Author: Delphi7

  • Əziz MUSA.Yeni şeirlər

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    QOYMA QOCALMAĞA

    Soruş aşiqinin hər gün halını,
    Qoru gözün kimi şanda balını,
    Kəs payız yolunu, kəs qış yolunu,
    Qoyma qocalmağa sən məni, gülüm.

    Şirin təbəssümlə, xoş nəvazişlə,
    Ömrümə nur çilə şirin gülüşlə,
    Odlu məhəbbətlə, odlu atəşlə,
    Qoyma qocalmağa sən məni, gülüm.

    Hər vaxt bəxtimizin taxtı, tacı ol.
    Dərdimin, qəmimin bir əlacı ol,
    Mənim tər çiçəyim, bar ağacım ol,
    Qoyma qocalmağa sən məni, gülüm,

    Adın ki, düşməyir heç vaxt dilimdən,
    Nəğmə oxuyuram hər gün gülümdən,
    Hər yerdə, hər zaman tut sən əlimdən,
    Qoyma qocalmağa sən məni, gülüm,

    Gecə yuxumda ol , gündüz yanımda,
    Ruhunla bəzənir vallah canım da,
    Mənə təsəli ver hər bir anımda,
    Qoyma qocalmağa sən məni, gülüm.

    Bezmərəm nə qədər eyləsən də naz,
    Hərdən könlümü al nə olar, bir az,
    Denən qarşıdadı hələ bahar, yaz,
    Qoyma qocalmağa sən məni, gülüm.

    HƏR ZAMAN

    Düzlük, etibar görərsən hər bir zaman düz əldən.
    Vəfa etibar gözləmə hər gördüyün gözəldən,
    Bu dünyada sevinc də var, göz yaşı da, kədər də,
    Belə olub, onu bil ki, fani dünya əzəldən.

    Təbiətin hər qarışı tamaşadı, tamaşa,
    Ayı, Günü nur çiləyir hər çiçəyə, hər daşa,
    Gözəlliyi bəxş eləyir gündə neçə göz, qaşa,
    Hər şeyi gözəl yaradır yeri, göyü düzəldən.

    Gecəsi aylı, ulduzludu, günəşlidi səhəri,
    Hər şeyin öz zamanı var, hər bir şeyin öz yeri,
    Hələ aça bilməmişik çox qıfılı, çox sirri,
    Yaranan torpağa dönür, gül göyərir xəzəldən,

    Hər sənəti biləndə də gərək kamil biləsən,
    El-obanın məclisinə alnı açıq gələsən,
    Əziz Musa ağır otur, çox da qalxma zilə sən,
    Şeir, sənət meydanında bir qala qur qəzəldən.

  • Hikmət MƏLİKZADƏ.Yeni şeirlər

    Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

    * * *

    Dahi şair İmadəddin Nəsimiyə həsr olunur

    Qeyb olub ruhum öləndən, dərbədərdir ta məkan…
    Ya mənim üçün günah bir tövbəlikdir, ya məkan.

    Mən «Ənəlhəqq» kəlməsilə eh, demirdim Allaham,
    Zahidin bu fitnəsindən «be» car oldu, «ra» məkan…

    Hər tinin başında bir dərviş durub insansayaq,
    Çox yorursan sən bu canı, çün uzaqdır ha, məkan.

    Düz min ildi kölgəmin əynində bir surət gəzir,
    Sən mənim dünya evimsən, ya məzarım, a məkan?

    …Hikməti, sən çox nahaq, ey gül, Nəsimi sanmadın,
    Çün o da bir laməkandı, laməkandı, laməkan.

    Adəm dərd taxtası imiş…

    O dünya sirdi, bilinməz,
    bu dünya, vallah, dəbərir.
    başımın altında torpaq,
    üstündə Allah dəbərir.

    Şeytan hər tində tor qurub,
    Ovçular bərədən çıxır…
    Hamının yolu bir deyil,
    Hamı bir dərədən çıxır…

    Ruh ilmə, mələk butasa,
    Adəm dərd taxtası imiş…
    …Hərdən adama həzz verir,
    Həyat, nərd taxtası imiş…

    Olumdan ölümə yol çox,
    Kəfən də ağ bir fatadı…
    Həvvaya oxşama, nazlım,
    Günahdan gen dur, xatadı…

  • Eldar Nəsibli SİBİREL.Seçmə şeirlər

    12962488_1518521525123844_528584684_o

    BAĞIŞLA

    Dedim: – Bu dünyada həmdəmim ol, gəl,
    Mənim öz sevincim, öz qəmim ol, gəl,
    Bir səsəm, həm zilim, həm bəmim ol, gəl,
    Bilmədim, xətrinə dəydim, bağışla.

    Küsmə ətəyindən gəl tök daşını,
    Səpməyib arxanca mən göz yaşımı.
    Heç vaxt əyilməyən məğrur başımı.
    Mən sənin önündə əydim, bağışla,
    Bilmədim, xətrinə dəydim, bağışla.

    Mən sənin möhtacın, mən sənin xəstən,
    İnsaf et, yerimi sal sinən üstdən.
    Eşqindən, sevgindən öylə sərməstəm,
    O gün də sərxoşdum, nəydim, bağışla,
    Bilmədim, xətrinə dəydim, bağışla.

    Elə ki, səsləndi dilində adım,
    Çıxdı öz yadımdan yaddaşım, yadım.
    Sevgindən bu yerə, göyə sığmadım.
    Dünyanı əynimə geydim, bağışla,
    Bilmədim, xətrinə dəydim, bağışla.

    Əhdini öz əhdim, ilqarım bilib,
    Səni öz sevgilim, öz yarım bilib.
    Özümü mən sənin Eldarın bilib,
    Bir qədər yanında öydüm, bağışla,
    Bilmədim, xətrinə dəydim, bağışla.

    30.09.1995

    BİLSƏM SEVİRSƏN MƏNİ

    Boylanaram gözlərindən yaz kimi,
    Bilsəm sevirsən məni.
    Qədəminə yol tək sərrəm fikrimi,
    Bilsəm sevirsən məni.

    Günəş olub göylərində yanaram,
    Gülüş olub dodağına qonaram,
    Öz ömrümə səni zirvə sanaram.
    Bilsəm sevirsən məni.

    Səhrana su, yağışına çətirəm,
    Çiynimə dağ yükləsələr, götürrəm,
    Xoşbəxtliyi ayağına gətirrəm,
    Bilsəm sevirsən məni.

    Yazılmısan yaddaşıma, yadıma.
    Qanadlannam göyün yeddi qatına.
    Ulduzlardan çələng hörrəm adına,
    Bilsəm sevirsən məni.

    Səni görcək uçunaram, əsərəm,
    Sənsiz keçən günlərimdən bezərəm,
    Səhərləri kirpiyinə düzərəm,
    Bilsəm sevirsən məni.

    1982

  • Namiq HACIHEYDƏRLİ.Yeni şeirlər

    Ölümə gedirəm

    Nələr çəkdiyimi bir Tanrı bilir,
    Durmuş başımızın oyaq üstündə.
    Köksümdə bir qəlb var, qəlbimdə min dərd,
    Dayanıb bircə cüt dayaq üstündə.

    Mənliyi, qüruru qoru həyatda,
    Əfəli, acizi sevmir həyat da.
    Yad qızıl axtarır yurdumun altda,
    Biz də günümüzü sayaq üstündə.

    Ay Namiq, bu dünya gəlməz amana,
    Meydan vermə, meydan oxu yamana,
    Sürünə-sürünə gəldim cahana,
    Ölümə gedirəm ayaq üstündə.

    Tikəmizin duzu yox

    Tikəmizin duzu yox,
    Şitlikdən yorulmuruq.
    Çalxalandıq yüz kərə,
    Arınıb-durulmuruq.

    Ömür yolumuz ağ qar,
    Həyatımız lal axar.
    Döyməli başımız var,
    Başımıza vurmuruq.

    Namiq, söz demək artıq,
    Söz kara gəlmir artıq.
    Yatsaydıq, oyanardıq,
    Ölmüşük ki, durmuruq.

    Gedirəm

    Cənnətlə cəhənnəm fərqi bilmədən,
    Tanrı sevgisində uyub gedirəm.
    Dağ boyda yığılan günahlarımı,
    Dəryaca qəmimlə yuyub gedirəm.

    Acından ölənə çörək deyiləm,
    Cahanda heç kəsə dirək deyiləm.
    Daha bir kimsəyə gərək deyiləm.
    Bu acı dəhşəti duyub gedirəm.

    Cahana sığmayan bir susmaz ünəm,
    Elə yanmadım ki, mən bir də sönəm,
    Azadlıq eşqilə alışır sinəm,
    Dünyanı bir məhbəs sayıb gedirəm.

    Dərd-kədər alsa da dörd bir yanımı,
    Təslim eyləmədim şərə canımı,
    Vermədim yellərə bircə anımı,
    İzimi, sözümü qoyub gedirəm.

    Tanrıya düz oldum, sevgimə sadiq,
    Yaşadım ömrümü, yaşıma layiq,
    Deməyin dünyadan tez getdi Namiq,
    Dünyadan, insandan doyub gedirəm.

    Sizi

    Verin dərdi dərd üstündən,
    Gülüb yandıracam sizi.
    Qanlı yaşı gözlərimdən,
    Silib yandıracam sizi.

    Həm savab, həm suçum ilə,
    Gedirəm qəm köçüm ilə,
    Dərdimi öz içim ilə,
    Bölüb yandıracam sizi.

    Şər işləri nə danmadız,
    Nə pislikdən usanmadız.
    Yaşadım, mənə yanmadız,
    Ölüb yandıracam sizi.

  • Kənan AYDINOĞLU.Seçmə şeirlər

    1902788_614529541965133_896121757_n

    Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
    Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

    ŞAİR OLMAĞIMA BİR ÖMÜR QALIB

    Bilmirəm,nə üçün doğulmuşam mən,
    Əldə kündə olub yoğrulmuşam mən.
    Çox çətin günlərdən yorulmuşam mən,
    Şair olmağıma bir ömür qalıb.

    Kədəri sevinclə görəndə birgə,
    Bəxtimin üstünə düşəndə kölgə,
    Gülüb şadlananda böyük bir ölkə,
    Şair olmağıma bir ömür qalıb

    Dünyanın sirrini aça bilmədim,
    Dərdlərin əlindən qaça bilmədim.
    Nə qol-qanad açıb uça bilmədim,
    Şair olmağıma bir ömür qalıb.

    VURĞUN

    Xalq şairi Səməd Vurğuna

    Başın ağrısa da, durmadı əlin,
    Yazdığın hər sözün qalandı, Vurğun.
    Vətənə sən dedin həmişə ana,
    Vətənin şairi balandı, Vurğun.

    Xalqına həmişə hörmət bəslədin,
    Hamını sənətə, şerə səslədin.
    Bu elə-obaya sən nur çilədin,
    Sənsiz hər bir vətən yalandı, Vurğun.

    Dirçəltdin şeiri torpağın kimi,
    Qoruyub saxladın ocağın kimi.
    Qədrini bilimisən bayrağın kimi,
    Adına tonqallar qalandı, Vurğun.

  • Milli musiqi günü münasibətilə Sumqayıtın uşaq musiqi və incəsənət məktəblərində bir sıra tədbirlər keçirilib

    https://a.radikal.ru/a09/1909/20/b10af7fe3d88.png

    Sumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin dəstəyi ilə Milli musiqi günü münasibətilə uşaq musiqi və incəsənət məktəblərində bir sıra tədbirlər keçirilib.

    Sumqayıt şəhər Q.Qarayev adına uşaq musiqi məktəbində keçirilən tədbirdə milli musiqimizin banisi Üzeyir Hacıbəyovun yaradıcılığı haqqında geniş məlumat verilib. Sonra məktəbin şagird və müəllim kollektivinin ifasında dahi bəstəkarın əsərləri dinlənilib. Konsertdə həmçinin, görkəmli bəstəkar Soltan Hacıbəyovun əsərləri də ifa edilib.

    Sumqayıt şəhər Bülbül adına uşaq incəsənət məktəbində keçirilən tədbirdə məktəbin tar, qarmon, klarnet, skripka şöbələrinin şagirdlərinin ifasında dahi bəstəkarın əsərləri dinlənilib. Tədbirdə həmçinin, “Ümüd” rəqs kollektivin ifasında milli rəqs nömrələri təqdim edilib.

    Sumqayıt şəhər F.Əmirov adına uşaq musiqi məktəbində də bayram tədbiri keçirilib. Belə ki, məktəbin “Xalq Çalğı Alətləri” orkestrinin ifasında dahi bəstəkarın “Koroğlu” operasından uvertura, “Arşın mal alan” operettasından müqəddimə, “Sənsiz” romansı, “Qaragöz” mahnısı və s. əsərləri ifa olunub.

    Sumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin Mətbuat xidməti

    Mənbə: http://turkustan.info

  • Eldar Nəsibli SİBİREL.Seçmə şeirlər

    12962488_1518521525123844_528584684_o

    Nəyinə gərəkdir bu qəm, bu qəhər,

    Nəyinə gərəkdir bu qəm, bu qəhər,
    Ömrünə sevinctək gələ bilmədim.
    Gülüm, məni unut, unut birtəhər,
    Nəmli gözlərini silə bilmədim.

    Alışma od olmuş əzablarıma,
    Çıxar adımı da yadından belə.
    Mərhəmət hissini çəkib tarıma,
    Yox, yanma halıma, yanma bir gilə.

    Sinəmdə yüyürər, çapar ürəyim,
    Dağınıq fikrimtək yolu bilinməz.
    Buluda qoşulub uçar ürəyim,
    Yağdırar o yağış, dolu bilinməz.

    Külək ol, dağılsın külüm göylərə,
    Silinsin izim də, tozum da yerdən.
    Başını qaldırıb, gülüm, göylərə
    Baxma ki gözünə görünnəm birdən.

    Gözünə görünnəm, xəyalın çaşar,
    Səni ovutmağa gələ bilmərəm.
    Yerimə xatirəm dinər, danışar,
    Gəlib yaddaşından silə bilmərəm.

    1980

    HEÇ KƏS BU DÜNYANI
    TUTUB QALMAYIR

    Heç kəs bu dünyanı tutub qalmayıb,
    Hamının ömrünə gələndi ölüm.
    Zorla yaddaşlara yazılanları,
    Gəlib yaddaşlardan siləndi ölüm.

    Birinə evinin içi – Vətəndi,
    Birinə bu amal dərddi, sitəmdi.
    Dərdlinin – gözündə ağlayan qəmdi,
    Dərdsizin – gözündə güləndi ölüm.

    Yiyəsi tarixdir qızıl anların,
    Tarixi torpaqdır axan qanların,
    Xalqın ürəyində yaşayanların,
    Heykəli önündə öləndi ölüm.

    1977

  • İradə AYTEL.“Darıxmaqdan ölər adam!”

    Bilirsənmi, darıxmağın yöntəmini,
    İçin boyda çöl olarsan.
    Qaldırırsan saatları başın üstə
    Bir gecəni nuş etməyə yad gəzərsən,
    Çölündəki özgələrdə od gəzərsən,
    Çölündəki özgələrdən əl umarsan.

    Bilirsənmi,
    Darıxanda
    Bir baxışda min ah olar,
    Bir ümiddə neçə-neçə günah olar.
    Bilirsənmi, darıxanda cığır düşər
    yanağından bir işığa,
    o işıqda güzgülənər xəyal-xəyal sevişmələr,
    puçurlanar saçlarında bir gecənin min günahı,
    puçurlanar buxağında bir öpüşün
    bir ah boyda min tamahı.
    “Ah” səsinə bədən-bədən uçunarsan,
    bir ah boyda
    savab edən günahkarsan!

    Bilirsənmi,
    Darıxınca bir gecədən bir səhərə kölgə düşər,
    O kölgədən pəncərənə
    Neçə-neçə dalan düşər,
    şəhər düşər,
    ölkə düşər…
    Adam-adam, əlsiz-əlsiz
    qol açılar, əl uzanar,
    uzun-uzun yol yeriyən
    baxışların yerə düşər,
    bir ürəkdən,
    bir bədəndən,
    bir torpağa
    yol salınar.

    Bilirsənmi,
    darıxınca için-için sökülər,
    Göz yaşında gülər adam
    Bilirsənmi,
    Qara gecə bəyaz olar
    O bəyaza bükülər,
    Bir gecədə ölər adam!

    Bilirsənmi,
    darıxmaqdan ölər adam!
    Bilirsənmi,
    darıxmaqdan ölər adam!

    Mənbə: http://kultur.az

  • Azərbaycanın el şairəsi Güllər MƏMMƏDQIZI

    GüllərMƏMMƏDQIZI
    (Sadıqova)

    1928-ci ildə doğulduğu Kəlbəcərin Otaqlı kəndini itirdikdən sonra bədii yaradıcılığı ədəbi ictimaiyyətə daha çox məlum olan Güllər Məmmədqızının ürəyini kəlbəcərsizlik paralamışdı. Həkimlərinə, ona müvəqqəti sağlamlıq verənlərə şirin-şirin kəlmələr deyər, özünü onlara sevdirərdi. Dərdini punhan çəkməyi sevərdi. Çox gec bilmişdilər onun yaradıcılığı barədə. Əslində, qələmə aldığı nəğmə deyil, haray idi, fəryad idi. Nəvəsi Sənana gizlicə demişdi: «Bu yazıları məndən sonra bildirərsən atana». Amma onun «sirri» pünhan qalmayıb. Bu yazılarından hiss olunurdu ki, o, şeirin müxtəlif formalarına yaxından bələddir. Axı, o, uzun müddət, gənclik illərində rayonda kitabxanaçı vəzifəsində işləmişdi. Ona görə də klassik Azərbaycan ədəbiyyatına dərindən bələd idi. Kəlbəcərdən didərgin düşdükdn sonra Gəncənin Hacıkənd qəsəbəsində məskunlaşmışdı. Onu yazmağa vadar edən amillər təkcə həyatının amansız dönəmlərinin çox olması deyildi. O, gənclik illərindən şeirə-sənətə vurğunluğunu ailə sadətinə qurban vermişdir. Amma, bu, ötəri bir gənclik həvəsi və hissi olmadığından, yetmiş beş illik bir ömür yolunda ona dostluq və sirdaşlıq etmişdir.
    Güllər Məmmədqızı Kəlbəcərdə şeir yazan ilk qadın deyildi. Hələ ötən əsrin ortalarında Kəlbəcərin Ayrım bölgəsində, Lev kəndində anadan olmuş nakam taleli Aşıq Bəstidən bu yana neçə-neçə ağzıyaşmaqlı nənələr öz dövrünün mənzərəsini poetik dildə, xalq yaradıcılığı və klassik aşıq şeiri üslubunda yazıb-yaradıblar. Lakin o yerlərdə tərbiyə, əxlaq dərsləri imkan verməyib ki, hamısı da üzə çıxsın.
    Güllər Məmmmədqızının yaradıcılıq nümunələrinin əksəriyyəti Kəlbəcərdə qalıb. Toplanıb nəşr edilən şeirləri şairə xanımın son illər qələmə aldığı və şifahi söylədiklərindəndir.
    2001-ci ildə «Qəriblər ağısın oxuyan durna» adlı ilk şeirlər kitabı «Təfəkkür» nəşriyyatında nəşr edilib.
    Kəlbəcərli yüz şairin şeir nümunələrindən ibarət «Kəlbəcər dünyası: yüz şairin bir kitabı» antologiyasında onun da yaradıcılıq nümunələri verilmişdir. 2005-ci il may aının 03-də ürək çatışmazlığından vəfat etmiş Güllər Məmmədqızının ikinci kitabı («Orda açıb, burda solan bir güləm») 2006-cı ildə «Adiloğlu» nəşriyyatı tərəfindən çapdan buraxılmışdır.

    OĞUL

    Ömrün çoxu-azı olmaz,
    İnsan kimi yaşa, oğul.
    Hər doğulan yurdda qalmaz,
    Dön yurdunda daşa, oğul.

    Dolansan sən yurdda, eldə,
    Nəğməyə dönərsən dildə.
    Kişi kimi beş-on ildə
    Ucalarsan başa, oğul.

    Bir cüt gözüm, həm qolumsuz,
    Həm sağımsız, həm solumsuz.
    Qardaşım, həm cüt oğlumsuz,
    Daim olun qoşa, oğul.

    MƏNİM

    Gözlərimin qalmayıbdı qarası,
    Kəlbəcər əlimdən gedəndən mənim.
    Sızıldayır, qan ağlayır yarası,
    Kəlbəcər əlimdən gedəndən mənim.

    Duman-çiskin dağlarımı bürüyür,
    Dərd üstümə dəstə-dəstə yeriyir.
    Günü-gündən can-cəsədim əriyir,
    Kəlbəcər əlimdən gedəndən mənim.

    Güllərəm mən, dərd bəsləyir, əkirəm,
    Belə yükü görün necə çəkirəm?!
    Yaş nədir k, gözümədən qan tökürəm,
    Kəlbəcər əlimdən gedəndən mənim.

    MƏNİ DƏ YAZ

    Köçürüb gözünə Vətən yanğısın,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.
    Dinlə bayatısın, bir də ağısın,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    Yandırdılar imanımı, dinimi,
    Qaldırdılar asimana ünümü.
    Özün gördün Murovdakı zülmümü,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    Kəlbəcərin tarixini soraqla,
    Taleyini səhifələ, varaqla,-
    Öyrənmisən, ya şam ilə, çıraqla,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    Kim deyir ki, yurdu qoyub qaçmışam,
    Murovdağı sürünərək aşmışam.
    Tərtər olub, qışda da mən coşmuşam,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    Gəlini olmuşam ulu ocağın,
    Xeyir-bərəkətli, dolu bucağın.
    Yamanca bağlanan yolu qucağın,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    Yeddi ildir, qan tökürəm gözümdən,
    Tabım gedib, taqət düşüb dizimdən.
    Kəlbəcərin dərdi keçir üzümdən,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    Güllərin dərdini qoşa yaz orda,
    Kəlbəcərdən öncə, başa yaz orda.
    Qayıtsan, adımı daşa yaz orda,
    Yaz, ay oğul, o kitaba məni də yaz.

    DURNA

    Dərdimi nəğmənlə çatdır dağlara,
    Qəriblər ağısın oxuyan durna.
    Çatarmı harayım ötən çağlara,
    Həsrətdən bir yuva oxuyan durna,
    Qəriblər ağısın oxuyan durna?!

    Söylə, qəriblərdən küsmüsənmi sən?!
    Onunçün aranı kəsmisənmi sən?!
    Kəlbəcərin üstündə əsmisənmi sən,
    Bu hicran nəğməsin oxu, yan, durna,
    Qəriblər ağısın oxuyan durna.

    Çəmənim, çiçəyim, gülüm-gülzarım,
    Güllərəm, çətin ki, düşə güzarım.
    Yetir Kəlbəcərə bu ahu-zarım,
    Daha düşüb o da məndən yan, durna,
    Qəriblər ağısın oxuyan durna.

    GÖR NEÇƏ İLDİ?!

    Oğlum Məhəmməd Nərimanoğluya

    Elə tamarzıyam dağ havasına,
    Uduram zəhəri gör neçə ildi?!
    Hamı çəkiləndə öz yuvasına,
    Açmıram səhəri gör neçə ildi?!

    Kəlbəcərsiz dözümə bax, yaşa bax,
    Min bir dərdə tab eləyən başa bax.
    Ömrə gələn çox vədəsiz qışa bax,
    Dolandıq sərsəri gör neçə ildi?!

    Yetimxana, yardım payı, təsaddıq,
    Tanımazdıq, tanıtdılar, biz «daddıq».
    Qəriblikdə ömrü yaman uzatdıq,
    Görmürük Tərtəri gör neçə ildi?!

    Oğul-uşaq bir-birindən aralı,
    Hamısı da sinəsindən yaralı.
    Gül rəngimiz xəzan kimi saralı,
    İtirdik təpəri gör neçə ildi?!

    Güllər kimi xəstəhallar az deyil,
    Kəlbəcərsiz ömrə gələn yaz deyil.
    Sızıldayan kaman deyil, saz deyil,
    Köklənmir telləri gör neçə ildi?!

    Hacıkənd, 2003.

  • Görkəmli Azərbaycan şairi İbrahim SƏFƏRLİ.

    İbrahim SƏFƏRLİ (Sadıqlı İbrahim Nəriman oğlu) 1961-ci ildə Kəlbəcər rayonunun Otaqlı kəndində anadan olub. Kəlbəcər şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirdikdən sonra Rusiyanın Penza şəhərində Penza İnşaat Mühəndisləri İnstitutunun mülkü tikinti fakültəsini bitirib.
    Uzun müddət Kəlbəcər rayon Aşıq Şəmşir adına mədəniyyət evində ədəbi işçi, bədii qqiraətçi vəzifəsində çalışıb. Bədii qiraət ustası kimi tanınan İbrahim Səfərli o zamanlardan dövri mətbuatda şeir və yazıları ilə çıxış edib. «Yenilik Press» və «Yeni bəşər» qəzetlərinin Gəncəbasar üzrə bölgə müxbiri vəzifələrində çalışıb. Hazırda Kəlbəcər rayon Dövlət Arxivinin müdiri, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
    Şeirləri 2005-ci ildə çapdan buraxılmış «Kəlbəcər dünyası: yüz şairin bir kitabı» antologiyasında dərc edilib. 1998-ci ildə «Gənclik» nəşriyyatında çapdan buraxılmış «Qanlı köynəklər» adlı şəhidlər kitabının və 2009-cu ildə «Adiloğlu» nəşriyyatının buraxdığı «Məhəmməd Nərimanoğlu: Ömrüm kitab ömrü» toplusunun tərtibçi həmmüəllifidir.
    Evlidir, üç uşağı (Samirə, Güllər və Ələkbər), bir nəvəsi var.

    KƏLBƏCƏR

    Ayrılığın bir dərd olub sinəmə,
    Bu niskili necə yazım, Kəlbəcər?!
    Düşüb boranına, çovğununa mən,
    Murovda, Keytidə azım, Kəlbəcər.

    Bağlanıb yolların, ellər aralı,
    Həsrətdən çəməndə güllər saralı.
    Oxumur bülbüllər, dillər yaralı,
    Girovdu sədəfli sazım – Kəlbəcər.

    Əlim ətəyindən üzülü qalıb,
    Sinəmdə dağ-düyün düzülü qalıb.
    Qönçəsi açılmır, büzülü qalıb,
    Şirin ləhcəm, xoş avazım – Kəlbəcər.

    Nazını çəkmədik çiçəyin, gülün,
    Bir ağır mahalın, bir ağır elin.
    Düşdük girdabına biz daşqın selin,
    Gəlməyəydi bax o yazın, Kəlbəcər.

    GÖRƏSƏN

    Yazdığım misralar qəm-kədər yükü,
    Sonu puç sevdanın boş, hədər yükü.
    Budur tale yükü – bu qədər yükü…
    Ümidli bir şeirim varmı görəsən?

    Sualı verən kim, cavab verən kim,
    Mənim dərdlərimi axı, görən kim?
    Bir ümid əkdim ki, ümid dərəm ki,
    Ümidli bir şeirim varmı görəsən?

    Baxma dən düşməyib hələ başıma,\
    Cavan sayma məni, baxıb yaşıma.
    Demə ki, daşürək çıxıb qarşıma,
    Ümidli bir şeirim varmı görəsən?

    İbrahim Səfərlinin sual-cavabı,
    Almasın ürəkdən dözümü, tabı.
    Yazıram, dadılsın sevincin dadı,
    Ümidili bir şeirim varmı görəsən?

    DEYİM

    Qardaşım Məhəmməd Nərimanoğluya

    Əziz qardaş, qönçə gülüm,
    Qismət oldu xara, deyim?!
    Yad olubdu qohum-qardaş,
    Yox dərdimə çara, deyim?!

    Xoş günü yox qürbət elin,
    Doğma yurdun qədrin bilin.
    Səsi yox Sarı bülbülün,
    Bəlkə dərdin sara deyim?!

    Ömrün yetkin çağlarında,
    Soldu bağça, balarım da,
    Bir ehtiyac dağlarında
    Yaman düşdüm dara deyim.

    İbrahimi əzəl gündən
    Fələk salıbdı nəzərdən?!
    Bəlkə Allah qəzbindən
    Olub bəxtim qara, deyim?!

    Penza, 1990

    YAMAN YAŞADIM

    Qaçqınam, köçkünəm, bilmirəm kiməm,
    Bilirəm yamandan yaman yaşadım.
    Nə vardı çiynimə şələ yükləyim,
    Qəlbimdə dərd-qəmi haman daşıdım.

    Elim vardı – urvatlıydı əzəldən,
    Yaylaqlarda yatağımız xəzəldən.
    Perik düşdü cavanları gözəldən,
    Baba olub indi mənim yaşıdım.

    Nə çəmən var, nə çiçəyi, nə gülü,
    Ömür keçir hey yuxulu, mürgülü.
    Bir daşım da qalmayıbdı hörgülü,
    Öz əlimlə taxt-tacımı aşıdım.

    Çiçəklərdən ətrini alırmı arı,
    Getməmiş Qarnağın xarramış qarı?!
    Ömrümüz olubdu günbəgün yarı,
    Qalmayıbdı nə sevincim, nə şadım.

    İbrahimi yesir saydı gədələr,
    Dözəmmədi, dözəmməzdi dədələr.
    Saralarmı nadan vuran zədələr?!
    Pak ruhumu bədənimdən boşadım.

    AĞLAMA

    Yaman günün ömrü azdır, ay ana,
    Belə qalmaz, ötüb-keçər, ağlama.
    Kəlbəcər elinə zülm eyləyən
    Əcəl şərbətini içər, ağlama.

    Altun sarayların şamın söndürən,
    Neçə zülmkarı dilə gətirən,
    Fironu taxtından vaxtsız endirən
    Yaxşını yamandan seçər, ağlama.

    Bir elin varına göz dikənləri,
    Nahaqdan torpağa qan tökənləri,
    Saxta var-dövlətlə ev tikənləri
    Zaman dəryazıyla biçər, ağlama.

    İbrahim, Fələyin budur gərdişi,
    Düşməsin heç kimin tərsinə işi.
    «Günü günortadan qaytaran kişi»,
    Bir qapı bizə də açar, ağlama.

    Hacıkənd, 1994

    GECƏLƏR

    Tənhalığın şəkilini mən necə,
    Qalmasaydım, çəkərdimmi gecələr?!
    Ömürdən tək bircə xatirə qalar,
    Qovuşsa həsrətlə vüsal gecələr.

    Lal duyğular dil də açar, dillənər,
    Dərdlər cövlan edər, zilə zillənər.
    Kədər hücum çəkər elə, sellənər,
    Həsrət donlu, baxışı lal gecələr.

    Ay qaranlıq, çay da axır aramla,
    Çarpışıram, vuruşuram yaramla.
    İbrahiməm, Xan Çoban tək Saramla,
    Üzür bizi belə bihal gecələr…

    ALA GÖZLƏRİN

    Bir xəyal çeşməsi durulub orda,
    Könlümdən süzülə ala gözlərin.
    Necə qıyım, sınıq könlüm dözərmi,
    Ömürlük yollarda qala gözlərin?!

    Yarın həsrəti də yara yaradı,
    Düşməz dildən yar sevdası, yar adı.
    Bu məhəbbət, yarım, bil ki, yaradı,
    Uzanmasın çox da yola gözlərin.

    Həyatımı verdim sən gözələ, sən,
    Sağalar yaralar, sən gözələsən.
    Vüsal leysanını sən döz, ələ, sən,
    İbrahimi salar belə hala gözlərin.

    AYRILIQ

    Vətənə eşq dedim, ürəyə möhnət,
    Kəsildi ömrümə yağı ayrılıq.
    Nə gözdə nur qaldı, nə dizdə taqət,
    Çəkibdi sinəmə dağı ayrılıq.

    Çəmənə şeh düşmür, dağlara qırov,
    Hürküb bərəsindən, görünmür bir ov.
    Kəkliklər qayada, daşlarda girov,
    Meyvədən salıbdı bağı ayrılıq.

    Millət qara gündə, yas içindədi,
    Zamana uğursuz tas içindədi.
    Bənövşə gizlənib, kol-kos içindədi,
    Qorxur ki, tapdaya yağı, ayrılıq.

    Lalə, nərgiz, lilpar, maralçiçəyi,
    Olublar həmişə dağlar göyçəyi.
    Saralıb çəməndə gülün ləçəyi,
    Unudulub ötən çağı, ayrılıq.

    Ətək-ətək qırxbuğumu, yarpızı,
    Toplayardı Kəlbəcərin hər qızı.
    İbrahimə loğman olub qar-buzu,
    Tapdanmamış bir də tağı, ayrılıq.

    Hacıkənd, 1994

    ANA

    Ömür boyu qəmli gördüm üzünü,
    Bircə yolsa üzün gülmədi, ana.
    Qəm-qüssəli, məşəqqətli günlərin
    Fələk taleyindən silmədi, ana.\

    Sənsiz açılmayır gecəm sabaha,
    Qalmadı ümidim, pənahım daha.
    Çox yalvardım, çox yaxardım Allaha,
    Dərdini mənimlə bölmədi, ana!

    Pərinin dərdini çəkirdin elə,
    Öz halın düşmədi bəs niyə dilə?!
    Açıldı gül üzün, sevindin hələ,
    Dağlara hay-haray gəlmədi, ana!

    Minayəni düşünürdün, anırdın,
    Sən Zöhrənin taleyinə yanırdın.
    Mahirəni hey kimsəsiz sanırdın,
    Sənin yoxluğunu bilmədi, ana!

    Yurdsuzluq qəlbində yuva bağladı,
    Dağ çəkib sinəmə dağın dağladı.
    İbrahim sənin tək – dilsiz ağladı,
    Ölmədi, ölmədi, ölmədi, ana!

    Hacıkənd 3 may 2005-ci il.

    AĞLADI

    Dərddən qala qurdu anam, bir qala,-
    Kimsəyə açmadı, pünhan ağladı.
    İtkin qardaş, xəstə ata dərdinə
    Cahanda tapmadı dərman, ağladı.

    Cismini didirdi keçmişin dərdi,
    Həsrət becərəndən dərd əkdi, dərdi.
    Daldada sızladı, üzdə kiridi,
    Etdi könülləri viran, ağladı.

    Bir yandan yandırdı yurdun həsrəti,
    Getmədi üzündən abır, isməti.
    Bu imiş yəqin ki, köçkün qisməti,
    Qürbət məzar oldu, üryan ağladı.

    Yaş tökürdü, el eşitsə sözünü,
    Görən dedi: «keçirmisən yüzünü?»
    Qəm-qüssəli, nəmli görən gözünü\
    İtirib dözümün hər an ağladı.

    İbrahimin çox çəkmişdi arzusun,
    İstəmişdi Tanrısından ruzusun.
    Qismət imiş qərib məzar qazılsın,
    Kənddə qalan bağlı Quran ağladı,
    Can, ay ana, tufan, boran ağladı..

    03 may 2005-ci il.

    AĞILAR-BAYATILAR

    Bir qara yel əsdi, hey,
    Ümidimi kəsdi, hey!
    Samirəsiz gəlmişəm,
    Anam məndən küsdü, heyy!

    Eləmi hər ayı,
    Sızıldaram hər ayı.
    Sənə yetmir, ay ana
    Gülbənizin harayı…

    Anamı anan ağlar,
    Həm Sənan, Kənan ağlar.
    Ələkbəri, Gülüsü,-
    Canından yanan ağlar.

    Qətibən qalıbdı yetim,
    Olmaz belə ölüm-itim.
    Sən gedəli, ay ana,
    Küskünləşib sənətim.

    Qara bulud gəldi hey,
    Səmaları dəldi, hey!
    Qan ağlayan, yaş tökən,
    Tək gəzdiyin çöldü, heyy!

    Yardıma əl açmadın,
    Qızılgül tək saçmadın.
    Sinən dolu getmisən,
    Neçə ağı qoşmadın.

    Eləmi qara yaz,
    Al qələmi, qara yaz.
    Çoxuna güllü bahar,
    Bizə gəldi qara yaz.

    Ana – Vətən qoşadı,
    Ömürlük baş-başadı.
    Hər ikisin itirdik,
    Ümidlər göz yaşadı.

  • Görkəmli Azərbaycan şairi Məhəmməd NƏRİMANOĞLU

    1957-ci il fevral ayının 18-də Azərbaycan Respublikasının Kəlbəcər rayonunun Otaqlı kəndində anadan olub. 1974-cü ildə Kəlbəcər şəhər 2 saylı orta məktəbini, 1982-ci ildə Gəncə Politexnik Texnikumunu, 1990-cı ildə M.A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetini, 1993-cü ildə Jurnalist Peşəkarlığı İnstitutunu bitirmiş, ixtisaca rejissor-jurnalistdir.
    Hal-hazırda Azərbaycan MEA-nın Ədəbiyyat İnstitutunun dissertantıdır. 1987-ci ildən 1993-cü ilədək Kəlbəcərdə çıxan «Yenilik» qəzetində ədəbi işçi, müxbir, şöbə müdiri, məsul katib, 1993-95-ci illərdə «Respublika», 1995-2000-ci illərdə «Yeni Azərbaycan» qəzetlərində məsul katib, 2000-2003-cü illərdə «Gələcək», «7-ci qitə», «Yeni bəşər» və «Ozan» qəzetlərində redaktor və baş redaktor vəzifələrində çalışmış, 2003-cü ildən 2010-cu ilin aprel ayınadək Dövlətqaçqınkomun orqanı olan «Vətən səsi» qəzetinin şöbə müdiri vəzifələrində, həmin vaxtdan Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin orqanı olan, rəsmi dövlət qəzeti – «Azərbaycan»da çalışır.
    Ədəbi yaradıcılığa orta məktəb illərindən başlayıb, dövri mətbuatda məqalələrlə müntəzəm çıxış edib.
    1994-cü ildə ilk kitabı («Dağların sinə dağı», «Azərbaycan» nəşriyyatı), 1995-ci ildə «Yurd göynərtisi» («Azərbaycan» nəşriyyatı), 1996-cı ildə «Ümid işığı» («Səda» nəşriyyatı), 1998-ci ildə «Dədə ocağı», «Qanlı köynəklər», «Qiyamətə qalan qisas» («Gənclik» nəşriyyatı) 2001-ci ildə «Kəlbəcər- Azərbaycanın qala qapısı», «Şərəfli ömürlərin işıqlı yolları» («Təfəkkür» nəşriyyatı), 2005-ci ildə «Kəlbəcər dünyası: yüz şairin bir kitabı», 2006-cı ildə «Kəlbəcər: sazın-sözün harayı», 2008-ci ildə «Heydər Əliyev: Astara – Azərbaycanın cənub mirvarisi», 2009-cu ildə «Türklərə qarşı törədilmiş erməni terrorunun qısa xronikası», 2010-cu ildə «Kəlbəcər dünyası: folklor nümunələri», beş dildə (Azərbaycan, rus, ingilis, fransız və ərəb dillərində) «Ağdaban faciələri» və «Kəlbəcər – təbii sərvətlər və möcüzələr diyarı», «Kəbədə möcüzə» (Bakı, «Adiloğlu», 2010) kitabları kütləvi tirajla nəşr edilmişdir.
    Yüzlərlə kitabın naşiri və redaktorudur. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və Azərbaycan Mətbuat Şurasının üzvüdür.
    Ailəlidir, həyat yoldaşı Sadıqova Gülbəniz Vəli qızı xeyli müddət müxtəlif redaksiyalarda çalışmışdır, hazırda evdar qadındır.
    İki oğlu (Sənan Sadıqzadə Azərbaycan Texniki Universitetini bu il bitirib, hazırda hərbi xidmətdə zabit kimi xidmət edir, Kənan Sadıqzadə isə Azərbaycan Texnologiya Universitetinin III kurs tələbəsidir) var.
    Ailəsi Kəlbəcərin Ermənistan tərəfindən işğal olunduqdan sonra Bakı şəhərinin Qaradağ rayonunun Müşfiqabad qəsəbəsində müvəqqəti məskunlaşmışdır.

    KƏLBƏCƏRİMİN

    Əzəldən yaranıb hüsnü-tamaşa,
    Vurğunam qışına Kəlbəcərimin.
    Sübhün işığından axşam çağına
    Dolanam başına Kəlbəcərimin.

    Heyranam, vurğunam bulağa, çaya,
    Aran haraylayır, tələsir haya.
    G/öylərə ucalan min-min sal qaya,
    Yaşıddı yaşına Kəlbəcərimin.

    Baldı dodağımda şirin ləhcəsi,
    Tarixdir, muzeydir hər bir guşəsi.
    Məhəmməd, dövranın, zamanın səsi
    Yazılıb daşına Kəlbəcərimin.

    DAĞLARI

    Dədə Şəmşir, bilirsənmi gül açmır,
    Xəzan vurub bahar çağı dağları?!
    Balaları şirin-şəkər dil açmır,
    Bürüyübdü fəryad, ağı dağları.

    Köç eyləyib, ellər səndən aralı,
    Sinəsindən çalın-çarpaz yaralı.
    Alıbdı nişana körpə maralı,
    Salıbdı kəməndə yağı dağları.

    Məhəmmədəm, ocağım yox bu yanda,
    Qılınclar yamanca pas atır qında.
    Hər «Novruz» günündə, bayram ayında
    Dağlayır sinəmin dağı dağları.

    HAYANA

    Kəlbəcərdən özgə diyar görmədim,
    Nəzər saldım nə zamandı ha yana.
    Odu qalmaz hər doğulan övladın,
    Yad ocaqda ha alışa, ha yana.

    Çox dözmüşəm, əzab verib and içə,
    Oğulsansa, bu torpağa and iç, ə!
    Oğul odu el başına and içə,
    Qeyrətindən kömək uma, hay ana.

    Bu sinəmdə bir düyün var – yarandı,
    Həsrətimi andısa da, yar andı.
    Dərd köksümdə yara üstə yarandı,
    Məhəmmədəm, verəmmədim hay, ana!

    DÜZ ON ÜÇ İLDİ

    Xəyalıyla qovrulduğum yurdum
    Açılmır səhəri düz on üç ildi.
    Yəhərsiz-yüyənsiz, həm də ki, nalsız
    Minilir kəhəri, düz on üç ildi.

    İzim düşmür cığırına, yoluna,
    Meşəsinə, talasına, koluna.
    Tamarzıyıq pətəyində balına,
    Dadırıq zəhəri düz on üç ildi.

    Zəngilan, Qubadlı, xan Şuşam hanı?!
    Batdımı Ağdamın, Laçının qanı?!
    Cəbrayıl, Füzuli… neçədi sanı?!
    Dağılıb məhvəri düz on üç ildi.

    Məhəmmədə hücum çəkir dərd-qada,
    Həsrətdi bir isti ocağa, oda.
    Qalıbdı yağıya, quldura, yada,
    Neçə ləl-kövhəri düz on üç ildi.

    Bakı, 2006

    YAVAŞ-YAVAŞ

    Ömür-gün yoldaşım Gülbəniz xanım Vəli qızına

    Siz gedəli könlüm gülü saralır,
    Alır bağça-bağı qış yavaş-yavaş.
    Ağıl çaşıb, hövsələ də daralır,
    Süzülür eynimdən yaş yavaş-yavaş.

    Vədəni uzatdın həftədən aya,
    Ötən hər anları düzürəm saya.
    Ürək tablaşarmı bu ahı-vaya?!
    Bağladın bağrına daş yavaş-yavaş?!

    Könlümün gülüsən – güllü bənizim,
    Ayrılıqdan istəyirsən mən bezim?
    Həsrətin üzübdü canı, əzizim,
    Gəl, uca dağları aş yavaş-yavaş.

    Ocağımın odu sönüb havaxdan,
    Bərəkəti yoxa çıxıb tavaxdan.
    Məhəmmədin gözü yolda savaxdan,
    Deyəsən, oluram çaş yavaş-yavaş.

    ÖMRÜMÜN KÖÇKÜN İLLƏRİ

    Gözlərimin yaşındadı,
    Ürəyimin başındadı.
    Erkən gələn qışındadı,
    Ömrümün köçkün illəri.

    Yaşdandı,
    Gözüm yaşla yaşdandı.
    Qəmnən cığırlandı üzüm,
    Dedilər ki, yaşdandı.

    Nə yaman ağrılı imiş,
    Yarama naşımı dəymiş?!
    Yardımlardan libas geymiş
    Ömrümün köçkün illəri.

    Odu söndü,
    Ocağın odu söndü.
    Bacarırsan sinəmdən
    Sən qalxan odu söndü.

    Odu sönən ocaqdı ki,
    Bir körpəsiz qucaqdı ki,
    Bərəkətsiz bucaqdı ki,
    Ömrümün köçkün illəri.

    Sındı əyilmdə piyalə,
    Eşidilməz bu ah-nalə.
    Çoxmu uzanacaq hələ
    Ömrümün köçkün illəri?!

    Dərdə məni,
    Tuş etdin dərdə məni.
    Dərdindənmi, ay ana,
    Bükürdün dərdə məni?!
    Məhəmmədə verib dərdi,
    Bircə-bircə uddu mərdi.
    Başdan-başa dərddi-sərdi,
    Ömrümün köçkün illəri.

    Dərd əməni,
    Üzübdü dərd, ə, məni.
    Baxışından tanıram
    Qəm içib, dərd əməni.

  • Görkəmli Azərbaycan şairi Oqtay RZA

    Rzalı Oqtay Məhərrəm oğlu (Oqtay Rza) — azərbaycanlı şair, 1981-ci ildan Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Mikayıl Müşfiq və “Qızıl qələm” mükafatları laureatı.

    Həyatı
    Oqtay Rza 1934-cü il noyabrın 2-də Azərbaycanın Salyan rayonunun Qalalı kəndində anadan olmuşdur. Arbatan kənd yeddiillik məktəbini bitirib Salyan şəhərindəki Nizami adına orta məktəbdə təhsilini davam etdirmişdir (1948-1951). Azərbaycan Sənaye İnstitutunun geoloji-kəşfıyyat fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib geoloq ixtisası almışdır (1951-1956). Əmək fəaliyyətinə Bayıldakı Neft və Qazçıxarma İdarəsinin 5 saylı mədənində başlamışdır: operator, baş operator, neftçıxarma ustası olmuşdur (1956-1961). Elmi-tədqiqat işi müdafıə edib geologiya-mineralogiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Azərbaycan KP MK yanında ikiillik marksizm-leninizm universitetini fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir (1980). N.Tusi adına APİ-nin ümumi coğrafıya kafedrasında müəllim, baş müəllim (1966-1969), hazırda isə dosent işləyir (1971-cı ildən). Bakı Sovetinin deputatı seçilmişdir (1959-1960).

    1961-ci ilin noyabr-dekabr aylarında Ümumdünya Həmkarlar İttifaqları Təşkilatının Moskvada keçirilən 5-ci konqresində sovet nümayəndə heyətinin tərkibində iştirak etmişdir.

    “Bir may” adlı ilk şerini yeddiillik məktəbdə oxuyarkən yazıb “Sosializm yolu” rayon qəzetində dərc etdirmişdir. Həmin vaxtdan poetik yaradıcılıqla müntəzəm məşğul olur, bədii tərcümələr də edir. Dünya xalqlarının ədəbiyyatından tərcümələri dövri mətbuatda müntəzəm çap olunur.

    Əsərləri xarici mətbuatda dərc edilmişdir. “Kamennıy Svetilnik” şerlər toplusu 1987-ci ildə Moskvada kütləvi tirajla buraxılmışdır.

    18 avqust 2019-cu ildə vəfat etmişdir.

    Əsərləri

    Torpağı dinləyirəm. Bakı: Gənclik, 1970, 24 səh.
    Ürəyimi oxuyun. Bakı: Gənclik, 1975, 80 səh.
    Hara gedirəmsə. Bakı: Gənclik, 1980, 66 səh.
    Yasəmən çiçəkləyəndə. Bakı: Yazıçı, 1981, 90 səh.
    Daş çırağın işığında. Bakı: Gənclik, 1983, 168 səh.
    Fəsil dəyişəndə. Bakı: Yazıçı, 1986, 112 səh.
    Günəşin adından. Bakı: Yazıçı, 1991, 140 səh.
    Vətən, yas saxlama. Bakı: Şur, 1993, 32 səh.
    Adlı, ünvanlı misralar. Bakı: Azərnəşr, 1999, 334 səh.
    Seçilmiş sətirlərim. Bakı: Azərnəşr, 2001, 264 səh.
    Dördlüklər. Bakı: Gənclik, 2004, 200 səh.
    “Rübai karvanı – dördlük çələngi”. Bakı: Yazıçı, 2011. 188 səh.

  • Namiq HACIHEYDƏRLİ.”Xalq yazıçısı Anarın “istiqamətverici” sözü və ya Oqtay Rzanın son zəngi”

    Oqtay Rza ilə tanışlığımız 1993-cü ildən başladı. O zaman Oqtay Rzanın da çalışdığı Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində 1-ci kursda oxuyurdum. Amma bizim qrupda yox, Coğrafiya fakültəsində dərs deyirdi. Mənimlə eyni kursda Coğrafiya fakültəsində oxuyan xeyli tanışlarım və dostlarım vardı. Oqtay Rzanın dərslərindən, dərs zamanı söylədiyi poeziya nümunələrindən ağızdolusu və həvəslə danışırdılar. Dərslərində ayrı-ayrı çaylar, dənizlər, dağlar, ölkələr haqqında şeir deyə-deyə, əslində, tələbələrdə poeziyaya böyük sevgi hissinin yaranmasına rəvac verirdi. Odur ki, onun tələbələri arasında poeziyasevərlərin sayı daha çox olardı. Tədris ilinin başladığı günlərdən tələbələri ondan o qədər böyük həvəslə söz açdılar ki, ən qısa zamanda Oqtay müəllimlə yaxından tanış olmaq, söhbətləşmək istədim. İlk fürsətdə yaxınlaşdım, tanış olduq, söhbətləşdik. Sonralar tez-tez həmsöhbət olurduq. Əlyazma şəklində təqdim etdiyim şeirlərimi oxuyub fikrini deyər, düzəlişlər edərdi. Bu bizi doğmalaşdıran məqamlardan biri idi. Nə danım, bizi doğmalaşdıran digər amil isə eyni torpaqda doğulub boya-başa çatmağımız idi.

    Oqtay Rzanı yaxından tanıyanlar bilir ki, onun yaradıcılığında ithaf şeirləri xüsusi yer tutur. Belə ithaflardan birini də tanış olduğumuz ilk vaxtlarda – 1993-cü ildə mənə yazmışdı. Cəmi 2 misra olan həmin şeir belə idi:

    Namiq! Xoş, mənalı ömür sürəsən!

    Mənim vətənpərvər eloğlum, əhsən!

    Sonralar birlikdə dəfələrlə səfərlərdə və eyni məclislərdə olduq. İllər keçdikcə bir-birimizə daha da doğmalaşdıq. 1999-cu ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinə üzvlük üçün sənədlərimi hazırlayanda haqqımda zəmanət yazan 3 ədəbiyyat adamından biri də Oqtay müəllim oldu (digərləri İmamverdi Əbilov və Əjdər Ol idi).

    Oqtay Rza iştirak etdiyi bütün məclislərdə xoş ovqat yaratmağı bacarırdı. O bunu süni şəkildə etmirdi. Hazırcavablıq, baməzəlik, nikbin ovqat və ən əsası səmimiyyət onun təbiətində idi. Onunla birlikdə keçirdiyim səfərlər, görüşlər mütləq hansısa xoş bir əhvalatla yadda qalırdı. Elə bu yazımda da Oqtay Rza ilə bağlı uzun-uzadı danışıb oxucunu yormaq fikrində deyiləm, onunla bağlı yaddaşıma həkk olan çoxsaylı əhvalatlardan üçünü yazmaq istəyirəm;

    Birinci əhvalat 2008-ci ildə Salyanda olmuşdu.

    2008-ci il iyulun 11-də Salyanda Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Muğan bölməsinin təsis konfransı oldu. AYB-nin sədri, xalq yazıçısı Anar, xalq şairi Fikrət Qoca, AYB Mətbuat Xidmətinin rəhbəri, şair Ədalət Əsgəroğlu, yazıçı Elçin Hüseynbəyli və digərləri ilə bərabər Oqtay Rza da Salyana konfransa gəlmişdi. Təvazökarlıqdan uzaq çıxmasın, AYB Muğan bölməsi şəxsən mənim təşəbbüsüm və bu yöndə ciddi çalışmalarım sonucunda meydana gəldiyi üçün konfransda Anar müəllim sədrliyə mənim namizədliyimi irəli sürdü. 2015-ci ilə qədər bölmənin rəhbəri oldum. Konfransdan qayıdanda Salyanda yol kənarındakı restoranlardan birində oturub çörək yedik. “Yerli xalqın nümayəndəsi” kimi ilk badəni Oqtay Rza qaldırdı, qonaqlara “xoş gəldin” elədi, ilk sözü Anar müəllimə verdi və masa ətrafında əyləşənlərə birinci badəni xalq yazıçısı Anarın sağlığına içməyi təklif elədi. Ümumiyyətlə, demək olar ki, məclisi sona qədər Oqtay Rza idarə edir, növbə ilə qonaqlara söz verirdi. Maraqlı məqam isə məclisin sonuna yaxın yaşandı. Artıq xeyli içmiş, kefi daha da kökəlmiş Oqtay Rza içkini sonuncu badəyə süzüb, ucadan, bir qədər də pafosla, “Həzərat! Təklif edirəm ki, axırıncı sağlığı da Anar müəllim söyləsin. Qoy, o bizə istiqamətverici bir söz desin”, – dedi.

    Anar müəllim təmkinlə badəni qaldırıb, həmin “istiqamətverici” sözü dedi:

    – İstiqamətverici söz kimi onu deyə bilərəm ki, burdan durandan sönra istiqamətimiz Bakıya tərəf olacaq!

    İkinci əhvalat bundan 10 il sonra, 2018-ci ildə baş verdi. AYB-nin Natəvan klubunun giriş qapısında tədbirdən çıxan qocaman şairimiz Oqtay Rza ilə rastlaşıram. Qısa hal-əhvaldan sonra xeyli müddətdi işsiz olduğumu bildiyi üçün soruşur:

    – Hacıheydərli! İşləyirsənmi?

    – Yox, Oqtay müəllim! Hələ ki işsizəm – deyincə, 85 yaşın içində olan şairin yarızarafat, yarıciddi cavabı çox maraqlı oldu:

    – Eybi yoxdu, ürəyinə salma, elə mən də işləmirəm…

    Üçüncü əhvalat isə 1-2 ay əvvəl olmuşdu. Zəng eləmişdi. Xeyli danışdıq, dərdləşdik. Bəzi doğma bildiyi, umduğu insanlardan incikliyini ifadə etdi. Eşidibmiş ki, artıq Qaradağ rayonunda işləyirəm. Söhbət əsnasında bu mövzuya toxundu:

    – Ustad! (Bu onun tez-tez işlətdiyi müraciət formalarından biri idi). Eşitdim Qaradağ rayonunda işləyirsən.

    – Düzdü, Oqtay müəllim – dedim.

    Hər 3 adda Qara sözünü xüsusi vurğulayaraq:

    – Maraqlıdı ee – dedi – Qaraçalada doğuldun, Qaraçuxurda yaşayırsan, Qaradağda işləyirsən…

    – Tanrının izni ilə növbəti hədəfim Qarabağdır! – dedim.

    – Pəh! Əla! Nə gözəl dedin! Ustad! Vaxt eliyək görüşək! Sağ ol! – dedi.

    …Amma bir daha görüşə bilmədik. Bu, Oqtay Rza ilə aramızda olan son söhbət, son zəngləşmə və son dərdləşmə oldu.

    Ruhun şad olsun, Oqtay müəllim!

    27 avqust 2019-cu il

    Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

  • Əziz MUSA.Yeni şeirlər

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    BU GECƏ

    Gəl eyləmə aşiqini, gülüm pərişan, bu gecə.
    Gəl eyləyim bu canımı, mən sənə qurban, bu gecə.

    Sən olmasan neyləyərəm, qəlbim od tutub alışar,
    Məni dərdə, qəmə salır ayrılıq, hicran, bu gecə.

    Gəl könlümü şad eylə sən, nura boya yeri-göyü,
    Qoyma gülüm aşiqini, qoyma nigaran, bu gecə,

    Sən günəşim, sən ayımsan, sənsiz dünya nəyə lazım,
    Gəl evimi, otağımı eylə çıraqban, bu gecə,

    Güldən ötrü nalə çəkir, sübhə qədər şeyda bülbül,
    Bülbül belə ağlayırsa, neyləsin insan bu gücə.

    Əziz Musa sevir səni, pərvanə şam sevən kimi,
    Gəl başına dönüm sənin, ol mənə mehman bu gecə.

    DÜZ ADAM

    Düz elə düzdə də qalar,
    Dərd-qəmdən saralıb, solar
    Gözü bulud kimi dolar,
    Dərisi soyulan düzün.

    Bu dünyanın gözü kordu,
    Zalımların işi zordu,
    Fələklər ümidin qırdı,
    Gözləri ovulan düzün.

    Əyrilər düzlərdən çoxdu,
    Yalan sinə deşən oxdu,
    Əlindən tutanı yoxdu,
    Dizləri əyilən düzün.

    Gecələr bir yuxu yatmaz,
    Səsi yatanı oyatmaz,
    Bir kimsə hayına çatmaz,
    Elə hey döyülən düzün,

    Danışmaqdan batar səsi,
    Gözündə qalar həvəsi,
    Eşidilməz ah-naləsi,
    Hər zaman söyülən düzün.

  • Kənan AYDINOĞLU.Seçmə şeirlər

    1902788_614529541965133_896121757_n

    Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
    Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

    TARİXİN ÖZÜ DƏ ŞAHİD OLUBDU

    Halaldan danışan yalançı molla,
    Eşitdim məclisdə yaman qusubdu.
    “İstiqlal”, “Azadlıq” söyləyən millət,
    Danışmır, dinməyir, niyə susubdu?!

    Olmaya onun da gödək dilini,
    Kəsib doğrayıblar ölülər kimi.
    Dərdini özgəyə deməsin deyə,
    Damğa vurubdular dəlilər kimi.

    Halbuki, əslində döyüşən millət,
    Can verib, qan töküb bu Ana yurdda.
    Deyərdim, onlarda olan cəsarət,
    Bəlkə tapılmazdı şahində, qurdda?!

    Tarixin özü də şahid olubdu ,-
    Axan göz yaşına, tökülən qana.
    Döyüşə-döyüşə vahid olubdu,
    Kədəri qoyduqca hərə bir yana.

    Bölüblər millətin gözü önündə,
    İkiyə bölünməz Azərbaycanı.
    Şükür, sağ-salamat gördük, ay Allah,
    Yenə də silinməz Azərbaycanı.

    Nələr söyələrdik özüm də bilməm,
    Cavanşir, Babəkin ruhu yanında.
    “Koroğlu nərəsi”, “Çoban hünəri”,-
    Əgər olmasaydı xalqın canında.

    RÜBAİLƏR

    Gözlədik, gəlmədin yolunu, qardaş,
    Yoxla gəl, sağını-solunu, qardaş!
    Şükür ki, tanıya bilmisən indi,
    Tək olan Allahın qulunu, qardaş!

    “Böyük türk xalqından sənə qorx!”-dedim,
    Güllə atsanız da “eybi yox”- dedim.
    Fəqət toxunmayın gülümə mənim,-
    Mən ki bu kəlməni indi çox dedim.

    Həftələr tarixə şahid olubdu,
    Döyüşən bir millət vahid olubdu.
    Nizami şahlara ibrət verəndən,
    Şahlardan irəli zahid olubdu.

    Cana can söylədim, qana qan dedim,
    Hər şirin kəlməyə yenə can dedim.
    Üst-üstə yığılan dərdi görəndə,-
    Roma papasına mən də yan deidm.

    Dağ dağa söykənib bir də dağ olubdu,
    Millətin üzünə millət ağ oldu.
    Yenə də gözünün yaşın tökməyən,
    Qəm-kədər içində bağça-bağ oldu.

  • Əziz MUSA.”Qısqanıram”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Öpür saçlarını əsən küləklər,
    Səni küləklərə qısqanıram mən.
    Sıxırsan köksünə bənövşələri,
    Səni çiçəklərə qısqanıram mən.

    Öldür qaşla, gözlə ay ceyran məni,
    Qoyma bu dünyada peşiman məni,
    Qoyma ki, öldürsün bu hicran məni,
    Səni mələklərə qısqanıram mən.

    Kaş ki, yar yarına həsrət qalmasın,
    Dərddən, ayrılıqdan gözlər dolmasın,
    Hər isti ürəkdə yerin olmasın,
    Səni ürəklərə qısqanıram mən.

    Sənin həsrətindən ürəyim yanır,
    Ruhum gecə-gündüz hey səni anır,
    Qəlbimdə min arzu, istək oyanır,
    Səni diləklərə qısqanıram mən.

    Gözəl yaradıbdı səni yaradan,
    Gözəl doğulmusan vallah anadan,
    Əlimi üzmürəm heç zaman haqdan,
    Səni fələklərə qısqanıram mən.

  • Təhminə VƏLİYEVA.”Cıdır düzü sənsiz qaldı…”

    AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin kiçik elmi işçisi,
    Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) “Publisistika” şöbəsinin redaktoru. valiyevatahmina@gmail.com

    Hələ məktəb illərindən çox eşitmişdim səhərlər Cıdır düzündə at çapan oğlan barəsində… Ürəyi oğul dərdi ilə paralanmış anaya – Mənzər müəlliməyə hər dəfə baş çəkəndə Şuşadan və Rövşəndən söhbət salırdıq.

    Danışa-danışa bitmir bu acılı-şirinli xatirələr …Bu söhbətlərdə onun həsrəti daha çox sezilir. Bəzən özünü saxlaya bilməyib gözdən yaş axıdır və elə tez də silib “Qarabağ” deyə ah çəkir. Qarabağ müharibəsi barədə televiziya və mətbuat sayəsində xeyli məlumat alsam da, bu ağrının mahiyyətini hələ dərindən dərk edə bilmirdim. Ta ki, bir xalq olaraq nələr itirdiyimizin fərqinə varanadək… Bəli, o zamanlar mən də fərqində idim, Azərbaycan adlı Ananın canından bir can ayrılıb. Onun əziz övladı düşmən əlindədir, xalqın namusu tapdaq altında qalıb. İçdən-içə mən də yanırdım, izlədiyim kadrların təsiri günlərcə keçmir, canlı şahidlərin danışdıqları isə ağladırdı. Bəli, mən də fərqində idim, oğul itirmək faciədir ailə üçün, ana, bacı, dost-qardaş, qohum-əqrəba üçün… Ancaq ana torpaq uğrunda qəhrəmancasına döyüşən, vətən yolunda canından keçən bir oğul itirmək el üçün böyük dərddir.

    Şuşa uğrunda döyüşlər bitsə də, qayıtmayan, illərcə barəsində heç bir xəbər alınmayan Rövşən Həsənov da, sözsüz ki, belə oğullardan idi. Bu cəsur vətən oğlunu daha yaxından tanımaq və yenə Şuşadan danışmaq üçün 39 nömrəli marşruta minib Yeni Yasamala yollandım. Hələ iki gün öncə Mənzər müəllimə ilə telefonla əlaqə saxlayıb gün təyin etmişdik. “Nə vaxt istəyirsən, gəl, arxivi qoyacağam qabağına. Nə istəyirsən, götür” demişdi. Mən isə “Mənzər müəllimə, iki günə bütün arxivi hazır qoyun, bir-bir baxarıq. Mən mütləq gələcəyəm” dedim və sağollaşdıq. Yolu gedə-gedə hey düşünürəm nə soruşacağam, birdən oğlunu xatırlayıb qəlbi incinsə, nə edəcəyəm? Ən yaxşısı, mən həmişəki təbəssümümü işə salım. Bununla, mən həm düşüncələrimi, həm də duyğularımı ustalıqla gizlədə bilərəm. Bir də mən söhbəti optimist xətdə aparsam, elə də gedəcək. Ancaq bir an özüm-özümdən şübhə duyuram: ya birdən bunu bacarmasam?

    Digər tərəfdən içimdən bir səs: Həssaslığa qapılmağın yeri yoxdur. Cəsur olmalısan! Bacarmalısan! – deyə üstümə çığırır. Səbrim daralır. Məsafələrin qısalmağını və bir an öncə mənzilə çatmaq istəyirəm. Axı igid oğul anası məni gözləyirdi.

    Qapının zəngini vurur və qıraqda dayanıram. Əminəm ki, Mənzər müəllimə açacaq. Elə də olur. Qapını da Mənzər müəllimə açır. Hər qapı çalınanda mənim gələcəyimi güman edib və bəlkə neçə dəfə yanılıb. Eynilə Rövşəni gözlədiyi kimi, bəlkə bu dəfə məni də eyni həyəcanla gözləyib… Dik baxışlarla üzünə baxır və gözlərindən anlayıram yanılmadığımı. Ürəyimdə öz-özümə “Gör indi bu qapıdan Rövşən içəri girsə, o, nə edər, necə sevinərdi!” deyirəm. Kimsənin bu sözləri eşitmədiyini dəqiqləşdirmək üçün ətrafa boylanıram. Məni bu dəqiqə ancaq özümün eşitdiyimdən əmin olub rahatlıq tapıram.

    Söhbətə Şuşadan başlayıb o illərə və Rövşənə keçid alırıq. Şuşanı bir də təsvir edir – İsa bulağını, Şuşa qalasını, Topxana meşəsini, Cıdır düzünü… Gah Qarabağın tarixinə baş vurur, gah musiqisi, ədəbiyyatından bəhs edir, gah da müharibədən söz açırıq. Mənzər müəllimə dediyi kimi, arxivi qoyur qabağıma. Şəkillərlə danışırıq… Hər şeydən – Qarabağdan, Şuşadan, Xocalıdan, Ağdamdan … olanlardan … bitənlərdən. Rövşən sayəsində Şuşanın hər şeyinə daha yaxından bələd oluram, o dövrü, mühiti ilə, Şuşanın qəhrəman oğulları və Şuşa müdafiəsinə Azərbaycanın hər bölgəsindən gələn igidlərlə!
    Şəkillər danışır… Rövşəni də ilk dəfə bu şəkillərdə görürəm. Şuşa, Qarabağ idmanını yüksəltmək uğrunda böyük əmək sərf edən insanın hər şəkli onun barəsində hamıdan əvvəl danışır. Sanki, bax, bura Moskvadır. Təcrübə keçdiyim dostlarla birgəyəm. Yaxud bura o məşhur gözoxşayan Topxanadır. Hələ bir buna bax, bura Natəvan bağıdır, Xan qızının əmanəti. Hələ bir də bu şəklə bax – bura müharibədə minarələri dağıdılmış Qoşaminarə məscididir. Özümdən asılı olmadan gülümsünür və hər dəfə onun şəkillərinə toxunanda məni qəribə bir həyəcan bürüyür. Ən ciddi baxışlarla baxdığı şəklində belə mehribanlıq duyulur. Əlbəttə, şuşalı olmayan, Şuşanı heç görməyən biri kimi bu yerlərin adını Mənzər müəllimədən soruşuram. Özü barədə hamıdan əvvəl özü danışır dedim, yox, səsi eşitmirəm. Ancaq pıçıltı aydın eşidilir. Hər şəkli ilə danışıram…

    Şəkillərə baxdıqca qəribə bir yaxınlıq da duyuram. Mənzər müəllimə danışdıqca bu duyğunun haradan qaynaqlandığını daha yaxşı ayırd edə bilirəm. Xasiyyətdə xeyli oxşarlıq varmış. Mənim xoş təbəssümlə baxdığımı görüb Mənzər müəllimə onun xarakterindən söz açır:

    – Elə dostcanlı, zarafatcıl idi ki… Hər səhər Cıdıra gedib məşq edir, at çapırdı. Bir də çox sevirdi səliqəli geyinib şəkil çəkdirməyi.

    Mənzər müəllimə əlinə keçən şəkillərdən birini göstərib: “Bura Meydan bulağıdır, Rövşən bunun yanında İdman festivalı keçirmişdi” – deyir.

    – Rövşən hey çalışırdı vətəni üçün, xalqı üçün nəsə etsin. Bir dəqiqə dayanmırdı. İdman məktəbi açdırır, sağlamlıq korpusu tikdirdi. Respublikanın bütün pəhləvanlarını bir araya gətirib idman festivalı, tədbirlər keçirirdi. Küçədə veyil-veyil gəzən uşaqları o, idmana cəlb edirdi. Tələbələri onun canı idi.

    Hamının hər səhər Cıdır düzündə at çapan oğlan kimi tanıdığı Rövşənin o məşhur fotoları ilə qarşılaşıram. Sözsüz, kəlməsiz susuram. Qaraqaş, qaragöz, 1.70 boyunda məğrur baxışlı, cüssəli bir oğlan işıq saçan gözləri ilə baxır, mehriban təbəssümlə gülümsəyir. İçdən-içə buruluram – “biz belə oğlanları itirdik hə?!” Bu gözləri bir də yəqin ki, çətin unudam. Cəsarət, mübarizə, güc, əzm yağır bu gözlərdən. Vətən uğrunda min can fəda olsun deyərdim, amma əldə təsəlli üçün Vətən də yox!

    Söhbət müharibədən düşəndə onun ağrısını hiss etməmək, acı həsrətini duymamaq olmur. Kərkicahanda və Daşaltı əməliyyatından sonra çəkilən şəkillərlə Qarabağ uğrunda gedən döyüşlərdə həlak olan, yandırılan, cəsədi ələ gəlməyən, itkin düşən neçə-neçə igidlə tanış oluram. Qəhər insanı elə boğur ki, nəfəs almağa cürətin çatmır. Gözündən bir damla yaş axmır, ancaq ağrını ürəyinin tam ortasında hiss edirsən.

    Mənzər müəllimə bu məqamda Rövşənə, o illərə aid qələmə aldığı şeirlərini də oxuyur. Yazmaqla azaldığını düşündüyü ağrısı bu şeirlərdə bir də dil açır.

    Hər şeyi soruşuram onun barəsində. Ancaq hiss edirəm ki, yetmir. Bu səbəbdən Rövşən Həsənovdan da bəhs edilən Təranə Muxtarovanın “Şuşa harayı” kitabını, Heydər Əliyev Fondu tərəfindən çap olunan Şuşaya dair kitabları bir də nəzərdən keçirirəm. Əlavə olaraq, Mənzər Məhərrəmovanın və oğlu İlham Həsənovun da qonaq olduğu Azərbaycan radiosunda baş tutan “Əsgər istəyi” verilişinin səs yazısını götürürəm. Bu materiallar onun barəsində məlumatları dəqiqləşdirməyə kömək etsə də, etiraf edim ki, o şəkillərin mənə dediyini onlar çatdıra bilmir. Öyrənirəm ki, hər səhər Cıdır düzündə at çapan oğlan Rövşən Əjdər oğlu Həsənov ailənin üçüncü övladıdır. O, 1963-cü ilin dekabrın 1-də Şuşada dünyaya gəlib. Məktəb illərində dərs əlaçısı olan Rövşən fənn müəllimi Namiq Babayevin sayəsində ədəbiyyata dərindən bələd olur. Ondan buraxılış imtahanı götürən müəllim təkid edir ki, sənədlərini Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə versin. Ancaq Rövşən meylini idmana salır. Azərbaycan Dövlət Bədən Tərbiyəsi və İdman İnstitutunda təhsil alıb yenidən Şuşaya qayıdır. Burada 2 saylı internat məktəbində idman müəllimi işləyir. Onun yenilikçi ideya və təşəbbüsləri rayon rəhbərliyinin diqqətindən kənar qalmır. Belə ki, Rövşən əvvəlcə Şuşa Rayon Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsinin sədri, müharibə illərində isə Yuxarı Qarabağ Ərazi Bədən Tərbiyəsi və İdman Komitəsinin sədri vəzifələrində çalışır. O, fəaliyyəti dövründə Şuşada ilk dəfə şahmat, cüdo məktəbləri açdırır. Məşq üçün idman salonları, stadion, sağlamlıq korpusunun tikilməsi üçün böyük işlər görür. İlk dəfə Şuşada “İdman bayramı” da məhz onun təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə keçirilir və Respublikanın pəhləvanları buraya təşrif buyurur. R.Həsənov Rusiyada, İranda, keçirilən tədbirlərə, yarışlara gəncləri cəlb edir. Əbəs yerə onun barəsində veteran döyüşçü Əşrəf Əşrəfov “Rövşənə qədər Şuşa idmanını bu qədər yüksəkliyə qaldıran olmamışdı” demir.

    Özlüyümdə düşünürəm: hər səhər Rövşəni Cıdıra aparan səbəb nə idi? Dərhal gözlərimin önündə Cıdır obrazı canlanır. Qarabağ uğrunda gedən tarixi savaşlara şahid olan, əzəmətli Şuşa dağları, gözoxşayan Topxana meşəsi ilə əhatələnən Cıdır düzü. O, Şuşanın tarixini, gözəlliyini, əzəmətini özündə cəmləmiş, bəlkə də neçə-neçə igid oğula qəhrəmanlıq ruhu, mübarizə əzmi və işıqlı gələcəyə inam aşılamışdı. Bəlkə Rövşən də arzularına çatmaq üçün misilsiz gücü Cıdırdan almış, inamla, əzmlə xalqı üçün çalışmışdı. İndi isə əldə nə Qarabağ var, nə Cıdır var, nə də rövşənlər…! Biz Şuşasız, Qarabağsız, Cıdır isə rövşənlərsiz qaldı.

    Mənzər müəllimə “Yadlar bizim torpağımıza yiyə dura bilməz” deyərək xalqı mübarizəyə və öz haqqımızı geri almağa səsləyir. Mübarizə isə yeri gələndə sözün, elmin və yeri gələndə isə qol gücü ilə aparılmalı, mütləq Qələbə qazanılmalıdır. Əlbəttə, el və güc birliyi ilə!

    Mənbə: 525.az

  • Afət VİLƏŞSOY.”Kənd balası”

    Ömür elə macəradı bildiyin,
    Macəradan macəraya can atma.
    Siftələrin dadı-tamı qaçıbsa,
    İkiləri,altıları sanatma.

    Ömür elə macəradı bildiyin,
    Macəradan macəraya can atma.
    Siftələrin dadı-tamı qaçıbsa,
    İkiləri,altıları sanatma.

    Sevdiyin də kədərinə gülürsə,
    Göz yaşını yadın yadı silirsə,
    Yaşadığın yuxu kimi gəlirsə,
    Yaraların üz bağlayır, qanatma.

    Kənd balası,şəhər sənə qənimmi?
    Təmizliyin taleyinə zaminmi?
    Bu nə güvən, atandımı, əminmi?
    Kənd balasın bu şəhərə tanıtma.

    Qapı-qapı, baca-baca gəzməmiş,
    Betərin də betərinə dözməmiş,
    Bəndələrdən əllərini üzməmiş,
    Yoluna dön, Allahını unutma.

  • Afət VİLƏŞSOY.”Sil”

    Ovsunla həsrəti, dizlərində yat,
    Bu nə yolçuluqdu,bu necə mənzil?!
    Məni bu dağılmış ürəyindən at,
    Səni bu dağılmış ürəyimdən sil.

    Düşmə gözlərimdən,öz-özünü yıx,
    Ömrümdən mərd oğlu,kişi kimi çıx,
    Məni həsrətinin sinəsinə sıx,
    Səni bu dağılmış ürəyimdən sil.

    Gözümdə bir damcı yaş saxlamadın,
    Ağlımın üstündə baş saxlamadın,
    Qəlbimdə daş üstə daş saxlamadın,
    Səni bu dağılmış ürəyimdən sil.

  • Afət VİLƏŞSOY.”Anamdan incimə”

    Hara getsəm,yanımdadı,
    Mənə yanandan incimə.
    Dərdim məni bir də doğub,
    Ana, anamdan incimə.

    Saçımdakı dəndi dərdim,
    Alnımdakı qırışdadı,
    Məndə izi olmaq üçün
    Anam ilə yarışdadı.

    Boğazımda qəhər boğub,
    Sovurmayıb yelə,doğub,
    Düz otuz dörd ilə doğub,
    Ana,anamdan incimə.

  • Afət VİLƏŞSOY.”Sevgi dedim”

    Səndən başqa hər kəslərə
    Kor gözümə sevgi dedim.
    Baxışlarım külə döndü,
    Düz üzümə sevgi dedim.

    Birdəfəlik duyğulara,
    Kabus dolu uyğulara,
    Ağzı açıq yaralara,
    Kəc yazıma sevgi dedim.

    Nifrətin bir addımıykən
    Çox azıma sevgi dedim.
    Allah bəlamı verməsin,
    Mən özümə sevgi dedim.

  • Sumqayıtda kitab yarmarkası keçirilib – FOTOLAR

    https://b.radikal.ru/b30/1909/29/8b83ffb0bced.jpg

    https://b.radikal.ru/b29/1909/8f/06c23ae0f1e7.jpg

    https://b.radikal.ru/b03/1909/0c/8a528e48d51a.jpg

    Sumqayıt Şəhər İcra Hakimiyyətinin təşkilatçılığı ilə Sumqayıtın şəhər statusu almasının 70 illiyinə həsr olunmuş I kitab yarmarkası keçirilib.

    “Kimyaçı” Mədəniyyət Sarayının qarşısında keçirilən yarmarkada Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı Zakir Fərəcov, millət vəkilləri, tanınmış yazıçılar, şəhər rəsmiləri, ictimaiyyət nümayəndələri və minlərlə şəhər sakini iştirak edib.

    Sumqayıt şəhəri ilə yanaşı, Bakıda fəaliyyət göstərən nəşriyyatlar, kitabxanalar, çap işi ilə məşğul olan qurumların təmsilçiləri, tanınmış yazıçılar yarmarkada ümumilikdə 30 mindən çox kitab təqdim edib.
    Açıq səma altında keçirilən kitab yarmarkasında müəlliflər oxucuları ilə görüşlər keçirib və onlar öz imzalı əsərlərini təqdim ediblər.

    Tədbir incəsənət ustalarının konsert proqramı ilə davam edib, ədəbi-bədii kompozisiya təqdim olunub.

    Sumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin Mətbuat xidməti

    Mənbə: http://turkustan.info

  • Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

    Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə aşağıdakı şəxslərə Azərbaycan Respublikasının fəxri adları verilsin:

    “Xalq artisti”

    Allahverdiyev Vasif Kərim oğlu
    Fərəcov Sərdar Fərəculla oğlu

    “Əməkdar incəsənət xadimi”

    Xalıqzadə Fəttah Xalıq oğlu
    Rəcəbov Oqtay Məmmədağa oğlu

    “Əməkdar artist”

    Butenko İqor Leonidoviç
    Pyatkin Nikolay Aleksandroviç

    “Əməkdar müəllim”

    Göyçayskaya Səidə Oqtay qızı
    Hüseynova Rüxsarə Hüseyn qızı
    Yaqubova Nazilə Mir Teymur qızı.

    İlham Əliyev

    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
    Bakı şəhəri, 17 sentyabr 2019-cu il.

    Mənbə: https://president.az

  • Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 23-cü bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

    Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə aşağıdakı şəxslər “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilsinlər:

    Dadaşova Natalya Konstantinovna
    Hüseynova Sevda Əli qızı
    Məmmədov Nüsrət Cəfər oğlu
    Məmmədova Aliyə Tariyel qızı
    Zahid Azad Vasif oğlu.

    İlham Əliyev
    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
    Bakı şəhəri, 17 sentyabr 2019-cu il.

    Mənbə: https://president.az

  • Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq və “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün təsis edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2002-ci il 11 iyun tarixli 715 nömrəli Fərmanına uyğun olaraq qərara alıram:

    1. Azərbaycanda musiqi sahəsində uzunmüddətli səmərəli fəaliyyətlərinə görə aşağıdakı şəxslərə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü verilsin:

    Dadaşov Ağa Dadaş Hacı Bala oğlu
    Əfəndiyeva İmruz Məmməd Sadıx qızı.

    2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.

    İlham Əliyev
    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
    Bakı şəhəri, 17 sentyabr 2019-cu il.

    Mənbə: https://president.az

  • Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı

    Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alıram:

    Azərbaycan musiqisinin inkişafı və təbliğində xidmətlərinə görə aşağıdakı şəxslər “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilsinlər:

    Babayev Mobil Rəşid oğlu
    Qasımova Ruhəngiz Nağı qızı.

    İlham Əliyev
    Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
    Bakı şəhəri, 17 sentyabr 2019-cu il.

    Mənbə: https://president.az

  • Əziz MUSA.”Dünyadı”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Vurulma dünyanın gəlhagəlinə,
    İnsanı tələyə salan, dünyadı,
    Bəzəyir gah qıza, gah da gəlinə,
    Vəfasız dünyadı, yalan, dünyadı.

    Ay ötür, il ötür, dolanır fəsil,
    Bir təzə nəgmədi, hər gələn nəsil,
    Hamının olsa da, heç kəsin deyil,
    Bulud tək boşalıb, dolan, dünyadı.

    Gah bizi aldadır işvə, nazıyla,
    Gülür üzümüzə, güllü yazıyla,
    Gah bizi oynadır telli sazıyla,
    Verdiyin geriyə alan, dünyadı,

    Qoşa yaranıbdı xeyiri, şəri,
    Ha at, qoşa düşmür həmizə zəri,
    Bizim qəlbimizi əzəldən bəri,
    Kaman tək inlədib, çalan, dünyadı.

    Gah bizi ağladır, gah da güldürür,
    Çox sirrin gizlədir, azın bildirir,
    Bir gün yaratdığın, bir gün öldürür,
    Bizi yola salıb, qalan dünyadı.

  • Əziz MUSA.”Müəllim”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Ürəyini verirsən,
    Uşaqlara hər zaman,
    Gələcəyi görürsən,
    Sənsən tale, bəxt yazan.

    Günəş kimi nur saçır,
    Sevgi dolu gözlərin,
    Bizə həyat öyrədir,
    Nəğmə dolu sözlərin.

    Zirvələrə uzanan,
    Yollar qəlbindən keçir,
    Dərs dediyin hər uşaq,
    Ağı, qaradan seçir.

    Səndən bilik öyrənir,
    Körpə, fidan balalar,
    Başına hey dolanır,
    Səndən bilik umanlar,

    Halallıq var səsində,
    Haqqa, sülhə dayaqsan,
    Sən zülmət könüllərə,
    İşıq saçan mayaqsan.

  • Əziz MUSA.”Can desin”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Canını ver o gözələ, can deyəndə can desin,
    Hər sözünə, hər kəlmənə, can sənə qurban desin,

    Dərdə düşsən yar əlindən, bir loğmana ağız aç,
    Qoy dərdinə məlhəm kimi o, yarı dərman desin.

    Könlün yansa dərdən qəmdən,dönmə bu sevdadan sən,
    Dərdini qoy fələklərə bir nazlı ceyran desin,

    Eşq əlindən Məcnun kimi düşsən əgər səhraya,
    Bax onda vüsal yolunu, qoy sənə sarvan desin,

    Əziz Musa eşq yolunda alış yan pərvanə tək
    Qoy el-oba bu sevgidən bir nağl, dastan desin.

  • Əziz MUSA.”Gözlərin öldürür məni”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Gözlərində şimşək çaxır,
    Qəlbimi yaxdırıb yaxır,
    Elə odlu-odlu baxır,
    Gözlərin öldürür məni.

    Könlümü əsir eyləyib,
    Yerə-göyə nur ələyib,
    Məni sevgiyə bələyib,
    Gözlərin öldürür məni.

    Alovuyla alışıram,
    Bu sevdayla barışıram,
    Sənə nəğmələr qoşuram,
    Gözlərin öldürür məni.

    Daha sənə yoxdu sözüm,
    Günahkaram vallah özüm,
    Od-alova necə dözüm,
    Gözlərin öldürür məni.

    Xoşdu mənə belə ölüm,
    Sənsiz necə deyim, gülüm,
    Xəbərin varmı ay gülüm,
    Gözlərin öldürür məni.

  • Əziz MUSA.”Ömrümün bəzəyi”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Ətirli çiçəyim, nazlı çiçəyim,
    Mənim qızılgülüm, mənim göyçəyim,
    Sənsiz qoy üzümə gülməsin bahar,
    Sənsiz bu dünyanın nə ləzəti var.
    Sənsən sevincim də, səadətim də.
    Eşqim də,sözüm də, məhəbbətim də.
    Gəl mənim könlümü nurlandır gülüm,
    Gəl , gəl səni görüb, sevinib, gülüm.
    İnan görməyəndə bircə an səni,
    Həsrətin alovu yandırır məni,
    Mən qurban demişəm sənə canımı,
    Görüb duymursanmı həyacanımı?
    Daha sən olmudan gecəm, gündüzüm,
    Sənsiz neyləyərəm ay canım, gözüm,
    Qoyma arzularım gözümdə qalsın,
    Könlümü, gözümü duman , çən alsın.
    Sevirəm mən səni dünyalar qədər,
    Sənsiz üzər məni, üzər qəm, kədər.
    Eşqinlə döyünür, vurur ürəyim,
    Adınla bağlıdır hər bir istəyim,
    Başımın tacısan,sevimli yarım,
    Ömrümə bəzəksən dövlətim, varım,
    Gözəl yaradıbdı səni yaradan,
    Sənin vüsalındı dərdimə dərman.

  • Sumqayıt şəhər Diyarşünaslıq klubu Sumqayıtın 70 illik yubileyi münasibətilə tədbir keçirib

    https://a.radikal.ru/a25/1909/5e/751c0fc6ece6.jpg

    https://d.radikal.ru/d37/1909/ff/8a00c6e1fc6b.jpg

    https://c.radikal.ru/c34/1909/32/6bd7185bfb0a.jpg

    https://d.radikal.ru/d28/1909/40/4a39803d198b.jpg

    https://b.radikal.ru/b06/1909/1f/b68028493e9b.jpg

    https://b.radikal.ru/b08/1909/9d/9501aa00580b.jpg

    https://b.radikal.ru/b39/1909/bf/2720d77974a5.jpg

    https://a.radikal.ru/a23/1909/bb/12d401eba806.jpg

    https://c.radikal.ru/c04/1909/a9/0b56ce5d859d.jpg

    Sumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin dəstəyi ilə Sumqayıt şəhər 4 saylı Diyarşünaslıq klubu Sumqayıtın 70 illik yubileyi münasibətilə “Doğma şəhərim” adlı tədbir keçirib.

    Sumqayıt şəhər Poeziya evində baş tutan tədbirdə klubun “Günəşim” mahnı qrupunun ifasında “Dostluq” və “Kəndimiz” mahnıları, klubun gənc solistləri Sabir Məmmədzadə və Çinarə Ağayevanın ifasında xalq və bəstəkar mahnıları səslənib, klubun özfəaliyyət kollektivinin ifasında Sumqayıta həsr olunmuş şeirləır dinlənilib.

    “Alleqro” rəqs qrupunun ifasında təqdim olunan hind rəqsi və şən klounların bir-birindən maraqlı məzhəkələri tədbiri daha da rövnəqləndirib.

    Tədbirdə klubun rəsm dərnəyinin üzvlərinin rəsm sərgisi və bacarıqlı əllər dərnəyinin üzvlərinin əl işlərindən ibarət sərgisi nümayiş olunub və istedadlı gənclər fəxri fərmanla təltif olunublar.

    Sonda “Günəşim” kukla tetarının Abdulla Şaiqin “Tıq-tıq xanım” nağılı əsasında səhnələşdirdiyi “Tıq-tıq xanım” kukla tamaşası nümayiş olunub.

    Sumqayıt Regional Mədəniyyət idarəsinin Mətbuat xidməti

    Mənbə: http://turkustan.info

  • Sən ağlama, mən ağlayım, gözəlim… Əhməd Cavadın Şükriyyəsi – Günel EYVAZLI yazır

    Vətən sənin kimi vətənsevərlərə, böyük kişilərə əmənət idi, Əhməd Cavad. Gör onlar nə etdilər… Səni “xalq düşməni” damğası ilə barmaqlıqlar arasına saldıran, olmazın işgəncəni verən, güllələyən bədbəxtlər sənin kimilərin qatili olduğundan və bu xalqı gerçək işıqdan məhrum etdikləri üçün xalqın ədəbi düşməni idilər. Xalq düşməni onlardır. İllərlə eyni tədris ocağında çiyin-çiyinə çalışdığın, süfrənin başında oturan Mir Cəfər Bağırovlar sənin ölüm hökmünü oxuyacaqdı. Çünki /Bu dünyada azadlığı şan-şöhrətdən üstün tut/ Alçaqlığı, yaltaqlığı, rəzilliyi sən unut!/ deyən bir kimsə onlar üçün olduqca böyük qüdrət, əzəmət sahibi idi. Onlar istəsələr də əyilməz boyunun hündürlüyünə çata bilməyəcəkdilər. O səbəbdən də əsrlərdir yaltaqların, alçaqların tətbiq etdikləri eyni qayda ilə səni susdurmağa çalışdılar. Sən, amma indi də Azərbaycan Respublikasının dövlət himnində dəfələrlə kimliyimizi bizə xatırladırsan, ey, qəhrəman övladın şanlı vətəni… Ey, şanlı vətənin gerçək qəhrəmanı…
    Azərbaycan qadını silsiləsindən Əzizə Cəfərzadədən sonra Şükriyyə xanım haqqında yazı yazacağımı kimə söylədimsə, o böyük qadın olub, fikrini eşitdim. Adətən çiyindaşlar, arxadaşlar, həyat yoldaşları elə bir-birinə tən olmalıdır. Əhməd Cavad seçimində yanılmamışdı. O cür kişinin, Şükriyyə kimi xanımı olmalıydı, əlbəttə. Bu belə olmalıydı. Beləydi də…
    Əhməd kimi sevgilisinin qeyrətini qorumaqdan ötrü, onun namusuna təcavüz olunmasın deyə, Şükriyyə yolçuluğun birinci günü, iki kilometr piyada gəldikləri o yolu keçəndən sonra axşam özünü ayaqyoluna çatdıraraq alt, üst paltarlarını soyunub tualetin döşəməsini silərək yenidən əyninə geyinir. Saçını, üz-gözünü murdarlayaraq özünü qorumağı bacarır. Ona görə də hər kəs cüzamlı görürmüş kimi ondan qaçır, iyrənirdilər. Yəni M.C.Bağırovun Cavaddan boşan, atanın soyadına qayıt, sürgündən azad olunacaqsan təklifinə Şükriyyə “Bəlkə də Cavadı güllələyəcəklər, amma mənim boşanma ərizəm ona güllədən ağır olacaq. Mən Əhməd Cavada görə atam Süleyman bəyi ayaqlayıb ona qoşulub qaçmışam. Amma Cavadı heç vaxt ayaqlamaram” cavabını verir. Amma bu, hələ yolun yarısı idi. Dağ boyda kişiləri alçaltmağın yolunu yaxşı bilirdi alçaqlar. O səbəbdən yol boyu yeməkdən, içməkdən məhrum olan qadınlar son anda aclığa tab gətirməyib əsgərlərlə cinsi əlaqəyə girərək bir pay çörəyə qonaq olurdular. Əslində, bununla təkcə cismani yox, ruhlarını da bir parça çörəyə satırdılar. Şükriyyə isə barmağını deşib qanını sovuracaq qədər, özünü ələ verməyəcək qədər böyük qadın idi, hə… Elə bu qüdrətilə öldükdən sonra da yaşamağı bacaran, yaddaşlarda qüdrətli qadın simvolikası ilə özünə əbədi yer qazanmış şəxslərdən biri olmağı bacardı. Yox, bacarmaq bəsit səslənər. Heç kim sonradan dəyişmir ki… İradə böyük məfhumdur. Zindanda bütün ağrı-acılara sinə gərən, işgəncələrə dözən Əhməd Cavadın qadını elə onun kimi olmalıydı. Elə onun kimiydi. Əyilməz ruha sahib olmaq asan məsələ deyil. Topuğuna daş dəyən kimi vətənini satmağa hazır olan, əqidəsindən dönən, canını qorumaq üçün dostunu belə satmağa hazır olanlar var. Şükriyyələr, Əhmədlər başqa cür ola bilməzdi. Çünki seçilmiş idilər…
    Bu yaxınlarda E.L.Ceymsin erotik hesab edilən “Bozun əlli çaları” romanını oxuyarkən çirkin pornoqrafiyanı yox, okeanın o tayında yaşayıb yaradan bir qadın yazarının əsərindəki incə nüansı özüm üçün təyin edə bildim. Dünyada tüğyan edən üryanlıq, cinsəl platformada at oynadan doyumsuz şeytan çarxı oyunbazlığı çərçivəsində romanı qələmə alan ingilis yazıçısının çirkabın içində belə vurğunu ülvi hisslərin üzərinə qoymaq istəyini müşahidə etdim. Zahirən oyun üzərində qurulan romanın alt qatında yazıçı istəyi də paralel olaraq inkişaf edirdi. Ədəbiyyat fakültəsinin tələbəsi – qadın obraz Anasteyşa Stilin rastına çıxmış milyonçu Kristian Qreyin dırnaqarası cinsəl oyunundan sonra, bəyəfəndinin nədən məni seçdin sualının cavabına xanımın, qarşıma çıxan bütün kişilər kitablarda oxuduğum personajlar ilə üst-üstə düşmürdü, onların heç biri Ceyn Ostinin “Qürur və qərəz”inin cənab Darsisi qədər kübar və alicənab deyildilər, söyləyir. Bəlkə də mənimçün bu element romanı davam etdirməmək üçün kifayət idi. Romanda xanımın dilə gətirdiyi bu kəlmə mazoxist düşüncəli bir erkəyi dəyişə bilir. Onun sərt qəlbinə ülvi hiss toxumunu səpə bilir.
    Bəlkə də cəmiyyətin qadın, kişi qolunun zəifləməsinin əsas səbəbi hər şeyin əlçatan olmasıdır. Kişilər qadınlara sahiblənmək üçün dastanlarda oxuduğumuz kimi şücaət nümayiş etdirmirlər. Qadınlar isə əl oyuncağı kimi asan əldə olunandırlar. Acınacaqlıdır. Elə deqredasiyanın əsasında da bu dayanır. Olar bilər ki, bütün bunlar kitablardan uzaqlaşmağımızın səbəbidir. Çünki kitabların yaratdığı obrazlar yox, kino, serial sahəsində retinqə hesablanmış personajlar cəmiyyətin obrazına, dırnaqarası qəhrəmanına çevrilir. Ona görə filmlərdə müşahidə etdiyimiz ailə dramlarının gerçək həyatda sayı artmağa başlayır. Serialların həyasız qadınları, xalaları gerçək həyatımızda da öz cismini taparaq yaşamağa başlayır. Latın Amerikası filmlərinin yaratdığı həyat tərzi öz proyeksiyasını xam gənclikdə cızmağa başlayır. Və beləcə silsilə şəklində aşına, aşına gedirik… Amma onlar yox, Bəxtlilər, Mişkinazlar, Ömər Faiq Nemanzadələr, Axundovlar, Əhməd bəy Pepinovlar, Turan Cavidlər, Məhəmməd Əmin Rəsulzadələr, Topçubaşovlar, Mirzə Kazımbəylər, Hüseyn Cavidlər və başqaları obraz qalereyasına çevrilməlidirlər.

    Amma həyat boyu gerçək mənfi obrazlarla da rastlaşırıq. O gerçək insanlar ki, Əhməd Cavadı anonim imzalarla qəzet-qəzet izləyib, haqqında böhtan, şər, ittiham dolu yazılarla güllə qarşısına yola salırdılar. Uf demədən, acımadan yaşamına xitam verirdilər. Əhməd Cavad isə yazılan bütün şeirlərində eyni intonasiyanı təkrarlayırdı. Susa bilmədiyindən…
    Necə susum, danışmayım,
    mən eyləyim xəyanət?
    Hanı sevgi, hanı vətən,
    de harda qaldı millət?
    Mən bir qulam, yerim altun,
    suyum gümüş, özüm ac,
    Atam məhkum, anam sail,
    əlim hər şeyə möhtac…

    Mən Türk övladıyam,
    dərin ağlım, zəkam var,
    Nə vaxtacan çiynimizdə
    gəzəcəkdir yağılar?
    Nə qədər ki, hakimlik var,
    məhkumluq var, mən varam,
    Zülmə qarşı üsyankaram,
    əzilsəm də susmaram!
    – söyləyirdi…
    Müsahibələrinin birində, babamı onun yazıçı dostları satdı, deyən Anar Axundzadə indinin indisində də Türkiyədə olunca, mən Əhməd Cavadın nəvəsiyəm, kəlməsini dilinə aldıqda necə sayğı, hörmətlə qarşılandığını söyləyir. Əhməd Cavadın “Çırpınırdın Qara dəniz”i indi də türklərin istiqlal marşıdır. Üzeyir Hacıbəyovun bu titrək sözlərə yazdığı möhtəşəm musiqini dinlədikcə heyrətini, gör kimlərin nəslindədik, başucalığını, qürurunu, məsuliyyətini vətəndaş olaraq üzərində hiss edirsən… Biz bu gerçək qəhrəmanların nəslindənik, bəli!

    Qazaxıstanın o dəhşətli düşərgəsində ömrünün səkkiz ilini xərcləyir türk əsilli acar qızı Şükriyyə. Odun doğrayır, yük daşıyır, dərzilik, aşpazlıq edir. Nəm, darısqal kamerada həyatının ən gözəl çağlarını xatırlayır. Kobud əllərinə baxaraq incəliyindən bir zərrə belə qalmadığının fərqinə varır. Ayna qarşısında dayanmağın da heç bir mənası yox idi artıq. Əhməd Cavadın sevdiyi, aşiq olduğu o gözəl, incə, qarasaçlı, irigözlü xanımdan əsər-əlamət belə qalmamışdı. Həm də bilirdi ki, indi övladları pərən-pərən olub. Bilirdi ki, ömür-gün yoldaşı hansı işgəncələrə məruz qalır. Bütün bunlar içini didik-didik edirdi, ağlını başından alırdı, məhv edirdi onu həm bir qadın kimi, həm ana, həm də həyat yoldaşı kimi… Yalnız övladlarına nə zamansa qovuşmaq istəyi anaları ayaqda saxlaya bilər. Elə onlara görə yaşayırdı Şükriyyə. Əhməd Cavad isə zatən onun içində idi. Sevimli nəğməsiydi dodaqlarında…
    Deyilənə görə, Şükriyyə xanım tez-tez bir şeiri mahnı kimi zümzümə edərdi. Bu, Əhmədin toylarında dediyi gözəl şeir idi…

    Məndən xoşbəxt varmı dünyada, deyin?
    Ey, telli yavrusu Süleyman bəyin.
    Baxtım tərlan imiş, yeyindən, yeyin,
    Heç kəsə bu baxtı vermərəm, sənsiz…
    Bəxtəvər idilər…

    Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

  • 2018 – “Tarixin sonu”nu inkar edən daha bir il – Elnarə AKİMOVA yazır

    Yola saldığımız 2018-ci il daha çox Cümhuriyyət ili kimi yadda qaldı. Şərqdə ilk demokratik respublika kimi öz yerini tutmuş Azərbaycan Cümhuriyyətinin 100 illiyinin 2018-ci ildə geniş qeyd edilməsi məqsədilə il boyu tədbirlər keçirildi, silsilə məqalələr yazıldı, konfranslar təşkil olundu. Cümhuriyyət qurucularının hər birinin yad edilməsi, xidmətlərinin önəmsənilməsi baxımından bu tədbirlərin müstəsna rolu oldu.
    Ötən il əlamətdar olan digər hadisə ümummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 95 illiyi idi. Yubiley ölkənin bütün sahələrində qeyd edildi. Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu da Heydər Əliyevin yubileyinə “Heydər Əliyev obrazı ədəbiyyatda – tarixi gerçəklikdən milli ideala” adlanan kitabla (elmi redaktoru akademik İsa Həbibbəyli, məsul redaktoru müxbir üzv Tehran Əlişanoğlu) töhfəsini verdi.
    Ötən il Anarın 80, Elçinin 75, Ədəbiyyat İnstitutunun 85 illiyi qeyd edildi. “Ədəbiyyat qəzeti”ndə hər üç yubiley xüsusi buraxılışla qeyd olundu.
    2018-ci il gözlənilməz bir hadisənin rezonansı ilə də yadda qaldı. Müşfiqin sümüklərinin tapılması ilə bağlı məsələ uzun müddət ölkə mediasını zəbt etdi. Bütün mətbuatı skelet fotoları bürüdü. Məsələ komissiyanın yaradılması və yekun rəyin onlara həvalə olunması faktı ilə yekunlaşsa da, hər halda prosesin ətrafında fikir mübadilələri uzun müddət davam etdi. Proseslərin aktuallandığı məqamda çoxsaylı məqalələr yazıldı. Ədəbiyyatın baxışı həmişə fərqli olub. Hələ söhbət Mikayıl Müşfiq kimi şairdən gedirsə. Ötən il yazıçı-esseist Günel Eyvazlının yazdığı “Alnımda göynəyən güllə yeri” məqaləsi bu baxımdan fərqlənən baxış sərgilədi. Günel Eyvazlı Müşfiq məqamını predmet seçərək ümumilikdə xəyanət amilini ədəbiyyatlaşdırdı. Sənətkara edilən qibtə hissi, Salyeri kompleksindən əziyyət çəkənlərin böyük insanları öz yolunun üstündən götürmək üçün etdiyi rəzilliklər bu məqalədə müxtəlif nümunələr əsasında obrazlaşdırılsa da, əsas hədəf Müşfiq ömrü, Müşfiq taleyi idi: “Bəlkə, kim olursa-olsun, araşdırmadan, tədqiqat aparmadan dəfn edək? Onun yox, bu dünyadan getmiş Müşfiqin ruhu yox, bizim – bizim narahat ruhumuzun əvvəl-axır dinclik tapması üçün!
    Silahlar indi daha sərrastdır. Eyni anda ard-arda atəş açmaq mümkündür. Şəxs yerə yıxılmamış havadaca dəfələrlə güllələnə bilər. Sizcə, ikinci gülləni alnına vurana qədər Müşfiq ayaq üstə dayanmışdımı? Yoxsa əmrə müntəzir olan əslən azərbaycanlı əsgər şair yerə yıxıldıqdan sonra, şairin ölümünə əmin olmaq üçün ona yaxınlaşıb yenidən alnından atəş açmışdımı? Adam sağdır, ondan xəbər alın!”.
    Roman. Ədəbiyyatın qarşılaşdığı əsas problem gerçəklik və ona yanaşma tərzidir. Bugünkü ədəbiyyat yeni tipoloji hadisədir. Yalnız ictimai-ideoloji mühitin, ədəbi-bədii, estetik-mənəvi dəyərlərin təbəddülata uğraması deyil, daha dərin izahları olan məsələdir. Çağdaş ədəbiyyat daha çox Qərb-dünya ədəbiyyatının təsirində var-gəl etmədədir. Belə bir hal, təbii ki, M.F.Axundzadə zamanından başlayaraq, realizm və romantizm poetikasının mükəmməl, milli keyfiyyətləri ehtiva edən XX əsrin əvvəlləri üçün də xarakterik idi. Amma həmin dövrlərdə yazıçılar dünya nəsrindən birbaşa milli problematikaya nüfuz üçün yararlanır, dövrün maarifçilik, qadın azadlığı, mövhumatla mübarizə məsələlərini qabartmaqla problematik zərurətdən estetik müəyyənliyə qədər yol gəlirdilər. Bugünün də öz çeşidli problemləri var, amma yazıçı özünü bunlardan azad edib. O, özünü hansısa sosial sifarişin ruporu olmaqdan arındırıb. Məti Osmanoğlu ötən il “525-ci qəzet”də jurnalistin ona ünvanladığı “İndi yaranan bədii mətnlərin çatışmayan əsas cəhəti nədir, – sualına belə cavab verir: “- Mənə elə gəlir ki, bugünkü həyatımız, həyatın ritmi, ahəngi çatışmır. Ədəbiyyat, sanki daha çox həyatdan kənarda nələrisə axtarır. Mən müasir ədəbiyyatda özümün, müasirlərimin həyatını, problemlərini, sevinclərini, faciəsini nə dərəcədə görə bilirəm? Məsələ budur!”. (“İndi yaranan mətnlərdə həyatın ahəngi çatmır” (Məti Osmanoğlu ilə müsahibə. “525-ci qəzet”, 30 iyun 2018).
    Məti Osmanoğlunun vurğu saldığı məqam çox əhəmiyyətlidir və insanın zamanda yeri ilə bağlı ideyanın nəsrimizdə işləkliyi baxımından düşündürür. Bu gün ədəbiyyat daha çox simvolların dili ilə danışmağı tərcih edir. Tarixə dönüş, mifolojiyə meyil, irreal aləmlər, fantastik dünyalar, fövqəltəbii qüvvələrin aparıcı olması… Ədəbiyyat daha çox təhtəlşüura enib, ədiblərimizin yaradıcılıq ruhu daha dərinlərə varıb, mifoloji kontekstin fərqli təzahürləri verilir. Ötən il nəsrdə bu tendensiya yenə də qabarıqlığı ilə seçildi. Meydana qoyulan romanlarda arxetipik motivlər, fləşbek elementləri, retrospeksiya halları, intertekstuallıq öndə idi. Bu cəhət roman janrında yazılan nümunələrdə daha aparıcıdır. Zahid Sarıtorpağın “Quşların intiharına ağlamayın”, Şərif Ağayarın “Ağ yel”, Sərdar Aminin “Su sərgisi” romanlarında insanın zamanla dialoqu sirli qatda, paralel dünya modellərində baş tutdu.
    Milli müstəqillik dövrü bizim nəsr və poeziyamıza çöküş əhvalının bədii təzahür şəkli kimi gəldi. Bunun səbəbləri haqda çox danışmağa lüzum yoxdur. Zamanın portretinin təhlükədə olduğu bir dövrdür, hələ üstəlik, milli insanın torpaq ağrısından tutmuş, sosial-psixoloji acılarına qədər çox məqamı içinə alır. Qeyd edim ki, bizdə dekadans çalarlar əsasən poeziya üçün daha xarakterik oldu, nəsrdə bu, o qədər də hiss olunmadı. Çünki nəsr poeziyadan fərqli olaraq gerçəklərin təsvirinə o qədər də köklənmədi. Poeziyada postmodernist təmayülün şərtlərindən irəli gələn gerçəkliyin boz, boyasız təsviri önə çıxdısa, nəsrdə simvolikaya meyil, retrospeksiya halları, zaman sıçramalarının işləkliyi əsas istiqamət kimi qabardı.
    Nəsrlə bağlı məqalələrimdə daim aktuallandırdığım bir məqama bu yaxınlarda Qismətin tərcüməsində oxuduğum – Adam Kirşin “Qlobal roman – XXI əsrdə dünyanı yazmaq” kitabından təqdim olunmuş parçada da rast gəldim. Müəllif çağdaş dünya romançılarının kökləndiyi özgələşmə kimi mövzudan bəhs edərək yazır ki, romançıların “bu gün daha çox pessimist olması – qəddarlıq, özgələşmə və istismar kimi mövzulara fokuslanması – qlobal roman yazmağın, əslində, ədəbiyyatın dünyanı təmsil etmək gücündə olmaq həqiqətinə kölgə salmamalıdır”. Demək ki, dünya romançıları eyni məqamda birləşirlər. Bəs necə?! Özgələşmə çağdaş dünyanın gətirdiyi mövzudursa, onun həqiqətini də çağdaş dünyada aramalıyıq. Bu, insanı sürətlə robotlaşmağa aparan dünya düzəninə qarşı yazıçının çaldığı həyəcan təbilidir. Ötən il bu məqam nəsrin əsas düşüncə və inikas predmetinə çevrildi.
    Yazıçı Qurban Yaquboğlu bu mövzuda yazdığı “Mən yoxam” romanında məsələyə daha geniş kontekstdə nəzər yetirməklə onu nəsrimizin aktual vurğusuna çevirməyi bacardı. “Mən yoxam”! Əsərin adı belə, çağdaş insanın zamanda yerini göstərmək baxımından simvolik sayılır. Nəsillərarası soyuqluq, qan qohumlarının yadlaşması, keçmişlə qırılan bağın gətirdiyi boşluq insanın həyatında mənəvi xaosun, nizamsızlığın zəmini olur. “Mən yoxam” romanında bir şəxsin düşüncələri, mənəvi aləmi ötən illərin yaddaş qarışımında açılır. Dünyanın faniliyinə köklənmək, ömrü boyu xatirə yığa-yığa qurulan ömür hekayətləri romanın sətirləri arasından ovuc-ovuc tökülür. Qurban Yaquboğlu indinin içində keçmişi konkretləşdirir, retrospeksiya mətnin struktur tərkibində zaman kateqoriyasının elementi, təhkiyə-diskurs səviyyələrində meydana qoyulur. Müəllif obrazları, onların müxtəlif tale yollarını, aqibət və yaşantılarını çərçivələnmiş nəql strukturunda birləşdirməyə nail olur.
    Sərdar Aminin “Su sərgisi” romanında da əsas ideya insanı kökünə bağlamağa, inanc və ruh sisteminin bərpasına yönəlib. Modernləşdikcə ənənələrindən qopan, ruhu korlanan, robotlaşan, maddi-texniki dəyərlərə uduzan, təbiət başlanğıcını itirən, əvəzində hissizləşən, duyğuları öləziyən, günah girdabında çabalayan insanın durumu əsərin ideya-estetik, məzmun-problematika rakursunu, hərəkət ritmini müəyyənləşdirir.
    Hər zaman qeyd etdiyim bir məsələ var. Elə mövzular var ki, nəsrə gətirilməsi lazımdır, vacibdir, önəmlidir. Məsələn, Azərbaycanlıların öz tarixi torpaqlarından deportasiyası (1948-53) mövzusu, repressiya, cümhuriyyət mövzuları və s. Ötən il Mənzər Niyarlının “Vətəndən vətənə” povesti (“Azərbaycan” jurnalı, 2019, № 10, 11) repressiya mövzusuna, qəribçilik həyatına diqqət çəkən əsər kimi nəsrimizdəki bu istiqamətdə mövcud boşluğu doldurmaq yönündə atılan çox uğurlu addımdır. Mövzu Mənzər Niyarlı yaradıcılığı üçün yad deyil. Müəllifin bu mövzuda yazılmış “Qara örpək” povesti hələ illər öncə bir çox məqamlara həssaslığı ilə diqqət çəkirdi. “Vətəndən vətənə” povestində mövzu şaxəlidir, əsas süjetdən törəmə xətlər ayrılır: repressiya dövrünün ağrıları, sürgün həyatı, məhv olmuş ailələr, gözü yolda qalan övladlar əsərdən keçən əsas motivlərdir. Üstəlik, müəllif bura Kamal və Həlimə arasında sevgi motivini də əlavə edir. Povestdə İkinci Dünya müharibəsinin insanları aclıq, təkliklə imtahana çəkən dəhşətləri də yer alır. “Atası vətən xaini, sürgün həyatı sürən, köçkünlər, kimsəsizlər üçün tikilən barakların birində əmisinin himayəsində yaşayan bir qız”… Bütün çətinliklərə rəğmən haqsız yerə casus adı ilə damğalanıb sürgünə göndərilən atasının yolunu gözləyən Həlimənin iç dünyası, sevən qəlbi, mənəvi vuruşları əsərdə əsas təsvir predmeti kimi mənalanır.
    Hekayə. Ötən il hekayə ilə bağlı bir neçə müsabiqə keçirildi. Mir Cəlal adına beynəlxalq hekayə müsabiqəsi (qeyd edək ki, müsabiqənin seçilmiş hekayələri “Azərbaycan” jurnalının 6-cı sayında işıq üzü görmüşdür), Mahmud Kaşğarlı adına hekayə müsabiqəsi və s. Qeyd etdiyimiz kimi, bu gün nəsrin ifadə vasitələrinə çox yeniliklər daxil olub. Hətta prozaya adlayan gənc yazarın qələmində belə, bu yeniliklərə, forma mürəkkəbliklərinə meyil – şüur axını, fantasmaqoriyaya, retrospektiv sıçrayışlara aludəçilik qaçılmazdır və çağdaşlığın göstəricisi kimi zəruri elementə çevrilməyə başlayıb. Belə bir durumda Səfər Alışarlı, Əlabbas, Azad Qaradərəli, Meyxoş Abdulla, Yaşar Bünyad, Təranə Vahid, Kənan Hacı, Qanturalı, Alpay Azər, Azər Qismət və digərlərinin realist qələmlə mətnlər meydana qoyması təkcə yazıçının öz üslubuna, yazı və ifadə manerasına sadiqliyi deyil, həm də həyat gerçəklərinin onların nəzərlərində hələ də əhəmiyyətini saxlaması ilə ölçülməlidir. Bu yazıçıların hekayələri cəmiyyət gerçəklərinin təsviri, fikir konkretliyi və çağın qabarıq ideyaları üzərindədir.
    Əlabbas nəsrinin fokuslandığı müstəvi dəyişməyib, o, daha çox milli əyalət həyatına maraqlıdır, milli süjetə sədaqəti ilə seçilir, xalq dilinin qatları üzərində köklənir. Həyatın küncə sıxışdırdığı insanlardan yazır, onların ağrılarını, bu ağrıları yaradan səbəbləri təsvir predmetinə çevirir. Yaşar Bünyad nəsrimizə gec gəlsə də, ard-arda yazdığı hekayələrlə seçilə bildi, hazırkı səs çoxluğu, motiv və intonasiya qarışıqlığında özünün nəsr dili, nəql texnikası, mövzuya yanaşma özəlliyi ilə fərqlənməyi bacardı. Yaşar Bünyad insanların sosial problemlərini, yaşamaq uğrunda mücadiləsini, müharibə fəsadlarını günün təhkiyəsinə gətirməyə çalışır. Daha çox mənəvi dəyərlərin qürubunu bədii mətnlərində obrazlaşdırır və dəyərlərə baxışı dəyişən, ailə bağları qırılan, cəmiyyətə, doğulduğu məkana özgələşən fərdin problemlərini qabartmaq, saxta əxlaqi qaydalara, sosial normalara qarşı çıxmaqla fərqli bir dünyagörüşdən çıxış edir.
    Görünür, meqapolisin problemləri artdıqca kəndə qayıdış sevdası daha qabarıq önə çıxmaqdadır. Özü də yazıçılarımız bu mövzunu daha səriştə ilə qələmə alırlar. Əlabbasın “Arvanada dəfn” hekayəsi də mövzunun uğurlu bədii həllini verən mətn idi. Yaşar Bünyadın “Quşlar qayıtdısa…” hekayəsində də müəllifin düşüncə sırası insan-təbiət münasibətlərinə qədər varır, atalar və oğullar problemi, laxlayan patriarxal dəyərlərə etiraz ruhu ilə bitkinlik qazanır.
    Ümumiyyətlə, bu hekayələr dəyərlərin dayanıqlığına illüstrasiyadır. Qapalı ənənəvi dünya və onun insanları.. İnsanların doğulduqları yurda bağlılığı, ailə dəyərlərinə əhəmiyyəti, kökə, mentallığa sadiqlik əsas çalarlardır. Yazıçı bu dəyərlərdən və vəziyyətlərdən yola çıxaraq daha yan motivlərin törəməsinə yol açır. Sosial motivləri qabardır, özgələşmə məsələlərini diskursa çevirir, müharibə illərinin dramatizmini önə çəkir.
    Çağımızın həqiqətidir, XX əsrin sonlarından başlayaraq ədəbiyyat ideya böhranı üzərindədir, dünyanı ağır ictimai-siyasi və mənəvi kataklizmlərdən xilas edəcək ali niyyət və ideallar zəminində idrak etməkdədir. Günel Şəmilqızının “Qəhrəman” hekayəsi bu mənada, bəşəriyyəti dəyişməyə yönəlmiş ideya ədəbiyyatının bir nümunəsi kimi təcəssümlənir. Orxan Fikrətoğlunun ötən il çap olunan hekayələrində klassik nəsr problematikasının – müsəlman fanatizminin ironik planda aktuallanması, Orta əsr dini təfəkkürünün diriliyinə işarələr yer alır. Məsələn, müəllifin “Dəccal” hekayəsinin düşüncə aktı birbaşa bu olmasa da, kontekst, həm də vurğuladığımız məqamdan keçir. Lakin uğur mətndə motivasiyasını tapan həyat hekayətinin seçilməsində deyil, bütünlükdə struktur məzmunu və kompozisiya əhatəliyindədir. Müəllif bir neçə janr elementindən istifadə edir: satirik tərzdə başladığı hekayəni getdikcə dram, sonra isə faciə hüdudunda yanaşı gətirir. Mübariz Cəfərlini daha çox problematika – yetkin şüur, özünü dərk edən fərd məsələləri düşündürür. Yazıçının ötən il “Azərbaycan” jurnalında çap olunan hekayələrində müəllif irfan düşüncəsi, insanın katarsis prosesini ideal və real təzahürlərində mətnə gətirməyə, dərinlərinə varmağa çalışır, ruhla cismin bağlılığı ideyasını təcəssüm etdirir.
    Elçinin son dövr nağıllar adı altında təqdim etdiyi hekayələrdə predmet, təsvir ünvanı nəbatat, heyvanat aləmi – ağac, kol, quş və s. olsa da, təhkiyənin arxasında həyatın özü, duyğular aləmi, insan görünür. Yazıçı günü-gündən ucuzlaşan, dəyərini itirən bu dünyada sevgi mövzusunu daha fərqli düşüncə sferasında təqdim edir, insana dair ali hisslər ağaclar, quşlar üzərinə köçürülməklə, orijinal bədii interpretasiyada təqdim olunur.
    Bu məqamda bir məsələyə də diqqət yetirməyə dəyər. Milli həyatımızın təzadları ədəbiyyatımızın daxili məzmununa çevrilə bilirmi? Bunu yazıçıların özləri dəfərlərlə belə izah ediblər: indi həyat ədəbiyyatı geridə qoyur, baş verən reallıqlar sənətdəki reallığı üstələyir. Bəlkə bu gün yazıçının, şairin darıxmağı, depressiyaya düşməsinin səbəbi budur? Həyat acılarını dəf edə bilməmək? Axı ədəbiyyat həm də işığı tapmaq və ora tuşlanmaq sənətidir…
    Poeziyamızda da daha çox eyni obraz funksionaldır. Düzdür, müəyyən istisnalar var, hətta ənənəvi mövzu rakurslarından yanaşsaq, burada vətən, sevgi, Tanrı bağlı şeirlərin patetik ifadəsindən tutmuş romantik-lirik qəhrəmanın sızıltılarına qədər hər növ yanaşmaların olduğunu görəcəyik. Məsələ də məhz bunda, yanaşma fərqindədir. Belə ki, bu gün yeni estetika vəd edən, fərqli forma və ideya məfhumlarının uğurlu sintezini yaradan Hədiyyə Şəfaqət, Orxan Bahadursoy, Fərid Hüseyn, Könül Arif, İntiqam Yaşar, Tural Turanın şeirlərinin qəhrəmanı qarşısında İlham Qəhrəmanın ötən il çap olunmuş “Ağlama, qələm eşidir” kitabında xalq şeiri müstəvisində meydana çıxan mətnləri, Faiq Hüseynbəylinin sevən, mənəvi-ruhi-ilahi məxrəcə köklənən romantik fiquru, Rəbiqə Nazimqızının qadın yaşamını, onun sosial statusunu yeni təqdimat formasında görükdürən nümunələri heç də aciz görünmür. Yaxud Şəhriyar del Geraninin “Mənim ixlasım” və “Setara” şeirlərində, Ümid Nəccarinin “Qaranlığın fotosu” kitabında, Emin Pirinin “Venesiyaya məktublar”ında, Ulucay Akif və Eminqueyin son dönəm mətnlərində ehtiva olunan mədəniyyət qatının gücü həm də onunla əlamətdardır ki, şeirin stixiya ilə deyil, özünəqədərki poetik-estetik təcrübəsini şair “mən”inə adlatmağa nail olur.
    Poema janrı ilə bağlı meydanda olan boşluqdan əvvəlki məruzələrimdə də dəfələrlə çıxış etmiş, bunun səbəblərini şərh etməyə çalışmışam. Ötən il bu istiqamətdə müəyyən addımlarla yadda qaldı. Nəriman Həsənzadənin Milli Qəhrəmanımız Mübariz İbrahimova həsr etdiyi “İstiqlal əsgəri”, Sona Vəliyevanın “Səmərqənd – “Gur Əmir”də düşüncələr” və “Səmərqənddə Usta Əlinin türbəsi önündə” adlı lirik poemaları, Fərid Hüseynin “Səmərqənd divanı” adlı poetik silsiləsi, xüsusilə, tarixi mövzunun poetika axtarışlarının istiqamətini ifadə etməyə imkan yaratdı. Bu gün poema janrı müəyyən nümunələr timsalında keçmişimizin miyqaslı hadisələrinə yenidən qayıdır, tarixi şəxsiyyətlərimizin obrazını, şanlı türk epoxasını yaradan sərkərdələrin daxili güc və əzəmətini lirik-epik janrın sınağında təcəssümə çalışır.
    Tənqid və ədəbiyyatşünaslıq. Ədəbiyyat tarixinə yeni baxış, onun inkişaf yollarının və mərhələlərinin elmi-nəzəri baxımdan təhlilə cəlb olunması məsələsi ötən il akademik İsa Həbibbəylinin “Ədəbiyyat tarixi konsepsiyası” ilə bağlı davamlı yazdığı məqalələrdə prioritetə çevrildi. Cavanşir Yusiflinin “Formanın müqəddəs sirri” adlanan yazılarda, Nizaməddin Mustafanın “Səhv nəzərləri sərf-nəzər etmə vaxtı” adlı silsilə mətnlərdə tədqiqatların əsas mündəricəsi oldu. Eləcə də bəzi müəlliflərin yazılarında ədəbiyyat tarixi ilə bağlı bir çox məsələlər predmetə baxışın çağdaşlığı ilə seçildi. Məsələn, “Ədəbiyyat qəzeti”ndə təqdim olunan Niyazi Mehdinin “Janr kodlarının kodlaşdığı iki Azərbaycan”, Rahid Uluselin “Ənəlhəq”, Azər Turanın “115 yaşlı “Hali-vətən”, “Poeziyamızın mifi – həpsi rəngidir”, “Şerim sonsuz, fikrim fəzalar qədər dibsiz – Mikayıl Rəfili”, “Azərbaycan” jurnalının birinci və ikinci saylarında çap olunan Qorxmaz Quliyevin “Kontekst və kod” məqalələri və s. bu kimi mətnlər ədəbiyyatımıza yeni, fərqli baxışın nümunələridir.
    “Ədəbiyyat qəzeti”nin müzakirə saatında diskurs predmetinə çevrilən “Azərbaycan Cümhuriyyəti: tarixi, siyasi və ədəbi-fəlsəfi aspektləri ilə”, “Repressiya: gizlin və gerçəkləri ilə”, “Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı: tarixdən bu günə” kimi müxtəlif mövzulu məsələlərin şərhində məqsəd ötən illərin prosesində hansı durulmalar getdiyini, onun dərki, idrak və şərh üsullarında baş verən köklü dəyişmələri ortaya çıxarmaq oldu. Tarix ondan aralandıqca keçmişə daha uzaq və uca nəzərlərlə baxışın predmetinə çevrilməlidir. Əks təqdirdə, bizə qalan ya yerində saymaq olacaq, ya da abidə sənətkarımıza və sərvətlərimizə uzanan əl və dil haramzadalığına baxıb köks ötürmək. Bizim olanlara sahib çıxmasaq ərazimiz kimi tarixi-etnik yaddaşımızı da itkilərə məruz qalmaq təhlükəsi gözləyir. Bu baxımdan, şərqşünas alim Səadət Şıxıyevanın ötən il “Ədəbiyyat qəzeti”ndə “Azərbaycan şeirinin qərib səhifələri” adı ilə təqdim etdiyi silsilə yazıları milli ədəbiyyatımızı bütün tərəfləri ilə görməyə, tanımağa imkan yaradan mətnlər kimi estetik özünüdərk faktıdır. Orta əsrlər Azərbaycan şeirinin tədqiqi və təbliğində mövcud problemlərə toxunan bu məqalələrdə Səadət xanım tutarlı faktlar, qaynaqlara istinadən anadilli Azərbaycan poeziyasının divan və fəlsəfi şeirinin bünövrəsinin qoyulmasında xidmətləri olan hürufi şair Rəfii, Qənbəroğlu və Xoca Dehhanidən Azərbaycan ədəbiyyatının nümayəndələri kimi bəhs edir.
    Anarın beşcildliyinin ilk cildi kimi nəşr olunan “Söz dünyası” kitabı bütöv ədəbi epoxanı əyaniləşdirən yazıları içinə almaqla konkret zaman görüntülərinə fokuslanır, burada ədəbiyyat tarixi, klassika və çağdaş nümunələrin kəsb etdiyi mahiyyət və ölçülər təcəssümlənir. Belə də olmalıdır, Anarın söz dünyası yazdıqlarının içərisindədir, onu yaşatmağın, bugünün ixtiyarına verməyin yolu bu mətnlərin cəmiyyətin intellektual dairələrində rezonansını və mənasını tapmasından keçir.
    Ötən il AMEA-nın müxbir üzvü Tehran Əlişanoğlunun təsisçisi və baş redaktoru olduğu “Tənqid.net” jurnalının 12-ci sayı (2016-2017) işıq üzü gördü. “Müstəqil Azərbaycanın müstəqil ədəbiyyatı və müstəqil ədəbiyyat elminin 25 illiyinə” həsr olunan jurnalda əsas hədəf cari ədəbi prosesə müxtəlif aspekt və baxış bucaqlarından nəzər yetirmək, müstəqilliyin yaratdığı imkanlardan açılan mənzərələri, fikir və ideya dünyamızı, düşüncə arsenalımızı görükdürmək idi.
    Ötən il ədəbi tənqiddə də yubiley ab-havası yaşandı. Mir Cəlalın 110 illiyi ilə bağlı “Azərbaycan” jurnalının dördüncü sayında Nizami Cəfərov, İntiqam Qasımzadə, Nəriman Həsənzadə və Təyyar Salamoğlunun məqalələri yer aldı. Vaqif Yusifli, Azər Turan, Cavanşir Yusifli, Rüstəm Kamal, Məti Osmanoğlu, İntiqam Qasımzadənin yubiley yaşları ölkə mətbuatında geniş qeyd olundu. Adıgedən şəxslərlə bağlı meydanda mötəbər söz səsləndirmək əzmini də elə tənqidçilərin özləri nümayiş etdirdi. Diqqət edək: Elnarə Akimovanın “Vaqif Yusifli – ədəbiyyatımızın isti qanı”, “Rüstəm Kamalın ədəbiyyat dili”, “Məti Osmanoğlunun yaddaş və zaman mətnləri”, “Cavanşir Yusifli – ən gözəl tale adamı”; İradə Musayevanın “Əşyaların ruhunu görən adam” (Rüstəm Kamal haqqında), “İntiqam Qasımzadə və yaxud: sonuncular…”, “Ədəbi tənqidimizdə Vaqif Yusiflinin yeri”; Rüstəm Kamal haqqında Nizami Cəfərovun “Miqyaslı və obyektiv”, Azər Turanın “Böyük sirrin yenidən oxunuşu”, Məti Osmanoğlunun “Sözün o üzündəki gerçək”, Tehran Əlişanoğlunun “Rüstəm Kamal haqqında xəyalat”; Məti Osmanoğlu haqqında Rüstəm Kamalın “Ədəbiyyatın dilini bilən adam”; Azər Turan haqqında Rüstəm Kamalın “Azər Turan həqiqəti”, Vaqif Yusiflinin “Türk düşüncəsinin irfan çobanı” məqalələri və s. ədəbi tənqidin daha çox təhlil və müqayisə məqamlarını önə çəkməklə bərabər, dünənlə bugünün təcrübələrinin qarşılaşdırılmasının üzərinə vurğu salmaq, ədəbiyyat tarixi, tənqid, ədəbi proses barədə daha geniş elmi-nəzəri təsəvvürlər əldə etmək cəhdi ilə önəmli görünürlər.
    Kamal Abdulla ötən ildən başlayaraq “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap etdirdiyi “Əvvəl-axır yazılanlar” essesi ilə janrın dinamikliyinin qorunmasını təmin edir. O, narrativi mifin, Antik dövr mədəniyyətinin içində qurur, nəzər nöqtəsini həmin qatdan müxtəlif dövrlərin ədəbiyyatına və şəxsiyyətlərinə, deyək ki, Füzuli, Cavid, Ə.Haqverdiyev sənətinin fəlsəfi-estetik mahiyyətinə adladaraq psixi-altşüur, duyğu-təəssürat laylarına, mistik çevrələrə daxil olmağa, yaradıcı şüur, təxəyyül üzərində kəşflər aparmağa çalışır.
    Əlbəttə, indi esse janrının inkişafı ilə bağlı problem yoxdur. Əksinə, daha çox şaxələnib, mövzu və əhatə spektri genişlənib, estetikası və poetik biçimi dəyişib. İndi hər hansı əsərin, filmin təhlili daha çox esse janrının tələbləri çərçivəsində baş tutur. Məsələn, tənqidin baxım tərzi, rakursunu, ifadə-dil mənzərəsini yeniliyə kökləyən Mətanət Vahidi, Ülvi Babasoyu, son instansiyada – ədəbiyyatda yeni olmasına baxmayaraq düşünmə və ifadəolunma tərzinə görə seçilən Cahan Seyidzadəni, Rəvan Cavidi, Orxan Həsənini göstərə bilərik ki, yazılarında sənət, mətn, sözün və insanın taleyi haqqında fəlsəfi çevrə yaradır, bugünün nöqteyi-nəzəri, praqmatikası baxımından şərhinə varırlar.
    Son zamanlar yazıçılarımızın ölkəmizdən kənarda qazandığı uğurlar ədəbiyyatımızın təbliği baxımından çox əhəmiyyətlidir. Varisin Rusiya Federasiyasının Soçi şəhərində Avrasiya materikinin “LiFFt-2018” ədəbiyyat üzrə üçüncü festivallar festivalının baş mükafatına layiq görülməsi sevindirici faktlardandır. Kamran Nəzirli illərdir Belarus ilə qarşılıqlı əməkdaşlığı davam etdirir. Yazıçılarımızın əsərləri Türkiyə, Moskva, Misir, Almaniya, Amerika və başqa hüdudlarda çap olunur. Elçinin “Baş” romanı Misirdə nəşr edildi. Sabir Rüstəmxanlının ötən il iki kitabı Almaniyada çap olundu. Qəşəm Nəcəfzadənin Moskvada müxtəlif dillərdə kitabları işıq üzü gördü. Gənc şairlər – Fərid Hüseynin ötən il çap olunmuş “Səmərqənd divanı”nın Özbəkistanda keçirilmiş təqdimatı poetik fikrimizin yayılma arealının genişlənməsinə şahidlik edən nümunədir. İntiqam Yaşar, Tural Turanın Özbəkistanla qurduğu əlaqə və bu əlaqələrin davamlı olmasını göstərən xəbərlərin təqdimi yeni nəsil ədəbiyyatımızın sabahı ilə bağlı perspektiv vəd edir.
    Amma bu məqamda bir məsələyə toxunmağın yeri var, düşünürəm. Dünyanın hər yerində mənbə kimi qəbul olunan nəzəriyyə kitabları mövcuddur. Bizdə isə belə kitabların tərcüməsi hələ meydanda yoxdur. Eləcə də milli ədəbiyyatımızda seçilən elmi-nəzəri mətnlərin, dünya ədəbi-fəlsəfi cərəyanların təhlilini verən məqalələrin, düşüncə və fikir intibası yaradan nümunələrin tərcümə edilib Qərbə inteqrasiyasını stimullaşdırmaq gözəl olmazmı? Tərcümə Mərkəzimiz bu cür vacib məqamları nəzərə alsa, elmi-nəzəri arsenalımızın sınırlarını genişləndirmiş olar. Məsələn, bu yaxınlarda “Alatoran” yayınlarında Qorxmaz Quliyevin tərcüməsində Mişel Fukonun “Sözlər və nəsnələr” (Numanitar elmlərin

    arxeologiyası) kitabı işıq üzü gördü. Bu, əsl mədəniyyət hadisəsidir. Peşəkar əsər, peşəkar tərcümə və səviyyəli nəşr! Belə tərcümələri mümkün qədər çoxaltmaqla ədəbiyyata səmərə verə bilərik. Yoxsa “dünya ədəbiyyatı” deyibən bir ox ətrafında firlanmaqla deyil ki. Gərəkdir ki, bunun çağdaşlığını, təzahürlərini də verəsən.
    Müxtəlif dillərə tərcümədən danışdıq. Həm də ədəbiyyatın dili birdir, deyirik. Tərcümənin vacibliyi də bu birgəliyi duymaq, ortaq estetik məhvərdə görüşmək üçün vacibdir. 1982-ci ildə Bakıda keçirilən məşhur beynəlxalq konfransın adı belə adlanırdı: “Ədəbiyyatın dostluğu, xalqların dostluğudur”! Bu fikir əbədidir, heç zaman gücünü itirməyəcək. Ötən il Karlos Fuentesin belə bir fikrini oxumuşdum: “Əgər mən öz mədəniyyətimin bacardığı hər bir şeyə, əsasən də məqsədlərinə, fəaliyyətinə bağlıyamsa, onda sivilizasiyaların toqquşması erasında yaşayırıq tezisini qəbul edə bilmərəm. Çünki beynimdəki bütün sivilizasiyalar mənimdir. Onlar dalaşmırlar, danışırlar, bir-birilə söhbətləşirlər, ruhumun lap dərinliklərində ünsiyyət qurur, həm sevincin, həm də kədərin nisbiliyini, geri düşsə də, həmişə mövcud olacaq olanı (mənim qədimi Yerli və İslam mədəniyyətlərimi) qucaqlayır, özünü əbədi sayana (varlığımın qərbli, xristian izlərini) sahib çıxırlar. Və bütün bunların görüşdüyü nöqtələri – hamımızın içindəki söz, düşüncə, yaddaş və fantaziyaya xeyir-dua verməyin lazımlılığını anlamaq üçün mübahisə edirlər. Bizdən istəyirlər ki, sivilizasiyaların dialoquna qoşulaq və tarixin sonunu inkar edək. Biz son sözümüzü söyləmədikcə, tarix necə sona çata bilər?”.
    Ədəbiyyat tarix və insanın “son” problematikasından qurtulması üçün var olmalıdır! Hər şeyin bir sonu olsa da, tarixin sonu mədəniyyət yaradanların əli ilə dayandırıla bilər! Çünki Romen Rollana inansaq, “yaratmaq ölümü öldürmək deməkdir”!

    Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

  • Eldar Nəsibli SİBİREL.”Mən köhnə kişiyəm”

    12962488_1518521525123844_528584684_o

    Mən köhnə kişiyəm, bala,
    Nuh adlı sirdən gəlmişəm.
    Hara türk ayağı dəyib,
    Mən həmin yerdən gəlmişəm.

    Bir az şaman duasıyam,
    Bir az günəş şüasıyam,
    Gələn əsrin havasıyam,
    Ötən əsrdən gəlmişəm.

    Dodağımda türkü, şərqi,
    Dolanmışam qərbi, şərqi.
    Ya cüt, ya tək, eh… nə fərqi
    Hansı səbrdən gəlmişəm.

    Bu dağlar tərs, avand yerim.
    Qayalar sapand yerim.
    Hər şəhid qəbri –and yerim…
    Gör neçə pirdən gəlmişəm?!

    “37” ağrım, acım.
    Bu taledən hara qaçım?!
    Qalmayıb özgə əlacım,
    Adsız qəbirdən gəlmişəm.

    Təbrizim arzum, murazım.
    Taleyimdə qara yazım
    Bir az səbr et, xan Arazım,
    Mən dəli Kürdən gəlmişəm.

    Sibirel, sənə yaxınam.
    Gözündən qaçan yuxunam,
    Sürgündə qalan ruhunam,
    Qarlı Sibirdən gəlmişəm.

    1999

  • Eldar Nəsibli SİBİREL.”Bu dünyaya gələndən”

    12962488_1518521525123844_528584684_o

    Bu dünyaya gələndən,
    Yol gedirəm ölümə.
    Vallah, mənəm dözürəm
    Bu dərdə, bu zülümə.

    Dərd deməyə adam yox,
    Adamlar arasında
    Gün-gün, ay-ay ölürəm
    Nadanlar arasında.

    Yenə haqqın gözünə
    Kül ələyə bilmirəm.
    Mən özümü özümdə
    Dəfn eləyə bilmirəm.

    Öz odum yandıracaq
    Özümü əzəl-axır.
    Bilsəm də ki, haqq sözün
    Çörəyi daşdan çıxır.

    Haqq söz dar ağacısa
    Alsın məni qoynuna,
    Ömrümü kəfən kimi
    Dolamışam boynuma.

    1993

  • Eldar Nəsibli SİBİREL.”Qəribsəmişəm”

    12962488_1518521525123844_528584684_o

    Bu axşam nədənsə yaman kövrəyəm,
    Közərib od alır fikrim, xəyalım.
    Bu axşam həsrətlə vuran ürəyəm.
    Dağılıb, pərişan olubdur halım,
    Sənsən, doğma yurdum, könlümə düşən,
    Bu gün səndən ötrü qəribsəmişəm.

    Hanı bir mahnının tilsimiylə mən,
    Bir yaşıl çəməndə yatıb qaldığım?
    Qaçan cüyürlərin çəhlimiylə mən,
    Yorub yollarını əldən saldığım,
    Ay Damğaçı düzüm, ay Yanıq meşəm,
    Bu gün səndən ötrü qəribsəmişəm.

    Hanı dalğa-dalğa coşub-kükrəyən
    Sevgi fərəhimin uçan gülüşü?
    Zalım qardaşından qorxub titrəyən
    Bir qız dodağının qaçan gülüşü?
    Görüşə gecikən, gözü-bənövşəm,
    Bu gün səndən ötrü qəribsəmişəm.

    Görəsən, fikrindən keçirir nələr?
    Gözü yolmu çəkir anamın indi?
    Beşiyim başında uzun gecələr
    Yuxuma da layla çalanım indi.
    İstərəm bu dərdi sənlə bölüşəm,
    Ana, səndən ötrü qəribsəmişəm.

    1972

  • Eldar Nəsibli SİBİREL.Seçmə şeirlər

    12962488_1518521525123844_528584684_o

    Bu torpağın hər qarışı möcüzə,
    Zirvədə qış, dərədə yaz yaşayır.
    İldırımda ərənlərin qəzəbi,
    Çiçəklərin gözündə naz yaşayır.

    Çovğun günü xeyirxahın, təmizin,
    Ey ümidim, baxışında qız, isin.
    Gül tək ömrü dondurmağa xəbisin
    Nəfəsində şaxta, ayaz yaşayır.

    Gülüm, gördün eşqin dönür nağıla,
    Az qalır ki, buxarlanıb soğula.
    O gün baş qoy sinəm üstə, yuxula
    Orda hisslər oyadan saz yaşayır.

    Bütün dünya ürəyimə yerləşir,
    Xəzər dalğam dəcəlləşir, kürləşir.
    Bir gözümdə Xramla Kür birləşir,
    Bir gözümdə qəmli Araz yaşayır.

    Ana yurdun qayasıyam, daşıyam,
    Buludunun gözlərinin yaşıyam,
    Ümidini gələcəyə daşıyan
    Ürəyimdə arzu, muraz yaşayır.

    Ey Nəsibli, gecə-gündüz söz ovla,
    Heç kim deməz ilhamını cilovla.
    Səndən əvvəl sən yandığın alovla
    Bu dünyada Məmməd Araz yaşayır.

    BU DÜNYAYA GƏLƏNDƏN

    Bu dünyaya gələndən,
    Yol gedirəm ölümə.
    Vallah, mənəm dözürəm
    Bu dərdə, bu zülümə.

    Dərd deməyə adam yox,
    Adamlar arasında
    Gün-gün, ay-ay ölürəm
    Nadanlar arasında.

    Yenə haqqın gözünə
    Kül ələyə bilmirəm.
    Mən özümü özümdə
    Dəfn eləyə bilmirəm.

    Öz odum yandıracaq
    Özümü əzəl-axır.
    Bilsəm də ki, haqq sözün
    Çörəyi daşdan çıxır.

    Haqq söz dar ağacısa
    Alsın məni qoynuna,
    Ömrümü kəfən kimi
    Dolamışam boynuma.

    1993

  • İradə AYTEL.”Virtual sevgi”

    Ürəyi bərk-bərk döyünürdü. Bayaqdan bəri azı yüz kərə yaxınlaşdığı aynanın qarşısına bir də keçdi. Darağı götürüb yenidən saçlarını daradı. Yenidən ətirləndi. Aynadan ona boylanan uzun şabalıdı saçlı, şabalıdı gözlü qıza bir də baxdı. Gülümsündü. Aynaya, darağa, ətirə nəzər salıb ətli dodaqlarını büzdü: “Nədi, bezdiniz, sevinin ki, sizə toxunan mənəm” – deyərək yerində fırlandı. Əyninə kip oturan bəyaz rəngli donu mürgüdən ayılırmış kimi “gərnəşdi”…
    Gözəl idi, şirin idi, cazibədar idi. Amma bu gözəlliyi, cazibədarlığı hamı görə bilməzdi. Görmək üçün əvvəl onun gözlərinə, sonra isə ürəyinə baxmaq lazım idi. Bax, onda bu gözəllik qəlbləri ovsunlayır, zövqləri oxşayırdı.
    Özü yaxşı bilirdi bütün bunları. Özü-özünü tanıyırdı. Elə ona görə də darıxanda, əsəbi olanda, hətta sevinəndə aynanın qabağına yaxınlaşır, gözlərindən ürəyinə boylanırdı.
    Xoşbəxt idi. Soruşsaydılar ki, bu xoşbəxtliyin səbəbi nədir, bilməz, sadəcə gülümsünərdi. Amma onun xoşbəxtliyini də hər kəs görməzdi. Xoşbəxtliyini də gözlərinin dərinliyində gizlədər, təkcə özü boylanardı sevincinə.
    Gündüzü sevmirdi. Onunçün dünya gecədən, Aydan, ulduzlardan, küləyin səsindən, yarpaqların xışıltısından, gecə quşlarının nəğmələrindən, ürəyinin döyüntüsündən və… və şirin, ehtiraslı bir səsdən ibarət idi.
    Gecəni həsrətlə gözləyirdi. Hətta, bəzən Günəşə yalvarırdı ki, “nə olar get!”
    O xoşbəxt gecələrdə telefon dəstəyindən süzülən şirin pıçıltılar, ruhunun qidası, yaşamı idi. O səsi eşidəndə gözlərinə sevinc, bədəninə hərarət gəlirdi. Hərdən ona elə gəlirdi ki, qanadları var, istəsə səmaya uçar, göylərdə pərvaz edər.
    Gecənin pıçıltıları səhər azan çəkilənə qədər davam edərdi. Bu səsə hər ikisi eyvana çıxar, Allahın evindən gələn o müqəddəs sədanı birgə dinləyərdi. Onlara elə gəlirdi ki, o səs hər ikisinin ürəyinin səsidir. Və onların qəlbinin səsini bütün şəhər dinləyir.
    …Yenə də aynanın qarşısına keçdi. Gözlərinə, gözlərindən də özünə boylandı. Sevdi özünü. Sevindi özündə. Ürəyi döyündü. Ürəyinə döndü və onu şirin, nağıllı bir dünyaya aparan ürəyini yenidən sevdi…
    Saat 23:45-i göstərirdi. Görüş vədəsinə 15 dəqiqə qalırdı. Dünəndən qərara gəlmişdilər ki, saat 00:00 da görüşsünlər. Onlara elə gəlirdi ki, bu saatda dünya bircə anlıq susacaq, uyuyacaq və onlar həmin bircə anı özlərininki edəcəklər. Şərtləşdikləri kimi telefonları və işığı söndürməli idilər. Qaranlqda görüşəcək, elə qaranlıqda da ayrılacaqdılar. Hər ikisi bunun çox çətin olacağını bilsələr də, sözlərinə əməl edəcəklərinə əmin idi.
    Saat 23:58-i göstərəndə əlləri əsə-əsə otağın işığını söndürdü. Onun işığı söndürməyi ilə qapının döyülməyi bir oldu. Bir müddət yerindən tərpənə bilmədi. Ürəyinin döyüntüsü ilə qapının səsini səhv salmışdı. Qapıya tərəf getdi və əlini cəftəyə atdı. Lakin, açmağa cürət etmədi. Qapı yenidən döyüləndə qeyri-ixtiyari cəftəni burdu…
    Qaranlıq idi. Qapının kandarında donub qalmışdılar. Danışmasalar da ürəklərinin döyüntüsünü hər ikisi eşidirdi.
    – Salam! – Rüfət pıçıldadı.
    – Salam!
    – Bəs evə ötürmürsən?
    – Həə, bağışla, keç içəri.
    – Keçim ey, amma qaranlıqdı axı, ha tərəfə keçim?
    Hər ikisi gülümsündü. Bu təbəssümü gözlər görməsə də ürəklər duydu. Rüfət bayaqdan bəri açıq qalmış qapını örtdü və Günaya tərəf döndü. Yavaş-yavaş Günayın kölgəsi hiss olunurdu…

    ***

    İkisi də xoşbəxt idi. Telefonun dəstəyinden Rüfətin səsi eşidildi:
    – Günay!
    – Haycan!
    – İlk tanışlığımız yadındadı?
    – Yadımdadı!
    – Deyəsən yuxun gəlir?
    – Yoox, niyə ki?
    – Səsindən hiss elədim.
    – Necə ki?
    – Nə bilim, amma sənə deyim, yuxulu olanda səsin elə şirin, elə ehtiraslı çıxır ki, adamın ürəyini lap yerindən oynadır.
    – Rüfət!
    – Haycaan!
    – Demək istəyirsən ki, oyaq olanda şirin deyil hə səsim?
    – Ay dəli, bilirsənmi səsin məni elə ovsunlayıb ki, bütün günü işdə də səsini eşidirəm. Təsəvvür edə bilmirəm ki, sənin səsin olmasaydı nə edərdim.
    – Rüfət!
    – Haycaaaaan!
    – Rüfət, “haycan”ın da boyu əməllicə uzanıb. Ömrüm, niyə ilk tanışlığımız yadına düşdü?
    – Nə bilim, niyəsə həmin gün yadıma düşəndə gülməyim gəlir. Dedim: “Xanım qız, bağışlayın, sizin nömrəniz məndə var, amma bilmirəm kimsiniz?” Dedin: “Siz kimsiniz ki?” Dedim: “Mən Rüfətəm!” Bir minnətlə cavab verdin ki: “Nə olsun Rüfətsən, sözünü de!” Onda elə pərt oldum… Amma doğrudan da nömrən telefonumda var idi. Ona görə zəng elədim…
    Günay Rüfətin sözünü kəsdi:
    – Hə, sən də zəng elədin, əyər kişi səsi eşitsəydin telefonu qapadacaqdın, hə? Qız səsi eşidən kimi qərara gəldin ki, tanış olasan.
    – Hə də, sən qızcığaz da tezcə tanış oldun.
    Dəstəyin o başından Günayın cingiltili qışqırığı eşidildi:
    – Pis, nə vaxt tanış oldum? Sən söhbəti elə başladın ki, özüm də çaşdım. Elə bildim qohumumsan…
    Rüfət bir az yumşaq səslə dilləndi:
    – Yaxşı daa, zarafat edirəm. Amma gördün də, tanış olmaqda necə mahirəm?
    – Yaxşı, özünü öymə, bilirəm o sənin peşəndi!
    – Gülüm, səsin məni elə ovsunlamışdı ki, səni tanımaq üçün lap ilanı da yuvasından çıxarardım. Yadında, onda mənə sual verdin: “Sən haradasan?” Dedim: “Bakıda!” Dedin: “Hə, aramızda 365 km məsafə var” onda təxmin elədim ki, Gəncədəsən. Çox sevindim, sevindim ki, sən də gəncəlisən.
    Günay tələsik onun sözünü kəsdi:
    – Mən gəncəli döyüləm!
    – Di yaxşı, gəncəli döyülsən! – Rüfət də “deyilsən”i eynən Günayın ləhcəsi ilə dedi. – Onda bilmirdim axı gəncəli deyilsən. Bir də ki, nə fərqi var, Gəncədə yaşayırsan. Günay, yadındadı səhərisi sənə zəng vurdum dedim: “Olar, sənə sabah da zəng edim,” elə kobud şəkildə dedin ki: “Sən mənimçün maraqlı deyilsən!” Ələsgər demiş “sındı qol-qanadım yanıma düşdü”…
    – Neynəməliydim, deməliydim ki, hə elə, ölürəm zəngin üçün?
    Rüfətin gülüşü eşidildi:
    – Aha, deməli ölürdün zəngim üçün?
    – Yox eee, – Günayın səsi titrədi, – sözgəlişi deyirəm. Birdə ki, mən də səni tanımaq istəyirdim axı…
    – İndi tanıyırsan?
    – Necə ki? Hə, tanıyıram!
    – Sən ki məni görməmisən, bilmirsən keçələm, ya koram.
    – Sən də məni görməmisən. Bəlkə, elə mən koram, ya keçələm?
    – Keçəl olsan əladı da, gündə salonlarda qalmazsan.
    – Yaxşı daaa, Rüfət!
    – Neyniyim ey, qabağıma elə şərtlər qoydun ilk gündən: şəkil istəmə! Həmin gündən telefonun MMSi bağlı qaldi. Netde yalnız yazışaq! Kompüterin kamerasi məndən küsdü. Sen evinizə gələndə söz ver ki, biz tərəflərə gəlməyəcən! Dedim o da baş üstə! Nə edim ey “Ağa deyir sür dərəyə sürməliyəm! Qorxumdan sizin tərəflərə ayağımı da basmadım.
    – Yalançı! Ona görəmi ünvanımı məndən yaxşı bilirsən?
    – Gülüm, dinlə, mənə sənin xarici görünüşün önəmli deyil. Mən sənin ürəyini görürəm. Amma bir həqiqəti də deyim ki, daha dözmürəm. Səni görmək istəyirəm. Zarafat deyil, altı aydır tanışıq, bir birimizi görməmişik. Günaaaay!!!
    – Haycaaan!!!
    – Sənin də “haycan”ın böyüyür ee, gülüm! Noolar, gəl görüşək, axı səni görmək istəyirəm.
    Əslində Günay da Rüfəti görmək istəyirdi. Amma qorxurdu. Qorxurdu ki, xəyallarında, arzularında gördüyü, səsini eşitdiyi, duyduğu Rüfəti reallıqda duya bilməsin. Hər dəfə Rüfət görüşmək istəyini bildirəndə bir bəhanə ilə söhbəti dəyişirdi.
    Hər ikisi gecəni çox sevirdi. Hər ikisinin musiqi zövqü, həyata baxışları, intellekti üst-üstə düşürdü. Bu gecə həyatının, virtual görüşün reallığa çevrilən zaman öz mənasını itirəcəyindən qorxurdu Günay.
    – Rüfət!
    – Haycaaaaaan!
    – Ağlıma bir fikir gəldi.
    – Söylə.
    – Ürəyim, səni görmək, səsini yanımda eşitmək istəyirəm. Amma qorxuram. İnanırsan, bütün bunlardan qorxuram.
    – Aman Allah! Ay qız, mən səni yeməyəcəm. Söz verirəm. Hərçəndi, adam yeyənəm, amma səninlə görüşəndə başqasını yeyib, doyandan sonra gələcəm.
    – Yaxşı, zarafatsız deyirəm. Eh, gəl qışda görüşək.
    – Nədi, fikirləşirsən ki, mən ayıyam, qışda yuxuda olacam, səni yeməyəcəm?..
    – Ey Rüfət!
    – Gülüm, başa düş, mən səni görmək, əllərindən tutmaq, ürəyinin səsini eşitmək, saçlarını sığallamaq istəyirəm.
    Günay ürəyində dedi: “Eh, Rüfət bütün bunları mən də istəyirəm. Sənin səsini hər dəfə eşidəndə ürəyim yerindən atlanır. İstəyirəm məni bağrına basasan, oxşayasan, öpəsən, səni duymaq, sənin olmaq istəyirəm, Rüfət!”. Amma bütün bunları dilinə gətirə bilmirdi. Hərdən fikirləşirdi ki, keşkə Rüfətlə həyatda tanış olub, sonra telefonla danışaydı. Bəlkə, onda daha asan olardı. Aylardır həsrətini çəkdiyi, öyrəşdiyi, darıxdığı, çox istədiyi, aman Allah! Özünə belə etiraf etməkdən çəkindiyi, özünə belə demək istəmədiyi bir həqiqət – sevdiyi, bəli, sevdiyi Rüfətin gözlərinə baxmaq onunçün çox çətin idi. O, qorxurdu. Qorxurdu ki, Rüfətin gözlərində başqasını görər. O, qorxurdu ki, gözlədiyi istiliyi, hərarəti, sevgini Rüfətdə tapa bilməz. Pıçıldadı:
    – Rüfət!
    – Haycaaaaan!
    – Rüfət, görüşək. Amma gecə. Razısan?
    – Günay, nə fərqi var, təki səni görüm.
    – Yox eee, qaranlıqda. İstəmirəm məni görəsən. Mən də səni görməyim.
    – Gözlərimizi bağlayaq?
    – Hə! Ya gözlərimizi bağlayaq, ya da qaranlq bir yerdə görüşək.
    – Maraqlıdır. Bəs necə görüşək?
    – Bilirsən, qaranlıqda görüşək. Bir sən ol, bir də mən. Səsimizi eşidək…
    Rüfət onun sözünü kəsdi və:
    – Maraqlıdır. Səsimizi eşidək, ürəyimizin döyüntüsünü hiss edək… Ay qız, demirsən, qaranlıqda başqasınnan yapışaram?
    – Ey… Rüfət, razısan?
    – Razıyam, gülüm, razıyam. Sən necə istəsən. Təki yanımda olasan. Onda vaxtı de.
    – Yaxşı da, Rüfət, hələ indi danışdıq ki, vədələşmək də qalsın gələn dəfəyə.
    – Noolar, heç olmasa gec olmasın, noolar, gülüm.
    – Yaxşı, deyəcəm həvədə.
    – Nəəəə?
    – Deyəcəm də vaxtı.
    – Yox elə bil nəsə başqa söz dedin.
    – Ehh, dedim deyəcəm həvədə.
    – Həvədə nədi?
    – Yəni ki, nə vaxt.
    – Oy sənin ləhcənin qadasın alım. Ay kəndçi, səbirsizliklə gözləyəcəm…
    Sübh azanını birgə dinlədilər. Sağollaşdılar. Hər ikisi yatağına uzandı. Hər ikisi şirin, həm də həyəcan dolu xəyalların qoynunda çırpındı. Amma həmişəkindən fərqli olaraq xəyal onları ovsunlaya, yuxuya apara bilmədi. Qərara gəlmişdilər. Görüşməli idilər. Qorxurdular. Bu görüşdən hər ikisi qorxurdu. Altı aydır tapdıqları dostu, həmdəmi, sirdaşı, səmimiyyəti, sevgini itirə biləcəklərindən qorxurdular.
    Görüş söhbətini saldığına Rüfət peşman olmuşdu. Keşkə Günay yenə də razılaşmayaydı. Belə fikirləşirdi… Amma yox, axı o, Günayı görmək, ona daha yaxın olmaq istəyirdi.
    Hər ikisi gec yatdı həmin gün. Oyananda hər ikisi günün bitməsini, gecənin gəlməsini səbirsizliklə gözlədi

    ***

    Rüfətin əlləri Günayın saçlarında dolaşdıqca o, ürəyində bir istilik hiss edirdi. Rüfət onun yanında idi. O, Rüfətin səsini eşidir, nəfəsini duyur, sevdiyi insanın təmasını hiss edirdi. ilk dəfə yaşadığı bu məhrəm hisslər onu həmişə arzuladğı bir dünyaya aparmışdı. O dünyanın sakinləri yalnız mələklər idi. Sevginin qanadlarıyla uçan mələklər. Elə onun özü də qanadlı bir mələk idi. Göylərdə pərvaz etdikcə yaşamaq, yenə də yaşamaq istəyirdi.
    Unutmuşdu hər şeyi. Ürəyinin pıçıltılarını eşidirdi: “Sən dünyanın ən alisisən. Doğulan gündən səni gəzmişəm. Bir gün bu dünyadan əlimi üzsəm, içimdə sən boyda bir dünya aparacağam əbədiyyətə. Səni bir anın içində sevdim. Elə bircə anda əmin oldum ki, illərdir yolunu gözlədiyim, yuxularda gördüyüm, səsini eşitdiyim, duyduğum o kəs, məhz, sənsən. Gözləyirdim səni. Gecələrimdən nicat umurdum ki, səhəri gətirsin, səhərimə yalvarırdım ki, gecənin qoynuna dolsun. Sənin gəlişin mənimçün Ayla Günəşin, ağla qaranın, yaxşıyla pisin üz-üzə gələcəyi qədər çətin olsa da, içimdəki inam o çətinliyi hər an dəf etməyə hazır idi. Nəhayət, Sən gəldin!”
    Günaya elə gəlirdi ki, Rüfət onun qəlbinin pıçıltılarını dinləyir. Elə eynən həmin pıçıltıları Rüfət də Günaya söyləyir…
    Titrəyirdi. Bapbalaca quşcuğaz hərarətə sığınanda necə tir-tir əsirdisə Günay da Rüfətin ağuşunda eləcə əsirdi. Saçlarına toxunan hənir üzünə, dodaqlarına, boğazına dəydikcə ayaqları sustalır, ürəyi daha da şiddətlə döyünürdü. Telefonun dəstəyindən gələn pıçıltını belə yaxından eşitdiyinə inanmasa da, o pıçıltıya sığınır, bütün varlığını o hənirə təslim edirdi.
    Rüfətin qupquru, ipisti dodaqları dodaqlarına toxunduqca hələ indiyəcən duymadığı bir gizilti, bir istilik bütün bədəninə yayılırdı. Bu istiliyə dözə bilməyəcəyindən ehtiyat etsə də, dodaqlarını yavaş-yavaş qupquru dodaqlara yaxınlaşdırır, lakin bu səadətin bitəcəyindən qorxaraq geri çəkirdi.
    Hər ikisi bəxtəvər idi. Hər ikisi iki canda bir qəlbin döyüntüsünü eşidirdi. Aylardır həsrətində olduğu bütün yanında olmasına inanmayan Rüfət ona çox ehtiyatla yanaşır, dodaqlarını o bütün saçlarına, yanaqlarına, dodaqlarına, toxundurur, içindəki atəşdən qorxaraq geri çəkilirdi. Cənnətdəki bəmbəyaz almaya toxunmaqdan qorxan Adəm kimi qorxur, lakin, içində ona toxunmaq arzusunun böyüklüyü altında qıvrılırdı. O, bir həqiqətə əmin idi ki, xoşbəxt olmaq üçün Tanrının bəndələrə bəxş elədiyi ən böyük nemət sevgidir. Sevgi varsa fani cisim adiləşir. Bax, o Günayı görmür. Günayın gözlərinin rəngi, dodaqları, saçları… o bütün bunları hiss edir, yaşayır və özünü dünyanın ən xoşbəxt bəndəsi sanır.
    Rüfət yenidən barmaqlarını Günayın saçlarına toxundurdu. Sanki, güclü bir cazibə onun əllərini aşağıya doğru çəkirdi. O, yavaş-yavaş qarşısındakı bütün müqəddəsliyində özü də bütə çevrilirdi. Günayın sinəsi, yupyumuru bir cüt sinə qabarı, mütənasib vücudu, əynindəki kip donuna sığışmırdı. Rüfət də bunu duyurdu. Elə duyduğu üçün də bircə anda bu əsrarəngiz gözəlliyi xilas etmək istəyirdi. Və elə titrək əllərinin köməkliyi ilə bütü qəfəsdən azad elədi….
    Artıq xoşbəxtliyin göylərində pərvaz edən Günay özü də o kip geyimdən qurtulduğuna sevindi sanki… Rüfətin əlləri onun bədənində gəzindikcə içindəki giziltilərin çoxaldığını, ürəyinin harasa tələsərək onu da tələsdirdiyini hiss edirdi.
    Birazdan Rüfətin öpüşləri Günayın döşəməyə səpələnmiş saçlarında, qupquru, sopsoyuq dodaqlarında, açıq sinəsində dolanırdı. Bu öpüşlər daha heç yana tələsmirdi.
    Azan səsinə hər ikisi diksindi. Telefonda olduğu kimi hər ikisi o səsin sehrinə düşdü. Deməli, ayrılmalı idilər. Birazdan onları ayıran səhər açılacaqdı…

    ***
    Son zamanlar telefon danışıqları gecə görüşləri ilə əvəz olunmuşdu. Həyat yenə də onlar üçün gecədən, pıçıltılardan ibarət idi. Yenə də xoşbəxt idilər. Yenə də azan səsini birgə dinləyəndən sonra ayrılır, gecəni gözləyirdilər…
    ***

    …Günəşin al şəfəqləri gözünə düşdükcə bir əli ilə gözlərini örtməyə çalışır, o biri əli ilə yuxusunun ətəyindən bərk-bərk yapışırdı. Yox, deyəsən şipşirin yuxusu onu tərk etmək üçün elə özü bəhanə gəzirdi. Yerində qurcalandı. Gözlərini ovxalayaraq balışa səpələnmiş saçlarını yığıb sağ döşünün üstündə sahmanladı. Elə bilki, çarpayısı balacalanmışdı. Fikirləşdi “bu nədir, nə yaman narahatam, eh yerim daralıb deyəsən”. İstəməsə də gözlərini açıb yan-yörəsinə boylandı. Çarpayısının bir tərəfini zəbt edən qara, arıq, çilimsiz, həm də ona yadlardan yad olan kişini görəndə özünü itirdi. Yaşadığı sevgi dolu aylar, pıçıltılı gecələr, yanındakı yad kişinin qara qıvrım saçlarında əriyərək alnında muncuqlandı.
    Dönüb onu oyadan Günəşə acı-acı boylandı…

  • İradə AYTEL.”Araya yaş düşəndə”

    Sənnən xəbər gözlədim,
    Kipriyə qaş düşəndə.
    Quru-quru alışdım
    Araya yaş düşəndə.

    Oxunnan çıxıb yayım,
    Oxuma! Yatıb toyum!
    Ətaydı buta payım,
    Yuxuma daş düşəndə.

    Bu nə tale, nə yazı,
    A baharım, ayazım?
    Sən mənim alın yazım
    Alnıma qış düşəndə!

  • İsa Həbibbəylinin “Azərbaycan ədəbiyyatı dövrləşdirmə konsepsiyası və inkişaf mərhələləri” monoqrafiyası çap olunub

    00

    Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən Edebiyyatqazeti.az-a verilən məlumata görə AMEA-nın vitse-prezidenti, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəylinin “Azərbaycan ədəbiyyatı dövrləşdirmə konsepsiyası və inkişaf mərhələləri” monoqrafiyası çap olunub. “Elm” nəşriyyatında işıq üzü görən kitab Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin elmi-nəzəri cəhətdən dövrləşdirilməsinə həsr edilmiş ilk monoqrafik tədqiqatdır.

    Ədəbiyyatşünaslıq elmində ilk dəfə akademik İsa Həbibbəyli tərəfindən hazırlanmış sistemli dövrləşdirmə konsepsiyası əsasında çoxəsrlik Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin inkişaf mərhələləri müəyyən edilmişdir. Elmi yeniliyi və əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, tədqiqat işi çap olunmamışdan qabaq AMEA Rəyasət Heyətinin, AMEA Humanitar Elmlər Bölməsinin, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi şurasında və Beynəlxalq Türk Akademiyasının (Nur-Sultan) iclaslarında geniş müzakirə olunmuşdur.

    Kitabda Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin təzkirəçilikdən elmi icmallara, ədəbiyyat tarixlərinə qədərki inkişaf yolu izlənilib təhlil olunmuşdur. Bundan başqa, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin dövrləşdirməsi zamanı Azərbaycan xalqının milli maraqlarından və dövlətçilik meyarlarından çıxış edilərək aşağıdakı prinsiplərə əsaslanmaq faydalı hesab olunmuşdur:

    1. Azərbaycançılıq məfkurəsi; 2. Sivilizasiya faktoru; 3.Azərbaycanda ədəbi cərəyanlar. 4. Ədəbi-tarixi prosesin reallıqları;

    Kitabda Azərbaycan ədəbiyyatı tarixinin on inkişaf mərhələsi göstərilmiş və hər bir ədəbi mərhələ elmi-nəzəri cəhətdən geniş şəkildə əsaslandırılmışdır.

    1. Qədim dövr Azərbaycan ədəbiyyatı. Etnosdan-eposadək (ən qədim dövrlərdən VII əsrə qədər)

    2. Azərbaycan yazılı ədəbiyyatının ortaq başlanğıc dövrü (VII-X əsrlər)

    3. İntibah dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı (XI-XII əsrlər)

    4. Orta əsrlər Azərbaycan ədəbiyyatı (XIII-XVI əsrlər)

    5. Azərbaycan ədəbiyyatında erkən realizm dövrü (XVII-XVIII əsrlər)

    6. Azərbaycan ədəbiyyatında maarifçi realizm mərhələsi (XIX əsr)

    7. Azərbaycan ədəbiyyatında tənqidi realizm və romantizm epoxası (XIX əsrin doxsanıncı illərindən Azərbaycanda sovet hakimiyyətinədək)

    8. Azərbaycan ədəbiyyatında sosialist realizmi dövrü (1920-1960-cı illər)

    9. Milli-mənəvi özünüdərk və istiqlal ədəbiyyatı mərhələsi. Modernizm (1960-1980-ci illər)

    10. Müstəqillik dövrü çoxmetodlu Azərbaycan ədəbiyyatı (1991-ci ildən)

    Həcm etibarilə 450 səhifədən ibarət olan monoqrafiyada Azərbaycan ədəbiyyatının keçdiyi çoxəsrlik inkişaf yoluna dair hər bir mərhələsinin şərhi verilmiş, elmi cəhətdən və ədəbiyyatdan gələn nümunələrlə əsaslandırılmışdır.

    Akademik İsa Həbibbəylinin «Azərbaycan ədəbiyyatı: dövrləşdirmə konsepsiyası və inkişaf mərhələləri» monoqrafiyasında milli ədəbiyyat tariximiz mərhələlər üzrə dövrləşdirilərkən uzun illər ərzində əsas meyar kimi qəbul edilmiş marksist ictimai formasiyalar nəzəriyyəsinin tətbiqindən imtina olunmuşdur.

    Hələlik Müstəqil Dövlətlər Birliyi ölkələrinin heç birində, həmçinin, qonşu ölkələrdə ədəbiyyat tarixinin dövrləşdirilməsi üzrə elmi-nəzəri təsnifat aparılmamışdır.

    Ciddi elmi-nəzəri əhəmiyyətə malik olan «Azərbaycan ədəbiyyatı: dövrləşdirmə konsepsiyası və inkişaf mərhələləri» monoqrafiyasının elmi redaktoru, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Ertəgin Salamzadə, məsul redaktoru filologiya elmləri doktoru Əlizadə Əsgərlidir.

    Kitab tədqiqatçılar, ali məktəb müəllimləri və tələbələri üçün faydalı mənbə ola bilər.

    Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

  • Hikmət MƏLİKZADƏ.Yeni şeirlər

    Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü,
    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

    Pul ver, öz yasıma nəmər yollayım

    Ağ kölgə kimiyəm gör, neçə vaxtdır,
    Bəlkə hisslərimə kəmər yollayım?
    Neynim, üzüm gəlmir əl açım şərə,
    Pul ver, öz yasıma nəmər yollayım.

    Mən dünən ölmüşəm, indi bilirlər,
    Ruhum ilmə tutub hanamdan betər.
    Şəklimin yerindən kitab asıblar,
    Şeytan ağı deyir anamdan betər.

    Duyğumu bükməyə ağ axtarmayın,
    Cana işıq verir cuna da, şükür…
    Kimsə nalə çəkir bayatı üstə,
    Mən «Segah» sevərdim, buna da şükür…

    …Hey səni gözlədim ölü rəngində,
    Qapımı döyən qız Yetər imiş ki…
    Öldüm, elə bildim canım qurtardı…
    Ölmək ölməməkdən betər imiş ki…

    Mən sevgiyə inanmıram, əzizim

    Şeh düşməyən cığırlara tor atma,
    Canı candan aralayır gor, atma…
    Əbəs yerə ürəyimə qor atma, –
    Mən sevgiyə inanmıram, əzizim.

    Söz şərabdı, camı sındır, qələmlə.
    İşin yoxdur pas bağlamış tələmlə.
    Çox əlləşmə cadu ilə, ələmlə, –
    Mən sevgiyə inanmıram, əzizim.

    Pul tapmadım şərab içib hallanım,
    Çıx get, qəmin nəşəsində ballanım…
    Atam deyil, anam deyil allanım, –
    Mən sevgiyə inanmıram, əzizim.

    Kimi kimə görk eləyib, andırıb?
    Həvvanı da, Adəmi də qandırıb…
    Məcnunları, Kərəmləri yandırıb, –
    Mən sevgiyə inanmıram, əzizim.

    Həyat mənə zülm elədi qul qədər,
    Canım əldən-ələ düşdü, çul qədər.
    Dəyəri yox beş-on manat pul qədər, –
    Mən sevgiyə inanmıram, əzizim.

    ***

    …Tək, ruhumdu yaşıdı…
    Bəlkə dürdü, qayədi;
    Bəlkə namaz daşıdı,
    Bəlkə də bir ayədi,
    Sənə yazdığım şeir?!

    Üstündədi qızlığı…
    Əzrayılın ahıdı…
    Adəmin yalqızlığı,
    Həvvanın günahıdı
    Sənə yazdığım şeir.

    Demə, Hikmət naşısa…
    Bəlkə torpaqdı, gildi…
    Bir əlcə başdaşısa,
    Bir əlcə boz şəkildi
    Sənə yazdığım şeir.

    ***

    İçimdəki şeytanla nərd atırıq arada, –
    Sanıram o, sevincin, qəmin bilir bu işin.
    Zəri elə cütləyir, mat qalırsan doğrusu,
    Zalım oğlu elə bil çəmin bilir bu işin.

    Şeytandı da, onun da öz Allahı, piri var,
    Nə vaxt qonağı olsan, şər alasan əlinə…
    Qarşısına keçəni mars eləyir dalbadal,
    Üzün gəlmir bir daha zər alasan əlinə.

    Mən «Allah» deyib girdim onun ilə oyuna
    O, məni mat elədi hər oyunda on kərə.
    Bundan sonra yəqin ki, ayrı düşən zərləri
    Əzrayılla oyunda cütləyərəm son kərə.

    «Pənc-yek»-«du-bir» sevdası heç çıxmır ki, başımdan,
    Cüt «sə»lərlə elə bil cadu verdi zər mənə…
    Çoxu atmaq istədi taleyi «şeşqoşa»tək…
    Mən də atdım, ya «cahar», ya «du» verdi zər mənə.

    Zərin işığı qalıb barmağımın ucunda,
    Tanrı məni tanıyır ya çöl kimi, ya damtək.
    İndi sakit durmuşam günahımın önündə,
    «Şeş» umanda, bəxtinə cüt «beş» düşən adamtək.

    Nərd də bir şans işidi, bəxtim yoxdu, neyləyim,
    Bu həyatın zərini tərs götürüm arada?
    Düz adamdan nədənsə, xoşu gəlmir Allahın,
    Gərək mən də şeytandan dərs götürüm arada.

    Dünya

    Zəlimxan Yaqubun «Gəl, şəklini çəkim, dünya» şeirinə nəzirə

    Yada verdin ləlimi sən,
    Ağıllımı, dəlimisən?
    Buraxmırsan əlimi sən,
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

    Tutmaq olmur, yaman atsan,
    Qınamazlar zaman atsan…
    Kimdən kimə amanatsan?
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

    Cadugərsən, falın yoxdu,
    Yollar daşlı, nalın yoxdu,
    Naz çəkməli halın yoxdu,
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

    Ərə getdin, ər görmədin,
    Gəlin oldun, zər görmədin.
    Mən boyda dərd-sər görmədin,
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

    Üzük taxdın, qaşı düşdü,
    Koma tikdin, daşı düşdü,
    Oğlun-qızın naşı düşdü,
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

    Sahilində qayıq gördüm,
    Ürkək gördüm, sayıq gördüm,
    Səni tez-tez ayıq gördüm,
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

    İman ayrı, din ayrıdı,
    Nifrət ayrı, kin ayrıdı,
    Hikmət ayrı, cin ayrıdı,
    Gəl, nazını çəkim, dünya.

  • Yazıçı Günel Eyvazlının “İşıq” adlı yeni kitabı çap olundu

    Edebiyyatqazeti.az xəbər verir ki, yazıçı-esseist, tərcüməçi Günel Eyvazlının “İşıq” adlı yeni kitabı “Elm və təhsil” Nəşriyyatında – “Ədəbiyyat qəzeti” yayınları silsiləsindən işıq üzü görüb.
    464 səhifədən ibarət kitabda müəllifin son illərdə qələmə aldığı, “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunmuş esse, hekayə, şeir və bədii-publisistik yazıları daxil edilib.

    “İşıq”ı oxuduqca müəllifin mövzulara fərqli rakursdan baxış bucağını, düşüncə genişliyini, fəlsəfi, sürreal, okkultiv, intellektual izah manevrlərini görmək mümkündür.

    Kitabın redaktoru filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, “Ədəbiyyat qəzeti”nin baş redaktoru Azər Turan, ön söz müəllifi filologiya elmləri doktoru, tənqidçi-ədəbiyyatşünas Elnarə Akimovadır.
    Qeyd edək ki, “İşıq” müəllifin sayca üçüncü kitabıdır.

    Kitab ilk dəfə oxuculara 16 sentyabr tarixində Sumqayıt şəhərində təşkil olunacaq I Kitab Yarmarkasında təqdim olunacaq.

    Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

  • Tənqidçi-ədəbiyyatşünas Elnarə Akimovanın “Düşüncə zamanı – ədəbi tənqid diskurs kimi” adlı yeni kitabı işıq üzü görüb

    Edebiyyatqazeti.az xəbər verir ki, tənqidçi-ədəbiyyatşünas Elnarə Akimovanın “Elm və təhsil” nəşriyyatında “Düşüncə zamanı – ədəbi tənqid diskurs kimi” adlı yeni kitabı nəşr olunub. 600 səhifədən ibarət kitabda Elnarə Akimovanın 2015-2019-cu illər arasında “Ədəbiyyat qəzeti”ndə çap olunan məqalələrin bir qismi əksini tapmışdır. Buradakı mətnlər “Nəsr diskurs kimi”, “Poema diskurs kimi”, “XX əsr şeiri – zamana baxış kontekstində”, “Düşüncə zamanı”, “Ədəbiyyat elm kimi”, “Mənəvi diskurs”, “Analiz yazıları – problemlər, mülahizələr”, “Uşaq ədəbiyyatı: tarixdən çağdaşlığa” kimi bölümlərdə sistemləşdirilərək bütünlükdə müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatının və tənqidinin mənzərəsini meydana qoyur.

    Belə ki, Elnarə Akimovanın yeni kitabında roman və hekayə janrında meydana qoyulan nümunələrin üslubi xüsusiyyətləri, əsr səciyyəsi tədqiq olunur, poetikası elmi-nəzəri analizin predmetinə çevrilir. Eləcə də Azərbaycan poezyasının inkişaf meyillərini, cərəyanlaşma dalğasını, onun çağdaş milli və dünya ədəbiyyatı kontekstində mövqeyini öyrənmək, uşaq ədəbiyyatı problemlərini yeni təfəkkür işığında qiymətləndirmək, habelə ədəbiyyatşünaslığımızın bir çox problemlərinin aktuallanması, ədəbi fikrimizin ideya-bədii təkamülünün başlıca istiqamətlərinin ümumiləşdirilməsi baxımından “Düşüncə zamanı – ədəbi tənqid diskurs kimi” kitabı əhəmiyyətli vəsaitdir.

    Kitabın elmi redaktoru və ön sözün müəllifi “Ədəbiyyat qəzeti”nin baş redaktoru, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Azər Turan, rəyçilər akademik İsa Həbibbəyli və fəlsəfə elmləri doktoru, professor Niyazi Mehdidir.

    Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

  • Şair İbrahim İlyaslıdan doğum günü kutlaması

    77-in kutlu olsun
    Uca dağların şairi!
    Gülqarışıq söz bitirən
    Bağça-bağların şairi!!!

  • Elçin İSGƏNDƏRZADƏ-55

    Günlərdən; Çağdaş Azərbaycan poeziyasının və elminin ünlü ismi, əsil və əsl türk aydını, dəyərli dost ELÇİN İSGƏNDƏRZADƏnin 55 illik yubiley günü. Kutlu olsun! Təbrik edirəm, ən xoş diləklərimi ismarlayıram! 50 illik yubiley günündə adına ünvanladığım şeiri dostlarla paylaşıram.
    Bir il öncə keçdim o körpüdən mən,
    Gəlib sənə çatdı sıra, bax, Elçin.
    Əlli yol talandıq Ələsgərmisal,
    Əlli yerdən aldıq yara, bax, Elçin.

    Yol yola calandı, yol yolu qırdı,
    Sol sağı əylədi, sağ solu qırdı.
    Yüz min qol yığışıb bir qolu qırdı,
    Qolu qırıqlarıq hara bax, Elçin.

    Ah, o kaman ki var, sızlar yalınca,
    Çalmasaq yeyiymiş onu çalınca…
    Göyçədən sürülən sazın dalınca
    Şuşadan sürülən tara bax, Elçin.

    Nolsun ömür sürdük – bu ömürdümü?
    Qara qatıqdımı, ağ kömürdümü?!
    Yurdu yağmalanan bə görmürdümü,
    Haqq necə çəkilir dara, bax, Elçin.

    Dilimin altda buz, üstə köz qalıb,
    Yenə “tabla” qalıb, yenə “döz” qalıb.
    Ruhumun taxtında üçcə söz qalıb –
    Qarabağ, Qarabağ, Qarabağ, Elçin!

    İbrahim İlyaslı

  • İbrahim İLYASLI.”Adamı”

    Salam Allah salamıdı,
    Almayan Allah adamı.
    Yarəb, bu nişanda görmək
    Zulumdu, vallah, adamı.

    Mələyə məhşər qururlar,
    “Var”ı «yox»larnan vururlar.
    Haramıya uddururlar
    Haqqından agah adamı.

    Zəhərdən şirə çəkirlər,
    Kafiri pirə çəkirlər.
    Eynicə yerə çəkirlər
    Gah şeytanı, gah adamı.

    «Balabanda qandırır»lar,
    Olmaza inandırırlar…
    Saflığına sındırırlar
    Sularından saf adamı.

    Bəndələrin nəsə duyub,-
    Üləman iblisə uyub.
    Yarəb, nə günlərə qoyub
    Cənabi-tamah adamı?!

  • Xalq şairi Hüseyn ARİF.”Tapdım-itirdim”

    Ayrıldım, ayrılmaq istəməsəm də,
    Bir həyat neməti tapdım-itirdim.
    Məni qınamayın acı desəm də-
    Şəkəri, şərbəti tapdım-itirdim.

    Vamı mənim kimi dərd çəkən aşiq,
    Dönüb zülmət oldu gözümdə işıq,
    Hanı o şirin dil, o xoş danışıq,
    Hər sözü-söhbəti tapdım-itirdim.

    Üstümə gülməsin yaxınım, yadım,
    Şair çağrılsa da, həyata adım,
    Necə indən belə yazım, yaradım,
    Şeri, şeriyyəti tapdım-itirdim.

  • Xalq şairi Hüseyn ARİF.”Heyifim gəldi”

    Oğrun-oğrun baxdın mənə,
    Gözünə heyifim gəldi.
    Busə verdin bir nadana,
    Üzünə heyifim gəldi.

    Yaman yerdə can darıxdı,
    Ağrılar qəlbimi sıxdı,
    Dilindən bir yalan çıxdı,
    Sözünə heyifim gəldi.

    Bağ saralıb, çəmən solub,
    Göy dərələr çənlə dolub,
    Hüseynə olan olub,
    Özünə heyifim gəldi.

  • Xalq şairi Hüseyn ARİF.”Səni unuda bilmərəm”

    Ay dolanar, il dolanar,
    Səni unuda bilmərəm.
    Könül yanar, can dolanar,
    Səni unuda bilmərəm.

    Yaz üzülə, payız keçə,
    İstər gündüz, istər gecə,
    Neçə gözəl gəlib keçə,
    Səni unuda bilmərəm.

    Sözün saxladı sözümü,
    Gözün ovladı gözümü,
    Unutmayınca özümü,
    Səni unuda bilmərəm.

  • Xalq şairi Hüseyn ARİF.”Arasında”

    Sən gəzərsən, a bəxtəvər,
    Çiçəklə gül arasında.
    Mən qalmışam səhər-səhər,
    Alovla kül arasında.

    Gülüşündən gül çilənir,
    Yanaqların qönçələnir.
    Tər bədənin cilvələnir,
    İpəklə tül arasında.

    Dost aralı, yad yaxındı,
    Kim gedib kimə sığındı.
    Hüseyn Arif, nə qırğındı,
    Gözlə könül arasında?!

  • Xalq şairi Hüseyn ARİF.”Ay oğul”

    Ötən çağını düşünək,
    Gələn çağını, ay oğul.
    Möhnət solumu qurudub,
    Həsrət çağımı, ay oğul?

    Bəxt ulduzu axdı ömrün,
    Ümidini yıxdı ömrün.
    Qarasımı çoxdu ömrün,
    Görən ağımı, ay oğul?

    Arifi nələr ağrıdır,
    Eniş çətin, yoxuş ağır,
    Ata dağını ağırdır,
    Oğul dağını, ay oğul?..

  • Rəis Sumqayıtda müşavirə keçirdi – FOTO

    https://a.radikal.ru/a05/1909/69/db8ef643cf26.jpg

    Sumqayıt şəhər Heydər Əliyev Mərkəzində baş tutan müşavirəni Sumqayıt Regional Mədəniyyət İdarəsinin rəisi Mehman Şükürov açaraq mədəniyyət müəssisələrində ödənişli xidmətin təşkili və sayının artırılması, yeni təyinatlar, vakansiyaların təqdim edilməsi, uşaq incəsənət və musiqi məktəblərinə şagird qəbulunun nəticələri, dərs bölgüsünün düzgün aparılması, social şəbəkələrdə aktivliyin artırılması və məlumatların vaxtında işıqlandırılması, mətbuat xidməti ilə əlaqələrin gücləndirilməsi, tədbirlərin keçirilməsi ilə bağlı fikir və iradlarını bildirib, tapşırıqlarını verib.

    Xeberle.com xəbər verir ki, müşavirədə Sumqayıtın 70 illik yubileyi ilə bağlı regional tədbirlərin keçirilməsi, mahnı, şeir və rəsm müsabiqələrinin nəticələri və yekun tədbirinə hazırliqla bağlı müzakirələr aparılıb.

    Sonda idarənin baş məsləhətçiləri və mədəniyyət müəssisələrinin rəhbərləri çıxış edərək bildiriblər ki, irad və təkliflər nəzərə alınaraq qeyd olunan problemlər tez bir zamanda aradan qaldıracaq.

    Mənbə: http://xeberle.com

  • Şair Əziz Musanın “Qayıt gəl” adlı yeni şeirlər və poemalar kitabı işıq üzü görüb

    Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) müəllimi, pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) Qarabağ bürosunun rəhbəri, şair Əziz Musanın “Bayramoğlu Dizayn” Nəşriyyat-Poliqrafiya Mərkəzi tərəfindən 320 səhifə həcmində, 150 tirajla “Qayıt gəl” adlı yeni şeirlər və poemalar kitabı işıq üzü görüb. Kitabın redaktoru “Ədəbiyyat qəzeti”nin şöbə müdiri Sərvaz Hüseynoğlu, baş məsləhətçi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşı, filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, “Ədəbiyyat qəzeti”nin baş redaktorunun I müavini, şair-publisist Adil Cəmil, rəyçi filologiya elmləri doktoru, professor Ziyadxan Nəbibəylidir.

    Kitaba müəllifin son illərdə qələmə aldığı ədəbi-bədii nümunələri, poeziya örnəkləri, müxtəlif mövzularda qələmə alınan poemalar daxil edilib. Kitab oxucularla müəllifin sayca 41-ci görüşüdür. Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub. Ədəbiyyatsevərlər, poeziya həvəskarları tərəfindən rəğbətlə qarşılanacağına ümid edirik.

    Ümumilikdə isə, zəngin bədii yaradıcılığı ilə oxucuların qəlbinı yol tapan şair Əziz Musanın şeirləri “Ədəbiyyat qəzeti”, “Ədəbiyyat naminə”, “Kaspi”, “Olaylar”, “Ədalət” qəzetlərində, “Azərbaycan”, “Ulduz” jurnallarında, mədəniyyət və ədəbiyyatyönümlü saytlarda dəfələrdə dərc olunub. 2018-ci ildə Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətində işıq üzü görən “Şairlerin Seçkisi” adlı şeir antologiyasının X, XI hissələrində və İraq İslam Respublikasında fəaliyyət göstərən “Türkmen yazarı” aylıq şeir dərgisində şeirləri yayınlanıb.

    Qeyd edək ki, bundan öncə görkəmli və istedadlı Azərbaycan şairi Əziz Musanın “Çiçək yağışı” (2012), “Çingiz dastanı” (2013), “Mübariz dastanı” (2014), “Ramil haqqında dastan” (2015), “Qarabağ” (2016), “Yurd sevgisi” (2017), “Ayrılığın göz yaşları” (2018) adlı şeirlər və poemaları kitabları nəşr olunmuşdu.

    Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.

  • Əziz MUSA.”Gülüm”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Ha yüyürdüm, çatmadım
    Uzandı bu yol, gülüm,
    Dayan, qoy gəlim, çatım,
    Getmə mənim ol, gülüm.

    Sən mənim ürəyimsən,
    Ətirli çiçəyimsən,
    Bir nazlı mələyimsən,
    Məni yada sal, gülüm.

    Yaman gecikdi səhər,
    Sənsiz dözüm nə təhər,
    Hər sözün şirin, şəkər,
    Dodaqların bal, gülüm.

    Məndən uzaq gəzmə sən,
    Gözlərini süzmə sən.
    Ürəyimi üzmə sən.
    Gəl yanımda qal, gülüm.

    İnsaf eylə sən, sən mənə,
    Yolumu salma çənə,
    Canım qurbandı sənə,
    Gəl canımı al, gülüm.

  • Əziz MUSA.”Başlayıb”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Vallah şirin olur, gözün ilk ovu,
    İlk eşqim, son eşqim sənsən dünyada,
    Məni qorxuzmayır eşqin alovu,
    Daha öyrənmişəm aha, fəryada.

    Mənim bu sevdadan bir istəyim var,
    Sönməsin qəlbimdə ocağım, közüm,
    Tanrıdan bir arzu, bir diləyim var,
    Yollarda qalmasın heç zaman gözüm.

    Qoyma ümidlərim solsun gül kimi,
    Sənə taleyimi vermişəm gülüm,
    Sevgiylə dillənir qəlbimin simi,
    Sevgi olan yerdə gücsüzdür ölüm.

    Ay mənim ömrümün nurlu səhəri,
    Gəl daha unudaq dərdi, hicranı,
    Mən səni sevəndən ey nazlı pəri,
    Sənə tapşırmışam bu sevən canı.

    Mən keçib gəlmişəm qardan, tufandan,
    Güllərin ədası, nazı başlayıb,
    Sən mənim qəlbimdə qərar tutandan,
    Ömrümün baharı, yazı başlayıb.

  • Əziz MUSA.”Sevgi”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Qızıldı, gümüşdü , dürdü, incidi,
    Ömrün şah budağı, qoludu sevgi.
    Dünyada hər şeydən o, birincidi,
    Həyatın bənzərsiz yoludu sevgi.

    Göylərin nurudu, yerin bəzəyi,
    Tanrının ən zərif gülü, çiçəyi,
    Odur döyündürən odlu ürəyi,
    Nəğməylə, şeirlə doludu sevgi.

    Bir könül səsidi ucadan uca,
    Onunla tanınır hər gənc, hər qoca,
    Həmişə, hər yerdə o, dönür taca,
    Sevən ürəklərin quludu sevgi.

    Ömrün xoş baharı, havası odu,
    Həyatın məqsədi , mənası odu,
    Bütün gözəlliyin mayası odu,
    Dünyanın ən şirin balıdı sevgi.

    Tanrının müqəddəs, ülvü işidi,
    Göylərin yerlərə bir bəxşişidi,
    Ürək sevincidi, göz gülüşüdü,
    Əzəldi, gözəldi, uludu sevgi.

  • Əziz MUSA.”Bizə dikilibdi hamının gözü”

    em

    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
    “İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
    Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

    Qəlbimimi , könlümü vermişəm sənə,
    Məni incidirsən sən bilə-bilə,
    Vəfasız söyləmə gülüm sən mənə,
    Mənim tək bir sevən olmayıb hələ.

    Sənsiz bircə günüm olmasın canım,
    Eşqin ilk harayım, ünün olubdu.
    Sənsiz yaşamaram ay mehribanım,
    Baxışın işıqlı günüm olubdu.

    Varlığım sənindir, ruhum sənindir,
    Vallah bu dünyaya vermərəm səni.
    Nə olar can deyib sən məni dindir.
    O xoş sözlərinlə sevindir məni.

    Eşqin yolçusuyam səni görəndən,
    Sən məni atmısan alova, oda,
    Gözlərim dərdindən qəm süzür hərdən,
    Sən məni qısqanma özgəyə, yada.

    Gəl, gətir ömrümə baharı yazı,
    Bizə dikilibdi hamının gözü,
    Mən səndə görmüşəm ən şirin nazı,
    Mən sənə yazıram ən dadlı sözü.

  • Kənan AYDINOĞLU.”Könlümü təbiət özü alıbdı”

    1902788_614529541965133_896121757_n

    Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
    Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
    Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

    Yenə səssizlikdi mənim könlümdə,
    Elə bil dərdimi soruşan yoxdu.
    Misralar içndə, kəlmə içində,
    Adından bir dastan danışan yoxdu.

    Baxma ki, keçibdi gün qatar kimi,
    Yenə də qəlbimdə həsrət qalıbdı.
    Yolun gözləyəndən bir körpə kimi,
    Könlümü təbiət özü alıbdı.

    Bir də bilirsənmi sənin yolunu,
    Yenə gözləməkdən yorulmadım heç?!
    Qəlbimi sevgiyə, şeri sevgiyə,
    Bu gün səsləməkdən yorulmadım heç.

    Dastan söylədiyim həmin o əsər,
    Əslində sözünün kəsəriymiş, eh.
    Bəlkə də dilindən çıxan bir kəlmə,
    Şairin ən böyük əsəriymiş, eh.