Author: Delphi7

  • Şair-jurnalist Xasay Cahangirovun “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetinin avqust sayında çap olunan şeirləri

    Ərdoğana

    Bu yaxınlarda Türkiyənin hava
    sərhəddini pozan rus təyyarəsinin
    vurulması ilə bağlı rusların hədəqorxusuna
    Türkiyənin prezidenti
    Rəcəb Təyyub Ərdoğanın sərt
    bəyanatı məndə qürur hissi oyatdı.

    Əhsən sənə, əzəmətli Ərdoğan!
    Böhtan boğan, şeytan boğan, şər boğan.
    Qartallara neyləyibdir, neyləyər
    Kor yapalaq, ala qarğa, sağsağan?!

    Şər-şeytanı zalım fələk doğubdur,
    Səni huri, səni mələk doğubdur,
    Bəlkə aslan, bəlkə pələng doğubdur,
    Aslan doğmur, pələng doğmur hər doğan.

    Türküm vurmaz düz yollarla qaçanı,
    Vursa, vurar göydə əyri uçanı,
    Haqdan kənar haqsız qapı açanı
    Haqsız yerə vurmayıbdır nər boğan.

    Bir cənnətdə cəhənnəmi yaratsa,
    Bir çəməndə gül-çiçəyi saraltsa,
    Bir ölkədə çıraqları qaraltsa,
    Qaranlıqda özü qalar nur boğan.

    Urus pozub sərhəddində havanı,
    Özü salıb aralığa davanı,
    Çox dağıdıb abad yurdu-yuvanı,
    Şər atıbdır çoxlarına şər doğan.

    Haqsızlara sərt cavabın haqlıdır,
    Sərt cavablar el gücünə bağlıdır,
    Əyilməzlər xalqın əsil oğludur,
    Kaş mərdlərin onun doğa bir doğan.

    Ulu Heydər öyünübdür, öyübdür,
    İki dövlət, bir millətik deyibdir.
    Nə zaman ki, tale bizdən əyibdir,
    Hər türkümüz dönüb olub şir boğan.

    Öz taxtında oyaqlardan oyaqsan,
    Yurdu talan yurdsuzlara dayaqsan,
    Azanlara yol göstərən mayaksan,
    Ulu türkün ər oğlusan, Ərdoğan!

    Yanımdasan gen gündə də, darda da,
    Yanındayam boranda da, qarda da,
    Bu dostluğu qoruyarıq gorda da,
    Yenilməyib heç bir zaman nər doğan,
    Ulu türkün ər oğlusan, Ərdoğan!

    12 yanvar 2016

    SOYUQ KÜLƏKLƏR

    Şair Rafiq Odaya dost gileyi

    Harda yubanmısan, ay Rafiq Oday,
    Ürəyim təşnədir şeirdən ötrü.
    Gözlədim, bağıma gəlmədin bu yay,
    Sən ki darıxardın bu yerdən ötrü.

    Həsrətdən saraldı heyva sovqatın,
    Pərt olub budaqda nar da qızardı.
    Təzəcə göyərən bahar sovqatın,
    Payız sazağında soldu, bozardı.

    Çatdır gileyimi Zirəddinə də,
    Vəfasız olmayın bu dövran kimi.
    Yaman narahatam Cabir Cəlildən,
    Fuad itkin düşüb Qəhrəman kimi.

    Ürəyim istəyir həkim Cəfəri,
    Sirrimi özgəyə deyə bilmirəm.
    Tofiqi görmürəm nə vaxtdan bəri,
    Əsəd məndən küsüb, niyə bilmirəm.

    Fərqinə varmaram varın-yoxluğun,
    Dostu yad eyləmək imkana baxmır,
    Bircə səbəbi var bu soyuqluğun:
    Ürək yanmayanda gözdən yaş axmır.

    Tənha yol gedirəm mən neçə ildir,
    Qarşımda keçilməz dağ qalır hələ.
    Sizə bəslədiyim ümidlər öldü,
    Amma hörmətiniz sağ qalır hələ.

    Gözümdən düşübdür vəfasız həyat,
    Ümidim üzülüb, gümanım itib.
    Kim mənə göstərər bir də iltifat?!
    Dövranım devrilib, zamanım bitib.

    Bir vaxt tanışlarım, dostlarım mənim
    O qədər çox idi…, saysız, hesabsız.
    Elə ki büdrədi şöhrət köhlənim,
    Verdiyim salamlar qaldı cavabsız.

    Ömrün payızında sovuldu barım,
    Qışında vəzifəm, postum olmadı.
    Köçdü bu dünyadan ən yaxınlarım,
    Təsəlli verməyə dostum olmadı.

    Gül əkdim, yerində ot-ələf oldu,
    Çəkdim ağrısını öz içimdə mən.
    Kimə dost demişdim, naxələf oldu,
    Həmişə yanıldım dost seçəndə mən.

    Ey dost, qınamıram dönük dostları,
    Payızda başlayır soyuq küləklər.
    Gəlməz çəmənlərə bal arıları,
    Saralıb-solanda güllər, çiçəklər…
    Payızda başlayır soyuq küləklər.

    Bu gecə sən hardan
    yuxuma gəldin?

    Ümidi üzülüb qırılan eşqim,
    Taleyin hökmünə boyun əyirdi,
    Arxanca sürünüb yorulan eşqim,
    Təzəcə-təzəcə mürgüləyirdi,
    Bu gecə sən hardan yuxuma gəldin?

    Yenə alovlandı dəli istəyim,

    Sönmüş xatirələr közərdi bir-bir,
    Quş kimi çırpındı təşnə ürəyim,
    Qaçdı gözlərimi ovudan çimir,
    Bu gecə sən hardan yuxuma gəldin!

    Əhdinə, andına arxa çevirib,
    Aciz qul eylədin qula özünü.
    Zirvədən bir alçaq təpəyə enib,
    Duman yuxu kimi tutub gözünü,
    Bu gecə sən hardan yuxuma gəldin?

    İtmiş xatirələr ayaz ömrümə
    Düşdü şaxta kimi, yağdı qar kimi,
    Yaz təki gəlmişdin payız ömrümə,
    Getdin taleyimdən son bahar kimi,
    Bu gecə sən hardan yuxuma gəldin?

    Soyuq baxışların donub üzümdə,
    Eh, nəyim qalıbdır daha sevməli?!
    Əllərin əlimdə, gözün gözümdə
    Sən ki itirmisən məni, ay dəli…
    Bu gecə sən hardan yuxuma gəldin?

    Təsəllin qəlbimin indi əzabı,
    Ziyası ömrümə saçılmaz daha,
    Taleyin əliylə bağlanan qapı
    Vüsalın əliylə açılmaz daha..
    Bu gecə sən hardan yuxuma gəldin?

    1983

    Dünya

    Uyma bu dünyanın etibarına,
    Əvvəli,axırı yalan dünyadı.
    Güvənmə heç zaman onun varına,
    Bir gün, verdiyini alan dünyadı.

    Heç kimin yolunda dönmə əngələ,
    Keçər ayağına,qurduğun tələ.
    Çapma köhlənini belədən-belə,
    Atlını atından salan dünyadı.

    Xoşbəxtlik, səadət ən uca taxtdı,
    Kimə qismət ola o baxta-baxtdı.
    Cəhd etmə çarığın yırtılacaqdı,
    Özü yaxşısını bilən dünyadı.

    Qismət bölgüsünü aparar səssiz,
    Kimi şən yaşayar, kimi fərəhsiz.
    Fağıra zalımdır, yoxsula xəsis,
    Varlıya həmişə kalan dünyadı.

    Kimini saxlayar gözünün üstə,
    Kimini yandırar közünün üstə,
    Heç vaxt durmayıbdır sözünün üstə,
    Gündə min xəyala dalan dünyadı.

    Bəzən bir qocanı, o gənc eyləyib,
    Cavanı qocaldıb iyrənc eyləyib,
    Ən kamil adamı gülünc eyləyib
    Dalınca min hava çalan dünyadı.

    Ucalda-ucalda qaldırıb bizi,
    Məqamda-macalda soldurub bizi,
    Qocalda-qocalda öldürüb bizi,
    Gəncləşə-gəncləşə qalan dünyadı.

    Qəbir yaman bahadır

    Həyat ömür şahmatı,
    Haqq haqsıza uduzdu.
    Yaşamaq od qiyməti,
    Ölüm yaman ucuzdur.
    Ölən ölmək istəmir,
    Qəbir yaman bahadır.

    Haqqa ölüm gəzənlər,
    At oynadır aləmdə.
    Bu dünyadan bezənlər
    Əlac gəzir ölümdə.
    Yalnız ölüm istəyir,
    Qəbir yaman bahadır.

    Şair gördüm, dərdi nə,
    Elə yazır ölümdən.
    Əlac tapmır dərdinə,
    Bir iş gəlmir əlindən.
    Ucuz ölüm axtarır,
    Qəbir yaman bahadır.

    Daşa dəyib qisməti
    Öz ağlının ucundan.
    Ləkələnib isməti,
    Özün asıb saçından.
    Bir qız ölüm istəyir,
    Qəbir yaman bahadır.

    Yaxşı bilir bilənlər,
    Bizdın əvvəl ölənlər,
    Sakit-sakit yatırlar.
    İndi ölmək çətindir.
    Bir qəbirlik daşı da,
    Torpağı da satırlar,
    Qəbir yaman bahadır.

    Tükənirəm büsbütün,
    Üfürsələr keçərəm.
    Haqqa qovuşmaq üçün,
    Haqq dünyaya köçərəm.
    Necə köçüm, ay Allah,
    Qəbir yaman bahadır.

    2015

    Xəyal
    Qarşımda bir uca dağ,
    Yol çətin, mənzil uzaq…
    Fəqət arzum, amalım
    Zirvəyə qalxmaq olub.
    Heyhat…
    Təkcə xəyalım
    Yoluma mayak olub,-
    Dərə keçir, dağ aşır,
    Buludları dolaşır.
    Günəşdən boylanır o,
    Ulduzlara yanır o.
    Eh, xəyala nə var ki,
    Məskənidir zirvələr.
    Kaş xəyal zirvəsinə
    Qalxa biləydi hünər?

    Ağlasın

    Nə ağlarsan, ölən xəstə,
    Halına gülən ağlasın.
    Dərdini de son nəfəsdə,
    Dərdini bölən ağlasın.

    Nə gözləyir sabah bizi,
    Dünya etməz agah bizi,
    Özü boyda sirdir özü,
    Sirrini bilən ağlasın.

    Bir qarın ac, bir qarın tox,
    Qəm yaşadın ömürdın çox,
    Ağlamalı günahın yox,
    Günahı olan ağlasın.

    Dünya cənnət, dünya tələ,
    Yaşayırıq ölə-ölə,
    Ölənlər var, sağdır hələ,
    Sağ ikən ölən ağlasın.

    Bu ağıllı, gic dünyadan,
    Barındınmı heç dünyadan?
    Gülə-gülə köç dünyadan,
    Dünyaya gələn ağlasın.

    Gəzər

    Elə yara, eldən barın,
    Azalmasın etibarın.
    Eldən yazan sənətkarın
    Söz-söhbəti eldə gəzər.

    Nurlu əməl-yaraşığın,
    Sozalmasın gur işığın.
    Ürək çalan hər aşığın
    Ürəyi də teldə gəzər.

    Ötdü ömrün tən yarısı,
    Saçlarımın dən yarısı.
    Nə xoşbəxtdir bal arısı
    Ömrü boyu güldə gəzər.

    Bu torpağı, bu yurdu gəz,
    El deyəni heç kim deməz.
    Gördüklərin sözə gəlməz,
    Yazdıqların əldə gəzər.

    Xasay, yazın yazı olsa,
    Qışı olsa, yazı olsa,
    Ürəyinin sazı olsa,
    Hər ürəkdə, dildə gəzər.

    Çətin gündə

    Deyirsən ki, tərifləyib qartalı,
    Sən bu qədər vəsf edirsən – nədəndir?
    Məgər hələ bilməyirsən zavallı
    Bizim ellər haqqı-sayı güdəndir?

    Nə yarpağı, nə çiçəyi, nə barı
    Axıradək budaqlarda görmədim.
    Qonaq gəlib, qonaq gedən quşları,
    Qışa kimi bu dağlarda görmədim.

    Kim bilmir ki, yaxşı günün dostları,
    Yaman günün əzabına dözməyir.
    Söylə, necə vəsf etməyim qartalı,
    Tufanda da dağdan ayrı gəzməyir.

  • Nuranə ƏLİYEVA.”Şəhidin xanımından yoldaşına anım məktubu!!!”

    qo

    Hər gün daha çox darıxıram sənsiz. Günlər, aylar keçir, amma sənsizlik ağrısı hələ də ilk günkü kimidir. Çətindir sənsiz həyata tutunmaq. Hər dəqiqə xəyalınla yaşamaqdır nəfəs aldığım hər gün. Özümü unutdum sən yoxsan deyə, gülüşüm saxtalaşdı, həyata baxışım dəyişdi, gələcəyə ümidim itdi…

    Arzular, ah arzular…. sizdəmi O getdiyi gün bitdiniz?! Sizdəmi O getdi deyə getdiniz?! Nə çətinmiş, nə dözülməzmiş sənsiz nəfəs almaq. Səsini eşitməmək, üzünü görməmək , sənə toxunmamaq… Tək təskinliyim sənin yadigarlarınla ovunmaqdır. Sənə oxşamaq istəyən, sənin yolunu gözləyən, “atam olsa belə olardı” deyən iki əmanətin var məndə. Amma sənsiz onlar da qanadı qırılmış quş kimidilər. Sənsiz onlar da təkdirlər. Kim ola bilər sənin qədər əziz, sənin qədər yaxın onlara? Kim tuta bilər onların əlindən sən tutduğun kimi, bərk-bərk? Kim saçlarına sığal çəkər sənin kimi?..

    Özümlə savaşıram. “O yoxdur, bəs mən niyə varam” deyə. “Niyə gülürəm, niyə boğazımdan loxma keçir” deyə. “Niyə gəzirəm, niyə sənsiz dözüb yaşayıram, niyə sənsizliyə dözürəm” deyə çox qınayıram özümü. Bu niyələr yorur məni… sənsizlik alır gücümü…

    Yorulmuş ruhum qorxudur məni, əmanətlərini sən istəyən kimi böyüdə bilmərəm deyə. Sənə söz verirəm, ey mənim qürur yerim, ey mənim baş tacım, fəxrim, fəxarətim, ən dəyərlim, sənə layiq böyüdəcəyəm əmanətlərini. Səni onlarda görmək arzusuyla, həyata tutunub övladlarını sənin kimi, qorxmaz, igid, mərd, əsl kişi kimi böyüdəcəyəm . Yarımçıq qalan arzularını onlarla birgə həyata keçirdəcəyəm.

    Sən rahat uyu, ŞƏHİDİM!

    Sənin uğrunda canından keçdiyin Vətəndə ən çox sənin övladlarının yaşamaq haqqı var! Gözün arxada qalmasın, Yerin behişt, qəbrin nurla dolsun.

    40 yaşın mübarək, igidim, ŞƏHİDİM

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.Yeni şeirlər

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    XOCALI

    Səndən sonra, yuxularım acılı,
    Körpələri odda yanan Xocalı…
    Əzrayıl gətirdi vaxtsız əcəli,
    Solub çəmənləri, solubdu bağlar,
    O cənnətməkana ürəyim ağlar.

    Yetişmədi arzuların toxumu,
    Aparmısan gözlərimdən yuxumu.
    Ömür bitdi, qalıb azmı-çoxumu,
    Xocalım gedibdi, kimsəsiz dağlar,
    O yerlərçün gözüm, ürəyim ağlar…

    Xocalım, gözəllik əzəl canında,
    Laləzar güllərin rəngi qanında,
    Gəzmişik çiçəkli yaşıl donunda,
    İzləri dağlarda əmanət saxlar,
    O cənnətməkana ürəyim ağlar.

    Yandı bu yoxluğa, həm qurum, yaşım,
    Xocalımda getdi igidim, naşım.
    Elə bu dərdlərə ağardı başım!!
    Bəlkə də, qayıtmaz getdi o çağlar,
    O yerlərçün gözüm, ürəyim ağlar…

    MƏNƏ SEVGİDƏN DANIŞ

    Baxma mənə şübhəli,
    Sənsən sevgi telləri,
    Qovuşmaqçun sevgilim,
    Hey sayıram günləri,
    Sənsiz hər kəlməm yağış,
    Gözlərimə qonar qış.
    Sən Allah yalvarıram,
    Mənə sevgidən danış!

    Gözlərini görəndən,
    Qəm, kədəri atmışam,
    Sənə qovuşmaq üçün,
    Nələrə qatlaşmışam,
    Haqsızlığa inciyib,
    Küsmüşəm, ağlamışam,
    Gəl keçək bu sədləri,
    Sən də mənim tək alış!
    Sən Allah yalvarıram,
    Mənə sevgidən danış!

    Firtinalar qovlayıb,
    Zaman məni yıxıbdı,
    Titrəyərək qalxmışam,
    İldırımlar çaxıbdı.
    Sevgi haraylamışam,
    Gözdən leysan axıbdı,
    İnandığım, tək sənsən!!
    Taleyimə gəl qarış,
    Sən Allah yalvarıram,
    Mənə sevgidən danış!

    Gözəllik aşiqisən,
    Baxışını sezmişəm,
    Bilirsən ki, qısqancam,
    Özümdən də bezmişəm,
    Neçə yaman dilləri,
    Nankorları əzmişəm,
    Gəzdiyin hər döngəni,
    İzlərəm qarış-qarış,
    Sən Allah yalvarıram,
    Mənə sevgidən danış!!

    Susuz səhralar kimi,
    Leysan yağış istərəm.
    Tanrıdan bir möcüzə,
    Xoşbəxt naxış istərəm,
    Məni sevən kimsədən,
    Yalnız alqış istərəm,
    Taleyin yazısıyla fikirləşmə,
    Gəl barış!!
    Sən Allah yalvarıram,
    Mənə sevgidən danış!

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.Yeni şeirlər

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    YURDUMUN

    Cavanşirlər yetiribdi, bu torpaq,
    Mübarizdi hər döyüşdə, üzüağ,
    Öndərlərin yolu bizə bir çıraq,
    Gəlin, bu yollarda, birlikdə olaq.
    Yüksəlir sədası hər gün ordumun,
    Həzisi var, Mehdisi var yurdumun!!

    Dərəsinə, dağına qəlb aşıqdı,
    Cizgiləri zəngindi, qarışıqdı,
    Əcəmisi, Səttarı yaraşıqdı,
    Könlüm bu gözəlliyə sarmaşıqdı,
    Məhsətidi pak amalı arzumun,
    Natavanı, Nigarı var yurdumun!!

    Düşmənlərin ağlın lərzəyə salan,
    Xalqın yaddaşında şərəflə qalan,
    Sinəsində Vətənə sevgi yanan,
    Ölümdən qorxmayıb, torpağın anan,
    Ürəyimdə ən imanlı andımın,
    Mübarizi, Ramini var, yurdumun!!

    İrəvan, Göyçədi, ümid yerimdi,
    Dəmirqapı Dərbənd öz Vətənimdi,
    Təbriz, Borçalıdı, doğma elimdi,
    Bakı, Naxçıvandı, qaşı yurdumun,
    Ucalıb göylərə başı yurdumun,
    Qızıldı, yaqutdu daşı yurdumun!!

    SƏNİ SEVMƏMİŞDİM İTİRMƏK ÜÇÜN

    Nələr gəldi sevgimizin başına,
    Leysan yağdı, kipriyinə, qaşına,
    Yol gedirəm, bir işığın tuşuna,
    Harayımı sənə yetirmək üçün,
    Səni sevməmişdim, itirmək üçün!

    Sənsən sevgi dünyam, belə deyirdin,
    Gümanıma, bir aydınlıq gətirdin,
    Hardan sən özünü mənə yetirdin?!
    Qızılgül bəslərəm, bitirmək üçün,
    Səni sevməmişdim itirmək üçün!

    İndi ki, belədir, unut beləcə,
    Gözləyəcəm sınıq bəxtim gülüncə,
    Bir sevgi istərəm, gəlsin gizlicə,
    Nisgili aradan götürmək üçün,
    Səni sevməmişdim itirmək üçün!

  • İltimas İSMAYIL.”Mektubunu aldım…”

    ii

    Mektubunu aldım sitemle dolu
    Bizi gözlüyormuş ayrılık yolu
    Yazmışsın anladım gözleri sulu
    Ezilmiş kağıtta bozulmuş her şey.

    Belece dert elem içimi aldı
    Bin türlü fkire, hayale saldı
    Maziyi düşünüp, geçmişe daldı
    Talihten alnıma yazılmış her şey.

    Hayatta bir gün de sensiz olamam
    Güneşle uyanıp, nefes alamam
    Cihan cennet olsa orda kalamam
    Rüyaysa tersine yozulmuş her şey.

    Cekdiğim cefalar az imiş demek
    Kismetimde olan güz imiş demek
    Verilen ved yalan söz imiş demek
    Sabır taşlarına kazılmış her şey.

    03.03.2016

  • İltimas İSMAYIL.”Kov gitsin hüznünü…”

    ii

    Sevdamı kazıdım gizli, saklına
    Asma gül yüzünü gülümse biraz.
    Ayda, yılda bir kez gelsem aklına
    Kov gitsin hüznünü gülümse biraz.

    Her zaman yakında yanı başımda
    Sen varsın her öğün yenen aşımda
    Baharı yaşattın sen bu yaşımda
    Kov gitsin hüznünü gülümse biraz.

    İçin ağlamasın, dudağın gülsün
    Seviyorum seni yüreğin bilsin
    Hayalim süzülüp gözyaşın silsin
    Kov gitsin hüznünü gülümse biraz.

    Beni rüyaların bendine saldın
    Şimdi hatıramla baş başa kaldın
    Unutma hırsızdın kalbimi çaldın
    Kov gitsin hüznünü gülümse biraz.

    Bir bilsen ne kadar özledim seni
    Bıkmadan yollarda gözledim seni
    Kalbime bir ömür sözledim seni
    Kov gitsin hüznünü gülümse biraz.

    01.08.2016

  • Mais TƏMKİN.”Bu dünyada ölməz olur”

    10646868_273655359498567_6620189188081019440_n

    Ər igidlər, qəhrəmanlar,
    Elin dərdinə yananlar,
    Əbədiyyət qazananlar,
    Bu dünyada ölməz olur.

    Şəhid olub köçənlərim,
    Yağıları biçənlərim,
    Vətən andı içənlərim,
    Öz əhdindən dönməz olur.

    Torpaq udub çox ərləri,
    At oynadan ərənləri.
    Ülviyyətin şölələri,
    Daim yanar, sönməz olur!

    Vətən üçün töküb qanlar,
    Vətənləşdi qəhrəmanlar.
    Şan-şöhrətə ucalanlar,
    Zirvələrdən enməz olur!

  • Mais TƏMKİN.”Məhəbbət bir sirli dərin dəryadı”

    10646868_273655359498567_6620189188081019440_n

    Bir donda qalmayır şairin təbi,
    Könlündə sevinc də, qəhər də olur.
    Təbiət şairi dağlar qoynunda,
    Məhəbbət şairi şəhərdə olur.

    Dağın dağ yeri var, şəhərin şəhər,
    Hər yerin xoş keçən öz dəmi vardır.
    Dağlarda nə qədər gözəllik olsa,
    Şəhərin bir özgə aləmi vardır.

    Şəhərdə olanda çox darıxırsan,
    Dağı düşünürsən, düzü anırsan.
    Dağlarda dağları vəsf eyləyirsən,
    Şəhərdə şəhərə ,,yaltaqlanırsan*”.

    …Bütün yorğunluğun çıxır yadından,
    Xəstə olsan belə, şəfalanırsan.
    Gözəllər dövrəyə aldıqca səni,
    Ağlın başdan çıxır havalanırsan.

    Hamsı bir-birindən gözəl gözəllər,
    Hansını sevəsən, çaşıb qalırsan.
    Birisi inciyib, tez küsür səndən.
    Elə ki birinin könlün alırsan.

    Məhəbbət bir sirli dərin dəryadı,
    Sevgisi ən dərin qatından çıxır.
    Görəndə can alan şux mələkləri,
    Evdəki xanımın ,,yadından çıxır.”

    Bütün sevənlərin ürəyi belə,
    Mənim ürəyim tək köz-köz olurlar.
    Sonra da adama irad tuturlar,
    Deyirlər, şairlər şorgöz olurlar.

    Nə deyim ? Bilmirlər sevgidən yazmaq,
    Şairdə ilhamdı, təbdi, həvəsdi.
    Mən belə deyərdim, sevməyənlərə,
    Şairlər şorgöz yox, gözəlpərəstdi.

    Bir donda qalmayır şairin təbi,
    Könlündə sevinc də, qəhər də olur.
    Təbiət şairi dağlar qoynunda,
    Məhəbbət şairi şəhərdə olur.

  • Müzəffər MƏZAHİM.”Ruhunu”

    mm

    Bir gün səsləyəcək, Vətən: – Qalx! – deyə,
    O böyük gün üçün bəslə ruhunu.
    Daim oyaq saxla, ayaqda saxla,
    Tarixin dibindən səslə ruhunu.

    Bu yurddur tükənməz dövlətin-varın,
    Kişilik simvolun, namusun, arın,
    Hər cür sünilikdən, çirkabdan arın,
    Köklə nəcabətə, əslə ruhunu.

    Sarıl, qol-boyun ol məmləkətinlə,
    Öyün bu yenilməz əmanətinlə,
    Daim cilalansın qoy qeyrətinlə,
    Saf ötür gələcək nəslə ruhunu.

  • Müzəffər MƏZAHİM.”Hələ”

    mm

    Mən öz məsləkimin, öz amalımın,
    Bir arzu qanadlı quşuyam hələ.
    Gərək sədlər aşan xoş xəyalımın,
    Şirin dünyasında yaşayam hələ.

    Kürə pıçıldayır dərdini Araz,
    Həsrət payımıza çox düşüb”bir az”,
    Qəlbimi didsə də yetişmiş muraz,
    Gərək ürəyimdə daşıyam hələ.

    Fikir üyüdürəm, söz ələyirəm,
    Sönmüş ocaqları çözələyirəm,
    Vətənin dərdini təzələyirəm.
    Yara bağlamaqda naşıyam hələ.

    Yolum hamar oldu yamana kimi,
    Haqqım büdrəmədi yalana kimi,
    Buludlar qaralar dolana kimi,
    Mən ömrün bəmbəyaz qışıyam hələ.

    Dünya başdan-başa müəmma, təzad,
    Fikirlər dolaşıq, xəyallar azad,
    Məslək yollarında bələdçim həyat,
    Bu yolda bir ümid daşıyam hələ.

  • Kənan AYDINOĞLU.”Yorulmamışam”

    Photo Kenan

    Nə qələm yorulub, nə də ki, aləm,
    Mən şeir yazmaqdan yorulmamışam.
    Müəllif

    Göydən də, yerdən də uca Allahı,
    Tərənnüm etməkdən yorulmamışam.
    Qunutun, rukunun ardınca, inan,
    Səcdəyə getməkdən yorulmamışam.

    Dostları, tanışı İslam dininə,
    Bu gün səsləməkdən yorulmamışam.
    Qəlbimdə düşmənim şeytana hər an,
    Nifrət bəsləməkdən yorulmamışam.

    Haqq nuru “Qurani-Kərim”dən bu gün,
    Mən ilham almaqdan yorulmamışam.
    Ömrümün ən xoşbəxt çağında belə,
    Nəğməsiz qalmaqdan yorulmamışam.

  • Kənan AYDINOĞLU.”Hər aylı-ulduzlu gecədə bəlkə”

    Photo Kenan

    Hər aylı-ulduzlu gecədə bəlkə,
    Sən mənim könlümə həyan olassan.
    Darayıb telini gözüm önündə,
    Mənim xatirimdə belə qalassan.

    Atalı-analı dünyanın özü,
    Səni qayğısına bürüyəcəkdi.
    Sənin dodağından bircə ah çıxsa,
    Qar da bir buz kimi əriyəcəkdi.

    Gecə də, gündüz də narahat olub,
    Səni axtaracaq illər uzunu.
    Sənsizliklə keçən bir ömrün günü,
    Bəlkə əridəcək yerin üzünü.

    Sən gəlsən yanıma mənim ömrümdə,
    Bir eşqin çırağı sönüb-yanacaq.
    Səhərdən-axşama narahat könlüm,
    Bu gün də,
    bu gün də səni anacaq.

    Sən döyüb qapını gəlsən yanıma,
    Mən özgə qayğıdan azad olacam.
    Adına yazdığım neçə şeiri,
    Tək sənə oxuyub evdə qalacam.

    *Bu şeir Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən “Yeganə yol” qəzetinin 14 aprel 2010-cu il tarixli sayında çap olunub

  • Rahilə DÖVRAN.”Yaşayıram”

    rahileanam

    Şairə-jurnalist-publisist
    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

    “Könül dəftərim” – silsiləsindən

    Gözlərimdən düşən yaşı,
    Sinəm üstə daşıyiram,
    Dolanaraq dağı, daşı,
    Kimin üçün yaşayıram?

    Əriyirəm aram- aram,
    Qaysaq tutmur, köhnə yaram.
    Bilmirəm ki, yoxam, varam,
    Kimin üçün yaşayıram?

    Hicran baş qoyub dizimə,
    Payız çöküb gül üzümə.
    Alışaraq öz közümə,
    Kimin üçün yaşayıram?

    Demə barsız söyütmüşəm,
    Dərdi dəntək üyütmüşəm.
    Qəlbdə vüsal böyütmüşəm,
    Kimin üçün,yaşayıram?

    Zaman keçdi, olan- oldu,
    Əhdi- peyman, yalan oldu.
    Dövran, ömrün talan oldu,
    Söylə, Rəbbçün yaşayıram…

  • Rahilə DÖVRAN.”Hardasan, Nənə?!”

    rahileanam

    Şairə-jurnalist-publisist
    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,

    Qaranlıq çökübdür, al sabahıma,
    Ağ bulud örpəkli dağ itirmişəm.
    Əlac tapılmayır mənim ahıma,
    Barlı, bəhrəli bir bağ itirmişəm.

    Hər gecə yuxuma girirsən mənim.
    Nə ola gerçəkdən gələsən, nənə.
    Durula göz yaşım, çəkilə çənim,
    Doğan günəş olub dönəsən, nənə.

    Baxır çərçivədən gözəl bənizin,
    Ruhum da, canım da, yenə sənlədir.
    Gözlərin əkizi mavi dənizin,
    Nəğməli dalğalar ürək inlədir.

    Xəyallar götürür məni birbaşa,
    Xar tutun altına, çay süfrəsinə.
    Baxıram pendirə, sacda lavaşa,
    Ocaqda qaynayan daş küftəsinə.

    Yüksəlir süfrədən qəhqəhə, gülüş,
    Əlvan xalı üstə halay vurulur.
    Yığışır qonşular dost, tanış-biliş,
    Gecə yarıyadək məclis qurulur.

    İndi qəlbimizə kədər əkilib,
    Quzey qarı kimi günəşə həsrət.
    Nağıl, bayatılar ərşə çəkilib,
    Qalmışıq sığala, gülüşə həsrət

    Hər gecə yuxuma girirsən mənim.
    Nə ola gerçəkdən gələsən, nənə.
    Durula göz yaşım, çəkilə çənim,
    Doğan günəş olub dönəsən, nənə.

  • Abdulla MƏMMƏD.”Üzünün suyundan gözüm su içmir”

    abdullamuellim

    Üzünü ağ etmir üzgörənliyin,
    Üzünün suyunu töküb gedirsən.
    İçindən bulanıb üzünün suyu,
    Suyunda lillənib çıxıb gedirsən.

    O qədər üz görüb üzün dünyada,
    Üzünün ağlığı üzdə qalmayıb.
    Üzünü çevirib üzlər üzündən,
    Üzünə üz tutan üz də qalmayıb.

    Üzünün suyundan gözüm su içmir,
    Üzündə bozarır saxta qürurun.
    Səndə bu üz ki var,çətin durula
    Üzündə,gözündə Məhəmməd(s.) nuru.

    Üzünə tutmağa ələk gəzirsən,
    Üzündə üz varmı ələk tutası?
    Hələ söz deməyə bir üzün də var-
    Üzünə çökdükcə içinin pası?!

    Çevirib astarın üzünə üzün,
    Üz varmı bir daha üzə çıxasan?
    Çətin ki qədərin bataqlığından,
    Nəfsinin üzündən üzə çıxasan.

    Azərbaycan.Quba.
    30.05.2000.

  • Abdulla MƏMMƏD.”Atamın əlinə baxıram,gülüm”

    abdullamuellim

    (“Tələbəlik illəri” silsiləsindən)

    Atamın əlinə baxıram,gülüm,
    Özüm qazanmıram çörəyi hələ.
    Dost-tanış yanında gödəkdir dilim,
    Rahat nəfəs almır ürəyim hələ.

    İyirmi yaşımı haqlasam belə,
    Əl tuta bilmirəm ata-anama.
    Bacara bilmirım ürəyim ilə,
    Hələ tələbəyəm məni qınama.

    Mən ki bir ocağı qoyub gəlmişəm,
    Orda məndən həsrət gizləyənlər var.
    Demirəm-obamdan doyub gəlmişəm,
    Yolumu ümidlə gözləyənlər var.

    Hələ ki sevinci qüssə dalayır,
    Hələ ki arzular çeşmə-çeşmədir.
    Arzuya yön olan yollar dolayı,
    Ümidlə yaşanan ömrüm çeşmədir.

    Hələ bu cahandan tələblərim çox-
    Hələ ev tikməli,ad almalıyam.
    Səndəsə gözləmək hövsələsi yox…
    Görünür mən sənə yad olmalıyam.

    Çəkmə imtahana baxışla məni,
    Qınama ürəkdən gələn sözümü.
    Bağışla gözəlim,bağışla məni,
    Hələ ki,gəzirəm özüm-özümü.

    Atamın əlinə baxıram,gülüm,
    Özüm qazanmıram çörəyi hələ.
    Dost-tanış yanında gödəkdir dilim,
    Rahat nəfəs almır ürəyim hələ.

    Azərbaycan.Bakı.1984

  • Soydaşımız Sabit Əliyevin “Özgə evi” adlı ilk kitabı işıq üzü görüb

    se

    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilən “aybkitab” layihəsi çərçivəsində Rusiya Federasiyasının paytaxtı Moskva şəhərində yaşayıb, bədii yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan soydaşımız Sabit Əliyevin “Özgə evi” adlı ilk kitabı işıq üzü görüb.
    Qeyd edək ki, layihənin rəhbəri və müəllifi Layihənin rəhbəri və müəllifi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat xidmətinin rəhbəri, Gənclər Şurasının sədr müavini, şair-publisist Xəyal Rzadır.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • “Merinin nağıllar dünyası” kitabı işıq üzü görüb

    m

    Azərbaycan Yazıçılar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “aybkitab” layihəsi çərçivəsində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Ulu Şirvan” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı Mətanət Ulu Şirvanlının “Merinin nağıllar dünyası” kitabı işıq üzü görüb.Layihənin rəhbəri və müəllifi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat xidmətinin rəhbəri, Mikayıl Müşfiq Komissiyasının sədri, şair-publisist Xəyal Rzadır.
    Qeyd edək ki, bundan öncə 2015-ci ildə “Mütərcim” nəşriyyatı tərəfindən “Ağ ayaqqabı” kitabı işıq üzü görmüşdü.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • Ədəbiyyatşünas Tofiq Məliklinin “Dahinin tənhalığı” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb

    aybkitab tm

    Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, fililogiya elmləri doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi, türkoloq, ədəbiyyatşünas Tofiq Məliklinin Türk dünyasının böyük şairi Fazil Hüsnü Dağlarcaya ərməğan etdiyi “Dahinin tənhalığı” adlı yeni kitabı “aybkitab” layihəsi çərçivəsində işıq üzü görüb.
    Qeyd edək ki, layihənin rəhbəri və müəllifi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat xidmətinin rəhbəri, AYB Gənclər Şurasının sədr müavini, şair-publisist Xəyal Rzadır.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • Gəncənin “Kitab evi”

    1915291_748109358667106_2463672035380493579_n

    “Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
    Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

    Bizdə çox qəribə bir yanaşma var. “Bu qəzetin redaktoru filankəsdi, onu tərifləyək”, “bu almanaxı filankəslər çıxarır, gərək pul verib alam”, “bu jurnalın naşiri filan müəllimdi, tənqid etmək olmaz”. Bu yanaşma məndə də var, danmıram. Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Şəmil Sadiqin “Odərlər”ini sevdiyim məkan olan kitabevim.az-ın xətrinə oxudum. “Odərlər” mənim üçün o qədər gözəl və qiymətli əsər oldu ki, onun xətrinə “Arvadsız kişi”ni də oxudum. Bunlardan sonra oturub kitab evinin Gəncə filialının açılışını səbirsizliklə gözlədim. Fevralın 27-də “Ustad” dərgisinin ilk sayının təqdimatına özümü Bakıya çatdırdım. “Ustad”ın ilk sayı məndə çox fərqli təəssürat yaratdı. Ədəbiyyatın sevdalısı Gülnar Səma ilə günlər boyu dərgini müzakirə etməkdən və öyünməkdən yorulmadıq. Təbii, ümid etməkdən də…
    “Ustad”ın 3-cü sayında Tural Turanın bir şeirindən yaranan təəssüratlarım da çap olundu. Texniki qüsur ilə. Öncə təəssüflənsəm də, sonra bu qəribəlik məni cəzb elədi. Nə də olsa, şəkil mənim idi. Dərgini anam Gəncədəki kitab evindən 15% güzəştlə almışdı. Sevindirici idi. Doğrudur, səbirsizliklə açılışını gözlədiyim məkanın oxuculara qapı açdığı gün mən dəvət olunmamışdım, yenə də oranı görmək, kitablarını doyunca qoxulamaq istəyindəydim. Bir gün yolumu ordan saldım. Büdcəyə uyğunluğu mütənasiblikdə saxlamaq naminə “Qoy-götür” şöbəsinə üz tutdum. Satıcı oğlan şərtləri sadalayanda əlim-qolum yanıma düşdü. Demə, mən onların anbarında olmayan bir kitab gətirib hədiyyə etməliyəm ki, sonra ordan kitab götürə bilim. Axı, mən hardan bilim ki, o anbarda nə var, nə yox?! Ayrıca, “kitab anbarı” ifadəsi də məndə mistik təəssürat yaratdı. Təsəvvür edin, kitab oxuyanlar, kitab evinə üz tutanlar, adətən, çox həssas və reallığın düzxətli kəsişməsindən qaçıb hiperbola formasında həyata dönən insanlardır. Bu insanlardan biri əlinə Əzizə Cəfərzadənin “Bakı-1501” kitabını alıb yüyürək kitab evinin qapısından içəri təpilir. Nəinki insanlara, ordakı kitablara belə laqeydcəsinə baxan boz sifətli, tünd baxışlı oğlan qayıdır ki:
    -Bundan anbarda var. Get, ayrısını gətir.
    Gözucu boybaboy düzülən kitablara baxıb əlindəki kitabın xətrinə dəyməsin deyə sinənə sıxaraq eşiyə çıxırsan. Əzilən həvəsini təsəlli etməyə söz qalmır. Və qırılan ümidlərin sənə bir daha bura gəlməməyi diqtə edir. Bu da olur oxucunun qıt zamanında oxucu toplamaq.
    Amma, kitaba laqeyd yanaşan insanlar unudur ki, kitabla dost olanlar bu dostluğu nəyinsə xətrinə başlamamışlar. Hansısa boz və soyuq sözlərə, şərtlərə görə də kitabdan küsmək olmaz.
    Kitab evinin Gəncədə açılışı möhtəşəm hadisədi. Bütün bu narazılığım o demək deyil ki, mən o məkana yadam. Əksinə, o doğma məkanda bu nüansları görmək istəmirəm. Düzdür, qərbin sevgi ənənəsində belə bir psixologiya mövcuddur ki, sevdiyini bütün qüsurları ilə sev. Ancaq, mənim damarlarımda şərqli qanı axır. Mən sevgi anlamının yanına mükəmməllik də yazmağı sevirəm.
    Kitab evinin bir özəlliyi isə, doğrudan da, heyrətamiz və təqdirəlayiqdir. Bu, hədiyyə kartları kompaniyasıdır. İnanın, mən o hədiyyə kartlarından birini öz ad günümdə elə almaq istərdim ki…
    Elə kitab evində də “Ustad” dərgisini almaq mümkündür. Mən almasam da vərəqləməyə vaxt ayıra bildim. İlk sayında məni cəzb edən yazılar sırasında Şəmil Sadiqin “Türk hökmdarlarının sözü və qılıncı”, Nizami Cəfərovun “Ədəbiyyatın müstəqilliyindən müstəqilliyin ədəbiyyatına”, Alxan Bayramoğlunun “Dövlət himnimizin söz və mətninin müəllifi kimdir”, Elxan Nəcəfovun “Sufilikdən bir az” yazıları oldu. Çox maraqlıydı. İkinci sayı sadəcə vərəqləmək imkanım olduğundan tam oxuya bilmədim. Müşfiq Xanın “Nədən və necə yazmalı?” yazısına nəzər saldım. Elə xoşuma gəldi ki, hekayələrimin birində bu məqama toxundum. Üçüncü sayı büsbütün oxudum, müəyyən narazılıqlarım olsa da, Dino Buzatti Traversonun “Tanrı görmüş köpək” hekayəsini ən az on adama danışmışam artıq. Rövşən Danyerinin tərcüməsində çox maraqlı alınmışdı. Lakin, “Memuar janrı və Seyran Səxavətin “Qaçaqaç” romanı” haqda müzakirə məndə alayarımçıq təəssürat oyatdı. Əvvəla, oxucu memuar janrı haqda haçalanmış fikirlərlə qarşı-qarşıya qoyulur. İkincisi, Seyran Səxavətin romanının ümumi nədən bəhs etdiyi qaranlıq qalır. Öncə roman haqda kiçik bir yazı verilib sonra müzakirə başlasaydı, tam təəssürat yarana bilərdi. Təklif edərdim ki, bundan sonrakı müzakirələrdə oxucu amili nəzər alınsın. Axı, dərgi cəmiyyətin müxtəlif xarakterli, fərqli dünyagörüşlü insanlarının oxuması üçün nəzərdə tutulub, təkcə “Qaçaqaç” romanından xəbəri olanlar üçün deyil.
    Bu gün də kitab evinə getmək fikrindəyəm. Səliqəli şəkildə bölmələrə ayrılmış rəflərdə qarışıq yığılmış kitabları görərək təəssüf hissi keçirəcəyimi bilsəm də, harda kitab varsa ora mənə doğmadır.Hələ kitab evi… Gəncənin ən möhtəşəm kitab məkanı. Hərçənd, gəncəliləri kitaba cəlb etmək üçün heç bir sevindirici və ilhamlandırıcı şərtləri olmasa da…

    Şəfa Vəli (Gəncə)

  • “Şeir sevgilim” şeirlər kitabı işıq üzü görüb

    m

    Yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsi, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Tuzirm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan “Gənc Ədiblər Məktəbi3”ün üzvü, gənc yazar Məhəmməd Turanın “Şeir sevgilim” adlı ilk şeirlər kitabı 2016-cı ildə respublikanın paytaxtı Bakı şəhərində “Xan” Nəşriyyatı tərəfindən işıq üzü görüb.Kitabın redaktoru Əməkdar mədəniyyət işçisi, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı, şair Məzahir Hüseynzadə, ön sözün müəllifi Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birklərinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “Ulduz” jurnalının Poeziya şöbəsinin müdiri Fərqanə Mehdiyevadır.
    Kitab müəllifin oxucuları ilə ilk görüşüdür.Kitabda müəllifin son illərdə qələmə aldığı ədəbi-bədii nümunələri, poeziya örnəkləri toplanıb.Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub.Oxucuların rəğbətini qazanacağına ümid edirik.
    Qeyd edək ki, Sentyabr ayında gənc yazar Məhəmməd Turanın “Şeir sevgilim” adlı ilk şeirlər kitabının təqdimat mərasimi gözlənilir.

    Şəfa VƏLİYEVA,
    AYB və AJB üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər mükafatçısı,
    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının
    Gəncəbasar bölgəsinin xüsusi müxbiri,
    Gəncə şəhəri.

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.”Nə biləsən Sən…”

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    Ayrıldıq…Səninçün canım sıxıldı,
    Elə bil zirvədən yuvam yıxıldı.
    Səninlə bir şərik malımmı qaldı?!
    Bilmirəm, sehirsən, mehirsən, nəsən,

    Mənim çəkdiyimi nə biləsən sən…
    Ayrıldıq…Səmada bir şimşək kimi,
    Bənizim saraldı bir çiçək kimi,
    Ürək tənha qaldı boş pətək kimi,

    Güllər üstə qonan arımmı qaldı?
    Bilmirəm, sehirsən, mehirsən, nəsən,
    Mənim çəkdiyimi nə biləsən sən?!
    Yollar aramıza niyə sədd çəkib?!

    Vüsalın üstündən qoşa xətt çəkib,
    Kimlər mənim qədər belə dərd çəkib?!
    Bir daha sevməyə halımmı qaldı?!
    Bilmirəm, sehirsən, mehirsən, nəsən,
    Mənim çəkdiyimi nə biləsən sən,
    Mənim çəkdiyimi nə biləsən sən…

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.”Bəlkə elə…”

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    Səmanın dibsiz dərinliyi,
    Sənin ürəyinin dərinliyilə
    Eynidir.
    Bəzən orda itib-batanın,
    Daha, bu dünyaya dönüşü yox.
    Ürəyində ucalığa qalxanın,
    Bir daha enişi yox…
    Bəlkə sən elə,
    Bir qılmansan, xəbərim yox?!
    Sənsizlik, elə sənsizlikdi,
    Sükutdu, səssizlikdi,
    Yəni,çarəsizlikdi…

  • İltimas İSMAYIL.”İmkansız sevda…”

    ii

    Verebiliyorsan kalbine emir
    Demek ki olmuşsun cihana emir
    Benimse ruhumu zalimce emir
    Vefasız dünyada vefasız sevda.

    Ağarmış saçlarım benziyor kara
    Yıllarca gözüme indirdin kara
    Gönül ümmanında görünmez kara
    Bahtıma yazıldı sefasız sevda.

    Aşkımız imkansız vuslatın yarım
    Her iki cihanda tek sensin yarım
    İstersen kalbimi hancerle yarım
    Gör ki var içinde şifasız sevda.

    İltimas sakın ha, geldin bu yaşa
    Başını dimdik tut onurla yaşa
    Ömür geçicidir gel basma yaşa
    Var mı ki dünyada cefasız sevda.

    03.08.2016

  • İltimas İSMAYIL.”Gözümde yaş gibi…”

    ii

    Sanma ki seninle aşkın da gitti
    Kalbimde taş gibi asıldı kaldı
    Bakışlar yollara dikildi, bitti
    Gözümde yaş gibi asıldı kaldı.

    Hayal dünyasına kaç gez girildi
    Ruhum candan çıktı uçtu, gerildi
    Yüregim bin defa öldü, dirildi
    Çatılmış kaş gibi asıldı kaldı.

    Eller bakıp dedi olmuş divane
    Ateşlerde yanan bahtsız pervane
    Çöllere sürülen yolsuz kervana
    Taklmış baş gibi asıldı kaldı.

    30.07.2016

  • Mais TƏMKİN.”Səni kimdi saxlayan?”

    10646868_273655359498567_6620189188081019440_n

    Güləndamı Vəli saxlar,
    Gülbadamı Əli saxlar.
    Hərəni bir dəli saxlar,
    Bəs səni kimdi saxlayan?

    Xankişidən al pulunu,
    Boynuna sal öz qolunu.
    Sən də belə tut yolunu,
    De, səni kimdi saxlayan?

    Keçsə cənginə bir ,,qoyun”,
    Qur onunla min cür oyun.
    Qışda bürün , yayda soyun,
    De, səni kimdi saxlayan?

    Evliikən subay da gəz,
    Gündə gedib Dubayda gəz.
    Yerin dardı, get Ayda gəz,
    De, səni kimdi saxlayan?

    ,,Eşq”ini dildə söz elə,
    Ürəkləri köz-köz elə.
    Hər yetənə qaş-göz elə,
    De, səni kimdi saxlayan?

  • Mais TƏMKİN.”Deyiləsi dərd deyil…”

    10646868_273655359498567_6620189188081019440_n

    Soruşursan, ,,dərdin nədir, ay şair?”
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil.
    Deməyim hansını, deyim hansını?
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil!

    Xəyal edib düşünürəm bir anlıq,
    Kimdən qalıb hiylə, böhtan, nadanlıq?
    Görürəmsə yaxşılığa yamanlıq,
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil!

    Qan ağlayır, gildir-gildir hər didə,
    Haqsızlıqdır, yaxşıları şər didə.
    Mərdi qovan namərd edir mərdi də,
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil!

    İnsan oğlu bu həyatda düz gərək,
    Bir biçməkçün, əvvəl ölçə yüz gərək.*
    Dost sarıdan tapdanırsa duz-çörək,
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil!

    Heç bilmirəm, bu həyatda nə sirsə:
    Yıxır səni, kimin üstə əsirsən*.
    Əl tutduğun əllərini kəsirsə,
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil!

    Ən yaxının bilirsənsə sən, kimi:
    Artır sənə həm qəzəbi, həm kini.
    Gündən-günə dərdlər üzür Təmkini,
    Vallah, dərdim deyiləsi dərd deyil!

  • Müzəffər MƏZAHİM.”Mən ki, sənə deyəmmərəm”

    mm

    Tale yazdı bu sevgini baxtıma,
    Hansımızıq görən indi günahkar?
    Bu subaylıq, bi sultanlıq taxtıma,
    Öz əlimlə yağdı leysan günahlar.

    Gəncliyimi yaşadım mən səbrsiz,
    Ötəmmədim bu sevdadan xətərsiz,
    Ürəyimi oğurladın xəbərsiz,
    Özün söylə, məgər məndə günah var?

    Gözlərində sevinc dolu yaşam mən,
    Kiprik çalma, qorxuram ki, düşəm mən,
    Ürəyində yuva quran quşam mən,
    Yuva söküb gəl qazanma günah yar.

    Müzəffərin qəlbi dönməz sevgidən,
    Yaman saldı saçlarıma sevgi dən,
    Mən ki, sənə deyəmmərəm sevginən,-
    Məhəbbətsiz ötən ömür-gün ağlar.

    1981

  • Müzəffər MƏZAHİM.”Bu torpağın oğulları”

    mm

    Pozulubdur sığalları,
    Sevməz daha nağılları,
    Bu torpağın oğulları,
    Dözümə düşmən kəsilib.

    Basılıbdır sərhədlərim,
    Haya gedib igidlərim,
    Səbr verən öyüdlərim,
    Özümə düşmən kəsilib.

    Sevincim əsirmi qəmdə?
    Bu millət qalmaz ələmdə.
    Dərdimi yazmır qələm də,
    Sözümə düşmən kəsilib.

    Oyatmışam yaddaşı da,
    Yanır bağrımın başı da,
    Daha gözümün yaşı da,
    Gözümə düşmən kəsilib.

  • “Zər qədrini zərgər bilər”

    Eşitdiyimə görə filologiya elmləri doktoru, professor, məşhur ədəbiyyatşünas və tənqidçi alim mərhum Qulu Xəlilov o qədər də uzun olmayan ömründə təqribən doqquz dəfə cərrahi əməliyyata məruz qalıb. Amma bu faktı rekord göstərici hesab edənlər bilmirlər ki, mən bu rekordu çoxdan təzələmişəm. Düz on bir dəfə cərrah bıçağının altında olmu­şam. Həm də bu əməliyyatların bir qismi peşəmlə bağlı fəsadların nəticəsi idi.
    Otuz beş il fasiləsiz olaraq “Sosialist Sumqayıtı” (indiki ”Sumqayıt” qəzeti) redaksiyasında sənaye şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışam. Bu şöbə inşaat və nəqliyyat sahələrini də əhatə edirdi. Həftədə üç dəfə çıxan və dörd səhifədən ibarət olan bu qəzetin birinci və üçüncü səhifələrinin materiallarını təkbaşına hazırlayırdım. Bununla yanaşı redaksiyanın poçtuna gələn bədii yazıları – şeir və hekayələri nəzərdən keçirmək, yaxşı nümunələri çapa hazırlamaq, müəlliflərə cavab yazmaq və s. mənə tapşırılmışdı. Hecə işlədiyimi və hansı səviyyədə jurnalist olduğumu bilmək üçün aşağıdakı faktlara diqqət yetirmək kifayətdir.
    “Sumqayıt” qəzetinin baş redaktoru mərhum Kamran Hacıyev mənim fəaliyyətimə həsr etdiyi “Ustad” adlı kitabında qəzetin keçmiş redaktoru Zərifə xanım Təhməzovanın sözlərini sitat gətirərək qeyd edir: ”Sumqayıt mətbuatında Xasay Cahangirov məktəbini yaratmağın vaxtı çoxdan catıb”.
    Qəzetin məsul katibi, mərhum jurnalist Tofiq Məmməd “Bizim Xasay müəllim” sərlövhəli oçerkində yazır: “Rus yazıçıları Qoqolun “Şinel”indən çıxdıqları kimi, Sumqayıt şair və jurnalistləri də Xasay Cahangirovun makinasından pərvazlanmışlar.
    1958-ci ildə işlədiyim vəzifə ilə yanaşı, təşəbbüsümlə “Sumqayıtdan gələn səslər” Ədəbi Birliyini yaradaraq iyirmi altı il ona rəhbərlik etmişəm. Bu birlik Sumqayıt ədəbi mühitinin formalaşmasında müstəsna rol oynamışdır. Respublikamızın görkəmli şair və yazıçılarının Sumqayıt zəhmətkeşləri ilə görüşlərinin və yaradıcılıq gecələrinin təşkili, habelə Sumqayıt şairlərinin fəhlə yataqxanalarında, tikinti meydanlarında, mədəniyyət ocaqlarında, məktəblərdə çıxışları Birliyin fəaliyyətinin əsas istiqamətləri olmuşdur. Yeri gəlmişkən, onu da qeyd edim ki, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Sumqayıt filialı məhz bu Birliyin bazası əsasında yaradılmışdır. Bütün bunlara görə 1967-ci ildə Zəhmətkeşlərin Ümumittifaq Xalq Yaradıcılığı Festivalının Təşkilat Komitəsi “Sumqayıtdan gələn səslər” Ədəbi Birliyinin səmərəli fəaliyyətini yüksək qiymətləndirmiş, onu diplom və medalla mükafatlandırmışdı.
    Yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, məni dəfələrlə Respublika mətbuatında – “Kommunist”, ”Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetlərində işə dəvət etmişlər. Amma mən həyatımın mənası hesab etdiyim doğma “Sumqayıt” qəzetində qalıb işləməyi daha üstün tutmuşam. Möhtərəm oxucu, elə zənn etmə ki, olub-keçənləri xatırlamaqla özümü tərifləmək istəyirəm. Əsla!
    Bunun çox ciddi və əhəmiyyətli bir səbəbi var. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, otuz beş il fasiləsiz olaraq “Sumqayıt” qəzetinin ən çətin şöbəsində çalışmış, hazırladığım bütün materialları makinamda özüm yazmışam. Uzun illər diqqətim makinada olduğundan gözlərim zəifləmiş, sonra da qəflətən tutulmuşdu. Həkimlərimiz sağ olsunlar. İşıqlı dünyamı yenidən özümə qaytardılar.
    Bildiyiniz kimi həmin qəzet keçmiş Şəhər Partiya Komitəsinin, Şəhər Zəhmətkeşlər Soveti İcraiyyə Komitəsinin və Şəhər Komsomol Komitəsinin orqanı idi. Bu orqanın əməkdaşlarına qayğı göstərməyə, problemlərinin həllinə kömək etməyə, şəhərin tərəqqisində zəhməti olanların fəaliyyətini qiymətləndirməyə bu rəhbər təşkilatların başçıları borclu idilər.
    Amma təəssüf ki…
    Bəzən aylarla xəstəxanalarda müalicə olunmuşam. Hələ bir dəfə də olsun, şəhərin rəhbər təşkilatlarının başçıları mənim vəziyyətimlə nə maraqlanıb, nə qayğı göstərib. Əslində hamıya belə laqeydlik göstərilsə də, bunu həmişə təbii hal hesab etmişik.
    Sən demə, tabeliyində olan şəhərin vətəndaşlarına doğma münasibət bəs­ləyən, onların zəhmətini qiymətləndirən, ləyaqətli, gərəkli və təmiz adamları öz doğması hesab edən rəhbərlər də var imiş. Elə Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin yeni başçısı Zakir Fərəcov kimi, onun müavini Teymur müəllim kimi, aparatın digər xeyirxah əməkdaşları kimi.
    Zakir müəllimin qayğısından söhbət açmağım əbəs deyil. Necə deyiblər, aşıq gördüyünü çağırar.
    Bu il aprel ayının əvvəlində yenidən çox ağır vəziyyətdə xəstəxanaya düşdüm. Bu, mənim üçün əsl sınaq imtahanı oldu. İki ay müddətində köhnə şair dostlarımdan Ofeliya Babayeva, Rafiq Oday, Əli Rafiq, İldırım Dəmirovdan başqa nə jurnalist həmkarlarım, nə şair dostlarım palatamın nə qapısını açdı, nə də telefonla da olsa belə halımı soruşmadılar.
    Bu böhranlı günlərimin birində xəstəxana qapısını xeyirxah bir əl açdı. Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti baş­çısının müavini Teymur müəllim, bir neçə əməkdaş ilə mənə baş çəkməyə gəlmişdi. Onunla bərabər Şəhər Səhiyyə Şöbəsinin müdiri Ələkbər Tağıyev, icra aparatının baş məsləhətçisi Şuşa xanım Aslanova da gəlmişdi. Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısı Zakir Fərəcovun göstərişi ilə gəldiklərini, hər hansı bir problemim varsa, yerindəcə həll etməyi tapşırdığını bildirdi. Onu da qeyd etdi ki, bu münasibət təkcə sizə deyil, Sumqayıt şəhərinin bugünkü səviyyəyə çatmasında zəhməti olanların hamısına göstərilir.
    Bu görüş sanki bütün dünyanı mənə verdi. Bu qayğının təsirindən Sumqayıt Şəhər 1 Saylı xəstəxananın baş həkimi Nazim həkim, şöbə müdiri Əhməd həkim, uroluq Maqsud həkimin şəfalı əlləri, isti münasibəti məni yenidən həyata qaytardı.
    Xalq cəbhəsi dövründə quru bəylərin qondarma qanun-qaydalarına əsasən 1993-cü ilin əvvəlində razılığım olmadan məni 62 yaşımda təqaüdə göndərib belə dedilər: ”Get istirahətə, etiraz etməyinin əhəmiyyəti yoxdur”. Yaradıcılığımın çiçəklənən dövründə işdən azad edildim. Gərəkli illərim unuduldu, özüm də yad­dan çıxdım. Çoxları məni həyatdan köçmüş zənn etdi.
    Və bir də 23 il sonra yada düşdüm. Zakir Fərəcov kimi xeyirxah, qayğıkeş, qədirbilən insanın sayəsində belə isti münasibət mənə qol-qanad verdi. İndi özümü həmkarlarımın arasında hiss edirəm. Zakir müəllim onların ən fəllarından biri kimi peşə bayramım – Milli Mətbuat günü münasibəti ilə məni də mükafatlandırdı. Mətbuatda səmərəli fəaliyyətimə görə uzunillik zəhmətim Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin Fəxri fərmanı və qiymətli hədiyyəyə layiq görüldü. 86 illik ömrümdə bu mükafatı ən dəyərli ərməğan hesab edirəm.
    Zakir müəllim Milli Mətbuat günündə peşə bayramım münasibətilə İcra hakimiyyətinin yeddi nəfər nümayəndəsini – Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Teymur müəllimi, Gündüz Əliyevi, Fərman Kazımovu, Ceyhun Məmmədovu, AJB-nin Sumqayıt Şəhər şöbəsinin rəhbəri Rafiq Odayı və ”Dünya” TV-nin bir qrup əməkdaşını da evimizə – məni təbrik etməyə göndərdi. Şəhərkənarı bağ evimdə mükafatın təq­dimatı mərasimində adları çəkilən aparat işçiləri bildirdilər ki, bu çətin və məsul vəzifəyə gəldiyi gündən hamımıza lazımi tapşırıqları verməklə yanaşı, Zakir Fərəcov çox vacib bir vəzifəni də qarşımıza qoyub: ”Sumqayıt şəhərinin salınmasında və tərəqqisində zəhməti olanların, lakin unutqanlıq ucbatından yaddan çıxanların hamısının taleyi ilə maraqlanmaq, problemlərinin həllinə kömək etmək və s. bizim ən ümdə vəzifələrimizdən biri olmalıdır. Çünki keçmişini unudanın gələcəyi olmaz, deyiblər.”
    Sumqayıtın köhnə sakinlərindən olan Zakir Fərəcov Şəhər İcra Hakimiy­yətinin başçısı kimi bir ilə yaxındır ki, fəaliyyətə başlayıb. Bu qısa vaxt ərzində onun gördüyü işlər adamı valeh edir, heyran qoyur. Lap möcüzə kimi!
    Şəhərin üç tərəfdən giriş yollarının həndəvəri sanki cənnəti xatırladır. Necə deyərlər, gül gülü cağırır, bülbül bülbülü. Şəhərin daxili abadlığı da bu cür göz oxşayır, könül açır.
    Sumqayıt zaman-zaman inşaatçılar, metallurqlar, kimyaçılar şəhəri adlan­dırılıb. İndi isə ona, məncə, güllər-çiçəklər şəhəri adı daha çox yaraşır. Digər sahələrin abadlığı, iqtisadi inkişafı, quruculuq işləri də beləcə yüksək səviyyədədir. Atalar yaxşı deyiblər: çörəyi ver çörəkçiyə, birini də üstəlik.
    Qısa zaman kəsiyində bu qədər könül açan işlərin aparıldığını görəndə istər-istəməz deyirsən: “Sumqayıt, axır ki, öz layiqli, qədirbilən başçısını tapdı”.
    Mən həmişə taleyimin şəhəri olan doğma Sumqayıtımla fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm və deyirəm:

    Arzulardan doğulub, arzulara çatmısan,
    Xəzərin sahilində bir aləm yaratmısan,
    Xəzansız baharımsan, çiçəklərə batmısan,
    Ay mənim şən şəhərim,
    Qoynu gülşən şəhərim!

    Möhtərəm və hörmətli Zakir müəl­lim Fərəcov!
    Yaddan çıxanları yada saldığınıza, şəhərin sosial-iqtisadi inkşafında zəhməti olanların əməyinə qiymət verdiyinizə və nəhayətdə, doğma Sumqayıtı az qala cənnətə döndərdiyinizə görə Sizə və işgüzar komandanıza minnətdarlığımı və dərin təşəkkürümü bildirirəm. Yolunuz uğurlu, işiniz avand, canınız sağlam, ömrünüz uzun olsun!

    Xasay CAHANGİROV,
    86 yaşlı şair-jurnalist,
    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

  • “Şəhidlərimizin adları qalmaqallarda hallandırılmasın”

    Şəhidlik uca zirvədir. Vətənin azadlığı, suverenliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçənlər xalqın yaddaşında əbədi yaşayır və gənclərin hərbi vətənpərvərlik tərbiyəsində bir nümunə kimi göstərilirlər. Hər bir xalq mövcudluğuna görə ilk növbədə şəhidlərinə, qəhrəmanlarına borcludur. Şəhidlərə hörmət və ehtiram, şəhid ailələrinə isə diqqət və qayğı ölkə rəhbərliyinin fəaliyyətində həmişə prioritet olub, bu gün də bu istiqamətdə dövlət siyasəti uğurla davam etdirilir.
    Son vaxtlar kütləvi informasiya vasitələrində bir neçə şəhid ailəsinin hər hansı bir probleminin qabardılaraq guya şəhidlərə hörmətsizlik, şəhid ailələrinə isə biganəlik, diqqətsizlik kimi ictimailəşdirilməsi şəhid qardaşı, Qarabağ müharibəsinin əlili, ehtiyatda olan polkovnik, həmçinin Qarabağ müharibəsinin əlil, veteran və şəhid ailələrini özündə birləşdirən böyük bir ictimai birliyin rəhbəri kimi məni çox narahat edir. Əvvəla bütün bu məsələlər yetişməkdə olan gənc nəslin vətənpərvərlik tərbiyəsinə, Silahlı Qüvvələr şəxsi heyətinin döyüş ruhuna, mənəvi-psixoloji hazırlığına çox mənfi təsir göstərir. “Şəhidlərə hörmətsizlik, şəhid ailələrinə biganəlik kimi” təqdim edilən bu kimi materiallar çox vaxt da reallıqdan uzaqdır. Hər hansı bir məmurun səhlənkarlığı ucbatından bir arayış şəhidin ailəsinə gec çatırsa, bunu ümumiləşdirib şəhid ailəsinə hörmətsizlik kimi göstərmək və yaxud da hər hansı bir şəhid ailəsinin qaldırdığı problemin hüquqi əsası olub-olmadığını dəqiqləşdirmədən onu ictimailəşdirmək çaşqınlıq yaradır.
    İctimai təşkilat olaraq biz bir çox nazirliklərlə əlaqəli işləyirik. Yaxşı bilirik ki, şəhid ailələri Müdafiə Nazirliyi rəhbərliyinin həmişə diqqət mərkəzindədir. Nazirliyin müvafiq idarələri bu işlə ciddi məşğul olurlar, şəhidlərin dəfn mərasimləri bütün əsgəri və dini ənənələrə uyğun olaraq yüksək səviyyədə təşkil olunur. Nazirliyin rəsmiləri mərasimlərdə yaxından iştirak edib şəhid ailələrinə dayaq olurlar.
    Şəhid pilotların və polkovnik Murad Mirzəyevin dəfn mərasimi zamanı Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzindən ta ikinci Şəhidlər Xiyabanınadək piyada irəliləyən böyük izdihamın qarşısında Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi getmirdimi?! Yaxud ən ucqar kəndlərdə belə şəhidlər son mənzilə yola salınarkən Müdafiə Nazirliyinin yüksək rütbəli zabitləri orada deyildilərmi? Ümumiyyətlə, mən başa düşmürəm ki, bəzi şəhid ailələri kiminsə mərasimə gəlib-gəlməməsini müzakirə obyektinə çevirirlər. Bu heç bizim mentalitetimizə də uyğun deyil. Aprel döyüşlərindən sonra bütün dünya gördü ki, Azərbaycan dövləti və xalqı öz şəhidini necə böyük izdihamla, hörmət və ehtiramla son mənzilə yola salır.
    Onu da xatırlatmaq istəyirəm ki, Müdafiə nazirinin müvafiq əmri ilə bu ilin əvvəlində Mənəvi-Psixoloji Hazırlıq və İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsində “Sosial müdafiə və şəhid ailələri ilə iş bölməsi”nin yaradılması məhz Müdafiə Nazirliyi rəhbərliyinin bu işə necə önəm verdiyinin təsdiqidir. Artıq bir neçə aydır ki, biz Müdafiə Nazirliyi ilə birlikdə şəhid ailələrinin problemlərinin öyrənilməsi və onların aradan qaldırılması məqsədilə “Şəhid ailəsi, Sən necə yaşayırsan?” devizi altında aksiya keçiririk. Mən bu işin nə kimi fayda verdiyini açıqlamaq istəmirəm. Ancaq şəhid ailələri yaxşı bilirlər ki, onların bir çox problemləri məhz bu aksiya nəticəsində öz müsbət həllini tapmışdır.
    Bəzi şəhid ailələri Müdafiə Nazirliyini suçlayırlar ki, onların övladları layiq olduqları fəxri ad, orden və medallarla təltif edilməyiblər. Bu məsələni də bir çox jurnalistlər az qala Müdafiə Nazirliyinə qarşı ittiham kimi tirajlayırlar. Ancaq hər kəs birmənalı olaraq bilməlidir ki, döyüşçünün göstərdiyi şücaəti xidmət etdiyi hərbi hissənin komandanlığı kimi heç kim qiymətləndirə bilməz. Odur ki, hər bir hərbi qulluqçunun döyüş zamanı göstərdiyi xidmətlər komandalıq tərəfindən ciddi araşdırılır və layiq olduğu mükafata təqdim edilir. Doğrudur, hər bir şəhid bizim üçün və şəhidin ailəsi üçün həqiqətən qəhrəmandır. O, canını Vətən uğrunda qurban verib. Ancaq bu o demək deyildir ki, hər bir şəhid ailəsinin istəyi ilə, toplanmış imzalarla şəhid ölümündən sonra bu və ya digər dövlət təltifi ilə mükafatlandırılsın.
    Bir də onu demək istəyirəm ki, şəhid ailələrinin ağrılı, acılı günlərində onların emosiyaları ilə oynanılmasın. Şəhidlərimizin adları qalmaqallarda hallandırılmasın. Şəhidlər öz müqəddəs şəhadətləri ilə ən uca məqama yüksəlmiş, həm ailələrinə, həm xalqımıza, həm dövlətimizə, həm də ordumuza başucalığı gətirmişlər. Bu gün hər birimiz bir məqsəd, bir amal naminə birləşməliyik: Şəhidlərin qisasını almaq, Azərbaycanımızın ərazi bütövlüyünü təmin etmək.

    Mehdi MEHDİYEV
    Azərbaycan Qarabağ Müharibəsi Əlilləri, Veteranları və Şəhid Ailələri İctimai Birliyinin sədri, ehtiyatda olan polkovnik.

  • “Hece Taşları” dergisinin 18 sayısı yayında

    Hece taslari

    YENİDEN KARILDI MİLLETİN HARCI

    İki bin on altı on beş temmuzda gecenin koynunda tanklı birlikler düşman bir ülkeye saldırır gibi köprüleri tuttu yollar tıkandı mürailer asker elbiseleriyle kâğıt ezer gibi arabaları çiğneyerek caddelerde gezdiler.

    Havada dolaşan demirden kuşlar kendi yuvasına bomba indirdi her pilot bir Kâbil ruhu kuşandı canına
    kastetti kardeşlerinin kara asfalt alkan ile boyandı gönderdeki bayrak küstü rüzgâra ihanetin kasırgası
    başladı.

    Devletin başında bir tayyib insan Hamza vakarıyla sesini saldı asumana çıktı sesin yankısı
    insandan insana yollar açıldı caddelere taştı sevdanın seli yeni bir kurtuluş ateşi yandı gece ışımaya başladı
    birden.

    Gaflet uykusunda uyuyanlara sanki kalk borusu çalındı birden gökte kurşun yerde insan fırladı ses sese
    yaslandı insan insana şemin etrafında pervane gibi yanarak yunmaya koşuyorlardı yeni bir diriliş destanı
    için.

    İhaneti alın çatından vurup bir gül bahçesine girercesine Ömer Halisdemir uçmağa vardı peşinde
    melekler kanat vurarak şahadetin şerbetinden sundular herkes bu şerbetten bir yudum için meydanda kaldılar
    sabaha kadar.

    Her karanlık gece gündüze gebe sancısı arttıkça korktuk geceden salalar okundu minarelerden
    darbeciler darp edildi çok şükür kahramanlık uman haşhaşilerin hasan sabbahları kahrından öldü sabaha
    nur topu bir zafer doğdu.

    Dünya üç maymunu oynadı durdu sürdüler sahaya piyonlarını korkuları ödlerine karıştı fitne
    ağaçları meyve vermedi hesaplar üstünde Hesabı Sahibi yağmur kuşlarını boş çevirmedi yeniden karıldı
    milletin harcı.

  • Xalq şairi Vaqif Səmədoğlunun “Sandıq şeirləri” adlı yeni şeirlər kitabı işıq üzü görüb

    vs

    Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi, Əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Respublikası Prezdientinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Nəsimi” mükafatı laureatı, şair-dramatuq Vaqif Səmədoğlunun “Sandıq şeirləri” kitabı “aybkitab” layihəsi çərçivəsində işıq üzü görüb. Kitabın ön sözünün müəllifi AYB Gənclər Şurasının sədr müavini, İLESAM (İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği) Azərbaycan təmsilçisi şair-publisist Xəyal Rzadır.Nəfis tərtibatla işıq üzü görən kitabda müəllifin yaradıcılığından seçilmiş bədii yaradıcılıq nümunələri, poeziya örnəkləri yer alıb.Layihənin rəhbəri və müəllifi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat xidmətinin rəhbəri, şair-publisist Xəyal Rzadır.
    Qeyd edək ki, iyun ayının 8-də Beynəlxalq Muğam Mərkəzində düzənlənən tədbirdə Xalq şairi Vaqif Səmədoğlunun “Sandıq şeirləri” adlı yeni şeirlər kitabı media təmsilçilərinin və ictimaiyyət nümayəndələrinə nümayiş olunmuşdu.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • Mehmet Nuri Parmaksızın “Həsrət, Eşq və Sükut” adlı yeni şeirlər kitabı işıq üzü görüb

    aybkitab

    İLESAM (İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği) Genel Başkanı Sayın Mehmet Nuri Parmaksızın “Həsrət, Eşq və Sükut” adlı yeni şeirlər kitabı respublikanın paytaxtı Bakı şəhərində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilən “aybkitab” layihəsi çərçivəsində işıq üzü görüb. Türkiyə türkcəsində işıq üzü görən kitab müəllifin son illər qələmə aldığı şeirlər toplusudur.Könül duyğularının ifadəsidir.Layihənin rəhbəri və müəllifi Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat xidmətinin rəhbəri, şair-publisist Xəyal Rzadır.
    Qeyd edək ki, iyul ayının 3-də Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda İLESAM Genel Başkanı Sayın Mehmet Nuri Parmaksızın “Həsrət, Eşq və Sükut” adlı yeni şeirlər kitabının təqdimat mərasimi keçirilmişdi.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.”Abşeron”

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    Qış nəfəsi itəndə,
    Bahar fəsli gələndə,
    Bülbül gülü sevəndə,
    Geyinirsən yaşıl don,
    Nazlı gözəl Abşeron!

    Bağların tamaşadı,
    Gözəllik baş-başadı,
    Torpağın al qumaşdı,
    Zəfəran ətirlisən,
    Xəzərin ürəyisən!

    Söylə bir tayın hanı?
    Şöhrətin yoxdu sanı,
    Ağ şanı, qara şanı,
    Azəri gözəlisən,
    Səttarın əsərisən!

    Neft qara gözlərindi,
    Cah-cəlal sözlərindi,
    Bu dövran bizlərindi,
    Sevgisən, təsəllisən,
    Vahidin qəzəlisən!

    Abşeronum canımsan,
    Damardaki qanımsan,
    Mənim son məkanımsan,
    Məmməd Əmin sözüsən,
    Kainatın özüsən!

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.”Qəhrəmanlıq dastanı”

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı və Çeçenistanın Milli Qəhrəmanı, əziz dostumuz, şərəfli vətənpərvər insan Arif Məhərrəmova həsr olunub

    Bərəkətli Vətənim düşübdü nahaq qana,
    Arif adlı qəhrəman ağlayır yana-yana.
    Allaha əl açaraq, üz tutub bu torpağa,
    İgidləri səslədi, dedi, qalxın ayağa!
    Dedi gəlin, birləşək, qurtaraq dərdi-qəmdən,
    Yapışaq Babəklərin, Koroğlunun əlindən!
    Dedi ki, igidlərim günbəgün artmaqdadır,
    Dığaların başını əzib, qopartmaqdadır.
    Həmişə dayanıbdı mərhəmət tərəfində,
    Arif bir dastan olub, insanlıq şərəfində!
    Döyüş xəritəsini Arif özü cızardı,
    Yağı-düşmən Arifə həmişə uduzardı…
    Həmişə təbliğ edir, insanlığa xidmət et,
    Uluların, insafın, ədalət yoluyla get!
    Vətənə Arif kimi aslan igid ər gərək,
    Vətən igidlərindən, birləşən bəşər gərək!
    Çətinlik, qorxu nədir, duymadı, bilmədi heç,
    Vətən, qəhrəman igid Arif kimiləri seç!
    Arif qəhrəmanımız Yurda, bizə gərəkdir,
    İnanırıq, bir səhər üzümüz güləcəkdir!!

  • İltimas İSMAYIL.”Dokundurmazdım…”

    ii

    Yolunun üstünde ağaç olaydım
    Gecdigin semtlere gölge salaydım
    Sıcaktan,yağmurdan kısas alaydım
    Telinin tekine dokundurmazdım.

    Bir destan yazardım iller aşardı
    Dünyayı dolaşıp yara koşardı
    Yıllarıca ağızda dilde yaşardı
    Canımı canandan sakındırmazdım.

    Hoş sözler yakışır güzel dehana
    Sevgimi paylardım cümle cihana
    Hiç kimse bulmasın bana bahane
    Kinli yüreklere yakın durmazdım.

    29.07.2016

  • İltimas İSMAYIL.”Deniz…”

    ii

    Dost musun duşman mı anlayamadım
    İçimde tufansın çağlayamadım
    Haykırdım, bağırdım ağlayamadım
    Zalim bir sevdasın ümmansın , deniz.

    Kıyıya yazdığım siiri silerdin
    Öpüb ayağımı vecde gelerdin
    Coşup, dalğalanıp, bazen gülerdin
    Söyle neden böyle yamansın deniz…

    Bir bakarsın sakin, uysal meleksin
    Koynuna girince cadı, keleksin
    Kızınca kasırğa, sanki feleksin
    Kimseni görmezsin dumansın deniz…

    Bir zaman sevimli gözümde tektin
    İhanet eyledin bize dağ çektin
    “Gülü”müzü aldın kalbe dert ektin
    Yüreği sızlatan kemansın deniz…

    Halin cehennemi bazen andırır
    Sevdanı kullanıp canlar kandırır
    Aşkına düşeni nasıl yandırır
    Yüreklerde feryat, amansın deniz…
    Yüreklerde feryat, amansın deniz…

    10.08.2016

  • Müzəffər MƏZAHİM.”Sazım mənim”

    mm

    Aşıq Ədalət saz çalırdı.

    Sədəfə tutdurram səni,
    Sinəmə yatdırram səni,
    Dil-dil oxutduram səni,
    Nəğmələnmiş arzum mənim,
    Qu boğazlı sazım mənim.

    Sən Məcnunun Leylasısan,
    Anamın ilk laylasısan,
    Öz ruhumun balasısan,
    Ömrüm, günüm, yazım mənim,
    Qu boğazlı sazım mənim.

    Sözümün ekiz tayısan,
    Qorqud babamın payısan,
    Əsrlərin harayısan,
    Dünyayla təmasım mənim,
    Qu boğazlı sazım mənim.

    Çaldıqca cövlan eylədin,
    Ötəni yoldan eylədin,
    Hər dərdi yalan eylədin,
    Çağlayan Arazım mənim,
    Qu boğazlı sazım mənim.

    Hər sahil bir üzəngidir,
    Bu vüsal yaman ləngidi,
    Sinəndən qalxan “Cəngi”dir,
    Öndədir Eyvazım mənim,
    Qu boğazlı sazım mənim.

    “Misri” dinəndə dinmisən,
    Köksüm üstə isinmisən,
    Canımmısan, gözümmüsən?
    A şirin avazım mənim,
    Qu boğazlı sazım mənim.

  • Müzəffər MƏZAHİM.”Məni”

    mm

    Daşıdığım ümid idi,
    Yolda qoydu bu yük məni.
    Böyük-böyük arzularım,
    Eləmədi böyük məni.

    Üz tutduğum ünvanlara,
    Baş vurduğum ümmanlara,
    Sığındığım gümanlara,
    Bəxt elədi dönük məni.

    Geydiyim inama yadam,
    Hər arzumu verdi bada.
    Çıxarıb tullayım oda,
    İsitmədi bu kürk məni.

    1988

  • Harika UFUK.”Güzel insanlar”

    h

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi

    Tanıdığım güzel insanlar var
    Dünyaya ışık saçan
    İçi güzel, dışı güzel,
    Fikri güzel, zikri güzel…
    Hep iyi niyetli, iyi bakan, iyi gören,
    Olumlu…
    Kanatsız melek onlar,
    Laf aramızda iyi ki varlar.

  • Esat ERBİL.”Karabağ Nisan 2016 Savaşı Ve Şehitlerimiz”

    03

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

    İki Nisan Sabahı uykudan uyanıp uyanmaz hemen Ata Yurdum olan Azerbaycan, Ruslar tarafından İşğal olunan ve sonradan pis Ermenlilere teslim edilen topraklarımızda savaş başlamıştır. Bu habere çok sevindim çünkü yıllardır bu topraklar esaret içinde ve oraların halkıda derbeder ve Azerbaycanın ayrı ayrı ve dağınık yerlerde yerleşen ve her aile kendi gücü ile yaşamaya devam edip mücadelelerini özgürce sürdürmektedirler, ne yazık ki son ziyaretimde bir çok aileleri gördüm iş başında hiç kimseye baş eğmeden hayat mücadelesi ve zor şartlar altında devam etmektedir, gördüğüm aile ve sürgün olanlar ağır işler yapmaktadırlar burada kendi kendime sordum :
    – Aceba insan öz yurdunda ve ana toprağında mecbüren toprağını salıp öz yurdunun diğer Şehir ve Rayonlarında yerleşirken böylemi karşılanırlar???, diğer yandan derin bir hasret yürekten çektim, ama gücüm yetmediğinde onlara Yüce Rabbimden dua edip bir gün önce Topraklarına kavuşsınlar inşallah dedim. İşte Nisan ayında bu mutlu haberi aldım ki Tüm Azerbaycan Halkı hazır esir olan Rayonları kurtarıp özgürlüğe kavuşmalarını kan ile bile istiyorlar. İşte Azerbaycan Silahlı Küvvetleri hemen harekete geçip pis Ermenlilere saldırmışlar, amaçta yurdu esaretten kurtarmaktır.
    Biz tarihin eski sayfalarına dönüp bakarsak öğreniriz ki 1994 yılından buyana bu Topraklarımız esir olmuştur, buda Büyük Dünya Siyaseti olarak Türk Dünyasına Genelde bölmek ve parçalamak hedefleridir her kesçe bu bellidir. İşte Azerbaycan, Türkmanistan ve diğer Türk Devletleri Eski Rusyadan kopulup özgürlüklerine kavuşunca bu kirli planlar başlamıştır ve 1994 yılında Rusya tarafından Azerbaycanın bir kaç Rayonu İşğal olunmuştur sonradanda Ermenlere rol verip onlara teslim edilmiştir.
    Yiğit Azerbaycan Askerleri dört gün boyunca savaşarak, Azerbaycanın tüm şehir ve kentlerinde binlerce gönüllü askerliğe adlarını kaytetmeye başlamışlar, amaçta her kes Yurdu temizlemek için katılmak istiyorlar. Söylemeye değer ki binlerce kadın ve subay kızlarımız adlarını kaytetmişler savaş cephesine kardeşleriyle katılmak istemişlerdir, buda yer yüzünde çok az rastlanan bir olaydır ve sadecede Türk kadınlarımıza yakışan bir mertçe devranıştır.
    Bu dört gün savaş süren içersinde cesür Azerbaycan Askerleri bir çok İşğal olunan yerleri geri aldılar korkak ve piç Ermeni askerlerinden, hatta bazi rayondan Ermenliler savaşsız silahlarını bırakarak kaçmışlardır, ve Aslan Azerbaycan Askerleri Azerbaycan bayrağını oralara dikmişlerdir. Ama üzülerek söyliyorum beş Nisan günü karşılıklı ateşkes kararı alınarak, çatışmalar durdurulmuştur. Bu arada Azerbaycan Askerlerimizde şehitler vermişler, toprağı özgür kalmak için canlarının değerini bilmeden Vatan için kanlarını dökmüşler. Bin bir selam olsun Kanlarını döken şehitlerimize yerleri Cennet olsun amin Allahim amin.
    Burada bazı açıklamalar vermek istiyorum ki bütün turan elimizde yaşayan Kan Kardeşlerimiz bu gerçeği bilsinler tarih olarakta yazıp unutmasınlar :
    12 Mayıs 1994 tarihinde Karabağ Savaşı sona erdi, bu tarihten sonra Dağlık Karabağ Bölgesi ve etrafında bulunan esarete düştü, ermenler ne kadar bu Bölgeyi ( Dağlık Karabağ Cumhuriyeti ) bağımsızlık ilan etmişlerdir ama söylemeye değer ki hiç bir devlet bu Cumhuriyete itiraf etmemiştir. 2008 yılında Birleşik Milletler, Azerbaycanın toprak bütünlüğünü onaylanan ve Ermeni güçlerin işğal ettiği topraklardan derhal çıkmalarını isteyen bir karar almışlardır. Ama maalesef şimdiye kadar bu kararı Ermenistan uygulamamıştır.
    Tarihi unutmamak için bu dört gün süren savaşından bazi bilgiler vermek istiyorum sevgili Turan neslinde olanlara :
    2 Nisan gecesinde Azerbaycan aslan Ordusu ( Goranboy ) ve ( Naftalan ) Kentleri ve ( Talış ) Köyü ve etraftaki tepe ve ( Seysulan ) Ermenlerden temizlenmiştir, aynı zaman ( Fuzuli ) Bölgesinde bulunan ( Horadiz ) Kentinin yakınlarında bulunan ( Lele ) tepesi ele geçirilmiştir. Ermeni piçleri ise uzaktan sivil yerleri toplamaya başlamıştır. Böylece sivilleri korumak için Aslan Azerbaycan Askerleri ( Ağdere, Ağdam, Terter, Hocavend ve Fuzuli ) Bölgelerine operasyon düzenledi sivilleri korumak için, böylece Ermenilerden 100 den fazla Askeri öldürüldü ve bir çok Askeri Araç ve Top, Tank bozulup ve ele geçirildi. Ama ne yazık ki bunu söylemeliyim ki Azerbaycan 3 Nisanda tek taraflı ateşkes ilanı etti, nedeni ise bizlere ve Kocaman Halkıma hiç belli olmadı, çünkü bu uğurda yıllardır kendimizi hazırlayıp topraklarımızı kurtarmak için, ve bu amaçta yüzlerce şehit verdik özgürlüğe kavuşmak için, Savaş başlarken hiç anlamı yok iydi ateşkes ilan edilmeye, Pis Ermenlerse ateşkese uymadan savaşa devam istemişler ve Cumhurbaşkanı sayın İlham Aliyev Ermenlerin Savaşmak istediğini vurgulayıp ve Azerbaycan bu savaşta büyük bir başarı elde ettiğini ifade etmiştir. Bu yolda ve bu hedefi gerçekleştirmek için bir çok şehit verdik, bu üzdürücü olay münasebetiylede Kocaman Halkıma Aşağıdakı şiirimi armağan edirem, inşallah en yakın zamanda Azerbaycan Tüm Rayonlarına kavuşur ve özgülük ve mutluluğa kavuşacaktır.
    (( Karabağ Türktür ))

    Şehitler ölmezler, canda yaşarlar,
    Qarabağ bizimdir, bizim olacak,
    Gönülde beslenip, kanda yaşarlar,
    Qarabağ Türktür, Türke kalacak.

    Bu mübarek günde, Bayram sonunda,
    Ateşi açtılar, şeytan donunda,
    Bizde dökülen kan, onlar boynunda,
    Qarabağ Türktür, Türke kalacak.

    Ateşkes bozdular, plancı onlar,
    Türk doğru durustur, yalancı onlar,
    Ernemi Yahüdi, talancı onlar,
    Qarabağ Türktür, Türke kalacak.

    Şehit unutulmaz, kalpte yaşarlar,
    Bu Vatan her turlu, zorluk aşarlar,
    Ermeniler bizim, güçten çaşarlar,
    Qarabağ Türktür, Türke kalacak.

    Sovyetler birliği, hayalda kaldı,
    Azerbaycanımın, toprağın aldı,
    Ermeni piçlerin, yurduma saldı,
    Qarabağ Türktür, Türke kalacak.

    Hadi Azerbaycan, hadi birleşin,
    Ata yurdumuza, hemen yerleşin,
    Ezin düşmanları, yakın erleşin,
    Qarabağ Türktür, Türke kalacak.

    Derin Sevgi ve saygılarımla
    Esat ERBİL

  • Riyaz DEMİRÇİ.”İlm-ü İrfan’da Yunus EMRE”

    rdh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

    Türk dünyasında güneş gibi parlayan ve bütün dünya kültürlerine çevirilen her dillerin destanlık rolünü alan azami Yunus Emre adlı Türk şairi eserlerinin felsefe ve dünya çapında fikir haline gelmiştir. Şiirlerinin en büyük özelliklerinden biri sadeliktir. Bütün sadeliklerine rağmen paha biçilmez bilim seviyesine gelmiştir.

    Yunus Emre’nin bu değerli eserleri o kadar renkli ve çağdaşlık niteliklerine sahip ki, çağlar boyu hala etkisi bütün kuşaklarda kalmış durumda. Yeni nesiller bile Yunus Emre’nin ne kadar tanıdıklarından malumdur. Onun pahası biçilmez eserleri gelecek nesillere bile bütün emanetle taşınacaktır. Onun eserleri büyük bir kısmı atasözleri gibi miraslara sahip olmuş. Edebiyat ve kültür alanında inanılmaz büyük bir yük olmuş vaziyette. Bu yüklü miras kütüphanelerin rafların çoğunu işgal etmiş durumda. Yazarlarımız ve araştırmacılarımız bile onun bazı şiir cümleleri hakkında nice ve nice kitaplar bastırmışlar. Onun bu azami eserleri akademik bilimlere kadar yükselmiş durumda.

    Yunus Emre’nin şiir destanları yüceliğin arasında zenginlikleriyle tanınmakta olmuş ve felsefe bilimine kadar derinlikte işlemiş. Bu kaç cümleler onun deniz gibi eserlerinden bir damlacık olarak örneğini getirmişimdir.

    ((Söz Ola Kese Savaşı))

    Keleci bilen kişinin yüzünü ağ ede bir söz
    Sözü pişirip diyenin işini sağ ede bir söz

    Söz ola kese savaşı söz ola bitire başı
    Söz ola ağılı aşı bal ile yağ ede bir söz

    Kelecilerin pişirgil yaramazını şeşirgil
    Sözün us ile düşürgil dimegil çağ ede bir söz

    Gel ahî ey şehriyâri sözümüzü dinle bâri
    Hezâr gevher ü dinârı kara taprağ ede bir söz

    Kişi bile söz demini demeye sözün kemini
    Bu cihân cehennemini sekiz uçmağ ede bir söz

    Yürü yürü yolun ile gâfil olma bilin ile
    Key sakın ki dilin ile cânına dağ ede bir söz

    Yûnus imdi söz yatından söyle sözü gayetinden
    Key sakın o şeh katından seni ırağ ede bir söz

    Ulu şairimizin şiir eserleri bütün yönleri önderliği ile işgal etmek süretiyle ilmü irfan, sevgi, muhabbet, ahlaki değerler, gönülden çıkan sözler, din, bilim, bilhassa bütün alanlarda çağdaşlığını korumakla halkın önderliğini göze almış. Türkiye haritasında her kes onu kendi memleketinde doğduğu ve vefat ettiğini sanır. Her kes kendi malları olarak sahiblenmekteler. Onun adına nice medreseler, camii, tekkeler ve okullar bile açılmış hala onun ilmü irfanını değerlendirip araştırmasını yapmaktalar.

    Mütevaziliği ile tanılan Yunus Emre, Yüce Rabbinin ilhamı ve yeteneği ışığında beslendiğini her kese aktaran şiirlerinde bile işaret eylemiştir. Örneğim:
    İyi sözün aslını bilen der derdi bu söz nerden gelir?
    Sözün aslını anlamayan sanır bu söz benden gelir

    Yunus Emre’de Birlik ve Beraberlik düşüncesi, okuduğumuz yazarların eserleri arasında bilumum eserlerinde birlik ve beraberlikten söz edince topluluklara seslenip fikir arayışları çerçevesinde birleşmelerin mutlak süretiyle erişilmeleri ve birikim olmalarını ima etmiş durumdadır. Nitekim bu düşüncelerinde muslüman ümmeti tavhid ile yeganeliği sadece Yüce Allah’ın Kurani Kerim yolu ile benimsemiş olan kural ve kaidelerin ışığında hemfikir ve birlik olmaları kavramı ve anlayışını uygulamak yanında insani değerlere sahip çıkmalarını tavsiye etmektedir. Yüce Rabbimiz kural ve kaideleri gereğince felsefesini genel hattın üzerinde çizen EMRE, aynı zamanda batılarıda uzak kılmamakla bir çağdaş ilişki kurmak şeyvesini ortaya atmakla yeni arayışlarını bile çizmektedir.

    Birlik ve beraberlik düşüncesi çerçevesinde her şeyden önce Yunus Emre insanlık değerlerini ve bütün insanların Baba ve Anneden bir olduklarını hatırlatarak Adem ve Havva olayının altını çizerek bir geniş kapının açılmasına vesile olmuş durumda. işte bizim anlayacağımız ve batılılar bile bu fikir ve düşünceye istinaden işleyerek ortak noktaların bulduklarını açıkca hazmettiklerini bir çok platformlarında itiraf etmişlerdir.

    Ancak insanoğlu topluluklara ayrımı tarihin ilk günlerinden itibaren başlamasıyla her kes bu fikir ve düşünce yorumu ile kendi Tanrısını ve Tanrı kural ile kaidelerini uygulaması için çaba harcayarak doğa ve evrende Tanrının kim ve ne olduğunu düşünmeye başladılar. Kimi ay kimi güneş kimi de hayvanlar olduğunu düşünmeye başlayıp ibadet ettiler. Kimi de tai ve ahşaplardan dizayın ve çizilmiş olan heykelleri ibadet etmiş çağlarda bulundular.

    Arapların cahiliyet döneminde hurmadan heykel yaptıkları ve taşları ibadet etmekle Tanrının tanıdıklarını sanmışlardır. Budiler hala da inançlarına göre taşlardan yapılan asya kıtası ve bloğundaki heykeller onların sembölik Tanrıları oladuğu düşünerek yorum yapmaktalar. Hindistandaki hindozlar inek ve bazı hayvan çeşitlerini ibadet etmekte devamlılar. Işte Yunus Emre’nin ilmi tasavvufunda her kesi çağırıp görülmeyen dokunulmayan hissedilmeyen ama her nesnede ve her yerde ve her zaman bize en yakın olan bir yaratıcıdan söz etmektedir. O da Esmai Hüsnasiyle Yüce sıfatlarını tanıtan Yüce Rabbimizin müşterek ilahı ve Tanrısı olduğunu kanıtlamak süretiyle yola başlamış ve insanoğlunu bu uğurda ikna etmek yolunda felsefi düşüncelerini yaymıştır.

  • “Muhteşem Azerbaycan” gazetesinin 101 Özel sayısında Küvvetli Kalem Kardeşlerimizin ve Sayğıdeğer dostlarımızın şiirleri yayınlanıp

    Azerbaycan Gazeteçiler Birliği Sumqayıt şehir teşkilatının Başkanı Sayın Rafiq Oday kurucusu ve baş editörü olduğu “Muhteşem Azerbaycan” gazetesinin dün akşam saatlarında yayınlanan 101 Özel sayısında Azerbaycan Gazeteçiler Birliği Sumqayıt şehir teşkilatının Günlük Analitik Haber Ajansı ve Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye ve Irak temsilcilerinin şiirlerini yayınlayıp.Gazetede şiirleri yayınlanan Küvvetli Kalem Kardeşlerimizin ve Sayğıdeğer dostlarımızın listesi:

    Tokat şehri üzere:

    Sayın Remzi Zengin
    Sayın Hasan Akar
    Sayın Ahmet Divriklioğlu

    Kahramanmaraş şehri üzere:

    Sayın Yalçın Yücel

    Adana şehri üzere:

    HANIMEFENDİ Harika Ufuk
    HANIMEFENDİ Yazar Münevver Düver

    Ankara şehri üzere

    HANIMEFENDİ Gülten Ertürk

    Erbil (Irak) şehri üzere:

    Sayın Esat Erbil
    Sayın Riyaz Demirci

  • İslam dünyasının xilası

    ulviyyexanim

    Getdikcə tənhalaşan və sevgidən uzaqlaşan insanlar, əxlaqi degenerasiya, iqtisadi böhran, yoxsulluq, terror, anarxiya, qarşıdurmalar artıq dünyanın sadəcə müəyyən bölgələrini əhatə etməklə qalmır. Baş verənlər sadəcə bir bölgədə deyil, bütün dünyada bəzi şeyləri dəyişdirmək lazım gəldiyini göstərir.
    Rabitə və kommunikasiya əsrindəyik. Hər kəsin başqasının sıxıntısından xəbərdar olduğu və təsirləndiyi dünyada yaşayırıq. Başqasının bədbəxtliyi üzərində xoşbəxtlik qurmağın mümkün olmadığını təcrübələrimizlə öyrəndiyimizə görə, indi yaraları birlikdə sağaltmalı və tezliklə “sağalmağın” yolunu tapmalıyıq.
    Keçən əsrdə zülmün mərkəzində olan İslam dünyası bu əsrdə irəliləyişin lideri ola bilər. İslamı tanımayan bir çox insan ilk baxışda bunun necə olacağını anlamaya bilər, halbuki bu, çox asandır. Sevməyi bilməyənlərin 1400 ildir din adı altında müsəlmanların üstünə yüklədikləri bütün zəncirləri qırıb Quranın sevgi dolu ruhuna tabe olmaqla, həsrətində olduğumuz sivilizasiyanı qurmaq mümkündür.
    Elmi, texnologiyanı, incəsənəti müsəlmanlara qadağan edərək, bir növ əlini-qolunu bağlayıb əzilməyə məhkum edənlərin təsirini aradan qaldırmağın yeganə yolu maarifləndirmədir.
    Ancaq burada həyati əhəmiyyətli bir xüsus var. Sözsüz ki, qərb təhsili şərtdir, ancaq qərbdə təhsil aldığı halda, şərqə və Afrikaya gedib terrorçuluq edən müsəlmanların sayı çoxdur. Bu xüsusun üzərində yaxşı düşünmək lazımdır. Aydındır ki, cahillik içində qalanları istiqamətləndirmək daha asandır, bəs elm, fəlsəfə, incəsənət, texnologiya və s. kimi sahələrdə yaxşı təhsil almış gəncləri terrora sövq etmək necə mümkün olur? Diqqətlə baxdıqda problemin istər qərbdə, istərsə İslam dünyasında zorakılığı və şiddəti qanuniləşdirən təhsil sistemi olduğunu görürük.
    Qərb təhsil sisteminin mənfi amillərinin nələr olduğunu bilirik. İstər şiə, istərsə sünni yazılı mənbələrindəki zorakılığa, şiddətə təşviq edən fikirlər çox vaxt qulaqardına vurulur. Təəssüf ki, bir çox gəncə İslam öyrədilərkən, əvvəlcə, bu mənbələr öyrədilir. Quranda nə yazıldığından heç xəbəri olmayan, bildiklərini isə xurafatçı düşüncə tərzi ilə öyrənmiş nəsil şiddətə asanlıqla yönəlir.
    Bir tərəfdən: “İslam sevgi dinidir”, – deyərkən, digər tərəfdən namaz qılmayanın, oruc tutmayanın, hətta saqqalını qırxanın öldürülməsini əmr edən mənbələrin olması həm ciddi ziddiyyət, həm də mühüm təhlükədir. İslamın qadına dəyər verdiyindən bəhs edənlərin “qadınlar nə desələr, dediklərinin əksini edin”, “qadınlar yarım məxluqdur”, “cəhənnəm əhlinin əksəriyyəti qadınlardır” kimi “hədis”lərin əsassız olduğunu qəbul etməmələri ciddi problemdir. İslama sonradan daxil edilmiş və Qurana zidd olan nifrət, qəzəb, zorakılıq dolu ifadələr aradan qaldırılmadan: “Müsəlmanlar sevgi dolu insanlardır”, – demək kifayət deyil.
    Əlbəttə, Qurana görə, müsəlmanlar sevgi dolu, mehriban, mərhəmətli olmalı və insanlara heç cür təzyiq göstərməməlidirlər. Ancaq əsl məsələ İslam aləminin bir qisminin Qurana deyil, bəzi batil adətlər və xurafatlara görə hərəkət etməsidir. Odur ki, yuxarıda bir-iki misal çəkdiyimiz xurafatların hamısı aradan qalxmadıqca, müsəlmanlar Qurana üz tutmadıqca İslam adı altında zorakılıq edənlərin qarşısının alınması və islamofobiyanın aradan qalxması da mümkün deyil.
    Təqribən 150 ildir elmi, incəsənəti, texnologiyanı, keyfiyyəti, mədəniyyəti müsəlmanların əlindən alıb, əllərini-qollarını bağlayan xurafatçılığın necə böyük bəla olduğunu görməmək mümkün deyil. Bəzi qərblilər bu bəlanı aradan qaldırmaq üçün İslama qarşı çıxmağı üstün tuturlar. Halbuki bu, bəlanı daha da böyüdür, radikalizmə və zorakılığa təşviq edir. Xurafatçılığın və zorakılığın çarəsi Qurandır.
    Tədqiqata və təhlilə təşviq edən, incəsənətə və gözəlliyə dəyər verən, qadınların dövlət idarəçiliyində önünü açan, azad düşünməyi təmin edən, insanların üzərindəki hər cür təzyiqin qalxmasının tərəfdarı olan, düşüncə və inancından asılı olmayaraq, insanların yaxşı yaşamasını irəli sürən, sevinci, yaradıcılığı istəyən Quran əxlaqı müsəlmanların yeganə çıxış yoludur.
    Müsəlmanlar bu əxlaqın qazandırdığı düşüncə tərzi ilə yanaşdıqda təkcə İslam dünyasını xilas etməyəcək, eyni zamanda, bütün dünyaya istiqamət verən yeni sivilizasiya quracaqlar və insanlara yol göstərən işıq olacaqlar.

    Ülviyyə ƏLİZADƏ

  • “Buta” almanaxı nəfis tərtibatla işıq üzü görüb

    buta

    “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin maliyyə dəstəi ilə həyata keçirilən layihə çərçivəsində Türk Dünyasının Şairlərinin ədəbi-bədii yaradıcılıq nümunələrini, poeziya örnəklərini, könül duyğularını özündə cəmləşdirən “Buta” almanaxı nəfis tərtibatla işıq üzü görüb. “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin Mətbuat xidmətindən Gundelik.info-ya verilən məlumata görə, almanaxda respublikanın müxtəlif bölgələrində yaşayıb, bədii yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olan müxtəlif yaş qruplarına-yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin, orta və yaşlı nəslin nümayəndələrinin, o cümlədən Türk dünyasının ən ünlü yazarlarının da yaradıcılıq nümunələri yer alıb.Layihənin rəhbəri və müəllifi “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin Başkanı, Sumqayıt Dövlət Universitetinin mətbu orqanı “Sumqayıt Universiteti”nin Baş redaktoru araşdırmaçı-yazar İlahə Bayandurdur.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • “Edebiyatist” dergisinin 6 Temmüz-Ağüstos sayısı yayında

    ed8

    Kardeş Türkiye Cümhuriyyetinin istanbul şehrinde yayınlanan “Edebiyatist” dergisinin 6 Temmüz-Ağüstös sayısı yayınlanıb.Derginin bu sayısında “Öykü” ve “Deneme” bölümleri üzere yazılar da var.

  • “Jurnalistika terminləri lüğəti” işıq üzü

    jtl

    Müəllifləri AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun şöbə müdiri, Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar jurnalist”i Qulu Məhərrəmlinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin sədri, Azərbaycan Respublikasının “Əməkdar jurnalist”i Elçin Şıxlının olduğu “Jurnalistika terminləri lüğəti” 2016-cı ildə “Altun Kitab” Nəşriyyatı tərəfindən 300 səhifə həcmində, 300 tirajla işıq üzü görüb.Kitabın redaktoru Arif Əliyevdir.
    Lüğət Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanın­da Terminologiya Komissi­yasında müzakirə olunmuş və nəşri məqsədəmüvafiq hesab edilmişdir (17 may 2016-cı il).

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • Hökmdar-şair Şah İsmayıl Xətainin “Seçilmiş əsərləri” işıq üzü görüb

    six

    Orta dövr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan-Türk dilini ilk dəfə olaraq, dövlət dili səviyyəsinə qaldıran hökmdar-şair Şah İsmayıl Xətainin “Seçilmiş əsərləri” 2016-cı ildə Bakı şəhərində “KitabKlubu” Nəşriyyatı tərəfindən 424 səhifə həcmində 100 tirajla işıq üzü görüb.
    Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi Şah İsmayıl Xətai 38 illik həyatında vaxtının çoxunu dövlət işlərinə sərf etməsinə baxmayaraq zəngin və çoxcəhətli ədəbi bir irs yaratmışdır. O, həm əruz, həm də heca vəznində, həm epik, həm də lirik janrlarda gözəl əsərlər yaratmış, yaddaqalan, nümunə, örnək ola bilən əsərləri ilə Azərbaycan ədəbiyyatını zənginləşdirmişdir.
    Kitaba onun səmimi, ürəkdən qopub gələn poeziyasından seçmələr daxil etmişik.

    Gülnarə ŞÖHRƏDDİNQIZI,
    “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzeti

  • M. Nedim TEPEBAŞI.”İKİ SEVİNÇ ARASI İKİ HÜZÜN” (Hikaye)

    usare8

    USARE DERGİSİ 8. SAYI

    Mevsimin en sıcak günleri! Eke çoban, dağın yamacından, canlara can katmak istercesine çağlayarak çıkan soğuk suyun beslediği, heybetli ceviz ağaçlarının derin gölgesinde sürüsünü topladı.
    Davarlar, demirci körüğü nefes alıp veriyorlardı. Hızını kesmek ve akışını sakinleştirilmek için önüne gelişigüzel kademeli bentler kurulan su, iri taşlara çarptıkça bembeyaz köpükler oluşturuyor, etrafa saldığı serinlikle sürüyü kışkırttıkça kışkırtıyordu. Cazibesine dayanamayıp suya dalmak isteyen asi hayvanlar ise çobanı ve köpeğini bir türlü geçmiyorlardı.
    Onları sükûnetle nefeslendiren çoban, köpeğini yanına çağırdı, sürüde hemen bir hareketlilik başladı. Mır mır sesler çıkararak kıpırdanan davarlar, çoktan kulaklarını dikip teyakkuza geçmişlerdi. Çoban ve köpeği önlerinden çekilir çekilmez, bentlerin etrafına, gerdanlığın habbeleri gibi dizilmeleri bir oldu.
    Süt emen kuzular misali süzdüre süzdüre sularını içenler, bir bir ceviz ağaçlarının derin gölgesinde dinlenmeye çekiliyorlardı.
    Sürüsünü kontrol eden çoban, işin buradan ötesini köpeğine bıraktı, sonra kendisine uygun bir yer seçip oturdu. Günlerdir süren kurgusunu bugün gerçekleştirecekti, hem çok heyecanlıydı, hem de çok mutluydu. Kendi kendine; “Bugün çok güzel bir gün olacak!” dedi.
    Yerinde duramıyordu, kalktı, azık çıkınını aldı, arkadaşları ile her gün birlikte sofra kurdukları sekiye gitti. Kurgusunu bir an önce gerçekleştirmek için sabırsızlanıyordu ama önce yemek yenilecekti. Bunun için arkadaşlarını beklemek zorundaydı. Çünkü usul böyleydi. Allah ne verdi ise beraberce yemek, onların ortak özelliklerindendi.
    Peş peşe toplanma yerine gelen arkadaşlarından her biri de sürülerini dinlenmeye aldı, sonra da azıklarında olanları getirip orta yere koydu. Elbirliği ile sofra açıldı. Onların, böyle ortaklaşa yediklerini eşleri de biliyorlardı, nevaleler ona göreydi. İçlerinden birisi: ”Soframız, Halil İbrahim Sofrası gibi bereketli olsun inşallah.” dedi. Besmeleler çekildi, yemekler yendi, dualar edildi, sofra toplandı, birlikte namaz kılındı.
    Hafta sonları şehirden piknik için gelenler olsa da hafta içinde buraya çobanlardan başka kimseler gelmezdi, her bakımdan burası onlar için müsait bir yerdi.
    Serinlik yayılana kadar dinlenmek üzere çantalarını başlarının altına alanlar uyumaya hazırlanıyorlardı.
    Eke çobanda yatma gibi bir hazırlık yoktu ama telaşlı bir hâli vardı. Bakışlar, ondan bir açıklama bekleniyor gibiydi ama o, cesaret edip de düşüncesini söyleyemiyordu. Arkadaşlarının uykusunu bölmek de istemiyordu. Nihayet cesaretini topladı, boğazını ayıklar gibi yaptıktan sonra: ”Arkadaşlar! Sizden bir isteğim olacak, benim için bunu yaparsınız değil mi? Ben şehre gitmek istiyorum, gelesiye kadar benim sürüye de göz kulak olsanız, ne dersiniz?” diyebildi.
    Arkadaşlarından aldığı olurun hemen arkasından dik yamacı uçarcasına katetmesi bir oldu. Dolmuşların güzergâhı yol, tam da köyün ortasından geçiyordu. İlk gelen dolmuşa binip şehrin yolunu tuttu.
    Zaten köyleri şehir merkezine çok uzak sayılmazdı. Köye yakın yayla evleri sahiplerinden birçoğunu yakinen tanıyordu, hatta bazıları ile dostlukları bile vardı. Şehre iner inmez bunlardan kendisine en yakın ve akran olarak gördüğü birisinin iş yerine gitti. Karşılıklı hal hatır soruldu. Ismarladığı çayı karşılıklı içerlerken dükkân sahibi arkadaşı; ”Hayırdır, bir durum mu var, niye şehre geldin bu saatte?” diye sordu. Öyle ya, çoban dediğin bu saatlerde sürüsünün başında olmalıydı!
    Önce ne diyeceğini bilemedi. Niçin geldiğini söylese acaba nasıl karşılanırdı? Kısa süreliğine bir tedirginlik yaşadı. Çünkü onlara göre kurgusu, bir çobanın yapacağı işlerden değildi. Ama başkalarının ne ayrıcalığı vardı ki? Kendisinin yapmak istediğini şehirli biri, özellikle de modern ya da sosyete diye adlandırılan kesimden birisi yaptığında incelik sayılır, köylü yaptığında ise taaccüp edilirdi, bunu tahmin edebiliyordu. Ama ince düşünmek herkesin hakkı değil miydi?
    İşyeri sahibi, ne söyleyecek diye dikkatle ona bakıyordu. ”Şey, ben” dedi ama kulaklarına kadar kızardı. Bunu, kulaklarındaki sıcaklıktan kendisi de hissetti. Söyleyeceği, işyeri sahibinin tahmin edebileceği, kendisinden bekleyebileceği bir söz değildi. Ama olan olmuştu bir kere. Buraya kadar gelmişti, söze de başlamıştı. Adamı daha fazla meraklandırmaya gerek yoktu. Bir taraftan heyecanını yenmeye çalışırken diğer taraftan da yapacağı açıklamaya kendisini hazırladı. Gizleyemediği titrek sesiyle:
    “Söyleyeceğim size garip gelebilir ama ben düşündüm ve kararımı verdim, buraya da onun için geldim. Bugün benim evlilik yıldönümüm. Bacınıza, ayıplarsınız belki ama eşime, çünkü bizim hoca: ‘Eşiniz sizin nikâhlınız, hayat arkadaşınızdır. Onlardan söz ederken yabancı birinden söz eder gibi konuşmayınız, birbirinizi sahipleniniz ki; bağlarınız kuvvetlensin, birbirinize olan saygı ve güveniniz güçlensin, herkes de size saygı duysun!’ diyor, bu yüzden diyorum ki; bugünün anısına” dedi, yutkundu. Kısa bir aralıktan sonra, hâlâ titreyen sesi ile “Eşime bir hediye almak istiyorum. İlk defa böyle bir iş yapacağım. Şehrin ve bu işlerin yabancısı sayılırım. Kendime yakın gördüğüm için size danışmak istedim.” diyebildi.
    Böylesine ince bir düşünce karşısında şaşkınlık yaşadığı belli olan arkadaşı hayretini gizleyemedi:
    “Vallahi ne yalan söyleyeyim, beni ziyadesiyle şaşırttın! Bu ne kadar ince bir düşünce, biz güya şehirde yaşıyoruz, açık söylemek gerekirse; böylesine güzel ve nazik bir davranış, bugüne kadar benim hiç aklımdan bile geçmedi, daha siftahım yok bu işte. Eee! Söyle bakalım, böyle düşündüğüne göre basma alacak değilsin, ne alacaksın, kadife mi alacaksın, yoksa beşi bir yerde mi? Ama o biraz pahalı olur, yine de sen bilirsin ya!” dedi.
    Korktuğu olmuş, alacağı cevabı da almıştı işte!
    Artık kendisini toparlamış, biraz da cesaretlenmişti. “Ben, şöyle satılmayacak ama değerli ve de güzel, benim anlatabileceğim ve anlayabileceğim şekli ile yükte hafif, pahada ağır bir şey olsun istiyorum.” dedi.
    “Anladım! O zaman haydi kuyumcuya gidelim.” dedi arkadaşı.
    Onu tanıtmak isteyen arkadaşının sözünü ağzında bırakan kuyumcu; “Ben çobanı tanıyorum.” dedi. Aynı köylü sayılırlardı ama yakın bir ilişkileri yoktu. Ailesi şehre yerleşeli yıllar olmuş, büyüyünce de ticaret adamı olmuştu, onun ailesi ise köyde kalmış, o da çoban olmuştu.
    Arkadaşı, bir taraftan çobanın meramına tercüman olurken diğer taraftan da kuyumcunun kırdığı potu düzeltmeye çalışarak; “Benim arkadaşım kültürlü ve ince ruhludur, saygı duyduğum bir kişidir, güzel bir hediye almak istiyoruz.” dedi.
    Kuyumcu, belli ki espriyi anlamamıştı. “Bir çoban ancak böyle bir hediye alabilir ya da bunlardan seçebilir!” şeklinde düşünmüş olabilirdi, belki de o yüzden klasik takılarından çıkarmaya başlamıştı.
    O, arkadaşının gözüne baktı, çünkü kendisi öyle düşünmüyordu, alacağı hediye estetik ve zarif bir şey olsun istiyordu, göz kaş hareketleri ile anlaşılmamış olduğunu ifade etmeye çalıştı. Utandığı ve hislerine tercüman olması için onu yanına yoldaş almamış mıydı?
    Arkadaşı kendisini çabuk toparladı, uyanık davrandı, olası bir yanlışlığın kıvraklıkla önüne geçmek için daha açık söyleyerek:
    “Siz şöyle alyanslardan çıkarın da onları görelim.” dedi.
    Kuyumcu dükkânındaki kadın müşteriler, kendi aralarında konuşmayı bırakmışlar, onları dinlemeye başlamışlardı. Belki de mal bulmuş mağribi misali, dedikodu üretecek, akşama evde çıngar çıkaracak malzeme topluyorlardı!
    Kuyumcunun çıkardığı takıların içerisinden, çoban bir alyans beğendi ki, kuyumcu: ”Bravo! Tebrik ederim, en güzel alyansı seçtiniz!” dedi. “Ne alacak, nasıl bir hediye seçecek!” diye çobanı sinsice takibe alan kadın müşteriler, dönüp bir seçtiği alyansa bir de ona baktılar. Sonra da, ”Çobana bak, çobana!” dercesine, dudak bükerek birbirlerine bakıştılar. Bakışları, yakıştıramamaktan çok, gizli bir kıskançlığı ifade ediyordu!
    Kısa bir duraklamadan sonra kuyumcu, her şeyi tüccar kafasıyla değerlendirmeye alışmış olduğundan mıdır; ”Ama bunun fiyatını sormadınız!” dedi. Çoban:
    “Sevginin bedeli ancak sevgidir, saygıdır. Sevgi için yapılanlara parasal değer biçilmez ve onun parasal değeri sorulmaz. Onun, sizin dükkânınızdaki parasal değeri, size ödenecek olan miktardır, ona da biz razıyız!” dedi. Kadınlardan biri yavaş bir sesle yanındakine: ”Adam çoban mı, filozof mu?” dedi. Ne kadar yavaş söylese de sessizliğe bürünmüş bu ortamda, kadının sözünü herkes duydu.
    Belli etmemeye çalışıyordu ama bu laftan da çok rahatsız oldu. Bu bereketsiz ortamdan bir an önce kurtulmak için kuyumcunun parasını ödeyerek birlikte gittiği arkadaşı ile oradan ayrıldı.
    Arkadaşı teselli etmeye çalışsa da onun morali çok bozulmuştu. “Bu adamlar kendilerini ne zannediyorlar, başkalarını küçük görme hakkını neden kendilerinde görüyorlar? “ dedi. Lahavle çekti yine de kendini toparlayamadı, arkadaşına teşekkür ederek ondan ayrıldı ve köyüne giden dolmuş güzergâhına saptı.
    Güzel bir iş yaptığından emindi ama kendini beğenmiş kişilerin söz ve davranmalarına fena halde içerlemişti. Dolmuşa bindi, sevinmesi gerektiği halde sevinemiyordu. ”Bugün, güzel bir gün olacak!” demişti ama işler demekle güzel olmuyordu. İçine kasvet çökmüştü. Kadınların ve kuyumcunun, rahatsız edici söz ve davranışlarını unutmaya çalışıyordu ama unutamıyordu. Bütün bunları düşünürken yolu nasıl katettiklerini fark edemedi, şoför uyardı, köyüne gelmişti bile.
    Dolmuştan indi, sürüsünün bulunduğu yere varmak için dik yamacı tırmanmaya başladı. Güneş, ateşten çıkmış iri bakır bir levha gibi dağa doğru sarkmaya başlamıştı. Seyretmeye doyamadığı bu görüntü de kasvetini dağıtmaya yetmedi. Ne olduysa kuyumcuda olmuştu. Adamlarda hem nezaket yoktu, hem de kusurlarını görmüyorlardı. Üstelik başkalarını kıskanıyor, onların inceliklerine tahammül edemiyorlardı.
    Kısa sürede indiği yamacı şimdi yokuş olarak çıkıyordu. Hayat da böyle değil miydi?
    Köpeği hızla koşarak geldi, kendisini karşıladı, kuyruğunu sallayarak etrafında turlar atıyor ve sevgi gösterisinde bulunuyordu, davarlar da melemeye başlamışlardı. Birden her şeyi unutmuş gibiydi.
    Seslerden, arkadaşları onun geldiğini anladılar ve uzaktan birbirlerini selamlayarak sürüsünü sağ salim teslim etmenin işaretlerini verdiler. O da teşekkür ettiği mesajını verdi.
    Akşam yaklaşıyordu, sürüyü ancak toparlayıp evlerine dönerlerdi. Her şeye rağmen bu akşam evde güzel bir sürpriz vardı. ”Bakalım hanım bu günü hatırlayacak mı?” diye mırıldandı.
    Köpeğinin de yardımıyla manevralar yaptırarak sürünün yönünü evlerine doğru çevirdi. Köpek, bir taraftan geç kalanları hareketlendiriyor, sapanların istikametini tepki vererek düzeltiyor, diğer taraftan da sürünün arka taraflarına doğru koşarak gidip geliyordu, bunları yaparken daha uzağa doğru da sesli ikazda bulunuyordu. Başarılı olamayınca nihayet çobana yaklaştı, uyarmak için etrafında dönerek sürtünmeye başladı. Ancak o, sürünün yanında sanki yoktu. Köpeğin ısrarlı uyarlarını, sonunda fark edebildi.
    Etrafı hızlıca kolaçan etti. Köpeğin uyarısını anlamaya çalışıyordu ki sürüden ayrılan bir keçinin, burundaki kayalar üzerine çıktığını, oradaki bir fidanın en tepe filizini yemeye çalıştığını gördü. ”Ne haylaz bir hayvansınız siz yahu! Akşam saati otlanmaya başlar, hiç uzanılmamış filizlere uzanırsınız, bir de kendi başınıza olmayı seversiniz ki!” dedi ve tebessüm etti. Keyfi yerindeydi.
    Keçiyi usulünce birkaç kez çağırdı ama karşılık bulamadı. ”Haydi be, uğraştırma, işimiz var, şimdi eve geç kalacağız.” dedi.
    Çabaları fayda vermiyor, keçi yayılmaya devam ediyordu. Eğilerek yerden bir taş aldı ve ürkütmek için keçiye doğru fırlattı. Bunu bir kaç kere tekrarladı ise de netice alamadı. Keçi cinsinin azimkâr ve inatçı olduğunu herkesten daha iyi biliyordu ama bunu biraz fazla görerek sinirlendi. Yerden aldığı taşı daha sert ve hızlı bir şekilde keçiye doğru attı. Ne de olsa bu tür işlerde antrenmanlı idi. Bu sefer attığı taş, keçinin tam da başına isabet etti. Taş değer değmez keçi öyle bir ses çıkardı ki, feryadı dere içinde yankılanırken acısı da aynı şiddette kendi yüreğinde karşılığını buldu. “Eyvah!” diye bir çığlık attı. Çobanın çığlığı ile keçinin feryadı birbirine karışmıştı. Sesi duyan etraftaki diğer çobanlar, korku ve telaşla hemen arkadaşlarına doğru koşuşmaya başladılar.
    Keçi, aldığı darbenin şiddeti ile sert bir şekilde kayadan aşağıya düştü. Feryat ederek dağın sarp yamacından süratle yuvarlanmaya başladı. Yuvarlanırken çıkardığı ses, akşamın sükûnetinin çöktüğü ortamda, çarptığı her cisimden yankılanarak tekrar dağlara aksediyordu. Can bu, hayvan için de aynı, insan için de aynı değil miydi? Farklı olan ne idi ki? Tutunma gibi bir yeteneğe sahip olmayan keçiyi durduracak, önünde bir engel de yoktu. O yuvarlanıyor, çoban da arkasından yetişmek için ayakkabısının yan tarafını toprağa vererek hızla yamaçtan kayıyordu. Diğer çobanlar da onun peşinden aynı şekilde kayarak olay yerine doğru iniyorlardı.
    Öyle bir an geldi ki; keçiden ses kesildi. İşte o zaman, tam anlamı ile yıkılmıştı. Dizlerinin bağı çözüldü, umudunu yitirdi ve olduğu yere yığılıverdi. Ona göre her şey kıymetli idi. ”Ne olacak, nihayet o bir hayvandır!” diyemezdi, bugüne kadar da dememişti zaten. Keçi, kendini bırakmış, serilmişti, o ise gözyaşlarını tutamıyordu. Bir cana sebep olmuştu. Gün boyu, çocuklarından çok onları görüyor, onlarla beraber oluyordu. Sürüdekileri birer hayvan olmanın ötesinde kendisine bir emanet biliyor, onlar için sorumluluk duyuyordu. Arkadaşları teselli etmeye çalışıyorlardı ama o; “Olan olmuştur, çaresi de yoktur.” diyemiyordu!
    Akşam oluyordu, karanlık çökmeden evlerini bulmaları gerekirdi. Yaşadığı şoku atlatana kadar arkadaşları yanından ayrılmadılar, ancak karanlık bastırmadan herkes evinde olmak zorundaydı.
    Sürüsünü ahıra götürdü, ilk şoku atlatsa da olay gözünün önünden bir türlü gitmiyordu. Hayat devam ediyordu, biliyordu. Davarların yemliklerini suluklarını kontrol etti. Piston gibi göğsünü zorlayan duygularını iradesiyle bastırmaya çalışıyordu. Son kontrollerini yaptıktan sonra ahırın kapısını kapatıp evine çıkmak için geldiği merdivenin daha ilk basamağında yığılıp kaldı, bitap düşmüştü. Dizlerinde derman kalmamıştı. Keçinin feryadı hala kulaklarında yankılanıyordu. Eee! Kolay değil, gözünün önünde bir can gitmişti.
    Merdivenleri zor çıktı.
    Akşam olduğu için aile efradı toplanmış, sofra kurulmuş, herkes aile reisini bekliyordu. Selam verdi, selamı alındı. Halinden belli ki; bir şey olmuştu. Meraklı bakışlarla bir açıklama bekleniyordu. Ama onun konuşmak içinden gelmiyordu. Ev halkının her biri bir psikolog gibi birbirini iyi tahlil ediyordu. Bekledikleri cevabı alamayınca evin hanımı, kendisinin deyimi ile evin sultanı:
    “Bir şey söylemeyecek misin, bu ne hal, ne oldu?” diyerek sükûneti bozdu.
    Bir şey demese de olmazdı. Biliyordu, ne olduğunu anlamak için ısrar edeceklerdi.
    “Tamam, merak edecek fazla bir şey yok. Bugün biraz karışık geçti günüm, yani zikzaklı. Bir sevinç, bir hüzün, bir sevinç, bir hüzün! İşte öyle.” dedi. Sonra da ayrıntılara girmeden olup bitenler hakkında bilgi verdi.
    Keçinin feryadını anlatırken kendini tutamadı. Herkes, dağ gibi adamın sarsıntısını seyrediyordu. Etkilenmemek mümkün değildi. Bir süre ortalığa hüzün hâkim oldu. Sakinleştikten sonra elini yüzünü yıkadı, zor da olsa kendini toparlamaya çalıştı.
    Yemekler yendi, çaylar içildi. Her şey bir kekre geliyor, tadını alamıyordu. Eve de kasvet çökmüştü. Her işin, vaktinde yapıldığı zaman bir değeri vardı, bunu biliyordu. Aldığı hediyeyi şimdi vermezse yaptığı iş yerini belki de bulmayacaktı. Metin ve örnek olması gerekirdi. Çocuklar da bu incelikleri öğrenmelilerdi, aksi halde nasıl öğreneceklerdi? Aslında kendisi de ilk defa böyle dişe dokunur bir iş yapıyordu. Bugüne kadar çocuklar böyle bir şeye hiç şahit olmamışlardı. Bu ilk olacaktı. Kararını verdi, hediyesini takdim edecekti. Yorgun bir sesle:
    “Herkes gelsin buraya, söyleyeceklerim var.” dedi. Evde bulunan herkes sofada toplanınca gündüzden almış olduğu hediyeyi cebinden çıkarttı:
    “Hayatımda ilk defa evimizin sultanına yani annenize yani eşime, evlilik yıldönümü hediyesi alıyorum.” dedi. Herkes birbirine baktı. O devamla; “Garibinize gitse de, ben zorlansam da artık ona “eşim” diye hitap edeceğim. Yanlışları hayatımızdan çıkarmak için bir yerden işe başlamak zorundayız. Yoksa hiçbir iyi iş yapmaya, hiçbir güzel söz söylemeye fırsat ve cesaret bulamadan bu dünyadan gideriz. Kimse de arkamızdan ‘Şu işi de yapacaktı!’ demez, diyemez, dese ne olacak ki? Ortaya çıkmayan bir işi kim nereden bilecek ki? Güzellikleri biz yaşayacağız, bizler yaşatacağız. Güzelliklerin yaşanmasını herkes başkasından beklerse o hiç yaşanmaz. Her insan, arkasında, küçük büyük, az çok unutulmaz hatıralar bırakmalıdır ki bıraktıkları ile anılabilsin. Bu dünyadan göçenler, iyi veya kötü hatıralarla anılırlar. Hayat bunu gerektiriyor. Yoksa insanlar çabuk unutulurlar.” dedi. Sonra da eşine dönerek: ”Sana bu alyansı aldım, sürekli gözünün önünde olsun, onu gördükçe mutlu olasın diye. Şimdi bu alyansı kendi ellerimle parmağına takacağım ki beni daha çok hatırlayasın!” dedi.
    Herkes kısa süre bir şaşkınlık yaşadı ama mutlu da olmuşlardı, belli oluyordu. Bugüne kadar bu evde hiç böyle bir şey olmamıştı. Hatta dedelerinin, ebelerine ayaklarını yıkattığını, çoraplarını çıkarttırdığını, mestini giydirdiğini bilirlerdi. Tabir yerinde ise ailede büyük bir dönüşüm yaşanıyordu. Meraklı bakışlara o açıklık getirdi: ”Bugüne kadar bize ait olmayan bir kısım davranışlara inadına sahip çıkmışız, gereksiz yere savunmuşuz. Bilen adamın hali bir başkadır elbet. Köye yeni gelen şu genç hoca var ya; yemin ederim bize göre çok şeyler biliyor ve de doğru biliyor. Hediyeleşmenin güzel bir şey olduğunu, buna da en yakınımızdan başlamamız gerektiğini o salık veriyor. Elbet bir bildiği var, o da bir yerlerden öğreniyor. İşte bu hediye, benim öğrendiklerimin ilk meyvesidir. Sizlerin de güzellikleri hayatına sindirmesini, meczetmesini diliyorum. Şimdi herkes dinlenmeye, bugünlük bu kadar!” dedi.
    Zorlansa da çok önemli bir iş başarmıştı.
    El ayak çekildi, herkes dinlenmeye geçti. “Erken kalkmak için erken yatmak, dinlenmek ve sabah işe dinç başlamak gerekir!” prensibi herkes için geçerli olmakla beraber elinin emeği ile geçimini kazananlar için daha çok geçerli olduğunu biliyorlardı!
    Olumsuzluklar, bugün yaşanan bütün güzellikleri ve sevinci tamamen silip götürmese de kara bulutlar gibi gölgelemişlerdi. Şehirde yaşadıkları bir tarafa, o dehşetli anı bir türlü unutamıyordu. Bitap düşmekten ve sinir harbine yenik düşmüş olmaktan olacak ki, bir müddet sonra uyuya kaldı. Sabaha kadar sayıklamak suretiyle mutsuzluğunu geceye ortak etti.
    Sabah kalktığında ilk aklına gelen, dün akşamüzeri yaşanan olay oldu. Bu daha ne kadar devam edecekti, bilmiyordu. Aslında sıkıntısı bir değil ikiydi. Sürünün bir ortağı vardı. Onu da bilgilendirmesi gerekiyordu.
    Sürüyü ahırdan çıkardı, yola koyuldu. Yurtdışından yeni izine gelmişti ama söylemeden edemezdi, meraya giderken ortağının evinin önünden geçti ve ”Müsait olduğun bir vakitte görüşmemiz gerekir.” diye ona seslendi.
    Hayatın devam etmesi, kader, işte buydu!
    Öğle saatinde, dinlenme yerinde toplandıklarında, yanında çocukları ile birlikte ortağı çıka geldi. Ellerindeki çıkınları zor taşıyorlardı. Belli ki bugün öğle yemeği ortağındandı. O da değişiklik olsun diye şehre gitmiş, yemekler yaptırmış, köylerinde henüz yetişmemiş meyvelerden alarak bir ziyafet hazırlamıştı.
    Sofra kurulurken çobanın huzursuzluğu depreşmeye başladı, kendisini zor tutuyordu. Hep beraber sofraya oturuldu, o duramadı: ”Konuşmamız gerek!” dedi. Ortağı, yemekten sonra konuşabileceklerini söylese de: ”Hayır, şimdi konuşalım.” diye ısrar etti. Ne konuşacağını kimse bilmiyordu. Kiminin elinde ekmek, kiminin elinde kaşık öyle kalakaldılar. Çaresi yoktu, huzursuz olmanın da âlemi yoktu. O da “Peki konuşalım, ne diyeceksen söyle bakalım.” dedi.
    O, bir gün önce akşam saatinde yaşananları anlattı, sonra ilave etti:
    “Bakınız, biz ortaklaşa bir iş yapıyoruz, ben sana zarar verdim. Ben düşündüm; sana verdiğim bu zararı tazmin etmem lazım. Ben çok huzursuz oldum.” dedi.
    Olayı dinleyen ortağı: ”Senin, bu keçinin bedelini ödemen gerekmez. Evet, biz ortağız ama bu sürüye her şeyi ile ortağız. Bu bir kazadır, buna benzer durumlar her zaman olabilir. Bunları konuşmanın gereği bile yok. Şimdi yemeğimizi yiyelim. Ben, gönül rızam ile senden hiçbir şey istemiyorum, şimdi yemek saati, haydi bakalım yemeğe.” dediyse de onu ikna edemedi.
    “O zaman müftülüğe gidip soralım.” dedi.
    Ortağı: “Tamam, gider sorarız, madem öyle istiyorsun, şimdi yemeğimizi yiyelim, uygun bir zamanda gider sorarız. Sormaya gerek yok ama seni ikna edemem ben!” dedi. O, illaki ‘bugün soralım’ diye ısrar edince ortağı da ister istemez kabul etti.
    Yemek yendikten sonra ortağına; ”Haydi gidiyoruz.” diye tutturdu. Çaresi yoktu, bu iş çözülmeli idi. Ortağının arabasına binip beraberce müftülüğe vardılar.
    O ona dedi “Sen anlat!”, öbürü öbürüne dedi “Sen anlat!”. Sonunda ortağı; “Tamam ben anlatayım.” dedi, sonra da olayı, kendisine anlatıldığı gibi anlattı ve:
    “Ben yurt dışında işçi olarak çalışmaktayım, tatile geldim. Bu, benim çocukluktan beri arkadaşım, birbirimizi çok severiz ve birbirimize güveniriz. Birkaç yıldan beri, ben parasını veriyorum, arkadaşım, köyümüzden ve çevreden toplayabildiği kadar kuzu ve oğlak satın alıyor. Diyeceğim odur ki; sermaye benden, çobanlık arkadaşımdan olmak üzere Kurban Bayramı’na kadar bu davar sürüsünü besliyor, bayram öncesinde satıyoruz, bütün işleri arkadaşım yapıyor, neticede parasını ortaklaşa bölüşüyoruz. Yıllardan beri böyle devam ediyoruz. Bu sürü de aynı minval üzere meydana gelmiştir. Çobanlıkta usuldür, sürü, taş veya sopa yardımı ile yönlendirilir, toparlanır. Olayı size anlattım. Şayet benim bir hakkım da varsa helal ediyorum. Fakat arkadaşım bunu kabul etmiyor, ben de kendisinin, keçinin bedelini bana ödemek istemesini kabul etmiyorum.” deyince çoban orada söze karıştı: ”Ama farklı bir durum var ortada; ben o keçiyi, bizzat yanına varmak suretiyle çevirebilirdim. Ben tembellik ettim, taş attım ve hayvanın ölümüne sebep oldum, bu yüzden benim, o keçinin bedelini ödemem gerekir.” deyince orada bulunanlardan birisi:
    “Hâlâ kıyametin neden kopmadığını şimdi daha iyi anlıyorum!” dedi.

  • Mahmut Nedim Tepebaşı.”BİR MAHALLE AİLEMİZ VARDI BİZİM” (Hikaye)

    usare8

    USARE DERGİSİ 8. SAYI

    Dışarıdaki fırtına, tipi, içerideki kişiyi ürpertebilir ama duyguları buza kesmiş olanların beyin ve vücutlarına hiç bir şey kar etmez! Bir yerde beş kuruşunu yitiren, o beş kuruşunu yitirdiği yere her geldiğinde, bulma ümidi ile veya kaybettiğini alma isteği ile defalarca döner, döner bakar.
    Kişilerdeki bu duyguların bastırılması nerede ki imkânsızdır. Elbette ki insanın fıtratında olanlar kınanamaz, yadırganamaz. İnsanın iç âleminde olanlar kendi nefsi ile ilgilidir yani kişiseldir, o yüzden diğer insanlar tarafından görülmeyebilir veya diğerlerini pek ilgilendirmeyebilir.
    Bazılarının davranışlarında aşırılık bulunsa da kişinin, malını mülkünü korumak için gösterdiği çaba ve gayretler, yerine göre olması gerekenler cinsindendir, yerine göre de güzeldir. İnsanda; malını, mülkünü, parasını, işini koruma azmi olmasa anarşi bir anda çığ gibi büyür, ortalık eşkıyalardan geçilmez olur, toplum tehlike yaşar, tehdit altında kalır, sosyal dengeler bozulur.
    Kişisel olan duygu ve etkenlerden bir kısımları toplumlara da sirayet eder. Kişiler olmadan toplum olunmaz ilkesine göre toplumsal bağlılıklardan birçokları da kişisel davranışları dışarıdan destekler. Aslında toplumsal davranışlardan çokları; toplumsal olduğu kadar kişiseldir de, zaten toplumla birlikte kişileri ayakta tutan temel unsurlar da bunlardır. En büyük sosyal tehlike ise bu bağları koruyamamaktır. Ne var ki; toplumu ve dolayısıyla kişiyi ayakta tutan kültürün yozlaştırılmasına karşı, gerektiğinde makul bir tepki ortaya konmaz veya toplum içinden buna pek aldırış eden olmazsa işte o zaman değerler kaybolmaya ve zarar görmeye başlar!
    Bizden önceki toplumların yaşantı şeklini ancak sözlü veya yazılı anlatılanlar kadar bilmekteyiz. En iyi bildiklerimiz ve doğru olanlar ise gördüklerimiz ve yaşadıklarımızdır. Bunlar bile bizi ayakta tutmaya yetecek hacimdedir. Ancak, toplum olarak o kadar hızlı değişimler yaşamaktayız ki; yakın tarihte yaşananları bile duyanlar, asırlar öncesi yaşanmış olanlar anlatılıyor hissine kapılmaktadırlar. Toplum hayatımız bu yönüyle, varlıktan yokluğa düşmüş insanların haline ne kadar da benzemektedir, müflis tüccar gibiyiz vesselam.
    İmkân olsaydı da; her gün kaybettiklerimizi arkamızda bir yere biriktirebilseydik, bir süre sonra dönüp baktığımızda, kaybettiklerimizin dağlar gibi yığıldığını görürdük! Kaybedilenler para olsa, mal, mülk olsa, bunlara yananların âhı, feryadı arş-ı alayı bulurdu, belki de yürekleri dağlardı. Kaybedilenler para ve mal cinsinden olmadığı için halimiz işte ortada!
    Bu kaybettiklerimizin arasında bizim bir “Mahalle Ailemiz” vardı, bilmem hatırlayanlarımız var mı? Anlatılacakları okuyanlar içerisinden, o günleri görmüş veya duymuş olanlar varsa; “Sahi böyle bir aile yapısı vardı!” veya ”Duymuştum!” diyenler çıkacaktır. Kaybedilişinin bugün farkında olmayanlar bulunduğu gibi bu değerlerle iç içe yaşadığı halde onların farkında olmayanlar da elbette vardı! Kurşun yiyen, darbenin sıcaklığı ile, aldığı yaranın ilk başta farkına varmazmış. İşte sonuç ortada; bu toplumun birer ferdi olarak kurşun yemiş yaralı aslanlar gibiyiz! Başka ne denilebilir ki?
    Anaerkil, babaerkil aile tiplerini ve günümüzde bunlara getirilen eleştirileri şöyle böyle bilenlerimiz vardır mutlaka, ancak itiraf etmeliyiz ki; çoklarımız bugünün modası, modern aile yapısını da anlamakta zorluk çekmekteyiz. Filmlerde gördüklerimiz, basından okuduklarımız açısından baktığımızda, modern ailelerin sorunsuz bir yapısının olduğu imajı verilmektedir, hâlbuki bunların daha çok sorumsuz fertlerden oluştuğu ayan beyan ortadayken bazılarımız/birçoklarımız, işin bu tarafını göremiyoruz. Sorunlulukla sorumluluk arasında dramatik bir farklılık bulunmaktadır, bu da; iki kelime arasındaki bir harfin yaptığı değişiklikte gizlidir!
    Dikkat edilirse; daha çok sorumsuz bireylerin aileleri devamlı sorun yaşamaktadır. Sorunların yaşandığı bir ortamda nasıl modern olunuyorsa onu da anlamak mümkün değildir. Birbirini anlamayan, saygılı olmayı ve sevmeyi unutmuş insanlar, bazı kelimelerin sadece efsununa kapılmışlardır. Modernlik bağlamında herkes hak ve hukuka saygılı olacaksa ve hak-hukuk anlamında demokrat olunacaksa bunu kim istemez ki? Aklı başında olduğu halde, baskıcı insan tipinden hoşlananı, sorumsuzluktan da felah bulanını ben henüz görmedim. Necip Fazıl’ın deyişine nazire gibi olacak ama davranışları sulandıranlar, sosyal hayatı bataklığa çevirmişlerdir. Tabi yaşadıklarını fark etmeyenler için yaşamın biçimi önemli değil, ama işler zannedildiği gibi gitmiyor ki. Aslında kimileri için karmaşada, dolayısıyla bu alanda epeyce iş var! Bozulmuşluk, daima küçük ya da fırsatçı grupların işine yarar, hem de çok… Bataklıkta yaşayanların da bir hayatı var elbette, onların besin kaynakları da bataklıktır, oradan beslenirler!
    Olumsuzluklar her devirde olmuştur, hayat devam ettiği sürece olacaktır da, buna bir itirazımız olamaz. Olumsuzluklara yenik düşmemektir önemli olan. Eskiden bu sıkıntıları fark edenler, çözümü bulmuşlar ve de başarılı da olmuşlardır, işte işin çaresi: Mahalle Ailesi.
    Yakın zamana kadar ekonomik durumu normal ve üstü olan insanların diğerlerine göre sayısal oranı ne idi bir hatırlayalım! Yıllar içerisinde geriye doğru gidildikçe bu oranın daima düşük olduğu görülecektir. Çoğu zaman, çoğu yerde insanlar açlık sınırının altında, hem de çok altında yaşamışlar ve hâlâ da yaşamaktadırlar. Çok geriye gitmeye gerek yok, bu memlekette en ucuz besinlerle beslenildiğini benim yaşımdakiler bile bilir. Ekmeğe Sana Yağı sürülüp kahvaltı yapıldığını, çökelek içerisine kuru soğan doğranıp ekmeğe katık yapıldığını, bize göre genç olanlar bilmezler ama biz unutmadık!
    Az paranın zor kazanıldığı zamanlarda ayakta durabilen insanlarla çok daha fazla para kazandığı halde bugünün ayakta duramayan insanları arasındaki zıtlıklar ya da farklılıklar nedir acaba? Bu zıtlık ve farklılıklar arsındaki etken güç nedir ki? Peki, yarınlarda insanları neler beklemektedir?
    Mahalle Ailesi dediğimiz yaşam tarzı, çelik gibi yapısı ile dünyanın en güçlü sosyal yapısı olma özelliğine sahipti. Toplum, hayatın tabii seyri içerisinde en güçlü desteğini buradan, yani mahalle ailesinden alıyordu. Yokluk çekenlerin, aç kalanların, bugünkü kadar ajite eden veya yürekleri dağlayan feryatları duyulmuyordu. Çünkü anında yaralar sarılıyor, paylaşılması gerekenler paylaşılıyordu. Mahalle Ailesi bunu, her şeyini Mekke’de bırakıp hicret eden kardeşlerine gönlünü açmış ve paylaşma medeniyetini kurmuş olan Medineli Ensar’dan ve hayatı kurumsallaştıran ecdadından öğrenmişti. O nesil, İslam’ın tarihi gelişiminden, o gün adına sosyoloji denilmese de toplumsal hayatı dengeleyen dayanışma kültüründen az çok haberdardı. Bu sayede güçlü toplum olmuşlar ve zorluklara direnebilmişlerdi. Takatini yitirmiş veya yitirmek üzere olanlara, görülmeyen eller olarak destek vermek suretiyle hem toplumu hem de onların onurlarını kurtarıyorlardı. Bugün, ulu çınarlar gibi yıkılan ailelerin, sadece merhametli gönül sahipleri ve yakınları tarafından duyulan sessiz çığlıkları, Mahalle Ailesi’nin aktif olduğu zamanlarda hemen hiç duyulmuyordu.
    Ana yüreği taşıma özelliğini kaybetmemiş, evlat sahibi ve sorumlusu olmanın bilinci ile şefkatini evine sığdıramayıp uzak ve yakın çevresini de merhamet ve sevgisiyle kuşatan analar, mahalle ailesinin onursal liderleri olma şerefini, bir taç olarak her zaman başlarında taşımışlar ve bu sayede etrafa ışık saçmışlardı. Daha henüz bir misyon yüklenilmeye çalışılan, kendi öz dinamiklerinden habersiz, günümüz kadın kuruluşlarının mevcut durumlarının aksine, Mahalle Ailesi’nin yegâne hamisi olan kadınların yapılandırdığı sosyal yapı, asırlar boyu ayakta durmayı başarmıştı. Ne zaman ki şefkatin ciğerlerine kurt düştü, işte o zaman toplumun beli de bileği de büküldü, takati kesildi, dizlerinde derman kalmadı!
    Farklı yörelerde, benzer şekillerde tezahür eden ve hâlâ devam eden dayanışma örnekleri mutlaka vardı, ancak bizzat gördüklerimizi yazdığımız için diyoruz ki; Maraş’ta bu, bir farklı idi. Bize mi öyle geliyordu diyeceğim ama veriler de böyle farklı bir oluşumu işaret etmektedir.
    Mahalle Ailesi içerisinde, olgunluk çağına ermiş ve beceri kazanmış, o güne kadar taşımış olduğu sorumluluktan farklı olarak, çevresinde bulunun bir kısım insanların sorumluluğunu da üstlenebilecek şekilde tecrübe edinmiş, kıdemlenmiş, çocuklarını büyütmüş analar, aynı zamanda mahallenin de anası durumuna gelmiş oluyorlardı ve bu sosyal yapıya güç katıyorlardı. Ailenin anası ile mahallenin anası bazı işleri tatlı bir diyalog içerisinde birlikte yürütüyorlardı.
    Mahalleden askere gidenler, askerden gelenler, hastalar, hamileler, doğum yapanlar, lohusalar, gelinlik çağına gelenler, evlenme yaşına erenler, yüksek tahsil için diğer illere gidenler, tatil için okuldan dönenler, kent dışında görevde olup da izine gelenler, dargınlar, kimsesizler, hastalar, çaresizler ve daha nicelerinden her biri, mahallenin anaları tarafından takip edilir, bunlarla ilgili, yapılması gerekenler, ihtiyaca göre ve usulünce yapılırdı.
    Akşam olunca evin beyi, mahallede olup bitenlerden gerektiğince haberdar edilir, gerekiyorsa bu işler için onlardan maddi ve manevi destekler alınırdı. Yerli yerince hediyeler alınır, adına düşelge denilen ikramlarda bulunulur, hediyeler göndermek suretiyle gönüller yapılır ve ailelere, ihtiyaca göre destek sağlanırdı.
    Bir bakıma imece usulü ile çalışan mahalle ailesinin anaları, bulundukları ortama hem emeğin hem de ekonominin en güçlü desteğini verirlerdi. Tıpkı, bir evin içerisinde, işleri el birliği ile yapan aile bireyleri gibi mahalle çapında yardımlaşmayı da komşu aileler gerçekleştirirlerdi.
    Yine benim ve akranlarımın bildiği kadarıyla her evde yılda en az bir-iki kere yüzlerce yufka ekmekler açılır ve pişirilirdi. Mayasız, tamamen doğal undan yoğrulmuş hamurdan, üç, beş, altı, yedi veya daha fazla sayıda kurulan ekmek tahtaları üzerinde açılan yufkalar, genelde tasarrufa ve israftan kaçınmaya dayalı olarak biriktirilen çalı, çırpı cinsinden yakacaklarla ekmek sacı üzerinde pişirilir, zahire türünden bir katkı ve ara yiyecek olarak tüketime hazırlanırdı.
    Hangi gün kimin evinde ekmek yapılacağı, komşu kadınlar arasında gün öncesinden kararlaştırılırdı. Ekmek yapılacağı günün erken saatlerinde evin hanımı, varsa kızları, gelinleri hamuru yoğurur, komşuların gelme saatine kadar dinlendirirlerdi. Evin erkeklerine bu hamurdan yapılan, isteğe, biraz da ekonomik duruma göre peynirli, çökelekli veya tereyağı ile tek taraf yüzeyi yağlanan, tercihe göre üzerine toz şeker serpilen yağlamalı bazlamalarla kahvaltılar yaptırılıp işe öyle gönderilir, daha sonra, gelen komşu ve akrabalarla işe başlanılırdı. Bu işlem, sırası ile diğer akraba ve komşularda da uygulanırdı. Yardıma gelenlerin evlerine, hatta bu ekibin içerisinde bulunmayan bir kısım komşulara da aynı şekilde bazlamalar yapılır gönderilirdi. Akraba ve komşularda olup bitenlerin, mahalle veya kentte yaşananların değerlendirilmesi, daha çok bu ortamlarda yapılarak görüşülür, toplanan bilgiler içerisinden aktarılması uygun olanlar, akşam evin beyi ile paylaşılırdı. Bir hastalık, acil bir durum ve geçerli bir mazeret olmadan hiçbir kimse bu uygulamanın dışına çıkmazdı.
    Genişletilmiş aile yapısı içerisinde olduğu gibi mahallenin de erkekler arasından sözü dinlenilir, hakemlik yapabilecek saygın kişileri vardı. Bunlar da mahalle analarının üstlendiği görevlerin dışında kalan veya onların müdahil olamayacakları durumlarda, doğal olarak, daha çok arabuluculuk veya hakemlik yapma gibi kritik konuların çözümünde, üzerlerine düşeni yaparlardı. Bu konumda olan hiçbir kimse kendine düşeni yapmaktan uzak kalamazdı. Her olumsuzluk, neredeki hemen anında çözüme kavuşturulur, gönüller yapılır, kırılmalar tamir edilir, dallanıp budaklanmadan örtbas edilirdi. Özellikle karı koca arasında meydana gelebilecek huzursuzlukları bertaraf etmek için Kur’an-ı Kerim’deki; kadın ve erkek taraflarından birer hakem seçilerek aralarını düzeltmeye çalışılması tavsiyesine (Nisa S.4/35) bağlı olduğunu düşündüğüm bu davranış, kültürümüzün çok önemli kollarından biri olarak o zamanki hayata girmiş olmalıdır.
    Sorumluluk taşıma işi, aile reisi kadar mahallenin her ferdinde farklı şekillerde kendini gösterirdi. Sürekli mahallede bulunmaları sebebiyle bu görevi üstlenenlerin belki de en başında mahalle bakkalları gelirdi. Mahalleye girip çıkanları en sıkı takip edenler bunlardı. Yabancı, özellikle de şüpheli gördükleri kişilerle yardımcı olma görünümünde hemen diyalog kurarlar ve maksadı tez elden anlayarak sorunu çözerlerdi. Eğer yardımcı olunacak bir durum varsa derhal yardımcı olurlar, hoşlanmadıkları bir sezi elde etmişlerse, o işi, usturuplu bir şekilde bertaraf ederlerdi.
    Mahallenin yoksulunu, garibanını, sıkıntısı olanlarını ilk elden bilenlerinden biriydi bakkallar. Modernleşmenin getirdiği, müşteriye iltifatı bile bilmeyen bugünkü marketlerin aksine, günlük ihtiyaçlarını karşılayacak veya anlık para verebilme durumu olmayan herkese, aile reisi gibi davranmayı bilen usta esnaflardı onlar. En yakınına derdini açamayanlar, soluğu mahallenin bakkalında alırlardı. Mahalle sakinlerinden bazıları onları incitseler de onlar incinmezlerdi. Birçoklarının ekonomik sırlarını yine onlar bilirlerdi. Birçok kereler alışık defterlerini yakmış olmalarına rağmen veresiye isteme durumunda olanlara şefkatle muamele yaparlar, eski defterden söz dahi etmezlerdi. Kendileri kıt kanaat geçinseler bile yokluk çekenlere bunu hissettirmezler, bilakis onları en iyi yine onlar anlardı. İnsanlara, belki akrabalarının gösteremediği yakınlığı yerine göre onlar gösterirlerdi.
    Bakkal dükkânlarında veya yakınlarında oturan kişileri halk makbul adam kabul etmezlerdi. Bu yüzden bakkallarda kimse oturup kalmaz, işini bitirdiğinde hemen terk ederdi. Her aile reisi de çocuğuna bu yönde tembihte bulunur, nedenini de açıklardı. Borca almaktan çekinenler, veresiye aldığının bilinmesini istemeyenler veya parası ve ihtiyacı kadar almak isteyenler olabileceği, çocuklara anlatılırdı.
    Mahalle bakkalları bir danışma bürosu gibi çalışırlardı. Dünürcüler, postacılar, polisler, icracılar hepsi adresleri onlardan sorarlar, onlar da iyilik umduklarına yardımcı olurlar, zarar geleceğini anladıklarında ise sorulanları asla bilmezlerdi! Gerek duyduklarında yetkili bildikleri kişilere bilgi verirler ve ikazda bulunurlardı.
    Şimdilerde olduğu gibi mahalle muhtarlıkları öyle yarışla elde edilecek bir iş olarak görülmezdi. Mahallenin sanki baş aile reisi durumunda görülen mahalle muhtarlığı için kâmil, her yönüyle güvenilebilir, tahsilli olmasa da arif, görgülü ve saygın bir kişi, tek aday olarak seçime girdirilir, belki de ölene kadar o mahallenin muhtarı yapılırdı. O, bırakmak istese de mahalle onu bırakmazdı. O da kendisine olan sevgi, saygı ve güvenin hakkını verme gayretinden asla taviz vermezdi. Her şeye karışmaz, ama göz ucuyla mahalleyi, bir baba şefkat ve sorumluluğunda takip ederdi. Yardımda bulunacaklara o işarette bulunur, yardımlar gizlice, çoğu zaman onun eliyle yapılırdı. Yardımlar, gecenin en ilerleyen saatlerinde götürülürdü. Yardım yapılacak evin kapısı hafifçe tıklatılır, ses alındığında veya ayak sesleri işitildiğinde paket kapıya bırakılarak gecenin karanlığına gizlenilir, yardımın içeri alınması ile birlikte yine gecenin karanlığında kaybolunurdu. O iş, hemen orada unutulurdu. Muhtar azaları da aynı kapasite ve duyarlıktaki kişilerden sıralanırdı.
    Bu davranış ve anlayış hemen her yerde hâkimdi. Baba, çocuğunun harçlığını o görmeden elbisesinin yakınına bırakır, çocuk da aldığı bu kültürün gereği olarak sessizce alır, cebine koyardı. Ya da baba, çocukların harçlığını anne aracılığı ile verirdi. Hiçbir çocuk, babasından harçlık istemediği gibi kardeşlerinin ne kadar harçlık aldığını bilmez ve öğrenmeye de meraklı olmazdı. Bu, bir bakıma çocuğu geleceğe ve hayata hazırlamaktı. Babası dahi olsa kimseden bir şey istememeye çocuk yaşta alıştırılmış olurdu. Nasıl yorumlanırsa yorumlansın, ancak bunun, yine peygamberî bir kültür eseri olduğunu, Peygamberimizin, ilk Müslüman olanlardan bir kısmına; ”Atının üzerindeyken kırbacın yere düşse dahi, kimseden bir şey istememek üzere bana biat ediyor musun?” şeklinde aldığı biatlerden esinlendiğini düşünüyorum.
    Maraşlı her evin vazgeçilmezi Maraş tarhanası, yapımı çok zahmetli ve oldukça da zor işlemleri olan zahire türlerinden biridir. Kahramanmaraş’ta bu iş, şu anda sektör haline gelmiş olmakla beraber tarhanasını evinde yapan ailelerin öyle tek başlarına üstesinden gelebilecekleri bir iş değildir bu. Bu iş için mutlaka malzemeye, yardım almaya, iş paylaşımcılığına ihtiyaç vardır. Burada da yine akrabaların yanı sıra komşular yani mahalle ailesi devreye girdiği gibi işe en fazla omuz verenler de onlar olurlardı.
    Her ailenin, evinde tarhana yapımı için gerekli malzemeleri bulundurması mümkün değildi. Gücü yetenler, evi müsait olanlar, evinde müsait yeri olanlar, tarhana yapımında kullanılacak malzemeleri hayrat olarak bulundururlardı. Bu iş için; yan yana getirilerek, özel iplerle örülen, serildiğinde bir kilim şeklini alan, çok ince kamışlardan yapılmış ve adına çığ denilen malzemeler kullanılır. Bunun, Kahramanmaraş dışında kullanıldığını henüz duymadım ve kullanıldığını da zannetmiyorum.
    Bir aileye kış boyu yetecek kadar tarhana yapımı için bu çığlardan, en az 20–30 tanesine ihtiyaç vardır. Bitmedi; bu çığların, üzerine serilmesi için daha çok kavak ağaçlarının ince ve düzgün olan kısımlarından özellikle seçilmiş, 3–4 metre boyunda, 40–50 den fazla, Maraş deyimi ile “şapta”ya ihtiyaç vardır. Tarhananın pişirildiği, oldukça büyük, iç yüzeyi kalaylı bakır kazanlar yani masara kazanları ile malzemelerin bir kısmı veya tamamı hayrat edilirdi. Bu hayrat malzemeler, ilkbahardan itibaren sahibinin evinden çıkar ve komşudan komşuya dolaşmaya başlar; bir, hayrat sahibinin tarhanası yapıldığında, bir de mevsim tamamlandığında yani sonbaharda, korunmak için tekrar sahibinin evine getirilirdi.
    Yenmesi çok zevkli, yapımı ise çok zor olan tarhananın işleri bu kadarı ile sınırlı değildir. Bu işin, aşının pişirilmesi bir merhale, yoğurt katılması, dama taşınması, dinlendirilmesi ikinci merhale, serilmesi ve kuruduktan sonra çığlardan alınıp güneşte iyice kurutulup saklama kaplarına konulması ise üçüncü merhalesidir. Üçüncü aşamada işler, ev halkı ile yapılmasına karşılık, ilk iki merhalede çevre desteğine ihtiyaç vardır. Bu kadar zor bir işlem, elbirliği ile yapıldığında, kısa bir sürede tamamlanırdı. Akrabalardan, evleri yakın olanların katılımı olmakla beraber bu işler, daha çok mahalle ailesi desteği ile yapılan işlerdi. Özellikle tarhana serilirken, yoğurda katılmış aş serilmeye hazır kıvamına getirilir, topaçlar yapılır, topaçların sericilere taşınmasında çocuklar severek görev alırlardı. Bir bakıma, henüz çocuk yaşta kişiler bu dayanışmaya bu şekilde alıştırılmış olurdu. Şimdilerde tarhana sermek için mala kullanılması bir kolaylık olmasına karşılık eskiden el marifetiyle serilirdi. Tabi en ince serenler takdir edilir ve her yerde övülürdü. Bu da bir ustalıktı. Bu maharetin sahipleri ise hiçbir surette ustalıklarını gizlemezler ve işten kaçmazlardı yani kurnazlık yapıp iş bilmez görünmezlerdi, hatta böyle davranmak ayıp sayılırdı.
    Tarhananın, serildiği günün ikindi sonrasında, garbi yelinin de etkisi ile kurumaya yüz tutmuş haline firik denilir ki firik olduğunda tarhana sahibini tatlı bir telaş sarardı. Yerine göre beş, altı, sekiz ve daha fazla çığ üzerinden firik, akrabalara, komşulara ve dostlara dağıtılırdı. Mahallede, her gün kimin firiği varsa bilinirdi ve gelmesi de beklenirdi. Üstelik ceviz içi, badem içi gibi katkı kuru yemişler de yanında gönderildi. Yani eksiksiz ikramda bulunmak, kültürün en bariz ve vazgeçilmez örneğiydi. Firik, özel tabaklarda ve özel bezlere sarılarak gönderilirdi ki bütün bunlar zamanla ya şekil değiştirmiş veya uygulamadan kalkmıştır.
    Her Maraşlı evin zahire türlerinden biri de kolay gibi görünmekle beraber işlemleri bir hayli zaman alması bakımında meşakkatli bir iş olan “kuru” yapmaktı. Yazın nimetlerinden kış aylarında da yararlanmak, ekonomiye destek sağlamak, en önemlisi de geçim zorluklarını hafifletmek için yaz aylarında ucuz ve bol bulunan sebzelerin bir kısımlarından kurutmak suretiyle kışa stoklar yapılırdı. Bunların başında patlıcan, kabak ve biber kurusu gelirdi. Bu, Maraşlı ailelerin biraz da dolma yemeğine düşkünlüklerinden kaynaklanan bir zahire türüydü. Kabak ve biberlerin içinin oyulması patlıcan kadar zor olmadığı için dışarıdan desteğe pek ihtiyaç duyulmazdı. Bundan dolayı kurusu yapılmak üzere patlıcanların içinin oyulmasında çevre desteğine ihtiyaç vardı. Çünkü hem biraz zor, hem de bir an önce içi alınıp kurumaya bırakılması gerekmektedir. Bekletilen patlıcanlardan verim almak zor olduğu gibi işlemleri de zorlaşır. Ortalama beş kişilik bir ailenin kışlık iki yüzden az olmamak üzere üç, dört yüz kuru yaptığını biliyorum. Bunların, üçte ikisi gibi miktarları komşulara paylaştırılır ve kısa sürede iş bitirilmiş olurdu.
    Bağcılığın bir hayli yaygın olduğu zamanlarda, yapımı zahmetli ve zor olan şıra yapımı sırasında da bağ komşularından veya yakınlarda bulunan akrabalardan destek alınır, işler elbirliği ile ve özenle yapılırdı. Şıra yapıma işi, tarhananın yapılmasından süre olarak dava uzun zaman alması ve çeşitliliği bakımından daha zordur. Tek kişi ile üstesinden gelinebilecek bir iş değildir. Bütün zahmetine rağmen kimse; ”Bu iş zahmetli bir iştir, kolayına yapılmıyor öyle!” demez, o imkâna sahip olmayanlara en azından, bu ürünlerden tattırmaktan geri kalınmaz, hatta büyük zevk alınırdı. Üzümlerin yetmesi yani olgunlaşması ile ikramlar başlar, eş, dost ve ahbaplara, komşulara bir ilk turfandadan, bir de güz mevsiminde bağbozumundan önce, bağın en güzel üzümlerinden ve çeşitlerinden seçilerek hazırlanmış, en az orta boy sepetlerle hediye gönderilirdi. Güz üzümünün yanında tabi ki üzeri taze cevizle süslenmiş hatta kaplanmış, en az beş kişilik bir aileye yetecek miktarda bir kap bastık hapısası ile birlikte gönderilir, genelde evin hanımına, annenin selamı ile evin çocukları tarafından takdim edilirdi. Hediyenin çocuklarla gönderilmesi işi de çocukların hediyeleşmeyi öğrenmesi bakımından kültürün bir parçasıydı. Şıraların tazesinden ve kurumuşundan ayrı ayrı, çevreye hediyeler gönderilir, uzun kış gecelerinde gelen misafirlere de mutlaka bunlardan ikram edilirdi.
    Burada öyle zannediyorum ki; Yüce Allah’ın: ”Ey iman edenler! Kazandıklarınızın ve yerden sizin için çıkardıklarımızın temizlerinden infak edin (ihtiyacı olanlara verin). Ve sakın onun kötüsünden ve kendiniz için gözü kapalı (gönül rahatlığıyla) alamayacağınız (ucuz ve düşük evsaflı) şeyleri infak etmeye meyletmeyin (kalkışmayın). Allah’ın Ganî ve Hamîd olduğunu bilin (Bilin ki Allah zengindir, hiçbir şeye ihtiyacı yoktur ve övülmeye layık olandır.) (Bakara 2/267) ayetini, o zamanın insanları çok iyi anlamışlar ve bunu ilke edinmişlerdir. Son zamanlara kadar, bu toplumun inandıkları esaslar aynı zamanda kültür olarak yaşantılarına geçmiştir. Üzülerek belirtmek gerekirse bu davranışlar da bugün kaybettiklerimiz arasında bulunmaktadır.
    Her Cuma sabahı kentteki bütün camiler, etrafta ikamet eden hanımlar tarafından, yıkanacak yerleri yıkanmak, silinecek yerleri silinmek suretiyle temizlenir, Cuma saatine kadar pırıl, pırıl yapılarak Cuma namazının huzur içerisinde eda edilmesi için namaz kılınmaya hazır hale getirilirdi. Camilerin, Allah’ın şanına yakışır vaziyette tertemiz olması gerektiğinin herkes şuurunda idi! Bu işleri herkes canla başla yapar, severek yaptıkları için bunu yük sınmazlardı. Benzer bir hazırlık da Ramazan ayı ve bayram arifelerinde yapılırdı.
    Maraş geleneğinde, Ramazan Bayramı’na mahsus, Ramazan’ın son haftası içerisinde yine Maraş usulü çörekler yaptırılır, hane halkı sayısından az olmamak kaydı ile yakın akraba ve komşulara da çoğunluk aile fert sayısına göre bu çöreklerden gönderilirdi. Ayrıca, bayramda ziyarete gelenlere de hoşaf yanında bu çöreklerden ikram edilirdi.
    Mahallelinin işleri bunlarla da sınırlı değildi, onlar birçok aileden oluşan, gerçek büyük bir aile gibiydiler. Birbirlerinin işlerini görmekte, sıkıntılarını gidermekte ve ortak olmakta, cenazelerinde- düğünlerinde birlikte bulunmakta, mahalleye kol kanat olmakta velhasıl bir ailenin yükümlülüklerinde ve bu yükümlülüklerin icrasında bir aileden asla farkları yoktu. Bir mahalleye bir yabancı girse hemen hepsinin haberi olur, olumsuz bir davranışta bulunmaması için o kişi takibe alınırdı. Bugünkü evlerin çift kapılı olmasının aksine aileler fazla tedbire bile gerek duymayacak kadar kendilerini güven ve koruma altında hissederlerdi.
    Birisi üzgün ve neşesiz görülse, yaşça kendisinden büyük ablaları, ağabeyleri tarafından sıkıntıları araştırılır ve en kısa sürede çözüm bulunurdu.
    Şimdi bunların hiçbirisi kalmadı. Mahalle Ailesi çöktü, sosyal yapı yaralandı, gemi su aldı. Gemiyi bilinçli delenlerin keyfine diyecek yok, bilinçsiz olarak bu işi yapanlar veya yapanlara davranışlarıyla destek olanlar, henüz işin tam olarak farkında değiller ama gemi su almaya devam etmektedir, sonucun ne olacağı ise belli, tabi görenler için!
    Sürekli; “Aynı apartmanda yaşayanlar, uzun zaman bir birini görmüyorlar, bu nasıl iş, bu nasıl komşuluk!”, diye serzenişte bulunanlar, en azından hâlâ vardır. Ateş güçlü, böyle devam ederse bunların da yarın sesleri kesilecek, takatleri kalmayacaktır. Tehlike, bilinenden de büyük ve büyümeye devam ediyor. Bırakalım birbirini görmediklerini, aynı apartmandaki komşular birbirlerini tanımaz olmuşlar. Bu sosyal yapı bu kadar çürümeye dayanamaz. Kurtarabilecekleri kurtarmak suretiyle bu yapıyı restore etmeye bakmak gerekir hiç değilse, hem de acilen, tamirata devam etmek şartıyla tabi!

  • Riyaz DEMİRÇİ.”Başın sağ olsun Hocalım”

    rdh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

    Başın üstün duman aldı
    Bu ne acı,bu ne haldı
    O dağların kime kaldı
    Başın sağ olsun Hocalım.

    Ömrün günüm zülmet oldu
    Kan ağlayan millet oldu
    Katliamın kismet oldu
    Başın sağ olsun Hocalım

    Ormanların kanla doldu
    Bebeklerin donub soldu
    Üfükların saçın yoldu
    Başın sağ olsun Hocalım

    Feryadına çatamadım
    Hep ağladım yatamadım
    Hiç aklımdan atamadım
    Başın sağ olsun Hocalım.

    Bebeğini boğdu gelin
    Ermeniden doğdu gelin,
    Ölmüşse de sağdı gelin
    Başın sağ olsun Hocalım

    Ermeninin babası çok
    Eşin satar namusu yok
    Bu dert bize saplanan ok
    Başın sağ olsun Hocalım

    Türk olmakdı günahımız
    Açılmasın sabahımız
    Koy yok olak biz hepimiz
    Başın sağ olsun Hocalım.

  • Riyaz DEMİRÇİ.”Adelet”

    rdh

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

    Şehrimde yok adalet
    Çekiyoruz sefalet
    Bunun adı rezalet
    Adalet varmı burda?

    Hakime düz söyledim
    İnanmadı neyledim
    Kime kanun öğredim?
    Adalet varmı burda?

    Boğuldum yok nefesim
    Kalmayıb hiç hevesim
    Susturulur hakk sesim
    Adalet varmı burda?

    Mamurlar duymaz seni
    Bir insan saymaz seni
    Rahat da koymaz seni
    Adalet varmı burda?

    Nasıl hayallar kurdum
    Koşub kendimi yordum
    Her gün haksızlık gördum
    Adalet varmı burda ?

    Çekib gedecem daha
    Umutmu var sabaha?
    Astar yüzünden paha
    Adalet varmı burda?

  • Esat ERBİL.”Unutulmuş Bir Türkmen Şairi”

    03

    Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi

    Mehmet Şerif ( MİHRİ )
    1903 – 1942

    Irak’ta Erbil şehri dünyanın en koca ve eski bir şehridir, bu nedenlede aynı Şehirde bir çok kocaman ve ünlü adamlar gözlerini orada açmışlardır .. Kalesi gibi yüksek dövlet adamları .. Bilime ve Eğitime hizmet gösterenler .. Siyaset ve Dinsel adamlar ve sonu gelmeyen Ses sanatçısı ve müzisyen gönlü nazik şair insanlar ve sayıya gelmeyen Edebiyat dallarında çalışan ve mekam içinde bişen ve kavranan ve eşleri bulunmayan, onları dinleyen insanların kafasını karıştıran adamlar bu yüksek kalede gözlerini dünyaya açmışlardır ve bütün dünyayı gezip bilim ve diyanet adamları bilim ve İrfan dağıtmışlardır başkalarına .. İşte budur İhsan DOĞRAMACILAR .. Şeyh Cercis ERBİLLİLER .. Garibiler .. Hac Esatlar .. Müezin ZADELER .. Alamdarlar … Küçük Molalar .. Ebü Bekirler .. Şahabalar .. Mişkolar .. Arslanlar .. Efendiler .. ve çok sayıya gelmeyen ünlü aileler örneğin Kasaplar, Doğramacılar, Altıparmaklar, Sakkalar, Sebzeçiler, Allah Verdiler ve bir çok sayıda unuttuklarım ünlü aileler bu kocaman Erbil Kalesinde gözlerini dünyaya açmışlar ve tüm dünyayı şaşırtarak insanlar ve eşleri bulunmayanlar gelip göçtüler oradan, bu kocaman Kalede yaşayıp hayatlarını sona erirken tekrar Erbil topraklarına verilmişlerdir .. işte Müezzin Zadeler (Alamdar ve Bayraktarlar) ailesinin bir ünlü şairini tanıtmak istiyoruz aziz ve sevgili Azerbaycan okuyucularımıza, oda Türkmenin ölmez şair ve makam şünasi sesi bülbül (Şerif Molla İbrahim El- Hanefi)’dir önceden kendine (Mehmet Şerif) soy adı vermiştir sonradan da (Mihri) lakabını kendine daha uygun görmüştür ve bu soy adıyla mahles olarak şirlerinde kullanmıştır.
    Benim amacım bu şair öz kanımdan ve soyumdan olduğunu ve öz amcam oğlu olarak biliyorum, ama başka milletler özellikle de bizimle yaşayan milletler kendilerine onu mensüp etmişler iyi ve yetenekli olduğundan dolayı kendilerine mal etmek istiyorlar, ama bence bu bir heyal olmuştur onların kirli pılanlarında ve gerçekleri hepsini ortaya koyup her kes bunu bilmeleri gerekir.
    Gençliğinden hiç hayır görmeyen (Mehmet Şerif) asıl adı (Şerif Molla İbrahim Molla Abdullfetah molla Mehmet molla Abdulla Süreyadır) ama tanılmış (Mehmet Şerif), sonradan soy adını özelliklede mahlesini (Mihri) kullanmıştır .. Bu değerli şair (1903) yılında Erbilin yüksek kalesinin Tekkiye küçesinde gözlerini dünyaya açmıştır, (Şerif Molla İbrahim) bir dini aile ortamında büyüdü ve eğitim aldı, Atalarından kalan Büyük Kale Camisinde bulunan Hücrelerde babası (Molla İbrahim) ile amcası (Molla Emin)’lere emanet bırakılan kitaplar içinde kendini görüp ve çok güzel ve dinsel ilkelerle kendini büyütmüştür. (Mihri) hale yedi yaşını doldurmadan dini ve mantik kitaplar arasında büyüdü ve değişik bir çok felsefeler öğrenmiştir. (1910) yılında ilk okula kayd oldu, ama (1914) yılında birinci dünya savaşı nedeniyle mecbüren okulu bırakmak zorunda kalır çünkü savaş nedeniyle okullar kapatılmıştır.
    Böylece (1915) yılında tekrar döner atalarının Hücrelerine ve orada ciddi eğetimine başlar. Bu Hücrelerde okunan kitaplar örnek alırsak bir çok konuda kitaplar bulunmaktaydı onlardan : Sarf, Nahu, Fikeh, Hanefi tariketinin ilkeleri, Mantik, Tecvit bilimleri ve bir çok bilim ve din kitaplar bulunmaktaydı, söz gelişi olarak bir gün (Tam 1961 yıllarında yaşım 10 yıl idi) Molla Emin Atam kütüphanedeki kitapları benim boyumla ölçtü dört boyum ölçüsünde çıktı o dönemlerde benim boy ölçüm 135 cm. İydi.
    (Mihri) babasının gözetiminde hücrede (sarf, nahu, hanefi mezhebini) iyice öğrenir ve başarı ile Kütüphanede bulunan temel kitapları tamamlar. Sonradan (1920) yıllarında (Mühri) bu kadar yetinmedi belki de (Şeyh Yunus Efendi)’nin hizmetinde bulunup ve ( konuşma ile fikih bilimlerini – Adap usul ve temelleri ve Münazere derslerini ) ondan öğrenir. O dönemlerde ( Şeyh Yunus Efendi ) baş katip olarak ( Erbil Adliyesinde ) görevli idi. ( 1925 ) yılında bilim ve marifet arıyan ( Mehmet Şerif ) Kerküke uğrayıp ( Molla Tahir – Hanaka Müderisi olarak ) ondan da Astronomi bilimi öğrenir.
    Sonradan tekrar Erbile dönüp tam ( 1928 ) yılında Şaklava ilçesine gider ( Molla Sadık ) yanında bir öğrenci olarak kalır dek ( Cemi El- cevami-i ) tamamlar.
    ( 1932 – 1933 ) yılları arasında ( Molla Abubekir Efendi ) gözetiminde Erbil kalesinin büyük camisinde bulunan Medreseden Mollalık izni alır, bu Medresede ayni Kale Hücresinde bulunmaktaydı, bu hocada Erbilin ünlü adamı ( Küçük Molla ) adında tanılmıştır ..
    Küçük Molla ona izin vererek direk ( Hac Salih Yegen ) Camisinde İmam Hatip olarak atandı .. Gündüzleri (Erbil Adliye) Daireside Memur olarak çalışır.
    (1937) yılında (Irak maarif Bakanlığının) isteği üzere köy ve kasabalarda bulunan camilerdeki boşlukları doldurmak için bir gurup izinli Mollaları Bağdada çağırılır bu izinli mollalar arasında da (Molla Şerif İbrahim) da bulunur .. Bu gurup icazeli Mollalar Bağdatta bir genel sınav sonucunda … Başarlı olanları Hoca adresini kazanırlar ve (Mihri) de başarlı olanlar arasında bulunur, böylece Hocalık diplomasını alıp (Süleymanye şehrinin Maarif Müdürlüğüne bağlı olan Karadağ İlçesinde) Öğretmen olarak atanır. Dört yıl orada hocalık yapar ve sürekli Süleymaniye’ye baş vurduğu için ünlü Kürt şairler ile samimi dostluk yapar onlardan : büyük Kürt şairi Piremert, Kanii ve Molla Mehmet Beyhut ve bir sürü mektup aralarında yazışıp ve birbirlerine yazdıkları mektuplarda şiir görüşleride bulunmaktaydır. (daha&helliip;)

  • Mais TƏMKİN.”Kimsə bizi görməyə”

    10646868_273655359498567_6620189188081019440_n

    Canın mənim canımda,
    Sevgin coşur qanımda.
    Rəvadırmı yanında,
    Öz yerimi boş qoyum?

    Az könlümü parala,
    Xoş günümü qarala.
    Nar sinəni arala,
    Arasına baş qoyum.

    Kimsə bizi görməyə,
    Sirrimizi örtməyə,
    Bir daş üstə hörməyə,
    Altda da bir daş qoyum.

  • Mais TƏMKİN.”Azərbaycan polisi”

    10646868_273655359498567_6620189188081019440_n

    Qeyrətli, vətənpərvər polis işçilərinə çoxdan yazdığım şeir..

    Qaranlıq gecələrdə
    İşıq saçar ay kimi.
    Millətimə, xalqıma
    Bəxş olunub pay kimi.
    Min həqiqət göyərdər,
    Hara dəysə nəfəsi…
    Azərbaycan polisi!

    Ulduzlar çiyni üstə,
    Ömrümüzə nur saçır.
    Sanki göydə günəşdir,
    İşığını gur saçır.
    Ədalətin haqq nuru,
    Qələbənin müjdəsi,-
    Azərbaycan polisi!

    Xeyrə bəraət verib,
    Şəri qamçılayıbdır.
    Əyrini əyri bilib,
    Düzü də düz sayıbdır.
    Ayırıbdır həmişə
    Çünki, yaxşıdan pisi-
    Azərbaycan polisi!

    Hər bir anı təhlükə,
    Hər anı əzab, çətin.
    Qara qüvvə- önündə
    Diz çöküb bu qüdrətin.
    Sanki dağlar başından
    Qovub dumanı, sisi,
    Azərbaycan polisi!

    Təhlükəyə atılır,
    Unudulur ev-eşik.
    Qar-yağışda, sazaqda
    Yollarda çəkir keşik.
    Əridir sal buzları,
    Hərarəti, nəfəsi,
    Azərbaycan polisi!

    Eşq olsun, bu millətin,
    İgid, ər övladına!
    Koroğlular nəslidir,
    Çün bələdik zatına!
    Bu yurdun, bu Vətənin,
    Yenilməyən dəlisi,
    Azərbaycan polisi!
    Azərbaycan polisi!!!
    1999-cu il

  • Hər mövzuda Allaha etibar edən insan ən güclü insandır…

    sx

    İnsanların ən çox ehtiyac duyğu şeylərdən biri də “etibar”dır. Etibar edəcəyi dostunun olması, etibarlı övladlarının olması, etibarlı, təhlükəsiz yerdə yaşaması və s. insanın qəlbinə çox rahatlıq verir. Biz özümüzə dost, həyat yoldaşı seçərkən də, xüsusən, bir insanda etibar axtarırıq: bizi heç tərk etməsin, yaxşı günümüzdə, pis günümüzdə yanımızda olsun, bizi dəstəkləsin, o insanın ağlına güvənək, bizə çətin zamanlarda yol göstərsin, bir sözlə, hər zaman arxalanacağımız insan olsun. Bu məqalədə sizin də, dünyada bütün insanların da güvənəcəyi ən etibarlı Dostdan – Allahdan bəhs etmək istəyirəm.
    Gəlin həyatımıza bir nəzər salaq: heç yoxdan Allah bizi ana bətnində yaradıb, dünyaya gətirib, böyüyüdüb. Bizi dünyaya gətirən də, yedirən də, içirən də, hər gün yuxuya aparıb, sonra yenidən canımızı bizə qaytaran da, hər gün bildiyimiz və bilmədiyimiz sonsuz nemətləri bəxş edən də Allahdır. İnsan bir neçə saniyə dərindən düşünəndə Allahın varlığının çox açıq olduğunu görüb anlayacaq. Məsələn, sizə bir iman həqiqətinini misal çəkmək istəyirəm. Yetişkin insan ürəyi gündə 9 min litr qanı uzunluğu 100 min km. olan qan damarlarına nasoslayır. Bəli, bu proses hər gün sizin də, dünyadakı bütün insanların da bədənində baş verir. Bu proseslər kimi milyonlarla mürəkkəb proseslər baş verir, ancaq bir çoxumuz bundan xəbərdar deyilik. Bəs düşünmüsünüzmü, bunları sizə edən kimdir? Bədənizdəki yüz trilyon hüceyrəyə nəzarət edən kimdir? Əlbəttə, sonsuz güc, qüvvət və lütf sahibi Allahdır. Allahın varlığını bilən insan özünü də bilir, dünyaya niyə gəldiyini, yaradılış məqsədini də dərk edir. Bu yaradılış məqsədi də Allahın rizasını qazanmaqdır.
    Bəs Allaha güvənmək nədir? Allaha güvənmək sonsuz ağıl sahibi olan Allahın hər şeyi xeyir və hikmətlə yaratdığına əmin olub Onun ağlına təslim olmaqdır, Allahı özünə dost, vəli, sevgili bilməkdir. Dostdan gələn hər şeyin ən gözəl və ən xeyirli olduğunu bilmək, Ondan əmin olmaqdır. Allah bir ayədə belə buyurur: “Axı sizi də, sizin düzəltdiklərinizi də Allah yaratmışdır” (Saffat surəsi, 96). Ayədə də buyrulduğu kimi, hər işi edən Allahdır. Bir insan hər işi edənənin Allah olduğu qənaətində olsa – o Allah ki ədalətlidir, yaratdığı hər şeydə xeyir vardır, insana dözə biləcəyindən artıq yük yükləməz – əsla sıxıntıya düşməz. Məhz Allaha güvənmək də budur. Məsələn, bəzən həyatınızda elə hadisə ola bilər ki, o sizin heç istəmədiyiniz haldır və bu halı yaşamaq sizi narahat edə bilər. Ancaq o hadisələrdəki hikmətləri görsəniz, Allaha güvənsəniz, görərsiniz ki, yaşadığınız hadisə mənfi kimi də görünsə də, sizin üçün nə qədər xeyirlərlə doludur. Bir ayədə buyurulduğu kimi:
    Ola bilsin ki, sevmədiyiniz bir şey sizin üçün xeyirli, sevdiyiniz bir şey isə sizin üçün zərərli olsun. Allah bilir, siz isə (bunu) bilmirsiniz. (Bəqərə surəsi, 2016)
    İmanın ən mühüm göstəricilərindən biri də Allaha güvənmək və Ona təslim olmaqdır. Hər şeyin Allahın idarəsi altında olduğunu bilən insan üçün “mənfi” görünən heç bir hal yoxdur. Bəzən nəfsinə ağır gələn hadisə ilə qarşılaşan mömin o hadisədə səbir edər, Allah da o hadisəni gözəl nəticələndirər. Odur ki, bizə düşən Allaha güvənmək, Ona təslim olmaq və Allahın yaratdığı hadisələrdəki xeyirləri düşünməkdir. Beləliklə, sonsuz güc sahibi Allaha güvənmək də güclü, sarsılmaz əxlaq nəsib edir.

    Xəyalə SƏFƏROVA

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.”Sevgi küləyi”

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    Uzun oldu bu gecə,
    Bu baharın,yazın oldu bu gecə…
    Qəlbimin həsrət
    Nöqtəsi kiçildi.
    Kədərin boyuna kəfən biçildi.
    Vüsal gülə-gülə yolumu kəsdi,
    Sevgi küləyi əsdi…
    Qəlbi həyəcanlı, sevən qadınların,
    Həsrətində, gah sığalın, gah tumarın…
    Bəlkə də, bu sözlərə gülürsən,
    Özünü bu söhbətdən kənar bilirsən…
    Bu sözləri anlayar,
    Hissləri ilə baş qatan,
    Axır murada çatan…
    Düşüb eşqin bəlasına,
    Uyub sevgi laylasına…
    … Qəlbimin həsrət
    Nöqtəsi kiçildi.
    Kədərin boyuna kəfən biçildi.
    Uzun oldu bu gecə,
    Bu baharın,yazın oldu bu gecə…

  • Mayisə ƏSƏDULLAQIZI.”Rəssam Səttar”

    mayisexanim

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İctimaiyyət və təhsil” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

    Qonşumuz olmuş, Xalq rəssamı, rəhmət-lik Səttar Bəhlulzadəyə ithaf edirəm…

    Yadımdadı, balaca bir qızcığazdım,
    qayğılardan uzaq idim,
    Həyatın sərt gərdişindən, dərd-qəmindən
    iraq idim,
    Oyanardım məhlədəki qoşa minarə məscidin
    hər səhər azan səsinə,
    Rəhmətlik İbad babamı da görərdim namaz
    üstədi,
    Üz tutub Haqq qibləsinə…
    Dan yeri də ağarardı yavaş-yavaş,
    O vaxt qorxardım gecədən,
    Artıq yox olubdu təlaş…
    Oyanardım günəş işiq saçan kimi,
    Sevinərdim, tumurcuqlar açan kimi.
    Çünki indi məktəbə yollanacaqdıq,
    Sevimli Əlifbamızı hərfbəhərf, səbrlə
    oxuyacaqdıq…
    Görəcəydik biz qonşu Səttar əmini,
    Rəssam da bizi görən tək atacaqdı
    dərd-qəmini…
    Deyərdi ki, balalarım, kim əgər “beş”
    qiymət alsa,
    onun rəsmini çəkəcəm,
    Dünyanın rəng butasından ona çələnglər
    hörəcəm!
    Yığışardıq vaxt olanda Səttar əminin başına,
    Hərdən təəccüb edərdik, uzun-uzun saçlarına,
    Heyrət ilə biz baxardıq, rəssamın o fırça tutan
    təkrarsız barmaqlarına!
    Hərdən isə nə danışar, nə dinərdi,
    Əlin çənəsinə qoyub, gözlərini qeybə dikib,
    saatlarla düşünərdi…
    Xəyalən dünyanı Səttar sehrli rəng butasında
    parlaq mayaktək görərdi!
    Sadə idi, heç sevməzdi şan-şöhrəti,
    Rənglər dünyasıydı varı-dövləti…

  • İltimas İSMAYIL.”Dedim…”

    ii

    Neden sevdin diye soran birine
    Bu soruya cevap var mıdır dedim…
    Planlar yaparak seven birine
    Sevda esintisi yar mıdır dedim…

    Belki ben mecnunum anlamıyorum
    Aklım havalarda sallamıyorum
    Bir başka yüreğe dalamıyorum
    Her sevda alem-i nar mıdır dedim…

    Canımı canana verdim apardı
    Kalbim ibadette ona tapardı
    Bir güldüm zalimce kolum kopardı
    Her aşık dillerde car mıdır dedim…

    Sormayın aşığa aklı nerdedir
    El içre rüsvadır, gökte yerdedir
    Yüce Allah bilir belki serdedir
    Tanrının verdiyi ar mıdır dedim…

    29.07.2016