Hərkəsin dəyməz qədəmi,
dolayları- daşlı, hamar,
dağlar da kişilər kişilər kimi-
təpəsi daz, tüklüsü var,
Zürvədə nur cumar şərə,
şeh düşər gül bitən yerə,
gecə getmə meşələrə-
canavarı, tülküsü var,
Yadda qalmaz hər yazılan,
yaxşı çalmaz hər saz alan,
nə artandı, nə azalan-
hər dağın öz ölçüsü var,
Sevdim göydə söz tutanı-
paxırlını, pas tutanı,
çoxdu köksümdə yatanı;
sözıərin də külçəsi var…
Bir bədbəxtin bu gecə də
yuxusu qarışıq olub,
gözəl-göyçək bülbül qalıb;
gedib gülə aşiq olub,
Eşq oynadar canı odnan,
doğma edər özgə- yadnan,
indi qan yaşlar axıdan
gülə-gülə aşiq olub,
Ülkərdi- göylərdən enib,
bilmir- bəxtin üzü dönüb!
Ocaqda közü söndürüb-
külək külə aşiq olub,
Başı daşdan-daşa dəymiş,
aman, Allah, eşq nəyimiş!
Bülbül də Məcnun gündəymiş-
şirin dilə aşiq olub…
DÜŞÜNCƏLƏR
“Üz göstərməyəsən yetim duyğuya”,
Bükülü tutasan qucaqlarını.
Elə gedəsən ki, şirin yuxuya,
Bir əl sığallaya yanaqlarını.
Qısılıb qalasan ömrün küncündə,
Ölümün yadına düşməyəsən heç.
Vurasan hər şeyi qulaqardına,
Dərdin qazanında bişməyəsən heç.
Şeytanın başına qaxınc olasan,
Səni aldatmağa gücü çatmaya.
Qorxunc görünəsən, qorxunc olasan,
Aciz tanımaya, ucuz tutmaya…
Sıxıb şirəsini çıxartmaq üçün,
Sınağa çəkəsən dərdi bir azca.
Quruca can desən, canında keçər,
Bir azca sevəsən, mərdi bir azca.
Bir “daş bağlayasan” ürəyinə də,
Gəzəsən dünyanı lap veyil-veyil.
Kimsə toxunmaya sənin olana,
Gözucu baxmaya onunku deyil…
Dönüb baxmayasan dərdinə tərəf,
Yanından keçəsən gözüyumulu.
Qədirbilməzlərə canın yanmaya,
Qala öz hayına can “sulu-sulu”.
Düşüb dizlərini qucaqlasa da,
Ürək istəmirsə, ayaq getməyə…
Söz, sözə uyuşa, könül, könülə,
Çəkdiyin əziyyət nahaq getməyə.
01.12.2025.
TƏRİFƏ
“İki daşın arasında” –
Başladın yalan tərifə.
“Başa çıxardan”, amma ki, –
Ayağa salan tərifə.
Bəzən istidən donsa da,
Bu bir xatasa , qansa da,
Dilin ağzında yansa da,
Uymusan kalan tərifə…
“Qan çanağı”ymış tin-dalan,
” Oyun oynayan, əl çalan”,
Özünü özündən alan,
Özgəyə qalan tərifə…
Dosta, ya düşmənə desin,
Dil lal olsun, sinə desin,
Adam bilmir ki, nə desin?!,
Bu filan-filan tərifə.
Savabında, suçundadı,
Borclu hələ borcundadı,
Zəhəri dil ucundadı,
Aldanma ilan tərifə…
13.11.2025.
“Dünyanın xoş üzü, sərt üzü burda,
Sevinc üzü burda, dərd üzü burda.
Haqq şairi Rafiq Yusifoglunun
Bərq vurur brilyant, dürr sözü burda…”
Hafiz Rüstəm
“Rafıq Yusifoğlu şəxsiyyəti, yaradıcılığı ilə
könüllərdə taxt-tac qurmuş görkəmli şairimizdir.
Belə yaradıcı insanlarımız indi tək-təkdi.”
Zülfüqar Şahsevənli
Mənə Haqq şairi deyən şairlərə salam olsun!
Qəlbimizi nurlandıran bir ilahi kəlam olsun!
Gəlsin xəbislər ordusu qorxumuz yox zərrə qədər,
İman nuru söz mülkündə topdağıtmaz qalam olsun!
Özgə cibə göz dikənlər hər an umur xalqdan gəlir,
Onlar bunu unudur ki, bütün çaylar dağdan gəlir.
Halal ilham mayasını götürür ilahi nurdan, –
Gözəl sözlər ucalıqdan, gözəl sözlər Haqqdan gəlir…
Qovrulub həsrət odunda de, nə qədər göynəyim mən?
Özgələrin ağrısını keçirdim ki, köynəyimdən
Mənim əzizim, xələfim, mənim doğma balam olsun…
Sevgidi dərdlərə məlhəm, sevgidi ürəyə açar,
Xalqın dılini bilməyən “xalq şairi” xalqdan qaçar, –
Mənə Haqq şairi deyən şairlərə salam olsun!
12.12.2021
”Sizinlə rastlaşdığım üçün Allahıma minnətdaram. Mən Sizi çox, lap çox sevirəm. Sözün bütün mənasında. Hərdən ağlımdan özümün də qorxduğum bir fikir keçir: ”Şair, nə gec görüşdük biz?”
Bir məktubdan
Ürəyin yarpaq tək əsir,
Eşqin bir kükrəyən dəniz.
Qəlbindən bir nida qopdu:
”Şair, nə gec görüşdük biz?”
Dedin: – Naşükür deyiləm,
Minnətdaram Allahıma, –
Qarşıma Sizi çıxarıb,
Son qoydu könül ahıma.
Qəlbimə düşən sevginin
Hər damlası bir incidi.
Istədim Sizdən gizləyim,
Ürəyimdə sirr incidi.
Nə vaxtadək könlümüzdə
Arzu arzu tək qalacaq?
Eşqindən qəlbim əsirsə,
Necə Arzu tək qalacaq?!
Sevgi hər şeyə qadirdi,
İnsanın fağırı yoxdu.
Taleyin əlində eşqin
Əvvəli, axırı yoxdu…
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının BAKI Bürosunun Rəhbəri
Melanxoliya
Uzundur əcəlin əlləri, bil ki,
Yapışar yaxandan qəfil bir gecə.
Ölüm qeyri-adi durum deyil ki,
Yaşamaq ölümdən qəlizdi, məncə.
Çayım soyuduqca nəfəsin kimi,
Otağın küncləri üşüyür axşam.
Nə vaxtsa ən doğma bir kəsim kimi
Sənin xatirinə şeir yazmışam.
Yazıb oxumuşam və ağlamışam,
İçimdə, çölümdə eyni fəsildir.
Ha çıxıb bölmüşəm, ha toplamışam,
Bir yerim yenə də səndən kəsirdir.
Uzundur əcəlin əlləri, uzun,
Bir ani zamanda qərib kəs kimi
Qapının ağzında dayanar, quzum,
Dünyada qoyduğun son nəfəs kimi…
Hələ də bilmirəm nə idi həyat,
Çarpışıb vuruşdum ziyadan ötə.
Bir kimsə — sən daxil — etmədi rahat
Ruhumu, qəlbimi duadan ötə.
Görən, eşitdimi Tanrı səsimi,
Görən, Tanrı gözü məni gördümü?
Hərdən qum saatı sanıb özümü,
Tükətdim bir heçə insan ömrümü…
* * *
Mənim ürəyimdən yağır bu yağış,
Mənim ürəyimdə qara buludsan.
Bəxtimə calanan ən ağır qarğış
Sən idin — hayana yolunu tutsan.
Bilməz içimdəki çiskinin, sisin,
Üşüdən tərəfin tanımaz kədər.
Daha bir araya gətirməz bizi,
Bizi bir arada yaşadan illər.
Bir an saçlarımda qərar tutmamış,
Özgənin saçında sığal yeridi,
Mənim ürəyimdən yağır bu yağış,
Bəlkə də hiss edir əllərin indi…
Dünənlə bu günün arasındayam,
Ən şirin yuxuymuş acı aldanış.
Harda ayrıldıqsa, elə ordayam —
Mənim ürəyimdən yağır bu yağış…
Səs
Sükut dolu qəlbimin
İçindəki nə səsdir?
Bəlkə duyğum, ilhamım,
Bəlkə qəlbimə qəsddir?
Bəlkə elə ölümdür –
Gəldi, boynum büküldü?
Göz yaşıma çevrilib
Ürəyimə töküldü?
Bu səs tanışdır yaman,
İçimdə izlər məni,
Tanrım, bu səs nə səsdir?
Özümdən gizlər məni?!
Ay adam, baxma dalımca
Ay adam, baxma dalımca,
İtirdiyin məndə ki yox.
Tanrını duyan, anlayan
Mənəm, özgə bəndə ki yox.
Çağırdım bu qərib quşu,
Düşdüm sözün xatasına.
Tanrım qıyıb bir daş ata –
Qurban olam ədasına.
Dərdimiz
Dərd çəkərmi dərdə gülən?
Bir içim sudu dərdimiz.
Arsız olma, dərdə güvən,
Bəlkə yuxudu dərdimiz.
Söz mülküdü könül mülkü.
Gəl, könlündən keçəni yaz.
Dərdə düşsün dərd verəni –
Dərd olmasa, çəkən olmaz.
Bulud gələ, çən qarışa,
Ağlaya bir az dərdimiz.
Ay dünyanın bəxtəvəri,
Bəsdir bizə öz dərdimiz.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Adamların zəhər sözün
Oyaq başla çəkmək olmur,
Tanrım, mənə yuxu ver…
Alışmışam,
Xoş nə varsa, ver özgəyə,
Göz yaşardan dumanından
Gətir, çəkim ahı,
ver…
Buludlanmış fikirləri,
Xoşbəxtliyin abidəsin
O adamın dodağında
Sözdən sözə yıxıb, ver…
Bir orqan bağışı kimi,
yaddaşımı,
Ver alzeymer xəstəsinə,
Anam səhvən doğub,
ver…
Şans istəsəm, yolun azar,
qəza edər.
Atılası nə dərdin var,
Ver,
nə varsa yığıb, ver…
Tanrım,
gücün çatsa məni,
Təkrar zalım biri kimi
Bu dünyaya doğub ver…
***
Öpdüyüm barmaqları gözümün üstə qoydum,
Bir dözülməz həsrəti dözümün üstə qoydum.
Eşqi ən şah beytimin, sözümün üstə qoydum…
Yalqızlıq gəmirdikcə gözümdə dərd uladı,
Əlimin tərsi ilə yanağımı buladım,
Doğmalar “dəli”, deyib bir-bir başın salladı…
Qəm oxunu atdıqca kirpiklərim qanadı,
İçimdəki saflığım döyüldükcə anladım
Səadət axtarırmış bu qürursuz inadım…
Əzildikcə hey əzdi yükü ağır qayğılar,
Axı mənim nəyimə yaraşır saf duyğular?!
Ömür ölümmüş demə, yaşamaqmış yuxular…
Mən yatmaq istəyirəm,
Torpaq sinəmin üstə
Bir ovuc yağış olub
Bu toxumluq insanı
Uyutmaq istəyirəm…
***
Göz yaşlarımı
sapanda qoydum,
Atdım bu şəhərin yanaqlarından.
Suları qasırğada
dördnala çapan,
Xəzər oldum…
Arzuların
yosun saçlarını hördüm,
Sildim
göylərin rəsmini
dalğaların başı üstdən,
pozar oldum…
Keçmişin
sönmüş yaddaşında susdum,
Ayaq açdı
Uşaqlıq xatirələrim
başdaşında,
Özümü
Atamın
Şəkildən baxan gözündə
Gəzər oldum…
Dəliliyin
bəyaz donunda
dolaşdım ismətimlə,
Allaha
bir pərdə uzaq, bir pərdə yaxın.
Hər şeyi düşündüm,
“Heç nə” olmadım,
Bircə
Bu ölkədə bəxtsiz şair,
“Yazar” oldum…
İspaniya şeirləri silsiləsindən…
1
Bir ispan
kafesindən
baxıram Allaha,
Ruhuma qürbət damır.
Şərab qoxulu küçələrdə,
Kilsə zəngləri
toxtamır…
Duyğular – boş çərçivə,
Təkliyi qoyub içinə,
asıram boşluqdan.
Ümidsə yarıyuxulu,
Təklikdən, sərxoşluqdan…
Necə də kədərlidir
həsrətin tərcüməsi…
Burda heykəl çılpaqlığı
mədəniyyət,
Yaşamaq özü bir sənət.
Hər kəs sənətkar,
Qaç… qurtar…
Flamenko rəqsində
addımlayır
burda ömür,
İspanca danışıram, ispanca darıxıram,
senyor,
ispanca…
Bəs o?.. Heç kimsə bilmir…
Ruhumdakı qabarmalar
Çəkilmir…
2
Okean suları altda
Çamura bulaşmış arzuları
axtaran
balıqçıdır əllərim,
Kirpiklərimi tilov atdım,
Toruma düşən göz yaşına…
Senyorita,
Qayğısız ömründən bir gün ver mənə,
Çırpım keçmişimin
Boz yaddaşına…
Başdan-başa
körpüyə dönüb
Göy üzü,
Qanad taxdım qollarıma…
Düşməsin deyə,
qəlbimi
dimdiyimdə
gəzdirirəm qürbəti…
Senyorita,
Çünki, o ürək
mənə uzaqların əmanəti…
Gec-tez burdan ayrılacaq nəfəsim,
Burda qəribəm.
Çırmala ətəyini
suların,
yol ver,
Biskay körfəzi…
3
Siqaret dumanında
rəqs edən qəhqəhə səsi –
Yaşamağın
savabı,
Yanağı qızarmış qədəhlərdə
səndələyir
ispan şərabı.
Çəkilib bir küncə
Gəzirəm məni tapanı,
Yuxumu qaçıran xəyallara
bir fincan, limonlu
çay süzərək
İzləyirəm
Avropanı…
Ağlımda
Vətənim, həyatım
Və yağış gölməçələri.
Bir də yanımdan ötən
maaşım,
Payızın
palçıqlı ayaqlarıyla
savaşı…
Sonuncu zəngini çalır
Kilsə,
Yuxulu gözlərinin duası qaçıb…
Ovuclarımdan çırpılır zənglərə
Bakının
küləkli havası
uçub…
Bir neçə saat sonra
Həftənin ilk
günüdür,
Dincələcək badələr.
Qəhvə ətri yayılacaq
kafelərdən,
İşə tələsəcək
xoşbəxt ifadələr…
Mənsə,
Hər İki ölkədə,
saat fərqində
beləcə
mürgüləyəcəm ömrə…
Bəzən əqlim çaşacaq,
Oğlumu qorusun deyə,
Başqa dildə
dua edib
Yalvaracam Allaha
Sonra…
Sonra…
***
Hər gün bir tel qopur
ruhumun
sevgi simlərindən…
Yavaş-yavaş
Xaric səslənirik
Oxuduğumuz eşq nəğməsində.
Do notu
barmaqlarım arasında susqun,
Re-ni üzgün görürəm.
Bir həsrət çaları var
Mi səsində…
Fa notu yolun ortasında
peşman və üzgün,
Sol səsi
Sol açarından küskün,
Lya – oktavada
ayrılığa gedən yolun sonu,
Si – bu sevgidəki ən yanıqlı
nöqtə.
Peşmanlıq
Və yanlış həyatımdakı
son beyt,
Məqtə…
Budur,
bizim musiqimiz səslənir,
Bir günahsız sevgi
ömrün son akkordlarında
bəstələnir,
Gözlərimdəki kədərdə
Dəfn olur…
Maestro,
Götür bu şeiri,
İfa et, əlvida əvəzi
Mavi gözlü göy adama,
bulud əlçimlərində…
***
Sübhün gözlərini dua öpürdü,
Təsbehlər adını zikr edirdi,
Minarələrdən
Tanrı nəfəsi axırdı…
Bir məsciddə Azan səsi
İsanı
doğurdu,
Çarmıxlar çiçək açmışdı.
Bütün dinlər
minbərə çıxmışdı
kəlmeyi-şəhadət
gətirirək.
Şeytan daşlayan adamlartək
Mən də
Günahlarımı daşlayırdım
Səni sevərək…
Kirpiklərim yenicə
səcdədən qalxmışdı ki,
İlahi bir eşqlə
Sevginə ibadətə oturdum
o gündən
İllərin necə ötdüyündən xəbərsiz,
Daha
Allahsız kimiyəm
Mən sənsiz!!!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının təsisçisi və direktoru
Haçandı gözlərim yol şumlamaqda,
Yolları gözümün üstə saxlaram.
Gedişin qəlbimi xəstəhal edib,
Gəlincə beləcə xəstə saxlaram.
Adını dilimdə bəslərəm müdam,
Vədəli, vədəsiz səslərəm müdam.
Dərdimi sevginlə süslərəm müdam,
Qoymaram sınıxa – süsdə saxlaram.
Gör neçə aşiqə usandırıb can, –
Dünya özü boyda zindandı, zindan.
Ruhumun, cismimin sızıltısından
Ən həzin, ən kövrək bəstə saxlaram.
Əfsəyim, ələyim bənövşələri, –
O məsum mələyim bənövşələri.
Taleyi taleyim bənövşələri
Yolunun üstündə dəstə saxlaram.
Tale mizanına mən də ayaram,
Beləcə ötüşər həftə, ay aram…
Nə ötən bir günü sənsiz sayaram,
Nə də bir günümü nəhsdə saxlaram.
Yenə qərib ruhum təndə üşüdü,
Qəlbinin səsiylə dön də, üşüdü…
Yol, ərkan gözləmək bəndə işidi,
Sən yüz yol ərk elə, küs də – saxlaram
Bivec dünyada mən qərib,
O qədər çarəsizəm ki…
Dərdi dərd üstən əndərib,
O qədər çarəsizəm ki…
Bir saman yolla tutmağa,
Bəhanə ver unutmağa.
Canmı qalıb can atmağa, –
O qədər çarəsizəm ki…
Göy üzü yarıldı, düşdüm,
Ümidim qırıldı düşdüm.
Qanadım yoruldu düşdüm,
O qədər çarəsizəm ki…
Bu xırman dənlik deyil ta,
Var olmaq tənlik deyil ta.
Yer üzü mənlik deyil ta,
O qədər çarəsizəm ki…
Hər tale naxış deyilmiş,
Dirçəliş qalxış deyilmiş,
Hər dua alxış deyilmiş, –
O qədər çarəsizəm ki…
Təskinlikdi şeir bir az,
Hərdən edir xeyir bir az.
Bir bu qədər arzu, muraz…
O qədər çarəsizəm ki…
İncimişəm qullarından,
Yığ bu daşı yollarımdan.
Tanrım, ya düş qollarımdan,
Ya məni al qollarına…
O qədər çarəsizəm ki…
Bəstəkar Ələkbər Tağıyev
Mən bilirəm xatirinə dəyiblər,
unut, mənim xatirimə gəl bir az.
İşdə sənə nə deyiblər, deyiblər,
evə gəldin, danış bir az, gül bir az.
Bu dünyanın nadanı var nə qədər!
Ürəyində nə qəm olsun, nə kədər.
Torpaqdan da az tapılır incilər;
qızıl bir az, almaz bir az, ləl bir az.
Söz var, desən köçürülər, yazılar,
söz var yaxşı, söz var yaman yozular.
Ürəyimiz yaralanar, pozular
öz sözünü bilməyəndə dil bir az.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının təsisçisi və direktoru
Əlim ətəyimdən uzun,
Dilim dilçəyimdən gödək.
Bu necə darağacıdı?! –
Boyum ilgəyindən gödək.
Qaynaşır bazar meydanı,
Qarışıb qumaşa başlar.
Kimsənin xəbəri yoxdu, –
Birazdan tamaşa başlar.
Yenə soyulur Nəsimi
Şeyxül-müfid fətvasıyla.
Ruhuna sığal çəkilir,
“Dost-doğma”lar nəvasıyla.
Bu quyu tanış quyudu,
Kəndiri həmin biçimdə.
Yenə bir Yusif təklənir,
Bir qərib ölür içimdə.
Bir gözqırpımına bağlı,
Qarışqanın fil olmağı…
Gör neçə igid gözləyir,
Növbəni təhvil almağı.
Tanrım bizə rəva görmə,
Ömürlük damğa ərkini.
Ya bizi haqqa qul eylə,
Ya göstər yerin təkini.
Əlim ətəyimdən uzun,
Dilim dilçəyimdən gödək.
Bu necə dar ağacıdı? –
Boyum ilgəyindən gödək.
08.09.2025
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının təsisçisi və direktoru
Bizə ağlamaq yaraşmır?
Gəl, ağlayaq, yaraşdıraq.
İkiəlli başımızı
Daraqlayaq, yaraşdıraq.
Olsun biri bəlkə mində,
Acısını gör kəmin də…
Divanəlik görkəmində
Məcnunsayaq yaraşdıraq.
Bir sümük, bir dəri qalaq,
Nə ölək, nə diri qalaq.
Lap hamıdan geri qalaq,
Bir az ayaq yaraşdıraq.
Bu karvanla sirr daşınır,
Atmaq olmur sirr daşını…
İnsan oğlu sirdaşını
satdı bayaq – yaraşdıraq.
Qılınclar qından yıxılar,
Bir qaşıq qandan yıxılar.
Yatanlar dandan yıxılar,
Gəl biz oyaq yaraşdıraq.
Ha söy, ha küfret dünyaya,
Neylər bu nifrət dünyaya?!
Bu iblissifət dünyaya
Bir ad qoyaq, yaraşdıraq…
Azərbaycanım
Torpağı-türbət
Suları-şərbət,
Günəşi məlhəm
Ayrılığı- qəm Azərbaycanım!
Aranı,dağı,
Tərlan oylağı,
Könlüm çırağı,
Qızılgül bağı Azərbaycanım!
Ana nəfəslim,
Qaranquş səslim,
Ellim, obalım,
Dağlar havalım Azərbaycanım!
Qızları dilbər,
Oğulları ər,
Odum,ocağım,
Ana qucağım
Qalsam həyatım,
Ölsəm torpağım Azərbaycanım!
«Yay nəğməsi»
Göy otların üstdə yatdıq,
Səhər quşları oyatdıq,
Quzeylərdə şehə batdıq.
Günəş bizim, ay bizimdir,
Bu səfalı yay bizimdir.
Qovduq əsən küləkləri,
Dərdik şehli çiçəkləri,
Seyr elədik şimşəkləri.
Günəş bizim, ay bizimdir,
Bu səfalı yay bizimdir.
Quşlardan əvvəl oyandıq,
Çayda çimdik, gündə yandıq,
Həftəmizi bir gün sandıq.
Günəş bizim, ay bizimdir,
Bu səfalı yay bizimdir.
Şirin dillim
Saçlarından tel əsəndə,
Telinə qurban olmuşam.
Dilin sözə tələsəndə,
Dilinə qurban olmuşam.
Təzə çıxan süd dişinə,
Qəh-qəhəli gülüşünə.
Tırıp- tırıp yerişinə,
Baxmışam heyran olmuşam.
Yanağının gülü solsa,
Könlün bir an tutqun olsa,
Bir ağrıyla gözün dolsa,
Mən ürəyi qan olmuşam.
Keçib getdi ayım, ilim,
Sən açıldın, qönçə gülüm,
” Ana” deyən gündən dilin,
Bəxtiyar insan olmuşam.
Mənim nənəm
Nənəm mənə çay tökəndə
Tez tuturam əllərindən.
Deyirəm ki, «Get nənə can,
Bircə dincəl, rahatlan sən.»
Hər gün bizdən əvvəl durub,
Atam, anam gedir işə.
Evdə qoca nənəmizə,
Köməkçiyəm mən həmişə.
Qar
Qar örtdü bağça bağları,
Çiçəkli gülü dağları,
Qışın səfalı çağları
Yetişdi. Qəlbim oldu şən.
Səfalıdır bizim Vətən.
Nə xoş gəlib bu qış, bu qar
Qışın da başqa zövqü var.
Qar altda yatdı tarlalar
Düm ağ geyindi çöl, düzən.
Səfalıdır bizim Vətən.
Fərəhlidir bu eldə qış,
Baharda gur yağan yağış,
Açıb düm ağ örpəyi
A yurdumuz bəzən-bəzən,
İlin bütün fəsilləri
Səfalıdır bizim Vətən.
Yolum kəndimizə düşdü bir səhər,
O gün də məktəbi görməyə getdim.
Açıb darvazanı çox ehtiramla
O böyük binanı ziyarət etdim.
Uşaqlıq çağımı saldım yadıma
Şeir dəftərimə xatirə yazdım.
Məcid müəllimin öz şagirditək
Əyləşib dərsinə qulaq da asdım.
Onu da deyim ki, Məcid müəllim
İrəli qaçmağı heç xoşlamazdı…
Əvvəl köhnə dərsi təkrar etdi o,
Sonra da lövhədə bir kəlmə yazdı.
Uşaqlar nə yazdım?
Yaxşı kim deyər?
Oynadı havada balaca əllər:
Müəllim mən deyim…
deyim…deyim…lər
Görən yormadımı o müəllimi?
Yox, yox, hər səmimi sözü körpənin
Yayılır ürəyə sarı yağ kimi…
Uşaqlıq dövrünün öz aləmi var,
Sadə görünsə də o, çox dərindir…
Bizə əziz olan “müəllim” sözü
Uşağın dilində daha şirindir.
Dedi, bir də dedi “baba” sözünü,
O xeyli dayandı “ata” sözündə…
Balalar duydumu? Deyə bilmirəm,
Mən qəhər duymadım onun üzündə…
Bir kəlmə yüz dəfə yazıldı bəlkə,
Səbrinə mat qaldım, o müəllimin!
Sadəcə əlifba öyrətmək deyil,
O, möhkəm özlünü qoyurdu elmin.
“Bünövrə daşları” düşdü yadıma,
Bu gün durmayırsa qocanın özü
Onun məqbərəsi qoy nurla dolsun!
Dedim: bundan belə şeir yazanda
Birinci misramın birinci sözü
Əlifba öyrədən müəllim olsun!
Çox keçmişəm bu dağlardan
Durna gözlü bulaqlardan
Eşitmişəm uzaqlardan
Sakit axan arazları
Sınamışam dostu,yarı.
El bilir ki sən mənimsən
Yurdum yuvam məskənimsən
Anam,doğma vətənimsən
Ayrılarmı könül candan?
Azərbaycan,Aərbaycan!
Dağlarının başı qardır
Ağ örpəyin buludlardır
Böyük bir keçmişin vardır
Bilinməyir yaşın sənin
Nələr çəkmiş başın sənin.
Bir tərəfin bəhri Xəzər
Yaşılbaş sonalar gəzər
Xəyalım dolanar gəzər
Gah muğanı gah eldarı
Mənzil uzaq ömür yarı.
Lənkəranın gülü rəng rəng
Yurdumuzun qızlarıtək
Dəmlə çayı tök ver görək,
Anamın dilbər gəlini
Yadlara açma əlini.
Min Qazaxda köhlən ata
Yalmanına yata yata
At qan tərə bata bata
Göy yaylaqlar belinə qalx
Kəpəz dağdan göy gölə bax.
Könlüm keçir Q a r a b a ğ d a n
Gah bu dağdan, gah o dağdan
Axşam üstü qoy uzaqdan
Havalansın xanın səsi
Q a r a b a ğ ı n şikəstəsi…
Gözəl vətən! Mənan dərin
Beşiyisən gözəllərin
Aşıq deyər sərin-sərin
Sən günəşin qucağısan
Şeir sənət ocağısan.
Bir dön bizim Bakıya bax
Sahilləri çıraq çıraq
Buruqları hayqıraraq
Nərə salır boz çöllərə
İşıqlanır hər dağ dərə.
Nazlandıqca sərin külək
Sahillərə sinə gərək
Bizim Bakı, bizim ürək
İşıqdadır qüvvət sözü
Səhərlərin ülkər gözü.
Gözəl vətən! O gün ki sən
Al bayraqlı bir səhərdən
İlham aldın…yarandım mən
Gülür torpaq gülür insan
Qoca şərqin qapısısan.
Dinlə məni,gözəl vətən!
Bir söz gəlir ürəyimdən
Azadlığın eşqiylə sən
Güləcəksən hər bir zaman,
Azərbaycan,Azərbaycan!!!
Bir-iki kəlmə dua, beş-altı kələmə arzu,
Tanrım, qoy saf saxlasın sən verən öyüt bizi.
Sənə üz çevirən gün üzümüzə nur çilə,
Səndən üz döndərən gün daş elə, keyit bizi.
İnsanı Haqq yanında hər varlıqdan baş elə,
Qızını doğma bacı, oğlunu qardaş elə.
İnsanlığı unutsaq, bağrımızı daş elə,
Qışın qarına döndər, buz kimi soyut bizi.
Köksüzlər öz ömrünü bəxtəvər saya bilməz,
Dağdan dayağı yoxsa, sellər çağlaya bilməz.
Ruhda, qanda yoxdusa, Haqqa bağlaya bilməz
Nə peyğəmbər, nə imam, nə qərib seyid bizi.
Şah sevgilər yolunda qaya kimi çapılaq,
Harda yıxılan olsa, dayaq olaq, tapılaq.
Çörək olaq yeyilək, kündə olaq yapılaq,
Dəyirmanı işə sal, dən kimi üyüt bizi.
Nə millətə dərd, ələm, nə xalqa ah-zar verək,
Ürəyi yanan kəsə dağımızdan qar verək.
Düymələnək, açılaq, çiçək olaq, bar verək,
Qoy nəsillər bilməsin barsız bir söyüd bizi.
Gözlərimiz göydədi, əllərimiz Haqdadı,
Haqqa tapınmayan kəs qara daşdı, taxtadı.
Demə ki, mən Allaham, bəndə çox uzaqdadı,
Nə göylərdən arala, nə yerdən soyut bizi.
Dünya başdan-ayağa insaf olsun, din olsun,
Dünyada yaxşı nə var, artsın birə-min olsun.
Verdiyin hər nemətə min dəfə şükür olsun,
İlahi! Xırdalama, həmişə böyüt bizi!
Vətənimin seyrinə çağırıram elləri,
Sərvət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Bəzənib başdan-başa şəhərləri, kəndləri
Cənnət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Qanımızda dövr edən sədaqətdir, sədaqət,
Günəşdən də parlaqdır gözümdən bu həqiqət.
Dostuna, qardaşına təmənnasız məhəbbət,
Hörmət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Gözəlliklər Vətənə gözəllərindən gəlir,
Dostluğun-qardaşlığın təməllərindən gəlir,
Könüllərin nıüqəddəs əməllərindən gəlir,
Qüdrət görmək istəyən Azərbaycana gülsin.
Saysız qəhrəmanların
Qurub yaradanların,
Qocasında, gəncində, bu sadə insanların
Şöhrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Payızında, qışında, baharında, yazında
Dinir dostluq nəğməsi konüllərin sazında.
Sabaha addımlayan mərd oğlunda, qızında
Qeyrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Zavalsızdır ömürlük qoynundakı bağça, bağ,
Məhəbbəti, şöhrəti dolaşır oymaq-oymaq,
Al bayraqlar altında alnıaçıq, üzüağ,
Millət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
İndi gileydən, güzardan
Baş alıb qaçmaq vaxtıdır.
Qapıları döyülməmiş
Taybatay açmaq vaxtıdır…
İndi hər səsdən, hər küydən
Sükuta dönmək vaxtıdır…
Millət, dövlət zirvəsindən
İnsana enmək vaxtıdır…
İndi nə dua, nə qarğış,
Nə nəzir demək vaxtıdır.
Dünya susmalıdır artıq,
ALLAHa kömək vaxtıdır…
Vaxtın dəyirmanında daş əridi, qum oldu,
Tarixə atdığıımız qayıtdı, lüzum oldu.
Dünənin həqiqəti bu gün tərs yozum oldu,
Niyə də yozulmasın, axı, dünya fırlanır.
Çox ovlaqlar içində çox ovları ovladım,
Aşıb-daşan arzumu mən artıq cilovladım.
Mən atamı ötmüşəm, məni ötür övladım,
Bu, belə də olmalı, axı, dünya fırlanır.
Dünən düz sandığımı bu gün əyri sanıram.
Bəzən olur, özümdən özüm oğurlanıram.
Hər il başqa arzunun başına fırlanıram,
Niyə də fırlanmayım, axı, dünya fırlanır…
Çox əyilən görmüşəm, əyilməyən başları.
Sular duruldu, gördük dibindəki daşları
Ünvanmı dəyişdi dünənin alqışları;
Niyə də dəyişməsin, axı, dünya fırlanır…
Necə dönür bu dövran, necə dönür bu gərdiş,
Tazıların üstünə dovşanlar da gülərmiş.
Dünya bina olandan hər şey dəyişilərmiş,
Dəyişməsin neyləsin, axı, dünya fırlanır.
Əbədini dünyada mən əbədi sanmadım,
Bir atəşə tutuşdum, min atəşə yanmadım,
Bütlər gəldi və getdi, birinə inanmadım
Niyə inanmalıyam, axı, dünya fırlanır.
Fırlandıqca bu dünya, yox da dönüb var olur,
Quruyan çeşmələrdən sular yenə car olur.
Bu dünyanm xeyri də, şəri də təkrar olur,
Niyə təkrar olmasın? Axı, dünya fırlanır.
Min-min illər bu dünya beləcə fırlansa da,
Bir yuvanın bülbülü min budağa qonsa da,
Aylar, illər, fəsillər bir-birini dansa da,
Dəyişməzdir əqidəm, çox da dünya fırlanır,
Nə qədər istəyirsə, min o qədər fırlana,
Qarşıma gah şər çıxa, gah xeyir dığırlana.
Çərxi-fələk istəyir lap dolana tərsinə,
Əqidəmi heç nəyə dəyişmərəm mən yenə.
Yuxuda ağladım səndən ötəri
Mənə dedilər ki, sizdə yas düşüb,
yuxuda ağladım səndən ötəri.
Dedilər, torpağa bir almaz düşüb,
gördüm göz yaşına çoxdu bənzəri,
yuxuda ağladım səndən ötəri.
Sənlə gözəl dünya, sənsiz qorxulu!
sənsənmiş dünyanın tarazlıq yeri.
Mən yuxusuz qaldım, dünya yuxulu,
yuxudan qaçdım mən səndən ötəri,
sənsənmiş dünyanın tarazlıq yeri.
Ayrılıb dünyaya baxıram, belə,
Yuxuda kim yaydı bu bəd xəbəri?!
Sənlə az danışan, ağıram belə,
Yuxuda dəliydim səndən ötəri.
Mən öz dediyimdən üzdə dönmədim,
üzdə çəkdiyimi saldın içəri.
Səni sevdiyimi sənə demədim,
yuxuda ağladım səndən ötəri.
MİNNƏTDARAM MƏN
Yenə səsin gəldi qulaqlarıma,
həyata, dünyaya minnətdaram mən.
Sən orda pıçılda, eşidim səni,
özgəsi çağırsa, ona karam mən.
Sən açdın bir qəlbin məhəbbətini,
mən duydum bir ömrün səadətini.
Sənsiz hər sözünü, hər söhbətini,
sənsiz hər ədanı xatırlaram mən.
Mənim bu aləmdə öz aləmim var,
sənlə sevincim var, sənsiz qəmim var.
Dünyadan qazancım bir qələmim var,
sənin xidmətində varam, varam mən.
Dünyanın heç kəsi yoxdu
Gülərüzlüm, çox ağlama!
göz yaşı məlhəm olmayıb.
İnsan göstər yer üzündə,
üzündə bir qəm olmayıb?!
Mən səndə səni görmüşəm,
saçında dəni görmüşəm.
Mən bu naləni görmüşəm,
mənim bu naləm olmayıb.
Yaxşı seç qaranı ağdan,
can üzülər ağlamaqdan.
Söz dilimə gəlib haqdan,
əlimdə qələm olmayıb.
Gedən getdi, səsi yoxdu,
təzəsi, köhnəsi yoxdu.
Dünyanın heç kəsi yoxdu,
heç kəsə məhrəm olmayıb.
Gözlərin bolluca qəmdi,
bu səbəbdən hava nəmdi.
Məndən ötrü cəhənnəmdi,
başqa cəhənnəm olmayıb.
FİKİR ELƏMƏ
Sən fikir eləmə, gözəldi həyat,
nə qədər mən sağam, fikir eləmə.
Bu gün yanındayam, sabah hardasa,
demə mən uzağam, fikir eləmə.
Sən fikir eləmə, yeri qar alsa,
göyü bulud örtüb, dumanlar alsa.
Mən odam-ocağam, fikir eləmə,
yenə yanacağam, fikir eləmə.
Sən fikir eləmə heç vaxt dünyada,
mən getsəm, sən qalsan… ayağın altda
onda da torpağam, fikir eləmə,
orda da dayağam, fikir eləmə.
Ey insan, hayana qaçırsansa qaç,
Savabla günahın arasındasan.
Sağında gündüz var, solunda gecə,
Axşamla sabahın arasındasan.
Gündə bir qorxu var, gündə bir hədə,
Hər gün dərinləşir ürəkdə zədə.
Həyatla döyüşdə, mübarizədə,
Səngərlə silahın arasındasan.
Nəfsidir insanı döndərir ova,
Kimin hünəri var, qapıdan qova?
Oğulsan, əl atma yağlı plova,
Aş ilə tamahın arasındasan.
Vaxt səni döndərər ota, alafa,
Ha yalvar, yırtıcı gəlməz insafa,
Mədəsi dəyirman, ağzı kalafa,
Pələnglə timsahın arasındasan.
Açdılar, açılmaz sirrin yox sənin,
Soydular, soyulmaz dərin yox sənin,
Allahdan yuxarı yerin yox sənin,
Bəndəylə Allahın arasındasan.
Məndən təzə şeir xəbər alan dost,
Bəs yazın gəlməsi şeir deyilmi?!
Gəzməyə çıxanda – çölün, çəmənin
Üzünə gülməsi şeir deyilmi?!
Yenə gözüm qalıb bağçada, bağda,
Min-min gül açıldı aranda, dağda.
Eyvana əyilən çarpaz budaqda
Bülbülün nəğməsi şeir deyilmi?!
Seyr elə hüsnünü göydə durnanın,
Qayada kəkliyin, göldə sonanın,
Aynabənd otaqda gəlin anamın
Şirin laylay səsi şeir deyilmi?!
Dərədə moruq dər, döşdə çiyələk.
Gah yağış xoş gəlir, gah sərin külək.
Yaş ötür, doymayır dünyadan ürək, –
Yaşamaq həvəsi şeir deyilmi?!
Kim deyir şerin meydanı dardır?
Sonu görünməyən bir ilk bahardır.
Neçə ki, həyat var, şeir də vardır,-
Həyatın nəfəsi şeir deyilmi?!
Duyğuların zirvəsinə baş vurub,
Uca sözün ucasından gəlirəm.
Gör nələr var üçcə hərfin canında,
“Söz”ün bircə hecasından gəlirəm.
Ömür üzən, gün qocaldan, yaş yoran,
Dincəlməyə aman verə, kaş, yoran.
Sualların saç ağardan, baş yoran,
“Neyçün”ündən, “necə”sindən gəlirəm.
Danışdırdım hər pərdəni, hər simi,
Dərk eylədim avandımı, tərsimi.
Məktəb açdı, Tanrı verdi dərsimi,
Ustadından, xocasından gəlirəm.
Tilsim ömrün, qıfıl ömrün, sirr ömrün,
Hünərin var qapısından gir ömrün.
Yuxusuna haram qatmış bir ömrün,
Min yuxusuz gecəsindən gəlirəm.
Süzülmüşəm tarixlərin ruhundan,
Od almışam yananların ahından.
İnsanların Adəmindən, Nuhundan,
Cavanından, qocasından gəlirəm.
Qorxusu yox nə amanın, nə ahın,
Günəşi var hər açılan sabahın.
Qapısında xidmətçiyəm Allahın,
Qapısından, bacasından gəlirəm.
2000, 3 may
Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun “Yazıçı” nəşriyyatında Xalq yazıçısı Anarın “2=3+4, yaxud iki ailədə üç Xalq yazıçısı, dörd Xalq şairi” adlı kitabı işıq üzü görüb. Nəfis tərtibatlı, illüstrasiyalı kitab Azərbaycan ədəbiyyatı irsinə böyük töhfələr vermiş iki nəsildən, onlar barədə həqiqətlərdən və onların ədəbi nümunələrindən ibarətdir.
608 səhifəlik bu unikal kitabı tərtib edən Xalq yazıçısı Anar uzun illər ərzində təkcə öz yazdıqlarını yox, qəhrəmanlarının – Səməd Vurğun, Rəsul Rza, Nigar Rəfibəyli, Vaqif Səmədoğlu, Ənvər Məmmədxanlı və Yusif Səmədoğlunun yazdıqlarını eyni ideya-estetik yaradıcılıq məcrasına qoşaraq, onları eyni axında birləşdirərək ən yeni ədəbiyyatın ən milli paradiqması olaraq təqdim edibdir.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı kitabdan hissələri oxucularına təqdim edir. Anar qəhrəmanlarının ən populyar əsərlərini bir daha yaddaşlarda təzələyir:
ANAR, ŞEİRLƏR
SƏSSİZLİK
Hər il budaqlarda təzə yarpaqlar
tir-tir titrəşər,
pıç-pıç pıçıldar,
sonra
sovrular,
xəzəl olar,
ayaqlar altda
Xış-xış xışıldar.
Torpağın altında ağac kökləri
yüzillər boyu qalar
səssiz.
Dağlarda ruzigar
ulayar, ulayar…
Dağlar səssiz.
Cır-cır cırıldar
mancanaqlar,
yerin dibində
susuz quyular –
səssiz.
Qayalara çırpılar,
uğum-uğum uğuldar dalğalar.
Qayalar durar
Səssiz.
Göydə şimşəklər çaxar,
göyü ildırım yaxar,
göylər gur-gur guruldar.
Ulduzlar – səssiz.
Pır-pır pırıldar quşlar,
Yuvalar səssiz.
Şır-şır şırıldar sular,
Sular altında daşlar
əbədi yatar
Səssiz.
Meydanlarda kütlələr
hey çığırar, bağırar.
Sızım-sızım sızlayar
qəlbimdəki yaralar,
sızıldar səssiz.
16 oktyabr 2003
Strasburq
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(07.10.2025)
Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Fərdi Prezident təqaüdçüsü
Şair ürəyinə toxundu bir səs,
Görəsən, sən insan ola bildinmi?
Həm qondu qəlbinə, həm endi bir səs –
Görəsən, sən insan ola bildinmi?
Ömür bir labirint, bizsə axar su,
Başından sonuna doğru axarsan,
Sağına-soluna axar, baxarsan,
Görəsən, sən insan ola bildinmi?
Hər düşən yarpaqla qopan ürəyin,
Daş deyil, qan dolu sapand ürəyin,
Qana-qana içdin al-qan ürəyini:
Görəsən, sən insan ola bildinmi?
Şəkilləndin ilmə-ilmə, söz ilə,
Sözdən qala qurdun dərin özüllə,
Hər keçən daş atdı qalana göz ilə,
Görəsən, sən insan ola bildinmi?
Özünlə daşıdın yüklü illəri,
Başını bağladın, açıq qolların,
Sonunda ölüm var bütün yolların –
Görəsən, sən insan ola bildinmi?
09.07.2025
Səlim milyonluq şəhər məktəblərinin birində dil-ədəbiyyat müəllimi idi. Dünyanın indiki vaxtında şagirdlər onu çox istəyirdi və bir sözünü iki etməzdilər. Bu gün-sabah yaşı əllini haqlayacaq. Cavan vaxtlarında az-az uydurduğu – yeri gələndə də, gəlməyəndə də, şeir yazırdı. Ancaq heç kəsin bundan xəbəri yox idi, yazdığı şeirləri özü oxuyub kef eləyirdi – o şeirlər həsr etdiyi qızın da elmi-gümanı çatmazdı. Səlim bu işi o qədər dövlət sirri səviyyəsində gizli saxlayardı ki, adam hərdən şübhələnirdi ki, görəsən, onun özünün şeir yazmasından xəbəri varmı?..
Səlim səbirli olsa da, cırtdaqozluğu da vardı, xırda bir haqsızlığa görə ucundan tutub gedə-gedə az qala, bütün bəşəriyyəti günahkar çıxardar, bir prokuror ədası, hikkəsiylə onun cəzalandırılmasını istəyərdi. Ancaq belə bir mexanizm yox idi axı, indiyə qədər bütün bəşəriyyəti kim cəzalandırıb? Həm də bu, kimsənin bacaracağı iş deyildi – Allahdan başqa…
İki məsələ onu bərk narahat edirdi, demək olar ki, bütün rahatlığını əlindən almışdı. Müəllimlərin şagirdlərin ayağına verilməsi ilə heç cür barışa bilmirdi. Düzdü, bu məsələnin şəxsən onun hörmətinə, şagirdləri tərəfindən sevilməsinə heç bir dəxli yox idi, ancaq ölkədəki böyük müəllimlər ordusu tək Səlimdən ibarət deyildi axı.
O, ürək qızdırdığı bir-iki nəfərə deyirmiş ki, mənim tanıdığım bir yer var, hərdən qalxıb ordan saatlarla, diqqətlə dünyaya baxıram, hamı gedir; yavaş gedən, tələsən, sürünən… ancaq hara getdiklərini bilmirlər, çünki tez-tez dayanıb geri baxırlar, ona görə mən də şübhələnirəm – çox qəlizdi…
Ürək qızdırdığı bir-iki nəfər Səlimə deyəndə ki, bir dəfə o yerə qalxanda bizi apar, biz də ordan baxaq, görək dünyada nə var, nə yox, “olmaz” deyirmiş.
– Niyə olmaz?
– Olmaz də…
– Axı, niyə olmaz də, biz də bilək…
– A kişilər, ona görə olmaz ki, orda sizin havanız çatmaz, boğularsınız, ürəyiniz qalxar. Ordan kəllə-mayallaq olub, təkər kimi diyirlənərsiniz dərənin dibinə. Bir də yadınızda saxlayın: o mən dediyim yer biradamlıqdı, biradamlıq. Yer üzündə neçə milyard adam var?
– Çoxdu, çoxdu…
– Bax, hər adamın heylə bir yeri var, nə vaxt istəsə, ora qalxıb dünyaya baxa bilər; ancaq adamların çoxu o yuxarıdakı yerinin harda olduğunu bilmir. Bu, hələ harasıdı ki? Adamların çoxu… adamların çoxu… bilmirlər ki, yuxarıda heylə bir yerləri var, ee… dəhşət budu, bu…
Səlim hər gün tezdən o biradamlıq yerinə qalxır, dünyaya tamaşa eləyir, günəş çıxmamış evinə qayıdır ki, hava işıqlanar, onu görüb-eliyən olmasın. Şeir yazdığını dövlət sirri səviyyəsində gizli saxladığı kimi, yüksəklikdəki yerini də hamıdan yayındırırdı.
O, son vaxtlar çox kövrək olmuşdu; bu, ya mərhəmətdən, ya da zəifliyindən doğurdu – adamlara yazığı gəlirdi, onlara acıyırdı, bəlkə doğrudan adamlar yazıq günə qalmışdı. Bəzən yaşadığı böyük məhəllənin başından girib ayağından çıxırdı ki, kiminsə üzündə təbəssüm görsün, rahatlaşsın – əksini görəndə bir az da ağırlaşıb geri qayıdırdı, evə girməyi ilə çıxmağı bir olurdu, özünə yer tapa bilmirdi; özünə yer tapa bilməyəndə isə əlacı qalırdı çıxıb dünyaya baxdığı o biradamlıq yerinə. Ora isə gündə bir dəfədən artıq qalxmaq olmazdı…
O, axırıncı beş-altı ayda, demək olar ki, durduğu yerdə işə düşmüşdü, dərdini heç kəsə deyə bilmirdi, salmışdı içinə. Səlim, necə deyərlər, içindən yaralanmışdı, mühit onu içindən vurmuşdu. İç yarasını isə heç kəs görə bilmirdi, axı o, bu yarasını özü də hamıdan gizlədirdi, utanırdı; ona elə gəlirdi ki, bu barədə kimə danışsa, ya ona gülüb arxada ələ çalacaq, ya da şübhələnib orda-burda deyəcəklər ki, o söz…
Səlimin ürək qızdırdığı, simsar hesab elədiyi iki nəfər var: birinin boyu çox hündür olsa da, ağlı topuğunda deyildi, ikincisi gödək adam idi, ancaq çoxbilmiş deyildi. Və onlar ikisi də çox yaxın dost idilər, arvad-uşaq da bir-birini tanıyır, get-gəlləri vardı. Onlar şəhər məhləsinin parkına gəzməyə çıxanda çox gülməli görünürdülər – əgər uzun gödəyin əlindən tutsaydı, gendən baxanlar elə bilərdi ki, ata-baladılar və ata balasını gəzməyə çıxarıb. Heç kəs bilmirdi ki, “bala atasından” yaş yarım böyükdü – əlbəttə, bu onları tanımayanlara aiddi.
Bu cütlükdən başqa Səlimin gümanı heç kimə gəlmirdi. Cütlüyün də ona böyük hörməti vardı: – Azərbaycanda bir müəllim varsa, o da Səlim müəllimdi… kişinin oğlu dəryadı dərya… adam nə qədər şeir əzbər bilər… baş deyil eee, maqnitafondu, maqnitafon…
O tanışlarının vasitəsiylə son altı aydakı durumu ilə əlaqədar yaxşı bir həkim də tapmışdı, təxminən, on-on iki seans qəbul edəndən sonra xeyli özünə gəlmişdi. Axırda isə həkim ona dedi:
– Səlim müəllim, heç bir təhlükə-filan yoxdu, siz güclü adamsınız, bundan sonra özünüz öz həkiminiz olmalısınız…
– Axı, necə? – Səlim bir az da gen-bol həkim məsləhəti istədi.
– Səlim müəllim, biz sizin yanınıza bir adam qoşa bilmərik ki, o, hər dəfə sizinlə olsun… siz şəhərin müxtəlif yerlərində o lövhəyə rast gələndə görməyəsiniz, deyə üzünüzü başqa tərəfə çevirsin – bu, mümkün deyil, yoxsa, mənə nə var… yenə sizə seans verib pulumu alaram də… Axı, siz doğrudan yaxşısınız… Fikir verməyin…
– Həkim… o yerlərin adını dəyişib dəlləkxana qoymaq olmaz?
– Yəqin ki, olar? – Həkim qayğıkeşliklə dilləndi.
– Görəsən, onu kim eliyə bilər? – ümidlə soruşdu.
– Mən bilən baksovet eliyə bilər… icra hakimiyyəti…
Səlim həkimin yanından çıxıb tək-tənha xeyli gəzib-dolandı, uzun-uzadı götür-qoy eləyəndən sonra bu qərara gəldi ki, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə ərizəylə müraciət eləsin… Hə… bir də şəxsiyyət vəsiqəsi ilə bağlı Prezident Aparatının müvafiq şöbəsinə geniş bir teleqram göndərməliydi. Səlimə elə gəlirdi ki, burda böyük yanlışlıq var, necə yəni şəxsiyyət vəsiqəsi – ölkədə uşaqlı-böyüklü on milyondan bir az artıq adam yaşayır, deməli, bunların hamısı şəxsiyyətdi?! Biz tarix yazanlara, tarixi yaradanlara da şəxsiyyət deyək – şəxsiyyət vəsiqəsi verək, kanalizasiya təmizləyənlərə də?! Bəs, fərq?! Özü də nə boyda fərq…
Birdən Səlimə elə gəldi ki, məktubun da, teleqramın da cavabı gəlib, hər ikisi də müsbət həll olunub. Ağlına gəldi və ağlına gələnə elə inandı, elə inandı ki, elə bil ağlına gələn başına gəlib. Sonra da “niyyətin hara, mənzilin ora” atalar misalını xatırladı – bu, lap yerinə düşdü və onun kefi kəllə-çarxa vurdu… Səlimin belə xasiyyəti də vardı – bəzən mənəvi cəhətdən əliyalın olsa da, özü-özünü tək qoymurdu, kömək eləyirdi, əl uzadırdı…
Səlim evindəki yazı stolunun siyirtməsini çəkib səliqə ilə qatladığı kərpici şagird dəftərinin vərəqini açıb, ordakı siyahını diqqətlə nəzərdən keçirəndən sonra varlığına şirin tənbəllik hopsa da, təslim olmadı:
– Kişi başladığı işi yarımçıq qoymaz… özün də kişilik uğrunda döyüşürsən, cəmisi səkkizi qalıb… uzağı, iki saatlıq işin qalıb, möhkəm ol, – dəhlizdəki yumru güzgünün “üzünə” güldü, elə bil dişlərini güzgüyə göstərirdi…
O, uzun müddətdi gecədən xeyli keçmiş evdən çıxıb gedirdi, səhərə yaxın qayıdırdı. Arvadı ondan əməlli-başlı şübhələnmişdi, ancaq heç nə demirdi, aradan pərdəni götürmək istəmirdi, hələ gözləyirdi, gözləyirdi ki, görsün işin axırı nə ilə qurtaracaq. “Gecədən xeyli keçmiş evdən çıxıb gedən, səhərə yaxın, xoruz banlamamış qayıdıb gələn kişi hara gedə bilər? Ya oğurluğa, ya adam öldürməyə, ya da ki, özgə arvad yanına gedər… başqa hara var ki, hara gedə… Gecənin qırt yarısında kitabxana işləmir… kababxana işləmir… Nə bilim, bir az da dözüm, görək noolur… Dözmüşəm, axıracan dözüm”.
Bu müddətdə Səlimlə ikicə dəfə dəhlizdə qarşılaşıb; bir gün səhərə yaxın evə qayıdanda, bir dəfə də gecəyarı evdən çıxıb gedəndə – çünki Səlim elə sakit-sakit gedib-gəlirdi ki, heç kəs duyuq düşmürdü – lap ruh kimi gedib-gəlirdi. Hər iki halda arvad soruşanda ki, gecənin bu vaxtı xeyir ola – cavabı belə olmuşdu:
– İşim var… sən narahat olma.
…Gecə saat dördün yarısı-zadı olardı. Səlim başında uzun dimdikli papaq, gözündə qara eynək dəlləkxanaya yaxınlaşıb qoltuq cibindəki çəkici çıxardı, sağ əli ilə “Kişi salonu” yazılmış işıqlı lövhəyə necə çırpdısa, çilik-çilik oldu, öz-özünə pıçıldadı:
“Kişi salonu… İndi kişi var, salon da ola?!. Kasıb itinin adını gümüş qoyan kimi…”
Səlim hər dəfə “Kişi salonu” yazılmış işıqlı lövhəni qoltuğunda gəzdirdiyi çəkiclə vurub çilik-çilik eləyəndə mütləq bu sözləri pıçıldayırdı, bir az fasilə verəndən sonra pıçıltıdan bir az yuxarı tonda üç kəlmə əlavə eləyirdi:
“Qarabağsız kişi olmaz!!!”
Ürəyi soyumurdu, sonuncu əlavəsini də edirdi:
“Səlim! Sən də kişi deyilsən!!! Birdən elə bilərsən… Çaşma, haaa!!!”
…Səhərə yaxın evinə-eşiyinə qayıdanda arvadı dəhlizdə onu qarşıladı:
– Bu vaxtı xeyir ola, ay Səlim? – Qıpqırmızı gözlərini ərinə zillədi.
– İşim var… sən narahat olma.
Arvadın səbri lap çoxdan tükənib yerə tökülmüşdü:
– Bəs, sənin bu işin nə vaxt qurtaracaq? – Arvadı Səlimdən onu rahatlayacaq bir cavab gözləməsə də, soruşdu.
– Bu gün… bu gün qurtardı… Sən narahat olma…
Arvadı Səlimin boynuna sarılıb için-için hıçqırdı, onun boynu islandı, bu duzlu nəmlikdən Səlimin ürəyinə bir dünya işıq şırıltı ilə axdı, ancaq bu şırıltını Səlimdən, bir də arvadından başqa heç kim eşitmədi…
…Səlim son altı ayda, bəlkə otuza qədər dəlləkxananın “kişi salonu”nu çəkiclə vurub çilik-çilik eləmişdi. Hardasa ürəyinin dərinliyində, bəlkə də lap dibində unudurdu ki, mənasız işlə məşğuldur, ancaq özünü saxlaya bilmirdi. Adamın inanmağı gəlmirdi ki, işdi-şayəd, Qarabağ nə vaxtsa azad edilsə belə, Səlim dayanmayacaq – o qəti surətdə əmin idi ki, kişi yoxdu, vəssəlam!
Sosial şəbəkələrdə və bəzi saytlarda, hətta bir-iki dəfə də televizorda xəbər vermişdilər ki, guya bir mütəşəkkil dəstə şəhərin mərkəzi küçələrindəki dəlləkxanalara maddi zərər vurur və polis əməliyyat tədbirləri keçirsə də, hələlik cinayətkarın izinə düşə bilmir. Yaxşı ki, Səlim ələ keçməmişdi…
Arvadı son vaxtlar Səlimdən bir balaca şübhələnmişdi: “Elə bil ki, kişi nəsə birtəhər dəyir ee, gözümə…” Sonra da öz-özünə təskinlik verirdi: “noolub, gül kimi kişidi…”
Səlim son aylar bu işlə məşğul olduğu müddətdə bir şey gözləyirdi – gözləyirdi ki, bu iş nə vaxt faş olsa, kütləvi informasiya vasitələri, sosial şəbəkələr bu barədə yazsalar, kimliyi bilinməsə də, onu tərifləyəcək, ruhlandıracaqlar. Ancaq tam əksini gördü, adı bilinməsə də hamı onu qınayırdı, tənbeh eləyirdi. Bu, Səlimi sarsıtdı və keçirdiyi sarsıntı ona yol göstərdi: gecənin qırt yarısı üç dəlləkxananın qapısına, tanınmasın deyə əyri-üyrü xətlə belə bir məktub da yazıb qoydu: “Bu nə addı? Kişi salonu – indi kişi var ki, salonu da olsun?!” Səlimin bu şanlı məktubu sosial şəbəkələrə yol tapandan sonra yerindən duran onu müdafiə edib tərifləyirdi, az qala onun şərəfinə tost da deyirdilər: “Halal olsun. Kişi adamdı. Onu tanısaydım, əlindən öpərdim”. Hətta orta yaşlı bir qadın yazmışdı ki, “adamın belə əri ola… bəxtəvər onun arvadının başına”.
Səlim bu rəyləri oxuduqca ürəyi dağa dönsə də, sevincini yarımçıq hesab eləyirdi – axı, heç kəs bilmirdi ki, bu tərifnamələr onun ünvanına idi. Xüsusilə, orta yaşlı qadının yazdığı qibtə dolu sətirlər: “Kaş arvad biləydi ki, o mənəm…” Ancaq bir böyük, möhtəşəm təsəllisi də vardı ki, camaat onun tərəfində idi.
Hətta bu da, Səlimin tam rahat olması üçün kifayət etməmişdi. “Kişi salonu” məsələsi sosial şəbəkəni əməlli-başlı işğal eləyib gündəmə çevirmişdi və get-gedə sakitləşmək əvəzinə daha da qızışırdı. Bütün bu çalxalanmanın mərkəzində isə bir naməlum şəxs dayanırdı, heç kəs onu tanımırdı, ancaq hər kəs onu tanımaq istəyirdi – onu bircə nəfər tanıyırdı – Səlimin özü…
Ancaq Səlim az qalırdı ortasından çatlasın – bu barədə kiməsə ətraflı söhbət eləyib sakitləşmək istəyirdi; ürəyində belə bir adamın axtarışında idi, ancaq tapa bilmirdi. Bütün qohum-əqrəbası, dost-tanışı növbə ilə, səliqə-sahmanla gəlib onun gözlərinin qabağından keçdi, qorxdu, heç birinə etibar etmədi, hərəsinə bir “qəmiş” qoydu və uzun “axtarış-əməliyyat tədbirlərindən” sonra elə bil nəsə tapdı: arvad… bir də piyada gəzəndə ata-balaya oxşayan ürək qızdırdığı o cütlük. Bu da, bir problem yaratmışdı, indi də qalmışdı arvadla cütlüyün arasında… Onun ürək qızdırdığı bu cütlük, arvadla müqayisədə bir neçə köynək ondan uzaq idi. “Elə arvad hamısından yaxşıdı vallah, uşaqlarımın anasıdı də… o yaxşıdı…” Tam qərara gəlməmiş bir fikir də pırtdayıb ortalığa çıxdı: “axı, deyirlər, arvadın boğazında hülqum olmur… cəhənnəmə-gora olsun… mən onun boğazına hülqum qoyduranam?!” Yadına bu gün qadınlar arasında dəbdə olan kosmetik əməliyyat düşdü. Tələsik qərarını dəyişdi.
Səlim çayxanada tək-tənha oturub “calaq” işinə baxırdı, çay içə-içə siqareti siqaretə calayırdı. Dünəndən danışdıqları kimi ürək qızdırdığı o cütlüyü gözləyirdi – tez-tez də saatına baxırdı. Onun bu hərəkətindən sonra gendən baxanlar bu qərara gəlmişdilər ki, Səlim müəllim kimisə gözləyir. Əslində bu cütlüyün günahı yox idi, Səlim özü tez gəlmişdi; onun adəti idi, bütün görüşlərə on-on beş dəqiqə tez gedər, danışdıqları vaxt tamam olandan sonra da, uzağı, on beş dəqiqə gözləyərdi, gəlməsəydi, çıxıb gedərdi. Heç vaxt heç kəsi gözlətmədiyinə görə də, heç vaxt heç kəsi gözləməzdi, uzağı, on-on beş dəqiqə.
Cütlük Səlimin stoluna yaxınlaşan kimi Uzun saatına baxıb soruşdu:
– Çoxdan gəlmisiniz? – Özü də cavab gözləmədən əlavə etdi, – biz vaxtında gəlmişik, – çönüb Gödəyin üzünə baxdı.
– Oturun, oturun… mən tez gəlmişəm… oturun.
Uzunla Gödəyin birlikdə çayxanaya təşrif gətirmələri elə bil ki, çay içənlərin hamısının üz-gözünə təbəssüm yaxdı, hətta kimsə yaxın stolların eşidə biləcəyi bir tərzdə dilləndi də: “ata-baladılar, ee… ata-bala gəldi…” Halbuki yuxarıda dediyimiz kimi bala atadan yaşca böyük idi.
– Uşaqlar, sizə işim düşüb, – Səlim ehtiyatla ətrafa nəzər saldı.
– Səlim müəllim, özünüz də bilirsiniz ki, sizə nə boyda hörmətimiz var, – Uzun Gödəyin üzünə baxan kimi dostu başı ilə onun dediklərini təsdiqlədi, – biz hazır, – dedi.
Səlim onları birinci dəfə görürmüş kimi diqqətlə nəzərdən keçirdi:
– Heç bilmirəm, necə deyim? – Səlim narahatlıq içində idi.
– Ay Səlim müəllim, biz özgə deyilik ki, bizə söz demək üçün hazırlaşasınız, – bu dəfə Gödək qabağa düşdü, Uzundan dəstək gözləyirmiş kimi onun üzünə baxdı, – necə xətrin istəyir, elə də, deee…
– Uşaqlar, sizin içinizdə kiminsə sirri var? – Səlim qəfil soruşdu.
Cütlük təəccüblə bir-birinin üzünə baxıb nə deyəcəklərini bilməyəndə, Səlim onlara kömək etməyə tələsdi:
– Yəni demək istəyirəm ki, sirr saxlaya bilirsiniz? – Uzunun üzünə baxdı, Uzun da Gödəyin, elə bil ondan nəsə gözləyirdi.
Gödək dedi:
– O baxır nə sirdi də… – Əvvəlcə Səlimin, sonra da Uzunun üzünə baxdı.
Uzun dilləndi:
– Düz deyir… O baxır nə sirdi… Ailə sirri var, dövlət sirri var… nə bilim, vallah…
Cütlüyü maraq götürmüşdü, Səlim də bunu hiss elədiyinə görə xırtdaya-xırtdaya qalıb gözlərini döyürdü, bu tərəfdən də “nahaq yerə onları bura çağırdım, indi nə deyim, necə deyim… qorxuram” fikri onu elə bil ki, divara dirəyib sıxırdı – qalmışdı sıxıla-sıxıla…
Axır ki, dilləndi:
– Uşaqlar, mənə sabaha qədər vaxt verin… fikirləşməliyəm, – Səlim onların üzünə baxmadan ayağa durub çayın pulunu verib getdi.
Cütlük, əvvəlcə gözdən itənə qədər Səlimin dalınca, sonra da bir-birinin sifətinə baxa-baxa qalmışdı.
Səlimin xəbəri yox idi ki, rəngi qapqaradı. Ona görə də içəri girən kimi arvadı onun qabağına yeriyib həyəcanla dedi:
– Ay Səlim, noolub sənə… niyə bu gündəsən?
– Yavaş… uşaqlar eşidər… noolub ki, mənə… – dəhlizdəki güzgüdə özünə baxıb çənəsini də yüngülvari əlləşdirdi. Sonra yataq otağına keçib arvadı çağırdı; arvad tələsik, elə bir az da qadın istəkləri ilə özünü Səlimə çatdırdı, qapını da arxadan bağladı.
Səlim cütlüklə elədiyi söhbəti təxminən, arvadı ilə də elədi. Səlimin dedikləri cütlüyü hansı hala salmışdısa, arvadı da o vəziyyətə qoydu. Axırda üzünü arvada tutub pıçıldadı:
– Ay qız, mənə sabaha qədər vaxt ver… fikirləşməliyəm…
Sabahı gün Səlim yenə çayxanada cütlüklə görüşdü, dünənki gün yenidən təkrar olundu. Axırda da dedi:
– Uşaqlar, mənə bir gün də vaxt verin… fikirləşməliyəm.
Sonra da çayın pulunu verib evə gəldi. Yenə güzgüdə özünə baxıb arvadı yataq otağına çağırdı; arvadı bu dəfə tələsmədən, heç bir istəyi olmadan Səlimin yanına gəldi.
Ancaq, mənim bir yazıçı kimi xəbərim olmadı ki, Səlim arvadına nəsə dedi, ya demədi…
Yazıçının da xəbəri olmadığı şeylər çox olur.
Şabran,
Oktyabr, 2024
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru
– Böyüyəndə nə olassan?
– Televizordakı qız!
Hələ çox balaca ikən belə cavab vermişdim. Sonralar başa saldılar ki, “televizordakı qız” yox, “diktor”. Diktor olmaqçün jurnalistikanı bitirməli, bununçünsə çox çalışmalıydım. Mikrofonum o dövrün ən məşhur dezodorantlarından biri, “Kobra”nın qabı, müsahibim atam, məkan atamın qarnı. Hər axşam dırmaşıb onun qarnının üstündə oturub müsahibə alır, gülməli suallar fikirləşib-tapırdım. Bu sadəcə bir xəyal idi. Bəs ən böyük arzum? Ən böyük arzumsa Bakıda yaşamaq idi. Bəli, bizim Bakı. Hardan qaynaqlanırdı bu arzu? Bu haqda çox düşünmüşəm. Düşünürəm ki, balaca qardaşımın anama verdiyi suallardan sonra başlamışdı hər şey
– Mən hardan gəlmişəm?
– Allah baba verib, mənim qarnımdan çıxmısan, – deyirdi anam.
– Bəs, Anar? – böyük qardaşım haqda sual verirdi Vüsal.
– O, papanın qarnından çıxıb, – niyəsə belə deyirdi anam.
– O böyükdü, papamın qarnı da böyükdü ona görə, hə?
– Hə, – gülərək işinə davam edərdi anam.
– Bəs bacım, bəs bacım?..
Anam üzümə baxıb gülümsəyərək “Onu Bakıdan almışıq” – deyərdi.
Bakı… Məni fərqli tuturdu anam. Tək qız idim deyəmi? Bilmirəm… Amma mən artıq məni alıb gətirdikləri Bakını görmək istəyirdim, böyüyəndə orda yaşamaq istəyirdim. Bir də, əcaib səslənə bilər, amma nədənsə Mübariz Tağıyev oxuyanda qaçıb televizorun qarşısında durub “O da Bakıdadı… Onun yanına gedəcəm, görəcəm onu” – deyirdim.
Bakıya ilk gəldiyimdə balaca, məktəbli qız idim. Üç gün qaldıq, sonra valideynlərimlə iki həftəlik səyahət başladı. Qardaşlarım kənddə qalmışdılar. Mən isə valideynlərimlə gəmiyə minib Türkmənistana getdim, oradan avtobusla Qazaxıstana, buradan isə qatarla Aktau, Atırau, Saratov, Moskva, Kiev, Kalininqrad… Hər şəhərdə iki gün, Kievdə bir gün və Kalininqradda bütün yay tətilini keçirdim.
O illər hər yer gözəl idi, xüsusilə Kalininqrad. 1946-cı ilədək adı Köniqsberq olub, yəni keçmiş alman şəhəri. İkinci Dünya müharibəsi əsnasında yaranmış, Baltik dənizinin limanında yerləşən, İmmanuel Kantın vətəni olan bu şəhər Rusiyanın ən əsas bölgələrindən biridir. Bura gözəl idi… amma mən Bakını istəyirdim…
Bir neçə il sonra həmişəlik Kalininqrada köçdük, çünki mənim babam orada yaşayırdı. Beləliklə, mən 24 yaşımadək Azərbaycan üzünə həsrət qaldım…
Hər şey dəyişmişdi… mən də… Hüquqşünas olaraq qayıtmışdım Azərbaycana, sonra ailə həyatı və yenidən Rusiya. 2011-ci ildə biryolluq Azərbaycana qayıtdıq və deyəsən bu sonuncuydu. Artıq iki övlad anası idim. Bütün diqqətimi övladlarıma vermiş, asudə vaxtlarımdasa yazmağa başlamışdım. Çox şəhərlər görmüşdüm o zamanadək, lakin nəsə çatmırdı, yerimdə deyildim…
Xeyli zaman keçmiş, artıq kitablarım çap olunmuşdu. Bu aralar nəşriyyatda işləyirdim, ara-sıra da diksiyam yaxşı olduğu üçün fərqli layihələrdə səsləndirmələr edirdim. Bu müddət ərzində çox itkilər vermiş, çox hadisələrdən keçmişdim. Bunlar azmış kimi koronavirus və İkinci Qarabağ müharibəsi…
Artıq əvvəlki kimi gülmür və özümü dünyanın ən yorğun insanı hiss edirdim. Bu yorğun günlərdən birində axşam vaxtı avtobusla evə qayıdırdım. Evdən zəng vurub Heydər Əliyev Mərkəzinə gəlməyimi istədilər. Bura hazırda yaşadığım evin yanı idi. Konsert proqramı var, yorğun olsam da, uşaqların xətrinə getməli oldum. Qızım izdihamı sevmədiyindən camaatdan xeyli aralıda yerdən oturub seyr etməyi başladı. Onlara yaxınlaşıb elə təzəcə oturmuşdum ki, səhnəyə Mübariz Tağıyevi dəvət etdilər. “Qalx, ulu torpaq!”… Üzümdə qəribə bir təbəssüm yarandı, illər əvvəlki arzumu xatırladım… Bakıda yaşayırdım, diktor olmasam da, yazıçı idim və Mübariz Tağıyev tam qarşımda, səhnədə oxuyurdu…
Mənbə: https://kulis.az/
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “İlin gənci” müfakatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru
Pəncərə-pəncərə ağladı evim,
Qollarım çatmadı qucaqlamağa…
Sənə yüyürməyə elə tələsdim,
Başladım ömrümü yumaqlamağa…
Bir ovuc boyuma sevda dünyaydı,
Süzdü ətəyindən süd əllərimi…
Məni görən, məni bilən Tanrıydı,
Şeytan hardan bilir əməllərimi?
… Sənə yar, Tanrıya bəndə olmağa
Nətəhər bükülüm?
Nətəhər sevim?
… Qollarım çatmadı qucaqlamağa,
Pəncərə-pəncərə ağladı evim…
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru
Bu gecə intihara
Yol gedir ümidlərim.
Ogey baxışlarımda
Güzgülənir dərdlərim…
Azalir dodagimda
Gülüşümün sayları.
Bir – bir ölüb gedirlər
Ürəyimin tayları.
Gõzlərimin işıģı
Ürəyimdən güc alır.
Əllərimdə üşüyən
Arzularim qocalır.
Bu gecə dərd evimə
Gedən həsrətim yanır.
Bu gecə ürəyimdə
Bir sevda alovlanir…
***
Təyyarəmiz İstanbuldan
havaya qalxıb,
Üzü Los-Ancelesə doğru uçur…
Xəyallar qönçə-qönçə,
arzular puçur-puçur…
Təyyarəmiz sehrli bir
qayçı kimi biçir
İllərin, ayların
həsrət dumanını…
Ürəyimiz əsə-əsə gözləyirik
Nəvələrimizlə görüşmək anını…
Yer ilə təyyarə arasında
qalın bir pərdəyə
dönüb buludlar…
Elə bizim də gözümüzdə
sevinc yağışları,
Elə bizim də üzümüzdə
bulud var…
Təyyarəmiz göydə uça-uça
aramızdakı hicran məsafəsini əritdi…
Təyyarəmiz elə bil yerdən qopan
iri bir qaya parçasıdı – meteoritdi…
Çox şükür,
Bulud dalğaları yara-yara
Göylərin yeddinci qatından
yerə enirik…
Bizə əl eləyən nəvələrimizi görəndə
Bəxtəvərlər bəxtəvərinə dönürük…
***
Canlılar içində nadirdi insan,
Hər şeyə qadirdi insan…
Görəsən, bu güc, bu qüvvət
haradan dolub onun daxilinə?!
Bir okeanın üstündən uçub,
Gəlib çıxdıq
o biri okeanın sahilinə!
Azadlıq
Görəsən, yer üzündə
ürəyin istəyən kimi yaşamağın
əvəzi var?!
Ancaq ürəyin içində belə
gözəgörünməz bir
mizan-tərəzi var…
Bütün dövrlərdə
hamının arzusu olub
Azad insan,
Azad ölkə,
Azad diyar…
Ancaq köləni kölə,
Azadı azad duyar…
Bu dünyada əsrlər boyu
az xalq, az adam
söyləyə bilib ki,
mən müstəqiləm, azadam.
Əslində təbiətin,
bəşəriyyətin taleyi
Gözəgörünməz bir qüvvə
Gözəgörünməz bir əllə yazılıdı.
Bu dünyada hamı hamıdan,
Hər şey hər şeydən asılıdı…
Əslində azadlığın yolu
dünyanı dərk etməkdən,
kamala dolmaqdan başlayır…
Əslində azadlığın yolu
insan olmaqdan başlayır…
Ucadan baxmaq üçün
Ucadan baxanda
hər şey aydınca görünür.
Ürəyin sevinc nuruna bürünür.
İmanın kamil olmasa,
Mələklər mərtəbəsinə
Qalxa bilməzsən.
Ucalmısan,
Ucadan baxa bilməzsən.
İçindəki iman nurundan
Güc almağı bacarmalısan.
Ucadan baxmaq üçün
ucalmağı bacarmalısan.
Şəhər içində şəhər
Gölməçələr uzanır
Bayona çayı boyu.
Göz oxşayan mənzərə
Adamı heyran qoyur.
Hər tərəf yaşıllıqdı,
Burda qış da baharmış.
Kol-kosun arasında
Bir ayrı dünya varmış.
Sahildə yenot gəzir,
Göllərdə quşlar üzür.
Bu gözəl mənzərəyə
Baxanın gülür üzü…
Bizi görüb hürkdülər,
Oy, quşlar, nə qədərmiş?!
Bura şəhər içində
Ayrıca bir şəhərmiş…
Qoruq
Bu dərə tamam bələnib
Otun çiçəyin ətrinə.
Bataqlığı qoruyurlar
Su quşlarının xətrinə…
Təəccüblənmə, sən burda
Rast gəlsən dadlı moruğa.
Quşlar perikməsin deyə,
Bataqlıq dönüb qoruğa…
Sakit okeana bax
Sakit okeana bax,
Meydan oxuyur dağa.
Ancaq taqəti yoxdu
Uca zirvəyə qalxa…
Qayalara çırpılıb
Ovulur dalğa-dalğa…
Sudan qalxan dumanın
Bənzəri vardır aha.
Sakit okeana bax,
Əlacı yoxdur daha.
Dağlardı məcbur edən
Onu sakit durmağa…
Yaşıl zolaq
Sanki yaşıl meşəni
Əyninə geyinib dağ…
Yel əsdikcə titrəyir,
Hər çubuq, hər bir budaq.
Suları hədələyir
Elə bil yaşıl barmaq.
Okeanın içinə
Uzanır yaşıl zolaq.
Bəlkə də buna görə
Bu yerlərin adını
Qoyublar Yaşıl Zolaq?!
Qərib kimiyəm
Zaman sifətimə salsa da qırış,
Uşaqlıq dünyamdan qopa bilmirəm.
Gəzsəm də dünyanı mən qarış-qarış,
Heç harda rahatlıq tapa bilmirəm.
Qüssə əskik olmur niyə üzümdən?
Niyə kədər dönüb can sirdaşına?
Bilmirəm nə işdi, darıxıram mən
Getsəm də dünyanın hansı başına…
Dənizin qoynunda üzürəm hərdən,
Qəm yükü daşıyan nəhəng gəmiyəm.
Sanki yer oğluna yer yoxdu yerdə,
Elə göylərdə də qərib kimiyəm…
Göy üzü
Adam var, nə qədər göylə getsə də,
Dünyadan köçəndə izi də qalmır.
Uca Yaradandan nəsə ummağa
Bəzən heç adamın üzü də qalmır…
Mümkünmü göylərdə əbədi qalmaq?
Haradır görəsən, yerin mərkəzi? –
Bulud yağış olub yerə səpilir,
Quşlar qonmaq üçün yerdə yer gəzir.
Xəyallar səmada dönür ilğıma,
Çox zaman heç olmur adam özündə.
Nə qədər uçsa da təyyarələrdə
Bəndəyə yer yoxdu göyün üzündə…
Bəzən Yaradanı düşünən zaman
İnsan qanadlanır, atlanır döşü…
Ancaq çox sevinmə, kəmtər bəndənin
Tanrı məkanında axı nə işi?
Nə gəzir?
Bizim bu yerlərə bələd olmayan
Dumanda nə gəzir, çəndə nə gəzir?
“Vətənsiz yaşaya bilmərəm” – deyən
Dubayda nə gəzir, Çində nə gəzir?
Çətinmi gedənə uğur diləmək?
Onsuz da kimsədən ummuram kömək.
Müşkülsə düyünü hamar eləmək,
Taxtanın üstündə rəndə nə gəzir?
Etibar görmədim mən sizdə, “ey yar”,
Sənin sevgi şamın mənsiz də yanar.
Yazırsan: “Ürəyin mənsiz dayanar,” –
Mənim sevən qəlbim səndə nə gəzir?
Zaman çox adamı vurub dişinə,
Düşüncəsiz adam çətin düşünə.
Çox da lovğalanıb döymə döşünə,
Dünyada günahsız bəndə nə gəzir?!
Okeanda əsən külək
Dalğalanan nəhəng dəniz
Elə bil ki, köks ötürür.
Okeandan əsən külək
Təptəzə hava gətirir…
Səhər-səhər ətirli meh
Ciyərdə nəfəsdi, candı.
Okeandan əsən külək
Bütün dərdlərə dərmandı…
Dağların dövrəsində
Dağların dövrəsində
Dəniz dönüb yumağa.
Gücü çatmır sahilin
Torpağını yumağa.
Uzanır silsilələr,
Söykək olub dağ dağa.
Yüz dağ, min dağ bəs etməz
Bu boyda okeanın
Qarşısını almağa…
Venis körpüsündə düşüncələr
Sıra dağlar dayanıb
okeanla üz-üzə…
Dünyanın o başından
bu başına gəlmişəm –
Burda yaşamaq gözəl!
Okeanın içinə
uzanıb estakada.
Suların ortasında
yaranıb yarımada…
Okeanın içindən
şəhərə baxan zaman,
dağları görən zaman
Heyrətə gəlir adam…
Bu möhtəşəm mənzərə
nələri salmır yada?! –
Allahın yaratdığı
bu bənzərsiz məkana
sanma ögeyəm, yadam…
Heyif ki, bu yerləri
qarış-qarış gəzməyə
olmayıbdır macalım…
Ötən xatirələrdən
istəsəm də güc alım,
Nə zirvəyə qalxmağa,
nə dərinə üzməyə
imkan vermir qocalıq…
Dayanıbdır üz-üzə
Dərinliklə ucalıq…
Dağların başında göllər var imiş
Bu sirr məlum deyil hələ heç kəsə,
Gözə görünməyən əllər var imiş.
Nəhəng okeanın önünü kəsən
Dağların başında göllər var imiş.
Gözəllik önündə titrəyir ürək,
Hər gədik başında şəlalə çağlar.
Elə bil gölləri bir sini sutək
Başının üstünə qaldırıb dağlar.
İnsan bu yerlərə heyrətlə baxır,
İnsan bu hikməti haradan bilir?
Bəndənin əlindən nə gəlir axı?! –
Dünyanın sirrini Yaradan bilir.
Görünən zirvələr deyil yaxında,
Bu bəşər övladı oyuna düşüb…
Təkcə okean yox, elə dağın da
Yekəsi bu yerin payına düşüb.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Gəl
Dostum, səfər etsən bizim ellərə,
May ayı, yal-yamac güllələndə gəl.
Gözlə, tamam yatsın çayların köpü,
Sular həzin-həzin dillənəndə gəl.
Oyanıb o başdan nəğməkar quşlar,
Şirin cəh-cəhlərlə səni alqışlar.
Ələkdən ələnən narın yağışlar
Çiçəklər üstündə göllənəndə gəl.
Yaylaqlar qoynunda gözəl keçir yaz,
Qar durur quzeydə dümağ, bəmbəyaz.
Durnagöz bulaqlar çağlayıb bir az,
Lilparlı axarlar lillənəndə gəl.
Nə tutub durubsan hisli şəhərdən?
Gümrah görkəmini salıb təhərdən.
Nübar nemətləri xatırla hərdən,
Çiyələk yenicə çillənəndə gəl.
Çürütdün canını, daha bəsdi, sən,
Etmə öz-özünə nahaq qəsdi sən.
Qor altında bişmiş kökə istəsən,
Ocaq bala-bala küllənəndə gəl.
Sınaqlardan çıxmış bir məsəl də var,
Qismətindən küsən yarımac qalar.
Dodaq büzüşdürən faraş alçalar
Yarpaqlar içindən bəllənəndə gəl.
Söylə, kim bəyənməz belə diyarı?
Artırır ömürü yarıbayarı.
Özgə söz deməyin yoxdur uyarı,
Şeh yumuş tər otlar tellənəndə gəl.
Babanlı acıdır məhrəm qulluğun,
Çəkib həsrətini daim bolluğun.
Üzünü gor görsün pis yoxsulluğun,
Sən Allah, cibimiz pullananda gəl.
Ürək haçan dincəlir?
Ah, bu yazı-pozu nə qədər olar?!
Biri qurtarmamış o biri gəlir.
Bir ürək nə qədər boşalıb-dolar,
Görəsən, o yazıq haçan dincəlir?
Baxıb kağızlara bərəlir gözüm,
Orda neçə istək, neçə arzu var.
Mehr ilə yan-yana düzülüb sözüm,
Sanki göy çəməndə yatır quzular.
Gündüz də yazıram, gecə də bəzən,
Bilək sızıldayır, beyin yorulur.
Xəyalda dolaşan, zehində gəzən
Yarımçıq fikirlər başa yük olur.
Əzab-əziyyətli olsa da bu yol,
Qələmlə dostluğum bir həzzdir mənə.
Oxucu qəlbində söylənən “sağ ol!”
Milyon təriflərə əvəzdir mənə.
Bax, onda dincəlir köksümdə ürək,
Aram ritmə düşür, arxayın vurur.
İlahi ilhama söykənib kürək,
Onun qüdrətindən duyuram qürur.
Təsəlli
Sınma, nazik qəlbim, nadan sözündən,
Səsləyir qənşərdən əsrlər səni.
Kütbeyin bəndələr çoxdur həyatda,
Qorxutmasın kəmlər-kəsirlər səni.
Şair var, sorağı eldən gəlmədi,
Şeiri nur saçıb, üzə gülmədi.
Ögeylik toruna sala bilmədi
Xalqıma yabançı təsirlər məni.
Yaxşıya pis dedi tikanlı dillər,
İncə xal sayıldı üzdəki çillər.
Qəm yemə, Babanlı, ötəcək illər,
Qürurla anacaq nəsillər səni.
Bir maral mələyir
Bir maral mələyir döşdə hər səhər,
Qayalar əks edir məhzun səsini.
Ürəyə od salan bu mələrtilər
Andırır puç ömrün qəm nəğməsini.
Nədir onun dərdi, bilən varmı heç?
Körpə balasından ayrımı düşüb?
Özü dərd çəkməyən dərd qanarmı heç?
Canı azar tapıb, sayrımı düşüb?
Hey baxır, boylanır oyan-bu yana,
Dönüb gözlərində yaş gilə-gilə.
Bu ahu-fəğanı kim qıyıb ona,
Nə salıb yazığı belə nisgilə,
Zalım ovçu durub bəlkə qəsdinə,
Qovub zirvələrdən, endirib döşə?!
Gəlib imdad üçün oba üstünə,
İlahi, kömək ol özün bu işə.
Bir maral mələyir döşdə hər səhər,
Qayalar əks edir məhzun səsini.
Ürəyə od salan bu mələrtilər
Andırır puç ömrün qəm nəğməsini.
Bəxtimdən umsunmuşam
Ey gözəl, agah et, bu nə oyundu,
Nə dürlü bəladı gəlir başıma?
Ürəyim qəmlərdən oyum-oyumdu,
Səndəmi dərd olub çıxdın qarşıma?!
Bel incədən-incə, şüp-şümal gərdən,
O qumral gözlərə hayıl-mayılam.
Əl göydən üzülüb, ayaq da yerdən,
Mən bu huşyarlıqdan çətin ayılam.
Belə şux camalı, zərif bədəni,
Nə bir bəşər görüb, nə yazıb qələm.
Saxlayır baxışın yoldan ötəni,
Hələ çox sinələr tutacaq vərəm.
Söylə, əhvalımı kimə ərz edim?
Çalxadın könlümü qocalıqda sən.
Əfsus, əzəlindən kəmdi qismətim,
Bəxtimdən həmişə umsunmuşam mən!
Çağırın, əylənsin
Çağırın, əylənsin o gedən xanım,
Sinəmin üstündən yeriyib gedir.
Mən ha çağırıram, bir dönüb baxmır,
Qulağı kar kimi kiriyib gedir.
Yanımda görürdüm mən onu hər gün,
Bir anlıq ayrılıq deyildi mümkün.
Bəs nədən törədi bu qəzəb, bu kin?
Eşqimi qəlbindən kürüyüb gedir.
Tamam zaya döndü çəkdiyim cəfa,
Şirindillilərdə olmurmuş vəfa.
Zalım qızı, zalım, gəlmir insafa,
Canımı dalınca sürüyüb gedir.
Vurğunam əyriuc, çatma qaşına,
Gözləri bənzəyir zümrüd daşına.
Çiyin yaylığını atıb başına,
Üzünü hirs ilə bürüyüb gedir.
Əbədi əhd-peyman yalanmış, yalan,
Bu dərd ürəklərə çox salıb talan.
Babanlı, qocasan, daha dinc dolan,
Ömrün son şamı da əriyib gedir!
Mən nə hayda, sən nə hayda?!
Qəşəng xanım, baxma süzgün,
Mən nə hayda, sən nə hayda?!
Əhvalımı anla düzgün,
Mən nə hayda, sən nə hayda?!
Qocalıq əyib belimi,
Lal edib ötkəm dilimi.
Hər işdən üzüb əlimi,
Mən nə hayda, sən nə hayda?!
Gəlib önümdə durursan,
Qaş oynadıb, göz vurursan.
Özünü nahaq yorursan,
Mən nə hayda, sən nə hayda?!
Mürvət elə, gəl insafa,
Babanlıya vermə cəfa.
Zaya dönüb zövqü-səfa,
Mən nə hayda, sən nə hayda?!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Millətin min illik bir
oyun havası,
mat qaldığı dünyadı –
könül dünyası.
Ulu Öndər əl qaldırıb
oynayır
saz
havasına.
El qovuşur fərəhlənib
payızda
yaz
havasına!
O Tay – Araz
havasına.
Deyir Şərqə can sözünü
Avropa
caz
havasına.
Bir mömin qalxır minbərə,
o da namaz
havasına.
Xalqlar çıxır seyrangaha,
qədim
Qafqaz
havasına.
Bu yandan Ərdoğan gəlir,
o yandan güclü
Pakistan,
deyilən söz
havasına.
Oyanıbdı türk dünyası,
yüz milyon…
yüz
havasına.
İlham Ali Baş Komandan!
Zaman verir,
hökmü-zaman,
bu dəfə,
öz
havasına!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Cənab Prezident
səfərə
çıxıb,
Gəzir ölkəmizi,
səhərdi,
səhər!
O, gəlib səfalı
bir yerə
çıxıb, –
Oxşayır ruhunu
əsən
küləklər.
Çıxır görüşünə
güllə,
çiçəklə
Təzə sakinləri
doğma
diyarın.
Prezident görüşür
bir
ağbirçəklə
Halını soruşur
bir
ixtiyarın.
Burda qarışıbdır –
gülüş,
göz yaşı,
Anların hökmünü
Zaman
sayırdı.
Şəhid oğulların
şanlı
Başdaşı! –
Prezident təmkinlə
xatırlayırdı.
El-oba tökülüb,
şəkil
çəkdirir.
Əl tuta bilməzdi
bu qədər
insan.
Kimsə, əl eləyib
Ərdoğan şeir deyir,
İlham da vəcdə gəlir,
ağır bir daş qaldırır.
Bir sevinc, bir də fərəh,
ürəkdən baş qaldırır.
Arzu çıxır sahilə,
Türk dünyası əl-ələ,tarixi bir mərhələ!
Yer oyanır bu səsə.
Pakistan alqış deyir,
qızınır bu nəfəsə!
Ərdoğan, bir də İlham –
iki Türk, iki Qüvvət!
Bütün insaniyyətə,
Məramımız – Hürriyyət!
Günəş,
İşıq və
Hörmət!
11.06.2025
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az
Anar (tam adı: Anar Rəsul oğlu Rzayev) — azərbaycanlıyazıçı, şair, tərcüməçi, ssenarist, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri. Xalq yazıçısı
Anarın atası şair Rəsul Rza, anası şairə Nigar Rəfibəylidir. Anar anası tərəfdən Azərbaycanın məşhur ictimai və dövlət xadimi, Azərbaycan Demokratik Respublikasının ilk səhiyyə naziri və Gəncə şəhərinin general-qubernatoru olan Xudadat bəy Rəfibəylinin nəvəsidir. Atası tərəfdən isə Məmmədxanlılar nəslindəndir. Soy adları ulu babası, Çiyni və bir para kəndlərin mülkədarı Məmmədyar oğlu Məmməd xanla bağlıdır. Bayat boyundan, Şahsevən tayfasından olan Məmməd xan XIX əsrin ortalarında rus əsgərləriylə toqquşmadan sonra zindana atılır və orda zəhərlənərək öldürülür. Məmmədxanın nəticəsi, Rəsulun atası İbrahim MəmmədxanlıGöyçayda mirzəlik edər və ticarətlə məşğul olarmış. 1915-ci ildə Bakıda vəfat etmiş və Çəmbərəkənddə dəfn edilmişdir.
1913-cü il iyunun 29-da Gəncədə anadan olmuş Nigar xanım Rəfibəyli məşhur Rəfibəylilər nəslindəndir. Ata tərəfdən babası Ələkbər bəy Rəfibəyli – el ağsaqqalı, maarifçi, Azərbaycanda ilk siyası partiya olan “Difai” partiyasının yaradıcılarındandır.
Ələkbər bəyin yeganə oğlu, Nigar xanımın atası Xudadat bəy ilk ali təhsilli cərrahlardandır. Xarkov Tibb Universitetini bitirdikdən sonra 17 il Gəncə xəstəxanasının baş həkimi və həkimlər cəmiyyətinin sədri kimi çalışmışdır.
1918-ci ildə Gəncədə müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qurulan zaman Xudadat bəy Rəfibəyli Fətəli xan Xoyskinin hökumətində ilk səhiyyə naziri olmuş, bir il sonra isə Gəncə general-qubernatoru vəzifəsinə təyin edilmişdir. 1920-ci il aprel bolşevik çevrilişindən sonra həbs edilmiş, Gəncə üsyanının təşkilində ittihamlandırılaraq güllələnmişdir.
Azərbaycanın mədəniyyət və incəsənət xadimlərinin bir qrupunun Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva ilə görüşü zamanı. 1 mart 2019-cu il[1].
Anar 1945-ci ildə 10 illik musiqi məktəbinə (indiki Bülbül adına məktəb) daxil olmuş və 1955-ci ildə həmin məktəbi gümüş medalla bitirmişdir. Birinci sinifdən onuncu sinifə qədər Zemfira Səfərovayla bir yerdə oxumuşlar.
1955-ci ildə Anar Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakultəsinə, Zemfira konservatoriyaya daxil olsa da, yolları ayrılmamış, nişanlanmış, evlənmişlər. Toyları 1962-ci il yanvarın 27-də olmuşdur.
Anar və Zemfira xanımın iki övladları var. Böyük oğulları Tural ərəbşünas və diplomatdır, Azərbaycanın Misir Ərəb Respublikasındakı səfiridir, qızları Günel isə Bakı Dövlət Universitetinin şərqşünaslıq fakültəsini bitirib.
Anar 1991-ci ilin martında Yazıçıların IX Qurultayında yekdilliklə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri seçilmişdir. 1997-ci il oktyabrın 30-da Yazıçıların X Qurultayında yekdilliklə yenidən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri seçilmişdir.
Anar və Ziya Bünyadov
1991-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ali Soveti Milli Şurasının ilk iclasını Anar aparmışdır. Anar 1995-ci və 2000-ci illərdə Azərbaycan Republikası Milli Məclisinin deputatı seçilmişdir. O, Milli Məclisin mədəniyyət komissiyasının sədri olmuşdur. Bu komissiyanın mədəniyyət, tarix və memarlıq abidələrinin qorunması, kinematoqrafiya haqqında və s. tərtib etdiyi qanunları parlament tərəfindən qəbul edilmişdır.
1995-ci ildə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Komissiyasının üzvü olmuşdur.
Anar 2014-cü ildə Türkiyənin Əskişəhər şəhərində keçirilən VI Türk Dünyası Ədəbiyyat Dərgiləri Konqresinin qərarı ilə Türk Dilində Danışan Ölkələrin Yazarlar Birliyinin ilk başqanı seçilib[2].
| Filmin adı | İl | Ssenari müəllifi | Əsər müəllifi | Quruluşçu rejissor | Aktyor | İştirakçı | Haqqında | Filmin növü | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dəniz | 1965 | Qısametrajlı sənədli film | |||||||
| Torpaq. Dəniz. Od. Səma | 1967 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Qobustan | 1967 | Qısametrajlı sənədli film | |||||||
| Hər axşam on birdə | 1968 | Tammetrajlı bədii filmi | |||||||
| Bu, Səttar Bəhlulzadədir | 1969 | Qısametrajlı sənədli televiziya filmi | |||||||
| Gün keçdi | 1971 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Nəsimi | 1971 | Qısametrajlı sənədli film | |||||||
| Gecə işıqları | 1972 | İki hissəli bədii film | |||||||
| Yığıncaq | 1972 | ||||||||
| Xatirələr sahili | 1972 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Var olun, qızlar… | 1972 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Dədə Qorqud | 1975 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Daşlar danışanda | 1976 | Qısametrajlı sənədli film | |||||||
| İşgüzar adamlar (film, 1977) | 1977 | “Mozalan” süjeti | |||||||
| Dantenin yubileyi | 1978 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Ötən ilin son gecəsi | 1978 | Tammetrajlı televiziya tamaşası | |||||||
| Üzeyir ömrü | 1981 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Ötən ilin son gecəsi | 1983 | Tammetrajlı bədii film | |||||||
| Qəm pəncərəsi | 1986 | Tammetrajlı bədii film |
Əlimi əlinə alıb əyləşdin,
Deyirsən: — “rahatsan”, amma bilsən ki,
Az qalır köksümdən qopa ürəyim.
Biz film izləyirdik, mən isə səni…
Bir film izləyirdik, sən isə məni…
Qəlbimdə bahar var, çöldə qış boran,
Zal dolu, qaranlıq, işıqlı ekran,
Bilirəm ağlından keçirdin sən də
Zamanı dondura bilsəydik o an…
Biz film izləyərdik, mən isə səni…
Bir film izləyərdik, sən isə məni…
Dəyişdi rejissor, ssenari, mövzu,
Vardır hər bir rolun öz dadı, duzu,
Səndən gizləsəm də, qəlbimin buzu,
Əridi əlimi hər öpdükcə sən.
Biz film izləyirdik, mən isə səni…
Bir film izləyirdik, sən isə məni…
Nələr düşünürsən baxışı oğrun,
Nədir de yalanın, nələrdir doğrun,
Keçdimi qəlbindən fırtına, çovğun?
Yoxsa yaz günəşi şəfəq saçırdı?..
Biz film izləyirdik, mən isə səni…
Bir film izləyirdik, sən isə məni…
Ağlımın könlümə hökm etdiyi vaxt,
Könlümdə qurmusan sevgidən bir taxt,
Sən niyə gəlmisən bu qədər bivaxt?!
Mən film izləyirdim, sən isə məni…
Sən film izləyirdin, mən isə səni…
Mənbə: https://edebiyyat.az/
Bəyaz sətirlər
Bəzən sevgim ilə cavanlaşırsan.
Bəzən kədərimlə tək savaşırsan.
Görürəm sən mənə çox yaraşırsan,
Qəlbimin sahibi, bəyaz sətirlər.
Tənhalıq səninlə ordu kimidi.
Sən mənə yüz dostdan daha gərəksən!
Acanda dünyanın
xoşbəxtliyinə.
Yediyim ən dadlı şirin çörəksən!
Sevgilim
Belə yadlaşmayaq bir-birimizə.
Gəzək küçələri, gəzək tinləri.
Şahidi eyləyək daşı, divarı
Sevgi misrasının ilıq səsinə.
Gizlincə dinləsin sevənlər bizi.
Arzular, xəyallar vüsala çatsın!
Bu yaşda sevginin yası tutulmaz.
Məhəbbət sevginin eşqiylə yatsın!
Dodaqlar sevginin hərarətiylə,
Yerindən oynadar qarı, yağışı.
Deyəsən, göz dəyir sevgilim bizə.
Gəl uzaq saxlayaq dostu, tanışı.
***
Gözlərin eşqinin izin itirib.
Sözlərin sevgidən nağıl danışır.
Məni sevmirsənsə dilin de niyə?
Başqasın sevməyim deyə dalaşır.
Susdurma içində boğduğun səsi!
Qorxma hislərindən mərd ol, sevgilim!
Doğrudan əl çəkib yalan danışma,
Lap belə qəlbimə dərd ol, sevgilim!
Sevənlər
Sənin sağlığına qalxır badələr,
Sənin atəşinlə dərdlər kül olur.
Bəzən sevgiləri qutaran təkcə,
Sakitcə verilən bəyaz gül olur.
Deyəndə sevməyə nə var asandı?
Bilmirdin ayrılıq sənə yar olar!
Könlü qırılmasa sevgililərin,
Sevənlər hamıdan bəxtiyar olar!
***
Yaşamaq istəyin çoxdursa əgər,
Gəl sənə ömrümü hədiyə verim.
Sevilmək istəyin yoxdursa əgər,
Mən sənə ömrümü nə deyə verim?
Üsyankar baxışlar məhv edər səni.
Qəzəbin sevgiylə dostluğu tutmaz!
Çox vaxt yaralara olsa da məlhəm,
Sevgi göz yaşların bəzən qurutmaz!
***
İstəsəm ayazı saz edərdin sən.
Ruhuma sevgidən nəğmə qoşardın.
İstəsəm payızı yaz edərdin sən.
Ağacda xəzan yox, sevgi bitərdi.
Deyəndə gəl sevmə yanacaq qəlbin!
Sən məni sevməyi asan sanırdın.
Deyəndə gəl sevmə öləcəksən, sən!
Sən mənsiz ölməyi günah sayırdın.
Sevmisən gəl indi nazımı da çək!
Taleyin yolunu tərs döndərməyək.
Onsuzda sevirik bir-birimizi,
Mərd olub bu eşqə üz çöndərməyək!
Mənbə: https://edebiyyat.az/
İki qaşının arasındakı məsafənin
Qırışları bağlayır gecə ilə gündüzü.
İki heca söz qalır dillərdə dastan…
İlahi! Görəsən düşünürmü məni.
Dəsmalındakı həsrət baharının
Ürəyimdə damğa izi var.
Çəpərlərini çeynəyib qaçmır mənzilinə
Dilsiz quyunu ev bilirmiş özünə.
Bağçam fırtına xəncəri ilə boyalı
Küllərindən doğulan kədər dəmindədir.
İç! Qansız şərabını sorğusuz.
Ləzzətlə mənim sağlığıma iç!
Gizləyir qəlbim qəlbini gözlərimdə,
Sorğu etmə məni!İtirəm sözlərində.
Neçə çinar əkirəm çatlaq əllərimə,
Uzun ömürlər bəstələyirəm illərinə.
İki ayrı məbədin məhəbbət toru
Kirpiklərin qovşağında qovuşar bəlkə.
Ey bəxtsiz kədərim!
Qabırğanla yandırdığın can ocağımı tik!
Bir ovuc torpaqlıq canıma and iç!
Sənin şəklini məndən qoparır
Kövrək dənizin qızarmış dalğası.
Günəşin telləri ilə ayaq açır
Ruzigarın portağal qoxusuna.
Yavan sevda küllərini
Şeirlərimin misrasına tökürəm,
Dağların qoynuna köçürəm.
Möhür vurulmuş qəlbimə nə etmək?!
Əzəldən əllərin-əlimə divar hörüb
Baxışım qapında toxunulmaz alma…
Çalmasın başımda dərdsiz musiqi
Qoca dünya ilə savaşım,
Eyni yurd,bir cüt yad gözə nifrətim bitsin.
Qorxularımı azad etdim
Yansın budağımdakı yasəmənimlə.
Qürbətdə gözü yol çəkir gönlümün,
Məktublarımın canı parçalanır
Dözülməz başısoyuq məhbəsdə.
Mən görərəm əslimi güzgüsüz,
Təki əksim mən, surətim sən qalsın!
Gəlməyin-Gülüşümün zirvəsinə qar gətirdi.
Zəhər dadıram hər sözündə
Necə şəkər qatım həsrətinə?
Hansı tərəfə dönüm,İlahi!?
Yastığımın nəmini külək sovursun.
Qəlbimin hansı nöqtəsinə ağı deyim?
Nidayla dolu nifrət bəsləyim?
Gecələr yuxunda laylamı oxuyum?
Qızılgülün içində yatasan
Sevgi mülkündən birdəfəlik qopasan.
Gözlərimə olan susuzluğun
Boş stəkana ümidindən damır.
Sinoptikdən aldığım soraq
Gəldiyin günə yozdurur.
Gövdəsi tumurcuq bağçası çiçəyin
Köksündə neçə qəlpə izi var.
Canımı parə-parə
Çarmaxda mələklərə ehsan verirəm.
Könlümün pərdəsi ağır gəlir,
Açsan içi dolu bataqlıqla
Çəkir məni ağuşuna.
Qəlbimin parçalarını saysan
Çoxluğu düyün olar boğazda
Cəhənnəm şüşə bir dost.
Əksim görünməz aynada
Küsmüş yəqin camalıma.
Çirkinlik toxunub üzünə
Bədənimin qıpqırmızı saplarıyla.
Gənclik ömrümün baharında
Dəftərçəmdə bu son vida.
Budağımda soldum, qoparıldım,
Sevgi orucumu tutaraq.
Ah qəlb!
Olum ya ölüm?
Yoxsa tək sual?
Göz yaşı əl tutmur hisslərə
Bəlkə kirpiklər çətir olar dərdlərə.
Yoxsa yağış damlaları gizlər hissləri
Qəlb unudar mı bəs olub keçənləri?
Balaca şəhzadə qədər sevərsən gülünü,
İnanarsan yoxdur onun qədəri.
Ulduzlarla tay tutarsan tək tikanını
Qəlb yaralayan, uzanan ümmanını.
Ah axmaqlıq!
Tək rəsm tablosu boyanır bəyəm?
Gözlər boyanmazı yalana?
İnanmazmı olmazlara?
Ya olmayacaq xəyallara dalmazmı?
Dəlicə qanad açmazmı səmaya?
Çox cavab gizlənir suallar arxasına!
Ölüm dərman olur oluma!
Bax cavab çıxdı ortaya…
Əllərim qəlbimdə gəzir…
Susayıb qara gözlərinə
Gülün susadığı kimi.
Son səsin işləyib qəlbimə,
Uzaq ölkələrə çıxıram səfərə.
Şəklin gözümün önündə
Yaşıllarımda dolaşır.
Gözün kimi bax uşaqlığıma,
Qoru onu yad doğmalardan
İnsan saydıqlarımdan.
Mehman ol qəlb otağıma
Ac qalmışam qucağına
Bahar qoxulu yurd-yuvama.
Sən nəyimsən?
Dodaqlarımda batmayan günəş?
Parıldayan aylı gecəm?
Tanrım qədər sevdiyim?
Ey doğma insan!
Musiqim sən, yaram sən,
Min bir dərdə davam sən.
Qara gözlüm!
Ömrüm alnımın açıq qırışlarıdırsa,
Üzümdəki naxışların adı sən.
Məsum baxışların əllərimlə
Bölüşmədiyim hədiyyəm.
Səcdə etdiyim hər duama
Çörək, duz şahid olsun.
Saatı 7 günə bölək,
Sənsiz yuxularıma məlhəm sürək.
Başımın tüstüsü çəkilsin bədənimdən,
Qar bəyazı saçla oyanım.
Sevdanla tumarlanım, xoşallanım,
Səhra çiçəyinə dönüm qalım.
Al yanaq çuxurunda
Öldür məni qoy oraya.
Məzarım cəhənnəm olsun,
Nəfəsinsə, atəşim!
Saçlarının min bir çaları göründü gözümə
Hər birindən çələng hörmüşdüm özümə.
Ürəyimdən tutdun çıxardın aydınlığa,
Qucaq dolusu sabahlarıma.
Bir gün uşaqlıq köynəyimi geyindim
Hər naxışında adın yazılı
Qızıl qönçələr açdı ləblərim.
Günəşim ruhumda deyildir daha
Adımın yanınakı soyadındadır.
Evim dediyin isti sobamda
Hər gün qəlbimin alovu yanır.
Fərmanım yazıldı, əmr verildi
Zəncirlər söküldü bir toxunuşunla.
Qəfəsdən uçdu yaşlı gözlərim
Təbəssüm qondurdun yaşıllarıma
Unuduram…
Əkdiyin çiçəklər torpağımı örtür,
Gecələr səssizcə axıdır göz yaşını.
Qucaqlayır gözündə yaşla dolanı
Yollarını əzbərlədiyi adamı…
Ay olmaq istəyirəm.
Gizlənim buludun arxasında,
Gecələr işığım düşsün üzünə
Həsrət qalasan yaz çiçəyinə.
Günəş olmaq istəyirəm.
İstiliyim ürəyini yandırsın!
Dünyan başına yıxılsın!
Yox Tanrım!
Eşitmə dediklərimi!
Dilim, sus daha!
Çalsın qəlbimin döyüntüləri…
Tərəzidə çəki daşlarını deyil
Qırıq qəlbimi ölçürəm.
Yox saymağı səndən öyrənirəm.
Köksüz sarmaşıq olmağa daha
Taqətim yox, halım yox.
Sənlə içdiyim eşq şərabını
Yox saymağa tövbəliyəm!
Ölüm və həyat!
Başımda dönür sənsizlik,
Nəfəsimdə təkliyin çığırtısı var.
İçimə çəkdikcə həsrət çənini
Buz bağlayır qəm karvanım,
Sənsən tək xanimanım.
Pozuram boynuma asılan gəncliyi
Göz yaşımı əcəlimlə dərirəm.
Sürgün həyatımın imzasını çəkərək
Şəklinə torpaq tökürəm,
Quzeyli bənizimə bürünürəm.
Əmanət verirəm susqunluğumu
Doldur boğazını yalanla,
İçməyə hazır olduğum günahın boynuma.
Hüzurum 4 hərfli tapmacada
Ölüm və həyat arasında parçada.
Mənbə: https://edebiyyat.az/
Şair, yazıçı Güldərən Vəlinin şeirlər kitabı işıq üzü görüb. “Səsinə gələrəm” adlı kitaba şairin uzun illər qələmə aldığı şeirlər toplanıb. Oxucular şairin Göyçə həsrətli şeirlərini oxuduqca, Göyçə dənizinin sahillərinin, Dərə kəndinin ətrafındakı bulaqların, dağların bədii sözlərlə çəkilmiş rəsminin sehrinə dalacaqlar. Eyni zamanda, şairin Göyçəyə qovuşmaq ümidinin də şahidinə çevriləcəklər:
Göyçənin dağları dağlardan göyçək,
Yazda ətir saçır hər gül, hər çiçək.
Sərin bulaqlardan doyunca içək,
Şehli çəmənində itərik dedim,
O Ulu Göyçəmə dönərik dedim.
Güldərən Vəlinin lirikasında zaman-insan münasibətləri, insanın özünüdərki, taleyinə şairlik yazılanların ürək çırpıntıları xüsusi yer tutur:
Köklənmiş bir tardır şair ürəyi,
Zili də ağladır, bəmi də onun.
Toxunma, toxunma sarı simlərə!
Qəmi də ağladır, dəmi də onun.
Şairə ömrünün bundan sonrasında yeni yaradıcılıq uğurları arzulayır, nəsr kitabının da yolunu gözlədiyimizi bildirmək istəyirik.
Sevgilim, mən öləndə,
Bir küncdə xısın-xısın
Ağlayacaqsanmı sən?
Kimin xarabasında
Bir damla yaşa dönüb
Düşəcəyəm gözündən?
Ağla, qurbanım, ağla,
Ağla, һeyranım, ağla,
Evdə qonaqlar olsa,
Çıxıb eşikdə ağla.
Gözlə, gecə düşəndə
Yorğan-döşəkdə ağla.
Qulaq asma aləmin
Sözünə bircə kərə.
De, Vaqif ölməliydi,
Gəl öldü naһaq yerə…
Sevgilim, mən öləndə,
Soraq sənə gələndə,
Düşmən gözü güləndə,
Ağla, olanım, ağla,
Ağla, qalanım, ağla,
Ağla, mən ölüm, ağla…
*
Məzarıma
nə başdaşı qoyun,
nə heykəl.
Bir cüt ayaqqabı qoyun,
ayağıyalın
geyib getsin…
***
Allah,
Nə var, nə yox?
Məndən nə xəbər var?
Gecələri özüm sayaram,
Üzümə açılacaq
neçə səhər var?
Bəyənəcəksənmi məni,
Bəndəni hansı gözlə görəcəksən?
Allah,
Özüm gəlim,
Ya kimisə göndərəcəksən?
***
İlahi,
Yatağın nə sağında
Nə solunda,
Nə bir gözəlin qolunda
Yatmaq istəmirəm.
İlahi,
Nə söyüd kölgəsində,
Nə dünyanın ən azad ölkəsində
Yatmaq istəmirəm.
İlahi,
Dar quyu dibində,
Qaranlıq nəm içində,
İşıqlı qəm içində,
Ağrısız
Bir az yatmaq istəyirəm…
***
Əlimi uzatdım
Sevincə sarı,
Gördüm, yox,
Arada kədər dayanıb.
Atamı səslədim,
Köməyə gəlsin,
Gördüm, yox,
Arada qəbir dayanıb.
Üz tutub gedirdim
Allaha tərəf,
Gördüm, yox,
Arada ömür dayanıb…
***
Bir axşam taksidən düşüb payıza…
Bilmədik haraya, hayana gedək…
Bahar həsrətiylə, payız axşamı…
Yenə həzin- hzin, titrədi ürək…
Yağışın əlindən qaçıb bir küncə
Dayandıq üzümüz dənizə sarı…
Yenə tapılmadı, payız gəlincə
O keçən günlərin itmiş sağları…
***
Şam sönəndə
qaranlıq çöksə yaxşıdır.
Mənim yüzlərlə şam içində
sönən tənha şama
yazığım gəlir.
Hər insan o tənha şamdır…
***
Hər uca bir dağın dərin
Dərəsi var, deyiblər.
Ölümdən başqa hər dərdin,
Çarəsi var, deyiblər…
Bəlkə də hər uca dağın
Zirvəsi dərəsidir,
Bəlkə də ölümün özü
Hər dərdin çarəsidir…
***
Bu ayrılıq dəniziylə
Səni aparan gəmi,
Yuxumdan keçdi bir gecə,
Moskvadan may kimi…
Ondan sonra küçə gördüm,
Getdim aptekə sarı,
O gün ilk dəfə səsləndi,
Ömrün son akkordları…
Ömrün sonuna az qalıb,
Düzsayıramsa əgər,
Bəlkə beş il, bəlkə yüz il,
Bəlkə qapıya qədər…
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
***
“Hamı hamı ilə savaşır” sanki,
“Hər şey axır, heç nə yerində qalmır”;
Yenə də “Karfagen məhv edilməli!”
Yenə də masada “nifaq alması”…
“Çörək və tamaşa” – Batıda söz var;
Biz Gündoğarlıyıq – istiqanlıyıq.
Gün varkən, “Yarasa olmaq, nə ola?”
“Dolabda müqəvva” saxlamamışıq…
Gün batar, ulu Göy yetimmi qalar?
Bu səfər Dolunay ya da Aypara…
Dövlətlər yaradan, dövlətlər yıxan
Əcdaddır onları tuğuna taxan…
Yadlarda işğal var, bizdə fəthlər,
Biz idik onaran şəhəri-kəndi…
Çıxan qan damarda durmaz deyiblər,
Çay coşsa basmazmı bərəni-bəndi?..
“Söz – adam ağzından, köz – qazan altdan”,
“Sözümüz – imzamız qədər keçərli!”
Yanıla-yanıla öyrənən dünya,
Yenə də yanılır, yenə, nədəndi?..
Adam öz içindən sıxılır, şair,
Bal olsun, arısı Bağdaddan gəlsin…
Ağac öz səmtinə yıxılır, şair,
Bir arxdan min dəli atlı su içsin…
Şabran, 09.11.2024
***
Deyirlər, hər kəsin bir qapısı var,
Bir də, itirdiyi kilid var, şair;
Könül qapısı var, pir qapısı var,
Yenə bəslənəsi ümid var, şair.
Bəlkə təkrar olur ömürlər bir-bir?
Biz ki “uzun, incə bir yolda” idik…
Hanı çıra yanan, it hürən səmt? –
Dar gündə Xızıra umudvar idik…
Hələ getmədiyi yol var hər kəsin,
Qanmayan da varar, qanan da varar;
“Ya yol tap, ya yol aç, ya yoldan çəkil”,
Yeriyə bilməyən yola yük olar…
Deyirlər, hər kəsin bir qapısı var,
Bir də, itirdiyi kilid var, şair;
Açıq qapılar var, sirr qapısı var,
Hər kəsi gözləyən biri var, şair.
Yoxsa təkrar olur ömürlər bir-bir?
Biz ki “uzun, incə bir yolda” idik…
Şabran, 10.11.2024
***
İki min il keçib İsa vaxtından
Kim görüb “İlk daş”ı atan adamı?
Yoxsa, balalayıb, çoxalıb o daş,
Mina vadisində yüz illər sonra
“Şeytan daşlama”da işə yaradı?..
Şeytana atılan daşları yığaq –
Evsiz olanların evi tikilsin;
Çiçək tək açılsın çatılan qaşlar,
Hamının ocağı, piri sevinsin…
Hər kəsə əlimiz yetişməsə də,
Beşi sevinməsə, beşi sevinsin…
İlk varsa, sonuncu daş da var, yəqin,
İki daş arası ocaq qalayaq;
Ocağın üstündə qazan asaq biz,
Onu bircə gün də boş qaynatmayaq…
“İki çay arası” başlayan adət,
Yaşasın, yayılsın, heç axsatmayaq…
Fateh İstanbulu alan gün dedi:
Heç kəs acqarına gecələməsin…
İnsanlar ibadət edir-etməyir? –
Tanrı özü bilər – onun işidir.
Müsəlman, xaçpərəst ya da musəvi –
İş olsun, aş olsun – bəndə bəndədir…
Bir də, bir “Ağlaşma divarı” vardır,
Və “Çin səddi” vardır çox-çox uzaqda…
O divar və o sədd arasındakı
Torpaqlar nə zaman dinclik tapacaq?..
Ey, məscid, kilsə və sinaqoqdakı
Eyni sözü deyən,
hardasan, harda?!.
Şabran, 11.11.2024
***
Dəniz üstdən ötür dolmuş buludlar
Kim bilir hirsini hara tökəcək…
Əlim qaşım üstə, fikrim uzaqda,
Üfüqlər xəyaldı, sahillər gerçək…
Sahil dolur-daşır insanla bəzən
Yaşlı qayğılar var, gənc əyləncələr…
Fikri dağıtsa da körpə ləpələr,
Hamı burdan evə yorğun dönəcək…
Üfüqlər xəyaldı, sahillər gerçək…
Sahillər qocalır, sular gəncləşir,
Görərsən yorurmu sahili dəniz?..
Neçə ki sahil var, neçə ki dəniz,
Onların sevdası heç bitməyəcək…
Balıqqulağı var burda bu qədər,
Burda pıçıltı da sirr qala bilməz…
Yerin qulağı var – belə deyiblər –
Yəqin ki buranı görüb deyiblər…
Hamı əvvəl-axır burdan keçəcək.
Üfüqlər xəyaldı, sahillər gerçək…
Nabran, 27.07.2024
***
Nabran…
Dəniz sahili…
O başdan bu başa gəlib-gedirik
Sahildə nə olur? –
Balıqqulaqları, narın qum
bir də
Dənizin qırağa atdığı nəsə…
Nə yaşıl orman var,
nə də göy çəmən
Bəs nədir
bizləri gətirən bura?
O yaşıl ormanlar
göy çəmənliklər
çox gözəl olsa da,
bir gün gəlir də
qaçmaq istəyirsən,
uzaqlaşırsan…
Bəzən özümüzdən qaçmaq istərik
Özgədən, özündən, hər yerdən qaçan
Gəlib soluğunu sahildə alar…
Bəs dəniz olmayan ölkələr neynir?..
Dənizə, sahilə özgələr neynir?..
Ancaq biz…
Və ancaq Xəzər sahili…
Balıqqulaqları, narın qum
bir də
Xəzərin qırağa atdığı nəsə…
Təsadüf olmayır dünyada heç nə…
Balıq tanımayır öz qulağını
Deyirlər balığın yaddaşı olmur;
Amma insanlarçün
bu balıqqulaqlı,
bu narın qumlu
sahillər
sahilsiz xatirə yığnağı olar –
O ya yaşanıbdı ya yaşanacaq…
Heç nə gərək deyil
Nə yaşıl, nə göy…
Boz sahil
boyunca yeriməyimiz,
Dənizi dinlərcə kiriməyimiz
Hopacaq sabahkı xatirələrə –
Bu balıqqulaqlı, bu narın qumlu,
heç yerə getməyən üzüboz sahil
Dünyanın ən əlvan yeri olacaq…
Ən rəngli yuxular qazanacaq o
Həsrətin əlçəkməz süsü olacaq…
Neynək, bu sahildə sadədil olaq,
Balıqqulağına tutunaq duraq;
Bu dəniz, bu sahil, bu qum nə deyir?..
Torpaqla dənizin öpüşdüyü yer,
Nəsə bir hikmətə sahib olmalı…
Gəl, hədiyyə verək bir-birimizə:
Bu bir cüt qızılı balıqqulağı –
Biri sənin olsun, biri də mənim;
Bizi bu sahilə gətirər yenə
Dəniz pıçıltılı balıqqulağı…
Nabran, 25.07.2024
***
Dəniz qovur istini
Öz istim yetər deyir
Nə Günəş yox olacaq,
Nə Xəzər itər – deyir.
Sahildə nə hikmət var? –
Fikirlilər axışar
hər axşam-səhər deyir;
Özüm də darıxıram
Adamdan betər deyir…
Hər sahilə gəlişim
Özümdən qaçışımdır;
Dodağımdı dalğalar –
Qara torpaq, ağ alın,
İzn ver, öpəm deyir…
Dəniz-Torpaq sevgisi
heç zaman bitən deyil.
Tanrı verib bu hökmü,
Qiyamət günündə də,
O höküm keçər deyir…
Nabran, 26.07.2024
***
Dənizi dinləyirəm
Nə danışır bilmirəm
Mən dağ dili bilirəm
Çöl dilini bilirəm
Çəməndə gül bilirəm
Dəniz dili bilmirəm
Dənizi dinləyirəm
Nə danışır bilmirəm
İnsan bilmədiklərni
Öyrənməyə aşina
Bəlkə ona görə də
Dəniz öyrədən olub
Dağlarsa dərd ortağım
Dağlardan qopan çaylar
Dinləyib dərdimizi
Yuxumuzu dinləyib
Nə ki gizlinimiz var
Sulara danışmışıq
Dərdimiz yüngülləşib
Necə dərdlər yüklənib
Nə yuxular eşidib
Dənizə qaçıb çaylar
Bizim bütün çayların
Son ünvanı Xəzərdi
Dədəmiz-babamız da
Hey axın eləyiblər
Dağlardan dənizlərə
Yoxsa öz sirlərinin
yoxsa yuxularının
ardınca at çapıblar
Atlarının ayağı
dənizə dəyməyincə
dinməyibdi ulular
Harda dəniz vardısa
Bir türk at çapıb ora
Bir çay dərd daşıyıbdır
O dənizə əminəm
Yuxumuzun dalınca
gəlmişik dənizlərə
Qabarırsa dənizlər
Yuxunu xeyrə yozub
Sakit ləpələyirsə
qaramatı itirir
Dəniz ana kimidir
Ata Dağlar sussa da
Ana gah layla çalar
Gah əsib-coşub susar
Dənizi dinləyirəm
Dinləyib-öyrənirəm
Yuxumuzun ardınca
sənə gəlmişik, dəniz!
Nabran, 25.07.2024
***
Sahil adam kimi dalıb dənizə,
Arabir qırağa çıxır yosunlar.
Dizini qatlasa sahil bir azca,
Sular bir qıraqda göl-göl balalar…
Hər sahilə gələn sahilmi bilir?..
Hər dənizə girən dənizçi deyil;
Göz torpaqdan doymur, dənizdən bezmir –
Yəqin, Nuhdan qalma bir adət olar…
Kimsə ocaq çatıb – günü ağ olsun,
Bir də ağ çadır var – quran sağ olsun!
Gündüz əlimizdə gur çıraq olsun,
Atalar sözüdür: arayan bular…
Hər su qırağına sahil deyilmir…
Nə dəniz, nə sahil söz bitirməyir…
Odur, könül alır ya könül verir,
Könlün qıt vaxtında
bu,
nə xoş bazar…
Arabir qırağa çıxır yosunlar…
Nabran, 28.07.2024
***
Atamın sözləri düşür yadıma:
Soyuğu yamandı, yaya aldanma…
Baxıram sıxlaşan, dolan buluda,
Yoxsa, göy üzündə qurultaymı var?..
Nabran, 28.07.2024
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/Dəmir Yumruq
Sərkərdəmiz
Hörmətli Hafiz Paşayevə
Bir səadət mehi əsir
əsrin yeni havasından.
Dəmir Yumruq Sərkərdəmiz
doğulubdu artıq, şükür!
O dərs alıb Atasından, Babasından,
bir də Ulu Babasından.
Qucaqda yox, arzularda,
istəklərdə o böyüyür,
zaman adlı müəllimi,
açıq-aydın, düşüncəli,
əsən yelə, daşan selə
o, siyasi bir ad verir.
Onun uzaqgörən gözü,
duyan qəlbi, yazan əli
ölkələrin tarixinə
tarixi məlumat verir.
Cilvələnir, rəngə girir
dünya bəzən röya kimi.
Dəmir Yumruq Sərkərdəmiz
Dan yerinə – bir şeh gəlib.
Qarşısında Yer üzünün
xəritəsi – dünya kimi.
Bəşərin də taleyinə
yeni bir cavabdeh gəlib.
Türkiyədən həkim gəlib
Uzman həkim Musa Kılıça
(Nəğmə mətni)
Türkiyədən həkim gəlib,
gör kim gəlib –
Musa Kılıç.
Bir eşq gəlib, həvəs gəlib.
Ərdoğanın nəfəsindən
isti, doğma nəfəs gəlib.
Musa Kılıç İlham dedi
ilk dəfə bu dostluğa
mən də bir carçıyam dedi.
Bəndlərə tale yazmağa
haqdan araçıyam dedi.
Yer işıqlı, hava gözəl,
Həkim məlhəmi tər-təmiz.
Qoşulun, qoşulun bizə,
Musa Kılıç nəğməmizə.
Nəğmə bizə,
Məlhəm sizə!
Arif Mehmandosta
Nəğmə oxuyurdu Arif yolboyu,
məni ovsunlayan o səsdə nəydi?!
Oğlu Atillanın mübarək toyu
Araz sahilində
bir təntənəydi.
Onda Günay xanım bir ana kimi
oynadı, yorulub doyana kimi.
Fatimə xanım da –
qalxdı nənəsi
qoşulub oynadı ona nəvəsi.
Hamı sevinirdi – dost, qohum olan,
öpürdü Arifin ağ saçlarından.
Mənim saçlarıma bənzər o saçlar
mənim də
ruhumu oxşayırdılar.
Muğanlı əfsanəsi
Qasım Abdullayevə minnətdarlıq
Qasım müəllimə hörmət, ehtiram,
o, qardaşəvəzi, dostəvəziymiş.
Bir mühəndis kimi mən tanıyıram,
sən demə,
Muğanlı əfsanəsiymiş.
Şəxsi büdcəsindən kəsib bir qədər
qəbristan yoluna yetirib nəzər.
Bir hasar çəkdirib yollar uzunu,
yerdən təmizlədi yerin tozunu.
Yağışdan, palçıqdan aman yoxuydu,
kənd də atasına rəhmət oxutdu.
Bəs sonra?
Muğanlı xəstəxanası! –
deməyib xərcini hələ bir kəsə.
– Heç kəs naxoşlayıb, xəstə olmasın, –
deyirlər,
deyibmi kənddə kiməsə?
Sadə bir insandı Qasım müəllim,
dərsdə – tələbələr ürək açırlar.
Kafedra müdritək – müdrik, mülayim,
professor, – deyib, suallaşırlar.
Qasım müəllimə hörmət, ehtiram,
o, qardaşəvəzi, dostəvəziymiş.
Bir mühəndis kimi mən tanıyıram,
sən demə,
Muğanlı əfsanəsiymiş.
Xatirə qızıma
Qızım mənə zəng vurur:
– Ata, necəsən? – deyir.
Dünyanın ən müqəddəs
səsini bəxş eləyir.
Mən də öz aləmimdə
qoruyuram o səsi.
Ata ziyarətidi, –
yaşa, övlad Töhfəsi!
Bakı şəhəri,
12.12.2024
Günəşi gətirən qız
Günəşi aparan qız!
Günəşi gətirən qız!
Dibçəklərdə gül əkib,
günəşi bitirən qız!
Yorulmasın o əllər,
günəş ilə bərabər,
şüşələri silən qız!
Günəşin rəfiqəsi,
günəşə çevrilən qız!
Şairlər oyaq qalır
– Bir işin varmı, şair,
necə keçir günlərin?!
Elə ki, iş yerimi
öyrəndilər, bildilər, –
-Yenə başın qarışar,
iş yaxşıdı, – deyirlər.
Təbrik də eləyirlər.
Xəbərsizdi, təəssüf, –
bir para oxucular, –
oxuduğu misranın
neçə variantı var.
Şairlər oyaq qalır, –
nə bir vərəq ağ qalır, –
bir sözün arxasınca
düşürsən tapanacan.
Tapa bildinmi, haçan?!
Pozursan yaza-yaza,
yazırsan poza-poza.
Soruşma nədən, niyə?
Qayıt görüm geriyə,
hardaydı, o qafiyə…
Bir dekan varıydı
Baş laborant Güldanə xanımın
xatirəsinə
Bir Dekan varıydı, belə, birtəhər,
gözü seçməyəni ayaqlayardı.
Müəllim, tələbə görəndə şişər,
rektoru görəndə arıqlayardı.
Hərdən stoluna yumruq vurardı,
deyərdi, Dekanam, o da təzəydi.
Oxlov udan kimi dimdik durardı,
daimi bir nida işarəsiydi.
Bir prorektorun keçər yanından,
biz birik, desə də, ayrı gəzərdi.
Göstəriş verərdi onun adından,
gedib əl tutanda, dizi əsərdi.
Bizə gah toxunar, gah ilişərdi,
bir az əsəbiydi, bir az da qıvraq.
Fənnini bilmirəm, necə bilirdi,
şərikli dərslik də yazmışdı bir vaxt.
Hamıdan ağıllı, hamıdan təmiz,
hamıdan fərqlənən inadkarıydı.
O da tələbədən almağa həris,
köhnə iş yerindən adətkarıydı.
Tez-tez yoxlayırdı Baş laborantı,
yerində yoxdursa, təcili iclas.
Yuxarı-aşağı xəbər çatardı,
telefon əlində müsbət bir obraz!
Rektorun əmrilə getdi o dekan,
gördük hər üzünü zalım həyatın.
Bizə salam verdi, salam almayan,
Dekan insan oldu, gözünüz aydın!
Yanvar, 2002-ci il
Şəlalə gülüşlər
Mən yeniyetmə bir cavan,
sən bir az uşaq olaydın.
Mən ayıq, təmkinli, filan,
sən yenə şıltaq olaydın.
O şəlalə gülüşünə
qataydın bu “Can!” səsini.
Açaydın sən o gözləri,
o Tanrı pəncərəsini!
Hərdən mənə baxaydın,
yandıraydın-yaxaydın.
Yuxum gəlir, deyəydin,
məni sehrləyərdin.
Laylayını çalaydım,
uçaydın, ucalaydın.
Budaqları əyəydim,
gündən kölgələyəydim.
Gözdən, nəzərdən uzaq,
sən yuxulu, mən oyaq.
Deyəydim, ay durnalar,
oxumayın, oyanar…
Nəvəm Nəriman Həsənzadəyə
Oğlum, cəmiyyətdə bir az ayıq ol,
bilirəm, həyatda onsuz da paksan.
Məni tərifləmə,
mənə layiq ol,
sən onda mənsiz də tanınacaqsan.
Onda deyəcəklər, filankəsdi bu,
şair Nərimanın oğul nəvəsi.
Nə deyim,
başqa bir yolun da yoxdu,
axı, babanın da sənsən əvəzi.
Məni danan olsa yanında sənin,
sus, səbr deyiblər aparar, oğlum.
Üzü qara olsun bu zəmanənin, –
mən kiməm,
Tanrını danan var, oğlum.
Kiminsə gözündən qaçıb yuxusu,
kimsə, narazıdı öz taleyindən.
Qoy sənin sabahın uğurlu olsun,
gələcək günlərə,
salam indidən!
Ay gülərüz
Saat 5-ə işləyir,
bir az qalır səhərə,
günəşin şəfəqləri
yayılacaq şəhərə.
Dünya öz yuxusundan
oyanacaq bir azdan,
sonra sən gələcəksən,
qapını açacaqsan.
Üzündə bir təbəssüm,
girəcəksən içəri,
süfrəni açacaqsan,
sonra da dərmənləri…
Bax, beləcə başlayır
hər günümüz, ay SEVİNC!
Mən sənə minnətdaram,
ay gülərüz, ay SEVİNC!
16 iyul, 2024
Gecə saat 05:40
Dərdiş
(Nəğmə mətni)
Səndən nigaran qalmışam,
insafın hardadı, dərdiş?!
Sən hardasan, mən ordayam,
canım da ordadı, dərdiş.
Sən əzizim, mehribanım,
necə susum, necə danım?!
Sənsiz günüm-güzəranım
gözə bir pərdədi, dərdiş.
Sözümü saxla yadında,
ovsun var sənin adında.
Kölgəm ayağın altında,
yanında – yerdədi, dərdiş.
Sənin
Yanında deyiləm, gələm görüşəm,
könlünü könlümcə oxşayam sənin.
Əlindən yapışam, qolundan tutam,
nazını çəkməyə başlayam sənin.
Təbiət dəyişə nola, birtəhər,
tökülən qayıda, dola birtəhər.
Payızı vermişəm yola birtəhər,
bu qışı qoynunda qışlayam sənin.
Kəkliklər oxuyur daşda, qayada,
səni də kəkliyin səsi oyada.
Bir qəm görməyəsən qəmli dünyada,
mən də sağlığına yaşayam sənin.
Üç qardaş nağılı
Uşaqlar üçün
Onlar üç qardaşıydı,
böyük qardaş – başıydı.
Ortancıl – ortadaydı,
kiçiyinə – ataydı,
sağ və salamatıydı.
Kiçiyi – sadə, həssas,
yoldaşı – darda qoymaz…
Hansı alicənabdı?
Hansı sadədi, safdı?
Varmı bir xeyirxahı?
Bu dünyadan agahı?
Seçin, deyin özünüz,
nə desəniz, yüzə-yüz!
Şərikəm mən də sizə,
Gələn söhbətimizə
gələn dəfə başlayaq,
Qalibi alqışlayaq.
Salam ver
Gördüyün yerləri kökündən tanı,
Cığıra salam ver, izə salam ver.
Üzün dar günündə dərmanın olsun,
Yanağa salam ver, üzə salam ver.
Zərif gözəlliyi həyat çox sevir,
Həyatın başına üzərrik çevir.
Yaxşılığı ucalt, pisliyi devir,
Doğrunu salamla, düzə salam ver.
Göylərin hər yeri torpağa əziz,
Torpağa baxırsan, dalğalı dəniz.
Dünyanın hər yeri müqəddəs, təmiz,
Birə hörmət göstər, yüzə salam ver.
Təzə niyyətlərlə açılır sabah,
Təzə duyğularla əriyir günah.
Hər şeyi bizimçün yaradıb Allah,
Tanrını qucaqla, bizə salam ver.
Ətrafa, çevrəyə, çərəyə and iç,
Ürək and yeridi, ürəyə and iç.
Zəlimxan yediyi çörəyə and iç,
Zəlimxan dediyi sözə salam ver.
Sən ol
Səni dönə-dönə salamlayıram,
Sən qoşmam, sən laylam, sən bayatım ol.
Dünyaya gəlməyim getmək üçündür,
Mənim ilk sevincim, son saatım ol.
Düzləri dolaşam, dağları aşam,
Gərək çaylar kimi qaynayam, daşam.
Yerlərə sığmayan toyum, tamaşam,
Göylərə sığmayan büsatım sən ol.
Düşünüb, daşınıb dərinləşərəm,
Kölgəndə dincəlib sərinləşərəm.
Şirin şeylər görüb şirinləşərəm,
Şəkərim, şərbətim, nabatım sən ol.
Həm yağdı, həm baldı, həm duz, həm çörək,
İlhamlı təbiət, nəğməli ürək.
Mənasız bir dünya nəyimə gərək,
Mənası bol olan həyatım sən ol.
Sən gül, qoy üzümə gülən dan olsun,
Canımın üstünə gələn can olsun.
İstəsən Zəlimxan Zəlimxan olsun,
Mənim uçmaq üçün qanadım sən ol!
Mən və dünya
Canımdan qəlbimə bir işıq düşə,
Nur meydan oxuya ulduza, Aya.
Mən də şükür deyəm, şükür oxuyam
Ulu Yaradanın verdiyi paya.
Dünya dolaşmaya ayağa, ələ,
Nə yüküm daş ola, nə dərdim şələ.
Tanrının qüdrəti içimdən gələ,
Səsimdən titrəyə hər daş, hər qaya.
Qızınar od-ocaq, isinər otaq,
Şirin nəğməsini oxuyar dodaq.
Halaldan kök olsa, halaldan budaq
Qurtarmaz bərəkət, tükənməz maya.
Bezdim yarımçıqdan, qaçdım yarımdan,
Nə həyatdan doydum, nə də yarımdan.
Saraylar qurardım arzularımdan
İllər zəhmətimi verməsə zaya.
Doğru əyilməyə, düzlər düz ola,
Həqiqət, məhəbbət üzbəüz ola.
Sağlam can, saf ürək, nurlu göz ola,
Baxdıqca baxaydım mən bu dünyaya.
Ulu Tanrım
Ulu Tanrım, artır mənim dərdimi,
Kərəm kimi yandır, yandır, kül eylə.
Həm alışım, həm tutuşum, həm yanım,
Külümü də küləklərə dil eylə.
Can hayında xəstə bir can görəndə,
Nahaq yerə tökülən qan görəndə,
Bir yananı, bir yandıran görəndə,
Göz yaşımı dəniz eylə, sel eylə.
Ulu Tanrı, sən işində peşəkar,
Məni duymaz, qaya laldı, meşə kar.
Dərd sarıdan məni qoyma boş-bekar,
Harda olsam mənə sarı əl eylə.
Sənin işin dərdlərimlə yaşamaq,
Mənim işim bu dərdləri daşımaq.
İşim düyün, bəxtim qara, saçım ağ,
Qəbrimi qaz, sinəm üstdən yol eylə.
Çiçəyini, qanqalını dərəndə,
İki gözüm nələr gördü viranda.
Əsirgəmə, Zəlimxanı görəndə
Qəmini də, qəhrini də bol eylə.
Həyatı duymaq
Ürək də, baxış da, könül də, göz də
Dünyanı dərindən duymaq üçündür.
Öpüb bu torpağı duz-çörək kimi,
Gözünün üstünə qoymaq üçündür.
Sevdiyin nə varsa, sənin yarındı,
Ətək çiçəyindi, zirvə qarındı.
Allah nə veribsə, insanlarındı,
Hamısı el üçün, oymaq üçündür.
Qızıl boza çalır, yaşıl sarıya,
Dünənin gözəli dönür qarıya.
İllər ömrümüzü bölür yarıya,
Günlər vaxtımızı saymaq üçündür.
Yüz il qan axsa da qanlı yaradan,
Həqiqət canlıdı, çıxmaz aradan.
Boşa yaratmadı sözü Yaradan,
Səs, dərdi dünyaya yaymaq üçündür.
Minnətli çörəyi heç zaman yemə,
Sevgiyə, sevincə bəsimdir demə.
Zəlimxan, torpaqdan can əsirgəmə,
Canlar bu torpağa qıymaq üçündür.
Can deyib, can eşitmişik
Dadıb meyvəsini, görüb sehrini,
Budağa can deyib, can eşitmişik.
Qızınıb odunda, hərarətində,
Ocağa can deyib, can eşitmişik.
Ömür səsli olub, soraqlı olub,
Sorağı olanlar maraqlı olub.
Evimiz həmişə qonaqlı olub,
Qonağa can deyib, can eşitmişik.
Fikri, düşüncəni, duyğunu yığır,
Həyat qəlbimizə gör necə sığır.
Dönüb ziyarətə hər yol, hər cığır,
Bulağa can deyib, can eşitmişik.
Arzular müqəddəs, diləklər təmiz,
Böyüklük önündə diz çökmüşük biz.
Sözü əlifbamız, səsi himnimiz,
Uşağa can deyib, can eşitmişik.
Zirvə şöhrət tapır qarlı başıyla,
Vətən vətən olur vətəndaşıyla.
Ulu tarixiylə, qədim yaşıyla
Torpağa can deyib, can eşitmişik.
Gedənlərə
Torpaq yön çevirib üzünə baxmaz,
Əlində zəhərli aş gedənlərə.
Şeytan şərik olar, iblis yol verər,
Həqiqət yolunu çaş gedənlərə.
Yüz yandan çıxsa da, bulaq neyləsin,
Min nəğmə oxusa, dodaq neyləsin.
Həyat nə danışsın, torpaq neyləsin,
Gözü də, könlü də daş gedənlərə.
Eninə, boyuna qalxır, yüksəlir,
Mənasız hay-küylər qulağı dəlir.
Mənim bu dünyada yazığım gəlir,
Dünyadan əlləri boş gedənlərə.
Üyüdər az dəni, çox unluq eylər,
Kəsməz sularını, axınlıq eylər.
Allahın özü də yaxınlıq eylər,
Allahın özünə xoş gedənlərə.
Boşuna getməsin zamanın, anın,
Həqiqət yolunda qoy çıxsın canın.
Canı qurban olsun qoy Zəlimxanın,
Həyatda baş gəlib, baş gedənlərə.
Dünya gözəlindi,
gözəlliyindi
Dağların döşündə açan gülə bax,
Dünya gözəlindi, gözəlliyindi.
Bir könül istəsən, min könülə bax,
Dünya gözəlindi, gözəlliyindi.
Qayası hündürdü, çəkisi ağır,
Yer göyün üzünü süd kimi sağır.
Bir gün Günəş doğur, bir gün qar yağır,
Dünya gözəlindi, gözəlliyindi.
Yayılır hər kəndin, şəhərin üstə,
Hər gün səhər gəlir səhərin üstə.
Atın, üzənginin, yəhərin üstə,
Dünya gözəlindi, gözəlliyindi.
Sənindi, mənimdi çörəyi, suyu,
Zövqü, ehtirası, bayramı, toyu.
İncə gözəlliyin qoynunda uyu,
Dünya gözəlindi, gözəlliyindi.
Ağası, nökəri, bəyi, xanı var,
Gözəllik uğrunda çıxan canı var.
Nə qədər bu yurdun Zəlimxanı var,
Dünya gözəlindi, gözəlliyindi.
Gəlir
Hər yerdən görünən uca bir dağam,
Günəşim doğulur, dumanım gəlir.
Məni ucada tut, hündürdə saxla,
Min il yaşamağa gümanım gəlir.
Həyatda nə qədər dəyişmələr var,
Ağır imtahanlar, döyüşmələr var,
Qarşıda qıfılbənd, deyişmələr var,
Sazım meydan açır, kamanım gəlir.
Bir addım irəli, bir addım geri,
Şirindi nəğməsi, şirindi şeri.
Keçən günlərimin boş qalmaz yeri,
Həyatda ikinci zamanım gəlir.
Əsrin iki payı yaşıma düşdü,
Ağrılar, acılar başıma düşdü.
Sular zəhər oldu, aşıma düşdü,
Təzə bir səliqəm, sahmanım gəlir.
Boyu özü kimi bəstə Zəlimxan,
Sözləri güllərdən dəstə Zəlimxan,
Sabah sağalacaq xəstə Zəlimxan,
Mənim bu sözlərə imanım gəlir.
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub
Üçündə də ruh sığalı, əl zərifliyi,
Üçündə də könül eşqi, dil zərifliyi,
Üçündə də qaya səbri, gül zərifliyi –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Üçünün də saçlarına vaxtsız yağıb qar,
Başlarına oyun açıb candakı azar.
Üçünün də yazısını fələklər yazar –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Şair qəlbi nə deməkdi, bax gör nələr var,
Orda neçə yanmış kənd var, batmış şəhər var.
Üçündə də titrəmələr, əsməcələr var –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Bir də gördün, səyyah kimi zirvələr aşdı,
Bir də gördün, çaylar kimi qaynadı, daşdı.
Üçünün də təbiətlə bağrı badaşdı –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Başımızda dostlar vardı, indi hardadı,
Toyuq kimi ya hindədi, ya da tardadı.
Bir millətin üç şairi bu gün dardadı –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Saza döndü, neyə döndü, rübaba döndü,
Hər misrası eşqə döndü, əzaba döndü.
Nağıl kimi şirinləşdi, kitaba döndü –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Hər üçünün ürəyində ağrı-acı var,
Hər üçünün şeriyyətdən qızıl tacı var.
Hər üçünə bu torpağın ehtiyacı var –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Sözlərində görünməmiş silah gücü var,
Ruhlarında min sel gücü, min ah gücü var.
Hər birinin ilhamında Allah gücü var –
Məmməd Aslan,
Musa Yaqub,
Zəlimxan Yaqub.
Yazmışam
Nə yazdımsa səninkidir, sənindir,
Saya-saya tellərini yazmışam.
Dodağından bal süzülüb dilinə,
Şirin-şirin dillərini yazmışam.
Min sual var hər dolaşıq cavabda,
Yazdıqlarım kitabdadı, kitabda.
Bu dəftərdə, bu qələmdə, bu canda,
Ömrün ötən illərini yazmışam.
Sirdaşısan hey axşamın, hey danın,
Həmi boldu, həmi dardı meydanın.
Aramızda fitva salan şeytanın,
Fəndlərini, fellərini yazmışam.
Bu şərəfdi, bu şöhrətdi, bu şandı,
Çiçək-çiçək toplamışam bu andı.
Məni sevən bir dünyadı, cahandı,
Səni sevən ellərini yazmışam.
Cəfa çəkmək nə zülümdü, nə zəhmət,
Göz nurudu, can südüdü bu sənət.
Zəlimxandan Zəlimxana məhəbbət,
Çiçək-çiçək tüllərini yazmışam.
Şirindi
Neçə rəngdə neçə qoşma yazmışam,
Doqquzu da bir-birindən dərindi.
Bir ağacdı hər birinin kölgəsi,
Gün altında yarpaqları sərindi.
Aydan işıq, Günəşdən zər istəyir,
Nələr varsa, ruh təzə-tər istəyir.
Qoşma yazmaq bir az hünər istəyir,
Meydan burda igidindi, ərindi.
Özümündü nahamarı, hamarı,
Hər birinin öz naxışı, tumarı.
Sevgidəndi, kədərdəndi damarı,
Hər saatı bir sədadı, bir ündü.
Bir də gördün, dumanları saçıldı,
Bir də gördün, qaş-qabağı açıldı.
Hər birində ilahidən pıçıltı,
Bir də gördün, ağ duvağa büründü.
Hər birinin ayrıca bir dadı var,
Qohumu var, doğması var, yadı var.
Hər birində Zəlimxanın adı var,
Dadı-tamı yağdan-baldan şirindi.
İnam
Hələ çoxlarına şərəf olacaq,
Hələ çoxlarına şan verəcəksən.
Qanı qaçmışların qolundan tutub,
Sağlam damarından qan verəcəksən.
Çiçəkli aranın, güllü dağın var,
Çiçəyi burnunda yaşıl tağın var.
Hələ Günəş kimi parlamağın var,
İşıq paylayacaq, dan verəcəksən.
Çaylardı dolaşan coşqun qanında,
Əbədi ömür var bircə anında.
Min ilin suyu var sənin canında,
Hələ çox cansıza can verəcəksən.
İşıq kimi yayıl, nur kimi paylan,
Yarası olanın hoyuna hoylan.
Çıx bir az millətin içinə, boylan,
Nə qədər döşəkdə yan verəcəksən.
Böyük ağrıların əzabı səndə,
Zəlimxan, dünyanın hesabı səndə.
Bütün sualların cavabı səndə,
Bütün cavabları sən verəcəksən.
Bulaq qədər
Hələ bu dünyaya lazım olacam,
Ürəkdə çatılan hər ocaq qədər.
Yaşamaq haqqı var mənim ömrümün,
Allahın verdiyi halal haq qədər.
Tanrıdan bəndəyə nemətəm, payam,
Könüllər isidən baharam, yayam.
Elə bilərəm ki, dənizəm, çayam,
Axsam hər ürəyə bir bulaq qədər.
İşlərim düşsə də, tərsə, düyünə,
Düşmədim zamanın yersiz küyünə.
Yaxınam Allahın böyüklüyünə
Can qədər, göz qədər, həm qulaq qədər.
Dünyada nə var ki, həyatdan şirin,
Başımı istəsə, canımı verin.
Başına mən dönüm anamız Yerin,
Yerim var qoynunda bir qucaq qədər.
Zəlimxan, ayrılıq aranı vursa,
Günlər güllərimi kültək qovursa,
Küləklər odumu göyə sovursa
Yenə yaşayacam bu torpaq qədər.
Bəstələnmişəm
Sözlərim heç kəsin çıxmaz yadından,
Qədim nəğmə kimi bəstələnmişəm.
Neçə baxışları kama yetirib,
Neçə qucaqlarda dəstələnmişəm.
Mən ev sahibiyəm, deyiləm qərib,
Gözüm hər yamacdan bir çiçək dərib.
Məni yer üzünə Tanrı göndərib,
Üst qatda üst olub üstələnmişəm.
Sirri olanlara sirdaş olmuşam,
Gedənə, gələnə qardaş olmuşam.
Həm ağac olmuşam, həm daş olmuşam,
Duzlu dodaqlarda püstələnmişəm.
Sözdən mayalanıb adətim, peşəm,
Sözdən qanadlanıb ağacım, meşəm.
Nə qədər dodaqdan söz götürmüşəm,
Nə qədər ürəkdə istilənmişəm.
Mənim sıramdadı Adəmim, Nuhum,
Uzun ömürlərə qohumam, qohum.
Zəlimxan, cavandı ürəyim, ruhum,
Heç kəs deməsin ki, xəstələnmişəm.
Var olsun
Ay ana, yeni bir Zəlimxan yetir,
Səsi saza düşsün, tarda car olsun.
O, elin qəlbini eşidə bilsin,
El onun qəlbindən xəbərdar olsun.
Gülməz gözlərində nə yaşıl, nə al,
Budaq çürükdürsə, meyvələri kal.
Sözü anlamırsa, ürək laldı, lal,
Səsi eşitməyən qulaq kar olsun.
Kimi yavaş gedər, kimi də yeyin,
Yolçular yolundan olmasın, deyin.
Yolundan qalmasın nə baş, nə beyin,
Ürəyi olana ürək var olsun.
Onu qorxudammaz nə qar, nə külək,
Həm yerdə insandı, həm göydə mələk.
Ürəkdən danışan şairin gərək
Axçası, boxçası da dolu bar olsun.
Zəlimxan, dənizdə dalğa var demək,
Dalğası var isə, hava var demək.
Şairin səsində dünya var, demək,
Şairi var olan dünya var olsun!
Bir-bir
Mənim yazdıqlarım yerdə qalarmı,
Hamısı düşəcək kitaba bir-bir.
Böyük mətləbləri, böyük dərdləri
Düzənlər düzəcək hesaba bir-bir.
Nələri gətirdim, nələri yada,
Uzağa, yaxına saldım səs-səda.
Ağrılar, acılar çox-çox olsa da,
Dözdüm hər ağrıya, əzaba bir-bir.
Yaralı nəğmətək dodaqda yandım,
Gövdədə alışdım, budaqda yandım.
Kömürdə alışdım, ocaqda yandım,
Döndüm köz üstündə kababa bir-bir.
Kimini sürdürüb, kimini sürüb,
Kimini daş kimi divara hörüb.
Allah, bir ömürdə gör nələr görüb,
Baxıram günaha, savaba bir-bir.
Heç bir şey çevrilib, hər bir şey oldu,
Göyüm yerə döndü, yerim göy oldu.
Zəlimxan saz idi, döndü ney oldu,
Düzüldü dərdlərim rübaba bir-bir.
Olmalıydı
Söz var idi, göz var idi nə qədər,
Olacaqlar olmalıydı, oldu da.
Qan görünüb anaların saçında,
Tellərini yolmalıydı, yoldu da.
Bu ömürdü, kim yıxıla, kim yıxa,
Nərdivandı, kim dırmaşa, kim çıxa.
Yaman gözlər qoyardımı gün çıxa,
Gül yanaqlar solmalıydı, soldu da.
Tanıyıram bircə-bircə adını,
Mən bilirəm ağrıların dadını.
Sevinc nədi, yorğa sürə atını,
Ağrı cana dolmalıydı, doldu da.
Öz qanını hortum-hortum hortladıb,
Paxılların çiçəyini çırtladıb.
Dəli könlüm ürəyimi çartladıb,
Yarıyolda qalmalıydı, qaldı da.
Ay Zəlimxan, pərdələnib, tellənib,
Gözəlləşib, göyçəkləşib, güllənib.
Sənin sazın qəm üstündə dillənib,
Qəm havası çalmalıydı, çaldı da.
Kimliyim
Dünənə heç zaman güllə atmadım,
Keçmişi hörmətlə ananlardanam.
Duydum tarixləri bir tarix kimi,
Hər şeyi incədən qananlardanam.
Heç vaxt baş vermədim divanəliyə,
Öyrətdim özümü pərvanəliyə.
Düşmənəm əzəldən biganəliyə,
Soyuq baxışlardan donanlardanam.
Budaq ucadadı, kök dərindədi,
Ömür gah bürküdə, gah sərindədi.
Poladım, dəmirim öz yerindədi,
Zaman deməsin ki, sınanlardanam.
Nə qədər dastandı, nə qədər əsər,
Gözümdə həvəs var, sözümdə kəsər.
Xalqın varlığına saldıqca nəzər,
Özümü bəxtəvər sananlardanam.
Zəlimxan, həmişə haqqa sarıyam,
Həqiqət balını çəkən arıyam.
Ulu babaların yadigarıyam,
Onlar məndən olub, mən onlardanam.
Əbədiyyət
Oyur qayaları, oyur daşları,
Sular dərələrdən axır beləcə.
Bulud göy üzünə çəkir qamçını,
Şimşəklər şığıyır, çaxır beləcə.
Tüstü fəryadıdır, duman ahıdır,
Torpaq yer Tanrısı, yer Allahıdır.
Günəş göy üzündə sevgi şahıdır,
Yandırır beləcə, yaxır beləcə.
Ürəyə yerləşib dodağa sığmır,
Ağac bar verəndə budağa sığmır.
Dənizlər sahilə, yatağa sığmır,
Çaylar yatağından çıxır beləcə.
Yerdən qüvvət alar, göydən pay alar,
Uzun yaşamağa haqqı-say alar.
Ərimir, çürümür məğrur qayalar,
Gözünün yaşını sıxır beləcə.
Keçmişi düşünür, sabahı anır,
İncə hisslər ilə alışır, yanır.
Bəndə yer üzündən göyə boylanır,
Allah göy üzündən baxır beləcə.
Sən mənim qolumdan
tutursan indi
Sən mənim qolumdan tutursan indi,
Gör gözüm önünə haralar gəlir.
Qismətim qırıldı, yarıda qaldı,
Fikrimə bütövlər, paralar gəlir.
Əl aşa yetməmiş, baş daşa yetdi,
Boz yellər ömrümü apardı, getdi.
Mənmi tez qocaldım, zamanmı ötdü,
Qəlbimə şübhələr, qaralar gəlir.
Əsa istəyirəm, səndən bir əsa,
Yeriyə bilmirəm yol basa-basa.
Bu gün toydan çıxıb gedirəm yasa,
Yadıma sağalmaz yaralar gəlir.
Ürəyim yenə də çıxır çətindən,
Güc alır torpağın bərəkətindən.
Otların, suların təravətindən,
Çarasız dərdimə çaralar gəlir.
Zəlimxan, minmişəm xəyal atıma,
Təkcə xəyallardı çatan dadıma.
Ağlıma, hissimə, xəyalatıma
Talanmış bostandan uralar gəlir.
5-6 avqust, Almaniya
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Şeir nədir?
Şeir mənim ürəyimin qanıdır,
Qansız ürək yaşayarmı dünyada?!
Şeir məni el-obada tanıdır,
Necə verim bu şöhrəti mən bada!?
O, paklığın saf arzular dilidir,
Tanrı çalan rübab dinir o dildə.
Haqq səsinin o bəmidir, zilidir,
Neçə-neçə qəlb isinir o dildə.
Hər nəğməsi amalıdı ellərin,
Şah pərdəsi Koroğlunun cəngidir.
Sözlərinə ətri hopub güllərin,
Misraları əlvan çiçək rəngidir.
Ulu Tanrım, rəhmin gəlsin bəndənə,
İmdad elə, ilham pərim küsməsin.
Göstərməsin tərs üzünü o mənə,
Qoy təbimə xəzan yeli əsməsin.
Şeir mənim ürəyimin qanıdır,
Qansız ürək yaşayarmı dünyada?!
Şeir məni el-obada tanıdır,
Necə verim bu şöhrəti mən bada!?
Muğayat olun!
Uymayın, cavanlar, şər əməllərə,
Namusdan-qeyrətdən muğayat olun.
Ər oğlu ərlərin varisləriyik,
Şərəfdən-şöhrətdən muğayat olun!
Biz salam vermişik, salam almışıq,
Qayğı göstərmişik, qeydə qalmışıq.
Zülmət beyinlərə ziya salmışıq,
O ali sərvətdən muğayat olun!
Kişilər tanınıb təmiz ad ilə,
Əsil-nəcabətlə, yaxşı zat ilə.
Ağılla, idrakla, etiqad ilə
Keçmişə hörmətdən muğayat olun!
Mərdlik babalardan əziz mirasdı,
O bizə məxsusdu, o bizə xasdı.
Xalqım ibtidadan qədirşünasdı,
İnsafdan-mürvətdən muğayat olun!
Millətim mətindi, sözün doğrusu,
Bir əlində oddu, bir əlində su.
Ürək güvəsidi vicdan ağrısı,
Saflığa rəğbətdən muğayat olun!
Babanlıyam, dözüm məziyyətimdi,
Düzlük, əyilməzlik əziyyətimdi.
Eşidin, bu sizə vəsiyyətimdi,
Mehri-məhəbbətdən muğayat olun!
İndi qanmışam
Bu sərsəm dünyadan baş açmadım heç,
İlahi, necə də mən nadanmışam!
Əqidə uğrunda, məslək yolunda
Ocağa qalanıb, oda yanmışam.
Bir kövrək rübabın bəm səsiyəm mən,
Haqqı ölənədək sevəsiyəm mən.
Böyük Füzulinin nəvəsiyəm mən,
Sitəm nəhrəsində çalxalanmışam.
Atəşli qəlbimdə qaynayır qanım,
Yaman gözdən iraq, babatdı canım.
Nə söz söykəyim var, nə də həyanım,
Qələmə, ilhama arxalanmışam.
Dövran bəyənmədi iti dilimi,
Vaxt oldu çırpdılar hey mitilimi.
Ucuz söhbətlərdən üzüb əlimi,
Mənliyi hər şeydən uca sanmışam.
Haldan-hala düşür ovqatım müdam,
Gah çiçəkli yazam, gah qarlı qışam.
Özüm də özümə heyran qalmışam,
Nə qədər dözümlü bir insanmışam?!
Babanlıyam, qüssə saldım ürəyə,
Durdum dərdlər ilə kürək-kürəyə.
Ömrün doxsanını verib küləyə,
Həyatın dadını indi qanmışam.
Ana qəbri
Qarşımda köhnəcə, misgin bir məzar,
Oxunmur tarixi, bilinmir yaşı.
Yanına nə gələn, nə də gedən var,
Əyilib, kiçilib çopur başdaşı.
Durmuşam önündə dili-ağzı lal,
Donub, buz bağlayıb gözümdə yaş da.
Cınqır çəkməyə də yox məndə bir hal,
Qalıb nə huş başda, nə ağıl başda.
Əzizdir bu qəbir mənə, çox əziz,
Burda uyqudadır nakam bir gəlin.
Sızlayan qəlbimi qınamayın siz,
O mənim doğmaca anamdır, bilin!
Onun gül üzünü örtəndə torpaq,
Hələ dil açmamış körpə olmuşam.
Vayım-şivənimlə bağır yararaq
Qohumlar qəlbində qəlpə olmuşam.
Adını qızıma qoydum ki, bəlkə
İsti nəfəsini evimdə duyum.
Uşaq xülyasına uydum ki, bəlkə
Analıq mehrini mən indi duyum.
Amma illər ötdü… Məzarı üstə
Seyrəldi günbəgün gəliş-gedişim.
Gah “vaxtım” çatmadı, gah düşdüm “xəstə”,
Heç düz sarımayıb əzəldən işim…
Baxıram ətrafa, gözüm dağlanır,
Türbələr görürəm min cah-cəlallı.
Ürəyim içimdə od tutub yanır,
Bircə bu qəbirdir belə zavallı.
Müdam üz-üzədir qarla-yağışla,
Bəzən qamçılayır külək də onu.
Bağışla, mümkünsə, ana, bağışla,
Cibi boş, dərdi çox şair oğlunu.
Qocalmağa tələsməyin
Bu zalım qocalıq ah, nə yamanmış!
Ağarıb saç-saqqal, qırışıb üz də.
Dağ başına qonmuş qatı dumanmış,
Can düşüb taqətdən, tor görür göz də.
Hey göynəyir sinə, töyşüyür ürək,
Qılçalar ərinir addım atmağa.
Küt-küt ağrılardan qovuşur kürək,
Böyrək sancıları qoymur yatmağa.
Tapır azar səni, bilmirsən hardan,
Ödü, dalağı da salıb kəməndə.
Qulaqlar bezardı ofultulardan,
Yoxdur bir sağlam yer yazıq bədəndə.
Ömür güvəsidi əsib-coşmalar,
Qocaldıb insanı tez salır əldən.
Xəcalət gətirir həddi aşmalar,
Hanı xeyir görən zəhərli dildən?!
Eşidin, cavanlar, əzmli olun,
Qovun özünüzdən hirsi, acığı.
İradəli olun, dözümlü olun,
Dostu düşmən edir qəzəb qıcığı.
Vaxtsız qocalmağa tələsməyin siz,
O, dop-dolu dərd-qəm dağarcığıdı.
Sizə ünvanlanmış bu ərzim, şəksiz
Açıq etirafın ən açığıdı.
Dünya neyləsin?
Asırıq, kəsirik bu dünyanı biz,
Min qara yaxırıq, dünya neyləsin?
Başımız çəkəni qaxınc eyləyib
Başına qaxırıq, dünya neyləsin?
Gah olur, dönürük qızmış bir nərə,
Qan örtmüş gözümüz görmür dağ-dərə.
Gah da çevrilirik müti nökərə,
Sutək lal axırıq, dünya neyləsin?
Yaman hala saldı bizi bu gərdiş,
Pis-pis əməllərə eylədik vərdiş.
Üzərdə canhacan, ilk sözü “dərdiş”,
Əslində, paxılıq, dünya neyləsin?
Meylimiz al-verə qonandan bəri
Çəkidə çəkirik hər xeyir-şəri.
Şirin arzuları, xoş diləkləri
Daşlara çaxırıq, dünya neyləsin?
Babanlı düz deyər, haqqı itirməz,
Tanrı taqsırsıza xətər yetirməz.
His-pası silinməz, qalay götürməz,
Biz qəlbi paxırıq, dünya neyləsin?
Çağır, gəlim!
Umu-küsü üzdü bizi,
İpə-sapa düzdü bizi,
Qubarlatdı qəlbimizi,
İnsaf elə, a sevgilim,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Aralığa pəl qatdılar,
Sənə-mənə şər atdılar,
Eşqimizi alçaltdılar,
Fitnə-fəsad mən nə bilim?
Çağır məni, çağır, gəlim!
Daha yoxdur canda dözüm,
Yollarında qalıb gözüm,
Öz evimi yıxdım özüm,
Dilim olsun dilim-dilim,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Dağ döşünə qırov düşüb,
Könlüm qəmə girov düşüb,
Kəməndinə bir ov düşüb –
İtirmə sən ilim-ilim,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Ayrılığın bitir ayı,
Küsüşmüşük biz havayı,
Yarım yox səndən savayı,
Darıxmışam, vallah, gülüm,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Şeir nədir?
Şeir mənim ürəyimin qanıdır,
Qansız ürək yaşayarmı dünyada?!
Şeir məni el-obada tanıdır,
Necə verim bu şöhrəti mən bada!?
O, paklığın saf arzular dilidir,
Tanrı çalan rübab dinir o dildə.
Haqq səsinin o bəmidir, zilidir,
Neçə-neçə qəlb isinir o dildə.
Hər nəğməsi amalıdı ellərin,
Şah pərdəsi Koroğlunun cəngidir.
Sözlərinə ətri hopub güllərin,
Misraları əlvan çiçək rəngidir.
Ulu Tanrım, rəhmin gəlsin bəndənə,
İmdad elə, ilham pərim küsməsin.
Göstərməsin tərs üzünü o mənə,
Qoy təbimə xəzan yeli əsməsin.
Şeir mənim ürəyimin qanıdır,
Qansız ürək yaşayarmı dünyada?!
Şeir məni el-obada tanıdır,
Necə verim bu şöhrəti mən bada!?
Muğayat olun!
Uymayın, cavanlar, şər əməllərə,
Namusdan-qeyrətdən muğayat olun.
Ər oğlu ərlərin varisləriyik,
Şərəfdən-şöhrətdən muğayat olun!
Biz salam vermişik, salam almışıq,
Qayğı göstərmişik, qeydə qalmışıq.
Zülmət beyinlərə ziya salmışıq,
O ali sərvətdən muğayat olun!
Kişilər tanınıb təmiz ad ilə,
Əsil-nəcabətlə, yaxşı zat ilə.
Ağılla, idrakla, etiqad ilə
Keçmişə hörmətdən muğayat olun!
Mərdlik babalardan əziz mirasdı,
O bizə məxsusdu, o bizə xasdı.
Xalqım ibtidadan qədirşünasdı,
İnsafdan-mürvətdən muğayat olun!
Millətim mətindi, sözün doğrusu,
Bir əlində oddu, bir əlində su.
Ürək güvəsidi vicdan ağrısı,
Saflığa rəğbətdən muğayat olun!
Babanlıyam, dözüm məziyyətimdi,
Düzlük, əyilməzlik əziyyətimdi.
Eşidin, bu sizə vəsiyyətimdi,
Mehri-məhəbbətdən muğayat olun!
İndi qanmışam
Bu sərsəm dünyadan baş açmadım heç,
İlahi, necə də mən nadanmışam!
Əqidə uğrunda, məslək yolunda
Ocağa qalanıb, oda yanmışam.
Bir kövrək rübabın bəm səsiyəm mən,
Haqqı ölənədək sevəsiyəm mən.
Böyük Füzulinin nəvəsiyəm mən,
Sitəm nəhrəsində çalxalanmışam.
Atəşli qəlbimdə qaynayır qanım,
Yaman gözdən iraq, babatdı canım.
Nə söz söykəyim var, nə də həyanım,
Qələmə, ilhama arxalanmışam.
Dövran bəyənmədi iti dilimi,
Vaxt oldu çırpdılar hey mitilimi.
Ucuz söhbətlərdən üzüb əlimi,
Mənliyi hər şeydən uca sanmışam.
Haldan-hala düşür ovqatım müdam,
Gah çiçəkli yazam, gah qarlı qışam.
Özüm də özümə heyran qalmışam,
Nə qədər dözümlü bir insanmışam?!
Babanlıyam, qüssə saldım ürəyə,
Durdum dərdlər ilə kürək-kürəyə.
Ömrün doxsanını verib küləyə,
Həyatın dadını indi qanmışam.
Ana qəbri
Qarşımda köhnəcə, misgin bir məzar,
Oxunmur tarixi, bilinmir yaşı.
Yanına nə gələn, nə də gedən var,
Əyilib, kiçilib çopur başdaşı.
Durmuşam önündə dili-ağzı lal,
Donub, buz bağlayıb gözümdə yaş da.
Cınqır çəkməyə də yox məndə bir hal,
Qalıb nə huş başda, nə ağıl başda.
Əzizdir bu qəbir mənə, çox əziz,
Burda uyqudadır nakam bir gəlin.
Sızlayan qəlbimi qınamayın siz,
O mənim doğmaca anamdır, bilin!
Onun gül üzünü örtəndə torpaq,
Hələ dil açmamış körpə olmuşam.
Vayım-şivənimlə bağır yararaq
Qohumlar qəlbində qəlpə olmuşam.
Adını qızıma qoydum ki, bəlkə
İsti nəfəsini evimdə duyum.
Uşaq xülyasına uydum ki, bəlkə
Analıq mehrini mən indi duyum.
Amma illər ötdü… Məzarı üstə
Seyrəldi günbəgün gəliş-gedişim.
Gah “vaxtım” çatmadı, gah düşdüm “xəstə”,
Heç düz sarımayıb əzəldən işim…
Baxıram ətrafa, gözüm dağlanır,
Türbələr görürəm min cah-cəlallı.
Ürəyim içimdə od tutub yanır,
Bircə bu qəbirdir belə zavallı.
Müdam üz-üzədir qarla-yağışla,
Bəzən qamçılayır külək də onu.
Bağışla, mümkünsə, ana, bağışla,
Cibi boş, dərdi çox şair oğlunu.
Qocalmağa tələsməyin
Bu zalım qocalıq ah, nə yamanmış!
Ağarıb saç-saqqal, qırışıb üz də.
Dağ başına qonmuş qatı dumanmış,
Can düşüb taqətdən, tor görür göz də.
Hey göynəyir sinə, töyşüyür ürək,
Qılçalar ərinir addım atmağa.
Küt-küt ağrılardan qovuşur kürək,
Böyrək sancıları qoymur yatmağa.
Tapır azar səni, bilmirsən hardan,
Ödü, dalağı da salıb kəməndə.
Qulaqlar bezardı ofultulardan,
Yoxdur bir sağlam yer yazıq bədəndə.
Ömür güvəsidi əsib-coşmalar,
Qocaldıb insanı tez salır əldən.
Xəcalət gətirir həddi aşmalar,
Hanı xeyir görən zəhərli dildən?!
Eşidin, cavanlar, əzmli olun,
Qovun özünüzdən hirsi, acığı.
İradəli olun, dözümlü olun,
Dostu düşmən edir qəzəb qıcığı.
Vaxtsız qocalmağa tələsməyin siz,
O, dop-dolu dərd-qəm dağarcığıdı.
Sizə ünvanlanmış bu ərzim, şəksiz
Açıq etirafın ən açığıdı.
Dünya neyləsin?
Asırıq, kəsirik bu dünyanı biz,
Min qara yaxırıq, dünya neyləsin?
Başımız çəkəni qaxınc eyləyib
Başına qaxırıq, dünya neyləsin?
Gah olur, dönürük qızmış bir nərə,
Qan örtmüş gözümüz görmür dağ-dərə.
Gah da çevrilirik müti nökərə,
Sutək lal axırıq, dünya neyləsin?
Yaman hala saldı bizi bu gərdiş,
Pis-pis əməllərə eylədik vərdiş.
Üzərdə canhacan, ilk sözü “dərdiş”,
Əslində, paxılıq, dünya neyləsin?
Meylimiz al-verə qonandan bəri
Çəkidə çəkirik hər xeyir-şəri.
Şirin arzuları, xoş diləkləri
Daşlara çaxırıq, dünya neyləsin?
Babanlı düz deyər, haqqı itirməz,
Tanrı taqsırsıza xətər yetirməz.
His-pası silinməz, qalay götürməz,
Biz qəlbi paxırıq, dünya neyləsin?
Çağır, gəlim!
Umu-küsü üzdü bizi,
İpə-sapa düzdü bizi,
Qubarlatdı qəlbimizi,
İnsaf elə, a sevgilim,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Aralığa pəl qatdılar,
Sənə-mənə şər atdılar,
Eşqimizi alçaltdılar,
Fitnə-fəsad mən nə bilim?
Çağır məni, çağır, gəlim!
Daha yoxdur canda dözüm,
Yollarında qalıb gözüm,
Öz evimi yıxdım özüm,
Dilim olsun dilim-dilim,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Dağ döşünə qırov düşüb,
Könlüm qəmə girov düşüb,
Kəməndinə bir ov düşüb –
İtirmə sən ilim-ilim,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Ayrılığın bitir ayı,
Küsüşmüşük biz havayı,
Yarım yox səndən savayı,
Darıxmışam, vallah, gülüm,
Çağır məni, çağır, gəlim!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
“Mənəm ki, qafiləsalari karivani-qəməm”…
Məhəmməd Füzuli
Sevən gözlərimə verib Tanrı su,
İndi dərk edirəm məhəbbətini.
Ey böyük Füzuli – sənət Tanrısı,
Bizdən əsirgəmə səxavətini.
Özüm də bilmirəm, axı nə sirdir,
İncə kəlamının dadı azalmır.
Bir şair ürəyi neçə əsrdir
Yanır için-için, odu azalmır.
Baxıb kainata məhəbbət ilə
Həsrət işığında hey köks ötürdün.
Sən ulu eşqinin əzəmətiylə
Məcnunun eşqinə yuxu gətirdin.
Közərdi qəlbində söz için-için,
Keçib əsrləri, bizi yandırdı.
Hicranın zülməti sevənlər üçün
Qaranlıq dünyanı işıqlandırdı.
Məndən sevgilimin üzü dönəndə
Sənin dilin ilə danışdırmışam.
Bəzən ürəyimin odu sönəndə
Şeirinin oduna alışdırmışam.
Mən sənə biganə qala bilmərəm,
Hər sözün önündə başımı əydim.
Sənintək sənətkar ola bilmərəm,
Barı, sənin kimi sevə biləydim…
***
– Yarəb, bir ilahi məhəbbət ilə
Səni dərk etməyə çalışıram mən.
Ürəyim eşq ilə gəlsə də dilə,
Sənin rizan ilə danışıram mən.
İzn ver, qanımda haqq nuru axsın,
Dözərəm, olsa da yarım hikkəli.
Qoy sevgi ruhumu odlara yaxsın,
Sənin dərgahına təmiz, pak gəlim…
Fələklər alışır hər gün ahımdan,
Sevgi qanadında göylərə uçum.
Əfv et Füzulini, keç günahımdan,
İlahi, sevməkdir mənim də suçum…
Qəlbimdə közərir gizli bir inam,
Eh, sənsiz bir günü axı, neylərəm?!
Yoxdur bu dünyadan ayrı təmənnam,
Yarımdan yarımı tələb eylərəm.
Aşiq göz yaşını necə saxlayar? –
Dolaram, yadıma, yar, sən düşəndə.
Adətdir, həmişə zar-zar ağlayar
Qəribin yadına vətən düşəndə.
Bir ürək sinədə batıbsa yasa,
Etdiyin cəfalar məgər azdımı?
Sinəmdə min tənə oxu olmasa,
Ürək tənhalıqdan darıxmazdımı?
Bəs sənə vəfasız necə deyim mən,
Hicrində çəkdiyim səfa deyilmi?
Məndən ki cəfanı əsirgəmirsən,
Elə bu özü də vəfa deyilmi?!
Bəxt ulduzu sandım qara gözünü,
Onları üstümdən iraq eyləmə!
Əzizim, amandır, parlaq üzünü
Əğyar məclisinə çıraq eyləmə!
Sənin qəmzə oxun məni yaralar,
Ancaq ki, ölmərəm, yönüm bəridir.
Bağrımın başında olan yaralar
Cünunluq dağının qönçələridir.
Bəzən kövrəlirəm, ürək daş deyil,
İndi varlığıma hopan alovdur.
Gözümdən tökülən qanlı yaş deyil,
Sevən ürəyimdən qopan alovdur.
El-aləm danışır mənim sözümü,
İndi ağıl qoyur hər yetən mənə.
Eh, eşqə salmışam özüm-özümü,
Heç düşmən etməzdi, etdim mən mənə.
O qara gözlərin önündə dur ki,
Ürəyin sirrini aça, söyləyə.
Hamı vüsal istər, aşiq odur ki,
Hicran bəlasını tələb eyləyə.
Peyman bağlamışdıq ikilikdə biz,
O məndən cəfanı kəm eyləyərmi?
Qafil, nə çaşmısan, axı səbəbsiz
Göz yaşı yanağı nəm eyləyərmi?!
Dünyanın işığı gözümün deyil,
Görmürsən, nə qədər onlar itidir?
Məndəki nəfəs də özümün deyil,
Bir gözəl pərinin əmanətidir.
Səbrə nöqtə qoydu qara xalıyla,
Dərmanım tapılmaz, elə xəstəyəm.
Sağaltdı hamını öz vüsalıyla,
Hicran bəlasıyla hələ xəstəyəm…
Qırılmış bir çiçək çətin ki, bitə,
Onu öz əlimlə dərdim, ay təbib!
Özünü nahaqdan salma zəhmətə,
Sən bilən dərd deyil dərdim, ay təbib!
Mənimçün pərişan olduğun yetər,
Həkim, xoşdur mənə yar yolunda qəm.
Aşiqin dərdinə dərman etsələr,
Onun xəstəliyi artar dəmbədəm.
Yanıqlı naləmə qulaq tut mənim,
Dərdimi deməyə eh, mən acizəm.
Seyr et göz yaşımı, ey bulud, mənim,
Elə düşünmə ki, səndən acizəm.
Yar bizi yad edib, nə danış, nə din,
O gələn yolları öpüm sevinclə.
Odlu göz yaşımı mən öz sərvimin
Ayağı altına səpim sevinclə.
Ahımdan fələklər titrəyir zağ-zağ,
Çətin ki, bu yoldan dönə, – deyirlər.
Çoxdur eşq oduna tutulan, ancaq
Leyli sənə, Məcnun mənə deyirlər.
Dərdim yüz dərmandan artıqdır, təbib,
Cünunluq yolundan məni əyləmə.
Yar vuran yaraya dərman eyləyib,
Məni şirin zövqdən məhrum eyləmə.
İncə əllərində gültək solaydım,
Bu xəzan mənimçün bahar, yaz olar.
Min canım olaydı, qurban olaydım
Sənə miniylə də, bir can az olar.
Gəl, hər şəffaf suyu bulaq bilmə sən,
Axan gözlərimin qaynar yaşıdır.
Nahaq gizləyirsən üzünü məndən,
Gözlər gözəlliyin məhək daşıdır.
Acı sözlərin də mənə bal dadır,
Odur dərdlərimin dəvası, gözəl.
Sənin o pərişan saçlarındadır
Könlümün quşunun yuvası, gözəl.
Yaxır ürəyimi həsrət, intizar,
Vüsalın gözümdən süzülür dən-dən.
Yəqin ki, yaquttək qiymətim artar
Bağrımın qanına boyandıqca mən.
Məni əridibdir hicran ələmi,
Nahaqdan danlama, gülüm, özünü.
Ahımın tüstüsü tutar aləmi
Bircə yol görməsəm parlaq üzünü.
Gözündən könlümə işıq axanda,
Dilim topuq çalır, dəyişir halım.
Bağrım parçalanır sən hər baxanda,
Gündə bir ciyəri de, hardan alım?!
Gözlərim səninçün qanlı yaş tökər,
Mənə rəhmi gələr dilsiz daşın da.
Məcnunda olsaydı fəğanım əgər,
Yuva qurardımı quşlar başında?!
Mən sevda yolunda təkcəyəm, təkcə,
Mənimçün qəm deyil yardan gələn qəm.
Gözəllər cəfanı çox eylədikcə,
Eşqin də ləzzəti artır dəmbədəm.
Səba bu dərdimi yayıb aləmə,
Deyib ki, verirəm eşq yolunda can.
Eşq rüsvalığı ayıbdır demə,
Ay zahid, rüsvayi-aləm olarsan!
Eşqsiz o səda olmazdı neydə,
Gör necə yandırır? – Bir dəm tut qulaq!
Ahımdan ulduzlar alışar göydə,
Muradımın şəmi alışmaz, ancaq.
Vurğunu olduğum o nazikbədən
Məni öz ardınca dartır günbəgün.
Bidərd tədbirini eşitdiyimdən
Ürəkdə dərdim də artır günbəgün.
Naləmlə hamını oyadıram mən,
Heç kəs möhkəm yatmır sən yatan kimi.
Hər an vüsalına can atıram mən,
Qərib vətəninə can atan kimi.
O ətirli saçlar dağılıb yenə,
Mişki-Çin də verməz onun buyini.
Ağlım söz kəsəndən vətəndir mənə,
Necə tərk eyləyim yarın kuyini?
Qəlbimə vurduğun yara göynədər,
Ona öz əlimlə mən duz səpmişəm.
Hicrində göydəki ulduzlar qədər
Gözümdən torpağa ulduz səpmişəm.
Sözümü üzbəüz deyərdim sənə,
Yadıma yenə də o günlər düşüb.
Sənin tellərini açdıqca şanə,
Mənim can telimə düyünlər düşüb.
Vəfasız dövrandır, verir əziyyət,
Cünunlarda görmə günahı, səhra!
Sən suya həsrətsən, mən yara həsrət,
Sən ey sevənlərin pənahı, səhra!
Sözümü pas tutmaz, ötsə də min il,
İlahi, nə qədər odlanım, yanım?
Məndə can qoymayıb bu şeyda könül,
Verim bir gözələ, qurtarsın canım!
Axır ki, sözümə baxmadı fələk,
Vuruldu bir təzə güli-rənayə.
Məni iynə kimi incəldib fələk,
Saldı iplik kimi uzun sevdayə…
Ahımla, naləmlə könül dağladım,
Dərdlər pərvanətək doldu qoynuma.
Bir sənəm zülfünə könül bağladım,
Cünunluq zənciri keçdi boynuma.
Hicranı ömrümü etsə də yarı,
Kimsəyə uymadım, – sədaqəti gör!
Qiyamət günündə görməsəm yarı,
Saqi, sən özün gəl qiyaməti gör!
Meh əsdi, titrədi könlümün simi,
Meyvəsiz budağa bar gəldi, bəlkə?
Sübhə saxlayıbdır hicran qətlimi,
Səhər açılınca yar gəldi, bəlkə?!
Xəyala dalmışam, nədir əlacım? –
Tamarzı qalmışam vüsal dadına.
Qəlbimin dərdini de, kimə açım? –
Məntək yanan varmı hicran oduna?!
Qəlbim istəyir ki, nur salıb aytək
Sənin keşiyində gecə dayansın.
Sərv qamətini görübsə külək,
Gülüstan içində necə dayansın?!
O necə sevgidi, yandırıb-yaxmaz?! –
Sevənlər imanı, dini neyləyər?!
Qaşlarını görən hilalə baxmaz,
Ay üzünü görən günü neyləyər?!
Qolları qandallı bir çıraq susur,
Gözəlim, baxmırmı sözünə zülfün?!
Üzümə açıqkən sevda qapısı,
Niyə qıfıl vurub üzünə zülfün?!
Boynuma salsa da, hicran qolunu,
Bənzətmə bir quru xəyala məni.
Tərk edə bilmərəm sevda yolunu,
Bu yol yetiribdir kamala məni.
Alovlar püskürən qəlbimin başı
Buxar etməsəydi gözümdə nəmi, –
Göz açıb-yumunca, gözümün yaşı
Bir anda tutardı bütün aləmi.
Dərdimi duyana dərd oldu dünya,
Eşqimə bir nəfər gülən qalmadı.
Gözümün yaşında qərq oldu dünya,
Gözümün yaşını silən qalmadı.
Sən gəldin ömrümə, ilk bahar kimi,
Sərdim ürəyimi yaz yağışına.
Qaşlarım yelkənsiz qayıqlar kimi
Az qalır qərq ola gözüm yaşına.
Şehmidir, bərq vurur gül yanağında? –
Sevincdən kövrələr, bəbəyin dolar.
Tökmə göz yaşını vüsal çağında,
Hicran günlərində gərəyin olar.
Danışa bilmirəm, od tutub dilim,
Göz yaşım sevdalı dənizdir mənə.
Onu bəxş eləyib mənə sevgilim,
Dərdim ürəyimdən əzizdir mənə.
Qəlbimi isidən söz nuru olur,
Ürək arzulayır bar dodağından.
Qasid gətirdiyi söz quru olur,
Qoy onlar süzülsün yar dodağından.
Yarpağa dönübdür titrəyən əlim,
Eşqin havasıyla gör, əsir necə?
Yar deyib yanına səhərlər gəlim,
Bilmirmi mənimçün yox gündüz, gecə?!
Zülfünü yığ yana, üzünü görüm,
İsitsin qəlbimi bir qaynar nəfəs.
Yarımın yanında olsaydı yerim,
Kafərəm, cənnətə eyləsəm həvəs.
Eşqimlə həyatım qərq olub zərə,
Bura hər sevənin güzarı düşməz.
Pəncərən önündə durduğum yerə
Min il cənnət quşu uçsa, yetişməz.
Yanımdan bir xəfif külək keçibdir,
Ürəyim – titrəyən payız nanəsi.
Gözlərin könlümü vətən seçibdir,
Şükür ki, nurlanıb qəm viranəsi.
Nasehin dediyi sözə uymayın,
Sevənlər qoy, mənim sirdaşım olsun.
Məzarım üstünə heç nə qoymayın,
Yarımın kölgəsi başdaşım olsun.
Məni laləüzlüm öldürdü, dağlar!
Çətin ki, mələklər dadıma yetə!
Ey bulud, sən mənim üstümdə ağla,
Bəlkə kəfənimdə lalələr bitə!
Vuruldum, hörmətim aşağı düşdü,
Qismət özgələrin, ad mənim oldu.
Üzümə həsrətin işığı düşdü,
Hər gözəl canıma bir qənim oldu.
Gözündə şeh gülən körpə bənövşə,
Təşnə olduğumu hardan bilirsən?
Göylərdə mələklər, yerlərdə bəşər
Ağlayır halıma, – sənsə gülürsən.
Rəhmdil görmədim gözəl qızları,
Gül xarsız, gözəllər cəfasız deyil.
Ay ürək, incimə, vəfasızların
Yaxşı ki, həsrəti vəfasız deyil.
Ah çəkdin, ürəyim yarpağa döndü,
Demə bu xəzəlin yiyəsi yoxmuş.
Kölgənin xətrinə torpağa döndüm,
Büllur qamətinin kölgəsi yoxmuş…
Zənginə dönmüşəm səni sevəndən,
Dövlətim göz yaşı, varım göz yaşı.
Yolunun üstündə ucalmışam mən,
Bir eşq ağacıyam, barım – göz yaşı.
Sənin təbəssümün nur oldu qanda,
Qəlbimə yenilməz qüdrət gətirdi.
Qiyməti yox imiş eşqin cahanda,
Göz yaşım ona da şöhrət gətirdi…
Sevgilin yoldadır, daha nə dərdin?!
Ağlama, taleyin üzünə gülsə.
Vüsal müjdəsinə canını verdin,
Bəs nə verəcəksən yar özü gəlsə?!
Yadıma dağların maralı düşdü,
O, mənim ömrümün sultanı oldu.
Güzarım yarımdan aralı düşdü,
Məzarım ayrılıq zindanı oldu.
Meyvə arzuladı divanə ürək,
Təbəssümün kimi nübar görmədim.
Dolandım bağları, axar sulartək,
Sərv qamətintək çinar görmədim.
Ayağın incisə, sinəm üstə gəz,
Tapdala, bir xəzan yarpağı kimi.
Mənə elə gəlir, pak ola bilməz
Cənnət ayağının torpağı kimi.
Ürəyim tab etməz həyəcanına,
Qıymaram kədərdən yarım mat ola.
Tez-tez getmirəm ki, onun yanına,
Qorxuram itləri narahat ola.
Cananın əliylə can alınıbdır,
Deşib ürəyimi müjgan şeşpəri.
Kirpiyi oxuyla fəth olunubdur
Eşqin səltənəti, eşqin kişvəri.
Qəlbimi çəkibdir dara gözlərin,
Bərq vurub məhəbbət kəhkəşanında.
Göz qırpıb, bu üzü qara gözlərim,
Məni xəcil edib sənin yanında.
Qəlbimi dünyada kədər yaşatdı,
Mələklər eşqinə göz yaşı tökdüm.
Gözəllər o qədər mənə daş atdı,
Yığıb özüm üçün qəmxanə tikdim.
Sevən ürəyimdə şimşəklər çaxıb,
Adını çağırsam, dilim alışar.
Sönmüş ocağımın yerinə baxıb,
Nəsihət eləmə, külüm alışar!
Nasehin sözünü yaxşı bilirəm,
Aləmi üstümə güldürür mənim.
Əgər mey içməsəm, dərddən ölürəm,
İçəndə nəsihət öldürür məni.
Qısqanclıq odunda alışdı ürək,
Gördüm göz izi var solğun üzündə.
Dadıma çatmasa badə qayıqtək,
Çoxdan qərq olmuşdum qəm dənizində.
Sevgili yardamı, çevrilib yada?!
Kim açar qapımı, küləkdən özgə?!
Əlimdən iş gəlməz qoca dünyada
Nazlı sənəmləri sevməkdən özgə…
Əgər duya bilsən, güntək sadəyəm,
Nəsihət eləmə hər səhər mənə.
Özünü öldürmə, tiryəkzadəyəm,
Təsir edə bilmir hər zəhər mənə.
Çiçək aramışam gəzib gülşəndə,
Sevgini başıma bir tac almışam.
Hər gözəl xalına gözüm düşəndə,
Elə bil dünyadan xərac almışam…
Eşq Qaf dağının əyib belini,
Vədəsiz qocalıq haqlayıb bizi.
Şükür, tuta bildik canan əlini,
Məhəbbət şövqlü saxlayıb bizi.
Bəsdir, sərv kimi ucaldın göyə,
Əyil, başın dəyər, doğrudur sözüm.
Dünya qapısından çıxırıq deyə
Fələk qəddimizi əyibdir bizim…
***
Dözümün rəqibi qorxuya salıb,
Əzmin ürəyinə bir düyün çəkib.
Gözlərin gül üzü görüb zövq alıb,
Cövrünü yaralı ürəyin çəkib.
Nəfəsin çiçəkli bahar kimidir,
Dünya gülşəninə həsrətlə baxır.
Sənin hər bir misran damar kimidir,
Ürəyinin qanı onlarda axır…
Sözünün mənası necə dərindir,
Ruhundur onlara dərinlik verən.
Deyirəm, bəlkə də şeirlərindir
Bağdad xurmasına şirinlik verən…
Xəzan ömrümüzdə ilk bahar oldun,
Nasehin sözünü dinləmərik biz.
Qəm çəkmək işində bizə yar oldun,
Nə qədər dərd olsa, inləmərik biz.
Babam, yetməsən də nazlı yara sən,
Sevən ürəklərə nur ələmisən.
Qoşun çəkməsən də bir diyara sən,
Dünyanı sözünlə fəth eləmisən…
Sağ ol, bəxtiyaram şeirin, sözünlə,
Hər misran qəlbimi nura bələdi.
Tale gözəlləri sənin gözünlə
Görməyi mənə də qismət elədi…
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Cənab Ali Baş Komandan, halaldı sizə,
Rahat nəfəs almaq üçün vardır haqqınız.
44 günü siz yazdınız tariximizə
Hər əsrdə günəş kimi doğacaqsınız.
Dünən Qalib Sərkərdəni xalq alqışladı,
Mən gördüm ki, növbədədi söz də, ülfət də.
Baş Komandan harda durub: ordan başlayır,
Bu dünyaya ilk xəbər də, müraciət də.
Sən azadsan, əziz Şuşa! – onun səsiydi,
Vurğusu da, nidası da yadda qalırdı.
Festivalda işğalçının məhkəməsiydi,
İlk dəfəydi əsir dağlar nəfəs alırdı.
Dünən yarış keçirirdi bu qonşu xalqlar,
Biriydilər xeyirdə də, hələ şərdə də.
Belə sevinc görməmişdi Şuşada dağlar,
Üzlərdə də, gözlərdə də, ürəklərdə də.
Filankəsi, filankəsi dağlarda gördüm,
Paytaxtın ilk qonağıydı Şuşada onlar.
Üzeyri də, Bülbülü də mən orda gördüm,
Festivalda yarışlara qoşulmuşdular.
Ulu Öndər Şuşa, – deyə nitq eləyirdi,
Vətən, ana həsrətidi Şuşa həsrəti.
Xoşbəxtəm ki, oğlu İlham belə deyirdi
Mən yerinə yetirmişəm bu vəsiyyəti.
Cənab Ali Baş Komandan, halaldı sizə,
Rahat nəfəs almaq üçün vardır haqqınız.
44 günü siz yazdınız tariximizə
Hər əsrdə günəş kimi doğacaqsınız.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Ulu Öndərə ilk görüşdə oxuduğum şeir
Ey eşqim, vüqarım, sənətim, canım!
Ana çağırdığım Azərbaycanım!
Açıb qollarımı mehri-ülfətlə
bağrıma basıram səni hörmətlə.
Sən də, ey adıyla fərəhləndiyim,
şanlı sədasıyla ürəkləndiyim,
xalqımın istəkli, əziz övladı,
şerimin-sözümün qolu-qanadı,
sənin hər istəyin, sənin hər arzun
həyatda qoy şöhrət çələngi olsun!
Qaldırdın adını bu məmləkətin,
andın müqəddəsdi, südün təmizdi,
mənim taleyimdi sənin şöhrətin,
tarixdə tarixi mərhələmizdi.
Gəlin, addımlayaq sıx cərgələrdə,
gəlin, qabaqlayaq dövrü, zamanı.
Daim alqışlayaq yalnız zəfərlə
Ana dediyimiz Azərbaycanı.
1969
Dünyanın sirri
– Şair, yenə yazırsanmı? –
sual verdi biri, mənə.
Tanıtmaq istədi yəqin,
məndəki şairi mənə.
Axşam olur, sabah olur,
mən yazmasam, günah olur.
Yazan zaman agah olur
bu dünyanın sirri mənə.
Soyumasın od nəfəsin,
əvəzi yoxdu heç kəsin.
Ulu Tanrım çox görməsin
öz verdiyi şeri mənə.
Oğlum Nazimə
Nazim, o illəri salıram yada,
oğlum, unudulmur heç nə dünyada.
Sənin saçlarını
mən ağartmışam
infarktdan yatanda
Almaniyada!
Üzündən görürdüm, fikrin qətiydi,
döndərən olmazdı səni bu yoldan.
Özün o yerlərə nabələdiydin,
bələdçim olmuşdun,
ay sənə qurban!
Bilmirdim, həyata nəydi sualım,
qohumdan-qardaşdan yoxuydu heç kim.
Mənim ağsaqqalım, qarasaqqalım
səniydin,
onda yox,
mən sonra bildim.
Arada görürdüm, sən birtəhərsən,
ürəyim gəlmirdi, düzü, soruşam.
Mən səndən qorxurdum,
xəstələnərsən,
Sən məndən qorxurdun, dözəmməz atam.
Gəncə Yazıçılar filialından
bir dostum varıydı –
qardaşəvəzi.
Gedib yaşayırdı Almaniyada,
dadıma çatmışdı o da tələsik.
Simax Şeyda əmin, o həssas şair,
şanlı övladıydı bir eşqin, andın.
O köçdü dünyadan, dünya yaşayır,
gizlənpaç oyunudur –
bu da həyatın.
Oğlum, Qaraxanı unutma bir an,
nə deyim, artıqdı bu söz, bəlkə də.
Qatarla gəlmişdi Avstriyadan,
sənə həyan oldu qərib ölkədə.
Yaxşı insanlara yaxın ol, müdam,
ünvanı çaşdırma, ünvan içində.
Bəzən, mən özüm də səndən danmıram,
insan axtarmışam
insan içində.
Çağırış
Dünyanın bir tərəfi
yenə od tutub yanır.
Günəşin gəlişini
xəbər verir təbiət.
Yerlər-göylər – nə varsa,
yuxusundan oyanır.
Günəşdən səs – bir alqış! –
yaşamağa çağırış,
yaratmağa çağırış.
İnsan fəaliyyəti
Günəşlə əl-ələdi,
dəyişir təbiəti
Günəş gedənə kimi.
Yaşayır ta qədimdən
bu, bir ənənə kimi.
Abidə
Kürdəmirli bir igid
şəhid oldu davada.
Kürdəmirli bir qızın
göyə qalxdı naləsi.
Möcüzələr varıymış
sən demə, bu dünyada, –
misalmı?
Yadigarın
yadigar Abidəsi!
Həyatın bir anı
Şabrandayıq, püsələyir bala-bala,
otaqda da üşüyürdük biz az qala.
Sevinc xanım süfrə açır, çörək qoyur,
Arif təzə bəstəsinə ürək qoyur.
Əvəzi yox səsindəki məlahətin,
Haqdan gələn sərvətidi bu millətin.
Sevinc xanım sevincindən aşıb-daşır,
yerdə sular, göydə quşlar pıçıldaşır.
4 avqust, 2024
Mir Cəlal müəllimin xatirəsi
Şair, Mir Cəlalın isti nəfəsi
mənə Haqdan gələn bir ilham idi.
Mən ata görmədim, atam əvəzi
həyatda yeganə bir arxam idi.
Minnətdarlıq
Niyə Nərminə deyirəm? –
Bilirsənmi, nə deyirəm:
xeyirxahdı, rəhimlidi,
bir ömürdə neçə ildi –
kimsəsizə kömək durur,
dediyim,
bax,
elə budur!
Çıraqqala
Amil müəllimə
Sasani igidləri
qalxdı Çıraqqaladan,
Şabran qalxdı ayağa
nizə çıxdı yayından,
qalxan qalxdı ayağa!
Hünər qaldı yadigar
ulu babalarından.
Yaşa, yaşat, dedilər
bu diyarın adını.
Şərəflə həsr elədin
sən də öz həyatını.
Bir nəsil alqışladı
nəsillərin adıyla.
İnsan qalxır, ucalır
adıyla, soyadıyla.
Amil, – deyə sevildin
el-obanın yanında.
Qədim Çıraqqalanın
ən yeni ünvanında.
İllər, talelər
Görkəmli alim, tədqiqatçı
Sadıq Şükürovun xatirəsi
Niyə sağlığında yad olur bizə,
görmürük o boyda bir istedadı?
Elə ki, getdilər,
çıxırlar üzə,
yüksək kürsülərdən çəkilir adı.
Niyə yuxudadı, şöhrət tanrısı,
niyə qarışdırır ağı sarıyla?
Niyə o kəslərin oğlu, ya qızı
xəlvətdə fəxr edir,
Atalarıyla?!
Sadıq Şükürovu xatırlayıram,
təmiz insan idi, alim adıyla.
Onun sinəsində qaynar bir ilham,
daim
məşğuluydu tədqiqatıyla.
Elə ki, deyirdi Nərimanovdan,
pərəstiş edirdi o böyük ada.
Bəlkə, alovlanıb yanırdı, inan,
Nuru Paşanı da,
hallandıranda.
İllər var, səsləyir bizi arxadan,
illər – təzələnir arada, ancaq.
Alim var, hörmətlə keçdim yanından,
mən qibtə elədim,
bu ada, ancaq.
Ziyarət yolu
Hörmətli sənətkar
Elşad müəllim Nağıyevə
Bakıda bir yol var, Ziyarət yolu,
orda da, bir evin bir darvazası.
Dərmanlar düzəldir bir vətən oğlu,
dilində –
daimi xeyir-duası.
“Müəllim” çağırılır ustadın adı,
unudub xeyli var o, sinif nədir.
O sevir çəməni, çiçəyi, otu,
dərsi də
otların öz dilindədir.
Evdə mavi gözlü ağ pişiyi var,
deyir: nə ev bilir, nə eşiyi var.
Lovğadı,
Şir qulaq,
sərt keşikçidi,
xüsusi xidmətdə fəxri işçidi.
Elşad – ixtiraçı bir istedaddı,
iki qız övladı, üç də nəvəsi!
Bəs onun xanımı?
Sevincdir adı,
onun eşqinədir bunun həvəsi!
O da əvəzsizdi, bu da əvəzsiz,
onda da, bunda da taleyin əli.
Burda bir ailə yaşayır səssiz,
şöhrəti ucadır,
adı – şərəfli.
Bakıda bir yol var, Ziyarət yolu,
orda da, bir evin bir darvazası.
Dərmanlar düzəldir bir vətən oğlu,
dilində –
daimi xeyir-duası.
Ağlat, sən məni ağlat
Arif Mehmandosta
(“Qaragilə… ağlama, bəsdi” mahnısına)
Bir əsrin qəm səsidi,
ya da əksinə, Arif!
Necə dözdün, yanmadın,
sən öz səsinə, Arif?!
Səsində bir od-atəş,
bir çağırış, bir üsyan,
ağlama, deyə-deyə
sən yenə ağladırsan.
Oyadırsan bizdəki,
həmən o bizi, Arif!
Göstərirsən sırada
öz yerimizi, Arif!
Araz-Kür daşır, Arif!
Ey, “Qaragilə”, heyhat!
Ağlama, bəsdi, demə,
qoy bir az yüngülləşim.
Rəhm elə ürəyimə,
ağlat, sən məni ağlat!
2024
Sədr hesabat verir
AzTV-nin birinci proqramı ilə
“Həftə verilişləri”ni dinlərkən
Sədr hesabat verir
o, Cənab Prezidentin
hər gününə, anına
tarixi bir ad verir.
Sədr hesabat verir
Əsrin qəhrəmanına,
nəydi əsrin şah sözü?
Dəmir yumruq, haqq özü!
Səngərdə qələbəmiz, –
tarixi Zəfərimiz!
Sədr sayır günləri,
ünvan verir, ad deyir.
Sədr hesabat verir:
An var – anlar içində
o da – əbədiyyətdir.
Prezident oyaq qalır, –
Vətən qalır, xalq qalır,
müqəddəs torpaq qalır.
Başımız üstə – ZAMAN! –
üçrəngli bayraq qalır.
Deyir
Sevimli sənətkarımız
Mənsum İbrahimovun ad gününə
Mənsum havalanıb oxuyur yenə,
nəfəsi bənövşə qoxuyur yenə.
Səsin ipəyini toxuyur yenə,
rəngləri yaddaşdan-yaddaşa deyir.
Hər söz, hər qafiyə, hər kəlmə yanır,
dəymə, mən yandığım bu qəmə yanır.
Yanıb kül olmuşam, külümə yanır,
çəkdiyi hər nalə sən yaşa, deyir.
Elçin, yerə qoyma əlindən tarı,
Elnurun kamanı göynədən tarı.
Qarabağ tarıdı, o Vətən tarı,
bu Ağdam deyəndə, o Şuşa deyir.
Nədir o pərdənin, o simin səsi,
duyğumun səsidi, hissimin səsi.
Allahım, nə deyir Mənsumun səsi?
Milləti qoymayın daşdaşa, deyir.
Deyin, əl saxlasın
tarixi yazan
“Zəfər dastanı” əsərinin müəllifi,
hörmətli Rahilə Soltanqızına
Qələbə yolumuz – “Zəfər yolları”,
bu yol da, o yol da bir haqdan keçir.
Səngərdə millətin gənc oğulları,
Allahım,
nə ağır sınaqdan keçir.
İtirir huşunu biri qəfildən,
birinin qolu var, qılçası yoxdu.
Qabaqda düşməndi, arxada Vətən,
çəkməyə
bir rəssam fırçası yoxdu.
Belə itiririk mərd oğulları,
qoymur ayılmağa bizi bu ovsun.
Ey düşmən cəbhəsi,
namərd yolları,
sizi yaradanın gözü kor olsun.
Deyin, tələsməsin fərman sahibi,
deyin, əl saxlasın tarixi yazan.
Ey dava axtaran,
Bir An sahibi,
sonuncu addımı atanda, dayan!
Olsun
Ağ yel, ağ yelənli sənin ağ atın:
Şimşəklər ovcunda qantarğan olsun.
Ayağın altında yer Cıdır düzü,
başının üstündə
göy qalxan olsun.
Ağ bulud çiynində bir ağ yapıncı,
əlində Babəkin misri qılıncı.
Bu yolun sonunda dördyol ayrıcı,
İrəli!
Çağıran səs arxan olsun.
Mənə demişdilər daş atma quşa,
daşa tutulubdu Daşaltı, Şuşa.
Elə zirvədən uç,
qoy o uçuşa
bütün qadağalar qadağan olsun.
Qayıt ki, yolunu gözləyir anan,
bir millət danışsın sənin adından.
Ağatlım, ağüzlüm, qarasaç oğlan,
ağsaçlı şairin
sadağan olsun.
Mən yazılı kitabam
Gülgün qağaya məktub
“İçib Poylu suyundan
şair oldun, Nəriman.
Sənə su göndərirəm,
bizim Vağzal Poyludan,
unutma,
Gülgün qağan”.
Siz şair elədiniz,
getməyin çox uzağa,
gün onda doğru, Qağa!
Ahıllar və cavanlar,
şeirimi oxuyanlar
ürəyimi qırmadı,
könülsüz çağırmadı.
Görəndə – sevindilər,
şairimiz – dedilər.
Dost-tanışın səsiydi,
kənd – Anam əvəziydi.
Dünya pəncərəsindən
hamınızı görürəm.
Mən yazılı kitabam,
özümü köçürürəm.
Bizim qızlar
Akademik Arif Paşayevin
ad gününə
“Amazonka qızları”, –
anam, ailəm mənim.
Ey Gülşənim, Aygünüm,
bir də Nailəm mənim!
Xanım-xatın Gülərim!
Ellada, Rəna, Solmaz, –
hərəsi bir əsərim,
qızıl səhifələrim!
Hələ Südabə xanım
xaricdədi xeyli var.
Səyahətə meyli var,
gəlsin danışaq, gülək,
təzə nə deyir, görək.
Lyubov Nikolayevna,
ukraynalı bir ana!
Ləhcəsi duzlu, şirin.
Göründü sənin yerin, –
Vüsalə, laləm mənim.
Nüşabə də var hələ,
daşqın şəlaləm mənim.
Ələddin – müdrik insan,
həm sayan, həm sayılan.
Elçindən də qoy deyim,
mənim gənclik illərim!
Həm şıltaqdı, həm əziz,
gah türkdü, gah ingilis.
Ofelya xanım da var,
halal bir qızdı rahat.
Gəlişi yarımştat,
görüşü yarımştat.
İşə bir xanım gəlir.
Demə, bir ştatıymış,
O, yarım-yarım gəlir.
Tehran… konservatoriya…
Orda tələbələri,
burda da şah əsəri:
“Amazonka qızları”,
qızlara hədiyyəsi, –
Mehmandost – dost nəfəsi!
Həssasdı Gülnarə xanım,
nüfuzu xeyli üzdədi,
bir gözü üstümüzdədi.
Rektorun Nümayəndəsi
Haqqın, ədalətin səsi!
Ədalət müəllimin də
“Ədalət!” – adı üstədi,
adı-soyadı üstədi!
O, Elmi Şuralarda da
Kürsüdən hesabat verir.
Rektorun hər təbəssümü
ona bir qol-qanad verir.
Tələbəm olubdu dekan,
Ayxan… Rüstəmzadə Ayxan.
O, dekan olandan bəri,
İstanbulun alimləri
Rektorun qəbulundadı,
Qardaş – qardaş yanındadı.
Bizə bu uçuş xəyalı
Töhfə verən oğul da var, –
Bir ölkənin Ağsaqqalı!
O, getdiyi haqq yol da var, –
O yol – Tanrının düz yolu,
Arifdi,
Mir Cəlal oğlu!
27 avqust 2024-cü il
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Dəniz, göy, məhəbbət
I
– Dənizi hədiyyə verirəm sənə…
Mən dedim, sən baxdın, sən gülümsədin.
Göylərin şəfəqi düşdü üzünə.
– Mən isə… göyləri verirəm, – dedin…
Ayrıldıq qəribə hədiyyələrlə,
Göylər eşqim kimi mənə əzizdir.
Ayrıldıq dənizlə, ağ ləpələrlə,
Necə aparasan? Dəniz dənizdir.
Dənizi verdim ki, sənə hədiyyə,
Gəldiyim sahilə gələsən bir də.
Məni görməyəndə o mənəm – deyə,
Mənimlə danışıb, güləsən bir də.
– Əgər görüşməsək, bizə dağ olar,
Dedim, neçə dəfə belə dedim mən.
Dəniz sahilinə qayıtmaq olar,
Göylərin sahili varmı, gedim mən?!
Düşündüm, ayrıldıq gələndən bəri,
Sən mənim eşqimə çıraq olasan.
Onunçün verdinmi mənə göyləri,
Məndən göylər qədər uzaq olasan?!
II
Mən bir dənizəm ki, eşqim səhərdir,
Səni düşünürəm, əzizim, yenə.
Mənim dalğalarım xatirələrdir,
Qoy çatsın qəlbinin
sahillərinə.
Əsl məhəbbət ki, böyük hünərdir,
Coşar ümman kimi təzə arzular.
Mənim dalğalarım
xatirələrdir,
Orda tufan da var, burulğan da var.
Dənizəm, eşqimdən qaçmaq hədərdir,
Mən ki, adlayıram çölü, çəməni.
Mənim dalğalarım,
xatirələrdir,
Gecə də, gündüz də tapacaq səni.
III
İstəsən yuxuna gələrəm sənin,
gələrəm dəniz kimi.
Üzünə incilər çilərəm sənin,
çilərəm dəniz kimi.
Yoluna şəfəqlər səpərəm hərdən
səpərəm dəniz kimi.
İstəsən üzündən öpərəm hərdən,
öpərəm dəniz kimi.
Adını qəlbinin sahillərinə
yazaram dəniz kimi,
“Sevirəm” söyləsən bir axşam mənə,
Susaram dəniz kimi,
Susaram dəniz kimi.
IV
Dünyada sakitlik aramadım mən,
Günəş kimi parla,
səhər kimi gəl.
Göylərtək yuxuma gəlmək istəsən,
Sən aylı, ulduzlu göylər kimi gəl.
Adla qucağından gur tufanların,
Mən baxım axşamdan səhərə kimi.
Adla ağ yoluyla kəhkaşanların,
Parlasın hər ulduz xatirə kimi.
Gəl, qış gecəsində,
yaz səhərində,
Dənizi göylərdən ayırmaq olmaz!
Sonsuz kainatın üfüqlərində,
Sən görüş vaxtını şimşəklərlə yaz!
Mən gərək nəğmətək səni dinləyəm,
Sən mənim eşqimlə, ürəyimləsən.
Nə qədər göylər var, mən səninləyəm,
Nə qədər dəniz var, sən mənimləsən.
İkilikdə
Gəl bölək dünyanı ikilikdə biz
Dərə mənə düşsün
Dağı sən götür.
Qalsın yer üzündə qoşa izimiz
Qara mənə düşsün
Ağı sən götür.
İlin evladıyıq yayla qış kimi
Fəsillər yaşasın yanaşı məndə
Birgə bir yerdəyik gözlə qaş kimi
Gözlər səndə qalsın
Göz yaşı məndə.
Gündüzü, gecəni əziz saxlayaq
Günəş sənə düşsün
Ay mənə qalsın
Coşğun sellər kimi birgə çağlayaq
Dəniz sənin olsun çay mənə qalsın.
Bizik bu dünyadan sənilə şərik
Bizsiz nə qış gülər, nədə ki bahar
Həyatda hər şeyi bölə bilərik
Amma bölünməyən:
Bir sevgimiz var…
Ay ürək
Yaralar qövr edir təzədən ürək,
Niyə könül verdin ona sən ürək,
O səni sevmədi, sən niyə sevdin!
Səni sevməyəni sən niyə sevdin!
Eşqinə mən qurban gedim ay ürək,
Dedim, neçə dəfə dedim ay ürək,
Sevməyir o səni, niyə sevirsən,
Səni sevməyəni niyə sevirsən,
Sözümə baxmadın, indi yan ürək,
Yan ey mənim tək peşman ürək,
Sevmirdi o səni, niyə sevirdin!
Səni sevməyəni niyə sevirdin!..
İstə
Öz məğrur eşqimdə təmənnasızam,
Bir damla istəsəm,
Bir ümman istə.
Mən ki, bir dünyalıq boranam, yazam,
Bircə gül istəsəm,
Gülüstan istə.
Mənə ulduz boyda işıq ver desəm,
Sən məndən
Günəşli asiman istə.
Haçan bir saatlıq görüş istəsəm,
Sən bütün ömrümü,
Ərmağan istə.
Söylə, bəs hardaydın?
Sən gəldin,
Zülmətdən gün çıxdı birdən,
Nə qədər ecazkar göründü cahan?
Səni gözləmişdim ömrüm boyu mən,
Söylə, bəs hardaydın sən bu vaxtacan?
Keçib göy dərəni,
yaşıl çəməni,
Elə yaxın gəldin, elə uzaqdan!
Bəlkə min il əvvəl görmüşdüm səni,
Sərin su içəndə sən buz bulaqdan!
Elə bil üzləşdim
ilahi sirlə,
Bu nə möcüzədir, bu nə heyrətdir?!
Məhəbbət ölçülmür illə, əsrlə,
Məhəbbət ölçüsü əbədiyyətdir.
Zöhrə ulduzutək
yanıb obaşdan,
Üfüqlər aşırdın xəyallarımda.
Sən hələ dünyaya göz açmamışdan,
Küsüb-barışırdın xəyallarımda.
Sən gəldin ömrümün
qarlı qışında,
Ruhumda ehtiras, ürəyimdə qəm.
Cənnət qapısının elçi daşında,
Hazırdım min il də səni gözləyəm.
O nəydi?
Zülmətdən gün çıxdı birdən,
Nə qədər ecazkar göründü cahan!
Səni axtarırdım ömrüm boyu mən,
Söylə bəs hardaydın sən bu vaxtacan?
Şeir mənim üçün
bir kainatdır
Şeir mənim üçün bir kainatdır,
Onun ulduzları, Günəşləri var.
Şeir mənim üçün sirli həyatdır,
Onun öz sevinci, öz kədəri var.
Şeir də yaşayır öz baharıyla,
Ona yol da verir sonsuz asiman.
O keçir təbii addımlarıyla,
Süni peyklərin aşdığı yoldan.
Keçir addım-addım kənddən, şəhərdən,
Ulduzlar üstünün naxışı kimi.
O keçir başına yağsa da hərdən,
Tənqidlər meteor yağışı kimi.
Sözüm də gücünü ellərdən alıb,
Qoy uçsun göylərə, o, birnəfəsə.
Qalın qatlardakı yanan peyk olub,
Nə qəm, neçə şeirim geri dönməsə.
Nə qədər qol-qanad, açsa da ilham,
Mən ana torpağın sinəsindəyəm.
Nə qədər göylərə uçsa da ilham,
Mən yerin cazibə qüvvəsindəyəm.
Yenə düşüncələr aparır məni,
Deyirəm: susmaram boran-qar olsun.
Gəzirəm sevdiyim ana Vətəni,
Misralar gəzirəm, misralar olsun.
Şeirə vurulduğum, de, aymı, ilmi?
Qəlbim arzularda, diləklərdədir.
Ən böyük kainat sənət deyilmi,
Sənət kainatı ürəklərdədir.
Hər kəs xoşbəxt olar öz diyarında,
Əzizdir əzəldən öz yerim dedim.
Kaş xalq ürəyinin fəzalarında,
Dünyalar dolaşa bir şeirim dedim.
Baxıram göylərə qəlbimdə şeir,
Ulduzlar uzaqdan göz vurur mənə.
Kainat sirrini açsa da bir-bir,
Sənət kainatı sirlidir yenə.
Bəli, şeir mənə bir kainatdır,
Sözlü, soraqlıdır bir kitab kimi.
Bəli, şeir mənə sirli həyatdır,
Açsam da, bağlıdır bir kitab kimi.
Qadınsız ev
Çiyinlərdə yerin-göyün qəmidir,
Ah çəkirsən asimana yetişir.
Qadınsız ev –
tufandakı gəmidir,
O nə batır, nə limana yetişir.
Ağır dərdlər faciənin gücüdür,
Nə sevinib, nə də gülə bilirsən.
Qadınsız ev –
xəstəxana küncüdür,
Nə dirilir, nə də ölə bilirsən.
Fəlakətdə neçə-neçə sirr yatır,
Səni yıxır, polad kimi o sınmır.
Qadınsız ev –
günəşsiz bir dünyadır,
Nə od yansa, qızınmır ki, qızınmır.
Sən bir quşsan, ruhun sınmış qanaddır,
Heç baxma ki, külək sərin, meh ilıq…
Qadınsız ev –
ulduzsuz kainatdır,
Həmdəmindir sükut ilə qaranlıq.
Ey kişilər!
Sevginizi əzizləyin cahanda,
Qadınlığın sədaqətdir ilk adı.
Vay o gündən –
ömrün axır anında,
Gözünüzü qapayan da olmadı!
Şəklinə baxıram
Mərhum ömür yoldaşım
Gülarə üçün
Sən getdin cahanın
Dərdli çağında.
Bir çaya döndüm ki, sısqa axıram.
…Sənsiz bir otağın tənhalığında
Şəklinə baxıram…
Yenə baxıram.
Əsir pəncərədən
Yel incə-incə,
Sanki isti nəfəs üzümə dəyir.
– Gecən xeyrə qalsın – söylərəm gecə,
Səhər də söylərəm: sabahın xeyir!
Ürəyim narahat,
Qulağım səsdə
Dövrün haqsızlığı titrədir məni.
Çevrilib mələyə başımın üstdə,
Ruhun gecə-gündüz hifz edir məni.
Axı, səninlədir hər anım mənim,
Sən mənim nisgilim, pərişanımsan.
Gündüz şəkillərdə susanım mənim,
Gecə yuxularda danışanımsan;
– Ay Nəbi, özündən muğayat ol sən,
Bil, daha dünənki cavan deyilsən.
– Əlbəttə, mən səni itirən gündən,
Həyatım dəyişdi tamam kökündən.
Qar əskik olmayır doğma dağımdan
Bir gündə asılıb hər ayağımdan.
Bəzən yersiz düşdük haya, haraya,
Axı pis də gedir, yaxşı da qalmır.
Sən məni qısqandın bütün dünyaya,
İndi dünya məni heç saya salmır.
Tanrım bağışlasın,
Günah varsa da,
Günah xoşbəxtlikdən pay alan deyil.
– Gənclik günahları yuyularsa da,
Qocalıq günahı yuyulan deyil!
Gec duydum həyatın
Mən sirlərini,
Zaman pərişandır, ömür pərişan.
Mən öz günahımın zəncirlərini
Çoxdan parçalayıb, çoxdan qırmışam.
Səni yana-yana səsləyirəm ki,
Eşitsin sözümü sevdiyim mələk.
Dünyada o günü gözləyirəm ki,
Gülarə adında nəvəm gələcək.
Şəklinə baxıram,
Baxıram yenə,
Sanıram çiynimə yumşaq əl dəyir.
– Gecən xeyrə qalsın – deyirəm sənə
Səhər deyəcəyəm:
– Sabahın xeyir!
Dərələr
Çinarlar qatar-qatar,
Qalxıb zirvəyə çatar
Dağa qısılıb yatar
Mışıl-mışıl dərələr,
Yaşıl-yaşıl dərələr.
Sizlərə vurğunam mən,
Bəzəyiniz şəfəqdən
Günəş çıxar üfüqdən
Ovuc-ovuc zər ələr,
Dərələr, ay dərələr.
Sevdiyiniz ağaclar
Küknarmıdır, şammıdır?!
Sizdən qalxan dumanlar
Dağlara salammıdır?
Quş kimi üstünüzdən
Qanad çalım, dərələr!
Şamlıqda bir axşamlıq
Qonaq qalım, dərələr!
Əgər ki, yıxılsam çinar göstərin,
Mən ona söykənib arana baxım.
Gözlərim görməsə Göygölü verin,
Mən onun gözüylə cahana baxım.
Hər yerdə, həmişə
Sənsən gümanım,
Canım-gözüm mənim,
Azərbaycanım!
Sən günəş, mən isə bir zərrə kimi
Diriykən oğlunam, ölsəm torpağın.
Sən ki, döyündürdün mənim qəlbimi,
Sən uca çinarsan, mənsə yarpağın.
Mənəm sənin özün,
Ey eşqim, canım,
Sənsən özüm mənim,
Azərbaycanım!
Sizlərdən yollar keçər,
Siz yaxşı ki, varsınız,
dərələr, ay dərələr.
Zirvələrə açılan
Geniş qapılarsınız,
dərələr, ay dərələr.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə (AYB) üzv olmaq istəyən yaradıcı şəxslərin nəzərinə çatdırırıq ki, 2025-ci il fevral ayının 5-dən fevral ayının 20-ə qədər üzvlük üçün tələb olunan aşağıdakı sənədləri AYB Qəbul komissiyasına təqdim edə bilərlər:
– Geniş tərcümeyi-hal (yaradıcı məqamlar ətraflı göstərilməklə);
– Çap olunmuş kitablar (hərəsindən 1 nüsxə);
– Mətbu nəşrləri də göstərilməklə çap olunmuş əsərlərin ümumi siyahısı;
– AYB üzvü olan 3 nüfuzlu ədibin zəmanəti (bildiririk ki, zəımanət verən
şəxslər AYB aparatında işləməməli, AYB-nin ictimai statuslu şuralarında və Qəbul Komissiyasında təmsil edilməməli, eyni zamanda 10 ildən artıq AYB üzvü olmalı, il ərzində üç nəfərdən artıq yazara zəmanət verməməlidirlər);
– Üzvlüyə qəbulla bağlı ərizə;
– AYB üzvünün qeydiyyat vərəqəsi;
– Şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti;
– 3×4 ölçüdə 4 ədəd rəngli fotoşəkil;
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv olmaq istəyən şəxslər, əgər nəsrlə
məşğuldurlarsa, minimum 15 çap vərəqi, əgər poeziya ilə məşğuldurlarsa, minimum 5 müəllif vərəqi həcmində mətni əhatə edən nəşr edilmiş kitablarını təqdim etməlidirlər. Dramaturqlar və nəsr tərcüməçiləri də minimum 15 çap vərəqi çap olunmuş mətnlərini, kitablarını təqdim etməli, yaxud Birliyin mətbu orqanlarında çap olunmuş, dövlət teatrlarında tamaşaya qoyulmuş əsərlərini (mətn və ya kserokopiya şəklində) təqdim etməlidirlər.
Bildiririk ki, 30 yaşa qədər gənclər qəbul üçün 2 zəmanət təqdim edə bilərlər.
Eyni zamanda, bölgələrdə yaşayan və üzv olmaq istəyən şəxslərin üzvlüyü üçün AYB-ni müvafiq filial və bölmələrindən təqdimatın olması vacibdir.
AYB nəşrlərində əsərləri çap olunan şəxslərə qəbul zamanı üstünlük veriləcəkdir.
AYB üzvünün qeydiyyat vərəqəsi və ərizə forması Qəbul komissiyasından götürülməli, yaxud sənədlər təqdim edilən zaman doldurulmalıdır.
Təqdim edilən sənədlərə sıra sayına müvafiq olaraq növbəti ilin qəbul tarixinə qədərki müddətdə (18 ay ərzində baxılacaq) və son qərar müraciət etmiş şəxslərə bildiriləcəkdir.
Komissiya üzvlərinin rəyi müraciət edən şəxslərə təqdim edilmir.
Təqdim edilən sənədlər və kitablar geri qaytarılmır.
Mənfi rəy alacaq şəxslərin sənədlərinə növbəti iki il ərzində yeni kitabları və publikasiyalar olmadığı təqdirdə təkrar baxıla bilməz.
Əlavə məlumat almaq istəyən şəxslər (+99412)493-74-81 telefonuna zəng edə, Qəbul komissiyasının katibi Məlahət Qənbərova ilə əlaqə saxlaya bilərlər.
Qəbul komissiyası
Mənbə: http://azyb.az
Dədə Ələsgər Ocağı İctimai Birliyi, türk dünyasının böyük saz və söz ustadı, haqq aşığı Dədə Ələsgər adını yaşatmaq və gələcək nəsillərə çatdırmaq məqsədi ilə yeni kitab nəşr etdirəcəkdir. Kitabda Dədə Ələsgərin həyat və yaradıcılığına həsr olunan şeirlər nəşr ediləcəkdir.
Sizi haqq aşığı Dədə Ələsgərə ithaf etdiyiniz şeirlərinizi bizimlə bölüşməyə dəvət edirik. Seçilmiş şeirlər “Dədə Ələsgər ədəbi məclisində” paylaşılacaq və Dədə Ələsgərə ithaf olunan şeirlərdən ibarət kitabda çap olunacaqdır.
Təqdim ediləcək şeirlər üçün tələblər:
– Şeirlər haqq aşığı Dədə Ələsgərə həsr olunmalı;
– Şəkiliniz (3×4);
– Özünüz haqqında qısa məlumat;
Qeyd: Həm Azərbaycan, həm də xaricdə yaşayan müəlliflərin əsərləri qəbul olunur.
Şeir və məlumatlarınızı, dede.elesger.ocagi@mail.ru
-elektron ünvanına göndərə bilərsiniz.
Diqqət:
Əlaqə telefonu: 051-556-36-62
Mənbə: http://azyb.az
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “İlin gənci” müfakatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru
Qırx beş yaşlı bir kişi üçün həyatının bu günə qədərki düzənini pozmaq elə də asan deyildi. Qohum-qonşuların, hətta, yaşı yetmişi çoxdan keçmiş anamın belə evlilik haqda danışıqları bu səbəbdən beynimin bir küncündə hər gün eşidəcəyim avtomobil siqnalı kimi adiləşmişdi. Mən bu yaşa qədər özümə qəhvə dəmləməyə, pencəyimin düymələrini bərkitməyə, köynəyimin boynunu sulu dəsmal qoyaraq ütüləməyə elə alışmışdım ki, bütün bunları kiminsə edəcəyini ağlıma da gətirmək istəmirdim. Aradabir güzgüdə saçlarımın arasında süd rəngi gözümə dəysə də gülümsəyirdim. Xəyalə Sevilin kitabındakı kimi özümü təsəlli edirdim: “Saçlarıma ay qonub”. Özün-özünü təsəlli edib gülümsəyincə içindəki hisslərin adı olmur. Bəzən düşünürəm də, elə yaxşı ki, bu hisslərin adı olmur. Yoxsa, öz gözümdən bir çılğın yalançı kimi düşərdim.
Hə, deyirdim axı, evlilik mənimçün çoxdan getmişdi. Bu gediş bileti əlimdə yanan qatarın gedişi qədər təəssüf doğurucu deyildi, durnaların payız yaxınlaşınca isti ölkələrə qayıtması kimi adi idi. Çox adi. Lakin, adiliyi yox etmək üçün həyat mənimlə şərt kəsmişdi. Bu şərtin nə vaxtsa qarşıma qoyulacağı, məni sehr dükanına göndərəcəyini bilirdim. Qəsdən gecikirdim. Sevmədiyin bir qadının sevdiyin rəngdə manto geyinməsini görüb ona görüş təyin etmək kimi idi evliliklə üzləşməyə hazırlaşmağım. Lakin, bir gün ikicə kəlmə söz məni masaya oturmağa və bütün kartlarımı açaraq sonuncu inadımdan da keçməyə vadar elədi.
Onda qış gəlmişdi. Dovşan ovu barədə sənədli filmə baxandan sonra həvəslənib uzaq kənddə yaşayan qohumlarımızgilə gedib çıxmışdım. Kəndə axşamüstü çatmışdım. Qonaq getdiyim ailə yaşı otuzu təzəcə keçmiş olan gənc bir ata, saçlarını çəhrayı kəlağayıda gizləyən gənc ana və üç yaşlı bir oğlan uşağındn ibarət idi. Şəhərin dolanbac küçələrinin riyakarlığından uzaq bu kənd məsumluğu məndə kövrəklik də yaratmışdı. Arada düşünmüşdüm ki, bəlkə yaşım əlliyə az qalıb deyə belə ürəyiyuxa olmuşam?!
Kasıbyana süfrədə şəhərdə birini bəyənib yediyim, o birinə mız qoyduğum şirniyyatlardan heç biri yox idi. Şüşə qənd qabının qapağının bir tərəfi çatlamışdı. İçindəki bir ovuc qənd şüşə qabın içərisində üst-üstə yığılmış oyuncaq kublara bənzəyirdi. Bilmirəm, niyə onda bu qəndqabına belə çox fikir vermişdim. Yəqin, bu da Tanrı tərəfindən verilən bir işarət idi. Biz insanların hər birini sevgiylə yaradan Tanrı bizə hər şeyi anladır. Lakin, biz bunu görməzdən gəliriksə, bir şanssızlıqla üzləşincə, niyə özümüzü yox da, Tanrını günahlandırırıq?!
Gecəni bu fikirlərlə yatmışdım. Tanrı və onun bizə göndərdiyi işarətlərin həyatımıza təsiri, əslində, həyatın nədən ibarət olduğu barədə o qədər düşünmüşdüm ki, saat neçədə yatdığım yadımda deyildi. Oyananda ilk baxdığım saat oldu. Günortaya yaxınlaşırdı. Axşamın qaranlığında o qədər fikir verməsəm də, indi qış günəşinin gözqamaşdırıcı parıltısını mənə ötürən pəncərənin o üzündə kiçik bir aynabəndin olduğunu gördüm. Başımı qaldırıb eşiyə baxmaq istəyirdim ki, eşitdiyim sözlər məni çarəsizcə yerimdə donmağa məcbur etdi. Uşaq anasına deyirdi:
-Ana, qonağın qəndinin biyi yeyə düsüb.
Donmuşdum… Çarəsizdim… Necə yəni, qonağın qəndi? Axı, bu evdə başqa şirniyyat yoxdur? Üç yaşlı uşaqlar isə qəndi xart-xartla yeməyi sevirlər. Bəs, bu eşitdiyim? Düşündüyümü özümə təsdiqləmək istəməsəm də yavaşca pəncərədən aynabəndə boylandım. Ananın əlinə şüşə qəndqabı vardı. Uşaq kiçik ovcundakı bir dənə qəndi qaldırıb anasına uzatmışdı. Ananın gözlərində qürurqarışıq təəssüf vardı. Və ikisi birdən; qürur və təəssüf iki gilə göz yaşına da qalib gəlmiş, onları ananın dumduru bəbəklərindən yanağına qovmağı bacarmışdılar.
Dovşan ovu həvəsimi öz tariximin bir səhifəsinə yazıb həmin gün o kənddən ayrılmış, evlənməyə qərar vermişdim. Mən də üç yaşlı oğlumun həyatın yoxluq və varlıq işvəsini anlamasını istəyirdim.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(15.10.2024)
Adıma Urmu derlər,
Suyum göyə çəkilib…
Göllüyüm qeyb olsa da,
Yenə quru göllərin ən gözəli özüməm.
Türküstan talesizi
Aralın bacısıyam;
O daha tez qurudu –
Məhşərə hazırlaşır
atamqızı, elə bil…
Ən uzaq yaddaşımdan süzülüb gələnləri
danışım, qoy qalmasın –
Min illər öncəydi – biz ayrılanda
Aral sağ əlini çəkdi başıma
Başıma gələnə bax –
Min illər sonradı
indi biz ikimiz də quruyuruq,
quruyuruq…
Nə mənim Acıçayım,
nə də bacım Aralın
Ceyhun ilə Seyhunu
su daşımır dağlardan…
Xəzərə də əl çatmır…
Araz boynuburuqdu…
Aralın da mənimtək
gəmiləri pas atır…
Tanrının işinə bax –
Duzlu su çürütməyən gəmilər indi bir-bir
susuzluqdan qəhr olur…
Elə bil dil bilirlər,
Elə bil göl bilirlər…
Göl vardımı bizimtək?..
Siz, ey zalim göllərin ən zalim gəmiləri,
Sirdaşınız kim olsun?..
Kölgənizə yığışıb
əsnək vurur dəvələr.
Balıqlar üzüşərdi böyrünüzdə ilmüdam,
Bəlkə mən bilməyirəm,
Balıqlar dəvə olub?
Bircə onu bilirəm
dəvələr balıq olmaz…
Qanadsızdı dəvələr,
Dəvələr dözümlüdü.
Dözəcəklər, dözəcəklər,
Bizim
son qətrəmiz də quruyan gün –
baxarsız,
Qanad çıxaracaqdır
Kölgədəki dəvələr.
İnanın, düz sözümdü…
Xəzərə əlim çatmır…
24.07.2024
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Qarabağ Bürosunun Rəhbəri
Nemət Tahir, “Ədəbiyyat və incəsənət” (Qarabağ bölməsi)
Bəzən nəsr, bəzən publisistika, amma mütləq ki bəzən də şeir. Mühacir şair
Almaz İldırımın “Məlum bir zamanda, məhkum bir eldə. Allahım nə üçün şair doğuldum?”-şerinə cavab yazmışam bu şeiri…
Ümid edirəm ki, bəyənərsiniz.
“Xalq düşməni” deyib təqib etdilər
Nələr çəkmədi ki, bəlalı başı?
Dərdini söylədi Araza, Kürə
Xəzərə yetişdi qanlı göz yaşı
Dedi “dəfn edərsiz üzü vətənə”
Onun Kəbəsiydi hər vətən daşı
Adıtək ruhu da qalxdı göylərə
Qürbətdə gömdülər bir Vətəndaşı
O Yanvar gecesi qan dənizində
Əliyalın xalqımla birgə boğuldum
Arxalı köpəklər cumdu elimə
Mən də sənin kimi yurddan qovuldum
Şəhidlər can verib aldı hüriyyət
Onların ruhutək mən azad oldum
Azad məmləkətdə, azad bir eldə
Allahım, nə yaxşı şair doğuldum!!!
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(22.08.2024)
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
…Sonra gördüm, hər şey bəsit,
Bu dünyada hər şey adi.
Sonra gördüm, sevmək elə
Yaşamağa bəhanədi.
Hər gün göyün üzünə
Pıçıldadım adını ki,
Allah qəbul eyləsin.
Həmişə yarım qalanım,
Nə yoxumdun, nə bəsim.
Bu içim, bu çölüm,- dedim,
Ürəyinə yatırsa,
Sev, sevə bildikcə məni,
Nəyə gücün çatırsa…
Ayrılıq ən orta həddi,
Nə ölümdü, nə yaşam.
Qəfil yadıma düşdün,
Boylandım ürəyimə,
Gördüm, bağışlamışam.
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri
Məni də həvəsdən salırlar hərdən,
Özümü yetərsiz hiss eləyirəm.
Elə oxuyurlar, tələsik, üzdən,
Bilmirlər heç nədən bəhs eləyirəm.
Necəydi? Nə oldu? Bu arallıqda
Nələrdən keçmişəm, nəyim qalıbdı?
Hər şeyi dəyişə bilmişəm bəlkə,
Dəyişməyən bir ürəyim qalıbdı.
Susub gizlənmişəm dilimin altda,
Başıma vurmuşam neçə qaxıncı…
Ağrının ən uca zirvələrinə
Tək sənin adını ürəyim sancır.
Sevgidən danışdım, eşqdən danışdım,
Bir dəfə dodağım, dilim olmadın,
Batdı tikanların barmaqlarıma,
Su verdim, böyüyüb gülüm olmadın…
Bəli, günahkaram, sevmişdim səni,
Qürurun sevgimdən böyükmüş yəni,
Saldın vətənimdən didərgin məni,
Nə obam, nə də ki elim olmadın…
Bütün dərdlərinə şərik, tən oldum,
Qar yağan dağına gələn çən oldum,
Məhəbbət odunda yanan mən oldum,
Sən mənim bir zərrəm, külüm olmadın…
Bilirəm, gecələr sən də yatmadın,
Lap deyək, sevgimi ucuz satmadın,
Nə mənim ömrümə ömür qatmadın,
Nə də qəfil gələn ölüm olmadın…
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “İlin gənci” müfakatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru
Hərdən yuxum sürgün olur,
Üz tutur sənin qoynuna.
Gah da qəfil yolu düşür,
“Səninlə mənim toyuma”.
Yeyir, içir, sağlıq deyir,
Utanmayıb oynayır da.
Hamını özütək bilir,
“Sən”li, “mən”li bu dünyada.
Eh…bezdirir çoxunu,
Arzumu gizləməliyəm.
İnsaf et, qaytar yuxumu,
Səhər işə getməliyəm.
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı Namiq Hacıheydərlinin şeirlərini təqdim edir. Bu dəfəki şeirlərin leytmotivi sevgidir, insanın təbiət və ilahi qüvvələr barədə düşüncələridir. Namiq Hacıheydərli bacarıqla qəzəl də yazır, onun bir qəzəli də sizlərin diqqətinizə çatdırılacaq.
SƏN…
Sən eşqin bağında bitən çiçəksən,
Eşq ilə yanmayan dərməsin səni.
Qaranlıq ürəkli, donuq baxışlı,
Sevgidən uzaq göz görməsin səni.
Adını çəkməsin; adını çəkən,
Adında bal kimi dadı duymasa;
Gəzməsin bu qutsal torpağın üstə,
Özünü ən mutlu bəndə saymasa.
Cismiylə yerləri nura bələyib,
Mələklə göylərdə yaşıyanımsan.
Türküstan çölünün, Tanrı dağının
Ətrini ruhunda daşıyanımsan.
DEDİ
Əllərimdən tutmasan,
Bu yollarda azaram.
Dedim: qoyma darıxım,
Dedi: tez-tez yazaram.
Dedim: incitsəm səni,
əfv edərmisən məni?!
Dedi: acı kəlməni
mən yaxşıya yozaram.
Dedim: qoyma baş qatam,
Kədər gölündə batam…
Dedi: sənə üz tutan
Dərdə quyu qazaram…
Ah çəkdim yana-yana;
“Mən atayam, sən ana…”
Dedi: hər şey bir yana,
Taleyimi pozaram.
Dedim: dərd oldum sənə…
Dedi: eşqsiz yaşam nə?
Ya yurd ollam eşqinə,
Ya da sənə məzaram.
OLAR
Ömrü yellərə vermək
Aqillərə ar olar.
Bir mürşid yanılarsa,
Min-min mürid xar olar.
Könüllərdə qalanlar;
Dünyada iz salanlar.
Var ikən yox olanlar,
Yoxkən necə var olar?!
Ulus, yurd nədi bilməz,
Canda varsa yad nəfəs.
Özgədən süd əmən kəs
Özgələrə yar olar.
Bədbəxt kimdi; yol əyən,
Qazancını yeməyən.
Haqqı görüb deməyən
Kor olar, həm kar olar.
(Söz demə almayana,
Tanrıdan dolmayana).
Könlü tox olmayana
Geniş yer də dar olar.
Yox! – deyib batma yasa,
Var! – söylə – var, hardasa;
Üç-beş yaxşı olmasa,
Yaşamaq çox zor olar.
BƏYAN
Külli aləm zülmət idi, biz o zaman gündüz idik,
Bir nöqtəykən bütün varlıq, min illərdi doqquz idik.
O biz idik, Mudan çıxıb işıq yaydıq planetə,
Şumer, Misir, həm Babildə çözülməyən möcüz idik.
Oxuyub səcdə etdiyin ayələri nazil edən,
4 kitabda peyğəmbərə “biz” deyənlər həm biz idik.
“Var ol!” dedik, oldu aləm, bir nöqtədən doğdu nə var,
Əzəldən öncə var olan, sondan sonra ölməz idik.
Söyləyən biz, söylədən biz, endirən, həm enən bizdik,
Sina dağa gələn mələk, söz sahibi, həm söz idik.
İbrahimdik, Yusif, Musa, Məhəmmədlə İsa olduq,
Sulara hökm edən qüdrət, həm yol verən dəniz idik.
Bizə dindən bəhs eyləmə, biz endirdik o dinləri,
Biz “sühuf”u yazanlarıq, öncə “lövhi-məhfuz” idik.
Əski yunanda Zevs olduq, misirlilər Amon dedi,
Bir tərəfdə Yahovaydıq, Zərdüşt üçün Hörmüz idik.
Namiqə biz pıçıldadıq, özü yazdı söyləməyin,
İnsan oğlu özü yoxdu, Özü bizik, biz Öz idik…
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.03.2024)
“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı Fərqanə Səfərlinin yeni şeirləri ilə tanışlığı davam etdirir. Bu gün oxuculara gənc müəllifin 3 şeirini təqdim edəcəyik.
CƏZALI QƏZA
Ömrümü qoymuşam atın belinə,
Yüyənini tuta bilmirəm
Amma.
Çalışıram ayaq-ayağa verim,
Nə edirəm, çata bilmirəm
Amma…
Bu at keçib zamanımın üstündən –
Həm yorğası,
Həm dördnalı cəzadı.
Hərdən dizləri üstə dincəlməyi,
Yatmış arzularım üçün qəzadı…
Bu qəzamla hüzuruna gəlmişəm,
Ey Allahım, babalımı de,
Bilim.
Mən qulunam, bəlkə tərsə dönmüşəm –
Tərs haramdı,
Halalımı de, bilim.
GUYA Kİ…
Bismillahla keçib arxın üstündən
Ağırlığı suya atdıq
Guya ki.
Yağışa küləyin göz yaşı deyib
Ah-vayına çətir tutduq
Guya ki…
Bir gün ölüm mələk üzlə gələcək,
Qorxu çəkdik sabahadək
Guya ki?
Yorğan tapıb uzatdıq savabların
Ayaqların günahadək
Guya ki…
GERÇƏK ADAMLAR
Biz gerçək adamlarıq:
Hərə bir cür anlayır
Dünyanın qərib üzün –
Fitvasına bağlayıb
Gecəsin, həm gündüzün.
Biz gerçək adamlarıq:
Həqiqətdən güc aldıq,
Yalanla yoğrulmadıq-
Dünyanın daş yerinə
Boş yerə doğulmadıq.
Biz gerçək adamlarıq:
Nəfsimizin halına
Haqqımızla yanırıq –
Bircə addım geridə
Səbirlə dayanırıq.
Biz gerçək adamlarıq:
Gülümüzdə arılar
Şəfqətini anlayır –
Bal yığa bilməyəndə
Pətəyini danlayır.
Biz gerçək adamlarıq:
Saatımız köklənib
Həqiqətin vaxtına –
Yovşan kök üstə bitir
Hər yoncanın baxtına.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(01.03.2024)