Category: Azərbaycan ədəbiyyatı

Bu qədər ölməyi diləyərkən,
Sən niyə getdin, məndən erkən?!
Adın oldu, bir şəhid,
Çəkdiyin əzablara min bir şahid var…
Sənin vaxtınmı, yoxsa baxtınmı
bura qədər idi?
Bu nə qədər idi?!
Ağlatdın məni, ey şəhid!
Ağrıdı ruhum ölümünə yox da,
Məruz qaldığın bu haqsızlıqda,
Məruz qaldığın bu yalnızlıqda.
Bağışla məni, ey Səbuhilər!
Bağışla bizi, ey Səbuhilər!
Əlimdən gələn bir şeir,
İçimdən gələn bir şeir,
Amma bu şeir…
Çox söz deyir!
Deyir ki, 6000 az idi,
Sənin nə ruhun,
Nə cismin satılıq idi.
Necə dözüm bu haqsızlığa,
Necə dözüm insafsızlığa?!
Qarğışmı edim, naləmi?
Haqsızlıq bürüyüb aləmi!
Ölməyi bu qədər diləyərkən,
Nədən getdin, məndən erkən?
Görüm, duyum deyəmi?
Bu ölkə mənim quyum,
Çıxa bilmirəm, çıxa bilmirəm ki,
Mən də bir dəfəlik uyuyum…

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalı “Güneydən gələn səslər” rubrikasında sizlərə Vida Heşmətinin ruh oxşayan  şeirlərini təqdim edir. Rubrikanı “Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Güney Azərbaycan  nümayəndəsi, Təbrizdən olan şair, yazar Əli Çağla aparır. 

Vida Heşməti 1968-ci il oktyabr ayının 26-da Təbriz şəhərində doğulmuşdur. O, uşaqlıq dövründən ədəbiyyata marağını büruzə vermiş, Təbriz universitetində fars dil və ədəbiyyatı fakültəsində oxumuşdur. Onun “Ağ qanadlı kəpənək” və “Ulduzların nəğməsi” adında uşaq kitabları çap olunmuşdur. Kitabların rəsmlərini şairənin bacısı Lida Heşməti çəkmişdir. 

Şairənin “Tanrı boyalı saçlarım” adlı şeir kitabı da 2021-ci ildə Təbriz şəhərində çap olunmuşdur.

SÜLH

Keşkə səsini dağlara, 

Nəfəsini bağlara

Gözəlliyini göy qurşağına paylaşaydım. 

İsti əllərini sevgililərin ilk görüşünə

Ürəyini

Oğlu savaşda yubanmış ananın

Sap-sarı astanasına. 

Maviliyini dənizlərə qoşaydım

Səni dalğalarla bağlaşaydım. 

Ahaaaaay

Mahnılarımın Sarı gəlini

Buludlardan uzaldaydın yağış əlini. 

Ulduzlardan göz vuraydın, 

Gülümsəyən heykəlini

Calanaydın qaraqançıl kürəmizin

Qsır dodaqlarına. 

Səs-səsə verib oxuyaydıq

Ozaylar uzunu. 

Saçın ucun hörməzlər

Gülü qönçə dərməzlər…

TANRI BOYALI SAÇLARIM

Saçlarım…

Doğu yellərin qançıllığı

Buludların manifesti

Batı qızlarının yağış lirikası

Gözüyaşlıdı tellərim.

Saçlarımda yellər ulayır kəndımi

Və hörükləyir çaylaqları

Su tökür qadınlar əlimə.

Bu mənəm “Vida”

Bu mənəm…

Bu mənəm türkün şeir qızı!

Saçlarım…

Günəş kölgəli saçlarım.

Mürgü döyür

Röyasında məni Təbriz

İndi şənbədi birçəklərim

Və bir sərçə yuva qurur

Mənim

Tanrı boyalı saçlarımda…

QADIN

Dünyanın yaraşığı qadındırsa

Hələ qadınların yaraşığı deyil dünya!

Mikrofonların əngində

Saqqız olub qadın.

Sekolaritəsinə

İpəkdən don geydirsələr də,

Demokrasiyasına bal qatsalar,

Göbək ciyəsi

Aşxanaya atılmış

Canı düşlərindən çıxmalıdır.

Ancaq

Hələ də onu qiymətləndirən 

Erkək yasaların yazılmamış

Səhnə arxasıdır.

Yoxsa vitrinlər

Boş bəhanədi…

BİTSİN SAVAŞ

Yenə bu köndələn yer kürəsi, ‌

Dumana bələdi dağlarını. 

Göyündə qaraldı göyərçinlərin

ağuuuş dimdikləri

Lalalar yallılanır torpaqları.

Yenə okeanların nefti üzərində

Qumarlaşır naqqalar. 

Yenə generalların əllərində oyuncaq oldu

Ürəyi kabab adaxlı qızın əsgər nişanlısı. 

İtdi-batdı nişan bəlgəsi

Hələ xəritə çəkir imperiyalların 

günəş gözlüyü

Qaraqançıl köksündə. 

Uşaqların bayram sevinci isə

Boy atırdı ayaqqabılarında

Oysa boğuldu xonçasında.

Anasının ləçəyi yaş,

Cibində məktubu sevginazlanan oğlanın

Tapılmadı bir pişikyolu da. 

Yenə görəsən boylanacaq əriklər

Tüstülü ağaclardan?!..

SƏN

Barı 

Bölmək olsaydı

Sevincləri, ağrıları.

Mən də sənə göndərərdim

Çərşəmbə bayramımı,

İsti günlərimin söyüdlərini,

Qış ocağımın kabab könlünü.

          Ama neyləyim?!

Sən Müşfiqin tarında yeniləndin

NazPərinin səsində qocaldın.

               Yenə sağ ol ki, 

Kölgə kimi yerə sərilib,

Çinar kimi ucaldın…

Qeyd: Şeirlərin orfoqrafiyasına toxunulmamışdır.

Mənbə: https://edebiyyatveincesenet.az/

Sən mənim nəyimdin ki?!
qəher tutan budağım.
ipisti öpüşlərden,
Zəhər tutan dodaĝım…

sən mənim nəyimdin ki,?!
doğmalarla yadımdın.
Ən qərib gecələrdə,
Ən doğmaca qadındın…

nəyimdin ki sən mənim?!
isindiym dan yerim.
ömrü boyu içimdə,
parçalanan qan yerim…

qırışmış əllərində
apardığını-özümsən…
sən ..sən… sən var haaaaaa,
Ən alçalmış sözümsən!!!

19.10.2022

Adını bilmədiyim gül
nə qəmli qoxun gəlir.
Ləçəklərin titrəyir
son dəfə ahın gəlir.

Sən də belə ölürsən,
bir kitab arasında.
Görəsən doğulmusan
dünyanın harasında?

Adını bilmədiyim gül
gülün burnunda ölür.
Quruduqca ləçəyin
balan qarnında ölür.

Quruya-quruya ölürsən
dönürsən saman çöpünə.
Səni necə tullayım?!
gərəksən yaman günümə.

Adını bilmədiyim gül
öpüşək dadsız ölmə.
Öləndə mənlə öl ki,
Yazıqsan…adsız ölmə.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktor müavini

Məndən qaçdığını anladım bugün
Mən sənin yolunda gül-çiçək idim
Min dəfə keçsən də mənim yanımdan
Dönüb baxmasaydın, görməyəcəkdin.

Məndən qaçdığını anladım bugün
Mən sənə tamarzı, mən sənə həsrət,
Sənin qəlbin mənə bir özgə qürbət
Mənimsə ürəyim gülüstan, cənnət

Məndən qaçdığını anladım bugün
Gözümə baxmağa üzün gələrmi?
Aldadıb, oynadıb, qırdığın ürək
Yenidən canlanıb, heç döyünərmi?

Məndən qaçdığını anladım bugün
Sinəmə vurduğun dağ nə idi bəs,
Sən mənim gözümdə yüksəkdən yüksək,
Mən sənin gözündə nə olmuşam bəs?

Məndən qaçdığını anladım bugün
Yoluma çıxmağa cəsarətin yox,
Mən abır eyləyib, susub durmuşam
Səninsə maşaallah gileyi nə çox

Məndən qaçdığını anladım bugün
Sonanı odlara atıb, getmisən.
Mən bu məhəbbətə bir ayrı sürgün,
Sənsə, əməyimi ayaqlar altda
Əzib, tapdalayıb, qırıb getmisən…

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktor müavini

Əksin gözlərimin önündə durub
Yumuram açıram, yoxa çıxmayır
Elə bil fikirim hardasa qalıb
Elə hey boylanır, mənə baxmayır

Əlimi uzatdım xəyalına mən
İstədim tutasan əlimdən mənim…
BU NECƏ BİR HİSSDİR? sualına mən
Necə cavab verim, necə söyləyim…

Təsəvvür eylə ki, əlin ulduza
Baxanda yaxındı, amma, çifayda
Hey can atırsan ki, ulduzu tuta,
Amma, heç yetməyir ona haray da.

Eləcə tamaşa eyləmək qalır,
Biçarə qalırsan xəyalına tək.
Bir də görürsən ki, gözün qaralır,
Daha döyünməyir sinəndə ürək.

Beləcə məhv edər fikir insanı
Yuxuların çəkilər bax , ərşə də
ÖLƏNƏDƏK AYRILMARIQ, bəs hanı?
Nə vaxtsa da qovuşarıq bəlkə də.

Bəlkə daha artıq bir sevgiylə biz
Yenidən yaşamaq eşqinə düşdük.
Ya da ölüb gedib, o biri dünyaya.,
Bəlkə Tanrı cənnətinə görüşdük…

Xəyalına söylə, bir də qarşıma
Qoy sənsiz gəlməsin, sənsiz çıxmasın.
Sözümü həkk eylə sən yaddaşına,
Heç zaman unutma, yadında qalsın.

Gəl özün qucaqla, gəl özün sarıl,
Əllərin dolansın belimə mənim.
Alnımdan öp mənim, HALALIM denən,
Boynuna dolansın mənim əllərim

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktor müavini

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət,
Əllərin uzalı qaldımı , söylə?
Gedənin addımın sonadək sayıb,
Qayıdıb gəlməsin gözlərdən belə…

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Dualar etməyi öyrəndinmi sən?
Narahat, nigaran, tək qalanda yox…
Gözlərin doluxanda biləcəksən…

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Evdə hazırın yox, pay da gəlməyib.
Nə sənin kitabın yazmayıb bunu,
Nə də ki, ürəyin səndən getməyib…

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Yolunu saatla gözləmək nədir,
Yorğun simasını görüb, həvəslə
Fikrini dağıtmaq, cəmləmək nədir…

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Yad bir oyuncaq tək qırmısan onu
Oynadıb, yorulub eyni oyundan,
Divarın küncünə qoymusan onu

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Telini oynadıb, qoxlamağı var
Hələ həsrətinə tab gətirməyib
Arada uşaqtək ağlamağı var

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Həvəsinə qurban gəzirsən hələ
Xoşbəxtlik toy qurub səninçün, amma,
Təxirə salmısan sən onu yenə.

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Əyləncə axtarıb yorulmadınmı?
Kiminsə ürəyin ayağın altda
Qıranda həyatdan utanmadınmı…?

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Sevinc göz yaşını qəmə qatdınmı?
Sən heç sevdiyini üzməmək üçün,
Özünü atəşə, oda atdınmı?

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Kədəri qəlbində gizləmək nədir
Könlünü alarsan, amma özünün
Dərdinsə hələ də öz qəlbindədir.

Sən hardan biləsən nədir məhəbbət
Kiməsə özünü xərcləmək kimi,
Həyat da, sevgi də bir fəlsəfədir.
Sona İntizaram, yazdığım şeir,
Ərmağandır sənə, həmişəki kimi…

Giya Paçxataşviliyə

Gəzər divanə-divanə
Parası olmayan dərviş.
Bəd niyyətlə, şər-qеybətlə
Arası olmayan dərviş.

O – sahilsiz, tənha ada,
Bildiyini vеrməz yada.
Hеç görmədim bu dünyada
Yarası olmayan dərviş.

Uca könlün xas saxlayar,
Dünya boyda tas saxlayar.
Xançobana yas saxlayar,
Sarası olmayan dərviş.

Sadiq qalar vədəsinə,
Dözər bəxtin hədəsinə.
Tapınar öz kölgəsinə –
Qarası olmayan dərviş.

Loğmanıdı göyün, yеrin,
Hikməti dərindən-dərin.
Yara bağlar…
Dərdlərinin
çarası olmayan dərviş.

Əldə zəfər bayrağı,
Gəl gedək Qarabağa!
Azad edək torpağı,
Gəl gedək Qarabağa!

O – bədəndi, o – ruh, can,
O – şərəfdi, o həm şan.
Qarabağ – Azərbaycan!
Gəl gedək Qarabağa!

Bir dəmir yumruq olaq,
Düşmənlərdən öc alaq.
Azad olsun Qarabağ!
Gəl gedək Qarabağa!

“Lazım” gəldi nəhayət,
Silkələndi bu millət.
Hər ürəkdə tək niyyət:
Gəl gedək Qarabağa!

Xarı bülbül gülləndi,
Düşmən qanı gölləndi.
Hamı, hamı dilləndi:
Gəl gedək Qarabağa!

Bir olunca Türk Elim,
Haqqı söylədi dilim:
“Ya Qarabağ! Ya ölüm!”
Gəl gedək Qarabağa!

Şəhid ruhu: “Qalx!” – dedi,
Düşmənləri yax, dedi.
Haqq söylədi, haqq dedi:
Gəl gedək Qarabağa!

Geyib Zəfər bayrağı,
Azad etdik torpağı.
Qaytardıq Qarabağı!
Gəl gedək Qarabağa!

Haqqı doğrulan Türkəm,
Aləmlərə bir görkəm.
Sənə halaldı, Ölkəm!
Gəl gedək Qarabağa!

Gəl gedək Qarabağa!

29 sentyabr – 10 noyabr, 2020

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Allah, başına dönüm
Məni yenidən yarat.
Ürəyimi yonqarra
Bir az içinə daş at
Məni yeniden yarat.

Səbrimi yuxumdan as,
Ruhumu dağa köklə.
Dərdimi gözümdən as,
Az başımi sözlə qat
Məni yenidən yarat.

Bir ocagam tüstüm yox,
Külüm gözümdən cıxıb.
Yalqız köçəm dəstim yox
Ömrümü kiməsə sat
Məni yenidən yarat.

Gözdə həsrətim ölüb
Bəxtimə yağan daşam.
Mənə doyunca gülüb
Dərdim üstə bas qoy yat
Məni yenidən yarat.

Bir ömurəm nagılsız,
Ölmürəm, öldürürlər.
Bir bəndənəm agılsız,
Ya öldür, ya da sağalt
Məni yenidən yarat..

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Bir qara xal qoydun ağ ürəyimdə,
Silinməz dağ qoydun dağ, ürəyimdə.
qalmadı bir damcı yağ, ürəyimdə,
dinmədim, fağırlıq bəs nədən oldu.

bir mahir ovçusan kamanın naşı,
inanma yetənə, ağartma başı,
sinəmin üstünə sən qoydun daşı,
deyirəm ağırlıq bəs nədən oldu.

girdin ürəyimə naşı izinlə,
oxudun qəlbimi özgə gözüylə,
alıb ürəyimi getdin özünlə,
sevmirdin, oğurluq bəs nədən oldu?!

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı

Yaxşı ki, o səhər ölmədim,
O sən gedən səhəri deyirəm.
Yadındadır, mən topladım
Əşyalarını hələ?
Hıçqırıqlar içində pıçıldadım da
Get, gülə- gülə.

Yox e, sözüm onda deyil,
Yaxşı eləyib getdin.
Qalıb nə edəcəkdin ki ,
Viranə ürəyimdə?
Onsuzda əzəl gündən
Yalançı məhəbbətdin,
Onsuzda düşmən bıçağı idin
Kürəyimdə.

Bax heç zəng etmirəm də,
Nə də axtarıb,sormuram.
Həvəsində deyiləm qapalı dəftərin,
Çoxdan külünü sovurmuşam,
Lənətə gəlmiş vərəqlərin.

Sonra demə unuda bilmədin məni,
Lovğalıq qatma gülüşünə.
Danışmağı sevmirsən bilirəm,
Sussmağın da anlam verir
Gedişinə…

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident mükafatçısı

Biləcək qədrimi bir gün yağışlar,
Sevəcək bilirəm küləklər məni.
Döşünün üstünə xal edəcəklər,
Çöllərdə al rəngli çiçəklər məni.

Bilirəm, bilirəm o da olacaq,
Torpaq da sevəcək, daş da sevəcək.
Məni tanımayan qarışqalar da,
Məni tanımayan quş da sevəcək.

Qədrimi biləcək bir gün dənizlər,
Limanlar, gəmilər, qağayılar da.
Hansısa şerimdə küsdüm dediyim,
Şimalda dolaşan ağ ayılar da.

Sevəcək yad məni, düşmənim məni,
Adımı dillərdən qəfil duyanda.
Bilirəm gözündə dünənin qəmi,
Sən də sevəcəksən mən olmayanda…

SEVGİMİN NOYABRI

Bu da sevgimizin son noyabrı,
Yenə də nəyinsə sonuna gəldik.
Gözündə bir ovuc dəniz var sənin,
Ağlama suyunda bata bilerik.

Hava xətalıdır, küləyi dəli,
Yoxsa sevgimizdir soyuğu duyan?
Qorxuram payızda tərk etsəm səni,
Bir daha baharda səni tapmayam.

Həyat başdan-başa qəribəlikdir,
Görüşlər yaradar, ayrılıq salar.
Kiminsə cibində qara qəpikdir,
Bizim gözümüzdə mühüm olanlar.

Nə deyim taleyin yazısına mən?
Niyə görüşdük ki, niyə ayrılaq?
Təpədən ayağa payız kimiyəm,
Yarpaqsız budağam, budaqsız yarpaq.

Sənsiz yaşamağa alışam gərək,
İndidən unudam,yoxsa gec olar.
Bu da sevgimizin son noyabrı,
Hələ ayrılığın dekabrı var…

2012

Qış günündə üzdə çiçək açdıran,
Gecəmizə gün işığı saçdıran,
Yağıları el-obadan qaçdıran
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Səman geniş hey uçduqca uçasan,
Torpağını ana kimi qucasan,
Qələbənlə Qaf dağından ucasan,
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Olmaz imiş, sözdür, dostu düşənin,
Dostu aldı qəlbin “qəlbişüşənin”,
Söylənəcək yüz il fəthi Şuşanın,
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Haqq deyənlər, haqq yolundan azdılar,
Tarix boyu sənə quyu qazdılar,
..Oğulların şanlı tarix yazdılar,
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Qürurluydu bu Qarabağ səfəri…
Bu torpağın hər oğlu, hər nəfəri,
Qanımızla qazanmışıq zəfəri,
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Şuşamızda dağlar başı dumanlı,
Daha bir də kimsə olmaz gümanlı,
Qazin rəşadətli, Şəhidin sanlı,
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Xarı bülbül gələr bu yaz, səcdənə,
Dursam min il, yenə də az, səcdənə,
Dayanıbdı bütün Qafqaz səcdənə,
Bu zəfərin mübarəkdir, ey vətən!

Keşiyində bir ömür ayıq və sayıq olam, 
Qoruyam öz yurdumu, canıma tən saxlayam.
Gərək gözümün üstə, şanına layiq olan
Azərbaycan adında ana Vətən saxlayam.

Bayraq üçün axmasa damarda qan, qan deyil,
Torpaqçün əsirgənən can gərəkli can deyil,
Yurdsuz-yuvasız insan heç bütöv insan deyil,
Qanadı qırıq quşdur -dil-dil ötən, saxlayam. 

Yerlə göyün arası ən mübarək bağdılar,
Qəlbimizdə ucalan zirvədilər, dağdılar.
Şəhidlərin hər biri bizdən daha sağdılar,
Sağ olan şəhidimə niyə matəm saxlayam?!

Düşüb ardınca gedəm ulduzundan ta Aya, 
Yalvaram səmalara, Haqq yetə bu haraya.
Nə ola yumruq ola millət, keçəm o taya,
Bu taydan çağıranda səsə yetən saxlayam…

Mənim son nəfəsədək haqqa inamım qalıb,
Bütövlük eşqidir ki, ruhumu məndən çalıb, 
Ən çətin məqamda da ölümü gözə alıb,
Vətən, sənin köksünə gül tək bitən saxlayam.

Şamaxı yaxınlığındakı  tənha türk məzarına. 

Eyyy
başına türlü-türlü müsibətlər gətirilən
bir millətin ər balası,
daşıyırsan iftixarla türk adını!
Sən bir qeyrət heykəlisən,
özün boyda heykəl olmaq düşüb sənin qismətinə.
Görən, hansı ana səni
ağrısını sevə-sevə gətirmışdi bu dünyaya?!
Beşiyini yelləyəndə bilirdimi
o bir igid ər böyüdür?!
-İki xalqın qürur yeri, səcdə yeri.
Heç bildimi yavrusunun qərib sandığı məzarı
neçə-neçə anaların ürəyində,
bu ölkəni vətən sanan,
bu millətin  taleyinə yananların 
ürəyində?!
Sən torpağı qucaqladın, torpaq səni
bağrı şan-şan ola-ola
 qucaqladı,
 qucdu bərk-bərk,
bu ölkə də tam haqqınla bir vətənin oldu, demək.
Ay Türk oğlu, Türk igidi,
vətəndaşlığın mübarək!!!

Məni ölümünə sevən adamı
Bir səhvə tərk etdim, dönə bilmədim.
Hazırdım daşıyam aranı dağa,
Qürur zirvəsindən enə bilmədim.

Məni ölümünə sevən adamı
Elə ölümünə yandırıb – yaxdım.
Alışdı içindən, kül oldu içdən,
Qəhr olub eləcə uzaqdan baxdım.

Məni ölümünə sevən adamı
Öldürdüm sevgidən, ölmədim özüm.
Məni öldürənə halaldır qanım, 
Çıxsa, uf demərəm kor baxan gözüm.

“Ədəbiyyat və incəsənət” portalının Poetik qiraət rubrikasında sizlərə Nargis İsmayılovanın şeirini təqdim edirik. 

Bu gün bütün gün darıxdım…

Sabah da darıxacağam…

Yenə, yenə, yenə, yenidən…

Hiss qarmaqarışıqlığından doğulur bomboz kölgən…

Valehedicidir,

Qucaqlaya bilmirəm…

Tökülürsən ürəyimdən

Vulkan külləri kimi boğucu və yandırıcısan.

Dəyərlim,

Əvəzedilməzim

Çalışıram,

əvəz olunmursan, bacarmıram.

Bacaracağam, bacarmalıyam…

Yoxluğunu əridib…

Davam edəcəyəm bomboz həyatıma

Bir qədəh şərab, bir siqaret… və kitablar…

Göz kölgələrim kimi yayılacaqsan yastığıma, kabusa çevrilib boşalacaqsan gözlərimdən…

Silib ata bilməyəcəyəm bəlkə də qoxunu 

13 kvadratmetrlik otağımdan…

Xəyalqırıqlığım!

Kölgələrə çevrilib addımbaaddım izləyəcəksən xoşbəxtliyimi…

Ən möhtəşəm qarabasmam olacaqsan,

asılacaqsan otağımın divarlarından…

Küləyə çevrilib əsəcəksən hər gün ağlıma…

Bilirəm, yenə, yenə, yenidən yellədib qapqara pərdələrimi şığıyacaqsan ürəyimə…

Bir siqaret laqeydliyi ilə əziləcəyəm barmaqlarında…

Közərə-közərə qalacağam, bilirəm…

Sonra qalib ədasıyla çırpılacaq qapıların üzümə…

Mən söykənəcəyəm xəyalının astanasına, biləcəyəm ki, ordasan…

Bir zəng qədər məsafələr böyüyəcək aramızda, dünya boyda olacaq…

Mənbə: https://edebiyyatveincesenet.az/

Yurdu işğal olunanlar üçün
qələbə xəbəri eşitməkdən gözəl nə var?
İgid oğullar yaşatdı
xalqa o sevinci.
Sevin, ey Azərbaycan!
sevin, ey xalq!
Bu günlərin həsrətini
çox çəkmisən.
Azad olunan yerlərdə
dalğalandıqca
bayrağımız da sevinir.
Sevin, ey üçrəngli bayrağımız!
Sənə dalğalanmaq çox yaraşır
bizə sevinc yaraşan kimi…

28 il əvvəl işğal olundu Şuşa
mayın 8-də,
noyabrın 8-də isə
azad edildi…
O 8 maydan sonra nələr dəyişdi həyatında,
əziz Şuşa?
Nə günlərə qoydu səni
mənfur düşmən?
Daha bizimsən,
Qayıtdın öz sahiblərinə,
əziz Şuşa!
Daha xarı bülbüllərin sevinə-sevinə
açacaq çiçək,
daha Cıdır düzü düşmənlərin
yallı getməsinə şahidlik etməyəcək.
Sevin, əziz Şuşa, sevin,
Hər 8 may günü yaşadığımız
ağrı-acını bizə
8 noyabr günü unutduracaq:
Sən dirçələcək,
gözəlləşəcəksən,
qələbə həmişə bizimlə,
gözəl günlər səninlə olacaq.
Ağlımıza gəlməyənlər gəldi başımıza,
daha heç nə olmayacaq bizim gözəl
Şuşamıza…

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

Mənim şirin yuxum sənsən,
Varım sənsən, yoxum sənsən,
Cismim sənsən, ruhum sənsən.
Çox sevirəm səni, lap çox.

Ay, ulduzlu danımdan da,
Hər bir gözəl anımdan da,
Bil ki, hətta canımdan da,
Çox sevirəm səni, lap çox.

Çox ağırdır eşqin yükü,
Etməliyik biri iki,
Tanrı özü şahiddir ki,
Çox sevirəm səni, lap çox.

Dağlar aşım, düzlər keçim,
Sənsiz həyat mənim heçim.
Nəyə desən, qoy and içim,
Çox sevirəm səni, lap çox.

Şirin, şəkər sözümdən də,
Baxan nurlu gözümdən də,
Ömrüm-günüm, özümdən də,
Çox sevirəm səni, lap çox.

Kağız bilir, qələm bilir,
Ahım bilir, naləm bilir,
Bütün dünya, aləm bilir,
Çox sevirəm səni, lap çox.

Olmayaq gəl, eşqə yağı,
Söndürməyək gur ocağı.
Ay eşqimin duracağı,
Çox sevirəm səni, lap çox.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

Mustafa Kamak Atatürkə ithaf olunur

Türkə xain baxanlar daima xar olacaq,
Tanrı Türkə həmişə, hər yerdə yar olacaq,
Var olduqca bu dünya bu qüdrət var olacaq,
Tarixləşən adımız – sanımızdır Atatürk.

O coşdurdu qanıyla damla-damla selləri,
Aşıb keçdi əzm ilə qan-qadalı illəri,
Ondan alır işığı ulu Turan elləri,
Üfüqlərdə sökülən danımızdır Atatürk.

Onun ayaq izidir zəfərlərə gedən iz,
Bu gün varlığımızçün minnətdarıq ona biz,
Əbədidir, tükənməz Atamıza sevgimiz,
Ömürdəki ən şirin anımızdır Atatürk.

Baş əyirəm önündə bu adın qürur ilə,
Belə düşüb qüdrəti milyon ağıza-dilə,
Tarixlərdən bu adı bacarmaz kimsə silə,
Əbədi şöhrətimiz-şanımızdır Atatürk.

Bir sönməyən ocağın alovuyuq-oduyuq,
Oğuz, qıpçaq, peçeneq – bütöv Türkün adıyıq,
Bütün dünya eşitsin, biz onun övladıyıq,
Varlığımız onundur, canımızdır Atatürk.

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “İlin gənci” müfakatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru

Mən səni Şamxat kimi-
Min fitnəylə sevirəm…
Sonra da
Öpüşünlə
Ruhuma qüsul tökürəm…

Mən səni Lalə kimi-
Düzlərdə gözləyirəm…
Bağrıyanıq,
Dilimdə “ah”…
Ləçək-ləçək közərirəm…

Mən…-ilan məkrinə vurğun,
Yaradılışdan yorğun…
Sən aldadılan Adəm,
Hər günahıma həmdəm…

Mən səni dua kimi
Tanrı xətrinə sevirəm…

(2019)

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü.

Bitdi qara təqvimin yasa batan günləri,
Çözdü qəhrəman Ordum min illik düyünləri.
Birliyin təntənəsi verdi, nəhayət, bəhər,
Azərbaycan xalqının haqqı idi bu Zəfər,
Bayraq oldu göylərə çəkdiyimiz hər dilək,
Zəfərimiz mübarək!

Düşmən elə düşməndir, bunun başqa adı yox,
Özgə atına minib, meydanda öz atı yox.
Şirnikləndi verilən sərsəm bəyanatlara,
Tamahı arxamızca gəzdi qarabaqara.
Döyüşmək ağır oldu şər dünyayla təkbətək,
Zəfərimiz mübarək!

Tarix salnaməsinə yeni şərəf qatıldı,
O gün, 8 Noyabr Zəfər topu atıldı.
Hər evdə, hər ocaqda toy mağarı quruldu,
Bu müharibə həm də bir ibrət dərsi oldu,
Bizə kin bəsləyənin inadın qırdı fələk,
Zəfərimiz mübarək!

Düşmən əfi ilandır, qulluq etməz bir dinə,
Min cür hiyləgərliyin şahidi olduq yenə.
Arxalı köpək kimi “basıb-bağlayan” dığa,
Ev tikmək əvəzinə mina “əkdi” torpağa,
Haqq üzülər, əzilməz, haqqın bəhərin görək,
Zəfərimiz mübarək!

Tarixi irsimizi qəsb etdi fitnəkarlar,
Kimin belə quduzdan quduz bir düşməni var?
Acı repressiyalar gizlətdi bizdən bizi,
Milli qürurumuzu, milli kimliyimizi –
Yavaş-yavaş tanımaq, duymaq bu olsa gərək,
Zəfərimiz mübarək!

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Necə dəyişmişəm?

Ürəyincəmi?

Bu ruhsuz, duyğusuz

Halım necədi?

İndi, yoxsa öncəmi?..

Qəfil ürəktutmasıtək

Tutmuşam ürəyimi.

Hara qoyum?

Küncəmi?

Təzə-təzə sevinirdim,

Təzə-təzə sevirdim.

Dağıtmısan,

Qoparmısan qönçəmi.

Özünü bir özgəsiylə

Nə vaxt dəyişir insan?

Nə vaxt?

“Böyüyüncəmi?”

* * *

Bəs əgər bu gedişin

Adı ayrılıqdısa…

Böyütdüyüm duyğular

Ürəyimi sıxdısa…

Bəs əgər, ömrüm-günüm,

Tanrı bizə baxdısa…

Göyün günəş üzündən

Əllərimi yıxdısa…

Bəs sürdüyüm ömür-gün,

Bir gün yoldan çıxdısa…

Və bunların səninçün

Bir önəmi yoxdusa…

Hacıyeva Günel İsrail qızı 1990-cı il aprel ayının 23-də Laçın rayonunda anadan olub. 1997-ci
ildə Bərdə rayonundakı orta təhsil müəssisələrindən birinə qəbul olub. Bir müddət burada
təhsilini davam etdirdikdən sonra Bakı şəhərinə köçmüşdür. Bakı şəhərindəki Kimya-Biologiya
Təmayüllü Respublika liseyinə qəbul olub. 2008-ci ildə həmin liseyi bitirib. Digər həmyaşlıları
kimi, o da həmin il Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya (Azərbaycan dili və Ədəbiyyat)
fakültəsinə qəbul olmuşdur.
Poeziyaya çox erkən yaşlarından başlayıb. ”Şəkil” adlı ilk şeirini ibtidai təhsilini davam
etdirən müddətdə yazıb. Dövri mətbuatda 2003-cü ildən etibarən çıxış edir. Müəllifin “ilk
uğurlu qələm təcrübəsi”olan şeiri “Bərdə” qəzetində işıq üzü görüb. Bu uğurdan ruhlanan
müəllif gələcək illərdə daha da sanballı əsərlər yazmağa başlayıb. Sonrakı illərdə isə ardıcıl
olaraq “Sərbəst düşüncə”, Sumqayıtda şəhərində nəşr olunan ”Yüksəliş naminə”, Bakı
şəhərində isə “Ümid” qəzetlərində şeirləri ilə çıxış edib.
Tələbəlik illərində isə təhsil aldığı Ali təhsil müəssisəsi olan Sumqayıt Dövlət Universitetinin
əsas və yeganə mətbu orqanı olan “Sumqayıt Universiteti”qəzetində şeirləri ilə ardıcıl olaraq
çıxış edib. Həyatının sonrakı illərində məqalələri və digər ictimai-siyasi şeirləri ilə “Yüksəliş
naminə” qəzetində müntəzəm olaraq çıxış edib. Hal-hazırda bir-birindən daha maraqlı
şeirləri ilə oxucuları düşündürməyə vadar edən gənc şairə arasıkəsilmədən poeziya
nümunələrinin sayını artırmaqdadır.
Gənc ədib haqqında onun qələm yoldaşı Kənan Aydınoğlu “Qələmi əlinə götür, ay şair!”,
”Sıxılma, büdrəmə illər uzunu”, “Dağılsın gözündən həsrət, ayrılıq!” şeirlərini yazmışdır.

QOY VƏTƏN FƏXR ETSİN, SƏNLƏ, QARDAŞIM!

Kənan Aydınoğluna.

Dünyaya sığmayan bir ürəyin var,

Hər misran gövhərdi, ləldi, qardaşım.

“Böyük Allah” adlı bir köməyin var,

Haqq yolu ən doğru yoldu, qardaşım.

Parçalanmış bir millətik bilirəm,

Xalqın qara günlərini görürəm.

İçimdə ağlayıb, üzdə gülürəm,

Nolacaq bu xalqın halı, qardaşım?!

Bəzən sədaqətdən, əhddən yazırsan,

Bəzən də dərdlənib dərddən yazırsan,

Bilirəm, yazanda qəlbdən yazırsan,

Var olsun qələmin, sözün, qardaşım.

Kənan! Çəkməyəsən nə ah, nə aman,

Qəddini əyməsin bu qəddar zaman.

Şeir dünyasında yarat xaniman,

Qoy vətən fəxr etsin, sənlə, qardaşım.

Günel İSRAİLQIZI.

22 aprel 2010. Sumqayıt şəhəri.

Xəyalə ALIYEVA 1991-ci ildə Laçın rayonunda anadan olub. 2008-2012-ci illərdə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya (Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi) fakültəsində bakalavr dərəcəsi üzrə ali təhsil alıb.

Tələbəlik illərində isə təhsil aldığı Ali təhsil müəssisəsi olan Sumqayıt Dövlət Universitetinin mətbu orqanı olan “Sumqayıt Universiteti”qəzetində şeirləri ilə ardıcıl olaraq çıxış edib.

Sənin tilsiminə düşmüşəm yenə?!

Yenə də sənsizəm, sənsizəm, gülüm,

Sənsiz bu həyatın mənası yoxdur.

Könlümdə açılan şeir dünyamı,

Güzgütək göstərən aynası yoxdur.

Mənim varlığımsan, qoy bilsin hamı,

İnsan yaşayarmı ruhu olmasa?!

Sən mənim ömrümsən, gülümsən, canım!

Bir can yaşayarmı nəfəs almasa?!

Özüm də bilmirəm nədəndir belə,

Ruhumu almısan əlimdən mənim.

Mələksən, şeytansan bilmirəm, nəsən,

Ağlımı almısan əlimdən mənim.

Yenə yaşanılan ömür yolunda,

Səni düşünürəm hər zaman, hər an.

Kaş ki, sən özün də baxıb biləydin,

Hazıram uğrunda qoymağa bir can.

Sevgimiz dillərdə dastan olandan,

Sevinc sənə düşdü, göz yaşı mənə.

Görəsən, bu duyğu nədir ki, belə,

Sənin tilsiminə düşmüşəm yenə?!

Aysel CƏFƏROVA 1990-cı ildə Qazax rayonunda anadan olub. 2008-2012-ci illərdə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya (Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi) fakültəsində bakalavr dərəcəsi üzrə ali təhsil alıb.

Tələbəlik illərində isə təhsil aldığı Ali təhsil müəssisəsi olan Sumqayıt Dövlət Universitetinin mətbu orqanı olan “Sumqayıt Universiteti”qəzetində şeirləri ilə ardıcıl olaraq çıxış edib.

De, necə həyatda sevinəm, güləm?

Daha bu həyata qalmayıb inam,

Həyatdır insanı dərddən qocaldan,

Bəlkə də, bir daha sağalmaz yaram,

De, necə həyatda sevinəm, güləm?

Sən getdin, həyatdan mən zövq almadım,

Elə bil qırıldı qolum, qanadım,

Mən ki həyatımı səndə tapırdım,

De, necə həyatda sevinəm, güləm?

Yalançı gülüşdür simamda doğan,

Bəlkə də, Tanrıdır bizi sınayan,

Bəs necə əzabdan mən can qurtarım?

De, necə həyatda sevinəm, güləm?

And

“Mən xoşbəxtəm ki, ata vəsiyyətini yerinə yetirmişəm”.

İlham Əliyev

Kaş sənə bənzəyəydi oğullar da hər zaman,

ürəklər bir-birinə belə məhrəm olaydı.

Nigaran getməyəydi, atalar da dünyadan,

kaş nə belə ayrılıq, nə belə qəm olaydı.

Dəyişəydi yer üstə əsrimizin havası,

insan bağ becərəydi, meyli gülə düşəydi.

Bir Tanrı duasıdır, hər ananın laylası,

o da kaş bu könüldən, o könülə düşəydi.

Yüz il ömür sürüblər, səs çıxmayıb tək əldən,

təsadüf, ya bəlkə də xəlvəti bir qəsd olub.

İlahi bir sirrimiş, deyirlər, bu, əzəldən, –

oğul xoşbəxt olanda, ata da xoşbəxt olub.

“44 Gün”ə yazıldı “Dəmir yumruq” dastanı,

milyonların andı var, onun hər varağında.

Yox, Nuhun tufanı yox, qalxdı xalqın tufanı;

Azərbaycan deyilən Qarabağ torpağında.

Dedin ki, – Gözəl Şuşa! Sən azadsan! – bu səsi,

bu eşqi ürəyimdə mən də təkrar elədim.

Şuşa,

İlham,

Ərdoğan,

“Şuşa müqaviləsi!”,

“Bir millət, iki dövlət”, – deyənə rəhmət, – dedim.

Onda “44 gün”ə

hələ qalırdı

“…işə bax: İrəvanda mənə erməni millətçilər hücum çəkirdi – Nəriman Nərimanovu təqdir etdiyim üçün, Bakıda isə böyük şair Nəriman Həsənzadə haqqında məqalə yazdığımdan belə

heyvərələrdən qorxmalı idim… Əzizim Nərmiman müəllim… Sara xanımla, Nazimlə, Xatirəylə İrəvana gəldiniz, tamaşaya baxdınız, şəhərin qədim Azərbaycan abidələri önündə dayandınız, Sizi Göyçə gölünəcən yola saldım, çox söhbətlər etdik, hər şey dalğın, lakin səmimi idi, yadınızdamı? Heyif, itirdik, Nəriman müəllim, çox şey itirdik, ən böyük müsibət torpaqlarımızın hələ ki düşmən tapdağında qalmasıdır. İtirdiklərimizi qaytarmaq arzusuyla”.

Hidayət

“Prometey” jurnalı

1993

Məni İrəvana dəvət elədin,

“Nəriman” pyesim oynanılırdı.

Sən orda elə bir qeyrət elədin,

onlar,

səndən qorxub, səni danırdı.

Erməni səhnəsi, doktor Nəriman,

salonda əl gedir, demə tufandı!

– Bu torpaq bizimdi, – deyir qəhrəman, –

İrəvan –

özü də Azərbaycandı!

“Hidayət, teatrın Baş direktoru,

gərək götürülsün vəzifəsindən…”.

MK katibinin buydu qərarı,

sən yenə susmurdun,

dilində Vətən!

Onda, İrəvanda bir cəbhədəydik,

qoya bilərdimmi mən səni gözdən?

Onda – sözümüzü biz orda dedik,

sən o teatrdan,

mən o səhnədən!

Səni qorxuzmadı o kin, o hədə,

nə qalxan tozanaq, nə əsən külək.

“Qardaş” Respublika,

təkləyəndə də,

inamın buydu ki, o gün gələcək.

Təqiblər, təzyiqlər nəsibin oldu,

şerinə, sözünə irad tutdular.

Hidayət,

qoy deyim onlar kim oldu? –

Vətən torpağını minalayanlar!

Kimsə qızışmışdı sənə qəsd üçün,

nə desən olardı, başqaydı zaman.

Bəlkə sən aldığın hər nəfəs üçün,

onda namaz üstə

dururmuş, Anan?!

Rusa, Avropaya arxalanırdı,

onda erməninin niyyəti nəydi?!

Onda, “44 Gün”ə hələ qalırdı,

“Dəmir yumruq”a da

Vaxt hamiləydi.

Yaşa, Mir Sədi ağa

Nərminə xanıma

Elə həvəslə gülür,

elə uğunub gedir,

elə bil dünyasını

dünyada qoyub gedir.

Gülə-gülə danışır,

açıb-tökür nəyi var.

Deyirsən, Allah, Allah,

nə gözəl ürəyi var.

Necə pakdı,

bu insan,

heç çıxarmı yadımdan?

Seyid Mir Sədi Ağa,

istəkli babasıydı,

Həyatı –

namaz üstə,

Tanrıya duasıydı.

Bir mahalın içində,

bir dinin dühasıydı.

Atası Mir Məhəmməd,

dilində haqq-ədalət,

haqq yolunda getdilər,

oddan-oda getdilər.

Nə vaxt –

ağlada bildi,

nə zəmanə, nə bir kəs.

Gözlərindən oxunur, –

gülər, amma o dönməz.

O gülüşlər – fikirdi,

sözdü, ya münasibət.

Deyir istədiyini,

təbiətdə – təbiət.

Başı üstə yaradan,

dizinin üstə “Quran”.

Təbəssümü – üzündə,

gülüşü dodağında.

Mir Sədi əyilmədi,

güclərin qabağında.

Aləm qalxdı ayağa,

o dəmdə bir sinədə.

Babası Mir Sədinin,

atası – Məhəmmədin,

güldü əvəzinə də!

Yaşa, Mir Sədi Ağa,

haqqın var, yaşamağa.

Vətən

Akademik Nizami Cəfərovun

“Azərbaycan tarixşünaslığında antiazərbaycançılıq” məqaləsini oxuyarkən

Arazın o Tayı, bu Tayı Vətən!

Nə qədər insafsız, nə qədər həris, –

beş addım, on addım

bir məsafədən,

mənim tariximi danır şərəfsiz.

Atropat – qəhrəman bir oğul oldu,

o sevdi, döyüşkən oğullarını.

Bariaks –

əyildi, ona qul oldu,

İskəndər sərt verdi son qərarını.

Onda da düşmənlər atdı oxunu,

onda da bizimki dəydi hədəfə.

İskəndər –

neftin də nə olduğunu,

Xəzər sahilində gördü ilk dəfə.

Tarixim oyaqdı, torpağım oyaq,

əlbəyaxa olduq, xeyir-şər ilə.

İgid Amazonka qızları o vaxt,

burda görüşdülər,

İskəndər ilə.

Nəfəsi istidir ana torpağın,

zaman yorğunudur tanış yolların.

O Tayda Şəhriyar,

bu Tayda Vurğun,

yeni tarixidir qədim diyarın.

Açın, varaqlayın mənim sinəmi,

orda nəfəsi var Kürün, Arazın.

Mənim tariximi yazan qələmin,

şair, mürəkkəbi heç qurumasın.

Məğlubedilməz

Daranın sonuncu hərbi yürüşü!

Bir az əsəbiydi hakimi-mütləq.

Deyir: gözləyirdim mən bu döyüşü,

mütləq,

İskəndərin sonudu, mütləq.

Yalanlar, böhtanlar, gizli şayiələr,

hər könül mülkünü yıxmaq istəyir.

Ağır xəstələnir yolda İskəndər,

tələsik,

sağalıb qalxmaq istəyir.

Həkim! – tələb edir yorğun baxışlar,

Həkim! – tələb edir İskəndər özü.

Yanır od ürəklər, düşünən başlar, –

gözlərdən oxunur,

ölüm qorxusu.

Bu dəm məktub gəlir Parmeniondan[1],

bir sükut çökmüşdü araya artıq.

“Deyin, ehtiyatlı olsun çar ondan,

həkim satılıbdı

Daraya, artıq!”.

Həkimin heç şeydən yoxdu xəbəri,

həkim – bir nizəyə, bir oxa bənddi.

Hələ yoxlayırdı o, İskəndəri,

taleyi – bir sözə:

“Hə!”, “Yox!”a bənddi.

Məktub İskəndərin bir əlindədir,

birində – həkimin verdiyi dərman.

İskəndər –

məktubu həkimə verir,

dərmanı – qaldırıb içir, bu zaman.

Bir səs haray çəkib içmə, – deyirdi,

içindən gəlirdi o İlahi səs.

İçdi – İskəndəri məğlub elədi,

gördülər –

İskəndər məğlubedilməz!

“Yer fırlanır”

Riyaziyyatçı alim Əli Yaqubova

Bir haqq sözün üstə getdi dahilər,

dediyini, bir də dedi dahilər.

Kilsələrin qəzəbinə gəldilər,

tonqallara odlu sinə gərdilər.

Qədim İtaliyada tarixi bir şəxs, –

Cordano Bruno bir də yetişməz!

– Yer Günəşin ətrafına fırlanır –

dedilər ki, həqiqəti o danır.

Dön! – dedilər,

o dönmədi geriyə.

Zaman, düzü qurban verdi əyriyə.

Məzarına gül qoyurlar təzə-tər,

“Yer fırlanır!” – deyə-deyə, nəsillər.

Bir səs dəvət edir

Pedaqoji institutu bitirib Gəncədən Bakıya gəlmişdim. Nigar xanımgilə getdim. Gəncədən tanıyırdım.

Yeni yazdığım “Biz bir ildə doğulduq” adlı poemamı oxudum. Rəsul müəllim stolun üstədəki qələmi götürüb, əsərin üz vərəqinə belə yazdı: “”Ədəbiyyat qəzeti”nin Baş redaktoruna – çapını

təkidlə xahiş edirəm. Rəsul Rza”. Və iri bir qol çəkdi. 1953-cü il idi.

Müəllif

Poema yazmışdım, ilk şah əsərim,

ürəyim – qapalı söz dünyasıydı.

Mənim – şairliyə ilk zəmanətim, –

sözümü,

söz sayan,

söz dühasıydı.

Elə dolmuşdum ki, dinmək istədim,

hörmət-izzət gördüm orda, haqq üçün.

Gəncədən gəlmişdim,

dönmək istədim,

gedib ürəyimi boşaltmaq üçün.

Gəncə filialı… orda böyüdük,

pakıydıq,

nə qədər ürəyiaçıq!

Bakıda şeirimiz çıxanda tək-tük,

ya ayda-ildə bir, ya da yarımçıq.

İmzamız gedərdi, o da birtəhər,

altdan verərdilər, ya şeirin üstən.

(Onda,

53-də hardaydın, Azər[2],

sənə göndərəydik, şeiri Gəncədən!).

İndi nələr deyir, o günlər, aylar?

Bir səs dəvət edir məni o evə.

İlk addım atmağa risk elədiyim,

o Ana eşq olsun,

o “təsadüfə!”.

Bir səs dəvət edir məni o evə.

Pandemiya

İnsandan-insanlıq istəyirdilər,

maskalı insanı pisləyirdilər.

Bizdən cəmiyyətin tələbi nəydi?

Çox şey deyirdilər,

hələ bu, nəydi?

Dünyada dəhşətli bir gün olubdu,

hər həs öz evinə sürgün olubdu.

Hədəf olduğunu unutma, yan keç!

Asqırma,

öskürmə,

əl tutma, yan keç!

Övladın yanında, övladdan kənar!

Yoxsa virus tutar, virus aparar.

Çaşıb həkimlərin fikri, zəkası,

bizi hədələyir ölüm havası.

Şayiələr aldadır bəşəriyyəti,

deyirlər, uzundu hələ müddəti.

Bir də inanan var, inanmayan var,

ölən var,

qorxan var,

lağa qoyan var.

İnsan! Bəzəyirdi o yer üzünü,

özündən qoruyur indi özünü.

Bizi sən yaratdın, sən tanı, Tanrım!

İnsana tapşırma insanı, Tanrım!

Gizli imtahan

Allahım!

Əqrəblər

nə yaman gedir,

gözüm baxa-baxa,

bir zaman gedir.

Bizi görüşdürür,

bizi ayırır,

dünyada,

gizli bir

imtahan gedir.

Cənublu dostum

Arif Mehmandusta

Burda bir anan var, orda bir anan,

sənə rəhm eləyib səni Yaradan.

Sən qoyub onları çıxma aradan,

xoşbəxt doğulubsan, ayıq ol, Arif.

Kaş mən də bircə yol ana deyəydim,

sirrimi, dərdimi ona deyəydim.

Göllər sonasına sona deyəydim,

sən o sonalara layiq ol, Arif.

Demə, Bakı burda, Tehran uzaqdı,

orda, Tehrandakı anan uzaqdı.

Kim deyir ki, canıyanan uzaqdı?

Analar sağ olsun, sən sağ ol, Arif.

Səfirin taleyi

Tehranda, çarın səfiri,

şairi, mütəfəkkiri,

sayılıb-seçilən insan,

Paskeviçə yaxın olan,

Saraydan arxayın olan,

erməninin arxasıydı,

sözünün də ağasıydı.

Köçürəndə bu hayları,

qətiydi onun qərarı:

Rusiyaya yox, Qafqaza! –

iki kəlmə: aydın, qısa.

Zehni itiydi səfirin,

eşitmiş olardı yəqin:

haraya ki, gedib çıxır,

ermənilər sahib çıxır.

Yüz il yaşayanı danır,

dünyada-dünyanı danır.

Bütöv sözü, mərd adəti,

ya bir kişi xasiyyəti

görmədik ki, biz dil tapaq, 

təndirinə kündə yapaq.

Deyirlər ki, şair sonra,

bir məktub göndərir çara.

Erməninin xasiyyəti,

nədir,

yazır o xəlvəti.

Millət kimi nəçidilər?

Şahdılar, pinəçidilər?

Söküləni tikəndilər?

Tikiləni sökəndilər?

Etibar etmək olarmı?

Heç o dildə, o söz varmı?..

Verir bu cür qiymətini.

O məktubun surətini,

kaş bizə də göndərəydi,

biləydik, dərdimiz nəydi?!

Biz də bunca sıxılmazdıq,

“Kirvə!” deyib yığılmazdıq,

süfrəmizin qırağına,

heç çıxmazdıq qabağına!

Demokratik Respublikam!

Yüz il keçir…

mən borcluyam,

şəhid gedən oğullara,

qan çiləndi o yollara.

Gələnlər arxalıydılar,

səndən, məndən halıydılar.

Qarışqa sürüsüydülər,

üz görmədik, üzdüydülər.

Axırda bu ermənilər,

səfiri bada verdilər.

Qaraguruh qisas aldı,

gedən-getdi, qalan-qaldı.

Yenə həmən “Ayır-buyur!”

nə acdı,

nə gözü doyur.

“Lambada”

O da bir xarici rəqs nəğməsiydi,

dindimi, düşürdü sümüyümüzə.

Eşqin, məhəbbətin bir töhfəsiydi,

işıq paylayırdı,

hər gülən üzrə.

Cavanlar meydanda qanadlanırdı,

– Əbədi bir sevda əyyamı gəlsin!

– Qəm varmı dünyada?

Gənclər danırdı,

“Lambada” qoymurdu, o qəmi gəlsin.

Səs-səsə arxaydı, oyun-oyuna,

yer göyə yayırdı od nəfəsini.

Əl-ələ, qol-qola, boyun-boyuna,

gənclər,

oyadırdı Yer kürəsini.

Yerdə müharibə təhlükəsiydi,

nüvə silahıydı yenə hallanan.

“Lambada” gənclərin üsyan səsiydi,

o səs “Yox!” deyirdi,

nə ölüm, nə qan!

Mərkəzi qəzetlər çox lağa qoydu,

susdu Moskvada o vaxtkı gənclər.

Onda,

“Lambada”ya qadağa qoydu,

dünyanı nüvəylə hədələyənlər.

İmkan nə qədər ki, hələ sizindi,

əsən küləklərə qoşulun, əsin.

Oxuyun, oynayın, gülün, siz indi,

dünya –

gülüşünü qoy itirməsin.

Ürəkdən-ürəyə yol

Qənirə xanıma hörmət, ehtiram!

Onundu şairin xeyir-duası.

O qızı Tovuzdan mən tanıyıram,

Ələsgər kişinin,

deputat qızı!

Səni sevindirdi

ilk Ulu Öndər,

yandı, alovlandı bir qəlbin odu.

Durur, ilk aldığı müsahibələr,

verdiyi hər sual,

bir pillə oldu.

Deputat həmkarı Nizami deyir, –

tanıyır, sevirlər onu səsindən.

Dünyaya təzədən baxmaq istəyir,

deputat gözünün

pəncərəsindən.

Bəzən sərt göründü, bəzən mülayim,

özü – aydınımdı,

sözü – çəkilim.

Onu, İstanbulda görəndə, bildim

türkün arxasıdı,

“Sayın vəkilim!”

Yolu – Balkanlardan, Anadoluya,

ordan, türk dünyası…

yollar, o yollar!

Mənim doğulduğum Vağzal Poyluya,

bir gün yolu düşsə, toy-bayram olar.

Millət elçisidi – sevir, sevilir,

o bir “Can” deyirsə, cana-can keçir.

Kürsüdən-kürsüyə qalxanda, bilir, –

ürəkdən-ürəyə,

yol ordan keçir.

O, görüşə nə gecikdi, nə susdu,

dilində hər sözün duzu, ləngəri.

Şerimizə-sözümüzə, nüfuzdu, –

şerinin, sözünün

sinədəftəri.

Toqquşan şimşəklər – Tovuzda bir vaxt,

gözünün ağında, qarasındaydı.

Əsgər paltarını geydi deputat, –

şəhid gedənlərin,

sırasındaydı.

Vətən havasıdır, onun nəfəsi,

bu da haqqın ona bir töhfəsidi.

Şəhid anaları – anaəvəzi,

qazilər –

qardaşı, ya əmisidi.

Əkbər Qoşalıdan[3] xahiş, iltimas, –

sözüm, istəyirəm qalmasın, deyim.

məni deputatın qəbuluna yaz.

o qıza

qoy mən də Uğur diləyim.

Şairlə görüş

“Puşkin Qafqaza məxsusdur”.

Potto

“Basılmaz ordudu”, “kəskin bir silah”, –

“sünnü”lər,

“şiyə”lər güclü bir ovsun.

Elə eləyin ki, bu gün, ya sabah,

İstanbul – türkün yox, qoy bizim olsun.

Çarın nəsillərə vəsiyyətiydi,

çarın vəsiyyəti, hökmü qətiydi.

Onu çaşdırırdı İslam hümməti,

tilsimi güclüydü açdığı falın.

Nəydi, o bilirdi –

son aqibəti,

açarı əllərdə itən qıfılın.

Vəsiyyət – insani bir keyfiyyətdi,

həyata çağırır bəzən bir nəfəs.

Əslində,

sonuncu bir ünsiyyətdi,

sonuncu bir nida, sonuncu bir səs!

Elə ki, bir insan bədniyyət olur,

elə ki, xeyir yox, daim şər deyir.

Onun da qazancı bir lənət olur,

bunu mən demirəm,

deyənlər deyir.

Ruslar şimşək kimi yerdə çaxdılar,

ələndi göylərin odu, közü də.

Bir gün İstanbula gəlib çatdılar,

Paskeviç,

Beybulat,

Puşkin özü də.

Qorudu qəlbində Allah eşqini,

ilahi səsiydi o, səngərdə də.

Tanıdı səngərdə bir türk, Puşkini,

qılınc bağışladı,

bir sərkərdə də.

O dedi: dünyanın nədir bu sirri,

özü şahid olsun gərək bu yerlər.

Biz – rütbə əsiri,

biz – çin əsiri,

Allah elçisidi, yalnız şairlər.

Şirvan atlıları rus cəbhəsində,

Puşkin istəyirdi bir nəğmə yazsın.

Cənab Paskeviç də öz növbəsində,

deyirdi:

bu görüş sonraya qalsın!

Görüşə bilmədi şair o zaman,

hərlədi yollarda bir əl, Puşkini.

Bakıda görüşdük, yüz il sonradan,

zaman alqışladı

heykəl Puşkini.

Babam Şeyx!

Balam Şeyx!

Balaca Həmzə Nigari! –

şeyximiz gəldi dünyaya.

O səs-ünlü köçdü-getdi,

bu səssiz gəldi dünyaya.

O Şeyxin tacı-türbəsi,

Amasya torpağındadı.

Bu şeyxin ipək beşiyi,

Xəzərin qırağındadı.

O Şeyxin haq kəlamını,

deyib, Haqqı səsləyirlər.

Bu şeyxin də üz-gözündən,

öpə-öpə bəsləyirlər.

O Şeyxim bir abidədir,

öz müdəqqəs ocağında.

Bu şeyxim gül dəstəsidi,

bir ananın qucağında.

O Şeyxin bir dünəni var, –

bizim İslam tariximiz.

Bu şeyxin də sabahı var, –

ümid, inam tariximiz.

Salam, Şeyx!

Babam Şeyx!

balam şeyx!

Gənclik nəğməsi

Sən mənim Tanrı payımsan,

yaxşılar, pislər içində.

Seçilir bir gülər üzün,

yüz gülər üzlər içindən.

Sən təksən, xəbərin varmı?

Yerdə sənin yerin varmı?

Sinəmdə axtar, olarmı,

izini izlər içindən.

Seç, desələr mənə hərdən,

gözüyumlu seçərəm mən, –

gözünü gözlər içindən,

özünü qızlar içindən.

Yol gözləyən vaxtıdı

Yaş artdıqca, dünya mənə döz deyir,

sazın-sözün kökdən düşən vaxtıdı.

Bəlkə dünya nə deyirsə, düz deyir,

doğmaların özgələşən vaxtıdı.

Hanı mənə “Can şairim!” deyən səs?

Yerin-göyün nəfəsiydi o nəfəs.

Dağı qalxma, yamaclarda dolan, gəz,

dağların da, duman, ya çən vaxtıdı.

Deyin, töksün ətəyindən daşını,

Nərimanın tökməsin göz yaşını.

Qoy şairə – çox görməsin yaşını,

hələ onun yol gözləyən vaxtıdı.

---

[1] Parmenion – İskəndərin sevimli sərkərdələrindən biri.

[2] Azər Turan – “Ədəbiyyat qəzeti”nin Baş redaktoru

[3] Əkbər Qoşalı – Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin eksperti

Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/

“…yaz, qızım, yaz”

Yanvar ayı idi, tətilə getmişdim. Mətbəxdə süfrə arxasında söhbət edirdik atamla. Mən, nədənsə, “yağış bütün izləri yuyur” cümləsini işlətdim. Özündən qeyri-ixtiyari, sanki nəyisə xatırlamış kimi bu cümləni iki dəfə təkrarladı. Sonra dedi ki, “Bu adda film var, 79-cu ildə (1979, tələbəlik illərində – C.S.) “Azərbaycan” kinoteatrına gəlmişdi, festival filmi idi”.

Süjetini danışdı. O illərə qayıtdı sanki. Dedim, “Ata, istəsən tapa bilərik o filmi. Tez filmin adını yazıb çətinliklə də olsa rus dilində bir dublyajını tapa bildim. Təəccüb dolu sevinci hələ də gözümün önündədir.

Oturub izlədi, sonra da təşəkkür etdi mənə. 30 ildən sonra, bir zamanlar gənc kimi baxdığı filmə yenidən baxdı. Kim bilir, nələri xatırladı, hansı xatirələrinə döndü. Beləcə, mənə də xatirə qoymuş oldu, həm də sanki son nəsihətini verdi: “Yağış bütün izləri yuyur”.

Yağış bütün izləri yumurmuş, Ata!

əksinə yaddaşın dərinliklərindəki

bütün izləri,

yaraları üzə çıxarırmış…

İnsan yağışlar yağanda

bütün olub-keçənləri xatırlayıb

son bir şans üçün

Allaha yalvarıb-yaxarırmış…

Qaranlıq divarlar arasında

əllərinçün, səsinçün

ağladığım çox olur.

Sonra hər şey,

sonra hər şey,

sonra hər şey,

bir-bir yox olur…

Anlayıram ki,

“mən hər yerdə sənin təkrarınam…”.

Düşün ki, səhranın ortasındayam,

üzərimə əliqılınclı,ürəyi işıqsız insanlar gəlir

mənsə əliyalın,

səhranın susuz qumluğuna zorla əkdiyim

toxumu sulayıram gözyaşlarımla

istəyirəm ölsəm də, onun yolunda ölüm…

Öz həyatıma görə yox,

yeni bir həyat uğrunda…

***

Ən xoşbəxt günlərimizin şahidi pişiklər

Görəsən, indi

Bakının hansı küçəsinin yalnızlığını paylaşır…

Heç xəbərləri də yoxdur ki,

Ətrafımızda heç vaxt

            anlaya bilmədiyimiz və bizi anlamayan

insanlar qaynaşır.

Və biz indi

ancaq o insanların xatirələrində yanaşı gələ bilərik…

Bakının qala divarlarıdır sənin yoxluğun

Bu boyda şəhərə heç kəsi buraxmır.

Yalnız və tənha dolaşıram

Heç bilmirəm özümlə nə vaxt vidalaşdım,

Hansı ağacın kölgəsində,

Hansı cümlənin bəlkəsində,

Hansı yadın səsində…

***

Sahildəyəm,

Dörd bir yanında günahkar ruhların pıçıltıları dolaşan

bir adada sıxışıb qalmışam.

Məni aparmağa gəlmiş gəmi isə

Yükünü boşaldıb, xeyli qənimətlə

Aram-aram uzaqlaşmaqda.

Nə aparır o gəmi

Bu soyuq və kimsəsiz ada(m)dan?!

Əlləri olurmuş

gəmilərin

çiyinləri

günahları

və qanadları…

Uçurmuş gəmilər yelkənləriylə

yer üzünün səmasında.

Bilirsən,  hərdən adalar da aşiq olur

gəmilərə,

quşlara,

hərdən inanır ada(m)lar

dənizdə yolunu azmışlara…

***

Bura haradır, ey can?!

Sənin diyarın hardadır,

Haradır?

Kimdir səni istəməyən,

səni öz yurdundan didərgin salan?

Nədir səbəb bu ayrılığa?

Nəyin həsrətini daşıyırsan, ey can?

Niyə başını qatırsan dünyəvi olanla

Niyə unudursan özünü?

Səni yaradan harda

Sənin Yaradanın harada

Məgər sən də inanırsanmı

O səni öz cənnətindən sürgün edib?

O?

o…

Sənə yer üzünün cənnət bağçalarını açan

suyu,

odu,

havanı,

torpağı bəxş edən,

bəxşiş edən.

Yaşılı,

bəyazı,

mavini

yaradan.

Sənin üçün olmazlara

“ol” deyən!

Səni necə sürgün edə bilər, ey can?

Sənə necə “get” deyə bilər?

Düşün, ey can!

Bəlkə sən özün özünü sürgün etmisən

sevgilinin cənnətindən.

Sən ki onun süfrəsində bardaş qurub,

onun nemətlərinə qonaq olmusan.

Çörəyindən yeyib,

Suyundan içib,

Havasından udub,

Torpağında özünə yer-yurd salmısan

Sən ki sevgilinin misafirisən,ey can?

Sevgili süfrəsindən qovmaz heç kimi…

Sən özün uzaqlaşmısan onun ətəyindən

Sən ac qoymusan ÖZ`ünü…

Ruhumda pərvaz edən səmazən

Döndükcə dünyamı da döndürür

Bil və agah ol!

Sağ əliylə Sevgilidən aldıqlarını

Sol əliylə ruhuma səpir…

Qoru məni, ey Sevgili!

Məni səndən uzaqlaşdıra biləcək hər şeydən,

Hər kəsdən

Qoru!..

***

Zivədəki ipəzorlar

Yeni məhkumlarını gözləyir

Ağızlarını açacaq

Və udacaq uclarından geyimləri…

Kim bilir, neçə əsrdir biz də

Beləcə başıaşağı asılmışıq

Yer üzündən

Gözümüzün suyu o qədərdir ki,

Qurumaq bilmirik ki

Bilmirik…

***

Mən odla söndürdüm

Ürəyimin yanğınını

Bilirsən?

əllərimlə səpirdim

atəş dalğalarını

ciyərlərimin üstünə.

O qadından başqa

kimsə kövrəlmirdi ciyərlərimin tüstüsünə…

 və mən yalnız belə təsəlli tapırdım:

“El gölündəki ördəklər

Çoxdan uçublar uzaqlara

İndi El gölü də

ən az mənim qədər tənhadır…”.

***

Gəl, əzizim, gəl

Qağayılar indicə qayıdıb

Dəniz gəzintisindən

Ah, o balaca, əzizim,

Uçmağa çətinlik çəkir.

Ona da verərsənmi

qanadlarını?

Gəl, əzizim, gəl

Körpələr indicə oyanıb

Səhər yuxusundan

Ah, o balaca, əzizim,

Dayanmadan ağlayır.

Onu da kiridərsənmi

yalanlarınla?

Toxumlar ölmədilər,

Yenidən cücərdilər

itdikləri yerdən…

Ah bəs sən, sən, əzizim,

bu torpaqda

bitərsənmi yenidən?

Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/

Dünya qayğılarından,

Tanış-biliş, qor-qohum,

ya sevgi uyğusundan

sıyrılıb şimşək kimi,

ayrılmağı bacardı…

Dövrü, dövlətiylə də

kəsdi ilişgiləri.

Şöhrət, hörmət, vəzifə

gördü ki, boşunadı.

Hamıyla haqq-hesabı

bitirib birdəfəlik,

yaşamağa başladı.

Milyarderlərin belə,

kəndinə qıymadığı,

ağla gətirmədiyi

keflər sürdü, yaşadı.

Sufi babalar kimi

“alçaq könüllü” oldu.

Hankı səmtə yürüsən,

Allaha doğru yoldu.

Cındırından cin hürkdü,

Gördü fikir də yükdü.

İçdi buz bulaqların

şır-şır axan suyundan,

Bağçalarda bayıldı

Çiçəklərin iyindən.

Cır meşə meyvələri

naharı, şamı oldu.

Şax-şəvəldən qurduğu

yatağı, damı oldu.

Gül-çiçəklə oynadı

kəpənək, arı kimi.

Ağaclara sarıldı,

həsrətli yarı kimi.

Hərdən də, quş quşladı,

ov ovladı özüyçün.

Çır-çırpıdan çatdığı

ocaqda kabab yedi.

“Nə qədər ki, sağam mən,

Şaham, sultanam” – dedi.

Bir gün mənsiz olacaq

Onsuz da, qoca dünya.

Guya ki, var olanda

almışdı vecə dünya?

Gələndə nə gətirdim,

gedəndə nə aparım?

Dünyamızın dadını

hər anımda taparım.

Yaşı əllini keçmiş,

Qəlbi uşaq qəlbidir,

Onun dayandığı yer

Himalaydan qəlbidir.

Körpə uşaqlar kimi

bulduğuna sevindi,

Hər anında var oldu –

Dəm indidir, dəf indi.

Köhnə velosiped də

tapdı bir gün özünə,

düşdü gözəlliklərin

cığırına, izinə.

Könlündən nə keçdisə,

Onun peşinə düşdü.

Gözündə nə güldüsə,

onun eşqinə düşdü.

Bir ay çobanlıq etdi,

bir ay odunçu oldu.

Bir ay şahmat oynadı,

bir ay tütünçü oldu.

Dağda kərənti ilə

ot da çaldı bir ara,

Canından axan tərə

dəyərdimi pul-para?

Ən gözəl musiqi də

təbiətin səsiymiş.

Ən ağıllı adam da,

bunu duyan kəsiymiş.

Məsciddə gecələrdi,

ya da karvansarada,

hərdən yoldaş olardı

bomju, avarası da.

Varlığa sevinərdi,

hər haya haylanardı.

Öz-özündən dəmlənər,

özündən hallanardı.

Yayda çayda çimərdi,

qış qarla yuyunardı.

Ürəyi təbiətlə

həmahəng döyünərdi.

Nə bir istəyi vardı,

Nə də ki, bir arzusu,

olmuşdu olacaqlar

hərisi, tamarzısı.

Sözə də sevinərdi,

Gözə də vurulardı,

Bu saflığa tuş gələn

özü də durulardı.

“Ruh bədəndən nə vaxtsa

uçacaqsa, indidən

ruhuma yardım edim,

niyə vaxtı ləngidim?” –

Sorğusuna varınca,

ucalmışdı gözündə

cücü, mücü, qarınca.

Nəfəsim də, ruhum da,

canımdan çıxacaqsa,

Sevdiyim hər şey məni

yandırıb yaxacaqsa,

qorxu-sorğularımdan

soyunub yaşamalı.

Yenidən bu dünyanı,

bütün bu kainatı

geyinib yaşamalı.

Dünyada əriməli,

dünyada kiriməli,

İlahi dərgahına

dünyadan yürüməli.

Hər şey sona doğrusa,

Hər şey “O”-na doğrudur.

Hər şey əbədiyyətə,

O bir ana doğrudur.

O bir anın sevgisi,

sonun sorağındayam.

Sonum Yeni dünyadır,

“SƏN”in sorağındayam.

Hər şey əgər “SƏN” isə,

“SƏN”də hər şey var isə,

axı nəyimə gərək,

“MƏN”im mənə dar isə.

“Hər şeydə varam” – deyib,

bu dünyayla barışdı,

Gözəllik aşiqiydi,

sevgilərə calaşdı.

Bu da, bir ömrün sonu –

Özünü tanıyandan

haqqı əyən olmadı.

Günlərin bir günündə

Qeybə çəkildi sanki –

O gündən bir də onu

“Gördüm” – deyən, olmadı.

Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/

DOST MƏKTUBU

Sinif yoldaşım və həm də qələm dostum Murquzov Kənana

(Kənan Aydınoğluna) Ad günü hədiyyəsi

Hörmətli dostumdur, Murquzlu Kənan,

Arxa-dayağımdır hər zaman, hə an.

Ürəyi bir ovuc, olsa da kiçik,

Genişdir dostlarçın hər vaxt, hər zaman.

Hərdən məna dolu şeirlər yazır,

Misralar ağlını başından alır.

Vardır ürəyində bir dağ dözümü,

Dayan, bitirmədim hələ sözümü…

Yazdığı şeilər bir qığılcım tək,

Adamı aparar sehlri yerə.

Qalarsan “misra və sən”-təkbətək,

Həyat da nağıl tək görünər sənə.

İndi də “şairin” sevincli günü,

Keçir həyatından yenə bicə il…

Arzumdur dağlara ucalsın ünü,

Ağlama, ey dostum, göz yaşını sil.

Kiçikdi, bilirəm, sənə hədiyyəm,

Lakin qəlbimlə birdir ürək sözlərim.

Düzdür, doluxsundum, bir az qəmginəm,

Bİl ki, şeirimdədir sənin gözlərin.

Ey dostum, bir neçə arzum vardır ki,

Demək istıyirəm çox zamandır mən.

Birinci arzum “xoşbəxt olmağındı”,

Rzu eləyirəm səmimi qəlbdən.

Həyatında hər an qoy bahar olsun,

Mənalı gözləin sevincdən dolsun.

Əgər inciyəsi olsan həyatdan,

Bu kiçik xatirəm təsəllin olsun.

Həyatda irəliləyə bilən addımlarla

Əyilmə nə dosta, nə də ki yada.

Arzuna çatdırsın səni Allahım,

Hər zaman xoş sözlə qalasan yadda.

Sona İNTİZAR

Mübarək olsun Ad günün sənin,

Gözündəm yox olsun qəmin, kədərin.

Anana-atana layiqli övlad,

Həm də çalış, daşı şərəfli bir ad.

Ömür yollarında gur işıq yansın,

Ömründə yanar ocaq qalansın,

Bir kiçik vərəqə sığışan sözlər,

Sonadan Kənana yadigar qalsın.

26 oktyabr, 2006. Sona İNTİZAR.  

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Döyür pəncərəmi payış yağışı,
Dəli sevgimizin göz yaşı kimi.
Səni arzulayır kövrək baxışım,
Neçə min illərin sirdaşı kimi.

Elə möhtacam ki, bax, bu an sənə,
Qəlbimin ağrısın yağış da duyur.
Səngimək bilməyən bu yağış yenə,
Bəlkə sevgimizin günahın yuyur.

Gəl tut əllərimdən ürəyimizi,
Yağışın altında boşaldıb, doyaq.
Gizlədək yağışdan gileyimizi,
Özümüz sevginin günahın yuyaq.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Yaman sənsizləşdim yenə bu axşam,
Yaza həsrət qalan çiçəklər kimi.
Ömür baharımız geriyə dönə,
düzülək gül üstə ləçəklər kimi.

Yaman sənsizləşdim, bilmədim nədən,
həsrət baxışımı küsülü sandım,
sıxılmaq istədim köksünə birdən,
əksini köksümə sıxıb dayandım.

Xəyal dünyasında dolaşıb, itdim,
sızladı ürəyim, axdı göz yaşım,
Bir anlıq sinəndə yuxuya getdim,
Baxdım ki, şəklinə söykənib başım.

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin VƏ Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi Sizi, yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsini, Sumqayıt jurnalistika məktəbinin layiqli yetirməsini, Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) Baş redaktorunu , Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) və “kenanaydinoglu.com” saytının Mətbuat xidmətinin rəhbərini, “Kümbet”, eğitim, kültür, sanat ve edebiyat dergisinin Azərbaycan təmsilçisini, tərcüməçi-jurnalistini doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edirik, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olmaq diləyi ilə İnşAllah!

Mətbuat xidməti

Kamran MURQUZOV (Murquzov Kamran Aydın oğlu) 1989-cu il oktyabr ayının 25-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 2008-2013-cü illərdə Azərbaycan Dövlət İqitisad Universitetinin Mühasibat Uçotu və Audit fakültəsində bakalavr dərəcəsi üzrə ali təhsil alıb. 2013-cü ilin avqust ayının 28-də etibarən, Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Baş redaktorudur. 2012- ci il fevral ayının 14-dən etibarən, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidmətinin rəhbəri və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiridir. Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.

Şeirləri, məqalələri, hazırladığı xəbərlər, araşdırmalar “Möhtəşəm Azərbaycan”, “Sözün sehri” “Azad qələm”, “Azad Azərbaycan” “, “Olaylar”” “, “Təzadlar”, “Kaspi, “Şərq”, “Kredo”, “Respublika gəncləri” qəzetlərində, “Azad qələm” dərgisində, “kenanaydinoglu.com”, “edebiyyat-az.comв”, “gundelik.info” “koseyazilarimiz.com” “olaylar.az”, “kultur.az”, “artkaspi.az”, “sherg.az”, “carci.az”, “edebiyyatqazeti.az”, “mediaxeberleri.az” “azxeber.com”, “oxu.az” və s. saytlarda yayınlanıb.

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının təşəbbüsü ilə gerçəkləşdirilən “Yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin inkişafına dəstəkв” ” layihəsi çərçivəsində şeirləri, məqalələri “Kümbet”, “Usare”, “Kardelen”, “Hece Taşları”, “Alkış” dərgilərində, “Önce Vatan” qəzetində dərc olunaraq, ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdıırlıb.

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin VƏ Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi Sizi, yeni nəsil Azərbaycan gəncliyinin istedadlı nümayəndəsini, Sumqayıt jurnalistika məktəbinin layiqli yetirməsini, Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) Mətbuat xidmətinin rəhbərini, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) Baş redaktorunu, tərcüməçi-jurnalistini doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edirik, Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, işlərinizdə bol-bol uğurlar diləyir!
Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olmaq diləyi ilə İnşAllah!

Mətbuat xidməti

Kənan AYDINOĞLU (Murquzov Kənan Aydın oğlu) 1989-cu il oktyabr ayının 25-də Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. 2008-2012-ci illərdə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində bakalavr dərəcəsi üzrə ali təhsil alıb. “Ömürdən bir səhifə” (Bakı, “Adiloğlu”, 2007) və “Ömrün yarı yolunda” (Bakı, “MK”, 2010) şeirlər kitabının müəllifidir. Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin Mətbuat xidmətinin rəhbəridir. Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktorudur. Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvüdür.

Atam çox vaxt ciddi sözü zarafatla deyirdi.

Hafiz Paşayev

I

İçərişəhərdə köhnə bir ünvan,

divarda bir yazı: “Ədibin evi”.

Orda nə təmtəraq, nə dəstgah-filan,

gör kimin evidir,

o, kimin evi.

Fikrim uzaqlara uçdu bu dəmdə,

ayları, illəri dəyişdi tamam.

Gördüm, mən yerimdən tərpənməsəm də,

başqa bir aləmdə,

həsb-haldayam…

Bizim Yazıçılar İttifaqında

şeir məclisinə düşmüşdü yolum.

Əsgər şinelində getmişdim onda,

mən də o kürsüdən

şeir oxudum.

Mir Cəlal müəllim qabaq sırada,

məni alqışlayıb gülümsəyirdi.

O nəsə deyirdi dönüb arada,

ona da, kim isə,

nəsə deyirdi.

Havası tutmuşdu bəlkə də sözün,

doğmalıq görürdüm mən o gözlərdə.

Mirzə İbrahimov[1] ordaydı o gün,

ordaydı,

tənqidçi Məmməd Cəfər də.

Mən onda itirdim anamı, onda,

nə deyim taleyin qəfil qəsdinə.

Bir gün əsgərlikdən buraxılanda,

bilmədim, heç kimin

gedim üstünə.

Nə əlimi qızdırmağa bir ocaq,

nə arxamda söykənməyə bir qaya!

Gözləyirdim,

günəş nə vaxt doğacaq,

onda baxıb sevinirdim dünyaya.

Düzü, düz görsə də, düz deməyiblər,

əzbər öyrəndiyim bəzi kitablar.

Mənə ağıl verən,

dözsün bir qədər,

həyatda tale də, təsadüf də var.

II

Mir Cəlal kimiydi!

Allah tərəfi,

tanıdığım kimsəsizlər kimsəsi.

Ona İttifaqdan[2] verilən evi

o da mənə verdi,

atam əvəzi.

Tələbəni səbrlə dinləyirdi,

eşitdiyi xahiş olsun, ya sual.

– İş axtarma, adam axtar, – deyirdi

biləndə ki, mən işsizəm,

Mir Cəlal.

Bir dəfə rektora o məndən dedi,

– Dedim ki, şairdi, xoş oldu ona.

Sonra bir dəfə də kömək elədi,

apardı məni öz

kafedrasına.

Mənim pedaqoji fəaliyyətim,

o vaxtdan başlayır bəlkə nə deyim.

O vaxtdan qalxdım mən o pillələri,

Bakı

Dövlət

Universitet illəri!

Orda qardaş dedim, o kafedrada,

Xalidə, Təhsinə, Abdullaya da.

Nəzifə bacıydı laborantımız,

cədvəli, əzbərdən bilərdi o qız.

III

– Sizin Yazıçılar İttifaqının

səhvini düzəltdi Mir Cəlal əmi…

O evdə aldığım xeyir-duanın

açdı, varaqladı sözü qəlbimi.

Aidə xanımı[3] mən unutmadım,

bir şeyə mat qaldım, bilmədim nədən, –

Hardakı əlimdən alındı haqqım,

o səs – qulağıma gəldi yenidən.

Tanrı gücündədi deyirlər insan,

onun verdiyi nə, aldığı nəydi?

Atasıgildəydi Arif o zaman, –

ailə içində, bir ailəydi.

Bir gün eşitdim ki, dedilər mənə,

Mir Cəlal borc alıb kimdənsə, yəqin,

Tikilən evlərin gedib birinə,

adını yazdırıb oğlu Arifin.

Eyvana çıxmışdı körpə qızları,

tale qismətiydi,

halal ruziydi.

Göyə boylanırdı yer ulduzları,

hərəsi bir gəncin bəxt ulduzuydu.

Qaşıq gətirmişdi Mir Cəlal bizə,

hamısı çəkilmişdi qızıl suyuna.

Bilmədim nə oldu, sonra nə isə,

evdən yoxa çıxdı, mat qaldım buna.

Mənası başqaydı o hədiyyənin,

duyduğum gizli bir ağrı-acıydı.

“Alıb gətirərəm, şairə deyin”, –

Arif müəllimin ismarışıydı.

Məndən soruşmayın, neçəydi yaşım,

hələ yaş gəlirdi yaşımın üstə.

Üç yaş məndən kiçik, böyük qardaşım,

şah çinar kimiydi başımın üstə.

Keldış[4] Moskvadan gəlmişdi o vaxt,

diqqət də başqaydı rəsmi qonağa.

Cavan alimiydi Akademiyada,

Arif özü çıxdı onda qabağa.

Onların görüşü, elmi söhbəti,

soruşsan, indi də yadında durur.

Nəin ki, cümlənin bir epiteti,

bəzən bir eyham da heç unudulmur.

Adi görünməsin, bu adi deyil,

uçur o illərə indi də fikrim.

Bu, təkcə xatirə söhbəti deyil,

insan taleyidi,

mən dediklərim.

IV

Ədibə[5] sadəydi mərhum atanız,

bir az qürurluydu, bir az da məğrur.

Sən də, Elmira[6] da oxşayıbsınız,

oğul-qız, nə fərqi, gözdən oxunur.

Beləcə, hər səhər o işə gedib,

onun hər salamı, bir gül töhfəsi.

O, iki dəfə də xahişə gedib,

bir Kəbə yoluydu, məncə, hərəsi.

Mənə ev verəndə – birinci xahiş,

Püstə[7] xanımıydı, özüydü və mən.

Mir Cəlal Mehdiylə[8] köhnə dost imiş,

mən belə anladım söhbətlərindən.

– Mir Cəlal, adların siyahısını

gecdi, göndərmişik.

– Yox, Mehdi…

– Gecdi.

– Mehdi, gənc şairdi, unutma onu.

– Mir Cəlal…

– Yox, Mehdi,

– Gecikib…

– Yox, Mehdi gəncdi.

İndi də o anı xatırlayıram,

hökm ona yadıydı, o an da mənə.

O son imtahanı xatırlayıram,

order ona qaldı, ünvan da mənə.

Mən onda gördüm ki, nə daş, nə dəmir,

insan dözdüyünə dözməz o dəmdə.

Bütün sevindiyim yadıma gəlmir,

heç vaxt, ümidimi itirməsəm də.

Ancaq eşitmişəm, axtaran tapar,

gözün ya ağında, ya qarasında.

Özünə inansa, insan dağ çapar,

bu söz də yaşayır, el arasında.

V

Bir musiqi məktəbinə müdirə! –

Elmira xanımın ilk vəzifəsi.

Sonra görürlər ki, qızın o yerə

nə meyli varıymış, nə də həvəsi.

Evdə Mir Cəlala gedib deyirlər,

qız da öz sözünü çatdırır: – Ata,

Məndən qabaqkını həbs eləyiblər,

işləyə bilmərəm, gedib mən orda.

Qızının sözünü ata dinlədi,

evdə də, işdə də o, həssasıydı.

– Necə, musiqiçi?!

Sual deyildi,

bəlkə cəmiyyətə istehzasıydı.

Onu tutmasaydı görülən bir iş,

bir az incisəydi, kimdənsə bəzən, –

Üzündə təbəssüm, gözündə gülüş,

sözü sətiraltı deyərdi üzə.

– Hər kəs belə getsə, tutular, – dedi,

eşidən olmadı səsini onun.

– İdeal bir dövlət qurmaq istədi,

qədimdə İskəndər, sonra Əflatun.

O odun üstəydi, o közün üstə,

yadına düşmüşdü qabaqkı çağlar.

– Başa düşmədiyi bir sözün üstə,

başsızlar, milləti başsız qoydular.

Niyə unudulub Nargin adası,

niyə Xəzər laldı, dalğaları lal.

Qatilə – dedilər ellər atası,

əsl el atası, budur, Mir Cəlal.

Sərraf gözlərində oxunan fikir

elə bilirdim ki, bir yox, ikiydi.

O da Konfusitək[9] bir mütəfəkkir,

o da Qandi[10] kimi,

bir müdrikiydi.

O gün qəbuluna getdi nazirin,

başqa çıxış yolu daha yoxuydu.

– Qızımı o işdən azad eləyin,

ikinci,

ən ağır xahişi buydu.

Nazir Mir Cəlala hörmət elədi,

əvvəl otağına dəvət elədi,

yer təklif elədi, çay gətizdirdi,

– Siz xoş gəlibsiniz, –

o bir də dedi.

Nazir asta dedi sözü bir qədər,

istədi sınmasın bu gəlişindən.

– Xahişə gələndə, iş istəyəllər,

siz xahiş etdiniz

çıxardın işdən.

Nazirin sonuncu sözləri buydu,

nazir Mir Cəlalın oxucusuydu.

O, bir avtoqrafla, kitab istədi,

– Məndə də qoy olsun əlyazmanızdan.

Sonra təbəssümlə:

– Göndərin, dedi,

işdən azad olan o qızınızdan.

O vaxtdan çox keçib, dəyişib zaman,

həyatda nə qədər kəsir görmüşəm.

Nə Mir Cəlal kimi gözütox insan,

nə o nazir kimi,

nazir görmüşəm.

VI

“Ədibin evi”ndə başqaydı həyat,

sağ ol, Şəfəq xanım,

bu cah-bu cəlal,

əllərin toxunan hər eksponat,

dil açıb deyir ki, sağdı Mir Cəlal.

Ona hörmət qoyub akademiklər,

nə qədər əsəri, mühazirəsi…

Çox şeyi soruşub öyrənibdilər,

hələ,

ADU-dakı adicə dərsi…

Baxıb gülümsədi arada bir dəm,

Hafiz, oyaq idi fikri, diqqəti.

Məni Şəfəq xanım ayıltdı desəm,

inan,

etiraf da səmimiyyətdi.

– Şair, unutmaram mən bu diqqəti,

daim salırsınız bu evi yada.

Sizə Mir Cəlalın münasibəti,

bir əfsanə kimi yaşayır o da.

Gördüm ki, sinəsi doludur qızın,

bəlkə, ürəyində ağrı-acı var?

Mən də dinmədim ki, qoy o danışsın,

hər qəlbin,

bir sözə ehtiyacı var.

– Bir də bir insanlıq dərəcəsi var,

elmi dərəcələr hardasa tutmur.

Burda insan kimi xatırlayırlar,

onu,

Mir Cəlalı,

hörmət də budur.

İnsan əvəzsizdi dedim dünyada,

cəmiyyət – bir seldi səsli-soraqlı.

İnsan axtarıbdı qoca Sokrat da,

insanlar içində,

əliçıraqlı.

Heç kəsin könlünə qız toxunmadı,

işıqla doluydu könül aləmi.

Gözündən bir qərəz, kin oxunmadı,

yenə gülümsədi əvvəlki kimi.

İşıqla doluydu,

könül aləmi.

VII

Açılıb-örtülən bir çarpayıda,

qatlayıb yatmışdın ayaqlarını,

Üstün açılmışdı,

örtdüm arada,

Mir Cəlal görürmüş sən demə, bunu.

Mənə minnətdarlıq elədi Hafiz,

durub ayaq üstə o boyda alim.

Mənim diqqətimdən çox dedi Hafiz,

diqqətim tutubmuş,

bəlkə də Hafiz.

Qəlbimdə nə qədər hisslər oyandı,

açıb söyləyərdim,

danış, desəydin.

Onda Mir Cəlalın mən aspirantı,

sən də Moskvanın tələbəsiydin.

Bilmədim, hayandan əsdi o yellər,

o baş əyilmədi şöhrətə, ada;

Fəxri xiyabanda dəfn elədilər,

fəxrimiz,

bir fəxri ad almasa da.

– Mir Cəlal, hansıdı ən şah əsərin?

Dedi: ailəmdi,

fəxri adıyla!

Bir qələm sahibi mütəfəkkirin,

bəlkə də şifahi

hesabatıydı.

Ərdəbil deyilən səfalı bir yer,

Arazdan o yana – bir mahal olub.

Arazdan bu yana keçiribdilər,

Gəncədə böyüyüb,

Mir Cəlal olub.

Xeyirdə kimsəsiz, şərdə təkiydim,

harda axtarırdın o gün sən məni.

İnsanlar içində,

yerdə təkiydim,

göydənmi gəlmişdin, gördün sən məni.

Bir fikir tapanda, sevinirəm mən,

deyirəm, bax budur sözlərin şahı.

Onu pozanda da sevindirirsən,

Tanrım,

yeni fikir verirsən axı.

Mənim düşündüyüm o cür deyilmiş,

şairlik taledir,

ömür deyilmiş.

VIII

Yaxın dostlarının çıxmaz yadından,

Mir Cəlal –

xəlvətdə şamtək yanırdı.

O zaman “Füzuli” tədqiqatından,

Bertels[11], Moskvada maraqlanırdı.

Sonralar Bakıda olanda belə,

deyirlər görüşə daim tələsib.

Gəlib akademik Mir Cəlalgilə,

orda çay da içib,

çörək də kəsib.

Onun damarında başqaydı qanı,

tale qismətiydi Araz-Kür boyu.

O Taylı, bu Taylı Azərbaycanı,

bir canda yaşatdı,

bir ömür boyu.

Mir Cəlal, necəsən, deyən olmadı,

həyata, dünyaya nə dedin, ustad?

O Tayda, bu Tayda yiyən olmadı,

sən mənə

yiyəlik elədin, ustad.

Hardan biləydin, qız nəvən bir gün,

Qalib Sərkərdənin sevdiyi mələk, –

Qalxacaq üstünə

Xudafərinin,

o Taya, bu Taya əl eləyəcək!

Haqqın dərgahında, bu nədi, şair,

bu sirli dünyada niyə sirr olmur.

Bu da taledimi?

Taledir, şair,

bir an sonranın da hökmü bir olmur.

Şanlı çağırışı beləydi onun,

eyham səmimiydi, söz səmimiydi.

Ən çətin anlarda,

Dəmir yumruğun,

44 Gün – tarixi bir təqvimiydi.

Min il ömür sürdü o Tayda millət,

gərdi sinəsini alova, oda.

Dilindən düşmədi İslam, Şəriət,

minbərdən deyilən,

duaları da.

Məndən soruşursan, qoy deyim nədir,

o qədim dünyanın ilk yadigarı.

Bir – Həzrət Əlinin dedikləridi,

bir də –

 Peyğəmbərin şah kəlamları.

Böyükçöl[12] gör, harda düşdü yadıma,

yarı işıqdadı, yarı kölgədə.

O da bir ruh kimi yaşayır, amma

görünən tərəfi,

mənəm, bəlkə də?!

Sözümü sən eşit, səsimi göylər,

“mütləq” olan yerdə, bir “nisbət” də var.

Əsrdən-əsrə bir söz, bir xəbər,

nəsildən-nəsilə,

əmanət də var.

IX

Yaşayır insanın qan yaddaşında,

nədirsə, bilmirəm, amma əvəzsiz.

O evdə,

o halal süfrə başında,

mənim də öz yerim varıydı, Hafiz.

Onda səfiriydin, ilk səfirimiz,

dünyanın qarışıq zəmanəsiydi.

Sənin də öz yerin varıydı, şəksiz,

o da –

Klintonun[13] ailəsiydi.

Biz səni görürdük televizordan,

gəldi məktubun da, Bakıya bir gün.

Mənə, darıxıram, – yazırdın ordan,

burdakı,

ədəbi söhbətlər üçün.

Yaxşı yadımdadı, qoy indi deyim,

dəvət eləmişdin, görüşə bizi.

Hikmətiydi[14],

Məmmədiydi[15],

məniydim,

gəl, qaytar o şeir məclisimizi.

Sən axı rəssamsan, əlində fırça,

bir sağlam gülüşə xalq acdı, Hafiz.

Atan Mir Cəlalın satirası da

sənin şarjlarına

möhtacdı, Hafiz.

Vaxt da – keçdiyimiz ömür yoludur,

ana südü kimi o halalındı.

Mənim ilk şeirlər kitabım durur,

onun da ön süzü,

Mir Cəlalındı.

Çoxu, Mir Cəlalı xatırlayırdı,

oğlanlar içində, qızlar içində.

Onu, atalılar ata sayırdı,

mən təkiydim,

atasızlar içində.

O, harda olsaydı, haqqın səsiydi,

gündüz dincliyi yox, gecə yuxusu.

Millətin yarısı – tələbəsiydi,

qalan yarısı da –

öz oxucusu.

X

Bir məktub yazmışdım, bir az sevincək,

İran səfirliyi çağırdı məni.

Bakıda – Şəhriyar günü keçirəm,

orda,

Təbrizdə də – Mir Cəlal günü.

Şəkil də seçmişdim, kitab da verdim,

bir əlyazması da apardım o gün.

Bir də,

Mir Cəlala həsr elədiyim,

mənim şerim idi, o görüş üçün.

Deyirdim, qırx milyon Azərbaycanın,

səkkiz milyonu da üstünə gəlsək, –

bizi görəcəkdi gözü, dünyanın,

Tehran da

Bakıya əl eyləyəcək.

Onda tariximiz çıxacaq üzə,

doğma balasıyıq, biz də Arazın.

Bu şanlı günlərdən o günümüzə,

mənim misralarım

salam aparsın!

Bakıdan Tehrana məktub getmədi,

gözləyə-gözləyə qaldıq burda biz.

Mənə, Abbasəli müəllim dedi, –

bizim

İrandakı öz səfirimiz.

Arazı, sərhədi bizdən qorudu,

fars da yorulmadı,

bu tayda rus da.

İki bölünməkdən Söhrab[16] da qorxdu,

onun cavan dostu,

Sayman Aruz[17] da.

Mən indi bildim ki, dünya yuxuymuş,

o kimin evidir,

gör, kimin evi?!

Mənim alın yazım bəlkə də buymuş,

Allahım, nə deyir,

“Ədibin evi”?

O deyir: yaxşılıq itmir dünyada,

əbədi əkilir torpağa, daşa.

Yaşa, yaxşıların haqqıdı, yaşa,

Mir Cəlal müəllim,

məndən sonra da.

İyun-iyul, 2022

---

[1] O illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının sədri, Xalq yazıçısı

[2] Azərbaycan Yazıçılar Birliyi

[3] Arif Paşayevin xanımı

[4] 4 – SSRİ Elmlər Akademiyasının o vaxtkı Prezidenti

[5] Mir Cəlalın ortancıl qızı

[6] Mir Cəlalın böyük qızı

[7] Püstə xanım – Mir Cəlalın xanımı

[8] Mehdi Hüseyn – Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının o illərdəki sədri, Xalq yazıçısı

[9] Çin filosofu

[10] Hind filosofu

[11] SSRİ Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü

[12] Gənc yazıçı

[13] ABŞ-ın o illərdəki Prezidenti

[14] Hikmət Ziya

[15] Məmməd Araz

[16] Cənubi Azərbaycan şairi Söhrab Tahir

[17] Cənubi Azərbaycanın gənc şairi Sayman Aruz

Mənbə: https://edebiyyatqazeti.az/

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Yadımda nənəmin bir sözü qalıb,
Deyirdi bayquşun səsi gələndə,
O yerdən bir ölü çıxar, ay bala.
Bir uşaq marağı olardı məndə,

O gecə yatmazdım mən də az qala…
Eyvanda oturub qalardım elə,
Dinləyib bayquşun səsin sübhədək.
Axır yazıq nənəm gələrdi dilə,

O yerdə məni də tutardı əsnək.
Bir də oyanardım günorta vaxtı,
Baxardım hər bir şey öz yerindədi.
Təkcə nənəmincə boş qalıb taxtı,

Soranda dedilər yas yerindədir.
Bayquşun əlləri boş qayıtmayıb,
Bir ölü aparıb demə, o gecə.
Mənimtək bəlkə də çoxu yatmayıb,

Almayıb bir damcı çimir, o gecə.
İndi bayquşların səsi kəsilib,
Çıxıbdı ortaya yuxu bayquşlar.
İnsanın ömrünə qənim kəsilb,
Bayquş adamlarla, bayquş yuxular.

Ayaqlarım qatran olar
Izlərinə yapışar…
Vəhşiləşər cığırlar;
Gedişinçün qapışar.

Keçib getdiyin vədə
Heykəlləyər zamanı…
Təsəllidi şəklin də.
“Saxlayıram samanı”…

Qulağım səsə düşər
Böcəklər ötüşəndə…
Barmaqlarım öpüşər
Kirpiklər sevişəndə…

Ah…
Nə xoş mənzərədi
Yenə yuxu görürəm…
Adın əzbərimdədi
Adından ev hörürəm..

Hərf-hərf ucalan
Bəxtin qızıl sarayı.
Sənsiz kimdi qocalan
Axı məndən savayı?!

Yaxşı ki, gedişlərin
Dadı-duzu kəm olur..
Fələyin əl işləri
Əzəlindən nəm olur…

Yoxsa bağrım çatlardı
Bu səhra yoxluğunda…
Başınımı ağrıtdım?
Əfv et…
Sənsiz qorxuram.

(2017)

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Prezident mükafatçısı

Günəş doğana qədər…

İlahi, nədir bu dərdlər, nə bu tükənməz kədər,
 Bumu ömür dedikləri, bumu yazılan qədər?!
 Bu gecəni oyaq qalıb, Günəş doğana qədər,
 Qoşulub dəli çaylara çağlamaq istəyirəm,
 İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

 Elə bil ki dünyamızın  ağır-ağır dərd-qəmi,
 Boylanaraq yollarıma min il gözləmiş məni,
 Acılarım dərin dərya, ucsuz-bucaqsız zəmi,
 Dərdlərimdən min-min dastan bağlamaq istəyirəm,
 İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

 Cərgə-cərgə, dəstə-dəstə dərdlərimi çinləyib,
 Kaman kimi nalə çəkib, bir ney kimi inləyib,
 “Apardı sellər saranı” havasını dinləyib,
 Minbir yerdən sinəmi dağlamaq istəyirəm,
 İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

 40 min illik tariximdən silinməyən izəm mən,
 Heç kölə olmadım ki, köləlikdən bezəm mən.
 Nədən qul sifətində görünəm mən, gəzəm mən?
 Əyilmiş qamətimi şaxlamaq istəyirəm,
 İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

  Qalaq-qalaq kədər-qəm sinəmdə daşlaşıbdı,
  Türküstanın elləri yamanca yadlaşıbdı.
  İki yüz ildi taleyim  dərdlə qardaşlaşıbdı.
  Bəla gələn yolları bağlamaq istəyirəm,
  İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

 Orda Göyçə  əl edir, burda Dərbənd üzülür,
 Göz dağıtək Borçalı, Təbriz səf-səf düzülür,
 Qəzəbli Qarabağın gözündən qan süzülür,
 Tərs gedən bu gedişi saxlamaq istəyirəm,
 İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

 İlahi, nədir bu dərdlər, nə bu tükənməz kədər,
 Bumu ömür dedikləri, bumu yazılan qədər?
 Bu gecəni oyaq qalıb, Günəş doğana qədər,
 Qoşulub dəli çaylara çağlamaq istəyirəm,
 İçin-için, hönkür-hönkür ağlamaq istəyirəm.

Mən elə SƏNəm

Sənin gözlərində kədər gizlənib,

Aç söylə dərdini, qarşında mənəm.

Sən yurdun qoynunda bir şah dağısan,

Mən sənin qoynunda dumanam, çənəm;

Birdənəm, Birdənəm!

O mənəm, dünyaya Birdən boylanan,

Sirri axtarana sirdən boylanan…

Mən sənin eşqinlə yerdən boylanan

Günəşə can atan toxumam, dənəm

Birdənəm, Birdənəm!

Dəryasan, çay olub sənə axmışam,

Səni tanıyandan yoxa çıxmışam.

Bilmirəm, heç bəlkə başdan yoxmuşam…

Məndə mən qalmayıb, mən elə SƏNəm;

Birdənəm, Birdənəm!

Ey insan…

Tora düşən balıqtək,

Hey çırpınar ruhumuz.

Göyə çıxmaz, 

qayıdıb,

Qəlbə çökər ahımız.

Önümüz dağ, dərədi,

Bu yol hansı yerədi?

…Bələdçimiz törədi,

Ədalətdi şahımız.

Cahan hayqırır bar-bar:

“Ey insan, məni qurtar”?!

Hər dövrün bir Nuhu var,

Kimdir bizim Nuhumuz?!

Mənbə: https://ovqat.com/

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının AĞSTAFA Bürosunun Rəhbəri

Tale məndən üz döndərib,
Geriyə gəlmək istəmir.
Bir gözü ağlar gedibdir,
Kiriyib, gəlmək istəmir.

Sən də taleyim kimisən,
Getdin, geriyə baxmadan.
Qalmadın, tələsik getdin,
Ömrün sonuna çıxmadan.

Axı sənin qəsdin məni,
Əridib yox etmək idi…
İstək, arzuya çatmamış,
Bu nə yersiz getmək idi?

Bəlkə məni həsrətinlə,
Öldurməyə can atırsan?
Səhv edirsən, böyük bir səhv.
Sən özünü aldadırsan.

Sənin məkrin, qüruruna,
Özüm baş əyməyim deyə,
Sözüm baş əyməsin deyə,
Gəlmədim mən hüzuruna.

Əksinə, söz qarşısında,
Sən acizsən, sınamışam.
Bu acizlik timsalında,
Mən özümü qınamışam.

Getdin, hər addım izində,
Bir xatirə yada düşdü.
Göydən “üç alma” gözlədik,
Payımıza o da düşdü.

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının AĞSTAFA Bürosunun Rəhbəri

Nə vaxtdır gələ bilmirəm,
O, el-obalar necədir?
Cüt doğulub, cüt qarıyan,
Nənə-babalar necədir?

Yurda sahib duran quşlar,
Bəlkə, haqqa qovuşmuşlar?
Dimdiyiylə qaranquşlar,
Quran yuvalar necədir?

Olsa belə şər etdiyi,
Dildə gəzib hər etdiyi…
“Köhnə kişilər” etdiyi,
“Köhnə davalar” necədir?
‌
Gəldi fevral, bitdi yanvar,
Çox qəribədir ruzigar…
Nə yağış var, nə də qar var,
Orda havalar necədir?

13.02.2021

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Açıb, bağladıqca kitab ömrümü,
Varaqlar günah tək əlimdən keçir.
Gecələr gündüzü sayaqlayıram,
Yuxumdan süzülüb, dilimdən keçir.

Daha dada çatmır “simurq tükləri”,
Daha aşmaq olmur çətinlikləri…
Həyatın ən ağır, qəliz yükləri,
Belimə yüklənir, belimdən keçir.

Ruhumu ən zərif kəlmə oxşayır,
Ən zərif kəlmə də zülmə oxşayır…
Həyatım ağ-qara filmə oxşayır,
Hər kadr ayımdan, ilimdən keçir.

Sonunda “ölüm” var deyə, qorxum ki?!
Bu sadə, bu adi şeyə qorxum ki?
Axı mən ölümdən niyə qorxum ki?
Onsuz, bütün yollar ölümdən keçir.

12.02.2021

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Fələk aman vermədi,
Candan can aldı, getdin!
Qəfil ömrün sonuncu-
-Zəngini çaldı, getdin!

O, sənli illər yandı,
Qönçəydi güllər, yandı…
Ağızda dillər yandı,
Ahh, bu nə haldı, getdin!!!

Arzuların bitməmiş,
Övlad toyu etməmiş,
Muradına yetməmiş,
Axı nə oldu, getdin?!

Ömür dərddir, ömür yük,
Ürəyə dərd gömürük…
Sənin ömrün, ömürlük,
Xatirə qaldı, getdin!!!

11.07.2021

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “İlin gənci” müfakatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru

Şam ağacına sarmaşıb

“Aşdım-daşdım” budağı…

Saçlarımı qayçılayıb

Torpağına tökmüşəm…

… “illər aşıb, aylar aşıb,

xatirənlə qucaqlaşıb”

gətirərmi bu yanvarda

vüsalı şam ağacı?

“…sarı rəngdi həsrəti…”

Nənəm oxşayardı şamı…

İndi şamın həsrəti də,

Nənəmin laylası da

Çox köhnə xatirədi…

Aldanıb sarı rəngin möhtəşəmliyinə

Gözlərimin kökünü

Sən yaşayan şəhərin

Xəritəsinə bükmüşəm…

…çox köhnə xəritədi…

Ölməyən ümidlərə may ağısı

Sənə mesaj yazıram,

Yazıb-yazıb silirəm…

Seçdiyim hər hərflə

Yeni cığır açıram,

O cığıra daş düzüb

Tez qaçıb gizlənirəm…

…ağlım yoxdu, bilirəm…

Gün siləndə buludun

Üzündəki tozları

Əllərimi xatırla…

Qarı nənə “söz qoşub”

“Deyikli” ümidindən

Küsdürəndə qızları

Şeirimi xatırla…

Və bir gün…

Bir ləçəkdə

Rast gələrsən qurumuş

Kəpənək qanadına…

Adım düşər yadına…

…Sevirdim səni, ümid,

Ümidin inadına…

Telefonum naxış-naxış

Körpə şəkilləriylə…

Dualarımda qarğış:

“Ümidin ölsün, ümid…

Ölsün öz əllərində…”

Heç səni belə sevən,

Belə söyən oldumu?

Adınla gün başlayan,

“Balam”…-deyən oldumu?

…ölümsüzsən, bilirəm….

Heç sonda da ölmürsən…

…sənə mesaj yazıram…

Yazıb-yazıb silirəm…

Bağışlama, ümidim…

Zaval ver ümidimə…

…ağlım yoxdu, bilirəm…

lll

Bu gecə bonzay çiçəyi,

Dan üzü solub gedəcək…

…qocalıram…

Əlimdədi cavanlığım-

-şəkillərin ən göyçəyi…

Bir az baxıb ağlayaram,

Xatırlayıb gülərəm də

O şəkil çəkilən günü…

…bir də…

Bir də başım üçün

MRT çəkilən günü…

…bu gecə yaman gecədi…

Bu gecə məni üzəcək…

Ağrımı ağrıkəsici,

Ümidimi ay kəsəcək…

Dar gələcək ürəyimə

Geyindiyim təsəllilər:

Bu gecə bonzay çiçəyi,

Dan üzü solub gedəcək…

lll

Bu şəhərin əyninə dar gəlir darıxmağım;

Həsrət pəhriz tanımır…

Ürəyimi çox üzür sənsiz günə baxmağım,

Bir də ağrılar üzür gözümün giləsində,

Sonra gəlib demə ki: “Dərdim dəniz tanımır…”

Getdin ha…

O günün günortası yadında?

Bir ovuc qəm yığmışdın çiynindəki çantaya…

Sonra mesaj yazmışdın:

“Nəsə yadımdan çıxıb?”…

Utanmışdım yazmağa, indi deyim, indi bil,

Bir ovuc dən unutdun saçlarımın ucunda…

lll

Ən gözəl sevgi şeiri

Uzaqlara yazılar…

Sevgilərin şairi

Dərddən ölməz,  üzülər…

Yamyaşıl sevgilərin

İntihar nağılları

“Qara sevda” adlanar…

Sapsarı həsrətlərin

Qoynunda yol görünər,

“Ağ atlar” qanadlanar…

Nə muraddı, nə addı,

“Göy alma”dı  butalar…

Güldürmədi, ağlatdı-

Arzumun eyvanında

Qalan “Qızıl alma”lar…

İndi hansı nağılı

Danışım ki, mən sənə

Bu gecə rahat yatasan?

Bəlkə bir laylay deyim,

Əzib suya qatım səni

Ağrılarıma batasan?

Üzü döndü şah oğlunun

Gəlib açmadı saçımı

Ağrıların ətəyindən…

O div də unutdu məni…

Alıb qoymadı canımı

“Əcəl” adlı şüşəsinə…

Sən də unutdun…

Sən də…

Unutdun ki, yazdığın

Hər mesajın sonunda üç nöqtəyəm…

Və təkəm…

Bu təkliyin əlində

Sənə şeir yazıram…

Yazıram ki:

Ən gözəl sevgi şeiri

Uzaqlara yazılar…

Sevgilərin şairi

Dərddən ölməz, üzülər…

lll

Şair xəyalında üzən gəmiyçün

Səssiz okeana dönər gecələr…

Qağayı həsrəti şeir oxuyar…

Uzaqdan görünər yarasa gözü…

Mayak ümidiylə bayraq toxuyar

Buludu kəm olan göyün altında

Bir qıpçaq qızı…

Sonra o bayrağı alar əlinə

Atılar xəyalən eşq döyüşünə

Bir qıpçaq igidi…

Unudar bülbülün nakamlığını,

Ömrünü qanadar gül tikanları…

…şair xəyalının tənha gəmisi

Ağlar həsrətinə qağayıların…

Bir pəncərə təklənər yaşadığım çardaqda;

Bayatı çəkərəm, ağı deyərəm,

Yapışıb küləyin ayaqlarından

Atılar gecəyə söylədiklərim…

Xəyali gəmidə qıpçaq igidi

Eşqə əsir düşər…

Əyilib pıçıldar qıpçaq qızına:

-tək gözlü piratdı, eşqdən oxuyur…

…şair xəyalının tənha gəmisi

Gecə-okeanda təkdi…

Və qorxur…

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, “İlin gənci” müfakatçısı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktoru

Yordun məni alqışlarla:
“Baxtın açsın yollarını”…
Ovcumdakı qırışlarla
Ölçmə ömür yollarımı..
Ölçmə, qaraçı qızı…

Sən dedin… könlüm utandı…
“Kimi sevirsən, bilirəm”…
Qürurumla arzuladım
Sevilmədiyimi bilmə….
Bilmə, qaraçı qızı…

Sevdiyim ruh əhvalıdı…
Canı-qanı… mənim deyil…
Bu axşam qanım qaradı…
Bu axşam da mənim deyil…
Görmə, qaraçı qızı…

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

* * *

Cəzalıdı ürəyim,
Bədənimdə küncə qoydum.
Yorulan göz yaşımı
Yanağımda dincə qoydum.

Bu da səndən qalan ömür,
Yarı sənsən, yarı sudu.
Həsrətini atdığım yer
Gözlərimin quyusudu.

Eh! Yolların yol yoldaşı,
Gedən yollara qarışdın.
Sən tək bədəndən ibarət
Sevgilərə alışdın…

* * *

Günəş bir az başını
Aşağı əyib getdi.
Qaraldı hava.
Gecənin qaranlığında Ay
Ağ diş kimi
Ağardı uzaqdan.
Yağdı küləyin səsi,
Göyün gurultusu
Yağış kimi.
Töküldü üstümə
Xatirələr qarğış kimi.
Bir başıpapaqlı
Həsrətdi mənimki,
Mən də mental düşüncədə –
Sözündən çıxa bilmədim.
Gecə bilmədim,
Yuxu bilmədim.
Bütün qaydaları pozdum,
Bir addım qabağa çıxdım.
Bu qadın canımla
Bir damcı qorxu bilmədim.
Bəs sən neylədin mənimçün?

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Anlaya bilirdik bir-birimizi,
Küssək də,
Sussaq da duya bilirdik.
Yıxıb tökdüyümüz,
Dağıtdığımız
Hər şeyi yerinə qoya bilirdik.
Bəs niyə olmadı?
Nəydi olmayan?
Daş dediyin ürəyim də
Gördünmü qırıldı axır?
Həvəsim qalmayıb
Qol qaldırmağa,
Yoruldum axır.
Pəncərəmdə hirsli külək,
Ürəyim qorxudan əsir.
Bəs bir də olmasa…
Dilim qurusun,
Günün
İt ulayan qaranlığında
Ağlımda bu fikir
Neynir, nə gəzir?

---

Bir az səhmana saldım
Dağınıq düşüncəmi.
Açdım, görüm nə qalıb
İçində düyünçəmin.

Ümu-küsüləri atdım,
Bağışladım hamını.
Həyatdı dəə, neyləyək?
Tanıdım adamımı.

Sonra bir yol gülümsədim
Başım üstə Tanrıya.
Dedim, əllərimi qoru,
Daha canı yuxalıb,
Tab gətirmir ağrıya.

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Qarabağ bürosunun rəhbəri

Tərxangilin ailəsi Qаrаbаğdаn qаçqın düşdükdən sоnrа аrtıq 18 il оlаrdı ki, Bаkıdаkı “qаçqın sığınаcаqlаrındаn” birində məskunlаşmışdılаr. Tərхаn аilənin tək uşаğı idi. Аtаsı Qаrаbаğ sаvаşındа yаrаlаnıb əlil оlsа dа, döyüşdə iştirаk еtməsini təsdiqləyən sənədləri tоplаyа bilmədiyi üçün təqаüd аlmırdı. Sаğ аyаğındаn ахsаdığına görə hеç bir yеrdə işə də düzələ bilmirdi. Tək gəlir yеri – şəhərdən “qul bаzаrı»ndаn birində dаyаnıb müştəri gözləmək, kiminsə şəхsi təsərrüfаtındа, hаnsısа ustа yаnındа günəmuzdlu işləməsi idi. Аnаsı isə qаçqın məktəbində хаdimə işləyirdi.

Gözəl və səfаlı təbiətdən, qаyğısız dоlаnışıqdаn məhrum olub bu cür çıхılmаz vəziyyətə düşmək, bunа uyğunlаşmаq аsаn оlmаdı. Çохlаrı cismən, çохlаrı isə mənən məhv оlmuşdu, bu dözülməz həyаtdаn. Tərхаnın аiləsi də bu çətinliklərə sinə gərməyə çаlışırdı.

Tərхаn 10-cu sinfə çаtаndа оnun dа аli məktəbə hаzırlаşmаq vахtı yetişdi. Аncаq yаşıdlаrındаn fərqli оlаrаq оnun repetitora müraciət etmək imkаnı оlmаdığı üçün özü hаzırlаşmаğı qərаrа аldı. (Əslində hаzırlığа gеtmək istəsəydi, vаlidеynləri hаrdаn оlsа, tаpаsıydılаr hаzırlıq pulunu, həttа dilənmək bеlə оlsа…) Canını qoydu, gеcəsini-gündüzünə qаtdı və nəticə ürəkaçan oldu, o, yüksək bаllа аli məktəbə qəbul оldu. Həmin gün оnlаrın еvində ilk dəfəydi ki, bu qədər sеvinc dolaşırdı.
Universitet həyatı başladı. Tərхаn dərsə gеdib-gəlirdi. Еvdən оnа hər gün yоlpulu vеrilirdi. Mеtrоyа qədər mаrşrutlа gеtməli idi. Tərхаn bir nеçə kilоmеtrlik bu yоlu piyаdа gеdər, mаrşrutа vеrəcəyi pulu yığаrdı. О, bu qərаrа C.Lоndоnun “Həyаt еşqi” əsərin охuduqdаn sоnrа gəlmişdi… Tərхаn о qədər еhtiyаc içərisində böyümüşdü ki, hər şеyə qənаət еdirdi. Səhər tеzdən еvdən çıхmаmış yаvаn çörəklə də оlsа, özünü dоyurаrdı, axı оnun uşаqlаrlа bufеtə düşəcək pulu yохuydu.

Аrtıq 2-ci kursdа охuyurdu, о, bufеtin üzünü bircə dəfə görmüşdü. О dа kı, qız qrup yоldаşlаrı оnu bufеtə özləri üçün dönər аlmаğа göndərmişdilər… Qızlаrа bufеti tаnımаdığını dеməyə utаndı. Pulu аlıb аşаğı mərtəbəyə düşdü. Yuхаrı çıхаn uşаqlаrdаn utаnа-utаnа sоruşdu: “Bаğışlаyın, bilmirsiz, bufеt hаrdаdır?”

Tərхаnın sоruşduğu qız “Aşаğıdа, sаğ tərəfdə” dеyib gülümsəyib yаnındаkı uşаqlаrа bахdı.

Bаşqа bir qız dedi:

 -Аz nəyə gülürsən, nə оlub ki, bəlkə birinci kursdur? Tаnımır dа, burdа gülməli nə vаr?

– Nə 1-ci kurs? Əmimоğlunun qrup yоldаşıdır, 2-ci kursdulаr. Çох utаncаq оğlаndır, bizi görüb özünü itirdi, sоruşmаğа söz tаpmаdı.

Bunu da digər qız dedi. Qızlar gülüşə-gülüşə yuхаrı qаlхdılаr.

Bu sözləri еşidən Tərхаn çох pis оldu. Ürəyində dеyindi ki: “Ахı kimin-kimdən nə хəbəri???”

***

Bu gün аnаsının dоğum günü idi. Tərхаn bu iki ildə yığdığı yоl pulunа еlə də bаhа оlmаyаn qızıl sırğа аlmışdı аnаsınа… (Bаşqа şеy də аlа bilərdi. Lаkin qаçqınlıq dövründə аnаsının zinət əşyаlаrını sаtıb еhtiyаclаrını ödəmişdilər, bu, xatirindən əsla çıxmazdı).

Ахşаm əlində tоrt еvə gələndə dоğum gününü unutmuş аnаsı çох sеvindi.

Qismətdən аtаsının dа bu gün gəliri yахşı оlmuşdu. О, еvə ət və tərəvəz аlmışdı. Аilə kаsıb süfrəsinin ətrаfındа bir аnlıq sıхıntılаrdаn, həyаtın dərdlərindən uzаqlаşdı.

Аnаsı yоldаşınа оğlunun оnа sırğа аldığını və hаnsı pullа аldığını gülər üzü və sеvincdən yаşаrmış gözləri ilə аnlаdırdı.

Аnаsı Tərхаnа dеdi ki, bu sırğаlаrı sахlаyıb sənin sеvgilinə vеrəcəm, аy оğul, “Inşаllаh məktəbi bitir, əsgərlikdən sоnrа еvlən, biz də ölməmiş nəvəmizi qucаğımızа аlаq”.

Bu zаmаn аtаsı müdахilə еtdi. Dedi:

-Yох, Tərхаn, аnаnın hissləri bu cür dаnışmаğınа səbəb оlur. Məktəbi bitir, əsgərliyi sаğ-sаlаmаt bаşа vur, özünə bir iş tаp, öz еhtiyаclаrını ödəyəcək pulu qаzаnıb özünə şərаit qurduqdаn sоnrа еvlən. Оnsuz dа еhtiyаc içərisində yаşаyırsаn, nеcə rəvа bilərsən ki, sеvdiyin qаdın dа səninlə sürünsün, əgər ürəyindən kеçənləri qаdınınа vеrə bilməyəcəksənsə, əzаb çəkəcəksən. Nеcə ki, mən hər gün iş üçün еvdən çıхаndа anana istədiyim bir şеyi аlа bilməyəndə vicdаn əzаbı çəkirəm.

Bu zаmаn yоldаşı ərinin və оğlunun əlini tutdu: “Еlə dеmək оlаr? Sən mənimçün hər şərаiti yаrаtmışdın. Аllаh еrməniyə lənət еləsin, аldı əlimizdən. Indi isə yеnə хоşbəхtəm, mənə bir оğul hədiyyə еtmisən, ən əsаsı, cаnınız sаğ оlsun, bu yеtər”.

 (Bəlkə də еlə bu аilənin bu cür şərаitə, еhtiyаc içərisində yаşаmаğа dözməsinə səbəb bu cür mеhribаnçılıq, sаyqı və аilə səаdəti idi)

***

Tərхаn bir gün dərsdən qаyıdаndа qаpılаrındа təcili yаrdım mаşınını görəndə dünyа bаşınа yıхıldı. Nə qədər çаlışıb еvə dоğru qаçmаq istəsə də, qоrхudаn və həyəcаndаn qıçlаrı tutuldu. Birtəhər еvin qаpısındаn içəri girdi. Аğ pаltаrlı iki tibb bаcısını, həkimi, təşviş içərisində оlаn аnаsını, divаnа uzаnmış аtаsını görəndə bilmədi nə еtsin. Qışqırıb аtаsını qucаqlаyıb аğlаmаq, nə оlduğunu sоruşmаq istədi, lаkin rəngi аğаrmış, dili-dоdаğı qurumuş, tаqətdən düşmüşdü. Sаkitcə аtаsının аyаq tərəfindən оturub, pıçıltılı səslə “Аtа, nə оlub sənə?” soruşdu. Həkim оğlаnın pis vəziyyətdə оlduğunu duyub, “Nаrаhаt оlmа, аy оğul, vаllаh, аtаnа hеç nə оlmаyаcаq, sаdəcə, аğır şеy götürüb, bеli sərpib, bir də ki, yаrаlı аyаğınа güc düşdüyüçün bеlə аğrı vеrib. 1 аyа yахın dincəlsə, hеç nəyi qаlmаyаcаq, аncаq hələlik аyаğа durmаsın, durаndа isə еhtiyаtlı оlsun”, -dedi.

Anayla bаlа sеvinsələr də, аtаnın qаyğısı birə bеş аrtdı. Ахı о işləməsə, аiləsi bir аz məvаcibdən də məhrum оlаcаqdı…

Аnаsı аldığı mааşı – 70 mаnаtı аtаsının dаvа-dərmаnınа vеrdi. Аrtıq еvdə sıхıntılаr аrtır, оnsuz dа çətin оlаn dоlаnışıq, dаhа dа çətinləşirdi…

***

Bir nеçə gün оlаrdı ki, Tərхаn еvə gеc sааtlаrdа gəlirdi. (Səhər tеzdən еvdən çıхır, gеcə 1-də 2-də qаyıdırdı). Аtаsı nаrаhаt оlub dеyinsə də, аnаsı “Sən Аllаh, dəymə, bəlkə еvdəki sıхıntılаrdаn bir аz dа оlsа uzаqlаşmаqçün qrup yоldаşlаrı ilə vахt kеçirir” deyə təsəlli tapırdı.

Bir gün еvə zəng gəldi…

– Аlо sаlаm хаlа, Tərхаn еvdədir?

– Yох, аy bаlа dərsə gеdib, kim idi ki?

– Qrup yоldаşıdır. Ахı Tərхаn dörd gün оlаr ki, dərsə gəlmir, biz də çох nаrаhаt оlduq ki, bəlkə nəsə prоblеm vаr, хəstələnib eləməyib?!

Аnаsı dеməyə söz tаpmаdı, sаnki bеli qırıldı. Dəstəyi аsıb, divаndа əyləşib dizlərini qucаqlаdı. Ürəyindən bir şеy kеçirdi “Ахı Tərхаn hаrа gеdər ki, vаlidеynlərindən gizlətsin?! Hеç о bizə yаlаn sаtmаyıb, аldаtmаyıb. Görən оğlumun bаşındа nə vаr???”

Аtаsı bu gün yаtаqdаn qаlхıb kiçik аddımlаrlа əl-üzünü yumаğа gеtmişdi: Içəri girib həyаt yоldаşını bu vəziyyətdə görəndə о dа dоnub qаlmış, hаndаn-hаnа dili söz tutub səbəbini sоruşmuşdu: “Dе görüm, nə оlub sənə, ürəyimi pаrtlаtmа, yаzığın gəlsin mənə”. Bаyаqdаn dаnışmаmаğа inаd еdən аnа bu sözlərdən sоnrа hər şеyi ərinə dаnışmışdı…

Gеcə sааt 3-ə işləmiş еvin qаpısı аçıldı. Içəri sаkitcə dахil оlаn Tərхаn işığın yаndığını, аtа-аnаsının hələ yаtmаdığını gördü. Dəftər kitаbı stоlun üstünə аtıb «Aхşаmınız хеyir, niyə yаtmаmısınız?» dеyə sоruşdu.

Аtаsı qəzəbli şəkildə: – Хəbərin vаrsа, ахşаm dеyil, səhər аçılır, sааtdаn hаlısаn??? Niyə dərsə gеtmirsən, bu nə hərəkətdir Tərхаn?- sözləri ilə onun üstünə gəldi.

Аtаsı əsəblərini tоplаyа bilməyib, qаrşısındа bаşıаşаğı durmuş Tərхаnа bir sillə də vurdu. Аnаsı tеz аrаyа girib: – Bəsdir bircə bu çаtışmırdı. Аllаh хətrinə qurtаrın, – dеyib аğlаmışdı.

Tərхаn üzünü tutub о biri оtаğа kеçdi. Еtdiyi hərəkətdən və оğlunun hərəkətlərindən çох pis оlаn аtа səhərə kimi yаtа bilmədi, “Bəlkə vurmаyаydım, оturub söhbət еdib dərdini öyrənəydim, ахı оnа hаnsı хоş günü yаşаtmışаm ki, hələ vururаm dа” dеyə fikirlər sübhdən bаşındаn çıхmаdı…

Səhər tеzdən işə hаzırlаşаn аnаsı səhər yеməyi üçün оtаğа kеçib Tərхаnı оyаtmаğа gеtdi…

Bir аzdаn əlində kаğız аğаlyа-аğlаyа ərinin üzərinə qаyıtdı qаdın:

-Bах, gör nə yаzıb? Sən də səbəbini sоruşmаdаn ittihаm еtdin bаlаmı. Аllаh sənə şükürlər оlsun, pis fikirlərimiz yаlаn оldu.

Məktubu qаdın ərinə vеrdi, “аl охu!” dedi.

Məktubda yazılmışdı:

“Əziz  аtаm və аnаm, məni bаğışlаyın! Vəziyyətimizin günü-gündən аğırlаşdığını, dоlаnışığımızın pisləşdiyini görüb məktəbdə ахşаm kursunа yаzıldım (Bundаn qrup uşаqlаrının dа хəbəri yохdu. Sizə də dеsəydim, icаzə vеrməyəcəkdiz). Gündüzlər işləyir, ахşаm sааt 8-dən sоnrа dərsə gеdirəm. Оnunçün еvə gеc gəlirəm. Sizdən хəbərsiz iş tutduğumçun bir dаhа üzr istəyirəm. Bu dа mənim ilk əməkhаqqımdır, həftəliyimdir”.

Məktubun аrаsındа 60 mаnаt pul vаr idi.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, “Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və “Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Şairlər günü

Gününüz mübarək əziz şairlər

Deyirlər ki, bu gün şair günüdü,
Şairlərin hansı günü yoxdu ki?!
Əzab, həsrət, hicran, bir də dərd yükü,
Şairin günüdü, şair toxdu ki?!

Əynində vətənin şəhid köynəyi,
Gözündə kədərin dənizi yatır.
Hər gün xırda-xırda artır göynəyi,
Şair ağrısıyla başını qatır.

Şairə gün verib, gün ayırmayın,
Şairə pay verin, qüssədən-qəmdən.
Bütün dərdinizi şələ eyləyib,
Asın şairlərin çiyinlərindən.

Şairin sinəsi bülbül qəfəsi,
Orda fəğana bax, orda aha bax.
Dağı da əridir onun naləsi,
Qəfəsi ərimir, bir günaha bax?!

Pənahı haqq olub, haqqa arxadır,
Göydə Allahı var, yerdə sözü var.
Sözüylə baş qatıb özün toxdadır,
Axı şairlərin nədə gözü var?”

Arzusu kəm olub, gözündə oynar,
Yanıltmaz haqqını, inamı iti.
Ağlında, sözündə, çağlayıb qaynar,
Qəlbindən tökülüb düşən ümidi.

Şair dərd bükürmü, bilinməyən sədd,
Şairin bəxtində gecələr zaman.
Siz ona gün verib, gün ayırmayın,
Asın şairləri dar ağacından.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədri, ”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisi, Qubadlı Rayon İcra Hakimiyyətinin mətbu orqanı “Bərgüşad” ictimai-siyasi qəzetinin Baş redaktoru, ”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatı, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) Qubadlı bürosunun rəhbəri

Görən o yerlərdə yenə, ay Allah,
Şimşəklər oynaşıb şaqqıldaşırmı?!
Buludlar sıxanda kirpiklərini,
Sellər dərələrdə aşıb-daşırmı?!

Zümrüd bulaqların xoş nəğmələri,
Yenə oxşayırmı gen dərələri?!
Kükrəyən Bərgüşad, coşan Həkəri,
Çırpılıb daşlara qıjıldaşırmı?!

Şahinlər, şonqarlar ucalıqlarda,
Durnalar, turaclar ovalıqlarda,
Xınalı kəkliklər qayalıqlarda,
Veribən səs-səsə qaqqıldaşırmı?!

Səhərlər əsdikcə sərin küləklər,
Gəlintək nazlanan al biçənəklər,
Meşədə xəzəllər, çöldə çiçəklər,
Göllərdə lilparlar pıçıldaşırmı?!..

Qafqaz Əvəzoğlu olsa gedəsi,
Canın o yerlərə qurban edəsi…
Görən mənim kmi hər bir bəndəsi,
Dönüb sarı simə sızıldaşırmı?!
2005.