Yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsi, Azərbaycanlı yazıçı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru Xanım Anelanın “Fərəh və Əlcəfin Yumuş” adlı yeni kitabı nəşrə hazırlanır.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.
Yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru Xanım Anelanın “Piçıltı” (nağıllar) adlı yeni kitabl nəşrə hazırlanır.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının BAKI Bürosunun Rəhbəri
Melanxoliya
Uzundur əcəlin əlləri, bil ki,
Yapışar yaxandan qəfil bir gecə.
Ölüm qeyri-adi durum deyil ki,
Yaşamaq ölümdən qəlizdi, məncə.
Çayım soyuduqca nəfəsin kimi,
Otağın küncləri üşüyür axşam.
Nə vaxtsa ən doğma bir kəsim kimi
Sənin xatirinə şeir yazmışam.
Yazıb oxumuşam və ağlamışam,
İçimdə, çölümdə eyni fəsildir.
Ha çıxıb bölmüşəm, ha toplamışam,
Bir yerim yenə də səndən kəsirdir.
Uzundur əcəlin əlləri, uzun,
Bir ani zamanda qərib kəs kimi
Qapının ağzında dayanar, quzum,
Dünyada qoyduğun son nəfəs kimi…
Hələ də bilmirəm nə idi həyat,
Çarpışıb vuruşdum ziyadan ötə.
Bir kimsə — sən daxil — etmədi rahat
Ruhumu, qəlbimi duadan ötə.
Görən, eşitdimi Tanrı səsimi,
Görən, Tanrı gözü məni gördümü?
Hərdən qum saatı sanıb özümü,
Tükətdim bir heçə insan ömrümü…
* * *
Mənim ürəyimdən yağır bu yağış,
Mənim ürəyimdə qara buludsan.
Bəxtimə calanan ən ağır qarğış
Sən idin — hayana yolunu tutsan.
Bilməz içimdəki çiskinin, sisin,
Üşüdən tərəfin tanımaz kədər.
Daha bir araya gətirməz bizi,
Bizi bir arada yaşadan illər.
Bir an saçlarımda qərar tutmamış,
Özgənin saçında sığal yeridi,
Mənim ürəyimdən yağır bu yağış,
Bəlkə də hiss edir əllərin indi…
Dünənlə bu günün arasındayam,
Ən şirin yuxuymuş acı aldanış.
Harda ayrıldıqsa, elə ordayam —
Mənim ürəyimdən yağır bu yağış…
Yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsi, “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının GƏNCƏ Bürosunun Rəhbəri Xəyalə Sevilin “İmza: Xəyalə Sevil” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb.
Kitabın redaktoru Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanda ATATÜRK Mərkəzinin şöbə müdiri, şair-publisist Əkbər Qoşalıdır.
Kitab müəllifin oxucularla sayca altıncı görüşüdür. Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.
Sumqayıtda Şərqi Zəngəzur Regional Mədəniyyət İdarəsi tabeli Qubadlı rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə görkəmli şair, ədəbiyyatşünas, dramaturq, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, akademik, həqiqət və ədalət carçısı Bəxtiyar Vahabzadənin 100 illik yubileyi ilə əlaqədar “Sözün Bəxtiyarı” adlı dəyirmi masa keçirilmişdir.
Öncə vətən torpaqları uğrunda canlarını fəda etmiş şəhidlərimizin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, Azərbaycan Dövlət Himni səsləndirildi. Sonra Bəxtiyar Vahabzadə haqqında hazırlanmış video-çarx nümayiş olundu.
“Dəyirmi masa”nın fəxri qonağı, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri, respublikanın Əməkdar jurnalisti, tanınmış şair-publisist, ədəbiyyatşünas Rafiq Oday Bəxtiyar Vahabzadənin həyat və yaradıcılığı haqqında geniş və əhatəli çıxış etdi, ustad şairlə bağlı xatirələrini danışdı. Sonra məruzə ətrafında çıxışlar dinlənildi. Qubadlı rayon Mahmudlu kənd orta məktəbinin şagirdləri şairin dilimizlə bağlı və vətənpərvərlik ruhlu şeirlərini səsləndirdilər.
Rafiq Oday tədbir iştirakçılarına, şagirdlərə və kitabxanaya yeni işıq üzü görmüş “Ruhum göylər əmatəti” kitabını hədiyyə etdi. Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin direktoru vəzifəsini icra edən Qərənfil xanım Hüseynova Rafiq Odaya dəvəti qəbul edib gəldiyinə, maraqlı və məzmunlu çıxışına görə minnətdarlığını bildirdi. Sonda xatirə şəkli çəkdirildi.
Mənbə: https://azpress.az/
***
Abid Tahirli “Azərbaycan mühacirət mətbuatı” (I hissə) (Bakı, Qapp-Poliqraf 2002) (“Yeni Qafqasiya”, “Azərbaycan” (“Paris”), “Odlu yurd”, “Azərbaycan yurd bilgisi”, “İstiqlal”, “Azərbaycan” (Ankara) əsərində mətbuat tariximizin kompleks halda araşdırılmasının mühüm istiqamətini açıqlayaraq sistemli bir qruplaşdırma aparıb: “Çar Rusiyası dövründəki Azərbaycan mətbuatı; Sovet İttifaqı dövründəki Azərbaycan mətbuatı; Cənubi Azərbaycan mətbuatı; Azərbaycan mühacirət mətbuatı; Müstəqil Azərbaycanın mətbuatı (1918-1920-ci illər və 1991-ci ildən sonrakı)”. Bölmələrin hər biri də tədqiqatın milli, ictimai ideya və əhəmiyyətini əks etdirir.
Müəllif “Yeni Qafqasiya” jurnalına giriş olaraq AXC-nin süqutundan sonra xaricdə məskunlaşan mühacirlərin “vahid, aydın proqramla birgə fəaliyyət göstərməməsi”nə diqqəti yönəldərək mövzuya açar salır. Tədqiqatçı mühacirət jurnalistikası tarixinin ilkin mərhələsi haqqında deyilənləri ümumiləşdirərək görüləcək işlərin bir növ proqramını təqdim edir. Bir qədər əvvəldə adlarını çəkdiyimiz digər nəşrləri də bu üsulla, lakin hər birini öz motivi məcmusunda tədqiq edir. Təhlil predmeti jurnalın ideya istiqamətinə söykəndiyindən tədqiqatçı materiallara məhz həmin aspektdən nəzər yetirir. Əgər, “Odlu yurd” jurnalının nəşr tarixi, proqramı, mövzuları və mühərrirləri elmi baxış müstəvisinə gətirilirsə, “Azərbaycan” jurnalının nəşrə başlaması və yazarları barədə xronikal məlumatdan sonra ciddi siyasi məzmunlu mətnlərdə qoyulan məsələlər işıqlandırılır. Əhməd bəy Ağaoğlu, övladları, məktubları, Malta sürgünündən sonra Türkiyənin ədəbi-mədəni həyatındakı fəaliyyəti sanki müəllifin özünün də yaşadığı mühitdə baş verdiyindən görüb-duyduğu kimi qələmə alınıb…
Tədqiqatçı alim bu enerji və həvəslə də işinin davamı olaraq “Azərbaycan mühacirət mətbuatı” (II hissə) (Bakı, “Ozan” 2003) əsərini ərsəyə gətirir. Burda müəllif ilkin olaraq “Qafqaz birliyi ideyası və istiqlal uğrunda mübarizə”yə ideoloji baxımdan nəzər yetirmiş, mövzudan istiqamət alaraq Qafqaz birliyi ideyasına fərqli münasibətləri tədqiqat obyekti kimi elmi təhlilə cəlb etmişdir. Bu əsərdə də bir çox mətbuat orqanlarında dərc edilmiş mətnlərdə dövrü üçün mühüm olan mövzular tədqiq olunmuş, hər birinin mətbuat tariximiz üçün səciyyəvi olan xüsusiyyətlərindən bəhs edilmişdir.
Abid Tahirlinin monoqrafik əsərləri içərisində “Azərbaycan mühacirət mətbuatında publisistika” (1921-1991) (Bakı, 2005, CBS) Vətəndən uzaqlarda güzar edən ədəbi şəxsiyyətlərin mənəvi ağrıları, həsrət və yanğıları məzmun-ideyasının səciyyəsi baxımından olduqca gərəkli və sanballı əsərdır. Bu əsər ilk olaraq bir-birini doğuran mövzuları ilə diqqət çəkir. Olduqca geniş və gərgin axtarış-tədqiq zəhməti ilə ərsəyə gətirilən əsər bir sıra özəlliyi ilə diqqət çəkir.
Abid Tahirli Azərbaycan mühacirət mətbuatının mövzularından istiqamət alaraq onu ideya, dil-üslub özəlliyi, yazı manerası, xarakterik cəhətləri, mühacirlərin düşüncə, yaşam tərzi, iqtisadi, sosial vəziyyəti, eləcə də məskun olduqları ölkənin ictimai-siyasi durumu ilə şərtləndirir və onları dövrlərə görə qruplaşdıraraq təsnifatını verir. 50-dən çox mətbuat orqanını elmi, ədəbi müstəviyə gətirir. Naşir, redaktor, yazı müəlliflərini, onların maarifçilik, vətənpərvərlik missiyasını tədqiq-təhlilə cəlb edir. Və bu kimi elmi, publisistik yazılar həmin nəşrlər haqqında da müəyyən təəssürat yaradır. Onun mövzuya bütöv və kompleks yanaşması, təhlil metodu, səciyyəsi fərqli və özəl üsluba xas olması tədqiqatçı alimin bacarıq və səriştəsinin aydın göstəricisidir.
Bu monoqrqfiyada müəllif 70 illik bir dövrün ictimai-siyasi, elmi, ədəbi, mədəni mühitini ehtiva edən mətnləri təhlil edir, onların ideya və mahiyyətini, yazı müəlliflərinin missiyasını, məqsədini açıqlayır.
Bir qədər əvvəldə qeyd etdiyimiz kimi, Abid Tahirli tədqiqatlarına gənc yaşlarından başlamışdır. Ötən əsrin əvvəllərində ölkədə siyasi durumun dəyişməsi səbəbindən xaricə mühacirət etmiş görkəmli ictimai-siyasi xadimlərin, ziyalıların, Vətən sevdalılarının həyat və yaradıcılığı ilə maraqlanmış, tədqiqat axtarışlarına yol almışdır. Abid müəllim fəaliyyətinin başlanğıcında bununla bağlı ötən əsrin əvvəllərində mətbuat tariximizin ilkin araşdırılmasını belə xarakterizə edir: “Azərbaycanın mətbuat həyatında xüsusi və əhəmiyyətli dövr hesab olunan XX əsrin ilk 20 ilində bir tərəfdən müxtəlif ideya və məsləkli qəzet, jurnallar çap olunurdusa, digər tərəfdən də mətbuat tarixi yazılırdı: qəzet və jurnalların nəşri, naşirləri, tirajı, dili, ideya istiqaməti araşdırılır, tədqiq olunurdu”. Bundan sonra müəllif təxminən 90-cı illərin əvvəllərinə qədər yazılan əsərlərdə zəhməti olan elm və ədəbiyyat, mətbuat xadimlərinin mətnlərinə nəzər salır. Bu sahədə ilk tədqiqatçı olaraq C.Hacıbəylinin adını çəkir. “Mətbuat tariximizin ilk tədqiqatçılarından biri” (“Xalq qəzeti”, 2001 3 fevral, № 27) tədqiq-təhlil mövqeyindən olduqca mükəmməl yazılmış elmi, publisistik bir yazıdır. Məqalədən ətraflı şəkildə bəhs edən tədqiqatçı elmi, ədəbi araşdırmasında qeyd edir ki, həmin dövrün mətbuatını öyrənmək üçün yeni nəsil tədqiqatçılar mütləq halda Ceyhun Hacıbəylinin adıçəkilən əsərindən bəhrələnəcəklər.
A.Tahirli Ceyhun bəyin bütün mövzularını qruplaşdırır, hər birini ayrıca təhlil edir, əsərlərinin məqsəd və məramına aydınlıq gətirir, təhlil-tədqiqdən hasil olan qənaətləri nəticə formasında yekunlaşdırır. C.Hacıbəylinin mühacirətəqədərki həyat və yaradıcılığı da xronoloji ardıcıllıqla izlənilir. Həyatının Bakı dövründə mətbuatdakı çıxışları, dövrün ziddiyyətləri, maarifçi ziyalıların xalqın intibahı üçün gördüyü işlər xatırlanır. Bildiyimizə görə C.Hacıbəyli mövzusu Abid müəllimin tədqiqatlarında bitməyən bir sahədir. Bu, ondan irəli gəlir ki, tədqiqatçı daim apardığı araşdırmalarında hər dəfə Ceyhun bəyə məxsus, ilk dəfə işıq üzünə çıxan fakt və sənədlərlə qarşılaşır, bu mənada onların hər biri yeni yazılarda öz əksini tapır.
Publisistin doğum tarixi, qürbətdə keçirdiyi məhsuldar həyatı böyük səriştə ilə tədqiq olunub. “Mətbuatın mümtaz siması, istiqlal mücahidi” (“Mətbuat: millətin dili, gücü və güzgüsü”. Bakı, “Elm və Təhsil”, 2017) yazısında Ceyhun bəyin yazıçı, publisist, naşir, redaktor, tərcüməçi… kimi Vətən aşiqi obrazı yaradılıb. Müəllif C.Hacıbəyli mövzusuna dəfələrlə qayıdaraq bu mümtaz şəxsiyyətin həyat və yaradıcılığının bütün dönəmlərində ədəbi, publisist fəaliyyətinə işıq salıb. Onun imzalarını, redaktorluq fəaliyyətini, xronoloji ardıcıllıqla izləyib, araşdırıb, bütövlükdə yaradıcılığını tədqiq-təhlil süzgəcindən keçirib. Publisistin Azərbaycan mətbuatı, ədəbiyyatı və mədəniyyəti tarixində özünəməxsus şəxsiyyət, kamil sənətkar olduğunu göstərib. Abid Tahirli tədqiqatında C. Hacıbəylinin bədii əsərlərinə də işıq salıb. Memuarını, povest, hekayə, felyetonlarını ədəbiyyat bilicisi olaraq təhlil edib. Xüsusən də yazıçının “Hacı Kərim, yaxud Zaqafqaziya müsəlmanlarının həyatından etüdlər” povestindən bəhs edən müəllif əsərin ideyasını, məzmununu, sənətkarlıq xüsusiyyətlərinin səciyyəvi cəhətlərini göstərib. Müəllif Ceyhun bəyin publisistik məqalələrinin mövzusuna görə təsnifatını verməklə, dövrün ictimai-siyasi mənzərəsini də aydınlatmış olur. O, yazıdan-yazıya Ceyhun Hacıbəyli mövzusu ilə elə doğmalaşır ki, sanki onunla bir dövrdə yaşamış, işləmiş, əməkdaşlıq etmişdir. Publisistin yaradıcılığında xeyriyyəçilik, maarifçilik, məktəb problemləri, dini görüşlər, mənəviyyat, maarif məsələlərinin elmi, nəzəri istiqamətdən tədqiq olunması da mətbuat tariximiz üçün böyük əhəmiyyətə malikdir. Bundan başqa, C.Hacıbəylinin Azərbaycan xalqının görkəmli şəxsiyyətlərinin (İ.Qaspiralı, A.Bakıxanov, H.B.Zərdabi…) xalqa misilsiz xidmətlərindən bəhs edən əsərləri də hər birinin xatirəsinə böyük rəğbət və ehtiram hissilə araşdırılıb.
Abid Tahirlinin monoqrafik əsərləri sırasında “Bütün türklərin tərcümanı” (Bakı, 2012, “Ozan” nəşriyyatı) ilk növbədə dövrün ictimai, mədəni, mənəvi mühitini mətnlərdə əks olunmuş gerçəklik fonunda tədqiqat müstəvisinə gətirilməsilə diqqət çəkir. Mövzunun özünün doğurduğu tədqiq üslubu İ.Qaspiralıya çox istiqamətdən yönəlik baxışları ehtiva edir. İ.Qaspiralı hələ sağlığında mücahid, ideoloq, islahatçı, naşir, redaktor, mühərrir, yazıçı-publisist, “millət atası” kimi tanınırdı. Müəllif bu əsərdə İsmayıl Qaspiralının, “Rusiya müsəlmanlarının çırağı”, “mühərriri-əzəm”, “türk yurdunun yolbaşçısı”, “ustad publisist”, “qüdrətli fikir və ideya rəhbəri”nin, fikir, dil, iş birliyi düsturu müəllifinin parlaq və xarakterik obrazını yaradır. Onu açıqfikirli bir mücahid olaraq qiymətləndirir və qəzet, məcmuə sahiblərinin onunla bağlı fikirlərinə, dövrün maarifçi ziyalıları ilə mətbu əlaqəsinə, əməkdaşlığına, maarifçilik görüşlərinə işıq salır, ədiblərin əsərləri haqqında mülahizələrinə xarakterik formada münasibətini bildirir.
Azərbaycan ədəbiyyatı və mətbuatının bir sıra görkəmli simalarının, o cümlədən istiqlal uğrunda qələmi ilə ideoloji mücadilə aparmış sənətkarların bədii, publisistik irsi Abid Tahirlinin qələmində daha aydın, daha sanballı və sərrast elmi-nəzəri dəyərini almışdır və bunula da o, çalışdığı sahəyə görkəmli mühacirətşünas, ədəbiyyatşünas və mətbuatşünas möhürünü vurmuşdur…
Biz yuxarıda Abid Tahirlinin İsmayıl Qaspiralı irsinə dair fundamental araşdırmasından qısaca da olsa, bəhs etmişik. Qüdrətli sənətkarın yaradıcılığını hərtərəfli və dərindən araşdıran Abid müəllim onun zəngin bədii və publisistik irsindən yüzlərlə kəlamı seçmiş və adı çəkilən kitabında ayrıca təqdim etmişdir. İsmayıl bəy Qaspiralının çoxşaxəli, fədakar fəaliyyətinə böyük sevgi bəsləyən A.Tahirli sanki onun bir kəlamını özünə həyat kredosu seçmişdir: Xidmət etmək istəyirsənsə, bacardığın işlə başla!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Təranə Turan Rəhimli, şair, ədəbiyyatşünas, filologiyaelmləri doktoru, dosent. “Ədəbiyyat və incəsənət” üçün
Cəvahir Tanrıverdi məsuliyyəti, öz şəxsiyyətinə hörməti, milli-mənəvi dəyərlərə sədaqəti ilə çox böyük hörmət və rəğbətimi qazanan tələbələrimdən olub. Hələ ilk tanıdığım vaxtlardan doğulduğu torpağın – Qazax elinin insanlarına xas olan şirin sözü-söhbəti, gözəl nitqi, saz çalmağı, bədii qiraəti ilə diqqətimi cəlb edib.
Onu 2003-cü ildə universitetdə müəllimlik həyatımın ilk günündə, ilk daxil olduğum tələbə auditoriyasında tanımışam. 102-ci qrupda, əsmər bənizli gözəl, uca boylu, bir qədər utancaq qızın elə ilk dərsdəki fəallığı, ixtisasına sevgisi, yenicə qazandığı tələbə adının ilk gündən haqqını vermək çabası diqqətimi cəlb etmişdi. Dörd illik tələbə həyatında hər il bir fərqli fənndən dərs dediyim Cəvahir zaman keçdikcə özünəməxsus kövrək təbiəti , daxili mənəvi saflığını bütün gözəlliyi ilə təqdim edən sonsuz səmimiyyəti ilə məndə olduqca dərin təəssürat yaratmışdı.
Uzun illər sonra istəkli tələbəm çapa hazırladığı şeirlər kitabını redaktə və ön söz üçün mənə təqdim edəndə onun qəlbini daha yaxından tanımaq imkanım oldu. Bu gənc ürəyin təlatümləri, sevincləri, həyəcanları, ruhi-mənəvi sarsıntıları, dünyaya, yaşama son dərəcə həssas münasibətinə bələd oldum. Cəvahir Tanrıverdinin real həyatdakı ciddiyyəti, təmkinli xarakteri ilə şeirlərindəki uca qadın mənəviyyatı, yüksək humanizm ülvi bir vəhdətdədir.
Bu şeirlərin, kövrək qəlb pıçıltılarının ünvanı bəzən həyatda yaxından tanıdığı, sıx ünsiyyətdə olduğu insanlar – ailə üzvləri, doğmaları, müəllimləri və b. İlə bağlı yaşadığı ülvi duyğular, bəzən Vətənin, ana torpağın, yurdun harayı, dərdi, sevinci, zəfəri , bəzən də uzaqdan müşahidə etdiyi, lakin qəlbinin bütün dərinliyi ilə hiss etdiyi, ruhuna yaxın buraxdığı daha böyük miqyaslı qlobal, bəşəri hadisələrdir.
Lakin hər bir şeirdə onun həssas qəlbinin döyüntüsü, kövrək qadın ürəyinin narahatlığı aşkar hiss olunur.
Cəvahir Tanrıverdinin şeirlərində insanın əzəl başlanğıcı olan təbiətə, bütün ruhunun qidası, milli-mənəvi zəmini olan Vətənə, üzərində əməyi olan doğmalarına, uzun illərin zəhməti ilə ərsəyə gələn və dəyər qazanan sevgiyə qırılmaz tellərlə bağlılıq duyğusu tərənnüm olunur. Onun “Sən dənizsən, mən ada” adlı ilk şeirlər kitabı təbiət şeirləri ilə başlayır. Təbiət mövzusunda yazdığı şeirləri özündə birləşdirən “Təbiət sevgisi” başlığından da göründüyü kimi, bu bədii düşüncədə təbiətə munis bir münasibət var. Gənc şair “payızın qoxusu – ruhumun ətri” deyə saralmlş yarpaqların içində, xəzəl xışıltısında belə min bir məna axtarır:
Payızın qoxusu – ruhumun ətri,
Rəngbərəng yarpaqlar çiçəyə dönür.
O həzin mehdə bir eşq hərarəti,
Bir damla yağışda həyat görünür.
“Dağlar”, “Küləklə söhbət”, “Küknar və akasya” , “Məni də apar, bənövşə”, “Təbiət sevgisi”, “Lalə” kimi şeirlərində də təbiətə özünəməxsus poetik münasibət var. “Lalə” şeirində baharın ilk çağında düzlərdə açan zərif bir çiçəyə heyranlıq duyğusu ilə yanaşı, həm də ömrü az olan lalə üçün dərin həyəcan hissi ilə qarşılaşırıq. “Laləyə toxunma, laləyə dəymə, Qəmli gözlərində hələ yuxu var” deyə o həssas çiçəyi üzməyə tələsənləri xəbərdar edir:
Nə qızılgül kimi tikanı yoxdur,
Nə də keşiyində duranı yoxdur.
Ömrü bircə bahar, qalanı yoxdur,
Bir fəsillik sevgi qibləgahı var.
“Akasya və küknar” şeirində isə yanaşı əkilmiş iki ağacı müqayisə ediərək həyatın hər üzünü – şaxtasını, sazağını görmüş qoca küknarın illərin yükündən ağırlaşan tünd yaşıl çaları ilə dünyanın qəmindən, kədərindən xəbərsiz körpə akasyanın gənclik təravətli açıq yaşıl rənginə müdrik bir poetik münasibət bildirir.
Küknarla gənc akasya –
Biri qışdır, biri yaz.
Biri şuxluq, təravət,
Birinin ömrü ayaz.
…Biri: “ömrü duy!” – deyir.
Biri: “həyatı yaşa!”
Fərqli çalarlardadır
Küknar ilə akasya.
Cəvahir Tanrıverdinin təbiət şeirlərində “ürəyində bahar döyünən payız”, keçdiyi hər yeri “min şəklə salan külək”, uzaqdan uzağa, toxunuşsuz, təmassız kainata nurunu – təmənnasız sevgisini ötürən ay, hər yaranı sağaldan dağlar, “dərin bir sevginin qarmağına ilişən dəniz”, sevgisinə əmək verən, çör-çöp yığıb yuva tikən dişi quş… kimi rəngarəng obrazlar dil açıb danışır. Məhz təbiətə belə sonsuz sevginin nəticəsi gənc şairə “Ən çox sevdiyim fəsil” şeirini yazdırır. Bu şeirin adı hansı fəslin daha sevimli olduğuna diqqəti çəksə də, məzmundan anlaşılır ki, lirik “mən”in ilin bütün mövsümlərinə qarşı dərin poetik duyğuları var və şeirin hər bəndi onun fərqli bir fəslə sevgisini izhar edir. Gənc şairin təbiət sevgisi Vətən şeirlərinin də əsas leytmotivini təşkil edir. “Qazaxdadır”, “Xanbulan”, “Astara”, “Qazax torpağı” və s.
Şeirlərdə vətənə olan sonsuz məhəbbət həm də təbiət lirikası ilə birləşib. Eyni zamanda, bu şeirlərdə darda qalan torpaqlarımızın harayı, vətən dərdi, yurd nisgili motivləri də acı kədərlə dilə gətirilir. Azərbaycan torpaqlarının uzun illər işğal altında qalmasından doğan bu kədər Cəvahir Tanrıverdinin son illərdə qələmə aldığı şeirlərdə sevinc nidası ilə əvəzlənir. Qəm notları öz yerini böyük zəfərdən doğan şadlıq duyğusuna verir,. Beləliklə, “Unutma, Qarabağ Azərbaycandır”, “Bizimdir”, “Ali Baş Komandan, biz səninləyik!”, “Bu torpaq sənindir”, “Üçrəngli bayrağım, zəfər bizimdir”, “Gün o gün oldu” kimi şeirlərdə zəfər ətirli günlərin sonsuz fərəhi, qüruru, əzəməti tərənnüm edilir. Bu şeirlərdən birində “gün o gün olsun” – el alqışının reallaşdığı, 30 il həmvətənlərimizin bir-birinə “gün o gün olsun ki, bayramları Şuşada, Kəlbəcərdə qeyd edək, tonqal qalayaq” diləyinin gerçəkləşdiyi, böyük zəfər sevincinin yaşandığı GÜN xüsusi coşqu ilə tərənnüm edilir. Bəzən küskün ümidlə, bəzən susqun ürəklə “gün o gün olsun” deyən xalqımızın sonunda öz arzusuna çatdığı, həmin gün gəldiyi üçün yerə-göyə sığmayan lirik qəhrəmanın sevincdən özünə yer tapmadığı bu şəkildə ifadə edilir:
“Gün o gün olsun”, – dedik,-
“Gələn il tonqal çataq
Şuşada, Kəlbəcərdə.”
Bir cümləyə sığındı
Dünya boyda dilək də.
…İllərlə qızınmadıq
Hər alışan tonqalın
İstisinə, oduna.
Üzümüzdə don gülüş,
Qəlbimiz qan ağladı.
Qaladıqca, arzular
Sinəmizi dağladı.
Şeirdəki “Yuxudurmu, İlahi, Şuşada yanan tonqal? “sualı bir gözümüz şəhidlər üçün ağlarkən, digər gözümüzdən qələbəmizin sevinc yaşları axan o günlərin dərin yaşantılarını, həyəcanını xatırladır. Cəvahir Tanrıverdinin yazdığı kimi, həmin günlərdə də, indi də Bakı, Quba, Lənkəran, Qazax, Şəki, Naxçıvan, hətta Təbriz… — bütöv bir Azərbaycan Şuşada yanan tonqalın istisinə qızındıq:
Sən varsan, alışırsan,
Yaşa , tonqalım, yaşa!
“Gün o gün olsun”, – dedik,
Gün bu gün oldu, Şuşa.
Bütün duyğuların açarı eşqdir, bu, əsrlərin həyat təcrübəsinin isbatladığı bir aksiomdur. Cəvahir Tanrıverdinin şeirlərində eşq – böyük əmək istəyən, sahib çıxdığın zaman əsil məhəbbətə çevrilən ülvi bir duyğudur. Eşq – ailədir, qurduğun isti yuva, ürəyinin odu ilə yandırdığın, qoruduğun ocaqdır, ömür-gün yoldaşıdır, sədaqətdir, vəfadır… Müəllifin öz sözləri ilə desək, bu şeirlərdə “sevginin dadı, rəngi, qoxusu” bir başqadır. Naz etməyə yol açdığı üçün küsməkdən xoşu gələn, yar könlünü alanda hər incikliyi unudan, evdə oğul-uşaq sevinəndə ruhu rahatlıq tapan, sevgisi şeirə-sənətə, kainatın nizamına, mövcud olan bütün varlığa vurğunluğunu artıran, ömür yoldaşının zər kimi qədir-qiymətini bilən gənc qadın bu şeirlərin rəğbət doğuran lirik qəhrəmanıdır.
Cəvahir Tanrıverdinin ömür-gün yoldaşına həsr etdiyi şeirlərdə tamamilə fərqli “bir ab-hava” var. Başdan -başa ailə müqəddəsliyini tərənnüm edən bu poetik düşüncələr xalqımızın milli-mənəvi dəyərlər sistemində evin başçısının aparıcı mövqeyini, çalarında qayğı və sevginin birləşdiyi qoruyuculuq, rəhbərlik funksiyasını aydın nəzərə çatdırır. “Ömür yoldaşı” şeirində oxuyuruq:
Mən ki anlayıram zər qiymətini,
Nəfəsin olmasa, sönər bu ocaq.
Qanadın gərilmiş başımız üstdə,
Sənsiz quru daşa dönər bu ocaq.
Və bu “Babək biləkli”, ailə təməlinə “hər qoyduğu daşa vətən deyən”, alovu gur yanan bir ocaq çatan, “şir ürəkli” Azərbaycan ərinin fikri oğul-uşaq, qurduğu, üstündə əsdiyi yuvadır. Buna görə də o yuvanı həyatın bütün fırtınalarından qorumaq üçün ömürlük mübarizədədir:
Göydə buludlara, yerdə küləyə
Bir sərhəd çəkirsən, dəyməsin bizə.
Hər soyuq, hər pünhan, hər yad baxışdan
Elə qoruyursan, gəlməyək gözə.
Bu ailə sevgisinin hüdudsuzluğu sonsuz rəğbət doğurmaqla yanaşı, həm də klassik şeirimizdən bəri vərdiş etdiyimiz “sevgililər qovuşmayanda sevgi eşq mərtəbəsinə yüksəlir” qənaətini tamamilə alt-üst edir. Səadətindən zövq alan, ona yorulmadan əmək verən, qiymətini bilən, ailə müqəddəsliyini eşqin ən uca zirvəsi sanan aşiqlər bizi inandırır ki, məhz ailə həyatında sevənlər bir-birini tamamlayır, bir bütün olur. “Mən- Sən” şeirində olduğu kimi….
Ən gözəl fəsildə, ən gözəl gündə
Mən elə sən oldum, sən də mən oldun.
Bahar çiçəyində, güz xəzəlində
Mən elə sən oldum, sən də mən oldun.
Çiçək körpələrin səs-səmirində,
Ocağı isidən od hənirində,
Süfrənin ən şirin naz-nemətində
Mən elə sən oldum, sən də mən oldun.
Ülvi sevginin doğurduğu bu bütünlük, biütövlük duyğusuna inandıran misralardan sonra “Sən işə yollananda darıxıram evdə mən” deyən qadının işdən evə gələnədək həyat yoldaşını intizarla gözləməsinə işarə edən, bu bir neçə saatlıq həsrətdən şikayəti ifadə edən “nolar, məni də apar” fikri son dərəcə səmimi səslənir.
Aşağıdakı misralar da onun uzun illər boyu ömür-gün yoldaşına sevgisini qəlbində böyüdüb əzizlədiyini, dünya içində yaratdığı dünyası olduğunu təsdiqləyir:
Sən ki mənim yer kürəmsən,
Mən ki sənin qoynundayam.
Sən yoxsansa, mən də yoxam,
Sən dənizsən, mən adayam.
(“Ada”)
Cəvahir Tanrıverdinin doğmalarına – anasına, atasına, övladlarına… ithaf etdiyi şeirləri var. Lakin bu şeirlər içərisində qaynatası Əzizxan Tanrıverdiyə həsr etdiyi şeirlər xüsusi bir çəkiyə malikdir. Ata qədər əziz, təkcə universitetdə ona dərs dediyi üçün, magistr dissertasiyasının elmi rəhbəri olduğu üçün yox, bütövlükdə həyatı öyrətməkdə önəmli rolu olan böyük müəllimi, sevgisi, qayğısı ilə əvəzsiz doğmasına çevrilən Əzizxan Tanrıverdi… Kitabda “Yerin yaman görünür” başlığı altında toplanan şeirlərdə alim, şəxsiyyət, alovlu vətənpərvər, qayğıkeş ata, ailə başçısı, böyük Türkçü Əzizxan Tanrıverdinin dolğun obrazı yaradılıb. Bu şeirlərin hər birində gənc şairin öz tərənnüm obyektinə böyük sevgisi bədii əksini tapıb. Dədə Qorquddan yaza-yaza Qorqud müdrikliyi zirvəsinə yüksələn,milli tarixə işıq tutub bu günümüzə dəyər qatan, gələn nəsillər üçün sözləri seçib saxlayan, ən böyük varidatı milli əxlaqi dəyərlər və Türk mənəviyyatı olan uca bir insandan bəhs edən misralar gözlərimiz önündə bütöv bir ömrün epopeyasını canlandırır. Bu şeirlər əziz bir insanın cismani yoxluğunun ən ağır yuxu kimi təsiri, onun erkən vəfatının doğurduğu nisgil, acı qəm-kədərlə yanaşı, mənalı bir ömrün dastanını danışır. Bu örnək həyatın çırağının əbədi yanacağına, nəsillərin yolunu aydınladacağına ümud və inamı ifadə edir:
Hər gələcək nəsillərlə
Səni elmin yaşadacaq.
Bu əsrin Qorqud atası
Dədə Əzizxan qalacaq.
(“Kitabların canlı abidələrdir”)
Vətən üçün canını fəda edən şəhidlər, qələminə sarılıb sözü ilə döyüşən şairlər, varlığını, ömrünü millətin , Vətənin bu günü, sabahı üçün şam kimi əridən Qənirə Paşayeva tək qəhrəman Azərbaycan övladları Cəvahir Tanrıverdi şeirlərində sonsuz sevgi və ehtiramla anılır, tərənnüm edilir. “Sən dənizsən, mən ada” kitabı gənc şairin oxucularla ilk görüşüdür. Ümid edirəm ki, ilk şeirlər kitabının doğurduğu təəssürat Cəvahir Tanrıverdini qələmə daha möhkəm sarılmağa, sözdən sarsılmaz qala ucaltmağa ruhlandıracaq.
“Ədəbiyyat və incəsənət”
(10.12.2025)
Səs
Sükut dolu qəlbimin
İçindəki nə səsdir?
Bəlkə duyğum, ilhamım,
Bəlkə qəlbimə qəsddir?
Bəlkə elə ölümdür –
Gəldi, boynum büküldü?
Göz yaşıma çevrilib
Ürəyimə töküldü?
Bu səs tanışdır yaman,
İçimdə izlər məni,
Tanrım, bu səs nə səsdir?
Özümdən gizlər məni?!
Ay adam, baxma dalımca
Ay adam, baxma dalımca,
İtirdiyin məndə ki yox.
Tanrını duyan, anlayan
Mənəm, özgə bəndə ki yox.
Çağırdım bu qərib quşu,
Düşdüm sözün xatasına.
Tanrım qıyıb bir daş ata –
Qurban olam ədasına.
Dərdimiz
Dərd çəkərmi dərdə gülən?
Bir içim sudu dərdimiz.
Arsız olma, dərdə güvən,
Bəlkə yuxudu dərdimiz.
Söz mülküdü könül mülkü.
Gəl, könlündən keçəni yaz.
Dərdə düşsün dərd verəni –
Dərd olmasa, çəkən olmaz.
Bulud gələ, çən qarışa,
Ağlaya bir az dərdimiz.
Ay dünyanın bəxtəvəri,
Bəsdir bizə öz dərdimiz.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Və yaxud minnətdarlıq məktubu… həm Əziz babaya, həm də sözü sevən insanlara…
Bir müddət şair Musa Ələkbərli ilə bir yerdə çalışmışam. Məhz o illərdə ilk dəfə Əziz Kərimi – bizim sevimli, dəyərli Əziz babanı yaxından tanımaq nəsibim olub. Onun imzasını əvvəldən eşitsəm, yaradıcılığına bələd olsam da, üzünü ilk dəfə görürdüm. Əziz babanı yaxından görmək, səsini dinləmək, nəzakət dolu davranışını seyr etmək başqa bir duyğudur – kitablarından oxuduğumuz dəyanət, halallıq, nəcabət sanki canlanıb qarşımızda dayanır.
Elə ilk baxışdan yaddaqalan bir insandır Əziz baba. Yeri gəlmişkən, deyim ki, Əziz Kərimə “baba” müraciətini Musa Ələkbərlidən öyrənmişik.
Əziz babanın qadına-qıza olan hörməti, nəzakəti o qədər təbiidir ki, bu təbiilik insanın içində bir minnətdarlıq hissi oyadır. Onun qadınlarla davranışı sanki bir mesaj verir: zərifliyə hörmət etmək insan olmağın başlanğıcıdır.
Hər gəlişində redaksiyaya bir işıq, bir sevinc gətirirdi Əziz baba.
Elə həmin günlərdə “Ədəbiyyat qəzeti”ndə Sərvaz Hüseynoğlunun “Əxlaq dərsliyi kimi” adlı, Əziz Kərimin yaradıcılığına həsr etdiyi məqaləsini oxudum və bir daha əmin oldum ki, bu insan təkcə bir şair deyil – bütöv bir ömür fəlsəfəsidir.
Əziz Kərim haqqında tanınmış söz adamlarının – Vaqif Yusiflinin, Musa Ələkbərlinin, Elçin Hüseynbəylinin, Akif Hüseynovun, Tofiq Bayramın və başqalarının fikirlərini oxuduqca belə bir nəticəyə gəldim: hamı bu insanın iradəsinə, əxlaqına, mənəvi ucalığına heyrandır.
Məni ən çox təsirləndirən məqam isə Əziz babanın həyatındakı ağrılı, eyni zamanda möhtəşəm dözüm və inad sərgiləyən hekayə oldu. Cəmi doqquz yaşında ailəsinə kömək etmək üçün iş arxasınca gedən Əziz, bir səhv addım nəticəsində sağ gözünün işığını itirir. Sonralar həkim olmaq arzusu ilə Tibb İnstitutuna qəbul olunsa da, tale ona “dayan” deyir, təhsili yarımçıq qalır. Amma Əziz baba dayanmır. Gözünün işığı öləzisə də, içindəki işıq heç vaxt sönmür. O, həyatın bütün qadağalarına, ağrılarına rəğmən yaşamağa, öyrənməyə, yazmağa davam edir.
Bu gün Əziz Kərimin həyatına baxanda bir həqiqət aydın görünür: qadağaların insan iradəsinə gücü çatmaz. Əziz Kərim sübut etdi ki, görmək üçün yalnız gözlər kifayət deyil – ürək də görə bilir. O, zəif düşmüş gözlərinə rəğmən ömrü boyu ürəyinin gözü ilə dünyaya baxdı. Onun qələmindən doğulan misralar ruhun, sevginin və inadın gözünə döndü.
Əziz Kərimin bu günlərdə çapdan çıxan “Zər damlalar” (Seçilmiş əsərləri – 22 cilddə, 18-ci cild. “Elm və təhsil” nəşriyyatı, redaktor Musa Ələkbərli) kitabı ilə üz-üzəyəm. Kitabda şairin son illərdə yazdığı şeir və poemalar toplanıb.
Əziz Kərimin poeziyasında “Ana” obrazı xüsusi bir məna daşıyır. Ana təkcə onu dünyaya gətirən qadın deyil – mərhəmətin, fədakarlığın, saf sevginin rəmzidir. Şair ürək ağrısı ilə yazır:
…Mən onun gününü qaraldıram,
Ömrünü azaldıram,
…hələ hayıma qalır ana!
Burada vicdani bir etiraf, anaya – analara minnətdarlıq, sayğı, ilahi sevgi və ehtiram hiss olunur. Bu misralarda biz təkcə bir anaya deyil, ümumən qadına, mərhəmətə, insanlığa ucaldılmış bir abidə görürük.
“İstəməzdim ki, anam getməklə // Ana sayından bir ad azalsın” misralarında isə anasız dünyanın boşluğunu hiss edən bir övladın sarsıntısı var. Amma bir təsəlli də var: Əziz Kərim üçün ana ölümlə yox olmur – o, sadəcə məkan dəyişir:
Anaya heç zaman “ölüb” deməyin,
Analar həyatdan ürəyə köçür.
Əziz Kərim şeirlərində tez-tez özünü yanan bir şam kimi təsvir edir. Odlanmaq onun üçün məhv olmaq deyil, əksinə, işıq saçmaq, başqalarına nur verməkdir. O, əriməkdən qorxmur, çünki bilir ki, əridiyi yerdə yenidən doğulacaq:
Bəzədilmiş şamam, öz vüqarım var,
Odlansam, zirvədə alışacağam.
Şöləmdə sevinər bir neçə dildar,
Ərisəm, yenidən yaşayacağam.
Başqa bir nümunədə isə o, əminliklə, bir daha, ölümündən sonra da yaşayacağı, xalqın içində olacağı mesajını verərək, özünü xalqla birləşdirir:
Sizinlə bir yaşayıram,
Kiməm, sizdən birisiyəm.
Hamı ölüb gedəcək, mən
Ölənlərin dirisiyəm.
Burada şair fərdi “mən”dən çıxaraq ümumi bir “biz”in səsinə, “Ölənlərin dirisiyəm” deməklə, poeziyanın, yaddaşın və xalq ruhunun daşıyıcısına çevrilir.
…Biz zəfəri yalnız savaş meydanında qazanmadıq. Zəfər illərlə sinəmizdə daşınan nisgilin, gözlərimizdə donan intizarın, dualarımızda gizlənən ümidin nəticəsi idi. Azərbaycan ədəbiyyatının son otuz ili işğaldakı torpaqların, nakam ruhlu şəhidlərin həsrət salnaməsinə dönmüşdü. Əziz Kərim və onun kimi söz adamları bu illəri sətir-sətir yazdılar, sətir-sətir yaşadılar:
Salam, qılınc!
Salam, azadlıq!
Səni yaratdıq,
Səndən yarandıq!
…Neçə döyüşdə
Cəngi də çaldıq!
– deyərək, xalqı öz gücünə inama səslədilər. Əlbəttə, “Qılınc” burada təkcə silah deyil – haqqın, ədalətin, cəsarətin simvoludur.
44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının yüzillik iradəsinin təntənəsinə çevrildi. Bu tarix yüz illərin intiqamı, min illərin ruhu ilə yoğrulmuş tarix idi.
…Şairlər artıq ağı yox, himn yazırlar. Onların qələmi ordumuzun qazandığı qələbəni ədəbiyyatın yaddaşına həkk edən silaha dönüb. Əziz Kərimin “Salam, qılınc” misraları da bu yeni dövrün – Zəfər poeziyasının başlanğıcıdır.
“Zər damlalar” kitabında yer alan “İstəmirəm” və “Nankorlar” poemaları müəllifin müdrik ömrünün, dərin müşahidələrinin poetik ifadəsidir. Bu əsərlərdə Əziz Kərim təkcə şair kimi deyil, həm də dönəmin vicdan səsi, ağsaqqal müdrikliyi ilə danışan bir müəllim kimi görünür.
“Sınaqda sevgi” poemasında isə Sevgi və Vətən mövzusu həm müəllifi, həm oxucunu sınağa çəkir. 44 günlük müharibə yalnız torpaqlarımızın azadlığı ilə bitmədi – xalqın ruhunun, sevgisinin və mənəviyyatının sınağı ilə də yadda qaldı.
Poemanın qəhrəmanı Şahin – müasir Azərbaycan gəncinin rəmzidir. O, rahat həyatını, işini, şəhər lüksünü geridə qoyub döyüşə gedir. Onun üçün Vətən çağırışı hər bir fərdi arzudan ucadır. Müharibə fonunda Çəməngül – tibb bacısı obrazı da önə çıxır. O, yaraları sarıyır, ölümün içindən ümid boylandırır. Bu iki obrazın – Şahinlə Çəməngülün əhd-peymanı yalnız iki gəncin sevgisi deyil, həm də Vətənlə insanın, sevgi ilə mübarizənin qovuşmasıdır.
Əziz, Əziz baba!
Bu yazı, əslində, bir minnətdarlıq məktubudur.
Allah sizə bundan sonra da yazıb-yaratmaq, könül işığınızı yeni misralara çevirmək nəsib etsin.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
“İƏT Mədəniyyət Festivalı: Bakı Yaradıcılıq Həftəsi – 2025” çərçivəsində dekabrın 9-da Qadınlar Forumu keçirilib.
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Qadınların İnkişafı Təşkilatı (WDO – Women Development Organisation of OIC), Azərbaycanda Qadın Sahibkarlığının İnkişafı Assosiyasiyasının təşkilatçılığı ilə reallaşan forum daha sonra işini panel müzakirələrlə davam etdirib.
Yaradıcı Mərkəzin icraçı direktoru Lalə Əhmədovanın moderatorluğu ilə keçirilən paneldə Türk Ticarət və Sənaye Palatası nəzdində Türk İşgüzar Qadınlar Şurasının (Qazaxıstan) sədri Lazzat Ramazan, türkiyəli nümayəndələr – TOBB Media və kommunikasiya şurasının sədr müavini Fügen Toksü, İşgüzar Qadınlar Federasiyasının prezidenti Oya Eroğlu, Qaziantep Böyükşəhər Bələdiyyəsi sədrinin müşaviri Filiz Evran və başqaları fikirlərini bölüşüblər.
Paneldə yaradıcı sənayelərdə qadınların iştirakının təşviqi, bu sahədə yeni yanaşmaların tətbiqi, qadınların rəhbərlik etdiyi startaplar, rəqəmsal incəsənət və inklüziv iqtisadiyyatların gələcəyini formalaşdıran yaradıcı texnoloji həllər və digər məsələlər diqqət mərkəzinə çəkilib.
Qeyd olunub ki, yaradıcı yanaşmalar bəzən bir insanın, bir kollektivin yox, bütöv bir ölkənin təbliğinə xidmət edə bilər.
Çıxış edənlər bu sahədə müasir trendlərdən söz açıb, öz təcrübələrini bölüşüblər.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Paytaxtımızda keçirilən “İƏT Mədəniyyət Festivalı: Bakı Yaradıcı Həftə – 2025” tədbirində Liviya Dövlətinin mədəniyyət və koqnitiv inkişaf naziri Mabroukah Osman Toghi də iştirak edir.
Dekabrın 9-da Bakı Konqres Mərkəzində mədəniyyət naziri Adil Kərimli ilə liviyalı həmkarı arasında ikitərəfli görüş olub.
Qonağı salamlayan nazir Liviyanın beynəlxalq festivalda yüksək səviyyədə təmsil olunmasına görə qarşı tərəfə minnətdarlığını bildirib. Adil Kərimli Azərbaycanla Liviyanın BMT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində uğurla əməkdaşlıq etdiklərini deyib, festivalın iki ölkənin mədəni əməkdaşlığını müzakirə etmək üçün yaxşı fürsət olduğunu diqqətə çatdırıb.
Azərbaycanla mədəniyyət sahəsində sıx əməkdaşlıq qurmaq niyyətində olduqlarını vurğulayan liviyalı nazir iki ölkə arasında mədəni münasibətlərin genişləndirilməsi üçün birgə fəaliyyətin səmərəli nəticələr verəcəyinə inamını ifadə edib.
Görüşdə mədəni əlaqələrin perspektivləri müzakirə olunub, gələcəkdə bu istiqamətdə təmasların davam etdirilməsi barədə razılığa gəlinib.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Adamların zəhər sözün
Oyaq başla çəkmək olmur,
Tanrım, mənə yuxu ver…
Alışmışam,
Xoş nə varsa, ver özgəyə,
Göz yaşardan dumanından
Gətir, çəkim ahı,
ver…
Buludlanmış fikirləri,
Xoşbəxtliyin abidəsin
O adamın dodağında
Sözdən sözə yıxıb, ver…
Bir orqan bağışı kimi,
yaddaşımı,
Ver alzeymer xəstəsinə,
Anam səhvən doğub,
ver…
Şans istəsəm, yolun azar,
qəza edər.
Atılası nə dərdin var,
Ver,
nə varsa yığıb, ver…
Tanrım,
gücün çatsa məni,
Təkrar zalım biri kimi
Bu dünyaya doğub ver…
***
Öpdüyüm barmaqları gözümün üstə qoydum,
Bir dözülməz həsrəti dözümün üstə qoydum.
Eşqi ən şah beytimin, sözümün üstə qoydum…
Yalqızlıq gəmirdikcə gözümdə dərd uladı,
Əlimin tərsi ilə yanağımı buladım,
Doğmalar “dəli”, deyib bir-bir başın salladı…
Qəm oxunu atdıqca kirpiklərim qanadı,
İçimdəki saflığım döyüldükcə anladım
Səadət axtarırmış bu qürursuz inadım…
Əzildikcə hey əzdi yükü ağır qayğılar,
Axı mənim nəyimə yaraşır saf duyğular?!
Ömür ölümmüş demə, yaşamaqmış yuxular…
Mən yatmaq istəyirəm,
Torpaq sinəmin üstə
Bir ovuc yağış olub
Bu toxumluq insanı
Uyutmaq istəyirəm…
***
Göz yaşlarımı
sapanda qoydum,
Atdım bu şəhərin yanaqlarından.
Suları qasırğada
dördnala çapan,
Xəzər oldum…
Arzuların
yosun saçlarını hördüm,
Sildim
göylərin rəsmini
dalğaların başı üstdən,
pozar oldum…
Keçmişin
sönmüş yaddaşında susdum,
Ayaq açdı
Uşaqlıq xatirələrim
başdaşında,
Özümü
Atamın
Şəkildən baxan gözündə
Gəzər oldum…
Dəliliyin
bəyaz donunda
dolaşdım ismətimlə,
Allaha
bir pərdə uzaq, bir pərdə yaxın.
Hər şeyi düşündüm,
“Heç nə” olmadım,
Bircə
Bu ölkədə bəxtsiz şair,
“Yazar” oldum…
İspaniya şeirləri silsiləsindən…
1
Bir ispan
kafesindən
baxıram Allaha,
Ruhuma qürbət damır.
Şərab qoxulu küçələrdə,
Kilsə zəngləri
toxtamır…
Duyğular – boş çərçivə,
Təkliyi qoyub içinə,
asıram boşluqdan.
Ümidsə yarıyuxulu,
Təklikdən, sərxoşluqdan…
Necə də kədərlidir
həsrətin tərcüməsi…
Burda heykəl çılpaqlığı
mədəniyyət,
Yaşamaq özü bir sənət.
Hər kəs sənətkar,
Qaç… qurtar…
Flamenko rəqsində
addımlayır
burda ömür,
İspanca danışıram, ispanca darıxıram,
senyor,
ispanca…
Bəs o?.. Heç kimsə bilmir…
Ruhumdakı qabarmalar
Çəkilmir…
2
Okean suları altda
Çamura bulaşmış arzuları
axtaran
balıqçıdır əllərim,
Kirpiklərimi tilov atdım,
Toruma düşən göz yaşına…
Senyorita,
Qayğısız ömründən bir gün ver mənə,
Çırpım keçmişimin
Boz yaddaşına…
Başdan-başa
körpüyə dönüb
Göy üzü,
Qanad taxdım qollarıma…
Düşməsin deyə,
qəlbimi
dimdiyimdə
gəzdirirəm qürbəti…
Senyorita,
Çünki, o ürək
mənə uzaqların əmanəti…
Gec-tez burdan ayrılacaq nəfəsim,
Burda qəribəm.
Çırmala ətəyini
suların,
yol ver,
Biskay körfəzi…
3
Siqaret dumanında
rəqs edən qəhqəhə səsi –
Yaşamağın
savabı,
Yanağı qızarmış qədəhlərdə
səndələyir
ispan şərabı.
Çəkilib bir küncə
Gəzirəm məni tapanı,
Yuxumu qaçıran xəyallara
bir fincan, limonlu
çay süzərək
İzləyirəm
Avropanı…
Ağlımda
Vətənim, həyatım
Və yağış gölməçələri.
Bir də yanımdan ötən
maaşım,
Payızın
palçıqlı ayaqlarıyla
savaşı…
Sonuncu zəngini çalır
Kilsə,
Yuxulu gözlərinin duası qaçıb…
Ovuclarımdan çırpılır zənglərə
Bakının
küləkli havası
uçub…
Bir neçə saat sonra
Həftənin ilk
günüdür,
Dincələcək badələr.
Qəhvə ətri yayılacaq
kafelərdən,
İşə tələsəcək
xoşbəxt ifadələr…
Mənsə,
Hər İki ölkədə,
saat fərqində
beləcə
mürgüləyəcəm ömrə…
Bəzən əqlim çaşacaq,
Oğlumu qorusun deyə,
Başqa dildə
dua edib
Yalvaracam Allaha
Sonra…
Sonra…
***
Hər gün bir tel qopur
ruhumun
sevgi simlərindən…
Yavaş-yavaş
Xaric səslənirik
Oxuduğumuz eşq nəğməsində.
Do notu
barmaqlarım arasında susqun,
Re-ni üzgün görürəm.
Bir həsrət çaları var
Mi səsində…
Fa notu yolun ortasında
peşman və üzgün,
Sol səsi
Sol açarından küskün,
Lya – oktavada
ayrılığa gedən yolun sonu,
Si – bu sevgidəki ən yanıqlı
nöqtə.
Peşmanlıq
Və yanlış həyatımdakı
son beyt,
Məqtə…
Budur,
bizim musiqimiz səslənir,
Bir günahsız sevgi
ömrün son akkordlarında
bəstələnir,
Gözlərimdəki kədərdə
Dəfn olur…
Maestro,
Götür bu şeiri,
İfa et, əlvida əvəzi
Mavi gözlü göy adama,
bulud əlçimlərində…
***
Sübhün gözlərini dua öpürdü,
Təsbehlər adını zikr edirdi,
Minarələrdən
Tanrı nəfəsi axırdı…
Bir məsciddə Azan səsi
İsanı
doğurdu,
Çarmıxlar çiçək açmışdı.
Bütün dinlər
minbərə çıxmışdı
kəlmeyi-şəhadət
gətirirək.
Şeytan daşlayan adamlartək
Mən də
Günahlarımı daşlayırdım
Səni sevərək…
Kirpiklərim yenicə
səcdədən qalxmışdı ki,
İlahi bir eşqlə
Sevginə ibadətə oturdum
o gündən
İllərin necə ötdüyündən xəbərsiz,
Daha
Allahsız kimiyəm
Mən sənsiz!!!
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının təsisçisi və direktoru
Haçandı gözlərim yol şumlamaqda,
Yolları gözümün üstə saxlaram.
Gedişin qəlbimi xəstəhal edib,
Gəlincə beləcə xəstə saxlaram.
Adını dilimdə bəslərəm müdam,
Vədəli, vədəsiz səslərəm müdam.
Dərdimi sevginlə süslərəm müdam,
Qoymaram sınıxa – süsdə saxlaram.
Gör neçə aşiqə usandırıb can, –
Dünya özü boyda zindandı, zindan.
Ruhumun, cismimin sızıltısından
Ən həzin, ən kövrək bəstə saxlaram.
Əfsəyim, ələyim bənövşələri, –
O məsum mələyim bənövşələri.
Taleyi taleyim bənövşələri
Yolunun üstündə dəstə saxlaram.
Tale mizanına mən də ayaram,
Beləcə ötüşər həftə, ay aram…
Nə ötən bir günü sənsiz sayaram,
Nə də bir günümü nəhsdə saxlaram.
Yenə qərib ruhum təndə üşüdü,
Qəlbinin səsiylə dön də, üşüdü…
Yol, ərkan gözləmək bəndə işidi,
Sən yüz yol ərk elə, küs də – saxlaram
Bivec dünyada mən qərib,
O qədər çarəsizəm ki…
Dərdi dərd üstən əndərib,
O qədər çarəsizəm ki…
Bir saman yolla tutmağa,
Bəhanə ver unutmağa.
Canmı qalıb can atmağa, –
O qədər çarəsizəm ki…
Göy üzü yarıldı, düşdüm,
Ümidim qırıldı düşdüm.
Qanadım yoruldu düşdüm,
O qədər çarəsizəm ki…
Bu xırman dənlik deyil ta,
Var olmaq tənlik deyil ta.
Yer üzü mənlik deyil ta,
O qədər çarəsizəm ki…
Hər tale naxış deyilmiş,
Dirçəliş qalxış deyilmiş,
Hər dua alxış deyilmiş, –
O qədər çarəsizəm ki…
Təskinlikdi şeir bir az,
Hərdən edir xeyir bir az.
Bir bu qədər arzu, muraz…
O qədər çarəsizəm ki…
İncimişəm qullarından,
Yığ bu daşı yollarımdan.
Tanrım, ya düş qollarımdan,
Ya məni al qollarına…
O qədər çarəsizəm ki…
Bu günlərdə Xalq yazıçısı Anarın “Qatardan qalan adam” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb. Kitaba yazıçının son illərdə qələmə aldığı əsərlər daxil edilib. Bir neçə bölümdən ibarət olan kitabda son zamanlarda oxucu kütləsi və ədəbi mühitdə böyük maraqla qarşılanan “Qatardan qalan adam” hekayəsindən başqa, müəllifin ssenari və povestləri, məqalə və çıxışları, şeirləri, tərcümələri, müsahibələri yer alıb. “CBS” nəşriyyatında işıq üzü görən kitabın redaktoru Pərvindir.
“Qatardan qalan adam” kitabı müəllifin müstəqilliyin ilk illərinin problemlərini qələmə aldığı “Əcəl” adlı povesti ilə açılır. 20 Yanvar faciəsini əks etdirən “Şəhərin qış gecələri” pyesi isə elə həmin bəlaların daha konkret olaylarla bağlılığını göstərir. Kitaba daxil edilmiş məqalələrdə və şeirlərdə isə bütün bu dərdlərdən, ağrı və faciələrdən keçmiş xalqın böyük qələbəsi – Qarabağ zəfərindən doğan sevinc, qürur, xoşbəxtlik önə çəkilir. Bu mənada xalq yazıçısının yeni kitabı sadəcə müəllifin yaradıcılıq faktı, fəaliyyətinin davamı deyil, həm də xalqımızın son 30 ildə yaşadıqlarının bədii əksidir!
Yaradıcılığı boyu özünə sadiq olan, milli-mənəvi dəyərlərimizin təbliğatı yolunda böyük işlər görmüş yazıçı bu kitabında da yeni film ssenarisini ortaya qoyur. Böyük dramaturq Cəfər Cabbarlının həyat və yaradıcılığından bəhs edən “Azad bir quşdum” ssenarisi sadəcə Cabbarlı bioqrafiyasını, fəaliyyətini deyil, bütöv dövrü göstərir. Həmçinin yazıçının kitabda yer alan – Natavan Faiq və Pərvinlə müsahibələrində müəllif bu görülən işləri şərh edir, keçdiyi ömür və yaradıcılıq yoluna nəzər salır; müxtəlif mətnləri azərbaycancaya çevirən müəllif lap erkən gəncliyindən özünü bu tərcümə işində sınamaqla dilimizin imkanlarını daha dərindən mənimsəməyi qarşısına məqsəd qoyubmuş. Bu kitaba da daxil edilmiş tərcümələr yazıçı seçimlərinin, zövqünün göstəricisi olmaqla yanaşı, həm də fərqli mədəniyyət və ədəbiyyatların dilimizdə necə səslənməsini, qavranmasını anlamaq imkanı verir.
Bu kitab son illərdə yazıçıların hədəf olduğu “yeni əsərlər yazılmır” kimi absurd ittihamların cavabı da hesab oluna bilər. Bu mənada, kitabda dövrümüzün sayılıb-seçilən ədəbiyyatşünas-alimlərinin yeni əsərlərlə bağlı rəylərinin, məqalələrinin yer alması qanunauyğundur.
Akademik Rafael Hüseynov “Tükənməz Anar” məqaləsində yazır: “Artıq iki onildən də çoxdur ki, meydan oxuyub ədəbiyyata yeni dalğa gətirəcəklərini deyənlərin çoxusu o sayaq deyinə-deyinə yaşlaşdı, kimisi ha “yazacam, yaradacam” deyə, səs-küy salsa da, axıracan qısır qaldı, kimisinin kimliyini vaxt faş elədi, kimininkini özü, yaza bilənlərə həmlə çəkərək “siz meydanı boşaldın ki, biz yazaq” söyləyənlərin də səsi asta-asta batıb eşidilməz oldu.
Anarsa həminki gedişindədir.
Yenə əvvəlki təzəliyi və cazibəsi ilə heyran etməyi, düşündürməyi, sevindirməyi bacarır, yenə “böyük ədəbiyyatın hələ deyiləsi çox sözü var” həqiqətini çatdırmaqda davam edir.
Növbətisi də 2024-ün iyulunda 86-sında yaranmış bu yazı.
Azərbaycan nə xoşbəxtdir ki, onun Anarı var. Bu, elə aydın həqiqətdir ki, indi deyil, 30-40 il əvvəl də bütün aydınlığı ilə görünürdü, bu gün də görünür və gələcək zamanların ucalığından baxarkən daha aydın və dürüst dərk ediləcək.
Anarın qələmində Azərbaycanın bütöv mənəviyyat xəritəsi yeni bir diriliyini tapıb, onun yaradıcılığından bütün gözəllik irsimiz keçib və çoxrəngli, çoxistiqamətli, genişmiqyaslı yaradıcılığı, təfəkkürü, şəxsiyyəti ilə Anar Azərbaycan maarifçiliyinin, Azərbaycan ziyalılığının, Mirzə Fətəli, Həsən bəy Zərdabi, Əli bəy Hüseynzadə, Cəlil Məmmədquluzadə, Üzeyir Hacıbəyli və digər böyüklərimizin vəhdəti və yekunu, onların yeni, daha müasir davamı deməkdir”.
C.Cabbarlı tədqiqatçısı, professor Asif Rüstəmli “Azad bir quşdum” kinossenarisini Cabbarlı haqqında ən dəqiq məxəzlərdən biri kimi dəyərləndirir: “Xalq yazıçısı Anarın “Azad bir quşdum” adlı iki seriyalı kinofilminin ədəbi mətni qüdrətli söz ustası Cəfər Cabbarlının həyat və yaradıcılığının, ictimai fəaliyyətinin az öyrənilən, kölgədə qalan tərəflərinə gur işıq salmaqla yanaşı, böyük dramaturqumuz haqqında yazılmış mükəmməl sənət əsəri, bədii həqiqətlər ssenarisidir”.
Akademik Nizami Cəfərov “Əcəl” povesti haqqında yazır: “Anarın böyük bir yazıçı-mütəfəkkir olaraq bütün yaradıcılığı boyu üzərində düşündüyü insan konsepsiyası, ikincisi isə, ümumən ədəbiyyatın, xüsusən, Azərbaycan ədəbiyyatının bütün tarixi boyu apardığı ictimai ideal axtarışlarıdır ki, hər dövrün, zamanın özünəməxsusluqlarını əks etdirir. “Əcəl”in qəhrəmanının bir obraz-konsept olaraq ideya-estetik dəyəri (və müəllifin yaradıcılıq hünəri!) ədəbiyyatın ictimai idealları mövqeyində dayanıb mövcud mənəvi-ruhi kataklizmlərin formalaşdırdığı “insan subyekti”ni, fərdi psixoloji yaşantıları, hərəkət və tərəddüdləri cəsarətlə mühakimə predmetinə çevirməsindədir. Və həmin mühakimələrində getdikcə daha davamlı şəkildə fərdi “kor dalan”a sıxışdırmaqda olan yeni sosial-iqtisadi münasibətləri ittiham etməklə, Anar məhz fərdin (İnsanın!) müdafiəsində dayanır ki, bu, heç şübhəsiz, böyük ədəbiyyatın (və əsl yazıçının) missiyasıdır”.
AMEA-nın müxbir üzvü Tehran Əlişanoğlu yazıçının son illərdə qələmə aldığı hekayələrində özünə və tutduğu yola sədaqətini xüsusi qeyd edir: “Yazıçı Anarın “realistikası”na söz yox; bir zaman qəhrəmanları, bu əhvala “yuxu əhvalı” demək mümkün isə: yuxu və gerçəklər, heçlik və varlıq, iç (ekzistensial) və dış (ictimai) dünyaları arasında vurnuxub-yaşayırkən, indilərdə onları olan-qalan ekzistensiyadan – “sirr”dən də məhrum edir. Yəqin ki, yazıçının son hekayələrində “son” problematikasına diqqət etmisiniz: “son sirr”, “son etiraf”, “son xahiş” (hələ mətnə səpələnmiş dəfələrlə “son” vurğularını demirəm) – Anar qəhrəmanlarını sonda soyuqcasına ölüm (Əcəl) faktı-faktoru qarşısında qoyur. Bu ki, son hekayələrdə hər şey gerçəklərin (bəlkə elə “ekzistensial yalanlar”ın da) xeyrinədir: “Nə ölümdən qorxmaq ayıb, nə də düşünmək ölümü” (“Əcəl”in epiqrafından)…”
Professor Vilayət Quliyev də “Qatardan qalan adam” hekayəsinə məqaləsində Anarın bəşəri mövzulara özünəməxsus yanaşmasını vurğulayır: “Dünya ədəbiyyatında “lənətə gəlmiş sarı metalın” – pulun insan həyatındakı rolu, doğurduğu fəlakətlər haqqında sayagəlməz dərəcədə çox əsərlər yaranıb. Yəqin ki, bu müstəvidən yanaşdıqda, pul-mənəviyyat-insanlıq üçlüsünün əsas götürüldüyü hadisə və süjetlərlə oxucunu maraqlandırmaq, düşündürmək, onda yanğı, acıma, təəssüf, yaxud heyrət hissi doğurmaq da o qədər asan deyil. Amma Anar hansısa didaktika ünsürlərinə yol vermədən, bəlli sxematik priyomlardan yararlanmadan buna nail ola bilib. Yəqin ki, günümüzün lokal ədəbi hadisəsinə çevrilən hekayəyə böyük maraq da bundan irəli gəlir.”
Yazıçı Anarın əsərlərinin ardıcıl araşdırmaçısı Pərvin müəllifin zaman duyumunu və zamanı qabaqlamaq məharətini xüsusi dəyərləndirir və çağın oxucusu üçün bunun önəmini qeyd edir: “Anarın yaradıcılıq yoluna ümumi bir nəzər salanda məhz zamanla ünsiyyət diqqəti çəkir. Yazıçı ədəbiyyata gəldiyi gündən indisini görüb dəqiq qiymətini verir. Yəni sovet dövrünün “olmaz”ları, mülayimləşmə ilə azca aralanmış nəfəslik, qadağalar içərisinə “sızan” azad hava və bu şəraitdə gerçək sənət yaratmağın mümkünlüyü, yolları, üsulları… Hər şeydən öncə, daha əvvəl dediyim boşluqların hiss olunması və doldurulması. Nədən ibarət idi boşluq? Sadə, sıradan oxucu kitab səhifələrində özünü görmək və bütün yaşananlara yazıçının gözü ilə baxmaq istəyirdi. Elə bu dönəmdə Anar məhz sıravi adamları qəhrəmanlarına çevirir, onların zahirən kiçik problemlərinin dərinliyini göstərir, ənənəvi ədəbiyyatşünaslıq təbiri ilə desək, mühitin naqis cəhətlərini, dövrün çatışmazlıqlarını elə bu adidən-adi adamların diliylə ifadə edir. Axı, əslində, hisslərimizi, duyğularımızı, necəliyimizi öyrədən ən böyük elm sənətdir və bizə bənzəyənlərin yaşantıları da, həyatı da özünüdərkimiz üçün vasitədir. Ona görə Anarın Təhminəsi, Əsməri, Həmidəsi, Zauru, Oqtayı, Spartakı, Fuad Salahlısı, Şövqü Şəfizadəsi, Feyzulla Kəbirlinskisi və başqa bu sıradan olan qəhrəmanları oxucuyla qısa bir zamanda doğmalaşır, onun yaxınına, tanışına çevrilir. Eyni zamanda bütün bu qəhrəmanların əsl ədəbiyyat, sənət meyarları içərisində təqdimatı da onların unudulmazlığını təmin edir. Beləliklə, yazıçını təbii şəkildə rahat buraxmayan, düşündürən mövzuların həm də vaxtın diktəsi olması qənaətinə gələ bilərik. Və elə müstəqillik illərində yenə də zamanla dialoqda olan yazıçının yenilənən vaxtı (yaxud zəmanəni!) əsərlərinə gətirməsi təsadüf deyil. Əgər sovet dönəmində iri planda, əslində diqqətdən kənarda qalmış Kəbirlinski idisə, müstəqillik illərində bütöv millət, xalq, onu simvolizə edən qəhrəmanlar və hadisələr önə çıxırdı. Bu mənada, Kərim Əsgəroğlu (“Otel otağı”), Məlik Məmmədli (“Ağ qoç, qara qoç”), həkim Oruc (“Vahimə”) zamanın adamları idilər və onların məhz Anarın əsərlərinə ayaq açması o qədər təbiidir ki…”
Beləliklə, həm yazıçının son illərdə qələmə aldığı yeni əsərləri, həm də ədəbi tənqidin bu mətnlərə münasibəti çağdaş ədəbi-mədəni həyatı əks etdirir. Həmçinin oxucuların ayrı-ayrı mətbu orqanlardan mütaliə edib sevdiyi əsərlərin bir kitabda cəmlənməsi də “Qatardan qalan adam”ın üstünlüklərindən biridir.
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi — Azərbaycan yazıçı və şairlərinin, tərcüməçilərinin ən böyük ictimai təşkilatı. SSRİ dövründə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı adlanırdı. Hazırda 1510-dan artıq üzvü var. Sədri yazıçı Anardır.
Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı 1934-cü il iyunun 13-də Bakıda Azərbaycan yazıçılarının I qurultayında yaradılmışdır. O vaxta qədər Azərbaycan yazıçıları ayrı-ayrı ədəbi birliklərin və məclislərin tərkibində fəaliyyət göstərirdilər. 1923-cü ildə Azərbaycan yazıçılarını bir təşkilatda birləşdirmək zərurəti meydana çıxarkən bir neçə yazıçı çap etdirdikləri müraciətdə “Türk ədib və şairlər ittifaqı dərnəyi” təsis etdiklərini bildirdilər. Həmin ədəbi birlik “İldırım” adlanırdı. “Qızıl qələmlər” ədəbi cəmiyyəti də təxminən bu dövrlərdə formalaşmış, öz ətrafına gənc ədəbi qüvvələri toplamışdı. Bu cəmiyyət əsaslı və ədəbi təşkilat kimi 1925-ci il dekabrın 25-də Bakıda yaradıldı, ədəbi dərnəkləri öz ətrafında birləşdirdi. “Qızıl qələmlər” cəmiyyəti tez-tez müşavirələr, ədəbi gecələr, görüşlər, məruzələr təşkil edir, tədbirlər həyata keçirirdi. “Maarif və mədəniyyət” jurnalında (indiki “Azərbaycan” jurnalında), “Kommunist” və “Gənc işçi” qəzetlərində müntəzəm verilən ədəbi materiallar, “Qızıl qələmlər”, “Oktyabr alovları” almanaxları və ayrı-ayrı məcmuələr ədəbiyyatın təbliğinə, kütləvi surətdə yayılmasına xidmət edirdi.
1927-ci il iyul ayının əvvəllərində Azərbaycan yazıçılarının birinci ümumi yığıncağında bütün ədəbi qüvvələri bir təşkilat ətrafında birləşdirmək qərara alındı. Beləliklə, Azərbaycan Yazıçılar Cəmiyyətinin müvəqqəti idarə heyəti yarandı. Bakıda Ümumazərbaycan yazıçılarının birinci (13.01.1928) və ikinci qurultayı (20.X.1929) çağırıldı.
ÜİK(b)P MK-nın ədəbi-bədii təşkilatların yenidən qurulması haqqında 1932-ci il 23 aprel tarixli qərarından sonra Azərbaycan Yazıçılar Cəmiyyətinin yenidən qurulması haqqında təşkilati tədbirlər görüldü və Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı yaradıldı.
AYB-nin 80 illiyinə həsr olunmuş “Səksəninci səhifə” adlı film çəkilmişdir.[1]
I.Adı, məqsədi, vəzifələri, ümumi müddəalar
I.1. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi – Azərbaycan Respublikasında və ondan kənarda yaşayan, Azərbaycan dilində və digər dillərdə yazan peşəkar Azərbaycan yazıçılarının könüllü müstəqil ictimai təşkilatıdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi müstəqil, hüquqi şəxsdir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi öz fəaliyyətində Azərbaycan Respublikasının qüvvədə olan qanunvericiliyinə, beynəlxalq hüquq normalarına, öz Nizamnaməsinə müvafiq hərəkət edir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ünvanı: Bakı şəhəri, Xaqani küçəsi 25-dir.
I.2. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin məqsədi aşağıdakılardır:
I.3. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Nizamnaməsindən irəli gələn vəzifələri yerinə yetirmək üçün müstəqil maliyyə-təsərrüfat fəaliyyəti ilə məşğul olmaq, qanunvericiliyə uyğun olaraq Respublikanın və xarici ölkələrin bank müəssisələrundə milli və xarici valyuta hesabı açmaq hüququ vardır, adı qeyd olunmuş möhür, ştamp, blank və digər rekvizitlərə malikdir.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin digər hüquqları:
II. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin quruluşu
II.1. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının hüquqi varisidir.
II.2.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tərkib hissəsi kimi aşağıdakı təşkilat, müəssisə və mətbuat orqanları fəaliyyət göstərir:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tərkibində –
II.3.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin tərkibində olan zona bölmələri, Ədəbiyyat Fondu, Tərcümə Mərkəzi, Ədəbiyyatı Təbliğ və Müəllif Hüquqları Bürosu, Şüvəlan Yaradıcılıq Evi, redaksiyalar və digər idarə və müəssisələr Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəhbər orqanlarına öz fəaliyyəti barədə hesabat verir.
II.4.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi katibliyinin bölmələri, digər yaradıcı təşkilatları, yeni ədəbi orqanları və sair yaratmaq, tərkibində olan dərgiləri, qəzetləri və qurumları bağlamaq hüququ var.
III. Rəhbər orqanlar və onların səlahiyyəti
III.1.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin ali orqanı Qurultaydır. Qurulyat beş ildən bir çağrılır. Qurultay nümayəndələri İdarı Heyətinin (Məclisin) tərkibini müəyyən edir. İdarə Heyətinin (Məclisin), Ağsaqqallar Şurasının üzvləri, Yazıçılar Birliyinin sədri və katibləri, Gənclər Şurasının üzvləri yerli bölmələrin və seksiyaların rəhbərləri Qurultay nümayəndələri hesab olunurlar. Digər nümayəndələr – şer, nəsr, dramaturgiya, tənqid, tərcümə, uşaq ədəbiyyatı seksiyalarının ayrı-ayrı keçirilən ümumi yığıncaqlarında, eləcə də Naxçıvan Yazıçılar Birliyinin, yerli bölmələrin toplantılarında seksiya və bölmə üzvlərinin sayına görə beş nəfərdən biri kimi seçilir.
III.2.Azərbaycan yazıçılarının Qurultayı açıq səsvermə ilə və səs çoxluğu ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədrini, sədrin təqdimatıyla birinci katibi və katiblərini (beş il olmaqla iki müddətdən artıq seçilə bilməz), 31 nəfərdən ibarət İH üzvlərini (adbaad və açıq), 21 nəfərdən ibarət gənclər şurasını, 5 nəfərdən ibarət təftiş komissiyası üzvlərini (adbaad və açıq) seçir.
Ağsaqqallar Şurası, İdarə heyəti, Gənclər Şurası üzvləri həlledici səslə eyni statusa malikdirlər.
Sədr Yazıçılar Birliyinin işinə ümumi rəhbərlik edir.
İcra Aparatı katiblərdən və şpbələrdən formalaşdırılır.
Katiblər aşağıdakı vəzifələri həyata keçirir.
Katiblər bölgə qurumlarının və Azərbaycan Yazıçılar Birliyi strukturuna daxil olan qurumların, seksiyaların, redaksiyaların işini əlaqələndirir, müxtəlif tədbirlər keçirir, layihələr hazırlayır, xaricdə fəaliyyət göstərən qurumlar və beynəlxalq təşkilatların müvafiq strukturları ilə əlaqələr qurur, bu istiqamətdə tədbirlər hazırlayır. Katiblər İcra Aparatı, seksiyalar, redaksiyalar, bölmələr, xarici əlaqələr, gənclərlə iş və maliyyə-təsərrüfat işlərinə nəzarət edir:
III.4.İdarə Heyətinin vəzifə və səlahiyyətləri:
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin qurultaylararası dövrdəki fəaliyyətinin nəticələrini qiymətləndirir. Nizamnaməyə əlavələr, dəyişikliklər edilməsi barədə qərarlar qəbul edir və növbəti Qurultayın müzakirəsinə çixarır.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin strukturuna daxil olan qəzetin, dərgilərin, topluların baş redaktorlarını, Tərcümə Mərkəzinin sədrini və ədəbi orqanlarının baş redaktorlarını, bölgə rəhbərlərinin, Ədəbiyyat Fondunun sədrinin, Ədəbiyyatı Təbliğ Bürosunun sədrinin namizədliyini katibliyin təklifi ilə təsdiq edir.
Fövqəladə hallarda Azərbaycan Yazıçılar Birliyi sədrinin, İdarə Heyəti üzvlərinin üçdə ikisinin xahişi ilə növbədənkənar Qurultay çağırıla bilər. Sədr öz fəaliyyətini dayandırdıqda növbədənkənar Qurultay çağırılanadək sədrin vəzifəsini Birliyin birinci katibi icra edir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, İcra Aparatı və İdarə heyəti Qurultayın qəbul etdiyi qərarları növbəti Qurultaya qədər həyata keçirir.
III.5. Qurultay tərəfindən seçilmiş təftiş komissiyası öz sədrini seçir. Beş nəfərdən ibarət təftiş komissiyası Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin maliyyə fəaliyyətinə nəzarət edir və yoxlamanın nəticəsini İdarə Heyətinə (Məclisə) təqdim edir.
IV.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvlüyünə qəbul Üzvlükdən xaric olunmağın qaydaları və şərtləri
IV.1. Peşəkar ədəbi yaradıcılıqla məşğul olan hər bir şəxs Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzv qəbul olunmaq üçün birinci katibə ərizə ilə müraciət etməlidir. Birinci Katib həmin müraciəti katibliyin təqdimatı ilə İdarə Heyətinin formalaşdırdığı ekspertlər qurumuna təqdim edir. Ekspertlər qurumunun rəyi İH-yə təqdim olunur və İH həmin şəxsin üzvlüyə qəbulu məsələsini sadə səs çoxluğu ilə həll edir.
IV.2.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvləri üzvlük haqqı ödəməlidirlər.
IV.3.Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənarda yaşayan, Azərbaycan ədəbiyyatı qarşısında xüsusi xidmətləri olan yazıçı Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü seçilə bilər. Fəxri üzvlüyə qəbul Azərbaycan Yazıçılar Birliyi rəhbər orqanlarının – katibliyinin, yaxud İH-nin qərarı ilə həyata keçirilir.
IV.4.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvü Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvlərinin bütün hüquqlarına malikdir, aşağıdakı hallradan başqa:
IV.5.Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin fəxri üzvü üzvlük haqqı verməkdən azaddır.
IV.6.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvləri və fəxri üzvləri vahid üzvlük vəsiqəsi ilə təmin edilirlər.
IV.7.Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvləri və fəxri üzvləri Azərbaycan Yazıçılar Birliyi katibliyinə müraciət edib könüllü surətdə üzvlükdən çıxa bilərlər. Xüsusi hallarda Azərbaycan Yazıçılar Birliyi üzvlüyündən xaric olunma məsələsi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəhbər orqanlarının müzakirəsinə verilib səs çoxluğu ilə həll edilə bilər.
IV.8.Azərbaycan Respublikasını tərk edən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin hər bir üzvünün bu təşkilatın üzvü qalmaq hüququ var.
Bəstəkar Ələkbər Tağıyev
Mən bilirəm xatirinə dəyiblər,
unut, mənim xatirimə gəl bir az.
İşdə sənə nə deyiblər, deyiblər,
evə gəldin, danış bir az, gül bir az.
Bu dünyanın nadanı var nə qədər!
Ürəyində nə qəm olsun, nə kədər.
Torpaqdan da az tapılır incilər;
qızıl bir az, almaz bir az, ləl bir az.
Söz var, desən köçürülər, yazılar,
söz var yaxşı, söz var yaman yozular.
Ürəyimiz yaralanar, pozular
öz sözünü bilməyəndə dil bir az.
Azərbaycan Respublikası UNESCO-nun Silahlı Münaqişələr zamanı Mədəni Mülkiyyətin Qorunması üzrə Komitəsinə üzv seçilib.
1-2 dekabr 2025-ci il tarixində Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Təhsil, Elm və Mədəniyyət üzrə Təşkilatının (UNESCO) Silahlı münaqişələr zamanı mədəni mülkiyyətin mühafizəsi üzrə 1954-cü il Haaqa Konvensiyasının İkinci Protokoluna tərəf dövlətlərin 16-cı iclası keçirilib.
İclas çərçivəsində Azərbaycan Respublikası UNESCO-nun Silahlı Münaqişələr zamanı Mədəni Mülkiyyətin Qorunması üzrə Komitəsinə 2025-2029-cu illər üzrə üzv seçilib.
Mənbə: https://culture.gov.az/
İncəsənət məktəb və mərkəzlərinə keçirilmiş müsabiqənin nəticələrinə əsasən ehtiyat kadrlar siyahısına daxil edilmiş namizədlər üçün vakant müəllim yerlərinə seçim prosesi üzrə müddət 5 dekabr 2025-ci il tarixinədək uzadılmışdır.
Pedaqoji kadrlara olan tələbatın qarşılanması məqsədilə ümumilikdə 30 müəssisə üzrə 36 vakant yer təqdim olunur. Namizədlər mövcud vakansiyalar arasından seçimlərini əvvəlcədən müəyyən edilmiş qaydalara uyğun olaraq həyata keçirirlər.
Test mərhələsində topladıqları bala əsasən namizədlərin seçim hüquqları aşağıdakı kimi müəyyən edilir:
• 49 bal və yuxarı nəticə göstərən namizədlər – bütün respublika üzrə vakant yerlər üzrə seçim edə bilərlər;
• 42 bal və yuxarı nəticə göstərən namizədlər – Bakı şəhəri istisna olmaqla respublikanın digər şəhər və rayonları üzrə vakant yerləri seçə bilərlər;
• 35 bal və yuxarı nəticə göstərən namizədlər – Bakı, Gəncə, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu istisna olmaqla digər regionlar üzrə vakant yerlər üzrə seçim edə bilərlər.
Seçim prosesi “MyCulture” şəxsi kabineti vasitəsilə həyata keçirilir. Namizədlər sistemə daxil olaraq uyğun vakant yeri seçməli və seçimi təsdiqləməlidirlər.
Qeyd edək ki, yerləşdirilmə yalnız namizədin seçdiyi vakant yerlər arasından sistem tərəfindən təsadüfi qaydada aparılır. Bu səbəbdən namizədlərdən seçim zamanı xüsusilə diqqətli olmaları xahiş olunur.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Heydər Əliyev Fondu Islam Əməkdaşlıq Təşkilatının Mədəniyyət Festivalının tərəfdaşı olub.
“İƏT Mədəniyyət Festivalı: Bakı Yaradıcı Həftə- 2025” dekabrın 5-11-də İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının və Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılıqı ilə keçiriləcək.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Mərkəzi icra hakimiyyəti orqanları və digər idarəetmə qurumlarının rəhbərlərinin şəhər və rayonlarda vətəndaşların qəbulu cədvəlinə əsasən Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Adil Kərimli tərəfindən 2025-ci il dekabrın 19-da, saat 10:00-da Ucar rayon Heydər Əliyev Mərkəzində (ünvan: Ucar şəhəri, Heydər Əliyev prospekti, 153) Ucar, Zərdab, Yevlax, Mingəçevir, Ağdaş, Göyçay, Kürdəmir rayonlarından olan vətəndaşların qəbulu keçiriləcəkdir.
Vətəndaşlar 2025-ci il dekabrın 15-dək Nazirliyin info@culture.gov.az elektron poçt ünvanı, (012) 493-43-98 telefon nömrəsi vasitəsilə müraciət etməklə qəbula yazıla bilərlər.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının təsisçisi və direktoru
Əlim ətəyimdən uzun,
Dilim dilçəyimdən gödək.
Bu necə darağacıdı?! –
Boyum ilgəyindən gödək.
Qaynaşır bazar meydanı,
Qarışıb qumaşa başlar.
Kimsənin xəbəri yoxdu, –
Birazdan tamaşa başlar.
Yenə soyulur Nəsimi
Şeyxül-müfid fətvasıyla.
Ruhuna sığal çəkilir,
“Dost-doğma”lar nəvasıyla.
Bu quyu tanış quyudu,
Kəndiri həmin biçimdə.
Yenə bir Yusif təklənir,
Bir qərib ölür içimdə.
Bir gözqırpımına bağlı,
Qarışqanın fil olmağı…
Gör neçə igid gözləyir,
Növbəni təhvil almağı.
Tanrım bizə rəva görmə,
Ömürlük damğa ərkini.
Ya bizi haqqa qul eylə,
Ya göstər yerin təkini.
Əlim ətəyimdən uzun,
Dilim dilçəyimdən gödək.
Bu necə dar ağacıdı? –
Boyum ilgəyindən gödək.
08.09.2025
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının təsisçisi və direktoru
Bizə ağlamaq yaraşmır?
Gəl, ağlayaq, yaraşdıraq.
İkiəlli başımızı
Daraqlayaq, yaraşdıraq.
Olsun biri bəlkə mində,
Acısını gör kəmin də…
Divanəlik görkəmində
Məcnunsayaq yaraşdıraq.
Bir sümük, bir dəri qalaq,
Nə ölək, nə diri qalaq.
Lap hamıdan geri qalaq,
Bir az ayaq yaraşdıraq.
Bu karvanla sirr daşınır,
Atmaq olmur sirr daşını…
İnsan oğlu sirdaşını
satdı bayaq – yaraşdıraq.
Qılınclar qından yıxılar,
Bir qaşıq qandan yıxılar.
Yatanlar dandan yıxılar,
Gəl biz oyaq yaraşdıraq.
Ha söy, ha küfret dünyaya,
Neylər bu nifrət dünyaya?!
Bu iblissifət dünyaya
Bir ad qoyaq, yaraşdıraq…
Universitetdə oxuduğum illərdə Mirzə Fətəli Axundzadə haqqında kurs işi yazmışdım. Universitet müəllimim, görkəmli tənqidçi, teatrşünas Cəfər Cəfərov yazımı oxuyub əsasən bəyənmişdi, amma bir fikrimə ciddi etirazını bildirmişdi. Hissə qapılaraq Mirzə Fətəlini bütün Avropa dramaturqlarından – Molyerdən, Şillerdən üstün qoymuşdum.
“Heç vaxt belə populist yanaşmalara uyma, – dedi mənə Cəfər müəllim, – belə iddialardan, hətta yalançı millətçilik də yox, sırf əyalətçilik qoxusu gəlir”.
Bu sözlər mənim üçün əbədi dərs oldu.
Bəzən mətbuatda, ya ayrı-ayrı çıxışlarda “Bizim poeziyamız dünyada bütün poeziyalardan üstündür” iddiasıyla rastlaşanda soruşmaq istəyirəm: – Bəyəm, sən dünyanın bütün dillərində yaranmış şeirlərlə tanışsan?”
Bizim klassik ədəbiyyatımız, o cümlədən, şeirimiz, həqiqətən, o qədər zəngindir ki, onu başqa xalqların bədii ədəbiyyatlarıyla qarşı-qarşıya qoymağa ehtiyac yoxdur. Hər xalqın ədəbiyyatı, hər şeydən əvvəl, o xalqın özü üçün əzizdən əzizdir.
Amma bu danılmaz həqiqətə uyğun olmayan iki misal çəksəm, inanıram ki, Cəfər müəllimin ruhunu incitmərəm. Həm də mənə elə gəlir ki, Cəfər Cəfərovun özü də mənim bu iki qənaətimlə razılaşardı.
Bir. Türk xalqlarının Servantes, Balzak, Tolstoy, Dostoyevski miqyasında romançısı yoxdur. İstəsək də, istəməsək də, bu belədir. Amma…
Amma nə rusların, nə fransızların, nə ispanların, nə almanların “Kitabi-Dədəm Qorqud” səviyyəsində dastanları da yoxdur.
– Bəyəm, sən bu dilləri bilirsən ki, belə hökm verirsən? – deyə bilərlər. Cavab verirəm: rus dilini bilirəm, fransızların “Roland haqqında nəğmə”, ispanların “Sid”, almanların “Nibelunq” dastanlarını isə tərcümədə oxumuşam. Nə rusların “İqor alayı haqqında söz” dastanı, nə ispanların, fransızların, almanların (ingilislərin ümumiyyətlə, dastanları olmasını eşitməmişəm) obraz zənginliyi, süjet parlayışı, lirik təsvirlərinin canlılığı baxımından “Kitabi-Dədəm Qorqud”la yanaşı dura bilməz.
İki. Yenə də tərcümələrə əsaslanaraq deyə bilərəm ki, XVI əsrin ən böyük dramaturqu Şekspir, ən böyük romançısı Servantes, ən böyük şairi Füzulidir. Təkrar edirəm: XVI əsrin! Dünya ədəbiyyatında məhz XVI yüz ildə Füzulidən böyük şairin adını çəkə bilirsinizsə, buyurun, deyin. O başqa məsələ ki, dünya (“dünya” deyəndə, ənənəvi olaraq Qərb dünyası nəzərdə tutulur) Füzulini Şekspir və ya Servantes qədər tanımır. Bu, Füzulinin günahı deyil. Bir az da bizim suçumuzdur. Bu mövzuda dərinə getmək istəmirəm.
Söhbət Füzulidən gedirsə, bu yazımın başlığına çıxardığım sözlər – “Çoxluq içində təklik” – ilk növbədə, Füzuli qəhrəmanı Məcnuna aiddir.
Nə idi Məcnunun günahı ki, ÇOXLUQ onu cünun, dəli saydı? Sevgisi? Bəyəm, sevmək dəlilikdir, qoy lap çılğın eşq, qeyri-adi məhəbbət olsun?
Bəzən “Leyli-Məcnun”u Şekspirin “Romeo və Cülyetta”sıyla tutuşdururlar. Bu iki əsərin oxşarlığı ancaq zahiri bənzəyişdir. Faciəylə bitən hər iki süjetin tragik səbəbləri tamamilə fərqlidir. Romeo ilə Cülyettanın sevgisi iki ailənin rəqabətiylə, qatı düşmənçiliyi ilə qarşılaşır. Məcnunla Leylinin ailələri arasında heç bir ədavət yoxdur, əksinə, onlar hər iki tərəfdən ÇOXLUĞUN nümayəndələridir, hər iki tərəf Qeysi Məcnun sayır. Əgər belə olmasaydı, Qeysin atası oğlunu Məkkəyə aparıb Kəbədə məhəbbət mərəzindən sağaltmaq istəməzdi. Romeo Cülyettaya qovuşmaq istəyir. Məcnun Leyliyə olan eşqinin bəlasına düşməyi arzulayır. Alicənab cəngavər Nofəl Qeysi sevgilisinə qovuşdurmaq üçün cəngə başlayır. Məcnun isə bu döyüşdə Nofəlin məğlub olmasını istəyir. ÇOXLUQ bunu başa düşə bilərmi? Əlbəttə, yox. Odur ki, Məcnun obrazı ədəbiyyatımızda ÇOXLUQ içində qəribliyin, tənhalığın ilk parlaq örnəyidir.
Sonralar bu “tənhalıq tilsimi” XIX və XX əsr ədəbiyyatımızda meydana çıxır.
Mirzə Fətəlinin Hacı Nurisində və Şahbazında, Nəcəf bəy Vəzirovun müsibətli Fəxrəddinində, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin bəxtsiz cavanı Fərhad surətində Məcnundan gələn metafizik tənhalıq, mühit içində nakamlıq var. Hamısı çoxluq içində darıxan, karıxan, çırpınan, özünə yer tapa bilməyən tənha insanlardır.
XIX əsrin ikinci yarısında Mirzə Fətəlinin altı komediyası meydana çıxandan, XX əsrin otuzuncu illərinə – Cəfər Cabbarlının “Dönüş”ünə qədər ədəbiyyatımız – nəsrimiz, şeirimiz, dramaturgiyamız, təsviri sənətimiz, musiqimiz çoxluq içində Təkin qiymətini anladıb.
Ümumiyyətlə, bu dövrdə yaranan ədəbiyyat, sənət örnəklərimiz zənnimcə, əsasən, altı böyük şəxsin M.F.Axundzadənin, Mirzə Cəlil Məmmədquluzadənin, Mirzə Ələkbər Sabirin, Cəfər Cabbarlının, Əzim Əzimzadənin (rəssamlıqda), Üzeyir bəy Hacıbəylinin (musiqidə) adlarıyla bağlıdır. “Nədən bu parlaq yaradıcıların sırasında böyük Hüseyn Cavidin adı çəkilmir?” Haqlı suala cavab belədir ki, bu müqtədir sənətkarın çoxusunu nəzmlə yazdığı və əsasən Şərq tarixini canlandıran ölməz əsərlərində sırf Azəri türk xarakteri – Mirzə Fətəlidə, Mirzə Cəlildə, Sabirdə olduğu kimi əks edilməyib. Şübhəsiz, bu, ədəbiyyat tariximizdə Cavid yaradıcılığının önəmini azaltmır, bu, klassikin özəlliyinin, fərqliliyinin göstəricisidir.
Zaman etibarıyla böyük bir bədii prosesin başlanğıcında Mirzə Fətəli irsi durur. Məncə, M.F.Axundzadə yalnız dramaturgiyamızın, ədəbi tənqidimizin deyil, çağdaş nəsrimizin də əsasını qoyub. Tək bir “Aldanmış kəvakib” hekayəsiylə deyil, ilk növbədə səhnə əsərləriylə. Ədəbiyyat tariximizdə təxminən, elə bu dövrdə yaranmış üç hekayəni müasir nəsrimizin başlanğıcı sayırlar. Onlardan biri Abbasqulu ağa Bakıxanovun “Kitabi-Əsgəriyyə” hekayəsi ərəb-fars kəlmələri, izafətləriylə dolu, elə qəliz bir dildə yazılıb ki, öz-özlüyündə maarifçilik dəyəri olan bu əsəri çağdaş nəsrimizin, ən azı dil baxımından başlanğıcı saymaq çətindir. Eləcə də İsmayıl bəy Qutqaşınlının fransızca yazdığı “Rəşid bəy və Səadət xanım” hekayəsini yeni nəsrimizin başlanğıcı kimi qəbul etsək, yenə də şeir tariximizdə olduğu kimi, nəsrimizdə də ədəbi örnəklərimizin ibtidaisini yad dilə bağlamış oluruq. Əlbəttə, həmin əsərlər ədəbiyyat tariximizdə qalır və qalmalıdır. Amma XIX əsrdə bir azərbaycanlı qələm sahibinin fransızca bədii əsər yazması nə qədər fərəhli faktdırsa və bu fakt, hətta Mirzə Fətəlinin özünü heyran qoyubsa, bu gün bizimlə bizim dildə danışan nəsrimiz (təkrar edirəm, həm dramaturgiyamız, həm də nəsrimiz) Axundzadənin komediyalarından başlanır.
Dil bədii ədəbiyyatın ən vacib və əsas ünsürüdürsə, “Aldanmış kəvakib” çağdaş dilimiz baxımından bizdən çox-çox uzaqdır. Amma eyni müəllifin, eyni zaman kəsiyində yaratdığı komediyaları, bugünkü səhnəmizdən də yazıldığı kimi, hamının anladığı bir şəkildə səslənir. Səhnədə oynanılan əsəri kitabda oxuyarkən, bu mətnlərin nəsr və komediya kimi janr fərqlərinin yalnız forma etibarıyla ayrıldığını görürük. Bu əsərlərin klassika sayılmağının bir səbəbi də odur ki, o dövrün libaslarında çağdaşımız insanların xarakterləri canlanır. O cümlədən, əsrlərdən-əsrlərə keçən ÇOXLUQ içində darıxan TƏKLƏRİN faciəsi.
Molla İbrahim Xəlilin fırıldaqlarına sidq-ürəklə inanan avamların içində Hacı Nuri sözü eşidilməyən qəribdir. Maarifə, təhsilə, dünyanı görməyə can atan Şahbaz bəy də dərviş Məstəli şahlar çoxluğunda və caduya inanan sadəlövh qadınlar qarşısında təkdir. Qaragüruh içində işıqlı fərdin təkliyi və fəaliyyəti əvvəllərdə qeyd etdiyim kimi, N.Vəzirovun, Ə.Haqverdiyevin əsərlərindən keçir və M.C.Məmmədquluzadənin ölməz “Ölülər”ində ən yüksək zirvəsinə ucalır. Hacı Nurinin ayıq sözlərinə yox, Molla İbrahim Xəlillərin qızıl sövdəsinə inananların varisləri Şeyx Nəsrullahın ölüləri dirildəcəyinə etiqad edirlər və bu ÇOXLUĞUN içində İsgəndər içməsin, neyləsin?
İsgəndər içərdi,
Ləqəbi də Kefli İsgəndərdi.
Gecə-gündüz düşündürdü onu
diri ölülərin dərdi.
Yoxsa o da,
bir poçt məmuru olar,
Nə dərdlənər, nə içərdi,
Ömrü ölülər içində
Sakit, səssiz keçərdi.
Qınamayın İsgəndəri,
yaman olur anlamaq dərdi.
Dərd tək onda deyil ki, İsgəndər ölülərin dirildiyinə inanan Hacı Həsənlərin çoxluğunda təkdir. Dərd həm də ondadır ki, ölülərin dirildiyinə əlbəttə ki, inanmayan “poçt məmurları” da çoxluğun rəyiylə razılaşmalıdırlar, avamlığa qarşı durmaqdan qorxub çəkinirlər. Konformist cəmiyyətdə düşünən, anlayan, anladığını deyə bilməyən və deyərsə belə, ÇOXLUĞUN eşitməyəcəyi bir şəraitdə TƏKLİK TİLSİMİNİ qırmaq asan deyil. Cəfər Cabbarlının Oqtayı da həyatından artıq sevdiyi teatr aləmində təkdir, pulun, var-dövlətin hər şeydən üstün çıxdığı, hər şeyə qadir olduğu, sevdiyinin belə, satın alındığı mühitdə Aydın da təkdir.
Əgər ədəbiyyatda bu zəngin personajlar silsiləsini böyük nasir və dramaturqlar yaradıbsa, şeirdə bunu Sabir edib və bu insan mənzərələrinin içində şair özü təpə-tənhadır:
Derlər usan, hərvəzü hədyan demə,
Güc gətirir dərd, usana bilmirəm.
Yaxud:
Surtuqlu müsəlmanları təkfirə qoyan bu
Döşdüklü müsəlmanları neylərdin, ilahi?!
Yaxud buların bunca nüfuzu olacaqmış, –
Beş-üç bu süxəndanları neylərdin, ilahi?!
Qeyrətli donosbazlarımız iş bacarırkən, –
Tənbəl, dəli şeytanları neylərdin, ilahi?!
Yaxud:
Eylə bilirdim ki, dəxi sübh olub,
Mürği-səhər tək bir ağız banladım.
Səng şikəst eylədi balü pərim,
Banlamağın hasilini anladım.
Bir də məni vurma, aman, səngdil,
Rəhm elə, nıqqıldayıram indi mən.
Ağlamayın, ağlamayın, cücələr,
Banlamaram, banlamaram bir daha.
Banlamamaqdır sizə əhdim mənim,
Söyləmirəm: anlamaram bir daha!
Örnək gətirdikcə gətirmək istəyirsən, adam Sabir dərdinə, Sabir nisgilinə, Sabir tənhalığına acımaqdan qurtula bilmir.
Anlamaq dərdindən, tənhalıq əzabından qurtulmağın bir xilas yolu gülüşdür.
Sabirin şeirlə yazdıqlarını, Əzim Əzimzadə rəsmdə canlandırdıqlarını böyük Üzeyir Hacıbəyli həyat eşqiylə dolu musiqli komediyalarında səhnəyə çıxarır.
“Arşın mal alan” xalqımızın ən nisgilli dövrlərində ona sevinc, şadyanalıq ovqatı bəxş edən, yaralarına məlhəm qoyan təsəlli olub. Keçən əsrin əvvəllərində Azərbaycan sənətinin heç bir əsərində “Arşın mal alan”da olduğu qədər nikbinlik ruhu, yaşamaq həvəsi, sevib-sevilmək istəyi yoxdur. Üzeyir Hacıbəyli öz musiqili komediyalarının həm də libretto müəllifi kimi klassik dramaturqlarımızın sırasındadır. Amma digər böyük dramaturqlarımızdan fərqli olaraq Üzeyir bəy personajlarını yalnız söz vasitəsiylə deyil, həm də musiqi diliylə yaradır. “Arşın mal alan”da hər personajın musiqi obrazı var – Əsgərlə Gülçöhrənin lirik obrazları, Vəliylə Tellinin komik obrazları, Xalayla Soltan bəyin qocafəndi yumoristik obrazları, azacıq da nostalji hisslərlə ifadə olunmuş nisgilli ovqatları.
Obraz, xarakter rəngarəngliyi baxımından “O olmasın, bu olsun” da belədir. Bu əsərdə də hər personajın öz musiqi səciyyəsi var. Amma “O olmasın, bu olsun”un bütün məzəli ünsürləriylə yanaşı, süjetinin dərinliyinə varanda görürsən ki, burada da üst qatın altında həzin bir təklik motivi var. Məşədi İbad, nə qədər gülməli görünsə də – təkdir, tənhadır. Pulagir “obrazavonskilər”, muzdla yazı çap edən qəzetçilər, sözdə basıb-kəsən, mahiyyətcə qorxaq qoçular, insanın meymuna bənzəməsindən dəm vuran əyalət “darvini”, ala-yarımçıq osmanlı dilində konuşan zat, borca düşüb borclarını ödəməkçün qızını bədbəxt etməyə hazır olan ata, Məşədi İbadı əvvəl çirkin sayıb, sonra ona ərə getməyə razılıq verən (razısan? hə, hə) qulluqçu və nəhayət, qanqster üsuluyla Məşədini aldadıb nişanlısını əlindən alan sinik Sərvər… Karikatura üslubunda təqdim olunan personajlar içində Məşədi İbad ən sadəlövh insan, hər yalana sidq-ürəklə inanan, asan aldanan, səxavətli (hətta fırıldaqçı “dostlarının” hamam pulunu da ödəyən), gücü bircə biçarə hambala çatan Məşədi İbad eybəcər çoxluq içində yeganə günahsız şəxsdir. Tənqid hədəfinə məruz qalan Məşədi İbadın yeganə günahı gənc qıza tamah salmasıdır.
Məcnundan Məşədi İbada uzanan yol, əlbəttə şərtidir, yəqin ki, məsələnin belə qoyuluşu mübahisə və etiraz doğura bilər. Amma bu mövzunu ifrat həddə çatdırmaqla bir vacib məsələyə diqqəti çəkmək istədim: ÇOXLUQ içində TƏKLİK yalnız ayrı-ayrı fərdlərin bəlası deyil, ümumən cəmiyyətin dərdi, mühitin böyük faciəsidir.
25-26 noyabr 2025
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Mədəniyyət Nazirliyi kino sahəsində yeni elektron xidmət istifadəyə verib – filmlərin dövlət reyestrinə daxil edilməsi və yayım vəsiqəsinin verilməsi üzrə elektron xidmət artıq “MyCulture” vahid elektron kabinetinizdə əlçatandır.
“Mədəniyyət sahəsində xidmətlərin elektronlaşdırılması və inteqrasiyası” Mədəniyyət Nazirliyinin “e-Culture” rəqəmsal inkişaf strategiyasının (2024-2026) (“e-Culture” Strategiyası) 10 prioritet istiqaməti sırasındadır.
Bu xüsusda, Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi “e-Culture” Strategiyasına uyğun olaraq, kino klasterinin rəqəmsal transformasiyası çərçivəsində “Filmlərin dövlət reyestrinə daxil edilməsi və yayım vəsiqəsinin verilməsi” elektron xidməti istifadəyə verib.
Qeyd olunan elektron xidmət, mədəniyyət sahəsində bir pəncərə prinsipi əsasında xidmətləri vahid platformada cəmləyən “MyCulture” vahid şəxsi kabineti (https://my.culture.az), həmçinin Mədəniyyət Nazirliyinin rəsmi internet informasiya ehtiyatı (https://culture.gov.az) vasitəsilə əlçatandır.
Yenidən formalaşdırılmış “Filmlərin dövlət reyestrinə daxil edilməsi və yayım vəsiqəsinin verilməsi” elektron xidməti sənəd dövriyyəsini sadələşdirir, müraciətlərin təqdim edilməsini sürətləndirir və prosesi tam avtomatlaşdırır. Bu, qeyd olunan xidmətin əsas istifadəçiləri olan film istehsalçıları, film nümayişçiləri, film yayımçıları və kinoteatr şəbəkələri üçün məkan və zamandan asılı olmayaraq müvafiq yayım vəsiqəsinin əldə olunmasını daha rahat və əlçatan edir.
Filmlərin dövlət reyestrinə daxil edilməsi və yayım vəsiqəsinin verilməsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2006-cı il 6 iyul tarixli 165 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Filmlərin yayımı və nümayişi Qaydaları”na uyğun olaraq həyata keçirilir. Hazırda Filmlərin Dövlət Reyestrində 11 000-dən çox ekran əsəri və yayım vəsiqəsi mövcuddur ki, bu da prosesin rəqəmsallaşdırılmasını xüsusi əhəmiyyətli edir.
“Kinematoqrafiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa əsasən Azərbaycan Respublikası ərazisində kütləvi nümayiş (kinozal, videozal, video yayımı məntəqələri, yayım və retranslyasiya xidmətləri) üçün nəzərdə tutulmuş bütün filmlər Filmlərin Dövlət Reyestrinə daxil edilməli və “Filmlərin yayımı və nümayişi Qaydaları”na müvafiq yayım vəsiqəsi əldə etməlidir. Kino və videofilmlərin Filmlərin Dövlət Reyestrində qeydiyyata alınmadan yayımı və kütləvi nümayişi Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 386-cı maddəsi üzrə inzibati məsuliyyət yaradır.
Yeni elektron xidmət sayəsində xarici kino şirkətlərinin də Azərbaycan kino sənayesinə daxil olması daha asan və operativ olacaq. Bu, beynəlxalq kino dövriyyəsinin genişlənməsinə və yeni əməkdaşlıqların yaranmasına şərait yaradacaq.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Noyabrın 26-da Akademik Milli Dram Teatrında Azərbaycanın görkəmli sənətkarı, xalq artisti Amaliya Pənahovanın 80 illik yubileyinə həsr olunan “Xurşidbanu Natəvan” tamaşası nümayiş olunub. Tamaşanın nümayişindən əvvəl görkəmli sənətkarın həyat və sənət yoluna nəzər salınıb.
Mədəniyyət naziri Adil Kərimli Amaliya Pənahovanın zəngin yaradıcılıq irsindən, Azərbaycan mədəniyyətinə, teatr və kino sənətinə bəxş etdiyi böyük töhfələrdən söz açıb.
Teatr Xadimləri İttifaqının sədri, xalq artisti Hacı İsmayılov, Əməkdar incəsənət xadimi, professor Məryəm Əlizadə, Bakı Bələdiyyə Teatrının baş rejissoru, xalq artisti Mərahim Fərzəlibəyov böyük sənətkar haqqında xatirələrini bölüşüblər.
Daha sonra tamaşa nümayiş olunub. Xalq yazıçısı İlyas Əfəndiyevin “Xurşidbanu Natəvan” pyesi əsasında hazırlanan eyniadlı tamaşanın bədii rəhbəri və quruluşçu rejissoru Xalq artisti Azər Paşa Nemətov, quruluşçu rəssamı əməkdar mədəniyyət işçisi İlham Elxanoğlu, bəstəkarı xalq artisti Siyavuş Kərimi, rejissor assistenti Xanım Həsənovadır.
Səhnə əsərində Xalq artistləri Məleykə Əsədova (Xurşidbanu Natəvan), Kazım Abdullayev (Canişin), əməkdar artist Anar Heybətov (Knyaz Xasay), əməkdar artist Elşən Cəbrayılov (Seyid Hüseyn), aktyor Elçin Əfəndi (Hidayət xan), xalq artisti Rafiq Əzimov (Mirzə Ruhullah), əməkdar artist Elnar Qarayev (Mamayı), aktyor Vüsal Mustafayev (Zahir bəy), xalq artisti Hacı İsmayılov (Qoca Knyaz), aktyorlar Ramin Şıxəliyev (Daşdəmir), Lalə Süleymanova (Bəyim), əməkdar artist Mirzə Ağabəyli (Kor kamançaçı), əməkdar artist Kazım Həsənquliyev (Məliküldövlə), aktyorlar Cavidan Novruz (Nəvvab), Məhsəti Tahirzadə (Təhminə), Rüstəm Rüstəmov (Şahmar), əməkdar artistlər Əlvida Cəfərov (Möhnət), Ayşad Məmmədov (Qala rəisi), Elşən Rüstəmov (Şahzadə), aktyor Tural İbrahimov (Mixaylov), Firuzə Balayeva, Elsevər Rəhimov, Elçin Nurəliyev, Nəzrin Abdullayeva (Kültəvi səhnə) iştirak edirlər.
Tamaşanın mövzusu İbrahim xanın nəvəsi, axırıncı Qarabağ xanı Mehdiqulu xanın qızı şairə Natəvanın həyatından götürülüb.
Əsərdə Natəvanı həm doğma Şuşanın, həm də ikiyə bölünmüş Azərbaycanın taleyi narahat edir. Tamaşaçı onu müdrik, Vətəninə və xalqına bağlı ictimai xadim, həm də həssas, zərif bir qadın, ana kimi tanıyır və sevir.
Burada tarixi hadisələrin timsalında xalqın taleyi, azadlığı və birliyi ideyası ön plana çəkilib. Xalqın taleyi Natəvanı düşündürən əsas məsələdir.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Mədəniyyət Nazirliyinin musiqi və incəsənət sahəsinə aid islahatları çərçivəsində təhsilin keyfiyyətinin eləcə də təhsilverənlərin peşə səriştəsinin artırılması məqsədilə keçirilən attestasiyaya dair Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin Mədəniyyət üzrə Elmi-Metodiki və İxtisasartırma Mərkəzi ( MEMİM) Mərkəzi Aran Regional Mədəniyyət İdarəsinin tabeliyində fəaliyyət göstərən uşaq musiqi və incəsənət məktəblərinin təhsilverənləri ilə Ağdaş və Mingəçevir şəhərlərində məlumatlandırıcı görüşlər keçirib.
Bu görüşlərdə peşəkar mütəxəssislərin iştirakı ilə attestasiyanın mahiyyəti və hüquqi əsasları, attestasiya proqramının məzmunu, müvafiq ixtisaslara dair sahə və tematik mövzular üzrə nəzəri və praktiki məqamlar müzakirə edilib.
Uşaq musiqi və incəsənət məktəblərində çalışan təhsilverənlər üçün sistemli şəkildə təşkil olunan məlumatlandırıcı görüşlərin məqsədi müvafiq ixtisaslar üzrə müəllimlərə attestasiyanın mahiyyəti və keçirilməsi qaydaları, attestasiya proqramına daxil olan mövzuların daha ətraflı izah olunması və attestasiyaya hazırlığına kömək etməkdir.
Qeyd edək ki, digər Regional Mədəniyyət İdarələrinin tabeliyindəki uşaq musiqi və incəsənət məktəblərinin müəllimləri ilə də bu cür məlumatlandırıcı görüşlərin keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Noyabrın 25-də Kəlbəcərdə keçirilən ilk Şəhər Günü çərçivəsində geniş konsert proqramı təşkil olunub.
Tədbirdə mədəniyyət naziri Adil Kərimli, Kəlbəcər rayonunda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Bəşir Hacıyev, eləcə də doğma yurda qayıtmış şəhər sakinləri və bayram münasibətilə Kəlbəcərə gəlmiş qonaqlar iştirak ediblər.
Əvvəlcə Dövlət Himnimiz səsləndirilib, şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub.
Tədbir iştirakçıları Kəlbəcərin yenidən qurulmasını və sakinlərin doğma yurdlarına qayıdışını əks etdirən videoçarxı izləyiblər.
Kəlbəcər rayonunda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Bəşir Hacıyev çıxış edərək Şəhər Günü ilə bağlı təbriklərini çatdırıb, dövlətimiz tərəfindən Kəlbəcərin dirçəlişi istiqamətində görülən işlərdən danışıb.
Sonra şəhərin mərkəzində qurulmuş səhnə incəsənət nümayəndələrinin ixtiyarına verilib.
Bayram konserti Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblının ifasında V.Adıgözəlovun “Mənim Azərbaycanım” süitası ilə başlanıb.
Konsertdə Xalq artisti Mələkxanım Eyyubova R.Məmmədovun “Yaşa, Azərbaycan”, Əməkdar artistlər – xanəndə Babək Niftəliyev Y.Almazın “Prezidentim”, tarzən Şəhriyar İmanov “Zəfər” kompozisiyası, solistlər Malik Həsənov F.Cəlilabadlının “Kəlbəcər”, Mehdi Niftəliyev E.İbrahimovanın “Ey Vətən” mahnılarını ifa ediblər.
Musiqisevərlər “Qaya” Dövlət Ansamblının ifasında V.Adıgözəlovun “Mən gəzirəm hər yanı” mahnılarını dinləyiblər.
Konsertdə aşıq sənətinə də geniş yer verilib. Tanınmış aşıqlardan Əməkdar mədəniyyət işçisi Ədalət Dəlidağlı “Ruhani”, Əfqan Kəlbəcərli “Gödək donlu”, Qənbər Kəlbəcərli “Cəlili”, Gözəl Kəlbəcərli “Gözəldir”, İbadət Ərəş “Qəhrəmanı”, Qalib Kəlbəcərli “Göyçəgülü” və Əhliman Kəlbəcərli “Kərəm gözəlləməsi” saz havaları ilə tamaşaçıların könlünü oxşayıblar.
Azərbaycan Dövlət Rəqs Ansamblı daha sonra E.Sabitoğlunun “Ağ çiçəyim” rəqsini və “Ağbaba” yallısını ifa edib.
Ağdam rayon Gülablı kənd Uşaq Musiqi Məktəbinin müəllimi Habil Məmmədov və şagirdləri isə “Dəşti” təsnifini ifa ediblər.
Bütün ifalar tamaşaçılar tərəfindən alqışlarla qarşılanıb.
Konsert proqramından sonra möhtəşəm atəşfəşanlıq təqdim olunub.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Bu gün Opera studiyasında Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin nadir incilərindən olan “Əsli və Kərəm” operası tamaşaçılara təqdim edilib.
“Qafqazinfo” xəbər verir ki, tədbir dahi bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin 140 illik yubileyi çərçivəsində Azərbaycan Dövlət Opera və Balet Teatrının truppası tərəfindən həyata keçirilib.
Tamaşaçılar arasında musiqisevərlər, mədəniyyət və media nümayəndələri olub. Səhnədə klassik musiqi ilə dramatik ifa bir araya gələrək tamaşaçılara unudulmaz anlar yaşadıb. Opera truppasının ifaçıları həm vokal, həm də səhnə performansları ilə yüksək peşəkarlıq nümayiş etdiriblər.
Budəfəki səhnələşdirmədə Əsli rolunu Opera və Balet Teatrının gənc solisti Gülzar Fərəcova, Kərəm rolunu isə Əməkdar artist Elnur Zeynalov ifa edib. Digər rollarda Taleh Yahyayev (Keşiş), Əməkdar artist İlkin Əhmədov (Şah), Nəzər Bəylərov (Sofi), Mütəllim Dəmirov (Şeyx), Pərviz Verdiyev (Paşa) və Əməkdar artist Elxan Mansurov (Solo tarda) çıxış ediblər. Solistləri tarda Əməkdar artist Elxan Mansurov müşayiət edib.
Tamaşanın quruluşçu rejissoru Əməkdar incəsənət xadimi Hafiz Quliyev, musiqi rəhbəri və dirijoru Əməkdar incəsənət xadimi Sevil Hacıyeva, quruluşçu rəssamı Əməkdar mədəniyyət işçisi Yusif Babayev, xoreoqrafı isə Xalq artisti Mədinə Əliyevadır.
Səhnə əsəri haqda məlumat verən Hafiz Quliyev bildirib ki, uzun müddət idi ki, bu günü həyəcanla gözləyiblər:
“”Əsli və Kərəm” operası Üzeyir Hacıbəylinin “Leyli və Məcnun”dan sonra yazdığı operalardandır və bu günə qədər yaşayır. Ayrı-ayrı illərdə müxtəlif quruluşlarla təqdim olunub. Biz bu əsəri yenidən səhnələşdirdik. Bu gün teatra gənclər gəlir və onlar Əslini, Kərəmi canlandırırlar. Əsərin sujeti olduqca maraqlıdır və Üzeyir Hacıbəyli bu sujetə çox gözəl bir musiqi yazıb. Bugünkü tamaşada iki gənc sənətkar əsas obrazları canlandıracaq. Bu əsər daim teatrın repertuarında olacaq və teatr səhnələrində uzun illər yaşamağa davam edəcək”.
Əməkdar artist Elnur Zeynalov bildirib ki, daha öncə də Kərəm obrazını canlandırıb:
“Mən daha öncə də Kərəm obrazını ifa etmişəm. 25 illik fasilədən sonra ilk dəfə 2014-cü ildə məhz opera səhnəsində tamaşaçı qarşısına çıxmışdım. Çox sevinirəm ki, bu qədər möhtəşəm bir əsərdə rol almışam”.
Gənc solist Gülzar Ramizli bildirib ki, “Əsli və Kərəm” operasında Əsli obrazını səhnələşdirmək onun üçün böyük sevinc və şərəfdir:
“Çox sevincliyəm. ‘Əsli və Kərəm’i bu səhnədə canlandırmaq mənim üçün çox xoşdur, çox şərəflidir, eyni zamanda da həyəcanlıdır. Özümü çox xoşbəxt ifaçılardan hesab edirəm, çünki artıq Üzeyr Hacıbəylinin bir neçə əsərinin baş rolunda ifa etmişəm. Əsli obrazında isə ilk dəfə çıxış edəcəm. Bu çox qürurvericidir”.
Operanın Azərbaycan xalq dastanının motivləri əsasında yazılmış librettosunun müəllifi də Üzeyir Hacıbəylidir. Tamaşada fədakar məhəbbətin gücü, insanın mənəvi gözəlliyi tərənnüm olunur. Hazırda teatrın repertuarında nümayiş olunan opera Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrında 2011-ci ildə Əməkdar incəsənət xadimi Hafiz Quliyev tərəfindən səhnələşdirilib.
Tamaşaçılar sonda ifaçılara alqışlarla təşəkkür ediblər.
Xatırladaq ki, bu günədək Əsli rolunu Zeynəb Xanlarova, Gülxar Həsənova, Qəndab Quliyeva, Rəsmiyyə Sadıqova, Səkimə İsmayılova, Vüsalə Musayeva, Rəvanə Əmiraslanlı, Arzu Əliyeva, Sədəf Budaqova, Kərəmrolunu isə Arif Babayev, Qulu Əsgərov, Canəli Əkbərov, Baba Mahmudoğlu, İlkin Əhmədov, Elnur Zeynalov, Səbuhi İbayev, Məhəbbət Səfərov və digər sevilən ifaçılarımız canlandırıb.
Qeyd edək ki, “Əsli və Kərəm” operasının ilk rejissoru Hüseyn Ərəblinski, drijoru isə Üzeyir Hacıbəyli özü olub. İlk Əsli Əhməd Ağdamski, Kərəm isə Hüseynqulu Sarabski idi.
1912-ci il mayın 18-dəki ilk təqdimatından 113 il keçsə də, “Əsli və Kərəm” bu gün də böyük tamaşaçı rəğbəti ilə qarşılanır və uzun, maraqlı səhnə ömrü olan əsərlər sırasındadır. Üzeyir Hacıbəyli operanın mövzusunu Azərbaycan xalq dastanlarından və aşıq musiqisindən ilhamlanaraq yaradıb.
Əlavə olaraq bildirək ki, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının kollektivi “Əsli və Kərəm” operasını Üzeyir Hacıbəyli festivalı çərçivəsində Ağcabədidə, Şəki İpək yolu festivalında – Şəkidə, “Opera günləri” layihəsi çərçivəsində İçərişəhər dövlət tarix-memarlıq qoruğunda açıq havada nümayiş etdirib.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Şəhər Günü çərçivəsində noyabrın 25-də Kəlbəcərin mərkəzi meydanında müxtəlif səpkili sərgilər təşkil olunub.
Mədəniyyət naziri Adil Kərimli, Kəlbəcər rayonunda Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Bəşir Hacıyev, digər rəsmilər və şəhər sakinləri sərgilərlə tanış olublar.
Qonaqlara sərgilər haqqında ətraflı məlumat verilib. Qeyd olunub ki, Azərbaycan Fotoqraflar Birliyinin təşkil etdiyi “Kəlbəcər – obyektivdən tarixə” adlı fotosərgidə qurumun üzvü olan fotoqrafların Kəlbəcərə həsr edilən əsərləri yer alıb. Fotolarda Kəlbəcərin işğaldan əvvəlki və sonrakı dövləri, füsunkar təbiət mənzərələri, tarixi abidələri, eləcə də 44 günlük Vətən müharibəsi və birgünlük antiterror əməliyyatı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və quruculuq işləri əksini tapıb. Sərgi Kəlbəcərin keçmişi, bu günü və parlaq gələcəyi arasında canlı körpü yaradan vizual hekayələrlə ziyarətçilərə tarixin şahidi olmaq imkanı yaradır.
Sərgidə 44 günlük Vətən müharibəsini simvolizə edən 44 foto nümayiş olunur.
Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin “Yaddaş” adlı sərgisində muzeyin kolleksiyasından Qarabağ və Kəlbəcər xalçaçılıq məktəbinin nadir nümunələri təqdim edilir. Sərgi, xüsusilə, köçəri həyat sürən, heyvandarlıqla məşğul olan əhalinin məişətini əks etdirən alaçıq interyerini canlandırır. Nümayiş olunan eksponatlar bölgənin qədim etnoqrafik xüsusiyyətlərini və mədəni kodunu diqqətə çatdırır.
“Kəlbəcərin palitrası – rəsmlərdən boylanan zənginlik” adlı sərgidə Mədəniyyət Nazirliyinin təşəbbüsü ilə yerli rəssamların Kəlbəcərə təşkil edilmiş səfərləri zamanı ərsəyə gətirilən əl işləri nümayiş olunur. Rəsmlərdə Kəlbəcərin əsrarəngiz təbiəti, qədim tarixi, azad günləri və Qələbə ruhu rənglərin dili ilə ifadə edilib.
Sərgi məkanında xalq sənətkarlığı nümunələri də təqdim olunub. Bu sahə hazırda qədim sənət ənənələri üzərində inkişaf edir. Burada taxta üzərində oyma, xətəmkarlıq və keçə sənəti ustalarının əl işləri təqdim edilir. Eyni zamanda sərgi məkanında sənətkarlar bəzi nümunələrin hazırlanmasını əyani şəkildə nümayiş etdiriblər.
Tədbir çərçivəsində kəlbəcərli uşaqlar üçün rəsm üzrə ustad dərsləri də təşkil olunub. İştirakçılar Kəlbəcərin ecazkar mənzərələrini kətan üzərinə köçürüblər. Peşəkar rəssamlar sənətin sirlərini onlarla bölüşüb, öz tövsiyələrini veriblər.
Qonaqlar daha sonra milli mətbəx nümunələrimizin dadına baxıblar.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının birgə dəstəyi ilə keçirilən “İƏT Mədəniyyət Festivalı: Bakı Yaradıcı Həftə 25” çərçivəsində baş tutacaq “MyForum” panel müzakirələrini təqdim edirik.
Bu il “MyForum”, İƏT ölkələrinin mədəni, yaradıcı və texnoloji sahələrdə əməkdaşlığını gücləndirməyi hədəfləyən dünyamiqyaslı bir platforma olacaq. Proqram çərçivəsində nazirlərin iştirakı ilə yüksək səviyyəli panel, “C-HUB” konsepsiyasının təqdimatı, İnfluenserlər Günü, rəqəmsal dövrdə İslam mədəniyyətinin yeni çağırışları, “G-HUB” oyun texnologiyaları müzakirələri, startap və yaradıcı sahələrə investisiya mövzuları, eləcə də AI masterklasları kimi bir çox innovativ sessiyalar yer alacaq. Bununla yanaşı, qadınların yaradıcılığı, gənclərin maraqdan peşəyə gedən inkişaf yolu, “4SİM” strategiya müzakirələri, Film Komissiyaları və “Turkic GameJam” final mərhələsi kimi tədbirlər də festivalın əsas diqqət mərkəzində olacaq.
MyForum, regionun yaradıcı potensialını bir araya gətirərək yeni əməkdaşlıqlara, qlobal əlaqələrin qurulmasına və İƏT ölkələrinin yaradıcı iqtisadiyyat sahəsində birgə inkişafına təkan verəcək. Sizi də bu böyük yaradıcılıq platformasında iştirak etməyə dəvət edirik.
Ətraflı məlumat və qeydiyyat üçün: week.creative.az
Mənbə: https://culture.gov.az/
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru
Qəlblərin aşığı, Şuşanın işığı, Vaqif!
Bu məktubu sənə azad Şuşadan, sənin nəfəsinlə dirçələn torpaqlardan yazıram. Aradan əsrlər keçsə də, sənin sözlərinin sədası hələ də bu dağlardan çəkilməyib. Zamanın çarxı dönüb, nəsillər dəyişib, dünyanın siması başqalaşıb. Əfsus, dəyişməyənlər də, var… “cahan mülkündə, mütləq, dоğru halət” yenə kəmdi, səndən bu yana “hər nə gördük, əyri gördük, özgə babət görmədik”.
Sənin sədalı sətirlərini bir zamanlar saraylarda dinləyənlər torpağa qarışıb, qələminin izi ilə böyüyənlərin övladları indi bu şəhərdə yeni səhifələr açır.
Bu əsrlər boyunca çox şey dəyişdi, Vaqif. Sözə deyil, silaha güvənənlər gəldi, şəhərini susdurmaq istədilər. “Hər kəsə hər kəs ki, еtsə yaxşılıq, оlur yaman”… Yenə qoynumuzu açdığımız yalançı “aşinaların ixtilatında sədaqət görmədik”.
Şuşanın səması get-gedə qara buludlara büründü. Sənin oxuduğun dağ yollarında susqunluq hökm sürdü. Ancaq söz, əziz Vaqif, heç zaman ölmədi. Sənin misraların, sənətə vurğunluğun, xalqla bir olan sözün bu xalqın yaddaşına elə həkk olmuşdu ki, sağ qaldı yaşadı.
Şuşa susqunluğa büründü, amma unudulmadı. Hər daşında bir səs, hər küçəsində bir iz yaşadı. Əsir oldu, dünya səsini çıxarmadı, “hiç kəsdə həqqə layiq bir ibadət görmədik”. Dağların başında ucalan qalaları, ədəbiyyatla əbədiyyatın, sənətlə düşüncənin çağlayan qəlbi şəhərin “özünü qılmış idi giriftari-qəmü dərdü fəraq”…
Sən sağ ikən Şuşaya təşrif eyləyib bir araya cəm olan qələm ustadları hər misranın, avazın, fikrin işığında yollar axtarardılar. Məclislər qurular, söhbətlər açılar, qafiyələr qürurla səslənərdi. Sanasan indi o günlərin üstündən min illər keçib. “Kim qalıbdır ki, оnun qəm tökməyibdir qanını,
dönə-dönə imtahan еtdik fələk dövranını”…
Sən təkcə söz yazmırdın, sən sözü xalqın nəfəsinə çevirmişdin – sadə, amma dərin, xalqın öz dilində, öz ağrısında, öz sevincində danışan bir poeziya yaratmışdın. Bu ruh qalxana dönüb zamanın çiyinlərində şahə qalxdı, səndən sonra gələnlər, davamçıların da bu dağlarda qələminə güvəndi. Ol səbəb ki, Şuşa təkcə şəhər deyil, milli kimliyimizin, ruh yaddaşımızın və şeirimizin beşiyi oldu. Lakin şairim, bu beşiyi iyirmi səkkiz il yağılar yırğaladı… “müxtəsər kim, bеlə dünyadən gərək еtmək həzər, ondan ötrü kim, dеyildir öz yеrində xеyrü şər”… Ha yırğalansa da Şuşan susmadı, səssizləşdi, amma içində ağladı, cınqırı da çıxmadı… Minarələr boynubükük qaldı, qapılar əbədiymiş kimi bağlı, kitablar toz içində unuduldu.
“Baş ağardı, ruzigarımız оldu gün-gündən siyah”, lakin xalq öz kökünü unutmadı. Azadlıq eşqi ürəklərdə sönmədi, daha da şölələndi. 2020-ci ildə, Zəfər ilində Şuşa yenidən öz kimliyinə, öz sözünə, öz nəfəsinə qovuşdu. Bu təkcə torpağın azad olunması deyildi, ruhun dirilməsi, yaddaşın təzələnməsi idi. Qələbənin səsi bu dağlarda sənin sədalarınla qarışdı.
O möhtəşəm günlərdə sənin şəhərinə, sənət beşiyinə doğru igid oğullarımız silahsız cəngavərlər kimi dağa dırmanaraq yol açdılar. Sıldırım qayaları aşdılar, Şuşanın ürəyinə, qəlbinə təkcə mərdliyi yox, ruhlarını da gətirdilər. “Qоyma kim, şеytani-məlun еyləyə imanə zur; şölеyi-hüsnünlə bəxş еt tazədən dünyayə nur”… Nəvələrin təkcə vətəni deyil, sənətini, sözünü, tarixini qorudular. Şuşanı qanları ilə, canları ilə xilas etdilər.
İndi hansımızdan bir xalqın əzmini, bir millətin birliyini soruşurlar könül rahatlığı ilə bu Zəfəri dilə gətiririk. Ali Baş Komandanın iradəsiylə yumruqtək birləşmiş xalqımızın gücü dillərə dastan oldu, şairim. Şuşamız tarixə yenidən mədəniyyətin, qürurun, dirənişin rəmzi kimi yazıldı. Azad edilən Şuşa yenidən sənətin paytaxtına çevrildi, poeziya günləri bərpa olundu, sənə həsr olunan məclislər yenidən quruldu.
İndi bu şəhər yenə danışır, yenə yazır, yenə nəfəs alır.
Sənin şəhərin – Şuşan – indi yenə azaddır. Sənin şeirinin ruhu, sənətə, insana və vətənə olan sevgin yenidən nəfəs alır. Biz indi başqa bir dövrün övladlarıyıq, lakin sən bizim qəlbimizdə yaşayırsan.
Sənə bu məktubu yazmaq təkcə keçmişə boylanmaq deyil, həm də gələcəyə inamla baxmaqdır, Vaqif. Sənin ədəbi irsin, sənin sözün bizi təkcə sözə deyil, ruhumuza da qayıtmağa vadar etdi. Bu torpaqda indi yeni nəsil yetişir – sənətin gücünə inanan, sözə dəyər verən, tarixin yükünü çiyinlərində daşıyan bir nəsil.
Biz – bu günün gəncləri sənin işığını daşımağa davam edəcəyik. Qələminlə açdığın yol bizim yolumuz olacaq. Sözünlə qaldırdığın baş, sənətinlə qurtardığın qürur və hər misran bizə mirasdır…
Vaqifə, ya rəbbəna, öz lütfünü еylə pənah,
Səndən özgə kimsədə lütfü inayət görmədim.
Bilirəm, harada olursansa ol, bugünkü Şuşanı görür, duyur, hiss edirsən.
Bu məktubu sənə azad Şuşadan, şeirlə nəfəs alan yollardan, sözlərin ucaldığı səfalı dağların qoynundan yazıram. Və deyirəm: Sağ ol, Vaqif! Ruhun bizim könlümüz kimi şad və rahat olsun!
Mənbə: https://bizimyazi.az/
Titrəmə, külək…
Qorxma…
Səni “öldürməyəcək”
Görüşə gecikdirdiklərin…
Qorxma…
Səndən “küsə bilməyəcək”
Saçını qarışdırıb
Sevgilisinin gözündən “gizlətdiklərin”…
Bilirsən, külək…
Indi “O”-nun olduğu
Şəhərdəsən…
Qat onun saçlarını…
Qum doldur aralarına…
Qoy yumsun gözlərini…
Əllərim gəlsin ağlına…
Susma, külək…
Vıyılda…
Çırp onun tənha daxmasının
Pəncərələrini divara…
Ütüsünü poz pərdələrinin…
Üşüsün…utansın
“Mənsizliyindən”…
Qorxut onu…
Üzü səhərə doğru
Xəfiflə…
Pıçılda ona…
Onsuz bu dünyada
Kimsəsizliyimdən…
Görkəmli söz ustası, Azərbaycanın Xalq şairi Vahid Əzizi 80 illik yubileyi münasibətilə təbrik edirik.
Vahid Əziz (Vahid Əziz oğlu Cəfərov) 1945-ci il noyabrın 23-də Qərbi Azərbaycanın Əzizbəyov rayonunun Əzizbəyov kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1963-cü ildə ailəsi Azərbaycanın Tərtər rayonuna köçdüyü üçün orta məktəbi orada bitirmişdir. 1971-ci ildə Azərbaycan Texniki Universitetindən məzun olmuşdur. “Xəbər Mətbuat Agentliyi”ndə müxbir (1971–1976), Bakı şəhər Partiya Komitəsi təbliğat və təşviqat şöbəsində təlimatçı (1976–1982), Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsində təlimatçı, mətbuat bölməsinin müdiri (1982–1989), Azərbaycan Dövlət Mətbuat Komitəsində sədr müavini (1989–1991) Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi (1991–1997) vəzifələrində işləmişdir. Bakı şəhər İcra hakimiyyətinin Reklam və Şəhər Tərtibatı Departamentində reklamların Azərbaycan dilində yazılışına nəzarət bölməsinin müdiri olmuşdur. “Ergün” şirkətini, eyni adlı nəşriyyatı təsis etmişdir.
Bədii yaradıcılığa ötən əsrin 80-ci illərində başlamışdır. 1967-ci ildə “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində ilk mətbu şeiri işıq üzü görmüşdür. Həmin vaxtdan dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. “Mən küləyi görürəm” adlı ilk şeirlər kitabı 1969-cu ildə çapdan çıxmış, ədəbi ictimaiyyət tərəfindən maraqla qarşılanmışdır. “Aylı pəncərə”, “Əllərimin kölgəsi”, “Dözmək olmur”, “Səninlə…” kimi kitabları, “Seçilmiş əsərləri” şairə geniş oxucu auditoriyası qazandırmışdır. Şeirlərinə mahnılar bəstələnmişdir. Publisistika və bədii tərcümə ilə də məşğul olur.
Şairin ədəbiyyatımız qarşısındakı xidmətləri yüksək qiymətləndirilmiş, o, 2019-cu ildə “Azərbaycanın Xalq şairi” fəxri adına layiq görülmüşdür. Prezidentin Fərdi təqaüdçüsüdür. Mədəniyyət Nazirliyinin təsis etdiyi “Nizami Gəncəvinin 880 illiyi” xatirə nişanı ilə təltif edilib.
Hörmətli Vahid müəllimi bir daha yubileyi münasibətilə təbrik edir, ona uzun ömür, can sağlığı, yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi
Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 23-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:
Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətinə görə Vahid Əziz oğlu Cəfərov (Vahid Əziz) “Şərəf” ordeni ilə təltif edilsin.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 22 noyabr 2025-ci il
Mənbə: https://president.az/
AZƏRTAC-ın “Mən turist olsaydım” rubrikasının növbəti ünvanı Ağ Şəhər bulvarıdır.
Son illər sürətlə inkişaf edən Bakının görməli yerlərinə yeni bir ünvan da əlavə olunub – Ağ Şəhər bulvarı. Ağ Şəhərdən Xəzərə açılan mənzərələr cazibədarlığı və rəngarəngliyi ilə bir-birindən fərqlənir. Bakının Ağ Şəhər bulvarında yeni infrastruktur ən müasir tələblər səviyyəsində qurulub.
Bu bulvar bir vaxtlar “Qara şəhər” kimi tanınırdı və burada bir çox sənaye müəssisələri yerləşirdi. Artıq bir neçə ildir ki, “Qara şəhər”in sənaye siması keçmişdə qalıb və yerini Bakı Ağ Şəhər adlı harmoniya və rahatlıq məkanına verib. Ağ Şəhər bulvarı öz təkrarolunmaz cizgiləri ilə regionun lider paytaxtı olan Bakının yeni müasir mərkəzinə çevrilib.
Bulvarın ümumi uzunluğu 2,7 kilometr, sahəsi isə 33 hektardır. Bu geniş ərazidə sakinlərin və şəhər qonaqlarının rahat istirahəti üçün hər cür şərait yaradılıb. Bulvar boyunca yerləşdirilən futuristik və qeyri-adi dizayna malik dibçəklər, həmçinin əkilmiş ağac və müxtəlif bəzək kolları ərazinin ümumi estetikasını daha da zənginləşdirir. Rahat oturacaqlar, geniş gəzinti yolları və yaşıllıq zolaqları ziyarətçilərə sakitlik və dincəlmək üçün əlverişli şərait yaradır.
Ağ Şəhər bulvarının infrastrukturunun bütün elementləri ən müasir tələblər səviyyəsində qurulub. Bu layihə həm şəhərin ekoloji mühitinə müsbət təsir göstərir, həm də Bakı sakinləri üçün yeni, funksional və estetik baxımdan yüksəksəviyyəli ictimai məkan formalaşdırır.
Mənbə: https://azertag.az/
Azərbaycanım
Torpağı-türbət
Suları-şərbət,
Günəşi məlhəm
Ayrılığı- qəm Azərbaycanım!
Aranı,dağı,
Tərlan oylağı,
Könlüm çırağı,
Qızılgül bağı Azərbaycanım!
Ana nəfəslim,
Qaranquş səslim,
Ellim, obalım,
Dağlar havalım Azərbaycanım!
Qızları dilbər,
Oğulları ər,
Odum,ocağım,
Ana qucağım
Qalsam həyatım,
Ölsəm torpağım Azərbaycanım!
«Yay nəğməsi»
Göy otların üstdə yatdıq,
Səhər quşları oyatdıq,
Quzeylərdə şehə batdıq.
Günəş bizim, ay bizimdir,
Bu səfalı yay bizimdir.
Qovduq əsən küləkləri,
Dərdik şehli çiçəkləri,
Seyr elədik şimşəkləri.
Günəş bizim, ay bizimdir,
Bu səfalı yay bizimdir.
Quşlardan əvvəl oyandıq,
Çayda çimdik, gündə yandıq,
Həftəmizi bir gün sandıq.
Günəş bizim, ay bizimdir,
Bu səfalı yay bizimdir.
Şirin dillim
Saçlarından tel əsəndə,
Telinə qurban olmuşam.
Dilin sözə tələsəndə,
Dilinə qurban olmuşam.
Təzə çıxan süd dişinə,
Qəh-qəhəli gülüşünə.
Tırıp- tırıp yerişinə,
Baxmışam heyran olmuşam.
Yanağının gülü solsa,
Könlün bir an tutqun olsa,
Bir ağrıyla gözün dolsa,
Mən ürəyi qan olmuşam.
Keçib getdi ayım, ilim,
Sən açıldın, qönçə gülüm,
” Ana” deyən gündən dilin,
Bəxtiyar insan olmuşam.
Mənim nənəm
Nənəm mənə çay tökəndə
Tez tuturam əllərindən.
Deyirəm ki, «Get nənə can,
Bircə dincəl, rahatlan sən.»
Hər gün bizdən əvvəl durub,
Atam, anam gedir işə.
Evdə qoca nənəmizə,
Köməkçiyəm mən həmişə.
Qar
Qar örtdü bağça bağları,
Çiçəkli gülü dağları,
Qışın səfalı çağları
Yetişdi. Qəlbim oldu şən.
Səfalıdır bizim Vətən.
Nə xoş gəlib bu qış, bu qar
Qışın da başqa zövqü var.
Qar altda yatdı tarlalar
Düm ağ geyindi çöl, düzən.
Səfalıdır bizim Vətən.
Fərəhlidir bu eldə qış,
Baharda gur yağan yağış,
Açıb düm ağ örpəyi
A yurdumuz bəzən-bəzən,
İlin bütün fəsilləri
Səfalıdır bizim Vətən.
Yolum kəndimizə düşdü bir səhər,
O gün də məktəbi görməyə getdim.
Açıb darvazanı çox ehtiramla
O böyük binanı ziyarət etdim.
Uşaqlıq çağımı saldım yadıma
Şeir dəftərimə xatirə yazdım.
Məcid müəllimin öz şagirditək
Əyləşib dərsinə qulaq da asdım.
Onu da deyim ki, Məcid müəllim
İrəli qaçmağı heç xoşlamazdı…
Əvvəl köhnə dərsi təkrar etdi o,
Sonra da lövhədə bir kəlmə yazdı.
Uşaqlar nə yazdım?
Yaxşı kim deyər?
Oynadı havada balaca əllər:
Müəllim mən deyim…
deyim…deyim…lər
Görən yormadımı o müəllimi?
Yox, yox, hər səmimi sözü körpənin
Yayılır ürəyə sarı yağ kimi…
Uşaqlıq dövrünün öz aləmi var,
Sadə görünsə də o, çox dərindir…
Bizə əziz olan “müəllim” sözü
Uşağın dilində daha şirindir.
Dedi, bir də dedi “baba” sözünü,
O xeyli dayandı “ata” sözündə…
Balalar duydumu? Deyə bilmirəm,
Mən qəhər duymadım onun üzündə…
Bir kəlmə yüz dəfə yazıldı bəlkə,
Səbrinə mat qaldım, o müəllimin!
Sadəcə əlifba öyrətmək deyil,
O, möhkəm özlünü qoyurdu elmin.
“Bünövrə daşları” düşdü yadıma,
Bu gün durmayırsa qocanın özü
Onun məqbərəsi qoy nurla dolsun!
Dedim: bundan belə şeir yazanda
Birinci misramın birinci sözü
Əlifba öyrədən müəllim olsun!
Çox keçmişəm bu dağlardan
Durna gözlü bulaqlardan
Eşitmişəm uzaqlardan
Sakit axan arazları
Sınamışam dostu,yarı.
El bilir ki sən mənimsən
Yurdum yuvam məskənimsən
Anam,doğma vətənimsən
Ayrılarmı könül candan?
Azərbaycan,Aərbaycan!
Dağlarının başı qardır
Ağ örpəyin buludlardır
Böyük bir keçmişin vardır
Bilinməyir yaşın sənin
Nələr çəkmiş başın sənin.
Bir tərəfin bəhri Xəzər
Yaşılbaş sonalar gəzər
Xəyalım dolanar gəzər
Gah muğanı gah eldarı
Mənzil uzaq ömür yarı.
Lənkəranın gülü rəng rəng
Yurdumuzun qızlarıtək
Dəmlə çayı tök ver görək,
Anamın dilbər gəlini
Yadlara açma əlini.
Min Qazaxda köhlən ata
Yalmanına yata yata
At qan tərə bata bata
Göy yaylaqlar belinə qalx
Kəpəz dağdan göy gölə bax.
Könlüm keçir Q a r a b a ğ d a n
Gah bu dağdan, gah o dağdan
Axşam üstü qoy uzaqdan
Havalansın xanın səsi
Q a r a b a ğ ı n şikəstəsi…
Gözəl vətən! Mənan dərin
Beşiyisən gözəllərin
Aşıq deyər sərin-sərin
Sən günəşin qucağısan
Şeir sənət ocağısan.
Bir dön bizim Bakıya bax
Sahilləri çıraq çıraq
Buruqları hayqıraraq
Nərə salır boz çöllərə
İşıqlanır hər dağ dərə.
Nazlandıqca sərin külək
Sahillərə sinə gərək
Bizim Bakı, bizim ürək
İşıqdadır qüvvət sözü
Səhərlərin ülkər gözü.
Gözəl vətən! O gün ki sən
Al bayraqlı bir səhərdən
İlham aldın…yarandım mən
Gülür torpaq gülür insan
Qoca şərqin qapısısan.
Dinlə məni,gözəl vətən!
Bir söz gəlir ürəyimdən
Azadlığın eşqiylə sən
Güləcəksən hər bir zaman,
Azərbaycan,Azərbaycan!!!
Bir-iki kəlmə dua, beş-altı kələmə arzu,
Tanrım, qoy saf saxlasın sən verən öyüt bizi.
Sənə üz çevirən gün üzümüzə nur çilə,
Səndən üz döndərən gün daş elə, keyit bizi.
İnsanı Haqq yanında hər varlıqdan baş elə,
Qızını doğma bacı, oğlunu qardaş elə.
İnsanlığı unutsaq, bağrımızı daş elə,
Qışın qarına döndər, buz kimi soyut bizi.
Köksüzlər öz ömrünü bəxtəvər saya bilməz,
Dağdan dayağı yoxsa, sellər çağlaya bilməz.
Ruhda, qanda yoxdusa, Haqqa bağlaya bilməz
Nə peyğəmbər, nə imam, nə qərib seyid bizi.
Şah sevgilər yolunda qaya kimi çapılaq,
Harda yıxılan olsa, dayaq olaq, tapılaq.
Çörək olaq yeyilək, kündə olaq yapılaq,
Dəyirmanı işə sal, dən kimi üyüt bizi.
Nə millətə dərd, ələm, nə xalqa ah-zar verək,
Ürəyi yanan kəsə dağımızdan qar verək.
Düymələnək, açılaq, çiçək olaq, bar verək,
Qoy nəsillər bilməsin barsız bir söyüd bizi.
Gözlərimiz göydədi, əllərimiz Haqdadı,
Haqqa tapınmayan kəs qara daşdı, taxtadı.
Demə ki, mən Allaham, bəndə çox uzaqdadı,
Nə göylərdən arala, nə yerdən soyut bizi.
Dünya başdan-ayağa insaf olsun, din olsun,
Dünyada yaxşı nə var, artsın birə-min olsun.
Verdiyin hər nemətə min dəfə şükür olsun,
İlahi! Xırdalama, həmişə böyüt bizi!
Noyabrın 13-də İmişli rayonunda Vətən Müharibəsi şəhidi, mayor Emin Süleymanovun İmişli Rayon Heydər Əliyev Mərkəzində anım günü qeyd olunub. Anım mərasimi çərçivəsində Prezident təqaüdçüsü, yazıçı, publisist Şahanə Müşfiqin şəhidin xatirəsinə həsr etdiyi “Qutsal Yolçu” kitabı da təqdim olunub.Tədbirdə İmişli Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini Mirzə Quliyev, YAP İmişli rayon təşkilatının sədri Səfa Ağayev, şəhidimizin doğmaları və rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri iştirak ediblər.Əvvəlcə tədbir iştirakçıları şəhid mayor Emin Süleymanovun xatirəsinə həsr olunmuş guşə ilə tanış olublar. Burada şəhidin portretləri, hərbi geyimi, şəxsi əşyaları və döyüş yolunu əks etdirən materiallar nümayiş etdirilib.Tədbir Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canlarını fəda etmiş bütün şəhidlərimizin əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlayıb. Ardınca şəhid mayor Emin Süleymanovun həyat və döyüş yolunu əks etdirən videoçarx nümayiş etdirilib. Sonra çıxışlar dinlənilib, çıxış edənlər şəhidin Vətən qarşısında göstərdiyi igidlik, fədakarlıq və şücaətdən bəhs edərək, onun xatirəsinin daim ehtiramla anıldığını vurğulayıblar. Emin Süleymanovun anası Tamara Süleymanova, böyük qardaşı 1-ci Qarabağ müharibəsi veteranı Mehman Süleymanov, oğlu Bəhmən Süleymanov, kursan yoldaşı Fuad Cəfərov, Vətən müharibəsi şəhidi 2 Qarabağ müharibəsinin Şəhidi Cavid Səfərlinin anası Xatirə xanım və başqaları çıxış edərək, şəhid haqqında xatirələrini bölüşüblər, onun qəhrəmanlıq salnaməsinin gənc nəsil üçün dəyərli örnək olduğunu və keçdiyi şərəfli yolun hər bir vətəndaş üçün qürur mənbəyi olduğunu deyiblər. Həmçinin, onlar şəhid ailəsinə göstərilən diqqət və qayğıya görə minnətdarlıqlarını ifadə ediblər.Daha sonra yazıçı-publisist Şahanə Müşfiqin şəhidin həyat və döyüş yoluna həsr etdiyi “Qutsal Yolçu” kitabı təqdim olunub. Qeyd edilib ki, kitab şəhidimizin ömür yolunu, döyüşlərdə göstərdiyi igidliyi və Vətənə sədaqətini özündə əks etdirir.
Vətənimin seyrinə çağırıram elləri,
Sərvət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Bəzənib başdan-başa şəhərləri, kəndləri
Cənnət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Qanımızda dövr edən sədaqətdir, sədaqət,
Günəşdən də parlaqdır gözümdən bu həqiqət.
Dostuna, qardaşına təmənnasız məhəbbət,
Hörmət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Gözəlliklər Vətənə gözəllərindən gəlir,
Dostluğun-qardaşlığın təməllərindən gəlir,
Könüllərin nıüqəddəs əməllərindən gəlir,
Qüdrət görmək istəyən Azərbaycana gülsin.
Saysız qəhrəmanların
Qurub yaradanların,
Qocasında, gəncində, bu sadə insanların
Şöhrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Payızında, qışında, baharında, yazında
Dinir dostluq nəğməsi konüllərin sazında.
Sabaha addımlayan mərd oğlunda, qızında
Qeyrət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
Zavalsızdır ömürlük qoynundakı bağça, bağ,
Məhəbbəti, şöhrəti dolaşır oymaq-oymaq,
Al bayraqlar altında alnıaçıq, üzüağ,
Millət görmək istəyən Azərbaycana gəlsin!
İndi gileydən, güzardan
Baş alıb qaçmaq vaxtıdır.
Qapıları döyülməmiş
Taybatay açmaq vaxtıdır…
İndi hər səsdən, hər küydən
Sükuta dönmək vaxtıdır…
Millət, dövlət zirvəsindən
İnsana enmək vaxtıdır…
İndi nə dua, nə qarğış,
Nə nəzir demək vaxtıdır.
Dünya susmalıdır artıq,
ALLAHa kömək vaxtıdır…
Vaxtın dəyirmanında daş əridi, qum oldu,
Tarixə atdığıımız qayıtdı, lüzum oldu.
Dünənin həqiqəti bu gün tərs yozum oldu,
Niyə də yozulmasın, axı, dünya fırlanır.
Çox ovlaqlar içində çox ovları ovladım,
Aşıb-daşan arzumu mən artıq cilovladım.
Mən atamı ötmüşəm, məni ötür övladım,
Bu, belə də olmalı, axı, dünya fırlanır.
Dünən düz sandığımı bu gün əyri sanıram.
Bəzən olur, özümdən özüm oğurlanıram.
Hər il başqa arzunun başına fırlanıram,
Niyə də fırlanmayım, axı, dünya fırlanır…
Çox əyilən görmüşəm, əyilməyən başları.
Sular duruldu, gördük dibindəki daşları
Ünvanmı dəyişdi dünənin alqışları;
Niyə də dəyişməsin, axı, dünya fırlanır…
Necə dönür bu dövran, necə dönür bu gərdiş,
Tazıların üstünə dovşanlar da gülərmiş.
Dünya bina olandan hər şey dəyişilərmiş,
Dəyişməsin neyləsin, axı, dünya fırlanır.
Əbədini dünyada mən əbədi sanmadım,
Bir atəşə tutuşdum, min atəşə yanmadım,
Bütlər gəldi və getdi, birinə inanmadım
Niyə inanmalıyam, axı, dünya fırlanır.
Fırlandıqca bu dünya, yox da dönüb var olur,
Quruyan çeşmələrdən sular yenə car olur.
Bu dünyanm xeyri də, şəri də təkrar olur,
Niyə təkrar olmasın? Axı, dünya fırlanır.
Min-min illər bu dünya beləcə fırlansa da,
Bir yuvanın bülbülü min budağa qonsa da,
Aylar, illər, fəsillər bir-birini dansa da,
Dəyişməzdir əqidəm, çox da dünya fırlanır,
Nə qədər istəyirsə, min o qədər fırlana,
Qarşıma gah şər çıxa, gah xeyir dığırlana.
Çərxi-fələk istəyir lap dolana tərsinə,
Əqidəmi heç nəyə dəyişmərəm mən yenə.
Yuxuda ağladım səndən ötəri
Mənə dedilər ki, sizdə yas düşüb,
yuxuda ağladım səndən ötəri.
Dedilər, torpağa bir almaz düşüb,
gördüm göz yaşına çoxdu bənzəri,
yuxuda ağladım səndən ötəri.
Sənlə gözəl dünya, sənsiz qorxulu!
sənsənmiş dünyanın tarazlıq yeri.
Mən yuxusuz qaldım, dünya yuxulu,
yuxudan qaçdım mən səndən ötəri,
sənsənmiş dünyanın tarazlıq yeri.
Ayrılıb dünyaya baxıram, belə,
Yuxuda kim yaydı bu bəd xəbəri?!
Sənlə az danışan, ağıram belə,
Yuxuda dəliydim səndən ötəri.
Mən öz dediyimdən üzdə dönmədim,
üzdə çəkdiyimi saldın içəri.
Səni sevdiyimi sənə demədim,
yuxuda ağladım səndən ötəri.
MİNNƏTDARAM MƏN
Yenə səsin gəldi qulaqlarıma,
həyata, dünyaya minnətdaram mən.
Sən orda pıçılda, eşidim səni,
özgəsi çağırsa, ona karam mən.
Sən açdın bir qəlbin məhəbbətini,
mən duydum bir ömrün səadətini.
Sənsiz hər sözünü, hər söhbətini,
sənsiz hər ədanı xatırlaram mən.
Mənim bu aləmdə öz aləmim var,
sənlə sevincim var, sənsiz qəmim var.
Dünyadan qazancım bir qələmim var,
sənin xidmətində varam, varam mən.
Dünyanın heç kəsi yoxdu
Gülərüzlüm, çox ağlama!
göz yaşı məlhəm olmayıb.
İnsan göstər yer üzündə,
üzündə bir qəm olmayıb?!
Mən səndə səni görmüşəm,
saçında dəni görmüşəm.
Mən bu naləni görmüşəm,
mənim bu naləm olmayıb.
Yaxşı seç qaranı ağdan,
can üzülər ağlamaqdan.
Söz dilimə gəlib haqdan,
əlimdə qələm olmayıb.
Gedən getdi, səsi yoxdu,
təzəsi, köhnəsi yoxdu.
Dünyanın heç kəsi yoxdu,
heç kəsə məhrəm olmayıb.
Gözlərin bolluca qəmdi,
bu səbəbdən hava nəmdi.
Məndən ötrü cəhənnəmdi,
başqa cəhənnəm olmayıb.
FİKİR ELƏMƏ
Sən fikir eləmə, gözəldi həyat,
nə qədər mən sağam, fikir eləmə.
Bu gün yanındayam, sabah hardasa,
demə mən uzağam, fikir eləmə.
Sən fikir eləmə, yeri qar alsa,
göyü bulud örtüb, dumanlar alsa.
Mən odam-ocağam, fikir eləmə,
yenə yanacağam, fikir eləmə.
Sən fikir eləmə heç vaxt dünyada,
mən getsəm, sən qalsan… ayağın altda
onda da torpağam, fikir eləmə,
orda da dayağam, fikir eləmə.
Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə 44 günlük Vətən müharibəsində Şanlı Zəfərimizin 5 illiyinə həsr olunmuş ,,THE GREAT VICTORY. 44 DAYS.23 HOURS.43 MINUTES” adlı nəşr çapa hazırlanıb.
Vətən müharibəsi dövründə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevin çıxışlarının, xalqa müraciətlərinin, tvitlərinin, xarici media nümayəndələrinə müsahibələrinin, xarici ölkələrin dövlət başçıları ilə görüşlərinin və birgə bəyanatlarının əks olunduğu bu kitabda Zəfərdən sonra başlanan bərpa və quruculuq işləri, eləcə də 19-20 sentyabr 2023-cü il tarixlərində keçirilmiş anti-terror əməliyyatı mövzularına da toxunulub.
Kitab Șanlı Zəfərimizin xarici ölkələrdə təbliği məqsədilə ingilis dilində çap edilib.
Mənbə: https://culture.gov.az/
2020-ci il 27 sentyabr tarixində Ermənistanın hərbi təcavüzünə cavab olaraq əks-hücum əməliyyatına başlayan Azərbaycan Ordusu Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə 44 gün davam edən Vətən müharibəsində möhtəşəm Qələbə qazanıb.
Noyabrın 8-də Şuşa şəhərinin azad edilməsindən sonra işğalçı ölkə faktiki olaraq məğlubiyyətlə barışmağa məcbur olub. 10 noyabr 2020-ci il tarixli Üçtərəfli Bəyanatla ölkəmizin ərazi bütövlüyü təmin edilib. Azərbaycan Ordusu tərəfindən 2023-cü ilin 19-20 sentyabr tarixlərində Qarabağda həyata keçirilən antiterror tədbirləri isə dövlət suverenliyimizin tam şəkildə bərpası nəticələnib.
Bu tarixi Zəfərin salnaməsini geniş ictimaiyyətə çatdırmaq məqsədilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin sifarişi ilə “44 gün 23 saat 43 dəqiqə” adlı toplu hazırlanıb. Nəşr dövlətimizin və xalqımızın sarsılmaz birliyini, dəmir iradəsini və ədalətli mübarizəsini sənədlərlə, faktlarla və xronoloji ardıcıllıqla oxucuya təqdim edir.
Şanlı Zəfərimizin 5 illiyinə həsr olunmuş kitab Azərbaycanın haqq mübarizəsinin tarixini sistemli şəkildə əks etdirir, Vətən müharibəsinin siyasi, hərbi və mənəvi tərəflərini işıqlandırır.
“44 gün 23 saat 43 dəqiqə” nəşri həm arxiv dəyəri, həm də təbliğat və tədris baxımından mühüm mənbə olaraq Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq salnaməsini gələcək nəsillərə ötürəcək.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Bu üçrəngli bayrağım
Gözümün işığıdır.
Azadlıq yağışından
Doğan göy qurşağıdır.
Üstündəki ay, ulduz
Gəlir mənim xoşuma.
Ay üzüyə bənzəyir,
Ulduz onun qaşına.
Üçrəngli bayraq bizə
Təsəllidir, dayaqdır.
Yolumuzun üstünə
İşıq saçan mayakdır.
Ey insan, hayana qaçırsansa qaç,
Savabla günahın arasındasan.
Sağında gündüz var, solunda gecə,
Axşamla sabahın arasındasan.
Gündə bir qorxu var, gündə bir hədə,
Hər gün dərinləşir ürəkdə zədə.
Həyatla döyüşdə, mübarizədə,
Səngərlə silahın arasındasan.
Nəfsidir insanı döndərir ova,
Kimin hünəri var, qapıdan qova?
Oğulsan, əl atma yağlı plova,
Aş ilə tamahın arasındasan.
Vaxt səni döndərər ota, alafa,
Ha yalvar, yırtıcı gəlməz insafa,
Mədəsi dəyirman, ağzı kalafa,
Pələnglə timsahın arasındasan.
Açdılar, açılmaz sirrin yox sənin,
Soydular, soyulmaz dərin yox sənin,
Allahdan yuxarı yerin yox sənin,
Bəndəylə Allahın arasındasan.
Məndən təzə şeir xəbər alan dost,
Bəs yazın gəlməsi şeir deyilmi?!
Gəzməyə çıxanda – çölün, çəmənin
Üzünə gülməsi şeir deyilmi?!
Yenə gözüm qalıb bağçada, bağda,
Min-min gül açıldı aranda, dağda.
Eyvana əyilən çarpaz budaqda
Bülbülün nəğməsi şeir deyilmi?!
Seyr elə hüsnünü göydə durnanın,
Qayada kəkliyin, göldə sonanın,
Aynabənd otaqda gəlin anamın
Şirin laylay səsi şeir deyilmi?!
Dərədə moruq dər, döşdə çiyələk.
Gah yağış xoş gəlir, gah sərin külək.
Yaş ötür, doymayır dünyadan ürək, –
Yaşamaq həvəsi şeir deyilmi?!
Kim deyir şerin meydanı dardır?
Sonu görünməyən bir ilk bahardır.
Neçə ki, həyat var, şeir də vardır,-
Həyatın nəfəsi şeir deyilmi?!
Noyabrın 10-da Türkiyə Cümhuriyyətinin banisi, qazi Mustafa Kamal Atatürkün Naxçıvan şəhərində ucaldılan abidəsi ziyarət edilib, xatirəsi yad olunub.
Mənbə: https://azertag.az/
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 9 Noyabr – Dövlət Bayrağı Günü münasibətilə rəsmi sosial şəbəkə hesablarında paylaşım edib.
AZƏRTAC paylaşımı təqdim edir.
Mənbə: https://azertag.az/
Mənbə: https://azertag.az/
Noyabrın 5-də Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) təşkilatçılığı ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, DGTYB-nin sədr müavini, Prezident təqaüdçüsü, yazıçı, publisist Şahanə Müşfiqin Vətən müharibəsi şəhidimiz mayor Natiq İsmayılovun xatirəsinə həsr etdiyi “Əzəli, əbədi Azərbaycanam!” kitabının təqdimat mərasimi keçirilib.
Tanınmış jurnalist Orxan Məmmədovun aparıcılıq etdiyi tədbir Azərbaycanın müstəqilliyi və suverenliyi uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb.
Qeyd edilib ki, 30 illik torpaq həsrətimizin, Qarabağ dərdimizin sona yetdiyi Vətən müharibəsindəki Böyük Zəfərdə mayor Natiq İsmayılovun timsalında 3 mindən çox şəhidimiz müstəsna pay sahibidir. Təqdimatı keçirilən kitab təkcə bir şəhid ömrünü deyil, eləcə də bizim haqq savaşımızı əks etdirir. Şəfa Vəlinin redaktoru olduğu bu kitabda qəhrəman şəhidimizin ailə üzvlərinin, uşaqlıq dostlarının, kursant yoldaşlarının, 25 illik xidmət dövründə onunla çiyin-çiyinə xidmət keçmiş hərbçilərimizin və nəhayət, 44 günlük Vətən savaşında onunla son ana qədər birlikdə düşmənə qan udduran zabitlərimizin xatirələri toplanıb.
Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı, Cəmşid Naxçıvanski adına Hərbi Liseyin rəisi, polkovnik Anar Mirzəyev çıxışında Vətən müharibəsinin Azərbaycan və eləcə də bütün türk dünyası üçün tarixi əhəmiyyətindən danışıb, bu qələbənin Ali Baş Komandan, cənab Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti, ordumuzun şücaəti və xalqımızın birliyi sayəsində qazanıldığını vurğulayıb. Şəhid Natiq İsmayılovla uzun illər birgə xidmət etdiyini deyən polkovnik A.Mirzəyev onu məsuliyyətli, peşəkar, vətənini, millətini ürəkdən sevən qorxusuz bir hərbçi kimi dəyərləndirib: “Natiq yaşına, tutduğu vəzifəyə baxmayaraq, bu xidmət dövründə rastlaşdığım ən ədəbli, ən ərkanlı, ən məsuliyyətli zabitlərdən biri olub.
Tədbirdə mayor Natiq İsmayılovun ömür yoluna həsr olunmuş videoçarx nümayiş etdirilib.
Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı, şair İntiqam Yaşar çıxışında Vətən müharibəsinin ədəbiyyatımıza, mətbuatımıza da təsirsiz ötüşmədiyini deyərək, yazıçı, jurnalist Şahanə Müşfiqin beş ildir ki, bu istiqamətdə yorulmaz fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb. Müəllifin Vətən müharibəsinə həsr olunmuş 4-cü kitabının təqdim olunduğunu bildirən İ.Yaşar DGTYB olaraq hər zaman bu cür tədbirlərə dəstək verməyə hazır olduqlarını dilə gətirib.
N.İsmayılovun xidmət yoldaşları – polkovnik-leytenant Maarif Süleymanov, baş çavuş Mahir Qasımov öz çıxışlarında qəhrəman şəhidlə bağlı xatirələrini bölüşüb, onu həm bir peşəkar hərbçi, həm vətənə bağlı bir insan, həm də sədaqətli dost kimi dəyərləndiriblər.
“Zəfər” Şəhid Ailələrinə Dəstək İctimai Birliyinin sədri, Aprel döyüşləri şəhidi, “Murov qartalı” adı ilə tanınan polkovnik-leytenant Raquf Orucovun həyat yoldaşı Sevinc Alızadə çıxışında şəhidlərimizin hər zaman yad edilməsinin mənəvi borcumuz olduğunu deyib.
“Əzəli, əbədi Azərbaycanam!” kitabının müəllifi, yazıçı, publisist Şahanə Müşfiq çıxış edərək Vətən müharibəsi davam edən günlərdən bu günə kimi – beş il ərzində yaradıcılığının ciddi hissəsini məhz şəhidlərimizin, qazilərimizin, Vətən müharibəsi qəhrəmanlarımızın xalqa tanıdılmasına həsr etdiyini, bunu özünün mənəvi borcu olduğunu deyib. Şəhid Natiq İsmayılova həsr olunmuş kitabın yaranma prosesindən danışan müəllif kitabda və təqdimat mərasimində zəhməti keçən hər kəsə təşəkkür edib.
Tədbirin rəsmi hissəsinin sonunda Natiq İsmayılovun ailə üzvləri adından çıxış edən həyat yoldaşı Nigar İsmayılova şəhid adının yaşadılması üçün addım atan hər kəsə təşəkkürünü bildirib.
Tədbirin bədii hissəsində müğənni Rövşanə Kərimduxt sözləri və musiqisi Gövhər Həsənzadəyə aid olan “Vətənim Azərbaycan”, müğənni Xasay Şıxıyev sözləri Rəfail Hüseynova, musiqisi Faiq Sücəddinova aid olan “Gözəl Vətən” mahnılarını ifa ediblər.
Əslən qarabağlı olan, Amerikada yaşayan tanınmış müğənni Gül Merinin ifasında “Azərbaycan Vətənim” mahnısı da maraqla qarşılanıb.
4 noyabr tarixində Azərbaycan xalqının şanlı tarixində əbədi iz qoymuş 44 günlük Vətən Müharibəsində qazanılan Böyük Qələbənin beşinci ildönümü münasibətilə “Zəfər” Musiqi və Teatr Festivalı çərçivəsində “Zəfərin ruhu” adlı foto və rəsm sərgisi keçiriləcək.
Tədbir Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı, Azərbaycan Fotoqraflar Birliyi və Azərbaycan Dövlət Rəsm Qalereyasının dəstəyi, Biləsuvar Rəsm Qalereyasının ev sahibliyi ilə baş tutacaq.
Sərgidə nümayiş olunacaq rəsm və foto əsərləri Azərbaycan Ordusunun şücaətini, xalqımıza bəxş etdiyi əbədi Zəfər ruhunu, həmçinin işğaldan azad edilmiş torpaqlarımızda aparılan böyük quruculuq və dirçəliş prosesini, o cümlədən Qarabağ təbiətinin füsunkar gözəlliklərini rəssam və fotoqrafların gözü ilə əks etdirəcək. Sərginin əsas məqsədi Qələbənin əhəmiyyətini, milli birliyi və Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə qazanılan Zəfərin tarixi dəyərini, azadlıq və mübarizə ideyalarını incəsənət vasitəsilə əks etdirmək, gənc nəsildə vətənpərvərlik duyğularını daha da gücləndirməkdir.
Festival çərçivəsində təşkil olunan sərgi vasitəsilə tamaşaçılar Vətən müharibəsinin həm mənəvi, həm də bədii qatlarını dərk etmək imkanı qazanacaqlar.
Sərginin açılışı: Biləsuvar Rəsm Qalereyası
Tarix: 4 noyabr 2025-ci il, saat 12:00
Mənbə: https://culture.gov.az/
Azərbaycan Mədəniyyət Elçilərinin I Forumu çərçivəsində noyabrın 3-də Antalya Kitabxanasında Azərbaycan bölməsinin açılışı keçirilib.
Bölmə Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi, Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyi, Ankaradakı Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzi və Antalya Böyükşəhər Bələdiyyəsinin dəstəyi ilə yaradılıb.
Mərasimdə mədəniyyət naziri Adil Kərimli, səfir Rəşad Məmmədov, Antalya valisinin müavini Ayhan Yazqan, Antalyanın Kepez rayonunun bələdiyyə sədri Mesut Kocagöz iştirak ediblər.
Kitabxananın direktoru Oğuzhan Ceylan yeni yaradılan Azərbaycan bölməsi haqqında məlumat verib. Deyib ki, Azərbaycan bölməsində ölkəmizlə bağlı 700 nüsxə müxtəlif nəşr nümunəsi var.
Digər çıxış edənlər kitabxanada Azərbaycan bölməsinin yaradılmasını yüksək qiymətləndirib, iki ölkənin mədəni əlaqələrinin inkişafına töhfə olduğunu bildiriblər.
Sonra bölmənin rəmzi açılışını bildirən lent kəsilib.
Daha sonra kitabxana ilə ümumi tanışlıq olub. Məlumat verilib ki, 24 saat fəaliyyət göstərən kitabxananın qeydiyyatlı 100 min oxucusu var və onlardan min nəfəri Azərbaycan vətəndaşlarıdır.
Qeyd edək ki, kitabxananın Azərbaycan bölməsində klassik və müasir ədəbiyyatımız, ölkəmizin tarixi, incəsənəti və folkloru, eləcə də şanlı Zəfərimizlə bağlı nəşrlər mövcuddur.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Oktyabrın 30-da mədəniyyət nazirinin müavini Fərid Cəfərov Türkiyə Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyinin (TİKA) rəhbəri Abdullah Erenin başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti ilə görüşüb.
Görüşdə “bir millət, iki dövlət” prinsipi əsasında mədəni əlaqələrin inkişafı, tarixi abidələrin bərpası, arxeoloji tədqiqatlar və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi imkanları müzakirə olunub.
Abdullah Eren TİKA-nın fəaliyyəti barədə məlumat verərək birgə layihələrin davam etdirilməsində maraqlı olduqlarını bildirib.
Həmçinin Birinci Türkoloji Qurultayın 100 illiyi ilə bağlı məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb
Mənbə: https://culture.gov.az/
3-5 noyabr tarixlərində Azərbaycan Mədəniyyət Elçilərinin I Forumu keçiriləcək. Forum Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi və Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin təşkilatçılığı ilə Türkiyənin Antalya şəhərində reallaşacaq.
Forumun məqsədi mədəniyyət elçiləri və onların şəbəkəsi vasitəsilə mədəniyyətimizin beynəlxalq səviyyədə mütəşəkkil təbliği, xaricdə yaşayan mədəniyyət xadimlərinin fəaliyyətinin stimullaşdırılması, incəsənət və yaradıcılıq sahələrinin inkişafına əlavə dəstəyin verilməsidir. Xaricdəki Azərbaycan Mədəniyyət mərkəzləri və Azərbaycan evlərinin daha sıx əməkdaşlığına nail olunması da forumun hədəfləri sırasındadır.
Forum çərçivəsində “Mədəniyyət elçiləri” rəqəmsal portalı və “Milli dilli” layihəsinin təqdimatı keçiriləcək.
Tədbir gedişində üç panel müzakirənin təşkili, eləcə də xaricdəki Azərbaycan Mədəniyyət mərkəzləri və Azərbaycan evlərinin hesabat iclaslarının təşkili nəzərdə tutulur.
Həmin ərəfədə Antalyada keçirilən “Mədəniyyət Yolu” Festivalında Azərbaycan incəsənət nümayəndələrinin iştirakı ilə konsert proqramı da planlaşdırılır.
Mənbə: https://culture.gov.az/
Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin banisi, böyük bəstəkar, musiqişünas, publisist, dramaturq və pedaqoq, akademik Üzeyir Hacıbəylinin 140 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi və Mədəniyyət İşçiləri Həmkarlar İttifaqı musiqi və incəsənət təhsili müəssisələrində çalışan təhsilverənlər arasında “Üzeyir Hacıbəyli Mükafatı” müsabiqəsini elan edir.
Məqsəd:
Nazirliyin tabeliyindəki musiqi və incəsənət məktəb və mərkəzlərində tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, müəllimlərin peşəkarlığının və yaradıcılıq fəaliyyətinin stimullaşdırılması, eyni zamanda cəmiyyətdə təhsilverənin nüfuzunun artırılması.
Kimlər iştirak edə bilər?
Nazirliyin tabeliyində olan musiqi və incəsənət məktəb və mərkəzlərində əsas və ya əlavə iş yeri üzrə çalışan müəllimlər.
Müsabiqənin formatı:
İki mərhələdən ibarətdir:
Sənədlərin ekspertizası və ən yüksək bal toplayan namizədlərin seçilməsi
İxtisas üzrə 10–15 dəqiqəlik açıq dərsin videoyazısının təqdimatı və mütəxəssis qiymətləndirilməsi
Mükafatlar:
Cəmi 25 qalib seçiləcək:
— Klassik musiqi ifaçılığı – 9
— Milli musiqi ifaçılığı – 9
— Musiqişünaslıq – 2
— Xor dirijorluğu – 2
— Təsviri sənət – 2
— Xoreoqrafiya – 1
Hər bir mükafat qalibi 1 000 manat pul mükafatı və diplomla təltif ediləcək.
İştirak üçün əsas şərtlər:
— ən azı 3 il pedaqoji iş stajı
— yüksək nəzəri və praktiki hazırlıq
— şagirdlərin son 2 ildə əldə etdiyi uğurlar
— şəxsi yaradıcılıq və peşəkar nailiyyətlər
— ustad dərsləri və təlimlərdə çıxış və tədris fəaliyyəti
— mədəniyyət sahəsində ictimai fəallıq
— Mədəniyyət İşçiləri Həmkarlar İttifaqı üzvlüyü
Tələb olunan sənədlər:
— təqdimat məktubu
— tərcümeyi-hal
— xasiyyətnamə
— şəxsiyyət və təhsil sənədlərinin surətləri
— şagird və müəllimin nailiyyətlərini təsdiq edən sənədlər
— təlim və ustad dərslərində iştirakı təsdiq edən sənədlər
— ictimai fəallığı təsdiq edən materiallar
Mənbə: https://culture.gov.az/