidin gəlir. Xidmətin vurub başa, Şəhid… igidin gəlir.
Gözaydınlığı verin, Hər şəhid atasına. Analar ağı desin , Şəhidlik butasına..
Dəvətnamələr yazın 2 aprel gününə. Subay şəhidlərimin Bu günkü toy düynünə.
Uğurunda öldüyü, Torpağından ev verin. Bəy libaslı bayrağı Gözləri üstdə sərin.
Şəhid Qarabağımız Allah, nağıla döndü. Hər daşı, hər qayası, Şəhid oğula döndü.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru.
Sonra necə oldusa.. Dünən axşam qəribsədim bir qucaq. Bu şəhəri gizləməyə çalışdım gözlərimdə.Doluxsundu od-ocaq.
Sonra necə oldusa, Çərşənbələr yekunlaşdı o gecə. Dedilər ki: “elimizdə bayramdı” . Telefonlar təbrikləşdi eləcə. Hər bəhəsə şahid olduq- seyrandı.
Sonra necə oldusa, bağlı qapı arxasında böyüklər, bağlı qapı qarşısında kiçiklər gizləndilər,qapıları döydülər. Gözlədilər.. Gözlədilər.. Olmadı.. Papaqları əllərində qayıtdılar-içiboş. Ürək ilə qapı açan olmadı ki olmadı. Bizim yoxsul uşaqlığa baxanda bu xəsislik ürəkaçan olmadı ki… Olmadı!
Külək qəfil qəzəb ilə əsincə küçələrin ocaqları sönürdü. “Heç belə də bayram olar?” deyəndə uşaqların gözlərində neçə ümid ölürdü. Dünya mənim gözlərimdə dönürdü.
Sonra necə oldusa.. Qarışdırdım fikirləri birtəhər Yumurtalar toqquşdurduq o gecə. Küsüb-küsüb barışdılar uşaqlar. Bilmədi heç bu şəhərin özü də, Toz bətnində məyus neçə uşaq var.
Getmək kimi bir istəyə tutuldum. dünən axşam qəribsədim bir qucaq. Gecə yatdım anam gəldi yuxuma, dedi:” qızım, hərdən olan olur da.. Gerçək həyat budur da!
İşıq olur, Günəş olur yaradanın sevgisi. Dünya dönür, insan ölür, yol bitir. Son günədək qəribsəyir adamlar. Qapıların qarşısında qəfildən ümidləri qırılan o uşaq tək yetim qalmış bu şəhəri buraxma, nə qədər ki,açılmamış qapı var.
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
Ara-sıra yadıma da düşürsən, Ara-sıra darıxıram da sənsiz. Əvvəliydi, yarısıydı, sonuydu, Harasından qayıtmışdıq yolu biz?
Hər şey eyni- bilmədinsə, bilmə heç, Düzəldirəm dağıtdığın düzəni. Belə asan, belə sadə, belə tez Nə bilmişdin, unudarammı səni?
Ara-sıra gülürəm sözlərinə, Telefonda səsin qalıb, silmirəm… Ara-sıra düşürəmmi yadına? Məni necə unudursan, bilmirəm.
Yoxdur buğdanın qanadı; Yük olmadan qarışqaya Uçsun sünbüldən yuxarı, Bitsin torpaqdan aşağı. Sən də bir gün külək olsan, Yağışın yolunu kəssən, İslatdığı hər telinin Dilini, boyunu kəssən, Ağlar ürəkdən yuxarı, Susar daraqdan aşağı. Gözləginən yarasanı Alatoran düşən vaxtı. Gündüzləri haraylama, Gecələrə düşər baxtı. Qaçar gözündən yuxarı, Enməz qulaqdan aşağı. Yıxılmısan, əzilmisən, Qanamısan zaman-zaman. Dizlərinə vaxtın izi Düşüb qapaqdan yuxarı, Sızıb topuqdan aşağı. Adını da unutmusan, Gözünün rənginə kimi. Eşqin yaman çaşbaş qalıb Səni gözləyənə kimi; Baxıb günəşdən yuxarı, Görüb ocaqdan aşağı. Hərdən vicdanın sızlayıb, İçin-için göynəmisən. Bir az Allahdan yuxarı, Bir az dodaqdan aşağı…
Zülmətin Çırağı
Tək-tək asılıb yenə , Pəncərəmdən qorxular. Səssizliyin gözünə Səs qatıbdı yuxular. Arzular xəstə düşüb, Canı şərin əlində. Ürəyimi tapıram Tez -tez yerin dibindən. Günahlarım boy verib, Vicdanımın boyuna. Zəhərləyib qanımı, Alışmışam huyuna. Nəyə həvəslənib ki, Duaların ağrısı? İtirmişəm içimdə Mərhəmətin Tanrısın. Sübhə kimi qəm tökdüm , Zülmətin çırağına. Saçımdan kəsib verdim Şeytanın darağına…
Yarı Kağız…
Son çiçəyin üst-başı, Toza düşdü bu payız. Harda qoruyum onu? Kitabım yarı kağız . Yarısı sözdü, qəmdi, Yazısı cəhənnəmdi, Sandıqda yeri nəmdi, Olacaq sarı kağız .
Sarı ayrılıq dəmi, Həsrətin tutdu gəmi, İçimdə batan məni Çıxartdı quru kağız . Quru vərəq nə gözəl, Bəxtə ,yazıya dözər. Məktubla doldu Xəzər , Daşacaq geri kağız…
Qubernator Bağı
Yarpaqlar mövsümünü yaşamışdı, Gecikdim… Şamın ömrü gənc idi Boyumdan xeyli hündür, Yaşımdan çox balaca… Dəlisov xəzri yenə Dağıdırdı saçlarımı sonacan; Qubernator bağında, Bizim evdən buracan… Üşüyürdü əllərim, Əlcəyi unutmuşdum, Çətirimin yanında. Külək niyə dolanır Bu əsəbi qanımda? Bürünmüşdüm fevralın Soyuq rəngli donuna; Havadan ətri gəldi, Ən sevdiyim qəhvənin Soyuqlamış burnuma… Daşdı Xəzərin səsi Ürəyimdə birə-bir.
Bu gün Qubernatora, Dərdimi, kədərimi Danışmışdım elə bil…
Aya Doğru
Bir iz qalıb yerdən uzaq, Bir addım var göyə doğru. Hansı ulduzun tozuyam Üzüm baxır aya doğru?! Sanma, zil muğam üstəyəm, Şur dinləyən can üstəyəm. Ömrü yenidən izləyən Təqvim asdım saya doğru. Çox işlədi buz dolabım, Dondu içində inadım. Gizlətməli yerdi sandım Gün görmədi yaya doğru.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı Şeir saatı rubrikasında sizlərə Fərqanə Səfərlinin şeirlərini təqdim edir.
GƏLİRƏM
Yerin pis əməlindən Üşüyürəm, İlahi – Göydə bir ocaq qala, Qızınmağa gəlirəm.
Çiynimdəki hörüklər Mələklərə yol açıb – Dəftərimi bilməkçün Arınmağa gəlirəm.
Qaranlıq peşimandı, Qardaş bilib işığı – Kəfənin iç üzünə Sarınmağa gəlirəm.
Biz uçmaq vərdişini Doğuluşdan itirdik – Bir kəpənək belində Barınmağa gəlirəm.
YENƏ
Yenə durna qatarı, Yenə sazaq bir hava. Yenə könlüm yön alır O isti uzaqlara…
Yenə gün batımını gözləyir qamış səsi, Bir də həsrət qoxuyan Kədərimin naləsi…
Yenə günəş gedəcək Öz doğma ocağına. Yenə düşər qaranlıq Yerin kor bucağına.
Yenə… Yenə burda mən, Bir də azğın ümidlər- Həm məni, həm özünü Xəyallara kilidlər.
SEVGİ VALSI
Gəl, rəqs edək səninlə, Mələklər savab yazsın Çiynimizdə ritmlə… Gəl, üzümüz ölümə Dözək hər bir zülmə. Zaman şərə qarışsın, Gecənin işıqları Gözümüzdən alışsın…
Tərləsin əllərimiz Valsın şən notlarında. Büdrəsin ayağımız Zər qırçınlı donumda. Cismim ağırlıq etsin, Sol qoluna əksimi – Oynayaq sənin ilə Ölümsüzlük rəqsini.
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru
Mark xatırladıqca mən də yada salıram…
(Kəlbəcər alınandan sonra bir anlıq özümü orda hiss etdim)
Qoynunda keçibdir uşaqlıq çağım, Necəsən a çiçək, gül Kəlbəcərim. Doyub həsrətindən cana gəlmişəm, Kösövdü ağzımda dil, Kəlbəcərim.
Gəzib dağlarının çəmən üzünü, Sinəmə tuş etdim bulaq gözünü, Sənli günlərimin həsrət izini, Apardı nə yaxşı yel, Kəlbəcərim.
Ana qucağıdı köksü hər daşın, Nə yaxşı qalmadı yerdə göz yaşın, Sənə zülm edəni tutdu qarğışın, Yudu həsrətini sel, Kəlbəcərim.
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru
Burax əllərimi, qoy çıxım gedim, Nəyinə lazımdır sənin bu sevgi. Həsrəti gözümə qoy sıxım, gedim, Olsun üryəyimə qənim, bu sevgi.
Nə əlhəd daşıyam, nə ümid yeri, Yonulub, yoğrulan qəm ağacıyam. Burax əllərimi qoy çıxım gedim, Bəlkə bir ürəyin ehtiyacıyam..
Ağacdan yonulub, daşdan yonulub, Bəxtimin naxışlı oyuncağı tək. Qıfıl da asılıb könül taxtından, Nəzəri qaytaran göz muncuğu tək.
Burax əllərmi, a sevda yolçum, Kipriyim asılıb göz yaşlarımdan. Qurtara bildim ki, sevəm də səni, Taleyin atılan bəd daşlarından.
Burax əllərimi qoy çıxım gedim.. İsti baxışında əriyən buzam. Bu ömrün qışında axı nə edim? Mən sevgi bağına gec gələn yazam.
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
Ayağım yerdən kəsilir, Uçmağın dadın bilirem. Onu dayağım bilirəm, Onu qanadım bilirəm.
Yaşadımmı bundan əvvəl? Həyat varmış sondan əvvəl. Kimiydim ki, ondan əvvəl? Mən indi qadın bilirəm.
Bu nə təhər, bu necə sirr? Hayandan baxsan, bilinir. Yadım, yaddaşım silinir, Tək onun adın bilirəm.
Ayağım yerdən kəsilir, Uçmağın dadın bilirem. Onu dayağım bilirəm, Onu qanadım bilirəm.
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının AĞSTAFA Bürosunun Rəhbəri
İllər ötür Azərbaycan, şanlı tarix, o möhtəşəm zəfərindən, Od ürəkli igidlərin qisas deyib yürüdüyü haqlı savaş səfərindən…
44 günə tarix yazan mərd oğul və mərd qızların yaşar olsun, Zaman-zaman ürəklərdə bu zəfərin eşqi aşıb-daşar olsun!
Əli silah tətiyində, şirin candan keçənləri ehtiramla anmadayıq, Ana Vətən, qanım sənə halal deyib: Şəhadəti seçənləri ehtiramla anmadayıq!
Azərbaycan, gör nə gözəl məğrur-məğrur dalğalanır bayrağımız! 30 ildə görülməmiş çiçək açır, gül bitirir torpağımız!
“Dəmir yumruq” ətrafında birləşərək, güc göstərən millətin var, Bu millətin var olduqca, yaşadıqca sənin hər an qüdrətin var!
O millət ki, namusunu, qeyrətini qoruyaraq cihad etdi… Yağı düşmən viran qoymuş torpaqları qarış-qarış azad etdi!
O millət ki, uğurunda bir ölərsə min doğular, min yaşadar, Sənə əyri baxanları yox etməyə sinəsində kin yaşadar…
Sənə nankor çıxanlara havan, suyun haram olsun Azərbaycan! Gecə-gündüz keşiyində duranlara salam olsun Azərbaycan!
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının AĞSTAFA Bürosunun Rəhbəri
Səsi dönən haqq səsinə. Nursan “ODLAR ÖLKƏSİ”nə. Yağı düşmən həmləsinə, Sinəsi sipər olanım.
Dişə-diş, qana-qan dedin, Köməkdir YARADAN dedin. Öpüb bayrağı can dedin, Canında hünər olanım.
Dik tutanda sən qəddini, Bildi düşmən öz həddini. Qorudun yurd sərhəddini, Yurduna çəpər olanım.
İgidlik ruhun, canında, Namus, qeyrət var qanında. Zəfər, hünər meydanında, Biri, on nəfər olanım.
Ər tək, şir tək yarandın sən! Öz gücünə inandın sən! “ÖLMƏZLİYİ” qazandın sən! Amalı zəfər olanım.
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru.
Birinci addım: tərketmə
Güclü hisslərin olduğu yerdə xoşbəxtliyə yer yoxdur. Bəzən düşünürəm, məgər insan yalnız öz hisslərindən zövq alır və bu hissi yaşadığı üçün özünü xoşbəxt hiss edir. Güclü, əlçatmaz məsafəli bir hissi yaşamaqsa hər insana nəsib olmur.
Məsafə… Əvvəllər bu sözü önəmsəməzdim, lakin indi beynimdə ən çox gəzib-dolanan, məni incidən bir sözə çevrilib – məsafə. Önəmli olan onun yaşamasıdır, səndən uzaq olsa da yaşaması… Bu gün məsafəli sevgiyə bir tamaşaçı gözü ilə baxıb, olanları dərindən hiss edərək düşündüm, sanki özüm yaşayırmışam kimi qəbul edərək…
İki sevgili, lakin insan deyil, hər gün gördüyümüz, bəzən əhəmiyyət vermədiyimiz ağaclar… Həmin ucqar kəndin kənarındakı torpaq sahəsində bu iki ağacdan başqa ağac gözə dəymirdi. Bu ağacları sahənin yaxınlığındakı evin sahibi əkmişdi. Yay günlərində əkin-biçin işlərində günəşdən daldalanıb kölgəsində dincələcəkdi. Onları yanaşı deyil, aralı – məsafəli əkmişdi. Uzaqdan seyr edə, görə bilirdilər bir-birlərini bu iki kiçik ağac. Amma ümidlərini üzmədən gözləyirdilər. Hər il bir az daha böyüdükcə yaxınlaşırdılar, qol budaqları artdıqca sevinirdilər. Günbəgün, aybaay, ilbəil məsafələri geridə qoyurdular. Ümidlə yaşayaraq, qovuşacaqları günü gözləyərək böyük, yetkin ağac olmuşdular artıq.
Yaz gəldi, daha da uzadı budaqlar, lakin qovuşmalarına bir yaz daha gərəkdi sevgililərin. Bunun üçün qarlı şaxtalı daha bir qış keçirməli idilər. Ancaq eyni havadan qidalanmaq, bir-birlərinin hər il yaşıllaşıb çiçəkləməyini görmək yetərli idi sanki. Güclü hisslərə sahib olub dilə gətirmədikləri halda bunu hiss etdirə bilirdilər bir-birlərinə sevgililər.
Sərt qış özünü yetirmişdi. Vaxtilə bu ağacları torpağa qovuşduran evin həyətindən bu dəfə əlibaltalı, mişarlı gənclər peyda oldu hardansa. Tərəddüd eləmədən ağaclardan birini kökündən baltalayıb apardılar… Dilsiz-ağızsız sevgili heç nə deyə bilmədi… Yalnız həmin evin damından çıxan tüstüyə baxıb ağladı səhərə qədər. Çarəsiz və dərdli…
Zaman öz işini görürdü. Yenə yaz gəlmişdi. Ancaq tək qalan sevgili əvvəlki kimi yarpaqlayıb-çiçəkləməmişdi. Bir həftəyə yaxın idi ki, tənha ağacın kölgəsinə sevgili olan qız-oğlan da ayaq açmışdı. Ağacın üstünü cızıb öz adlarını yazsalar da, tənha ağac ağrı hiss etmirdi. Onu incidən bu iki sevgilini birlikdə xoşbəxt görmək idi. Budaqları yavaş-yavaş quruyurdu. Hər yoldan keçən qurumuş budaqlardan qırıb yerə-göyə tullayırdı. Və yenə qış və yenə o insanlar… Ancaq daha ağlamırdı tənha ağac. Həmin insanları görəndə bu dəfə sevindi. Hər gün ölüb-dirilib əzab çəkməkdənsə, birdəfəlik məhv olmaq, bu əzabdan qurtulmaq istəyirdi. Balta boynuna dayananda son dəfə sevgilisi ilə birlikdə keçirdiyi axırıncı baharı xatırladı və onun üçün də qaranlıq çökdü…
Bunları düşündükcə məncə insan bircə qənaətə gələ bilər: Ondan uzaqda olsan da, aranızda məsafələr olsa da, onunla eyni kainatı, eyni havanı, eyni hissi paylaşmaqdan xoşbəxtlik hissi duymalısan. O yaşadıqca sən də varsan.
İkinci addım: qovuşma
Bəzən təbiətin özü məsafələri yox etmək üçün bizə ikinci həyat, ya da ikinci şans verir…
…Torpaq sahələrindən birində, bir ailə taxıl səpir, balaca uşaqlarsa oyana bu yana qaçaraq oynayırlar. Gizlənpaç oynayan uşaqlardan biri – balaca qız otların içində gizlənməyə çalışarkən otlardan heç seçilməyən yenicə baş qaldırmış ağacın üstünə oturub onu qırdığının fərqinə varmır. Balaca qız təbiətən ağacları çox sevirdi, amma indi xəbər tutunca çox pis oldu bapbalaca ağacın qırılmağına. Cibindən dəsmalını çıxarıb qırılan budağı yerinə ilişdirib bağladı. Evdən gətirdiyi yer-yeməyin içindən su gətirib ağaccığazın dibinə tökdü.
Buğda artıq cücərməyə başlamışdı və atası hər dəfə buğdanı suvarmağa gələndə balaca qız da ona qoşulub gəlir, artıq böyümək üzrə olan ağaca qulluq edirdi. Hər qış gələndə donmasın deyə ağacı yaxşıca bükürdü. Aylar dönüb il olurdu. Balaca qız böyüdükcə ağaccığaz da onunla bərabər ilbəil boy atırdı. Artıq balaca deyildi, qollu-budaqlı söyüd olmuşdu. Amma çox tənha idi söyüd… Ətrafında başqa ağac yox idi, ancaq insanlar. Bircə tanıdığı vardı, bu da ona qulluq edən qız idi. Möhkəm dost olmuşdular. Qız günəşdən gizlənəndə onu meh vursun deyə ağac budaqlarını əsdirərdi, yağış yağanda budaqlarını sıxlaşdırıb qızı gizlədərdi. Qız olmayanda budaqlarını kefsiz-könülsüz sallayardı; onu görəndəsə sevincindən yarpaqlarının hamısı xışıldayardı.
Günlərin birində qız bəyaz gəlinlikdə gəldi ağacın yanına, bu dəfə tək deyildi sevgilisi ilə gəlmişdi. Sevgilisinə ağacını göstərdi, sonra vidalaşıb ağacı öpdü. Sevgilisinin əlindən tutdu və tərəddüd etmədən qayıdıb getdi. Ağac bu gedişin son olduğunu bilirdi və ağlayırdı. Hər budağından, hər yarpağından tökülən yaş damcıları öz köklərinə axırdı, sanki özünə təsəlli verməyə çalışırdı.
…Gələcəyini ümid edərək gözü yolda qalmışdı söyüdün, ancaq qızdan xəbər yox idi. Ağaca qulluq edəcək, bəlkə də onun varlığından xəbərdar olan başqa heç kim də yox idi. Tənhalığa qərq olmuş ağac günü-gündən qurumağa başladı. Günlərin bir günü bərk tufan qopdu və ağacı kökündən çıxartdı. Qız özünü yetirdi, ancaq artıq gec idi… Ağacının can verdiyini başa düşən qızın sanki ürəyi dağlandı, haldan-hala düşdü. Qəfildən ağacın kök tərəfindən balaca söyüdün cücərdiyini gördü. Gözlərinə sanki işıq gəldi. Bu ikinci həyat, ikinci şans demək idi… Gözünün yaşını silə-silə balaca söyüdü ana kökdən ayırıb özü ilə apardı. Yaşadığı evin həyətinə gətirib ən gözəl guşəsində torpağa basdırdı.
– İllər keçəcək, böyüyüb anandan da qollu-budaqlı olacaqsan. Biz həmişə birlikdə yaşayacağıq. Uşaqlarımız səninlə, balaca söyüdlərinlə dost olacaqlar, – qız balaca söyüdə pıçıldayıb sevgilisinə sarıldı.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru.
Nə qədər günah tapdım kipriyində, gözündə. Barmağının izini sildim, təmiz olmadı. Silah dodaqlarından ikicə kəlmə atdın. Güllələr mat qaldılar, bax gör ölən olmadı?
Bu ölüm qurtuluşdu,- ölüm qurtuluş deyil. Sözlər intihar ipi,- intihar da iş deyil. Şeir adlı namələr bir növ bildiriş deyil? Mesajlar çoxaldılar ; görüb gülən olmadı.
Bəzi dərdlər qurumur,insanı dərd qurudur Xatırlayandı yaddaş, bir də gördün – unudur. İçimə bir qurd düşür,quduzlaşır qudurur- Səni o qurdla boğdum, amma, gömən olmadı.
Könüldən dərd almağı öyrənmədi insanlar. Arxada xatirələr dərdlərimə əl sallar. Bir sevgi yaşadım ki,şahid oldu nisanlar. O sevginin külündə məni görən olmadı?
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
* * *
Onda payızdı havalar,- Qış da oldu, yaz da oldu. Bitdisə, nə fərqi günah Sizdə oldu, bizdə oldu.
Həsrətin yol yorğunudu, Ürəyimə dinc düşübdü. Dörd divarın içində Mənə bircə künc düşübdü.
Nədir ki, bu bəlirsizlik, Ya tut məni, ya at məni. Sənin dalınca göndərsəm, Yarıdarmı həyat məni?!
* * *
Bir addım irəli, bir addım geri, Yenə eyni çıxır yolların sonu. Mənə bu havada üşümək qalır, Bir də ki, bir də ki, düşünmək onu.
Təzədən doğulur bu ruh, bu bədən, İlahi, silinir yadım, yaddaşım. Əlim telefona gedir, qayıdır, Görən nə düşünür xəttin o başı?
Gecənin yarsına qurum saatı, Oyanım darıxım, yatım darıxım. Bu yaşda ərköyün ruhun başını Bilmirəm mən necə qatım… darıxım.
Ya bir də görməsəm, məni sevməsə? Əsən ürəyimdi, yel deyil əsən. Mən elə bilirəm səadət odu, O nə bilir, necə bilir, görəsən?
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Fərdi Prezident təqaüdçüsü
Doğum günümə yazdığım şeir:
Yenə dolum başladı, yenə yaş üstünə yaş, Ömrüm qum saatında əriyir yavaş-yavaş. Ruhum inad eyləyən bir uşaq sayağıdır, Ürək ki var, dünənin sınıq oyuncağıdır…
Nə keçmişə əl çatar, nə gələcək bir liman, Bircə anlıq işığam, zülməti yırtan zaman. Öz içimə qonağam canımın süfrəsində, İçim içimi yeyir, bir köç ərəfəsində…
Nə gələn var, nə gedən, yol mənəm, yolçu mənəm, Yol da uzanıb gedir, yolun əlacı mənəm. Zaman kor bir dəyirman, üyüdür hər anımı, Mən bir toz zərrəsiyəm, bürüyür dörd yanımı.
Ulduzların dili lal, göy üzü bir dar qəfəs, Varlıq — iki yoxluqdan borc alınan bir nəfəs. Gözümdən sual yağır, mən hara, bu yer hara? Sirr mənəm, sirdaş mənəm, kim məni çəkir dara?
Məkan əbədiyyətin içində bir sancıdır , Varlığım yoxluğumun gecikmiş sevincidir. Yer üzü bir aynadır, məni də bağlayarmı? Mən sındım, ayna qaldı… Aynalar ağlayarmı?
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru
– Sara! Qapını aç, Sara!
– Nə olub, ay qızım? Niyə qapını elə döyürsən? – qonşu qadın öz qapısından təlaşla boylandı.
– Sara… Saranı görən olub səhərdən? – Fidan qadının cavabını eşitmək üçün səbirsizləndi.
– Yox… Dünən də görməmişəm. Bir neçə gündür görünmür. Amma sən axı…
– Hə, mən hər gün gəlirdim… Dünən heç yaxşı deyildi… Telefona cavab vermir, indi də qapını açmır, – deyib barmaqlarını hirslə çeynəməyə başladı.
***
– Hara gedirik?
– Görmürsən?!
– Hə… amma…
Saranın ayağı balaca məzar daşına ilişdi. Niyə bu qədər balaca idi? Boz rəngli məzar daşı. Üstündə balaca bir insan şəkli sanki oyulmuşdu. Çox balaca idi. Qəbir də balaca idi – sanki yeni doğulmuş körpəyə aid idi.
– Gözlə! – deyə qarşıda gedən rəfiqəsinə çatmağa çalışdı.
Bu Fidanın səsi idimi? Yox… sanki öz səsi idi. Öz gülüşü. Qarşıda gedən Fidan idi, amma deyildi də. Özünün daha balacaboy, daha yüngül, daha qayğısız variantı. Fidan hündürboy idi axı…
Qəbiristanlıqda adamlar vardı, amma Sara onların üzlərini seçə bilmirdi. Hamısı sanki siluet idi. Qəbirləri tapdalamamaq üçün diqqətlə addımlayırdı.
“Atam da burda olmalıdır…” deyə düşündü. “Onun yanına da gedərəm. Amma… mənim məzarım hardadır?”
– Gəl, – dedi qarşıda gedənə. – Gedək mənim məzarıma. Bir az kənardadır…
Sara nəhayət ona çatdı. Digər özü gülürdü. Üzündə qəribə bir rahatlıq vardı.
– Çox kənardayam… Uzaqdayam. Gələ bilməyib heç kim ziyarətə. Baxımsız qalıb məzarım… yəqin…
Bu sözləri Sara dedi, yoxsa yanındakı “o”? Səsi öz qulağına yad gəldi sanki.
Ürəyi sürətlə döyünməyə başladı. Əlindəki fotoplyonkanı açıb yenidən burdu, yığdı. Sanki vaxtı geri qaytarmaq üçün mexaniki bir hərəkət edirdi.
Ayaqları ağırlaşmışdı. Addım ata bilmirdi.
Yanındakı “özünün” qorxusunu hiss etmiş kimi sakit səslə dedi:
– Kaş həyat da fotoplyonka kimi geri qaytarıla biləydi… Bu sözləri deyən kimi Sara kürəyindən, tam ürəyinin arxasından bir üşütmə hiss etdi və gözlərini açdı.
– Sara!
– Qapını sındıraq!
– Kənara çəkilin!
Qapının o biri tərəfindən səslər gəlirdi.
Sara qalxıb qapını açdı. Fidan onu görən kimi boynuna sarıldı.
– Çox qorxdum! Çox qorxutdun məni!
– Mən də… – Sara pıçıldadı və onu qucaqladı. Sanki dünyanın bütün yükü bir anlıq çiyinlərindən götürüldü.
– Uzun zamandır yata bilmirdim, düşündüm bəlkə dərmandan bir neçəsini içsəm… o da belə oldu…
– Bir neçəsini? Yəni nə qədərini? Qorxutma məni!
– Narahat olma, canıma qıyacaq qədər aciz deyiləm…
Fidan səhərdən qapını döydüyünü, qonşuları yığdığını, nə qədər nigaran qaldığını danışırdı. Sara dinləyirdi. Amma əslində hələ də yuxunun içində idi.
O, günlərlə yeməkdən-içməkdən kəsilən, evdən çıxmayan Sara deyildi sanki.
Asta-asta özünü topladı. Duşa girib çıxdı. Saçlarını qurudub səliqəyə saldı. Özünə yaşıl çay dəmlədi.
Fidan ona qəribə baxırdı.
– Sən yaxşısan?
– Hə. Yaxşıyam. Daha da yaxşı olacağam, – dedi Sara.
Sonra birdən ciddi bir ifadə aldı.
– Seminarım var.
– Nə seminar? Nə danışırsan sən? Bu halda?
– Halıma nə olub ki?
– Sara…
– Qalx! Çox işimiz var – etiraz etməsin deyə Fidanın sözünü kəsdi.
Yaşıl çayından son bir qurtum alıb fincanı masaya qoydu və qapıya doğru qətiyyətlə addımladı.
***
Sara auditoriyaya daxil olan kimi gecikdiyinə görə üzr istədi. Səsi sakit idi. Hətta həddindən artıq sakit.
Kürsüyə keçdi. Zal demək olar ki, dolu idi.
Seminar gedirdi. Sara auditoriya ilə diqqətlə danışır, suallara cavab verir, məsələlər üzərində düşüncələrini paylaşırdı. Səsi sakit, ritmi nizamlı, amma hər sözündə auditoriyanı düşündürən bir enerji vardı.
Seminarın sonuna yaxın Sara üzünü yenidən auditoriyaya tutdu. Bir anlıq dayandı, baxışları zalın hər küncünü süzdü, sonra sakitcə dedi:
– İndi isə bir nümunə ilə mövzunu bir az daha aydınlaşdırmaq istəyirəm… Bir yuxu haqqında danışacağam. Təbii ki, anonim bir nümunədir.
(Anonim.)
Özü bu sözə içində acı-acı gülümsədi. Sonra yuxunu gördüyü kimi danışdı.
– Qəbiristanlıq… Qəbiristanlıqda çox adam var, amma heç kimin üzü seçilmir. Sanki hamı var, amma heç kim yoxdur.
(İzdiham içində tənhalıq…)
– Bu çox tipik simvoldur. Üzlərin görünməməsi insanın öz emosiyalarından dissosiasiya etməsini göstərir. Yəni, hiss var, amma əlaqə yoxdur.
Əlləri masanın üstündə sakit dayanmışdı. Heç kim onun barmaqlarının titrədiyini görmürdü.
– Daha sonra yuxuda balaca bir məzar görünür. Ölçüsü uşaq məzarı kimidir.
Zalda bir neçə nəfər qeydlər apardı.
– Bu, əksər hallarda uşaqlıq travmasına işarədir. İçimizdə basdırdığımız “uşaq mən”. Biz böyüdükcə onu susdururuq. Güclü olmaq üçün. Tərk edilməmək üçün. Sevilmək üçün.
(Sevilmək üçün nə qədər dəyişdin, Sara?)
– Yuxudakı ata fiquru. Yuxunu görən şəxsin atası illər əvvəl dünyasını dəyişmişdi. Köhnə “mən” onun ölümünü tam qəbullanmayıb, bir hissəsi hələ itki ilə barışmamışdı. Yuxuda onun yoxluğu göstərir ki, qorunma və dəstək ehtiyacı artıq fiziki deyil, daxili prosesdir. Yeni “mən” bu yuxuda həm uşaqlıq travmasını, həm də atanı itirməyi qəbul etməyə başlayır. Bu, transformasiyanın bir hissəsidir – köhnə və yeni versiyalar arasında inteqrasiya.
(Bilirəm… qəbul etməliyəm… barışmalıyam… Səni çox sevirəm, ata!)
– Yuxudakı digər detal – insanın öz məzarını axtarmasıdır.
Bir anlıq susdu. Zalda qəribə bir sakitlik yarandı.
– Öz məzarını axtarmaq nə deməkdir? Bu, köhnə identikliyin artıq funksiyasını itirdiyini göstərir. Psixika deyir ki: “Bu versiya artıq yaşaya bilmir.”
(Köhnə Sara… sən hələ də burdasan.)
– Maraqlı məqam odur ki, yuxu görən şəxs o məzarın “kənarda” olduğunu deyir. Uzaqda. Ziyarət olunmayan. Baxımsız.
Səsi bir az yavaşladı.
– Bu, çox vaxt insanın öz ehtiyaclarını illərlə ikinci plana atmasının nəticəsidir. Özünü kənara qoymaq. Özünü tərk etmək.
(Səni yalnız o tərk etməyib. Sən özünü daha əvvəl tərk etmişdin.)
Sara nəfəsini dərindən aldı.
– Bir başqa simvol isə fotoplyonkadır. Həyatı geri qaytarmaq istəyi. Keçmişə müdaxilə etmək arzusu. Bu, kontrol ehtiyacıdır. Çünki dəyişiklik qorxuludur.
(Köhnə versiyanı buraxmaq daha qorxuludur.)
Zaldan bir tələbə əl qaldırdı:
– Bəs belə yuxu görən insan nə etməlidir?
Sara ona baxdı. Baxışları sakit idi. Amma içində bir şey qırıldı.
– Qəbrin üstünə torpaq atmaq yox – onun qarşısında dayanmaq lazımdır, – dedi. – Qorxmadan baxmaq. Üzləşmək. Yas tutmaq. Çünki transformasiya silmək deyil. Transformasiya qəbul etməkdir.
Bir neçə saniyəlik sükutdan sonra davam etdi:
– Hər dəyişimin içində kiçik bir ölüm var. Amma bu ölüm fiziki deyil. Bu, köhnə “mən”in ölümüdür.
(Köhnə Sara, sən həqiqətən ölməlisən?)
Səsi yenidən sabitləşdi.
– Əgər belə bir yuxu görsəniz, bilin ki, beyniniz sizi qorxutmur. Hazırlayır. Bəli, hazırlayır. Nəyə? Bəzən insanın tutmalı olduğu ən ağır yas – başqasına yox, öz köhnə versiyasına tutduğu yasdır.
Sara lövhəyə tərəf döndü.
Markerı yenidən əlinə aldı.
“TRANSFORMASİYA” sözünün altından xətt çəkdi və altına yazdı:
Qəbul.
Yas.
Buraxmaq.
Sonra bir anlıq dayandı və əlavə etdi:
– Yeni identiklik seçimi.
Arxaya çəkildi.
– Transformasiya bir seçimdir.
Zalda qəribə bir hərəkətlilik yarandı. Seminar bitmişdi, amma heç kim tələsmirdi. Bir neçə nəfər yaxınlaşıb sual verdi. Biri qeyd etdiyi fikri dəqiqləşdirmək istədi. Digəri şəxsi bir vəziyyətindən danışdı. Sanki hamının içində danışılmamış bir “məzar” var idi.
Sara hamısını dinlədi. Gülümsəyərək qısa, konkret cavablar verdi. Əvvəlki kimi emosional deyil, amma məsafəli də deyildi.
Zal tədricən boşaldı. Fidan ona yaxınlaşdı.
– Saram… başqa cür idin bu gün, – dedi.
Sara çantasını açıb kağızlarını səliqə ilə yerləşdirdi.
Telefon yenidən titrədi. Fidan baxışlarını ondan çəkmirdi.
– Odur? – deyə astadan soruşdu.
Sara cavab vermədi. Sakitcə ekrana baxırdı. Barmağı isə tam ortada idi – nə yaşıl, nə də qırmızı düymədə. Zəng susdu. Sara bir anlıq dayandı. “Sevgim” adını sildi. Sonra adsız nömrəni qara siyahıya əlavə etdi və telefonu çantasına qoydu.
– Gedək? – dedi.
Fidan nə deyəcəyini bilmədi. Sadəcə başını tərpətdi.
Onlar birlikdə auditoriyadan çıxdılar.
Lövhədə hələ də bir söz qalırdı: TRANSFORMASİYA. Və ilk dəfə idi ki, bu söz Sara üçün nəzəri termin deyildi.
“Tarixdə bir gün: Vətən müharibəsinin 3-cü günündə Naxçıvandan Qarabağa on iki nəfərlik bir qrup yola düşdü. Bu günü çoxdan gözləyirdilər. Vətən də onları…”
– “Şuşanın dağları, başı dumanlı…” – gizir Əlövsət asta səslə zümzümə etdi. – Görəsən, indi də o dağlarda duman gəzir?
– Şuşanın dağları çox vaxt dumanlı olur, – mayor Danyeri dilləndi. – Çünki o dağlar dumanı özünə saxlayır… Naxçıvan dağlarının dumanı gün çıxan kimi dağılır…
– Şuşada olmusunuz?
– Hə, olmuşam, – mayor yaylığını çıxarıb alnını sildi. – “Üzündə illərin yorğunluğu var”, – Əlövsət düşündü.
– Mənim başım hərlənir, – gənc əsgər Səid Atabəyli dilləndi. – Elə bil hava azlıq edir.
– Təyyarə qalxanda olur, – kapitan Nadir Hüsülü sakit səslə dedi. – Keçəcək.
Gənc əsgər yaxasının bir-iki düyməsini açıb dərindən nəfəs aldı.
– Sizdə də belə olur?
– Bizim təzyiqimiz döyüşdə qalxır, oğul, – kapitanın üzündə yarımçıq təbəssüm oynadı. – Təyyarə nədir ki…
– Bilmirəm, belələrini niyə müharibəyə göndərirlər, – çavuş İsa Cəyirli öz-özünə deyindi, – ağciyərlərin yeri deyil ora.
– Sən, deyəsən, əsgərliyini yeni çəkməyə gəlmisən, – Əlövsət üzünü gənc əsgərə tutdu.
– Hə, mən aran rayondanam. Naxçıvana düşmüşəm. Sonra da xahiş etdim, məni cəbhəyə yazdılar. Amma… evdəkilər bilmir. Onsuz da inanmazdılar. Anam həmişə deyir ki, “Səid tülküdən də qorxur.”
– Tülküdən bilmirəm, amma təyyarədən qorxursan, – Əlövsət güldü.
– Mən döyüşüb göstərəcəm ki, qorxaq deyiləm!
– Elə bil kinoya çəkilməyə gəlib, – İsa Cəyirli öz-özünə deyindi.
– Təcrübəsizlik qorxaqlıq deyil, – mayor Danyeri araya girdi. – Birinci müharibədə belə bir əsgər vardı. Uşaqlar sataşırdı ona. Döyüşdə yaralını çıxardı. Sonra silahını unutduğunu görüb geri qayıtdı. “Getmə” dedilər. Dayandı… dönüb əlini yellədi… və o anda tüstü içində yox oldu.
Sükut çökdü.
– O vaxt Xocalıda da belə hadisə olub, – leytenant Daşqın Qalalı dedi.
– Orada olmusunuz? – biri soruşdu.
– Leytenant Qalalı 33 yaşındadır. 1992-ci ildə Xocalıda necə ola bilərdi? – İsa Cəyirli əsəbiləşdi, – düşüncəsiz suallar verirsiniz.
– Siz hardansınız, leytenant?
– Bakıdanam, – leytenant Qalalı dedi və hiss edilmədən yumruğunu düyünlədi.
“Cəbrayıl uğrunda gedən ağır döyüşlərdə leytenant Daşqın Qalalı şəhid oldu. Yaralı əsgəri kürəyində çıxararkən snayper gülləsinə tuş gəldi”.
– Kapitan Hüsülü, siz Qarabağdansınız, eləmi? – əsgər Fərid soruşdu.
– Bəli… uşaqlığım Şuşada keçib. Dağların ətəyində, o köhnə döngələrdə.
– Sonra?
– Sonra duman bizi aldatdı. Elə bildik, çəkiləcək… çəkilmədi. Şuşanı da itirdim, qoxusunu da. İndi ora döyüşməyə yox, itirdiyim qoxunu tapmağa gedirəm.
Araya sükut çökdü. Yalnız mühərrikin uğultusu eşidilirdi.
– Səbrim çatmır, bir an öncə Qarabağa çatıb düşmənin başını əzmək istəyirəm, – gizir İsa Cəyirli dişlərini sıxaraq söylədi. – Tovuz döyüşlərində ən yaxın dostumu itirdim, qisas bu günəymiş.
Yanındakı əsgər onun titrək əllərinə baxıb: “Döyüşdə kontuziya alıb”, – deyə düşündü.
– Yadındadır, Qorqud, nəğmə dərsində necə oxuyurduq? – baş çavuş Aqilin dərdi təzələndi: – “Cənnətim Qarabağ… Nəğmələr gülüstanısan, sevgi dastanısan…”
– Sən canın, oxuma, qoy qarabağlı balası oxusun, – gizir Qorqud dilləndi və metal təkərləri şaqqıldayan servis arabasını sürən stüardessaya səsləndi, – Mənə qara çay verin.
Hərbi həkim Mərdanlı paket çayı açan Qorqudun soyulmuş qoluna baxıb qaşlarını çatdı:
– Qolların nə yaman yanıb. Ciddi yaradır.
– Keçib-gedib, – Qorqud laqeyd dilləndi. – Pis adama heç nə olmur.
– Şərurda evlərin birində yanğın olmuşdu, bu oğlan iki uşağı yanğından çıxarıb, – baş çavuş Aqil dedi. – Özü tüstüdən zəhərlənib, on gün komada qaldı…
– Uşaqlar ağlayırdı, ona görə çıxardım, – Qorqud çayını qurtumladı. – Elə də qeyri-adi iş deyil.
Peçenyedən bir dişlək alıb əlavə etdi:
– Aqil, danışma, oxu. Bəlkə son oxumağındır…
“…Füzuli istiqamətində gedən toqquşmalarda Qorqud Pirili və Aqil Dadaşlı şəhid oldu. Son güllələrini yaralı silahdaşlarına sipər edərək atdılar”.
– Hər şey Allahın əlindədir. Allah istəsə, bu təyyarə indi yerə çırpılar, – bir oturacaq qabaqda əyləşmiş Tanrıverdi dedi.
Təyyarə silkələndi. Səidin rəngi qaçdı.
– Dağın üstündən keçirik, hava oynadı, – bayaqdan kapitan ilə döyüş taktikasından danışan mayorun sanki söhbəti də ləngər vurub istiqamətini dəyişdi.
– Çətini dağlar bitənə qədərdir… – leytenant Daşqın Hüsülü pıçıldadı. – Dağlar bitəndə də dərd bitmir. Amma öyrəşirsən.
– Təhlükəsizlik kəmərlərinizi bağlayın, kəskin hava boşluğu zonasına daxil oluruq.
Pilotun sözü bitməmiş təyyarə qəfil aşağı endi. Səid ayağa qalxıb stülyara sarıldı.
– Mənim nəfəsim çatmır…
– Otur yerinə! – mayor Danyeri sərt səslə dedi. – Ayaqda qalmaq daha təhlükəlidir!
– Heç kim yerindən qalxmasın! Sol tərəfdə təzyiq kəskin dəyişir… – pilotun təlaşlı səsi gəldi.
Təyyarə yenə boşluğa düşdü. Bir neçə saniyə sonra pilot sakitləşdi:
– Təhlükə sovuşdu, kəmərlər bağlı qalsın.
Səid dərindən nəfəs aldı, Tanrıverdi əlini göyə qaldırdı.
– Müharibəyə gedirsiniz, təyyarə qəzasından qorxursunuz? – İsa Cəyirli ortaya söz atdı. – Ölümə gedirsiniz, kurorta yox.
– Məgər müharibədə hamı ölür? – Səid astadan soruşdu.
– Kapitan Hüsülü əvvəlki müharibədən sağ çıxıb, – Əlövsət kapitan tərəfə işarə etdi – Deməli, hamı ölmür.
– Sağ qaldıq deyə günahkarıq? – kapitanın səsi boğuldu.
– Mən belə demədim.
– Yox, düz dedin… Ölmədiyim üçün günahkaram. O torpaqda ölməliydim. Ölə bilmək də bir şərəfdir…
– Sakit ol, dostum… Ölmək üçün hələ vaxt var, – mayor Danyeri dedi. – Daşlı döyüşündə bizim sağ qalmağımız günah deyil.
– Daşlı döyüşü? O döyüşə ən cəsur döyüşçülər qatılmışdı… hamısı da könüllü. – Əlövsət dilləndi.
Mayor Danyerinin səsi ağırlaşmışdı:
– Biz Xanlıq tərəfdə gedirdik, mövqelər qarışmışdı. Duman çökürdü, bir adamı iki metr uzaqdan seçmək olmurdu.
Əllərini bir-birinə sıxdı.
– Bölüyümüzdən 18 nəfər idik. Axırıncı dəfə düzülüşdə gördüm hamısını. Sonra atəş başladı. Biz sağa sürüşdük, mövqeyimizi dəyişdik. Bu zaman mərmi düşdü – yadıma gəlir, torpaq da, göy də birdən-birə qapqara oldu. O toz-duman çəkiləndə bircə Nadiri gördüm. Yara almışdı. Sağ ayağı… tamam qan içindəydi.
Səsi titrədi.
– Onu çiynimə aldım. 50 metr sürüdüm. Birdən elə bir partlayış oldu ki, qulaqlarım kar oldu, heç nə eşitmirdim, amma hiss edirdim ki, torpaq üstümə yağır…
Mayor dodağını dişlədi.
– Gözümüzü hospitalda açdıq… – mayorun səsi bir anlıq boğuldu, elə bil sözlər boynuna dolandı. – Nadir ayağını itirmişdi… mənim isə qəlpə ürəyimin yanından bir millimetr aralı keçmişdi.
Mayor susdu. Təyyarənin mühərriklərinin uğultusu içində Əlövsət kapitanın əl ağacının səsini eşitdi – metalın yerə çox yüngül toxunuşunu.
– Mən elə demədim, kapitan, – Əlövsət aram-aram, sanki sözləri diqqətlə seçərək dedi. – Bu vəziyyətdə döyüşə qatılmaq özü qəhrəmanlıqdır.
Sol tərəfdə, pəncərə kənarında əyləşən əsgər asta-asta dirsəyi ilə yanındakına toxundu.
– Yadımdadır… – dedi. – O mayor var ha… gicgahında qəlpə qalmışdı. O partlayışdan sonra tez-tez huşunu itirirdi… Hətta özünə qəsd etmişdi…
“Ağır artilleriya atəşi zamanı mayor Danyeri və kapitan Hüsülü geri çəkilmə əmrinə baxmayaraq yaralı əsgərləri tərk etmədilər. Mövqe düşmənlə birlikdə partladıldı…”
Səid telefonunu çıxardı.
– Anam məndən nigaran qalacaq. Ona yazmalıyam ki…
– Bəsdir, ana uşağı, – İsa Cəyirli əsəbiləşdi. – Vuruşmağa gedirsən, yoxsa uşaq bağçasına?
– Yox, mən qorxmuram. Sadəcə anam nigaran qalmasın deyə…
– Ananı da özünlə aparsaydın…
– Mən qorxaq deyiləm. Sizə sübut edəcəyəm!
Səid çantasını yuxarıdan götürüb açdı, içindəki paltarları kənara atdı, köhnə bir şərf çıxardı.
– Bu, qardaşımın son yadigarıdır. Ağdərədən döyüş yoldaşı gətirmişdi. Qanlı şərfi… O ölən gün bu şərf boynunda olub. Onda anam onu yayda da, qışda da boynundan açmadı. Qan ləkəsini sığalladı, oxşadı. Qardaşım… anamın yeganə oğluydu…
– Bəs sən?
– Mən….
“On iki nəfərlik qrupdan beş nəfər də şəhidlik zirvəsinə yüksəlib. Sağ qalanlar geri çəkilmədən Şuşa istiqamətində irəliləyiblər”.
– Mən anamın doğma oğlu deyiləm… – Səid gözlərini yumdu, o gecənin qoxusu yenidən burnuna doldu. – Mən altı yaşında idim… həyətimizdə mina partladı. Bizim ev külə döndü, ailəmdən məndən başqa heç kim sağ qalmadı. Oğlu şəhid olan Nazilə xala özünü təhlükəyə atıb məni yanğının içindən çıxardı, evinə apardı. Mən dinib-danışmırdım. Həkimlər deyirdi ki, ağır travma alıb, bəlkə də heç danışa bilmədi. Nazilə anam gecələr işığı söndürmürdü. “Qorxma”, – deyirdi, – “Mən varam”. Bir də gördüm, danışa bilirəm. Dedi ki, Allah oğlumu aldı, amma qarşıma səni çıxardı…
İsa Cəyirli gicgahını ovuşdurdu. Mayorun baxışlarında dərin bir çat yaranmışdı.
– Şəhid anasının gözlərinə baxaraq böyüyən adamam mən, – Səid dodaqlarını sıxdı. – Mən qorxaq ola bilərəm?
– Yox, – Əlövsətin üzü ilk dəfə ciddiləşdi, – sən qorxaq deyilsən. Bu ağrının içindən doğulan adam heç vaxt qorxaq ola bilməz.
– Bu xalqın bağrında nə qədər faciələr yatır, – leytenant Qalalı üzünü pəncərəyə tutdu.
– Hə, ağrılı hadisədir, gözyaşardacaq qədər, – çavuş Babagil leytenantın gözünün yaşarmasına işarə etdi.
– Mənim gözlərim sulanır. Arvad deyilik ki, hər ölüm xəbərinə ağlayaq, – leytenant üzünü yana tutdu.
– Kişilər ağlamadığını deyən adam faciənin nə olduğunu bilmir, – Babagil israrla dedi.
– Demək, faciənin nə olduğunu bilmirəm… – leytenantın səsi titrədi. – Bayaq dediniz ki… 1992-də Xocalıda necə ola bilərdim…
Hamı ona tərəf çevrildi.
– Mən… orada olmuşam. O gecədən sağ qalan uşaqlardan biriyəm. Məni qarın altından çıxarmışdılar… Atam da… anam da… o gecə güllələndi.
Təyyarənin uğultusu ürək döyüntülərini səssizliyə boğmuşdu.
Leytenant davam etdi:
– Siz deyirsiniz, hər kəs öz torpağının qoxusunu tanıyır… Mən tanımıram. Mən yaddaşımı itirmişəm. Düşməndən bunun intiqamını almağa gedirəm. Bəlkə onda itirdiyim adamı – özümü taparam…
– Bu dəfə udmalıyıq, başqa yolu yoxdur. 20 ilin ağrılarını ancaq bu cür ovuda bilərik, – mayor Danyeri sükutu pozdu.
Təyyarə eniş edəndə Səid mayora yaxınlaşdı. Dərindən nəfəs aldı, elə bil özünü deyəcəyi sözə hazırlayırdı:
– Mayor, necə deyim, bilmirəm… Amma mən geri dönməliyəm. Anam üçün geri dönməliyəm. Əgər o məni də itirsə, yaşaya bilməz.
Mayorun dodaqlarında anlaşılmaz təbəssüm göründü, “kinayə edir”, deyə Səid ani düşündü.
– Biz hamımız intiqam almağa gəlmişik, oğul, – yurdlarımızın, dostlarımızın, gəncliyimizin, ağrılarımızın, xatirələrimizin intiqamını. Səni o, şüuraltı olaraq öz oğlunun intiqamı kimi böyüdüb. Bu sənin yükündür, sən geri qayıda bilməzsən.
“Naxçıvandan Qarabağa yola düşən qrupun qalan üç döyüşçüsü Şuşa uğrunda qəhrəmancasına vuruşub: ikisi şəhid olub, biri ağır yaralı xilas edilib. On iki nəfərin hamısı Vətən ordeni ilə təltif olunub”.
Jurnalist məqalənin son nöqtəsini qoyub qarşısındakı adama baxdı:
– Siz Naxçıvandan yola çıxan həmin qrupdan yeganə sağ qalan döyüşçüsünüz. Həm də ən gənc və ən təcrübəsiz. Bəs heç qorxmadınız?
Adam astaca köynəyinin altından qanı qurumuş şərfi çıxarıb masanın üstünə qoydu. Barmağı ilə qan ləkəsinə toxundu.
– Mən şəhid anasının böyütdüyü əsgərəm. Mən qorxa bilməzdim…
AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunda ədəbiyyatşünas alim Araz Dadaşzadənin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi sessiya keçirilib.
Tədbiri giriş sözü ilə AMEA-nın prezidenti, Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru akademik İsa Həbibbəyli açaraq görkəmli elm xadimi Araz Dadaşzadənin 90 illiyinin qeyd edilməsinin önəminə toxunaraq qeyd edib ki, alimin ötən əsrin 70-90-cı illərində apardığı tədqiqatlar, xüsusən Molla Pənah Vaqifə, Qarabağ ədəbi mühütinə, onun görkəmli simalarına həsr etdiyi tədqiqatlar bu gün Qarabağın işğaldan azad edildiyi bir dövrdə yenidən aktuallıq kəsb edir və bugünki nəsillər üçün də o tədqiqatların böyük əhəmiyyəti vardır.
Akademik İsa Həbibbəyli bildirib ki, Araz Dadaşzadənin Molla Pənah Vaqifin həyatı və yaradıcılığı haqqında hələ ötən əsrin 70-ci illərində ərsəyə gətirdiyi monoqrafiya qiymətli mənbələrə və arxiv sənədlərinə, həmçinin istinadlılıq və analitik təhlillərinə görə bu gün də böyük şairimiz haqqında ən qiymətli monoqrafik tədqiqatlardan biri kimi qəbul olunur. Diqqətə çatdırıb ki, Araz Dadaşzadənin “XVIII əsr Azərbaycan lirikası” adlı kitabı ölkəmizdə bir epoxanın ədəbiyyatına həsr olunmuş ilk ümumiləşmiş tədqiqat əsəri kimi böyük elmi əhəmiyyətə malikdir.
“Araz Dadaşzadəyə qədər Vaqif yalnız nikbin şair kimi qeyd olunurdu. Tədqiqatçımız Vaqif realizminin bütün imkanlarını, dərin fəlsəfəsini hiss edərək bu nikbinliyin alt qatını dərindən təhlil edib ümumiləşmiş fikirlər ortaya qoymuşdur. O, Vaqifin bütöv obrazını yaratmışdır. Təkcə Vaqif deyil, o dövrün digər sənətkarlarının yalnız nikbin cəhətlərini qeyd etməklə yox, onların tənqidi realizmə əsaslanan fikirlərini, faciəvi məqamlarını, onların yaradıcılıqlarının bütün mənzərəsini ədəbiyyatda əks etdirməklə qiymətləndirməsini ortaya qoyub. Sovet ədəbiyyatının əsas prinsiplərindən biri tarixi nikbinlik prinsipi idi. Sovet ədəbiyyatı əsas istismarçı zümrələr kimi gördüyü bəy-xanları, bir sözlə, keçmişi tənqid etməyə köklənmişdi. Tənqidi prinsip, tarixi nikbinlik prinsipi sosializm yaradıcılığına uyğun gəlirdi. Araz Dadaşzadə Vaqifə də, Vidadiyə də, bir sözlə, həmin dövrün yaradıcı adamlarına kompleks yanaşma ilə ədəbiyyatşünaslıq elminin metodologiyasına öz əlavələrini etməyi bacarmışdır”, – deyə akademik İsa Həbibbəyli vurğulayıb.
Akademik İsa Həbibbəyli Araz Dadaşzadənin ensiklopedik fəaliyyətinə də toxunaraq bildirib ki, alimin bu istiqamətdə də diqqətəlayiq fəaliyyəti olmuşdur. O, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının Baş redaktoru vəzifəsinə qədər böyük yol keçmiş və ədəbiyyatşünaslığımıza olduğu kimi, ensiklopediya sahəsində də əməli xidmət göstərmişdir.
Sonra Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli “Araz Dadaşzadənin Vaqif dünyası”, filologiya elmləri doktoru Cavanşir Yusifli “Araz Dadaşzadə XVII-XVIII əsrlər Azərbaycan lirikasının tədqiqatçısı kimi”, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Fidan Əlizadə “Professor Araz Dadaşzadə Molla Pənah Vaqif yaradıcılığı haqqında” məruzələri ilə çıxış ediblər.
Vaqif Yusifli məruzəsində vurğulayıb ki, “Araz Dadaşzadə əsl ədəbiyyat adamı idi, ədəbi prosesdə fəallığı ilə seçilirdi. Onun həm klassik ədəbiyyatla, həm də müasir ədəbi proseslə bağlı məqalələri, namizədlik və doktorluq dissertasiyalarına verdiyi rəylər, onlarla elmi əsərlərdə redaktor kimi çalışmaları, ayrı-ayrı tamaşalara həsr etdiyi resenziyalar, Yazçılar İttifaqında keçirilən mötəbər müşavirələrdə çıxışları buna sübut ola bilər…
Araz Dadaşzadənin Vaqif yaradıcılığı ilə bağlı fikir və mülahizələri onun mükəmməl bir ədəbiyyat tarixçisi olduğunu, bu sahədə ustadları olan Həmid Araslı, Məmməd Arif, Məmməd Cəfər yolunu davam etdirdiyini göstərir…”
Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru, professor Kamilə Dadaşzadə çıxışında yubilayrın sənətşünaslıq sahəsində böyük nailiyyətlərə məxsus şəxs olduğunu vurğulayıb. Bununla yanaşı, elm aləminə Molla Pənah Vaqifin tədqiqatçısı kimi daxil olduğunu da xatırladıb. Vaqifşünaslıq sahəsində fundamental əsərin müəllifi olduğunu diqqətə çatdırıb.
Daha sonra filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aqşin Dadaşzadə çıxış edərək tədqiqatçı-alimin ədəbi araşdırmaçılıq fəaliyyətindən söhbət açıb. O qeyd edib ki, Araz Dadaşzadə Molla Pənah Vaqif, Molla Vəli Vidadi, Şakir Şirvani kimi ədiblərimizin yaradıcılığı barədə ciddi tədqiqatlar ortaya qoymuşdur və ədəbiyyatşünaslıq və tənqid sahəsinə böyük xidmətlər göstərmişdir.
Araz Dadaşzadənin qızı filologiya üzrə elmlər doktoru Zümrüd Dadaşzadə çıxış edərək bildirib ki, fundamentallıq, əsaslılıq, hər şeyin mahiyyətinə varmaq ədəbiyyatşünas-alim Araz Dadaşzadənin yaradcılığına xas olan ən ümdə keyfiyyətlərdən biri idi. O, hər sözün üzərində sanki əsirdi və bu keyfiyyətini övladlarına da ötürmüşdü. Onun ən vacib xüsusiyyətlərindən biri sistemləşdirməyi bacarmaq idi. Hər bir işində, elmi yaradıcılığında ən xırda detalları belə nəzərə alır və onları sistemləşdirirdi.
Tədbirdə görkəmli alimin həyat və yaradıclığından bəhs edən videoçarx nümayiş etdirilib.
Sonda ailəsi adından çıxış edən sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, professor Zümrüd Dadaşzadə və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aqşin Dadaşzadə göstərilən hörmət və ehtirama görə, tədbirin təşkilatçılarına və iştirakçılarına minnətdarlıqlarını bildiriblər.
Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Tutulub vahimədən nitq bu gün, dil bu səhər, Bəzəyib Abşeronu qanlı qərənfil bu səhər, Bakı fəryad eləyir, gözdən axır sel bu səhər, Gəmilər nalə çəkir, ərşə çıxır zil bu səhər. Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Öz Qızıl Ordumuzun yurdumuza qəsdinə bax, Üstümə tank yeridən fitnəkarın şəstinə bax, Gözü qanımla xumar düşmənimin məstinə bax, Qara bayraqlarımın cərgəsinə, dəstinə bax, Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Öldü gənc, öldü uşaq, öldü gəlin-qızlarımız, Ölmədi! Şanlı şəhid oldu necə yüzlərimiz Bu saat Kərbü bəla düzləridir düzlərimiz, Necə qan ağlamasın üzlərimiz-gözlərimiz, Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Kim görüb böylə mərasim ola milyonlar ilə, Bakı insan axınıyla dola miiyoniar ilə, Salına şanlı şəhidlər yola milyonlar ilə, Analarla bacılar saç yola miiyonlar ilə, Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Qəbrin üstündə də heç kukla olar çanta ilə, Ağ gəlinlik fatası… qırmızı al lenta ilə. Bəs Kremlin görəsən fərqi nədir Xunta ilə?! Açınız tarixi, həm indi elə, onda elə… Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Düşdü dildən-dilə bu qətl, bu matemgahımız, Çatdı hər ölkəyə bu şəhri-bəyani ahımız, Gördü aləm ki, aman… cəlladımızmış şahımız, Yoxsa da bir şeyimiz, vardı fəqət allahımız, Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Hər qızıl güllü məzar – sinəmizin dağı, məzar! Əyilir üstünə göy qübbəsinin tağı, məzar. Hər məzar qanlı beşik – laylayı ağı, məzar! Dayanıb tam alacaq bizdən hələ yağı, məzar! Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədilər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Ey Vətən oğlu, Vətən övladı, sil göz yaşını! Qan haçan yerdə qaiıb, təzələ öz yaddaşını! Çox görüb, Qabil, Azərbaycanım işğal qoşunu, Görməyib ancaq hələ böylə cinayət işini… Yazmışıq təqvimə qan ilə bu yanvar qışını, Gecəni atəş ilə qırmızı dan eylədiiər, Xalqımı-millətimi gülləbaran eylədilər.
Nemətsə də gözəl şer, Şair olan qəm də yeyir. Ömrü keçir bu adətlə, Uğurlu bir səadətlə. Görən məni nədir deyir: Saçlarına düşən bu dən? Şair, nə tez qocaldın sən!
Dünən mənə öz əlində Gül gətirən bir gəlin də Gözlərində min bir sual Heykəl kimi dayandı lal… O bəxtəvər gözəlin də Mən oxudum gözlərindən: Şair, nə tez qocaldın sən!
Ovçuluğa meyil saldım, Gecə – gündüz çöldə qaldım, Dağ başından enib düzə Bir ox kimi süzə – süzə Neçə ceyran nişan aldım; Cavab gəldi güllələrdən: Şair, nə tez qocaldın sən?
Bəzən uca, bəzən asta, Ötür sazım min sim üstə. Andı yalan, eşqi yalan, Dostluğu da rüşvət olan, Ürək yıxan bir iblis də Üzəvari deyir hərdən: Şair, nə tez qocaldın sən!
Saç ağardı, ancaq ürək Alovludur əvvəlki tək. Saç ağardı, ancaq nə qəm! Əlimdədir hələ qələm… Bilirəm ki, deməyəcək Bir sevgilim , bir də Vətən: -Şair, nə tez qocaldın sən!
Doğuldum 1939-da, 1937-də tutuldum. 48-də nənəm öldü, ömrümdə ilk dəfə ölüyə ağladım. Balıqlar saxladım akvariumda. Açıq qaldı pəncərəm bir qış gecəsi. Dondu balıqlar… İndi 1965-in yanvar gecəsidir. Deyəsən yaşamaq istəyirəm.
Uzaq yaşıl ada
Ürəyim yol çəkir bir gözə dönüb, Yollar da tərs kimi uzanır, gülüm. Yuxumdan hər gecə durnalar keçir, Bilmirəm nə olub, haradan bilim?! Belə getsə sınar quşların səsi, Dənizin də səsi günbəgün batar. Yubanma, əzizim, gəl qurtar məni, Arxadan dərd çapır, qorxuram çata…
Halıma yanan gərək səsin düşəndə yada, Ötən günləri qoru, yaxşı bax, vermə bada… Ayrılıq bir dəniz imiş, sən uzaq yaşıl ada…
Tez ol xəbər ver, görüm necəsən, Gözlərin necədi, yerişin necə? Yaman darıxmışam, mən səndən ötrü, Barı bir soraq ver özün gəlincə. Yerini bilmirəm, bilsəm gələrəm, Könlünü alaram, sevərəm yenə. Xəzərin köksündən qalxan dumana, Qara şanı büküb gətirrəm sənə…
Halıma yanan gərək səsin düşəndə yada, Ötən günləri qoru, yaxşı bax, vermə bada… Ayrılıq bir dəniz imiş, sən uzaq yaşıl ada…
Günaha batmağım gəlib, ay Allah
Günaha batmağım gəlib, ay Allah, Cəsarət dəmidir, saxlama məni, Sənə inamdan da gözəl bir qız var, Xəyanət dəmidir, saxlama məni.
Nə millət uğrunda, nə yurd uğrunda, Nə türklük uğrunda, boz qurd uğrunda, Sevdalı faciə, xoş dərd uğrunda Fəlakət dəmidir, saxlama məni.
Özün bax, gör dünya nələrlə dolmuş. Gör nələr olacaq, gör nələr olmuş, Yalanla, şərabla, qəmlə yoğrulmuş Həqiqət dəmidir, saxlama məni.
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
… Bir başıpapaqlı Həsrətdi mənimki, Mən də mental düşüncədə – Sözündən çıxa bilmədim. Gecə bilmədim, Yuxu bilmədim. Bütün qaydaları pozdum, Bir addım qabağa çıxdım. Bu qadın canımla Bir damcı qorxu bilmədim. Bəs sən neylədin mənimçün?
Bacara bilmirəm özüm özümlə, Bilmirəm gen gəzim, ya çatım sənə. Əllərimin ucundaydı məsafə, Nə yaxşı ki, dünən yazmadım sənə.
Yazmadım, içimdə boğdum hissimi, Asan iş deyil ki, başıma gələn. Mənim ürəyimin xarabasında Bircə sən çatmırdın xoşuma gələn.
Toplanmışam qırıq-qırıq hamıdan, Gözüm səndə, eh, nə böyük işdi ki. Səni mənə çox gördüyün yerdəyəm, Səsin gəlir, ah, ürəyim düşdü ki.
Bu nə hissdi, bu nə sisdi gözümdə? Sən bilərsən, yoxsa özüm bilərəm? Elə zəifəm ki, sənin önündə, Birdən çaşıb gəl deyərsən, gələrəm.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru.
* * *
Nədir əllərimə dəyən bu boşluq? Nədir qollarımda dərin qaranlıq? Siyah gözlərimə necə vurulub Kuzə gözündəki alatoranlıq?!
Neçə dil danışsam çətindən çətin! Tərcümə edilmir belə duyğular. Nifrəti unudub qorunu sevən ürəyin işinə qarışmaq olar?!
Eşq elə atəş ki, inad edilməz! “Cəhənnəm oduna” nə ad verim mən?! Ölü sərçələrə cihad edilməz. Qucaqla,qoluna qanad verim mən.
Sən məni gözəl sev,çox sevmə qəti! Çox sevmək azalar, gözəllik qalar. Əlimin izləri əmanətindir- Sevgim nur içində artar,çoxalar.
Özünü bilməyən bir bəxtəvərsən Gözüm,gülüşlərim,izlərim səndə. Belə ədalətə nə deyəsən, hə?! Verdiyin tək dərddi- gizlədirəm də.
İçində çarəsiz suallar olan bədən bir qaranlıq quyudu,dibdi. Mənim yıxıldığım bu boşluq sanki dünyanın sonunun əlamətidi?
Böyüyür əlimdə, ovcumda yoxluq Çürüyür könlümə saldığın həsir. Sinəmə elə bir qəfəs qurmusan Düşün – ölənədək əsirsən! Əsir..
* * *
O küçə şahid oldu, bilmədim necə işdi. Nəmli yollar tanıdı addımımın səsini. Bir telefon zənginə xəyallarım dəyişdi, Azdım əzbərlədiyim küçənin sinəsini.
Bəlkə yuxu görürdüm. Sanki Allah bağırdı: -“Sən özünə yazdığın bu dərd sənə ağırdı”. Bu qarmaşa içində ona şeir yazırdım: -“Maşın yolunu gedir, təkərlərə ağırdı…”
“Dünya qəhətdi?” -deyə pıçıldadım özümdə. Zaman donub yıxıldı gözlərimin önündə. Məğrur idi tərsliyim -vədəsində ,sözündə ürəyim yalvarırdı: “gəl,gözümə görün də..”
Gözlərim dolaşırdı o küləkli havada, Ovuclarım səsinin mehini ələyirdi. Bitirmişdim içimdə qazandığım davanı Saçım o gedən yola əlini yelləyirdi.
Bilmədim hansı dərdin məlhəmidir,dadıdır. İstədim dərdə düşüm ,dedim: “dərmanım olar” İndi mənim düşdüyüm dərd də onun adıdır, Bilməzdim ki,məlhəmim ölüm fərmanım olar..
Dedi: “filan küçədən keçib çıxıb gedirəm” Dedi: “bilet almışam,içib,çıxıb gedirəm” Dedi:”hər bir sözünə diqqət elə misranın, mənə geri dön deyə, səni arzu edirəm”.
Qamətimi düzəltdim arzuların eşqinə. Bir təbəssüm yayıldı üzümə- “keçicidir” . Yollarımız bir imiş, istiqamət əksinə; Bilmədi onun yolu ürəyimin içidir.
Küçə də şahid oldu,mən göylərə baxırdım göylər mənə a’xırdı! Mən göylərə gülürdüm. Təkərlər ağrıyırdı, əllərim üşüyürdü, Göy gözümdən axırdı,yenə biraz ölürdüm.
Xanım Anela1983-cü ildə anadan olub. 2000-ci ildə Rusiya Federasiyasının Kalininqrad şəhərində 4 saylı orta məktəbi, 2005-ci ildə isə Moskva Dövlət Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib.
2013-cü ildən bədii yaradıcılıqla məşğul olur. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. Hazırda “Mücrü” nəşriyyatında tərcüməçi-redaktor vəzifəsində çalışır.
“Amarna günahkarları”, “Yuxuların oğrusu” və “Ürək notu: Vanil” romanlarının müəllifidir. Yazıçının bunlardan başqa “Anela” hekayələr toplusu, “Fürer”, “Mafiyalar”, “Tabe olmayanlar – həbsxanadan qaçışlar” və “Təyyarə qəzaları” adlı araşdırma kitabları işıq üzü görüb.
Uşaqlar üçün Azərbaycan dilində “Şirin və Düşüncənin yeni il macəraları”, “Cırtdan geri qayıdır və ya Cırtdan və dostlarının Novruz macəraları”, “Pıçıltı” (“İlin uşaq kitabı – 2024 mükafatının qalibi), “Hərflərin oyunu”; həmçinin rusca “Фа, ФаиГранатовоеКоролевство” və “Фа и Фа в поисках Деда мороза”, “Fərəh və əlfəcin Yumuş” nağıl kitabları çap edilib.
Müəllifin “Kalp notası: Vanilya” romanı Türkiyədə nəşr edilib.
Bədii yaradıcılıqla yanaşı Mehmet Niyazi “Mövcudluq mübarizəsi”, Qriqori Petrov “Bataqlıqlar ölkəsi”, “Bir Saatda Tarix” Maestro Niyazi, “Bir Saatda Tarix” Merilin Monro, “Bir Saatda Tarix” Abraam Linkoln, Tarık Buğra “Osmancıq”, Mariya Velho de Kosta “Mayra”, Maykl Hart “Yüz dahi şəxsiyyət” kitablarını, habelə dünya uşaq ədəbiyyatından seçilmiş nağılları tərcümə etmişdir.
Mətbu nəşrlərdə “Ustad”, “Proza”, “Mücrü”, “Ulduz” və “Güfte Edebiyat” dərgilərində əsərləri yayımlanmışdır.
Xanım Anela bədii yaradıcılıq və tərcümələrlə yanaşı qiraətlə də məşğul olur. Bir neçə audiokitab layihəsində iştirak edən yazıçı vaxtaşırı Azərbaycan və dünya ədəbiyyatından qiraətlər edir.
Hobbiləri və həm də yaxşı bacardığı məşğuliyyətlər rəssamlıq, musiqi, fotoqrafiya, ssenari yazmaq və güllər yetişdirməkdir.
