Category: Azərbaycan ədəbiyyatı

Təhsil Problemləri İnstitutunun Kurikulum Mərkəzinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Məsul katibi

Sən də gətir xəyallarını tök ortaya,
mən də…
saf-çürük edək,
qarışdıraq.
bəlkə
dəyərli bir şey çıxar
içlərindən
yaşamağa…
2013

Təhsil Problemləri İnstitutunun Kurikulum Mərkəzinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Məsul katibi

Bilmirəm nə olar, nə ola bilər?
Qorxuram bir daha açılmaz səhər.
bəlkə də al günəş qara boyanar,
mən səndən əlimi üzmək istəsəm.

Əlini əlimdən qopara bilər,
sənin yoxluğun var, tufandan yaman
Hicranın ruhumu göyə sovurar,
Səni bu dünyada gəzmək istəsəm.

Acı da söyləsən bal dada bilər,
Sənin həsrətinin dadı başqadı.
Hər hissəm bir yola bələdçi olar,
Qəlbimi yoluna düzmək istəsəm.

Dünya məhvərindən oynaya bilər,
Azalar yaxşının biri dünyada.
Kim bilir bəlkə də qiyamət qopar…
Mən sənin dərdinə dözmək istəsəm.

10.04.2013

AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin kiçik elmi işçisi,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının (edebiyyat-az.com) “Publisistika” şöbəsinin redaktoru.

valiyevatahmina@gmail.com

Saat əqrəbi 9-u göstərirdi. Təyyarə dayanmış, sərnişinlər isə təyyarədən enməkdə idi. Yol boyu yalnız iki saat yata bilmiş Nicat özünü bir xeyli yorğun hiss edirdi. O, ləng addımlarla təyyarədən düşdü. Hal-hərəkətindən aydın hiss olunurdu – Bakı artıq oyanmışdı. Nicat taksiyə minib evə sarı üz tutdu. Oyanan və fəaliyyətdə olan, işə qaçan, dərsə gedənlərdən savayı, sözsüz ki, hələ yatanlar var idi. Elə bəlkə də, bu səbəbdən idi ki, radio aparıcısı “yeni oyanan dinləyicilərə “sabahınız xeyir!” deyir və hələ də yatanlara isə “artıq oyanmaq vaxtıdır” çağırışını edirdi. O, ardınca “necə deyərlər, erkən qalxanla, erkən evlənən uduzmaz” məsəlini və buna bənzər bir neçə misal da çəkdi. Radioda eşitdiyi sözlər onu bir qədər düşündürdü. Hələ də yatmaq? Görən bunların yatmaqdan başqa bir işi-gücü yoxdur? Yat-dur nə zamana qədər?!
Nicat yolu gələ-gələ dəyişən Bakını, insanlarını müşahidə edirdi. Altı il əvvəl qoyub-getdiyi Bakı ilə indiki arasında çox fərq vardı. Düşdüyü Heydər Əliyev adına hava limanından tutmuş keçdiyi küçələrə qədər – hər şey necə dəyişmiş, necə gözəlləşmişdi. İnsanları da həmçinin, xeyli dəyişmişdi. Müasir geyimli, gözəl görünüşlü qızlar, oğlanlar eynilə, Bakı kimi göz qamaşdırırdı. “Görən bunlar geyimlə bərabər düşüncələrini də dəyişdirdilərmi? Ya … ancaq zahiri dəyişib? Budur, işıqforda qırmızı işıq yanır. Dillər Universitetinin tələbələri yolu keçməyə başlayır. Nicat da onları izləyirdi. Rəfiqələr bir-birilə yarı-türk, yarı-rus, yarı Azərbaycan dilində danışır və arabir ingilis kəlmələri də işlədirdilər. Bu mənzərə Nicatda hiddət və təəssüf hissi doğurdu. “Heç nə dəyişməyib!” öz-özünə dedi. Taksi sürücüsü ilə hesablaşıb sağollaşdı.
Məhəlləyə çatan kimi ilk olaraq Eldarla qarşılaşır. Ayrı-ayrı binalarda yaşasalar da, uşaqlıqdan canıbir dost olmuşdular. Nicat Macarıstanda təhsil aldığı üçün bir-birini əvvəlki kimi tez-tez görə bilmirdilər. Elə bəlkə də, bu səbəbdən idi ki, bu həsrət onların arasında olan dostluq bağlarını daha da möhkəmləndirmişdi. Axı hər ayrılıq həsrət hissi doğurmur. Ayrılıq sevginin, dostluğun ölçüsü və hər münasibətin gələcəyinin müəyyənedicisidir. Elə ayrılıqlar var ki insanlar, münasibətlər arasında bir sədd çəkir və aradakı zərif telləri də qırır. Eləsi də var ki aradakı münasibət bağlarını daha da möhkəmləndirir. Nicatla Eldar arasındakı qardaşlıq, dostluq münasibətləri zamanla daha da güclənmiş və bu zaman müddətində bir-birindən ötrü yaman darıxmışdılar.
– Salam, salam, Nicat! Xoş gəlmisən, qardaş!
– Xoş günün olsun, Eldar. Necəsən?
– Yaxşılıq, sağ ol. Əsas sən necəsən?
– Nicat, daha getməyəcəksən ki? Bitirdin universiteti?
– Şükür, məndə də salamatlıqdır. Hə, vətən üçün çalışmağa gəldim.
– Hə, deyirəm axır gəlib çıxdın. Vallah üzünə həsrət qalmışdıq! Bakı necədir? Bəyəndin? Sən gedəndən bəri xeyli dəyişib ha.
– Elə mən də darıxmışdım sizlər üçün, vətən üçün! Düzdür, çox dəyişib, mən də elə bura taksi ilə gələ-gələ baxırdım Bakımıza. Özü də, camaatı da! Vətəni qəribsəməsəydim, heç buralara qayıtmazdım, inan. Dünya ölkələri, sözün həqiqi mənasında, hər cəhətdən inkişaf edir – elm, təhsil, mədəniyyət. İnsanlar nələr düşünür, nələr yaradır baxıb heyran qalırsan! Orada gördüklərimlə bizim şəhəri, insanlarımızı müqayisə etdim bir an. Görünür, ancaq zahirdən dəyişmişik. Eyni təfəkkür, eyni düşüncə! Əməl və düşüncədə Mirzə Cəlilin dövründən qalmayıq lap!
– Düzdür, qardaş, düz sözə nə deyəsən?!
– Yaxşı, Eldar. Mən də çıxım yuxarı.
Bu vaxt Eldarın qəfil yadına nə isə düşdüsə, birdən dilləndi:
– Ay Nicat, getmə, bir dayan! Qardaş, sən hələ-hələ ələ düşmürsən. Qulaq as, gör nə deyirəm.
– Buyur, görək!
– Sizin qonşuluğa bir qadın köçüb – əcnəbi geyimli qadın.
– Necə? Əcnəbi geyimli qadın?
– Hə, hə. Sən də təəccübləndin?
– Yox, burda təəccüblənəsi nə var ki? Az qala, şəhərin yarısı əcnəbilər kimi geyinir, onlar kimi də danışır. Düzü, mən ona təəccübləndim ki, qadına belə ad qoymuşsunuz.
– Əşi, biz nə edək?! O heç bizimkilərə oxşamır. Əcnəbilər kimi geyinir, danışanda da heç nə başa düşə bilmirsən, ya rus dilində danışır, ya da ingilis.
Nicat gülümsünür və:
– Bəlkə, həqiqətən də əcnəbidir?
– Yox, yox, özüm soruşmuşam. Adı Leyladır. Atası da, anası da azərbaycanlıdır. Yəni bizimkidir.
– Yaxşı, Eldar, tutalım o, əcnəbilər kimi geyinir, onlar kimi danışır. Burda böyüdüləcək nə var ki?! Olsun da… istəyir danışsın, ya istəyir danışmasın. Qurtar, sən allah! Boşboğazlığa salmısan lap.
– Dayan, eh mən hələ nə dedim ki?! Bu qadın bahalı ətirlər, geyimlər alır. Maşın sürür, evi də öz adınadır.
– İndi də qeybətə başlayırsan?
– Yox, daha nələr … nəyimə lazımdı qeybət. Mən olanı deyirəm, bunun nəyi qeybətdir?! Nicat, ən yaxşısı bir yerdə oturub danışaq. Belə ayaqüstü olmur, həm də yaxşı çıxmır.
– Yaxşı, onda gedək, elə Ədalət əminin çayxanasına. Onun da çayından ötrü yaman darıxmışam.
– Hə, elə ora məsləhətdir. Ədalət əmi işinin ustasıdır, başqa nə deyəsən?!
– Məsələ də ondadır elə – işinin ustası olmaq!
– Gedək daha! Bizimkilər səni görsələr, bir xeyli xoşəhval olacaqlar.
Nicat məmnunluqla gülümsündü. Bir qədər getdikdən sonra çayxanaya çatdılar. Eldar Nicatı çayxananın çölündə gözlədib ilk özü içəri daxil oldu.
– Salam, bəylər. Bu gün bizim bir qonağımız var. Bilirsiniz, kimi gətirmişəm?
Hamı bir ağızdan: – Kim?
Eldar:
– Bir fikirləşin də
Çay sifarişlərini götürən Ədalət əmi yerindən dilləndi:
– Eldar, başlama çərənliyə. Kimdir gələn?
– Çərənlik eləmək hara, mən hara? Adamı evindən qabaq bura gətirmişəm. Bu da bunların minnəti! Yaxşılıq yaramır vallah!
Nazim:
– Adə, deyinmə. Çağır görək.
Eldar çayxananın çölündə dayanmış Nicata səsləndi:
– Gəl, gəl. Camaat səni bir öz gözləri ilə də görsün.
Nicat içəri girir və: – Salamlar, xoş gördük! – deyir.
Nicatın gəlişi ilə səs-səsə qarışdı. Yerdən:
– Salam, Nicat, səni var olasan!
– Nə yaxşı gəlib çıxdın!
– Səni yetirənə şükür!
Getdikcə səs-səsə qarışır, kimin nə dediyini anlamaq olmurdu. Allahdan yetərincə boy payı almayan Səlim kişi ancaq zabitəli səsi və görünüşü ilə hər kəsə hökm etməyi bacarırdı. Bu dəfə də o işə qarışdı.
– Bəylər, bir susun görək! Oğlan onsuz da yorğun-arğındır. Siz də bir yandan başlamısınız səsi-səsə qatmağa.
Araya sükut çökdü və hamı yavaş-yavaş öz yerinə keçdi. Nicat bu çayxana mühitindən, ona ata kimi, qardaş kimi əziz olan bu səmimi insanlardan ötrü çox darıxmışdı. Altı il oxuduğu mühitdə mövcud olan münasibətlərə bir nəzər salsa, insanlar arasında olan bu qədər səmimiyyət, mehribanlıq da nadir tapılar. Düzdür, Avropada inkişaf var, mədəniyyət var, amma belə səmimiyyət həqiqətən az tapılır. Bu səmimilik, mehribanlıq ona bir anlıq köhnə dostlarını xatırlatdı. Hansı ki bir vaxtlar dost-qardaş deyib indi isə yoxa çıxanlar, yaxud eləsi də vardı ki, Nicatın onlardan daha məqsədli olduğunu, daha irəli getdiyini görüb ürəklərinə həsəd toxumu səpib, paxıllıq bəsləyiblər. Bu səbəbdən, onun haqqında cürbəcür yalanlar uydurub, hətta onu “savadsız” adlandıranlar da vardı. Bir də İtaliyadakı dostlarını yada saldı. Orada insanlar bir ideya, bir amal uğrunda birləşir və bir-birinə dəstək olurlar. Məqsədləri də inkişaf, tərəqqi! Enerjilərini də yüksək səviyyəli iş ortaya qoymaq uğruna xərcləyirdilər. Bu məqsəd onları bir yumruq kimi birləşdirir. Bizdə isə iki dostdan biri irəli gedəndə o biri də ya ona çatmağa çalışır, çata bilməyəndə isə badalaq vurur, onu nə yolla olursa-olsun yıxmaq, büdrətmək üçün heç bir fürsəti əldən vermirdilər. Nicat anlıq qapıldığı bu fikirlərdən Ədalət dayının səsi ilə ayıldı.
– Nicat, xoş gəlmisən! Nə yaman fikrə getdin! Buyur, gəl, bir çayımızı iç.
– Çox sağ ol, Ədalət əmi. Sənə də zəhmət olacaq, – deyib üzünü hamıya tutaraq: – Hamınızı xoş gördüm. Sizdən ötrü inanın ki, burnumun ucu göynəyirdi.
– Oğul, biz də səndən ötrü çox darıxdıq. Yaxşı ki gəlib çıxdın buralara.
Rafiq kişi:
– Nicat, bir xeyli susdun. Elə bildik daha bizim dili də unutmusan. Altı il zarafat deyil. Xoş gəlmisən! Qədəmin mübarək olsun!
Nicat:
– Yox, Rafiq əmi. Nə unutmaq?! İnsan da öz ana dilini unudar?! Ana dilini unutmaq anamın laylasını, nənəmin nağıllarını, babamın tapmacalarını unutmaq deməkdir. Bu, heç mümkündür ki?!
Rafiq kişi:
– Sən onu bir də qonşun “əcnəbi geyimli qadın”dan soruş.
– O qadın nə məsələdir belə. Eldar da məni yolda tutan kimi ondan danışır.
– Nə durmusan qonşundur da. Get, bir tanışlıq ver.
Haşım bəy:
– Görək sənin rəyin nə olacaq?
– Yaxşı, danışarıq, tanıyarıq, -deyib söhbəti yekunlaşdırdı.
İtaliyadakı təhsil illərindən, baş verənlərdən və nəyi xatırlayırdısa, danışdı. Roma, Milan, Turin, Neapoldan gen bol söz açdı. İndi isə qarşısında iki məqsəd dururdu: iş tapmaq və yeni qonşu ilə tanışlıq. Hədsiz marağı bu işi məqsədə çevirmişdi, evdəkiləri də, yeni qonşunu da görmək üçün tələsirdi. Nicatın gəlişi ailədə hər kəsin sevincinə səbəb olmuşdu. O, yeni qonşu ilə tanış olmaq üçün qapını döydü. Qara saç, uzunboy, orta yaşlı bir qadın qapını açdı. Nicat onu görən kimi dilləndi:
– Salam, xoş gördük, xanım! Eşitdim ki, bura təzə köçmüsünüz.
Qadın gülümsündü və bir kəlmə demədən başı ilə təsdiqlədi. Nicat əlindəki qutablarla dolu boşqabı qadına tərəf uzatdı və:
– Xanım, bunu qonşu payı kimi qəbul edin.
Qadın bircə kəlmə “Thanks!” (Təşəkkürlər) deyib yenə gülümsündü və qapını örtdü. Nicat deyinə-deyinə “Adam bir deyər içəri keç, qonağım ol! Buna elə birbaşa “əcnəbi” desələr, daha yaxşı olar. Bu nə soyuqqanlılıqdır belə?! Elə bil azərbaycanlı deyil, xas almandır. Amma Eldar düz deyirmiş, zahirdən bizimkilərə oxşayır. Gözəl qadındır” deyib evə qayıtdı. Ancaq həmin qadınla tanışlıq məsələsi heç cür onun ağlından çıxmırdı.
Nicatın İtaliyadan qayıtması xəbəri az zamanda işıq sürəti ilə məhəlləyə yayıldı. Avropada təhsil almış gəncə dair yeni qonşuda da bir maraq oyanmış, ona qarşı qəlbində qeyri-ixtiyari bir rəğbət hissi yaranmışdı. İndi bu gənclə özü arasında bir yaxınlıq, bir ortaqlıq görürdü. Ortaq cəhətlər isə insanlar arasında sağlam münasibətlərin yaradılmasında ən mühüm faktordur. O da bir zamanlar təhsil almaq üçün vətəni tərk edib, Almaniyaya getmiş, orada iş və ailə həyatı qurduqdan sonra isə bura qayıtmamışdı. Avropada yaşadığı müddətdə əksər Avropa ölkələrinə səyahət etmiş, bir neçə əlavə dil də öyrənmişdi. Zamanla oxuduqları, gördükləri ilə dünyagörüşünü də zənginləşdirmişdi. Oxumuşdu, görmüşdü, bilmişdi, sürətlə inkişaf etmişdi və dəyişmişdi. Qürbətin gözoxşayan, heyrət doğuran yenilikləri və tərəqqisi onu necə valeh etmişdisə də, vətən, yurd sevgisini qəlbindən çıxara bilməmişdi. Əksinə, bu tərəqqini öz ölkəsində görmək istəyir, xalqının da dünyanın ən inkişaf etmiş xalqları sırasında olmasını arzulayırdı. Bu istək onu iyirmi ildən sonra yenidən vətənə qaytarmışdı. Almaniyadakı işini, yaşayışını, hər şeyi atıb vətənə bu müqəddəs arzusunu reallaşdırmaq üçün qayıtmışdı. Orada təhsil şirkətinin müdiri olan bu qadın – Leyla Əhmədbəyli şirkətini Amerikada yaxşı təhsil görmüş oğlu Sərxana həvalə etmişdi. Özü isə şirkətinin burada bir filialını yaratdı. Uşaq və gənclərin maarifləndirilməsinə xidmət edən bu şirkət keçirtdiyi uğurlu layihələr, müsabiqələr ilə ölkədə böyük nüfuz qazanmış, alman və digər millətlərdən olan gənclər bu maarifyönümlü layihələrdən xeyli faydalanmışdılar. Leyla Əhmədbəyli böyük vəchlə öz millətinə xidmət etmək arzusu ilə alışıb-yanırdı. İndi yaşadığı mənzildə isə əmisigil yaşamış və onun gəlişinə qədər müxtəlif adamlara kirayə vermişdilər. Uzun illər ingilis və alman dillərində universitetlərdə dərs dediyinə görə və layihələrini, işlərini bu dillərdə qurduğuna görə öz ana dilində danışa bilmir, danışdıqda isə fikirlərini ifadə etmək üçün ya uyğun söz tapa bilmir, ya da danışıq normalarını intensiv surətdə pozurdu. Bu isə ona xəcalət hissi verirdi. Elə bu səbəbdən dilini yenidən öyrənənə qədər heç kəslə danışmamağa çalışırdı. Yerli camaat tərəfindən “əcnəbi geyimli qadın” adlandırılmasından da xəbər tutmuşdu. Düzü, vətənə döndükdən sonra bu cür qarşılanacağını gözləmirdi. Onun əsl məqsədinin və kimliyinin öyrənilmədən adına ləqəb taxılması həm də onu mənən incitmişdi. Azərbaycan dilinə ən yaxşı şəkildə bələd olmaq isə ona xalqla ünsiyyətə keçməsində əsas vasitə olacaqdı. “Deməli, Nicat kimi ayıq düşüncəli gənclər var və yetişməkdədir. Mən təcili onunla əlaqə yaratmalı, onun vasitəsilə digər azərbaycanlıları da həqiqi maarif bayrağı altında birləşdirməliyəm!” deyə öz-özünə düşünürdü. Vaxt itirmədən Nicatgilə getdi, qapını döydü. Nicatın anası Gülü xala qapını açdı. Leyla xoş təbəssümlə:
– Salam. Mən Nicat danışmaq istəmək.
Gülü xala “əleykə salam” deyib Nicatı səslədi: “Ay Nicat, təzə qonşu səni görmək istəyir, gör nə deyir”. Gülü xalanın çəkinmədən “təzə qonşu” ifadəsini işlətməsindən də aydın hiss olunurdu – qadına yad münasibət!
Nicat ədəb-ərkanla xanımı salamladı və əli ilə “buyurun” işarəsi verdi. Leyla hıqqına-hıqqına dedi:
– Nicat bəy, mən siz ingilis, ingilis, dil, dildə danışmaq olar?
O, qadının xahişini rədd etmədi və onun xahişinə qarşılıq olaraq başı ilə təsdiq işarəsi verdi. Beləliklə, onunla ingilis dilində söhbət etməyə başladı.
– Nicat bəy, mən eşitdim ki, siz İtaliyada 6 il təhsil alıb indi qayıtmısınız. Hər halda, siz daha irəli düşüncəli bir gənc olarsınız deyə sizinlə söhbət etməyi lazım bildim.
– Buyurun
– Mən Leyla Əhmədbəyli Almaniyada “EduCulture” adlı təhsil şirkətinin rəhbəriyəm. İndi oğlum bu şirkətə orada rəhbərlik edir. Şirkətimizin məqsədi uşaq və gəncləri təhsilə, maarifə cəlb etməkdir. Bununla bağlı layihələrimiz, müsabiqələrimiz olur. Dəfələrlə bu layihələrimiz Almaniyada və digər Avropa ölkələrində qrant qazanıb. Bunlardan çox sayda alman və digər millətlərdən olan gənclər faydalanıb. Mən azərbaycanlıyam və öz xalqıma xidmət etmək üçün, bu layihələri burada həyata keçirmək üçün vətənə qayıtmışam. İllərdir orada yaşadığımdan mən öz dilimi unutmuşam. Bu mənim qəbahətimdir, qəbul edirəm. Bu qəbahət məni xalqıma uzaq salır. Mən onlarla danışa bilmir, onların nə düşündüklərini duya bilmirəm. Dil həqiqətən böyük faktormuş. Mən onlarla eyni xalqdan olsam da, onlardan uzağam. Sizinlə danışdığım kimi onlarla danışa bilmirəm. İdeallarımı, arzularımı ifadə edə bilmirəm. Bu səbəbdən, istəyirəm bu işi siz həyata keçirəsiniz, əlbəttə istəyirsinizsə. Azərbaycanda şirkətimin filialını açmaq üçün yuxarı dairələrdən icazə almışam. Nə deyirsiniz?
– Leyla xanım, olduqca gözəl təşəbbüsdür və sizi tanıdığıma görə çox məmnun oldum. Sizin bu qədər təəssübkeş, fədakar və millətsevər bir insan olduğunuzu bilmək isə məni həm sevindirdi, həm də qürur duydum. İllər sonra vətənə qayıdıb vətən üçün çalışmaq istəyiniz təqdir edilməlidir. Mənimlə bir universitetdə oxuyan neçə azərbaycanlı gənc vardı ki, vətənə dönmək istəmədi.
– Təəssüf ki. İndi onların savadından öz xalqı yox, başqa xalqlar yararlanacaq.
– Bəli. Təəssüf! Ancaq buradakı təhsil sistemi də onlara nəsə qazandırmayacaqdı. Məktəbdə bizimlə bir oxuyan, çox savadlı qızlar, oğlanlar var ki, universiteti fərqlənmə ilə bitiriblər, lakin hələ də işsizdirlər.
– Bu səbəbdən, bizə hər sahədə inkişaf etmək çox vacibdir. Xüsusən də, təhsil sahəsində.
– Bəli. Elədir ki var.
– Xaricdən təcrübə toplayıb onların vətənə dönməməsi çox acınacaqlı vəziyyətdir. Axı onlar da bu ölkədən, bu xalqdan qaçacaqsa, daha kim kömək edəcək bu gəncliyə, bu ölkənin inkişafına?!
Nicat qadının dediklərini öz beynində təhlil edir, düşünürdü. Leyla olduqca fikirli görünürdü. O, illər boyu xalqdan uzaq fəaliyyət göstərməsindən doğan peşmanlığını dilə gətirdi:
– Mən uzun illər boyu bu xalqdan uzaq oldum. Nə qədər içimdə xalqıma dair sevgim, vətənimə qarşı keçirtdiyim həsrət hissi məndən bir an da olsun ayrılmamışdısa da, yenə də ondan uzaq idim. Təsəvvür edə bilirsən mən bu müddət ərzində nələr edə bilərdim.
– Bəs sizi yenidən vətənə qaytaran səbəb nə oldu?
– Məni macar əsilli bir xanım ayıltdı. O məndən şirkətimin Macarıstanda filialını açmağı xahiş etdi və bütün var-dövlətini verməyə hazır olduğunu dedi. Bu, məni o qədər düşündürdü ki, gecələri yatmağa qoymurdu. Xəcalət çəkdim! Bəs mən nə etmişəm xalqıma? Eh! Utanıram! Bu utancımdan xilas olmaq, xalqım üçün çalışmağa gəldim.
– Anladım. Xanım, mən sizə bu müqəddəs amalınızı həyata keçirməkdə əlimdən gələni etməyə hazıram. Bəs layihələrinizlə necə tanış ola bilərəm?
– Mən sizə şirkətimdə icraçı direktor vəzifəsini tapşırıram. Layihələr barədə isə sabah Cəfər Cabbarlı 44 ünvanına gələrsiniz, ətraflı danışarıq. Nəyi, necə edəcəyimiz barədə götür-qoy edərik.
– Aha, oldu.
– Hələlik!
– Görüşənədək!
Beləcə bir saatdan uzun çəkən söhbəti anası Gülü xala və bacısı Sevər kənardan maraqla izləyirdilər. Onların söhbət zamanı göstərdiyi reaksiyalarından, üz, bədən hərəkətlərindən söhbətin nədən getdiyini anlamaq istəsələr də buna nail ola bilmirdilər. Söhbətin yekunlaşmasını gözləməkdən başqa çarə qalmamışdı. Səbirlə, yaxud səbirsizliklə gözləməli idilər. Gülü xala bu qadının gəlişindən bir qədər narahat da olmuşdu. “Bu əcnəbi qadın birdən oğlumun beynini yuyar, təzədən xaricə gedər və bir də gəlməz” fikirləri içərisində çırpınırdı.
Söhbəti bitirdikdən sonra Nicat onu evinə yola saldı. Leyla gedən kimi Nicat öz otağına çəkildi. Gülü xala:
– Nicat, oğlum, o qadın nə deyirdi?
– Heç nə. Sonra danışarıq. Bir az uzanmaq istəyirəm.
– Oğul, heç nəyin söhbəti 1 saat çəkir?
– Onun dediyi şeylər bu gün üçün heç bir mahiyyət kəsb etmir. Ona görə heç nədir. Yoxsa Leyla xanım çox ayıq düşüncəli, savadlı və millətsevər bir insandır. Dedikləri də xalqın, millətin inkişafı üçündür. Amma … görən bu xalq o inkişafı istəyirmi? Bax, bu maraqlıdır.
– Sənin dediyindən bir şey qandım, bir şey başa düşdümsə özümə nə deyim. Sən ən yaxşısı, ona baş qoşma, oğul. Dayın sənə işə düzəldər, başını aşağı salıb işləyərsən.
Nicat dinmədi və otağına keçdi. Uzanıb onun dediklərini düşünməyə başladı. “İnanmıram, bir nəticə hasil olsun. Amma cəhd etmək mütləqdir. Bəlkə, belə cəhdlər sabahın gənclərini yeniliklərə, inkişafa daha çox yönəldəcək və onlar ənənələrin arxasından qaçmağın deyil, təşəbbüskar olmağın yolunu tutacaqlar” fikri onu hərəkətə keçməyə vadar etdi. Dostlarını, tanışlarını çağırıb bir kafedə görüşdülər. Burada o, dostları ilə yeni layihəsi barədə fikirlərini bölüşdü və bir neçə ideya irəli sürdü. Dostlardan bir qismi bunu laqeydliklə qarşıladı: “boş şeydir. Kimə məcbur kitab oxutduracaqsan ki? Ya da o boyda Qarabağ itkisindən sonra kimə gəl ədalət uğrunda mübarizə aparaq deyəcəksən ki?”; digər qismi “Nicat, bu işlər ancaq vaxt itkisidir. İtaliyada oxudun gəldin ki, belə bekara işlərlə məşğul olasan. Get, özünə bir iş tap, ailəni qur, yaşa özünçün. Vətən üçün ölənləri ildə bir dəfə yada salan bir xalqıq biz. Kimin qədri bilindi ki, səninki də bilinə. Eşidirsən, özünçün yaşa!” dedi. Yalnız iki nəfər – Muradla Elxan “Nə etmək lazımdırsa, hazıram” deyib ona dəstək oldular.
Nicat dostları ilə Azərbaycan və dünya ədəbiyyatının ən gözəl örnəklərinin nəşr edilməsi üçün nəşriyyatlara üz tutdu. O, tarixçi, filoloq və etnoqraflarla görüşdü, onlardan Azərbaycan ədəbiyyatı, dili, mədəniyyəti, tarixi, etnoqrafiyası ilə bağlı gənclərin biliklərinin artırılmasına xidmət edəcək hansı əsərlərin çapı barədə məsləhətlər aldı. Tarixi şəxsiyyətlərin həyat fəaliyyətini əks etdirən məlumat kitabçaları nəşr edildi, tərcümə ədəbiyyatına başlandı. İlk dəfə dostlarından gördüyü laqeyd münasibəti ölkənin ziyalılarından, kitabları, qəzetləri, jurnalları “müxalif” və “iqtidar”a bölənlərdən, maaş xətrinə dərsə gəlib gedən müəllimlərdən, semestr imtahanlarını verib “canını qurtarmaq” istəyən tələbələrdən, gününü avtoşluq və avaraçılıqla keçirən gənclərdən, “kitab oxuyub alim mi olacaqlar?! Alim bax, Mədət Əliyev ailəsini dolandırmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxır” deyən yerli camaatdan, vəzifə itirmək qorxusu ilə hər cür yenilik və inkişafa qarşı duran hər kəsdən gördü. Bəli, bunlar günümüzün reallıqlarıdır. Amma hər xalqda bu cür vəziyyət yaşanır, bu cür neqativ hallarla qarşılanır. Onlar sivil mədəniyyətə, inkişafa necə nail ola bildilərsə, biz də ola bilərik. Axı niyə də olmasın?! Sadəcə bizim hələ ayılmağa ehtiyacımız var.
Qarşıya çıxan səbəbli, səbəbsiz maneələr Nicatı çox ruhdan salırdı. Ancaq unutmaq olmazdı ki, ilk cəhdlər nə qədər uğurlu və uğursuz olsa da, cəhd olaraq çox əhəmiyyətlidir. Bu addımı kimsə atmalı idi, ya o, ya da başqası. Düşünəndə ki, evində yatmaq, başını aşağı salıb maaşa işləmək əvəzinə xalqın üçün nəsə, lap kiçik də olsa nəsə etmək – bu, insana həqiqi rahatlıq verir və öz vicdan məhkəməndə müqəssir olmaq duyğusundan xilas edir. “Nə yaxşı Leyla xanımla tanış oldum, onun maarifə yönələn xidmətləri və maddi yardımı xalqın inkişaf bankına qoyulmuş sərmayədir sanki. Amma bizimkilər onun zahirinə baxıb “əcnəbi geyimli qadın” adı qoydu. Bəlkə bizimkilərdə də günah yoxdur, xalq ingilis dili bilmir, alman bilmir, rus bilmir. Lakin bizim yerimizə başqa millət olsaydı, onu geyiminə, maşınına görə qınamaq yerinə, ona Azərbaycan dili sevgisi aşılardı” düşüncələrində qadına nə qədər rəğbəti və hörmətinin artdığı biruzə verirdi.
Onun və Leylanın fəaliyyəti bir qrup insanları nə qədər narahat edirsə etsin, onların nə qədər haqsız hücumlarına, amansız təhdidlərinə məruz qalsalar da, bir an olsun öz müqəddəs amallarından dönmədilər. Bununla da, onlar əqidə, amal dönməzliyi ilə öz ətraflarına inkişaf, dəyişmək istəyən insanları yığa bilirdilər və bu insanların sayı gündən günə artmaqda idi. Bir zamanlar mollanəsrəddinçilərin, Əhməd bəy Ağaoğlunun, Əli bəy Hüseynzadənin getdiyi yolu indi onlar daha sürətlə, daha əmin addımlarla getməli idilər. Çünki dünya xalqları sürətlə inkişaf edir, bizimsə artıq gecikməyə vaxtımız yoxdur!

01.01.2019 – 06.03.2019

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Bu şeiri 2010-da yazmışam… bu gün də oxuyub kövrəlmişəm…

Nəm çəkmişəm havasından sevginin,
Çiskin tökmək necə olur, bilirəm.
Öz yurdundan, yuvasından sevgini
Köçkün etmək necə olur, bilirəm.

Mənsizliyin söylənməmiş nağılmış,
Məni atmaq bir ölçüdə ağılmış.
Ümidləri dörd bir yana dağılmış
Qəlbi sevmək necə olur, bilirəm.

Mürəkkəb deyil ki, sevgi düsturu;
Ya sev, ya da unut…
Kəmdən uzaq dur!
Bir gün xatirəm də kabusun olur,
Hər gün ölmək necə olur, bilirəm.

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

“Sən şagird ol, mən müəllim”…

Gəl, sənə bir dərs keçim…
“Sən şagird ol, mən müəllim”…
Bura Gəncədir…
Yeri-yurdu gencədir…
Bilirsənmi? İndi Gəncə düzündə
Lalələr tək-tək bitir?
Lalələrin yanıq bağrı
Şəhid məzarlarındakı
qırmızı-qaralı lentlər fonunda itir…
Bilirsənmi? İndi Gəncədə
universitetlərin qabağında oğlanlar dəstə-dəstədir…
Dərs qurtarınca bu dəstəyə al-əlvanlıq qarışır…
Xan bağı “sevgililərlə” coşur-daşır…
Bilirsənmi?
Gəncədə hündürdaban ayaqqabılar yaman bahadır…
Burda qızların çoxu boyu bəstədir…
Burda insanların xəstəxanası var,
Amma, bilən yoxdur ki, ağaclar daha xəstədir…
Gəl, sənə bir söz deyim…
“Sən şagird ol, mən müəllim”…
Burda “çoxbilmiş” biri var…
Ayrılıqdan qorxaraq
açmamış solan çiçəklərlə
Gözündəki yaşları silmiş biri var…
Bu gün axtardım onu…
Gəncənin ən romantik küçəsiylə getdim…
Getdim “Keçmiş Sabir küçəsi”ni…
Orda neçə xatirənin bahar nəfəsini duydum…
Neçə ayrılığın ayaq səslərini eşitdim…
Axtardığım “çoxbilmiş”i,
Arzularından itmişi
Çantamdan çıxardığım kiçik güzgüdə gördüm….

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Görünür,
Hayandan baxsaq görünür.
Bu ömür
Ayağı axsaq görünür…
Burda yenə gecələrin
Qaralıbdı qanı da,
Bütün pəncərələr bağlı
Yoxdu bir eyvanı da.
O ev mənim evimdi.
Burda yenə külək əsir,
Burda yenə yağışdı.
Yığışdır, İlahi, məni yığışdır.
O göyün üzündən
Kəs əllərimi,
Bu yerin üzündən
Ayağımı kəs.
Məni sevindir.
Görünür,
Bu yolun sonunda
Quyu görünür,
Quyuda
Gözümün suyu görünür.
Uzatmıram ömrümü də,
İlahi,
Yaman həvəsliyəm
Bəstə qoymağa.
Bir şəkil çəkdirib
Gedirəm daha.
Mən qəbir daşımın üstə qoymağa.

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Evimi də dəyişdim.
İndi başqa pəncərədən baxıram
Günəşin qırmızı-qırmızı gülümsəməsinə.
Hər şey eyni…
Hər şey bir yana, tanrı,
Mən indi necə baxım,
Hər gün sənə açdığım
Əllərimin üzünə?!
Bu gün də belə keçəcək,
Yenə səhər açılacaq.
Təbəssümlər yerləşəcək
Kirayə yanaqlarıma,
Üzüm müvəqqəti sığınacaq yeri.
Qara çərçivədi ömür dediyin,
Səssizcə dolduraq
Dörd bucaq yeri…

Burda asta danış, güllər inciyər,
çiçəklər diksinər, hüşənər səsə,
bu nə eşq, nə ahəng, bu nə mənzərə
yaşıl bəyaz ilə girişib bəhsə.

ürəyim kəpənək qanadı burda,
qonur o budağa, qonur bu gülə,
bəzəkli, həvəsli ağaclar ilə
rəqs edib, rəng verir hər əsən yelə.

basdırın bahara, çiçəyə məni,
bundan ayrı nə var cənnət adında.
şəkillərdə donan təbəssüm kimi
qoy dünya beləcə qalsın yadımda.

sən necə anlaya bilərsən məni,
mən özüm-özümü bilə bilmirəm.
fikrimlə şum vurub, ceşin atıram,
sökürəm sinəmi niyə? bilmirəm.

yaşamaq sayılan hal mənlik deyil,
qaytar bu ümidi, al, mənlik deyil,
sükut mənlik deyil, qal mənlik deyil,
niyə əsir düşdüm Yerə? bilmirəm.

illəri yellərə verməkdir işim,
yorub yollarımı yorğun yerişim,
hansı dağa çıxım, dərəni aşım,
verim belə ömrü selə, bilmirəm.

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,
AYB-nin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri

Gecənin qaranlığına
ağ yağışlar yağır yenə…
Ruhumla ağlım arası
bir təzə hiss can çəkişir,
havalanır
mən adında fağır yenə.
Canımda bir dəli qız var,
dilində bir dəli söz var –
sevgi qoxur, həsrət qoxur…
Yazılmağa tələsdikcə,
bu gecənin qucağına
ulduz axır…
İçəridə dəli qızın
can yandıran susmaları…
Bayırdasa
payizın son damlaları…
Artır ürək döyüntüsü
divardakı saatın da..
Allahın könlü açılır,
göyün yeddinci qatında…
Duyğuların tərcümanı
bir gözəl şeir doğulur,
Sevgi sevincə boğulur…
Gözlərini bir-bir yumur pəncərələr…
Şair yaşayır gecələr…

Adilə Nəzər

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,
AYB-nin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri

Yaşanıb bitib ən gözəl həyatlar,
İndikilər sadəcə bənzəridir əvvəlkilərin..
İndi ötürdiklərinə ağlayır insanlar,
gecikdiklərinə sürünür,
quru, dadsız sevgilərə bürünür.
Xəyalına çata bilmir,
qızılgülə bata bilmir,
kimsə kimin
pənahında rahatlanıb yata bilmir.

…Mənim də həyatım vardı –
sonrasını qurban verə biləcəyim,
günəşli günlərini özləyəcəyim..
O həyat ki..
Çoxundan yuxarı, azından aşağıydım,
o vaxtlar
xoşbəxt bir qız uşağıydım…

Yox, yox.. Yenilmədim həyata,
sadəcə baxışlarımı endirdim.
Bəlkə də bu günün yasını tutdum,
göy üzünə baxmağı da
elə o vaxtdan unutdum.
…və bildim ki, saçları küləklə sevişənlərin,
dilindən nəğməsi,
gözündən gülüşü sovuşanların
boşluğu dolmur.
Səhnəsi olmayan oyunçular tək
sözlə, səslə, rənglə oynayırlar
zamansız, məkansız.
yəni… itənlərin ünvanı olmur.

Yaşandı bitdi ən gözəl həyatlar,
İndikilər sadəcə bənzəridir əvvəlkilərin..

İndi sən həyata bənzəyirsən,
mən də sənə…

Nə gözəl sevgin var sənin?
Hər mövsümdə qanad açır.
Sinəndə qarlı dağlardan,
Gözündə yollardan keçir.

Gündüzlər qarışır başın,
Gah evdə, gah eşikdəsən.
Gecələr uyudub məni,
Başım üstə keşikdəsən.

Keçirəm neçə ağrıdan,
Neçə cür zordan, səninəm.
Yanında deyiləm bəlkə,
Mən uzaqlardan səninəm.

Əcəb yaxşı sevgidi bu,
Heç vaxt dəymirsən xətrimə.
Sən sabahlardan yetimsən,
Mən də sevgidən yetiməm.

Budurmu ikili həyat?
İçində ölüb bitirəm.
“Gəl” deyəndə gələmmirəm,
“Getmə” deyəndə gedirəm.

Hərdən hamıdan qaçıb,
sənə doğru gəlirəm,
Düzgün deyil bilirəm…

Qapın da yoxdu bəlkə…
Gəlirəm, aç qapını,
sevgiyə ac qapını.

Qapındakı pişikdən
itinəcən acdı, ac…
Nə bitməz bir ehtiyac…

Getməyə yerimiz yox,
xərcləməyə paramız,
əskiyibdi yaramız…

Ömür də bitir belə,
bitirik yavaş-yavaş,
bir ömür olaydı kaş…

Heç nələr olmayınca,
hər şey vardır,
bəlkə də…
Bəlkə budur Sevgi də…
Bəlkə budur Sevgi də…

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Cənub Bürosunun Rəhbəri

Ölmək sonuncu şəkli çəkdirməkdi-
Necə ölsən, görənlərin yaddaşında elə qalarsan.
Təbəssümlə ölmək gərək,
Ən xoşbəxt ana kimi,
Ən xoşbəxt övlad kimi,
Ən xoşbəxt insan kimi.
Son gülümsəmə-son mimika,
Son dəfə güzgülənməkçündü
Ağıza söykənən son güzgü.
Son gəlinlikdi son bəyaz.
Tanrıyla üzləşməkdi-
Günahların,savablarınla qolboyun olmaqdı
Ölmək sonuncu şəkli çəkdirməkdi-
Xatirələrin qucaq-qucaq sevgisində çiçəklənməkdi ölmək.
Yaşayırsa səndən sonra övladın,
Yaşayırsa yaddaşlarda əməlin
Və xatırlanırsansa ən gözəl
təbəssüm edən QADIN kimi-
Hər şeyin sonu olan ölüm özü son deyil…

Hamının birdir Allahı,
Sevənlər bunu qanacaq.
Qanmayanla çənə yorma,
Ürəyi daşlar danacaq.

Uyacaq çoxu nəfsinə,
Qəlbini verəcək kinə,
Yad baxacaq haqqa,dinə,
Bu dünyaya aldanacaq.

İmanını nəfsə satan,
Halalı harama qatan,
Beşiyində şeytan yatan,
Əbədi odda yanacaq.

Qalmayıb heç nəyin abad,
Yanaqlara süzülür yaş.
Hər şey uçuq,sökük,bərbad.
Dünya sənin başına daş!

Bircə nəfər əzizin yox,
Utanası bənizin yox,
Nökərin, ya kənizin yox,
Həddini bil yavaş-yavaş.

Yer tapılmır doğru sözə,
Yalan girir məsum gözə,
Gecən kin tutur gündüzə,
Yoxsa qaĺmısan sən də çaş?!

Olsa da insanın ömrü çox qısa,
Özünü yormaqdan bezmir ki, bezmir.
Böyük bir məqsədlə yaradılmışıq,
Ürəklər bu işi sezmir ki, sezmir.

Cavabsız suallar, sirlər hər tərəf,
Sınaqlar üstünə sınaqlar səf-səf,
Qarşıya qoyulub düyünlü kələf,
İnsanın səbri də dözmür ki, dözmür!

Gəliş də, gediş də sorğusuz, qəfil,
İznsiz bir yarpaq qopası deyil.
Bu Adəm övladı, bu yazıq tifil,
Əlini dünyadan üzmür ki, üzmür.

Əzəmməzdi kimsə xalqın qüdrətin,
Öz nəfsimiz sonumuza çıxdı, ey!
Sapı bizdən olan nacaq,baltalar,
Palıd idik böyrü üstə yıxdı ey!

Məsum olduq hiylələrə uyanda,
Düşmənləri evimizə qoyanda.
Acgözlərin tamahları doyanda,
Qan su oldu, küçə-küçə axdı,ey!

Yurd sevgisi köçəri bir quşmudur?
Sinəmizdə yatan ürək daşmıdır?
Tarixləri vərəqləmək boşmudur?
Babək, Nəbi tənə ilə baxdı,ey!

Oturmusan soyuq daşın üstündə,
Qadın, sənin əynin, isti qalındır?
Nə satırsan, qurban olum, burda sən?
Ayağını don vuracaq, yalındır!

Kaş cibimdə yüzcə manat pul ola,
Nə satırsan,hamısını götürəm.
Ayağına isti geyim geydirib,
Sonra səni mənzilinə ötürəm.

Çox sağ ol ki əl açmırsan heç kimə,
Halal çörək qazanırsan,mərd qadın!
Üzdə məğrur dayansan da bilirəm,
Səni içdən didib yeyir dərd,qadın!

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

Bu gün sirli-sehirli dünyaya göz açan balaca-bəbəş Nuryüzlü
Dəniz Qasımovaya sevgi və sayqılarla!!!

Şairlər dünyada bir vaxt-nə vaxtsa,
Arana-Muğana və Milə gələr.
Mayak görünəndə uzaqdan belə,
Yelkənli gəmilər sahilə gələr.

Nuryüzlü balalar öz çöhrəsində,
Özüylə bərabər sirr gətirəcək.
Bilirəm, qiyamət gününə qədər,
Körpələr dünyaya nur gətirəcək.

Deyirlər, mahal da, el də, oba da,
Yumruqtək birləşib, vahid olubdu.
Doğma Sumqayıt da-“Gənclər şəhəri”,-
Sənin gəlişinə şahid olubdu.

Hər nurlu səhərdə-şehli çəməndə,
Güləcək üzünə gül ilə çiçək.
Gözündə sevinc var, qəlbində sevgi,
Dünyaya gəlişin olsun mübarək!!!

Böyüyüb salamat boya və başa,
Çatasan günlərlə qadın kimi sən.
Hələ ki, körpəsən, amma yenə də,
Coşub, çağlayasan adın kimi sən.
Dərin hörmət və ehtiramla,

Bakı şəhəri. 26 noyabr 2019-cu il.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Aydı, gecələrin bəzəyi, odu,
Sevgi, məhəbbətə yaraşıq odu,
Elə ki, gecənin yarısı oldu,
Ay batır, göylərdə ulduzlar qalır.

Zirvəyə uzanır yollar əzəldən,
Təzə izlər açır, hamı təzədən.
Dağlar yavaş-yavaş ayrılır düzdən,
Dağların qoynunda çox izlər qalır.

Gərək soyumasın heç vaxt aralıq,
Susuz yaşayarmı söyləyin balıq,
Elə ki, araya düşür ayrılıq,
Gözləyə-gözləyə bu qızlar qalır.

Məhəbbət bənzəyir günəşə, aya,
Şülür bu qismətə, şükür bu paya,
Gözlər göz yumanda haya, haraya,
Dildə ah-nalələr, avazlar qalır.

Sevgisiz mən necə danışım, dinim,
Sevgidi inan ki, imanım, dinim,
Sevgisiz ötəndə, mənim bir günüm,
Ürək nalə çəkir, qəlb sızlar qalır.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Tərk edilmiş doğma yerlər,
İndi bizdən çox-çox uzaq.
Gəlin yurdun igidləri,
Gəlin bu sükutu pozaq.

Əl uzadaq dağ ruhuna,
Gedək başına dolanaq,
İtməsin o yollar, izlər,
Qartal tək zirvəyə qonaq.

Niskil çöküb ürəklərə,
Gözləməkdən yorulmuşuq,
Harda qaldın, sən ey çoban,
Qəm oxuyan ney olmuşuq.

Dağ ürəkli dağ adamı,
O dağlar bizi gözləyir.
Aranda yurd salan ellər,
Bu həsrət bizi dizləyir.

O doğma yurd yerlərini,
Gəlin yuxudan oyadaq,
Köç havası çal, ey aşıq,
Dönək geriyə qayıdaq.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Ömrümün bu vədəsində,
Ürəyimə yaz gətirdin,
Saldın məni oda, közə,
Bir sevdalı naz gətirdin.

Qoymadın ruhum dincələ,
Sevdirdin gülü, çiçəyi.
Bircə odlu baxışınla,
Dəli etdin bu ürəyi,

Yuxum çəkildi göylərə,
Əldən getdi gündüzlərim,
Bir gün səni görməyəndə,
Dolub, boşaldı gözlərim,

Neyləyim ki, gülüm məni
Bir Məcnuna döndərmisən,
Məni şeyda bülbül kim,
Gül bağına göndərmisən.

Çiçəkləri çox sevirəm,
Şükür bu qismətə, paya.
Gözlərimi çən tutmuşdu,
Sən açdın günəşə, aya.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

Həsrət məni öldürəcək, neyləyim,
Bu dərdimi ağla özün, ağla sən.
Səndən özgə kimə çatar gileyim,
Gəl yaramı öz əlinlə bağla sən.

Bu sözlərim yordu səni deyəsən,
Susammıram, ürək dinir, ay gözəl.
Unudursan sən də məni deyəsən,
Arzularım bir-bir sönür, ay gözəl.

Yadına sal gözlərimin öpüşün,
O günləri qaytaq gülüm, sən mənə.
Bir aləmdi o baxışın, gülüşün,
Qoy qol açım məhəbbətlə mən sənə.

Üz- gözündə yad baxışlar görməyim,
Yoxsa odlu ürəyimə qar yağar.
Həsrətindən qan ağlayır ürəyim,
Sənsiz göylər eşqimizə qarğayar.

Gözlərimi yaş aparır gəl bəri.
Bilrsənmi çox sevirəm səni çox.
Sən olmusan həyatımın dilbəri,
Ürəyimdə səndən başqa kimsə yox.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

O yurdda bir gözəl yiyəsiz öldü,
Bir kimsə yetmədi onun hayına,
Soldu çiçək kimi, soldu gül kimi,
Belə qismət düşdü onun payına,
Saçından yapışıb sürüdü cəllad,
Çəkdi bağ içinə, cırdı donunu,
Açdı sinəsini, abrı qızardı,
Açıq yerlərini tutdu əliylə,
Naləsi bir yerə çatmadı onun,
O vəhşi o qızın döşünü kəsdi,
Ağzını bağladı, səsini kəsdi,
Min oyun gətirdi onun başına,
Baxmadı gözündən axan yaşına,
Özünü qoruya bilmədi o qız,
Çığırdı, yalvardı, ha çapaladı.
Hirsindən ürərəyi, bağrı çatladı.
Töküldü torpağa qırmızı qanı,
Yalığı başından sürüşdü, düşdü,
Quransız, duasız tükəndi canı,
Beləcə dünyadan əzabla köçdü.
Cəlladın əlində öldü beləcə,
O bağın içində qaldı beləcə,
O yurdu sattanlar harın kişilər,
Görmədi o qızın faciəsini,
Qaçqını, köçkünü itə bənzədən,
Yazarlar, naşirlər utanın barı.
Ölün xəcalətdən, dinməyin barı.
Sizə kim veribdi bu ixtiyarı.
Sizi tutacaqdı o nalə o ah.
Nə qədər qeyrətsiz, şərəfsizsiniz.
Nə tez yaddan çıxdı o qanlı günlər,
Erməni tulası elə sizsiniz.

ƏZİZ MUSA.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Cənub Bürosunun Rəhbəri

Üzümü güldürəcəkkən ağlamağı öyrətdin.
Həyatı sevdirəcəkkən nifrət etməyi.
hər şeyin tərsi sənin dərsindir-
Əmanətdir ürəyim
ağzı üstə çevirmə
boğulub ölər-içində sevgin.Sevgin ölər.
Yuxuma gəlmə-mən yanına gələrəm.
Ömrümə gəlmə-bizimki tutmaz bir ömür.
Sən elə beləcə nə uzaq qal,nə də yaxın,
Nə yad ol,nə də qohum.
Görənlərin gözlərini aldatsın ayaq səslərin
yağış damcısı kimi yeknəsək addımların.
Qapısı bağlı bir dünyadı arzuların-
Mən açanda gözlərin qapanır-
kordüyün,kordüyün.
Afət Viləşsoy

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

SƏMƏD VURĞUNA
/”Şair,nə tez qocaldın sən?!/

Dədə Vurğun döğru deyir,
“Şair olan qəm də yeyir.
Şair qəlbi dərd kanıdır,
Sehirli, sirr məkanıdır.
Qəlb sədası hər bir şeir
Pıçıldayır mənə pəsdən:-
“Şair, nə tez qocaldın sən?!”

Heyran- heyran hey ğəzdiyim,
Sinəsində ot əzdiyim.
Zümrüd meşə göy yaylaqdan,
Qarli zirvə, “Zorbulaq”dan,
Hər sətrinə gül düzdüyüm
Duydum qoşma, təcnisimdən:-
“Şair, nə tez qocaldın sən?!”

Hərdən əsir soyuq külək,
Səbəbini biləm gərək.
Ömür boyu sirdaş olan,
Gah boşalan, gah da dolan.
Yurda, elə bağlı ürək
“Üzəvura, deyir hərdən:-
Şair, nə tez qocaldın sən?!”

Yazdıqlarım sərvət, varım,
Nəğməkardır həyat tarım.
Şərəfimlə ömür sürdüm,
Yaxşı gördüm, yaman gördüm…
Hey ox oldum, yayı tarım
Səda gəldi hədəflərdən:-
“Şair, nə tez qocaldın sən?!”

Saç ağartdım, əldə qələm,
Dop- doludur hələ sinəm.
Gur bulaqdır təbim mənim,
Sadiq yarım, hürr vətənim.
Yaratdıqca mənə nə qəm?
Qoy deməsin yarım, Vətən:-
Dövran, “nə tez qocaldın sən?!”…

İSTƏDİM
/”Düşüncələrim” – silsiləsindən/

Dünyanı dərk edib anlayan andan,
Tanrıdan dağlartək vüqar istədim.
Diləyi dilədim ürəkdən, candan,
Ömürlük vəfədar, ilqar istədim.

Heç zaman sevmədim bəzəyi, zəri,
Hüsnümü süslədi alnımın təri.
Olsa da üstümdə Haqqın nəzəri,
Rəbbimdən nə sərvət, nə var istədim.

Çox çıxdı yoluma “halay pozanlar”,
Ayağım altında “quyu qazanlar”.
Hey sitəm etsə də “yolun azanlar”,
Onlara meydanı, mən “dar” istədim.

Ürəkdən bağlandım doğma torpağa,
Mehr etdim hər kola, gülə, yarpağa.
Can verdim zəhmətlə bağçaya, bağa,
Halalca bol bəhər, bol bar istədim.

Aylarım, illərim getmədi bada,
Haqqımda duyuldu ancaq xoş səda.
Kimsəyə vermədim dərd, bəla, qada,
Dövranam, dörd fəsli, bahar istədim…

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Tovuz Bürosunun Rəhbəri, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Məni əvəz etmək mümkünsüz bir iş,
Bunu heç xəyal da eyləməyəsən.
Çoxları keçəcək ömür yolundan,
Məndən başqasını əyləməyəsən.

Mənə bənd olubsa köksündə qəlbin
Heç kimi özünə yar edə bilməz.
Kimsənin yerini dar etməmişəm,
Kimsə də yerimi dar edə bilməz.

Mən belə təklikdən bezikmərəm heç,
Mənim də ürəyim birnəfərlikdi.
Ürəyi ürəklə ürəkləndirək,
Bu işdə qəlbimiz həm də şərikdi.

Var

Sənsiz gecələrə vərdiş etmişəm,
Həsrətə, hicrana məndə dözüm var.
Nazıyla oynadım ayrılıqların,
Vüsala tamarzı iki gözüm var.

Mənli-mənsiz, onlu-onsuz arzular
Qanıma susadı qansız arzular
Qar üstə yazdığım sonsuz arzular
Od üstə can verən neçə buzum var.

Sən nədən biləsən, nədənlər nədən?
Özün cavab çıxar “a”dan ya “be”dən
Gözümdə kölgəli o nurlu didən,
Məni sınaq etmə, məndə əzm var.

Qoyma darıxım

Darıxmaqla məşğul olub,
Darıxmağa qoyma məni.
Ümidlərim işğal olub,
Darıxmağa qoyma məni.

Həsrətinə qıyım gedim,
Süzülsə də, suyum gedim,
Lap qoy səni qoyum gedim,
Darıxmağa qoyma məni.

Qoy çaşdırıb duruxdurum,
Dolaşdırıb karıxdırım.
Qoy mən səni darıxdırım,
Darıxmağa qoyma məni.

Durnaların doğrusu ol,
Vurnuxanın ağrısı ol.
Sənsizliyin oğrusu ol,
Darıxmağa qoyma məni.

Bir qız

Bir qız vardı bizim kənddə
Mənim kimi gözü qara.
Sənə olan sevgisindən
Bənzəyirdi üzü qara.

Bir qız vardı qarabəniz
Üzündə xal düzümləri.
Yetişməmiş kim dərmişdi
Tənəkdə kal üzümləri?!

O qız bircə addımıyla
Ürəyini tərk elədi.
Qovuşmağa gücü çatmaz,
Ayrılığa ərk elədi.

Sən gələndə həmin qızın
Sevgisi sevgiyə döndü.
O dinə gəlməyən qızın
Dilində sən oldun andı.

Bir qız vardı bizim kənddə
Reyhan kimi gözü qara.
Gülü, narı yığıb getdi
Sizin kənddən səmalara.

Bir dünya

Mən sənə dünyanı bağışlayardım,
Sən mənə bir dünya bağışlasaydın.
Gözümü yoluna baxışlayardım,
Ömür yollarımı naxışlasaydın.

Sən mənə bir dünya bağışlasaydın,
Mən sənə dünyanı bağışlayardım.
Gözümdə eşqimi alqışlasaydın
Özüm eyləyərdim baxışla yardım.

Sevgimdən su içdin gözün doyunca,
Səmadan yerlərə yağışladınmı?
Sənə səma verdim dünya boyunca
Sən mənə bir dünya bağışladınmı?!

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Günümüzün romançılığı ənənələrə uymağa çalışır. Çalışmaq hələ tənliklərin həlli, yaxud lazım olan nəticəni əldə etmək deyil. Amerikalılar demiş, “milyon dollarlıq sual” burda meydana çıxır: “Ənənəni pozmağa icazə varmı?”
Sualımızın cavabı da dəyəri qədər altısıfırlıdır. Hansı cavabı istəsən, könlündən nə keçsə, dilinə gətirə bilərsən. Sadəcə, dilinə gələni əməlinlə haqlı çıxarmaq hünəri lazımdır…
Dəfələrlə roman yazıb, epiloquna çatanda imtina edən biri kimi deyirəm ki, müəllif olmaq asan məsələ deyil. Müəllif öz yazısının həm əsiri, həm də şahıdır. Ən əzablısı da odur ki, yazdığın roman səni öz içində əsir saxlasın… Çünki müəllif öz romanına könüllü təslim olmadısa, yazdığını “shift+delete” eləsə, düşüncəylə yazının savaşından üzüağ çıxar…
Seyfi Gənc roman yazmaq üçün 12 qayda təklif edir. Bu qaydaların içində özünəinam, zaman-məkan uzlaşması və səmimi dialoqlar da var. Ceylan Mumoğlunun romanında bu üç əsas qaydadan ikisi ilk fəsildəncə qarşımıza çıxır: özünəinam və səmimi dialoqlar.
Müəllifin özünəinamı onun obrazlarının dilində də səslənir. Səmanın əmisi arvadına inad su içməsi, əslində, həyatda məqsədə doğru inamla mübarizə aparmağın simvoludur; biri var təsadüfən ağrıyasan, dözməyib geri çəkiləsən, biri də var bilə-bilə ağrıların üstünə gedəsən, əzmlə qalibiyyətə doğru irəliləyəsən… Ceylan Mumoğlunun obrazının hələ kiçik yaşdan özünə olan inamı onun gələcəyinin tablolarını rəngləyirdi…
Humayın qəmli taleyi, Səmanın kimsəsizliyi, İlahənin sevgiyə olan inamsızlığı… və nəhayət, ümumi fonda Klimtin “Qadının üç yaş dövrü” əsəri… Təzadlar bir-birini qovduqca tanış ştrixlər də qovuşmağa can atır və əsəri oxuduqca Klimtin obrazları ilə gah doğmalaşırsan, gah da yadlaşırsan. Qərar verə bilmirsən ki, onlar sənin üçün kimdir? Bəlkə elə özünsən? Özünsənsə, niyə parça-parçasan? Niyə bir rəssamın, sadəcə, fırçasını sildiyi kətan kimi bütün tablolardan bir rəng xatirə saxlayırsan?
Ceylan Mumoğlu bütün roman boyu bu sualları cavablandırır… Humay Klimtin tablosundakı əzabın, Səma ümidin, İlahə sevginin rəmzidir. Amma əzab həmişə sevincə, ümid işığa, sevgi də vüsala əl uzadıb. Sonunda uzanan əllər kimin ətəyindən yapışacaq? Ceylan xanım ətək sahibini “tapmağı” oxucuya həvalə edir; qoy oxucu kimin ətəyindən istəyir, yapışsın… Bu da onun haqqıdır…
“Göy saqqal”ların kəm olmadığı həyat tablosunda Rafaelin addım səslərini eşitməz olur bəzən qadın ürəyi… Belə yerdə əlini səmaya uzadıb “şükür kərəminə, İlahi!” -demək istəyir adam. Axı, qadın ürəyinin dərininə endikcə incə sezgilər sevgiyə də qalib gəlir, məntiqə də. Ona görə də həmişə cəngavər döyüşündən Rafael qalib çıxır.
Ceylan Mumoğlunun romanında da İlahənin eşq və güvən dünyasının “ağ atlısı” Rafaeldir. Onun gecikməsi, meydanı qısa bir zaman kəsiyində “Göy saqqal”a buraxması da yazıçı manevridir. Ceylan xanım “yaxşıların qədri”nin bilinməyini istəyir. Bu arzu ilə də İlahənin uşaq dünyasına bir nağıl qəhrəmanı “göndərir”. Yaxşı, ya pis, əsas odur ki, İlahə bu nağılın köməyilə “böyüyür”.
Ceylan Mumoğlu romanın adını “Qadının üç yaş dövrü” qoymaqla, əslində, romanla Klimtin rəsm əsərinin vəhdətini yaratmağa cəhd edir.
Üç qadının bir-birinə çələng kimi hörülmüş həyatlarından bəhs edən romanda Humayın qaynanası, Rafaelin anası, mesenat xanım, Lamiyə obrazları əsas naxışın saçaqlarına bənzəyir. Əslində, bu saçaqlar da qadın haqqında bir pərdəli pyeslərdir… Birincisi öz eqosu üçün qurban axtarır, ikincisi artıq hisslərinin qurbanına çevrilib, üçüncüsü fədakarlıqla hikkənin arasında əsir-yesir olub, dördüncüsü isə hələ də həyatın sevgi romansından ibarət olduğuna inanır… Burda Ceylan xanım qarşımıza bir rəssam kimi çıxır; elə bil, o, bütün qadın hisslərini bir fırça ilə qarışdırıb, alınan rəngdən müasir həyatın hər künc-bucağına bir çizgi çəkib.
Əsərin sonunda Klimtin “Həyat ağacı”na işarə də əbəs deyil. Türk mifologiyasındakı qadın başlanğıcı simvollarından biri olan Ağac-ananın dünyəvi obrazıdır…
Seyfi Gəncin dediyi üçüncü məqamın: zaman-məkan uzlaşmasının romanda fərqli ölçüləri var. Bu ölçüləri izah etmək niyyətində deyiləm, çünki burda da hər oxucunun öz çərçivəsini bəzəmək haqqına sayğı duymam gərəkir…
“Qadının üç yaş dövrü” romanı müasir ədəbiyyatımızda qadına yeni baxış kimi yola başlayıb. Mənzil başına-oxucuların masasına çatmağına az qalıb. Cavid Qədirin redaktorluğuyla işıq üzü görəcək “Qadının üç yaş dövrü” Ceylan Mumoğlunun ilk romanıdır. Ümid edirəm ki, tezliklə Ceylan xanımı yeni romanların müəllifi kimi daha yaxından tanıyacağıq.

Təhsil Problemləri İnstitutunun Kurikulum Mərkəzinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Məsul katibi

***
Məzəmmət edirsən məni,
“Necə acılaşıb dilin” deyirsən.
Sənə ağır gəlir acı sözlərim?
Şükr elə, ay bəxtəvər,
Bu nədir ki görürsən?!

“Necə acılaşıb dilin” deyirsən,
Deyəsən yatmısan fil qulağında.
Ay insan, büsbütün dəyişən sənsən…
Durmusan yad ömrün astanasında.

Deyəsən yatmısan fil qulağında,
Əllərin bir başqa əl içindədi.
Dəyişib səsinin yumşaq tonu da,
Saxta təbəssüm də el içindədi.

Əllərin bir başqa əl içindədi,
Baxışın borc alıb zirvədən buzu.
Sən bütün dəyişib özgə olmusan,
Mənim dilim acılaşıb çoxdumu?!

2013.

***

Balıq yaddaşlı
Yaddaş kitabçasından sil nömrəmi,
Onsuzda izim yox sənin ömründə.
Verdiyin sözləri unutmusan, bilirəm…
Unut elə keçmiş kimi məni də.
Sən mənim ömrümdə əsas pərdəsən,
Harasa tələsən ömrü təlaşlım.
Unuda-unuda yaşadığı hər şeyi…
Unudacaq özünü balıq yaddaşlım…

2013

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Səndən nə qaldı ki…

Sonra gözəl-göyçək ayrılıq gəldi,
Sonra gözəl-göyçək ayırdı bizi.
Arxanca uzanan əlim gödəldi,
Üzü qışa tutduq ürəyimizi.
Səndən nə qaldı ki, eh… Səndən heç nə,
Bir azca peşmanlıq, bir azca hüzün.
Sən məni hamıdan yaxşı tanıdın,
Mən səni tanıya bilmədim, quzum.
Ölü doğulubdu məhəbbətimiz,
Daha yanağımda axınım sənsən…
… Bir az uzaq dayan, uzaq ol mənə,
Hələ də hamıdan yaxınım sənsən…

* * *

Olmur!
Gözlərimdən düşüb gedənlər
Bir də ürəyimin başına gəlmir.
Hər şeyə həvəssiz,
Maraqsız belə
Yaşamaq mənim də
Xoşuma gəlmir.
Bir qəbir soyuğu gəzir canımda,
Öyrəşirəm ən ağır,
Ən yalquzaq dərdə də.
İçimdə sürüdüyüm
Tənhalıqdan bilirəm,
Bilirəm, ayrılıq var
Gələn bölümlərdə də.
Kiməm bu yer üzündə,
Kiməm, kiminəm, Allah?
Sən heç mənim olmadın,
Mən ki səninəm, Allah.
Yıxılmış ağacam,
Uçulmuş evəm.
Məni insan elə
Yenidən sevəm…

İçimi çəkirəm darıxanda

Ayrılığın bir üzünü
Köçürdüm gözlərimə,
Bir üzü səndə qaldı.
Gecəli, gündüzlü məhəbbətimin
Gündüzü səndə qaldı.

Gözlərim qum saatıdı,
Boşalır, təzədən dolur.
Sən guya hamıdan yaxşı…
Yaxşılıq beləmi olur?

İçimi çəkirəm darıxanda
Siqaret kimi.
Nimdaş həsrətin
Dolanır yanaqlarımda küçə-küçə.
Mən indi gecə növbəsində
Yorğun, yuxusuz.
Üstəlik də
Ay batacaq deyirlər bu gecə.

Savabdan huzur edən,
Günah boyda diriyəm.
Elə ağlat, İlahi,
Ağlat, bəlkə kiriyəm.

Dövrəmdən mövlam uzaq,
Hücrəmdən laylam uzaq,
Cənnətdən xeylam uzaq,
Cəhənnəmdən bəriyəm!

Sinəm Məhəmməd dağı,
Əməlim Sur tufağı,
Dirilərin qınağı,
Ölülərin sirriyəm!

Şeir havasında

Mən
bir şeir havasında,
bircə şeir havasında
dolanıram hər yeri,
dolanıb gəlirəm
dünyasını bir dəqiqəyə gəzən
saniyəölçəntək.
Qoşulub
dağ ətəyində topa-topa bulud kölgəsinə
axıb gedir ürəyim,
yuyulur dünyanın kiri,
yaşananlar qar üstündə
ləpir kimi,
təzə doğulan
uşaq ruhuna dönür ruhum
uçuram,
uçunuram,
gəzirəm eşqli, həvəsli,
sevirəm,
sarır içimi gözəllik, lütf, kərəm,
sevgim,
sevgilim şeirdir,
vəfasız çıxsa, ölərəm.

Beləcə buraxıb

Dəli bir istək var canımda indi,
Baş alıb harasa getməyim gəlir.
Mən gec öyrəşənəm, çətin tərk edən,
Bəs nədir bu istək içimi dəlir?!

Beləcə buraxıb
bulanıqlığı
Hansı nisgilimi ovudub gedim?
Yerində boğulan diləklərimi
Necə yola verib, təsəlli edim?

Alıb ürəyimi, alıb başımı,
Bu yüklə özümə yer tapım harda?
Varmı elə bir yer, elə bir aləm
Məni çəkə bilsin, əriyim orda?!

***

Boş ver, canım,
ətraflı götür-qoy edib,
ətrafını qoruyanları,
başları ilə düşünən
baş qullarını
ürək ilə qınama,
insan xisləti bu.
Boz-boz ürəklər daşıyan,
boz diləklər ünvanı,
bu boz dünyada rəng arama.
Sən ürək adamısan,
elə ürəyinlə
qal,
qalan hər şey boş…

Nədir dünya

Yozub yozmaladıq, bəsdir,
nə ağrıdır, nə həvəsdir,
uzaq ündür, quru səsdir
dünya.

Çalxalanıb için didir,
bilmirsən heç dərdi nədir,
kim dedi ki, əbədidir
dünya?

Yaradılandan biriysə,
yaşamağa yurd yeriysə,
əgər sonu şübhəliysə,
nədir dünya,
nədir dünya?

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,
AYB-nin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri

Oyan, Qoca Şərq, oyan!

Axı niyə susursan, lal olubsan de neyçün,
Hanı sənin haq sözün, haq səsin, ey müsəlman?!
Dur! -de, Çinin zülmünə, qul üçün, Allah üçün,
Qafil olma, yatdığın yuxudan artıq oyan.

Eşitməyə məcbur et, hər qulağı sağıri,
Min bir işgəncə ilə öldürürlər fağıri,
Qalx, canavar əlindən al qardaşın Uyğuru,
Qətliama aparır Çin ordusu, de: dayan!

Hay sal, dörd bir tərəfə, nə yorul, nə də usan,
Əzirlər yaşlı, uşaq, qadın, kişi qanmadan,
Özünə insan deyən, tükün tərpət, qımıldan,
Elə bağır bu zülmü, olsun dünyaya əyan.

Zalımlarda olmayıb, olmayacaq ədalət,
Cavabsız qala bilməz, yox, bu boyda zəlalət,
Bunun bircə adı var: cinayətdir, cinayət,
Yoxdur hayın eşidən, yoxdur harayın duyan.

Oyan, Qoca Şərq, oyan!

09.12.2019

ÜZÜMDƏ TAM QIRX YEDDİ QIŞ VAR

Üst başımdan tökülən bahar qırıntılarına baxma,
üzümdə tam qırx yeddi qış var…
Sıradakı da qapını döyür küləyin uğultusunda,
mən üzüqara arzularımı basırıram –
körpə qığıltısında…
Qurumuş yarpaqlarda həssas bir sevgi,
köksümdə nəfəs-nəfəsə bir sevda can verir..
Şah damarına toxunuram hər gün ölümün,
ruhumdan torpaq qoxusu keçirirəm.
Amma…
barışığam həyatla.
Ən dəqiq elm riyaziyyatdırsa,
onun da kökündə riya var…
ən dəqiq mənbə tarixdirsə, onu da baxış bucağı dəyişir..
bütün yalanların kökündə az da olsa doğru var
və bütün doğrularda yalan gizlənir…
İndi mən ögeylikləri silib atmışam
alın təri tək,
doğma laylalar oxunur dodaqlarımda,
Daha ağ göyərçinlər uçur
adıma yazılan tale budaqlarında…

* * *
Bu axşam bir niyyətə
iki rəng şam yandırdım.
Bir yalançı ümidə
Özümü inandırdım.
Qəlbimin tüstüsündə
boğuldu işıqları,
İncə-zərif şamların,
itdi yaraşıqları…
Məni unutman üçün
Allaha dua etdim.
O arzu, bu ümidlə
yarı yuxuya getdim..
gedib yenə də düşdüm
xəyalların izinə –
Quru təsəllilərlə,
Endim dərdin dizinə.
Gözlərim qan ağladı,
Al qanıma boyandım.
Təkbaşına uyudum.
Təkbaşına oyandım…
Sənsiz hər gün özümlə
üzbəsurət dayandım.
Sənə gizli olsam da
Yaradana əyandım…
Yox, yox, yalnış anlama,
məni mən tək sevməyə
əsla məcbur deyildin.
Mən sevdiyimə deyil,
öz sevgimə əyildim.
…Alınmırsa alınmır,
bəxtdə yoxsa, ha dilə.
Göy üzündə Ay batıb,
Yer üzündə Adilə.

Adilə Nəzər 06.12.2019

Yenə qucaqlaşdı xəyallarımız,
Xəyalən xoşbəxtik, xəyalən şadıq.
Sən ağac kötüyü, mən quru budaq,
Bəs niyə gerçəkdən qucaqlaşmadıq?

Hardasa yoxluğun əriyir belə,
Hardasa xəyalən kama çatırsan.
Kötük adamlara, daş adamlara
Mən yarpaq atıram, sən daş atırsan.

Payızdır, yollara düşür bu yarpaq,
Qışdan baharacan ağır səfər var.
Bir quru kötüklə kim qızınacaq?
Dünyada üşüyən neçə nəfər var.

Mən səma olsaydım, sən bəyaz bulud,
Heç vaxt olmasaydı ayrılıq, keşkə…
Ağrısı göyərir yarpaqlarımda
Kötük bədəninin yaşamaq eşqi.

Yenə qucaqlaşdı xəyallarımız,
Xəyalən xoşbəxtik, xəyalən şadıq.
Sən ağac kötüyü, mən quru budaq,
Bəs niyə gerçəkdən qucaqlaşmadıq?

Bir az ürək, bir az od,
Alışdır,
Vətən olsun.
Bir az torpaq, bir az su,
Qarışdır,
Vətən olsun.

Artar hər gün qayğılar,
İtər adlar, sayğılar.
Qoyma itsin, sorğula –
Soruşdur,
Vətən olsun.

Əvvəl başla özünlə…
Nəyin varsa düzümlə.
Dürüstlüyü dözümlə
Yarışdır,
Vətən olsun.

Vətən! Böyüklüyə bax!
Hər yer Vətəndir, Allah!
Qələmini sözə tax,
Calaşdır,
Vətən olsun.

Qəlbə ağalıq elə,
Ağıldan olmaz kölə.
Ürəyini eşq ilə
Çalışdır,
Vətən olsun.

Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Sumqayıt Bürösunun Rəhbəri

**
Bədahətən gəldi, neylim,-
Misralar yan-yan qağama!
Özü sakit, irahatca,
Sədası “qan-qan” qağama.

Dindimi – göy nərildəyər,
Endimi – öy sərinləyər…
Tüm dayazlar dərinləyər,
Boylansa haçan qağama.

Pir olsun, pirhüda olsun,
Bağışlanan qada olsun…
Bu gəraylı fəda olsun
Toyuzlu Elman qağama.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Muğan Bürosunun Rəhbəri

Olam, olam…

Tanrı aça qapıları,
Göylərdən səs alam, alam;
Bir işıq süzülüb gələ;
Sevgi ilə dolam, dolam…

İçimizi sevgi yuya,
Ucalda bizi Tanrıya…
Hamı sözə sayğı duya;
Dağ-daş deyə: Salam! Salam!

Birdən ruhum qanadlana,
Uçub varam yalnız Ona,
Sual verəm Yaradana:
“Doğrudanmı, qulam, qulam?”

Bu məqamda Tanrı dinər,
İşıq donlu bir səs enər;
“Eşqsiz olan qula dönər,
Eşqə varan: balam, balam”.

İşıq, nur yağa yerlərə,
Hər qarışda eşq göyərə.
Sevgi qoxuya dağ, dərə –
Ünvanı mən olam, olam…

Dünya

Qoy ruhdan düşməsin dərdə düşənlər,
Hamının dərdindən halıdı dünya.
Sonunda hər kəsin haqqını verir,
Minillər şahidi, uludu dünya.

Gah ömür yoluna bəla gətirər,
Gah da yollarında çiçək bitirər.
Doğru yol tutanı haqqa götürər,
Əyriyə cəhənnəm yoludu dünya.

O kəs ki, düşməni öz tamahıdır,
Qazancı günahsız məzlum ahıdır.
Şərə dost olanın şahənşahıdır,
Haqqa dost olanın quludu dünya.

Nəbzi var, dili var, canlı, diridi,
Yaşayan varlığın o da biridi,
Dilini bilənə yaylaq yeridi,
Bilməzə düzlərin koludu dünya.

Ay Namiq, əməllər getməz havayı,
Hər kəsin önünə qoyular payı.
Kim deyir, azalıb onların sayı,
Yaxşı adamlarla doludu dünya…

Lerikdə

Günəş bu yerlərdə ayrı cür doğur,
Başqa cür dövr edir zaman Lerikdə.
Kömürköy göylərin bağrını yarır,
Dolanır dağları duman Lerikdə.

Bura min illərin könül sirdaşı,
Bu dağlar Xaqanlar, Alplar yurdudur.
Kömürköyün ən vüqarlı qardaşı,
Qızyurdu deyilən, Oğuz yurdudur.

Dirilik suyudur gur bulaqları,
Cənnətin özüdür burda hər oba.
Bu dağlar qoynunda doğulduğundan,
Dağ qədər yaşadı Şirəli baba.

Zuvanddan meh əsir – behişt havası,
Göylərdən elə bil çiçək əndərir.
Boylanır Güneydən Savalan dağı,
O da öz ətrini bura göndərir.

Burda insanların süfrəsi açıq,
Hər kəsin ürəyi dağlar boydadı.
Burda təbiətə bənzər adamlar,
Bu yerdə insanlıq qızıl qaydadı.

Dağlardan dağ kimi möhkəm olmağı,
Sulardan paklığı alıblar cana.
Adamı, havası, təbiətiylə,
Lerik bir zinətdir Azərbaycana.

Gülüş
Bütün gülüşlər
bədbəxtlikləri gizlətmək üçündür.
Dünyanın ən bədbəxt adamıdı
Dünyanın ən çox gülən adamı…

Söz
Sözün
tükəndiyi yer yoxdur,
Sözün
keçmədiyi yer var.

Yol
Tək bir yol var dünyada:
Tanrıya gedən yol.
Qalan bütün yollar
yolsuzluqdur əslində…

Gülüşünü yadırğayan
Güldü,
Gülüşündən utandı;
Gülüşünü yadırğayan adam…

Hardan gəldin?
Sənə
Dəvətnamə göndərmədim,
Buyur, gəl! – demədim,
Çağırmadım…
Hardan gəldin, niyə gəldin ömrümə?!

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

SEVGİ İSTƏR HƏR BİR QADIN

Şirin-şirin sözlər deyin,
Tərifləyin qadınları,
Qadındı həyatın tacı,
Sevin hər zaman onları.

Onlara gül kimi baxın,
Qoymayın vaxtsız solsunlar.
Xoş söz ilə danışdırın,
Qoymayın məyus olsunlar.

Aldatmayın siz onları,
Qadın qəlbi incə olur,
Ögey baxmayın onlara,
Küsəndə gözləri dolur,

Sevgi istər hə bir qadın,
Soyuq sözdən üşüməsin,
Onlarla mehriban olun,
Adına ləkə düşməsin.

Hər birisi nazlı mələk,
Ömür hədərdi sevgisiz.
Qadınlar qayğı istəyir,
Tək qoymayın onları siz.

GEDƏK

Tez-tez küsüb, barışanım,
Hər nazına qurban olum,
Şirin-şəkər sözlərinə,
Avazına qurban olum.

Nə yaxşı ki, bu dünyada
Gülüm çıxmısan qarşıma,
Mən səni görəndən bəri,
Tac olmusan sən başıma.
Sən olmusan ayım, günüm,

Sənsən vallah canım, gözüm.
Ay ətirli, qönçə çiçək,
Həsrətinə necə dözüm.
İnsaf eylə gəl yanıma.

Ürəyimi üzmə gülüm.
Gedək nurlu sabahlara,
Məndən uzaq gəzmə gülüm.

Sən mənim sevimli yarım,
Tanrı qovuşdurub bizi.
Gəl tut mənim əllərimdən,
Xoşbəxt eylə sən Əzizi.

Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

***

Neçə vaxtdı bir əlin, bir başındır,
Kimsən, məni bu fikirdən daşındır…
Həyat sanki ölüm adlı maşındır,
Həm gətirir, həm aparır adamı.

Qurtar, ürək bulandıran həsədi,
Qulaqlarım göydən düşən səsədi,
Quru-quru tabut tutmur cəsədi,
Əcəl hərdən nəm aparır adamı…

Göy hıçqırır, sanki bərk bir şey udub,
Dağın da ah-naləsini ney udub.
Əzrayıl da, elə bil ki, mey udub,
Ayıq görür, dəm aparır adamı.

Sən, ey, şeytan, xəbər elə xanına,
Yeri-göyü bulayacam qanına…
Təkcə, torpaq elçi düşmür canına,
Arada da qəm aparır adamı.

***

Ömür boş bir tənə, …ancaq…
Yadlar güldü mənə ancaq.
Qəm uddurdum sənə ancaq,
Nə vaxt dursam bəy, at məni,
Yaman yorub həyat məni.

Baxışların zəli olub,
Gözlərinmi dəli olub?
Qəm bu eşqin ləli olub,
Ürəyimə dəy, at məni,
Yaman yorub həyat məni.

Haqdan gələn türküdü bu, –
Qorxudu bu, ürküdü bu.
Allah, nə sərt bürküdü bu?
Yad kölgətək əy, at məni,
Yaman yorub həyat məni.

Sənin üçün

Məhəbbətin səmasına
Dolanmışam sənin üçün
Bu eşqi can bahasına
Qazanmışam sənin üçün

Göz yummuşam olanlara
Ötənlərdə qalanlara
Ən qorxulu yalanlara
İnanmışam sənin üçün

Sən göylərin sırasında
Bəxtimsə qəm libasında
İki yolun arasında
Dayanmışam sənin üçün

Pıçıldadım qulağına
Çək məni eşq sınağına
Mən ölümün ayağına
Uzanmışam sənin üçün

* * *

Nələr eləməzdim nələr
Bircə sözünnən sənin
Beləmi düşmüşəm gözündən sənin?

Deyirdin ölümdə ayırmaz məni
Güldürmə bu eşqə dostu, düşməni
Mən ki, gecə gündüz qorudum səni
Getdim, hara getdin izinnən sənin
Beləmi düşmüşəm gözündən sənin?

Boğulur vücudum gözüm yaşından
Ayrılmaq fikrini çıxart başından
Sanardım öpürəm Kəbə daşından
Hər dəfə öpəndə üzündən sənin
Beləmi düşmüşəm gözündən sənin?

Gecələr ulduzlar yandı ahımdan
Tək səni dilədim, tək Allahımdan
Nə olar rəhm eylə, keç günahımdan
Düşüm yalvarımmı dizindən sənin?
Beləmi düşmüşəm gözündən sənin?

Sənsizlək ruhumu canımdan aldı,
Məcnun libasında çöllərə saldı.
Sən getdin əbədi mənimlə qaldı
Dərdin, vəfalı imiş özündən sənin.

Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, görkəmli ictimai-siyasi xadim, dahi şəxsiyyət Heydər Əliyevin əziz xatirəsinə!!!

Bir dövrün, zamanın astanasında,-
Xalq “Heydər”-söylədi, Heydər “Xalq”-dedi.
Doğma diyarının ulu öndəri,-
Hayanda oldusa yenə haqq dedi.

Bu ulu torpağa, ulu diyara,
Öndərin sevgisi bitmədi şükür.
Sevincdən gözləri dolan torpaqda,
Rəhbərin zəhməti itmədi şükür.

Yenə tarix boyu göyə ucalan,
Bayrağın önündə əyilməyi var.
Ruhunun önündə əyilən dünya,
Tanrıdı öndərə yenə, yenə yar.

Bir dastan qoşulsa, ulu öndərə,
Böyük bir diyarda-yurdda səs eylər.
Ömrünü qələmə almaq istəsəm,
Nə qələm, nə varaq, nə vaxt bəs eylər.

Şərəfli bir ömrü yurdda yaşamaq,-
Mən indi bildim ki, asan deyilmiş.
Gözünə baxanda gördüm ki, göz də,-
“Yaşa, AZƏRBAYCAN, yaşa!”-deyirmiş.

Daşkənddə özbək dilində çap edilən “Tafakkur” ictimai-fəlsəfi jurnalında Azərbaycanın Xalq yazıçısı Anarın “Ağ qoç, qara qoç” povesti dərc olunub.

Povesti orijinaldan özbək dilinə Şahsənəm çevirib. Jurnalda Anarın həyat və yaradıcılığı haqqında da məlumat verilir.

Bildirilir ki, Azərbaycan yazıçıları arasında Özbəkistanda ən çox tanınanlardan biri də Anardır. Son illərdə yazıçının Daşkənddə iki kitabı çap edilib, ölkənin ədəbi jurnal və qəzetlərində müntəzəm olaraq onun povest və hekayələri yer alır.

Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Demokratik Xalq Cümhuriyyətinin yenicə təşkil edilmiş əsgəri hissələrinin şərəfinə alovlu şeirlər yazırdı.

…Millətin namusu sizdən çox şücaət gözləyir,
dövləti-növzadi-milli qalibiyyət gözləyir.
Bəkləyir sizdən zəfər: adımız, istiqlalımız,
şanlı qeyrət, şanlı himmət, şanlı cürət gözləyir.
…Payimali-düşmən olsunmu çəmənzari vətən?
Yurdumuz sizdən bu gün çox ali xidmət gözləyir.

“İmzasını qoymuş miləl övraqi həyata, yox, millətimin xətti bu imzalar içində!”, – deyən, millətinin imzasını imzalar içində axtaran böyük Azərbaycan şairi Məhəmməd Hadiyə “Talesiz şair” də deyiblər. Səhv eləməyiblər.

Hadi istiqlal şairiydi. O, yaşadığı mühitin darıxdırıcı olduğunu, onu əhatə edən insanların isə qeyri-səmimiliyini görür və gördüyünü də yazırdı. “Həyatın səsləri ğuşumda həp fəryad şəklində,” – deyirdi.

Mənim hələ 1968-ci ildə ayrıca kitab şəklində nəşr olunan “Nəriman” poemamda Hədinin həyatına, mübarizəsinə həsr etdiyim bütöv bir fəsil var. Böyük şair keçirdiyi sıxıntıların, sarsıntıların nəticəsində öz yazdığı şeirləri satırdı. Hətta, istilaçı ordunun əsgərinə də təklif edirdi.

Tapdandı bu torpaq batinkalarla.
Hər onu gördükcə yaram sızladı,
dedilər ki, Hadı ağılsızladı!
Mən onun ucundan divanə oldum,
şeir yazmağım da bəhanə oldu.
Bu mənim şeirim, andım, məsləkim,
satıram, ah, yoxdur alanım mənim.
De, niyə susmusan, məgər daşmısan?
Vətəni satıblar möhtərəm oğlan.
Bir az ingilisə, bir az almana,
bir az italyana, bir az sultana…
Mənim şeirlərim qalmışdı yalnız,
mən özüm satıram, onu, alınız!
– Tanıdım şairim, nədir möhnətin,
sən əziz oğlusan bir məmləkətin.
– Hankı məmləkətin, hankı millətin?
Varmı elə bir şey, sən nə söylədin?
Saldat, istəyirsə məni məmləkət,
de, neyçin, səfillər padşahıyam?.. və s.

Hadi bu ağır, stres vəziyyətə o vaxt düşmüşdü ki, artıq Osmanlı dövləti Birinci Dünya müharibəsində məğlub olmuş, Bakını bolşevik-daşnak hərbi birləşmələrindən azad edən Qafqaz İslam Ordusunun komandanı Nuru Paşa öz qoşunu ilə birlikdə şəhərdə yox idi (Mondors müqaviləsinə əsasən Bakını tərk etməliydi. Etdi də). Bakını təzəcə ölkənin paytaxtı elan edən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti meydanda təkiydi. Səngərdə də tək döyüşürdü. Hadi – “Mənim azadlığım sanma çörəkdir, Azərbaycan azadlığı gərəkdir,” – deyirdi. Hadi – cümhuriyyət səngərində döyüşən mücahid, yaşadığı zəmanənin üsyan səsiydi.

27.11.2019

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

AĞLA KASIBIM, AĞLA
/”Ömürdən – gündən” – silsiləsindən/

Dərdi tumtək əkirsən,
Hər bəlanı çəkirsən.
Möhnət qəsri tikirsən,
Ağla kasıbım, ağla.

Boşalıb un çuvalın,
Sabaha yox gümanın.
Fənadan- fəna halın,
Ağla kasıbım, ağla.

Ələk, xəlbir bucaqda,
Boş qazanın ocaqda.
Əl- ayağın tuzaqda,
Ağla kasıbım, ağla.

Iş tutmur qol- biləyin,
Boşa çıxır hər səyin.
Daşdan çıxır çörəyin,
Ağla kasıbım, ağla.

Üz tut şair Dövrana,
Hər vaxt Haqqdan yazana,
Ün çatmasa heç yana,
Ağla kasıbım, ağla…

HARDAN ALMISAN
/”Könül dəftərim” – silsiləsindən/

Aləm sevir səni, bəyənir səni,
Yuxa könülləri oda salmısan.
Ay zalım özümdən etmisən məni,
De, bu gözəlliyi, hardan almısan?

Hüsnünü hər görən, mələkdir sanar,
Qəlbinə od düşər, alışar, yanar.
Səninçün tərsalar, oz dinin danar,
De, bu gözəlliyi, hardan almısan?

Kipriyin, qaş- gözün incədən- incə,
Insan valeh olur üzün görüncə.
Sən bəşər deyilsən, hurusən məncə,
De, bu gözəlliyi, hardan almısan?

Al yanaq, tər əndam, sərvi boy- buxun,
Gördüyüm ilk andan qeyb olub yuxum.
Sənin “yox” kəlməndir, yeganə qorxum,
De, bu gözəlliyi, hardan almısan?

Dövran səni seçib, sən də Dövranı,
Gül çöhrə, gül üzə qaynayır qanı.
Tapılmaz bənzərin, gəzsə dünyanı,
De, bu gözəlliyi, hardan almısan?

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Taleyin yolları çox yorur məni,
Seçə də bilmirəm ağı qaradan.
Dünyaya gələndən dərd yumağıyam,
Neynirdi yaradıb məni Yaradan?!

Dərdlərin ilməsin ha sökürəmsə,
Deyən yox hansını istəsən seç, get.
Allaha üz tutub yüz arzu dilə,
Tale sən deyəni demirsə keç, get.

Bu dünya mənimçün bir qəm yuxusu,
Alıb qucağında yelləyir məni.
Deyəsən yerin də açıq yaxası,
Şum edib min yerdən belləyir məni.

Çatdıra bilmirəm fikirlərimi,
Qalıram yer ilə göy arasında.
Kağız da, qələm də durub qəsdimə,
Məni bişirirlər söz yarasında.

Bir yorğun yolçuyam, xurcunumsa boş,
Əlimdə balaca söz çomağım var.
Mənim kipriyimdə tale yüklü daş,
Mənim can çuxamda dərd yamağım var.

1987

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Heyf ki, payızda düşdüm izinə,
İsinə bilmədim barı közünə,
Niyə həsrət qoydun məni özünə,
Baxışa qıymadın, gözə qıymadın?!

Üstümə qəm gəldi, gözümü yumdum,
Gecələr sübhədək eşqinlə yandım,
Dünyada mən səndən eh..nələr umdum,
Sənsə bircə kəlmə sözə qıymadın?!

Bəxtimdən min dəfə incidim, küsdüm,
Səni görmək üçün hər an tələsdim,
Ömrün sazagında titrədim, əsdim,
Bəs niyə bir qalam közə qıymadın?!
1982

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

* * *
burax, əllərində ölsün qırışlar,
çərçivə olmasın baxışlarına,
mənə çoxdan “xala” deyir uşaqlar,
nə tez “nənə” oldun, ay naxış anam?!

Mən elə bilirdim,
qocala bilməz
mən boyda “körpəsi” olan bir qadın.
Daha günlərimdən borc ala bilməz,
“olmazlar”,
Dilimdə təkbirdi adın.

burax, qoy qocalsın “Sabir küçəsi”
heç kimin ilk sevda qəsri olmasın
“saçımda ağ kağızın boz kölgəsi
-demişdin,
o kölgə heç canlanmasın.

burax, dizlərində kükrəsin zaman,
burax, at oynatsın sevinc üzündə.
mən sənin dizinə qısılıb yatan
“körpənəm”
qalmışam şeir düzündə.

əllərim açılır dörd bir tərəfə-
mən bütün dinlərin bidətçisiyəm,
duam himn kimi
“Laylay, bənövşəm
Lilitin sonuncu lənətçisiyəm.

sən nə tez yenildin ağrılarına?
nə tez zəfər himni çaldı “can hayı”?
sən nə tez qocaldın, ay naxış anam?
hələ cücərməyib candan can payım.

* * *
Bağışla, bilmədim elə gün gələr,
Sevgi zirvəsinə çıxan yıxılar.
Niyə bircə dəfə gerçəyə dönmür,
O sənli yuxular, sənli yuxular.

Bağışla, sevmişəm sevənlər kimi,
Kitabsız, ünvansız, qayda-qanunsuz.
Mən Əsli olmadım, Xan Kərəm kimi,
Alışdım oduna atəşsiz, odsuz.

Bağışla, nə edim, əlimdə deyil,
Hər gecə röyama mehman olursan.
Ağlım yaddan çıxar, unut, at deyir,
Axı ürəyimdəsən, unudulmazsan.

* * *
Səndən qalan xatirəndə,
Bir sevginin yası vardır.
Hey ağlayan gözlərimdə,
Nakamlığın adı vardır.

Səndən qalan yuxularda,
Sənsizliyin kabusu var.
Sənsiz gələn sabahlarda,
Həsrətinin qoxusu var.

Dünyan qalıb mənə sənsiz,
Atmosferi hicran dolu.
Şəhərləri sənsiz, səssiz,
Hər yolu bir ölüm yolu.

Addımlaram bu yolları,
Səndən qalan arzularla.
Yaşayaram çox illəri,
Səndən qalan xəyallarla.

Bir həyatın qəm-kədəri.
Səndən qalan tək xatirə,
Yazıq qəlbin ümidləri.
Yazıq oldu arzular da,

Mənim səni sevməyimdə.
Küsüb getdi vüsalın da,
Səndən qalan xatirəndə.
Heç demədim öləcək bu,

Heç demədim öləcək bu,
Hicranın əliylə bir gün.
Yanan qəlbin közü, odu,
Sönər göz yaşıyla bir gün.

Səndən qalan bir xatirə,
Bir həyatın qəm-kədəri.
Səndən qalan tək xatirə,
Yazıq qəlbin ümidləri.

* * *
Bəlkə bir gün qarşılaşsaq…
Yanağımdan iki gilə yaş axar,
Biri sənin, biri mənim adımda.
Gözlərim dirənib yerlərə baxar,
Bir daha qalmasın sənin yadında.

Ürəyim yenə də susar, danışmaz,
Küskün kədərlərə məkanlıq eylər.
Sənin yoxluğuna yenə alışmaz,
Amma, sənsizlikdə sultanlıq eylər.

Nə səndən əl açıb sevgi istəyər,
Nə də üz döndərib get deyəmmərəm.
Sadəcə könlümün başı göynəyər,
Bircə kəlmə sənə söz deyəmmərəm.

Bir gün qarşılaşsaq…Yenə ümidlər,
Boy atar, cücərər, saralar, solar.
Bir gün qarşılaşsaq… Eh, nələr, nələr,
Dəli könül daha nələr arzular.

* * *
Səhərim adınla başladı gülüm,
Axşama çox qalıb, bəlkə görüşdük.
Ülvi istəkləri qılınc eyləyib,
Dan sökülənədək yenə döyüşdük.

Sən öz dünyanın sərkərdəsisən,
Mən də göz yaşlarımın şahzadəsiyəm.
Sən neçə ürəyin İskəndərisən,
Mən sənin qəlbinin Nüşabəsiyəm.

Yenəcəm sevgimlə fatehliyini,
Qarşımda öləcək cəlladlığın da.
“İskəndər yenilməz, yenər” sehrini,
Alacam əlindən Şəfalığımla…

SEVGİMİN COĞRAFİYA DƏRSİ

İtmiş bir məhəbbət adalarıydı,
Ömür xəritəmdə sənli cizgilər.
Ya da, yad əlindən dad-amanıydı…
Hardasa duyulmaz bir harayıydı,
Toydan bir gün sonra sınan güzgülər.

Nə yaman, nə yaman həsrətin varmış,
İzlər addım-addım hara getsəm mən.
Sənə gedən yollar nə yaman darmış…
Uzaqda olmağın demə yaşatmış,
Yoxsa mən küsərdim ömürdən, gündən.

Sən uzaq…Çox uzaq coğrafi bir kəşf,
Adasan, körfəzsən, dənizsən, nəsən?
Bəlkə savannalar, tropik meşə?
Bəlkə də zərif, incə bənövşə…
Ya bəlkə, quruca bir səhrasan sən?!

AYRILIQ ÖLÜM DEYİL Kİ…

“Ayrılıq ölüm deyil ki…”
-deyib də getməyə nə var…
Bax, o qaraçı deyir ki:
-Yollara gülməyə nə var…

İzlərinlə naxışlanmır,
Cığırlar yiyəsiz qalıb.
Gicitkənlər ovxalanmır,
Quzuqulağı qocalıb…

O kənd bir başqa darıxıb…
O kənd bizi axtarırmış…
Dağlar kənd yoluna baxıb
Dərə boyu ağlayırmş…

Fikrin varmı, kiriyərmi
BİZi görsə o dağ kəndi?
Həyasından əriyərmi
Aramızda həsrət bəndi?

***
hər bazarertəsi tənha ağaclar
sevinir duyanda gülüşlərini…
o boz göyərçinlər, ala qarğalar
sevdirir Tanrının əl işlərini…

səninlə açılan hər səhər yaşıl,
yerişin yaraşır bütün yollara…
nə olsun xəyalın sərhədlər aşır?!
mənimçün uzaqdı ikicə dalan…

hərdən ürəyimə sığmır iş vaxtın-
sonsuzluq simvolu o səkkiz saat…
sənə xatir yaşayıram həyatı…
açıram zəngini, zamanı uzat…

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

BÜTÜN ARZULARIN SAÇIMDA QALDI

bütün arzuların saçımda qaldı,
daraq tanımağı günah bilirəmв,
mən səni dünyanın gözündən saldım,
yolumu kəsəcək min “ah”, bilirəm.

açıq pəncərəndə rəqs edən pərdə,
qovuşmaz əlimin qırışlarına.
hədiyyə etmişəm səni bu dərdə,
sükutun yuvadır qu quşlarına.

bağışlama gedişimi, qadası,
üzü sənə tərəf iz qoymamışam..
sən olan şeirlər vicdan həyası;
bu gün qələmimi düz qoymamışam.

ADINI DEYİB GƏLMİŞƏM

Bir qədəh sevinc icmişəm
sağlığına… sağlığına…
Utanmayıb oynamışam
yoxluğuna… yoxluğuna…
Adını deyib gəlmişəm,
düşmüşəm yolun ağına…
Adımı yaza bilmişəm
çəkdiyin həsrət dağına…
Bağışla… Ömrüm günahdı…
Batırma eşqi günaha…
Dilimdəki bu son “ah”dı…
Badədir, sağlığına…

* * *

sığındığım köşəyə
rəsmini Tanrı çəkmiş…
qorxma dərdim üşüyə,
dərdə qoxunu səpmiş…

Bəlkə unutdun sən də
mənim kimi o toyu?
bəxtmi unutdu səndə
o buxunu, o boyu?

saçındakı dənləri
bağla qızıl üzüyə…
göndər gələn-gedənlə
bəlkə ömrü bəzəyə…

* * *

bütün ayrılıqlar doğma…
bütün xoşbəxtliklər yad…
səninlə yaşanan hər nə varsa
adını qoymağa çalışma…
heç məndən də soruşma…
adı üstündə yazılı: HƏYAT…

bağırma, çağırma…
sükutunu qucaqla…
dərdini bas bağrına…
bir də görərsən ki,
qapın döyülür…
pəncərəndən pıçıltılar tökülür-
gecikmiş “Bağışla” adıyla…

yalan demirəm sənə…
İnanmasan da olur…
daha eynimə gəlmir
məni necə bilirsən…
daha əynimə gəlmir
“qadın nazı”… Bilirsən…

bütün səssizliklər haray…
bütün anlayışlar fəryad…
səninlə yaşanan hər nə varsa
adı üstündə yazılı: HƏYAT…

YARPAQ AYRILIĞI

Pəncərəmdən boylanır
Yaşılı getmiş yarpaq.
Baxışlarım xoflanır:
-Payıza kim qalacaq?

Yarpaq…Yarı yaşıldı,
Budağa yaraşırdı.
Fəsil-ömür yaşıdı…
Fəsil onu atacaq…

Bu da bir ayrılıqdı…
Rənglərə bulaşıqdı…
Dərdim hələ uşaqdı,
Payızla oynayacaq.

Təhsil Problemləri İnstitutunun Kurikulum Mərkəzinin böyük elmi işçisi, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin müəllimi, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Məsul katibi

Mənim həsrətimin yordamı yoxdu,
Nə yol bilir, nə iz tanır binəva.
Ağlayıram məlul baxır üzümə,
Nə dil bilir, nə söz qanır binəva.

Ovuclayıb göz yaşımı içir hey,
Məndən ötüb ürəyimə keçir hey,
Məni tanıyır, elə məni seçir hey,
Nə sirr bilir, nə də danır binəva.

Seçim ola, ömrü bir də seçəsən,
Bu həsrətdi, su deyil ki, içəsən.
Yolmu qalır, bu həsrətdən keçəsən,
Nə sol bilir, nə sağ sanır binəva.

Bu ömür də gəlib keçir beləcə…
Həsrət qoxur yan-yörəmiz bax necə?
Korun-korun tüstüləyir eləcə,
Nə kül bilir, nə də yanır binəva.

09.12.2019

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Tovuz Bürosunun Rəhbəri, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Ayrılıqlar həmişə
Öz bəhanəsiylə qonaq gəlir.
Sən olmaz dediyin şeylər
tez-tez gündəmə gətirilirsə,
demək, növbəti dayanacaq
ayrılıqda dayanmayacaq.

Sürət daha da artacaq
olmazlar özlərinə yer edəcək.
Sənin görmək istəmədiyin situasiyalar
əslində ayrılığın əlamətləridir.
Ayrılıq isə bədii təyin deyil,
əbədi təyinatdır.

Ayrıldınsa, bəhanələrin də
canı qurtarır.
Onları da boş-boşuna
narahat etmirsən.
Hər şey üstünə gəlir,
amma sən heç yerə getmirsən.

Səbəbsiz bəhanələrin
nəticəsini alqışlamaqdan başqa
seçimin qalmır.
Yox əgər hələ bəhanələr qalıbsa,
onda bu ayrılıq olmur.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Gəncəbasar Bürosunun Rəhbəri

Sənə kim deyib ki,
mən səndən sonra,
Ümidi özgədən
asılı qaldım?
Niyə deməyiblər,
sən gedən gündən
mən öz bəxtimə də
küsülü qaldım.
Sənə kim deyib ki,
fərəhlənirəm
bəxtimə taledən
alqışlar düşür?
niyə deməyiblər
saçlarıma dən ,
hələ alnimada
qırışlar düşür?
Sənə kim deyib ki,
bəxtəvərəm mən,
guya gülüşümü qısqanıbdilar.
Nə bilim, bəlkə də,
həmin adamlar
gözümün selində islanibdilar…
Niyə deməyiblər
hətta özüm də
eşqimin gücünə
heyrət edirəm.
Niyə deməyiblər,
gecə sübhəcən
sənin xəyalınla
söhbət edirəm?
Niyə deməyiblər,
üsyan edəndə
bir kimsə
yetishib,
dadıma gəlmir..
Niyə deməyiblər ,
çoxdan ölmüşəm,
Sənsiz yaşamağım
yadıma gəlmir…

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

AY GÖZƏL

Səndən başqa çiçəyim yox, gülüm yox,
Günüm yoxdu, ayım yoxdu, ilim yox,
Bir bülbüləm, vallah sənsiz dilim yox,
Canım, gözüm, ürəyimsən, ay gözəl,

Sən varsansa dünya, aləm mənimdi,
Sən varsansa kağız, qələm mənimdi,
Eşqimizə söz qoşuram mən indi,
Canım, gözüm, ürəyimsən, ay gözəl.

O baxışın ürəyimi oxşayır,
O camalın aya, günə oxşayır,
Ruhum sənin ürəyində yaşayır,
Canım, gözüm, ürəyimsən, ay gözəl.

Zülmət olar sənsiz ömür, gün mənə,
Sən olmasan bürünərəm mən çənə,
Neçə nəğmə, söz qoşuram mən sənə,
Canım, gözüm, ürəyimsən, ay gözəl.

Şükür sənə, yeri, göyü yaradan,
Yaratmısan belə gözəl, şirin can,
Əziz deyir, inan sənə hər zaman,
Canım, gözüm, ürəyimsən, ay gözəl.

HƏKİM

Müqəddəs sayılır işin, sənətin,
Yaılıb hər yana şanın- şöhrətin,
Hamıya məlumdu halal zəhmətin,
Şəfalı əllərin var olsun həkim,

Sevgiylə döyünür sinəndə ürək,
Sənə qanad verir hər arzu, istək,
Yoxdu yaxşı insan vallah sənin tək,
Şəfalı əllərin var olsun həkim.

Hamıya xoş sözlə ümid verirsən,
Ən çətin işləri özün görürsən,
Qəlbinin odunu çıraq edirsən,
Şəfalı əllərin var olsun həkim

Həyat bəxş edirsən neçə insana,
Can calaq edirsən sən xəstə cana,
İşıq paylayırsan sən yana-yana,
Şəfalı əllərin var olsun həkim.

İnamla üz tutur neçəsi sənə,
Ümidi üzülən qaçır üstünə,
Bir pirdi, ocaqdı o odlu sinə,
Şəfalı əllərin var olsun həkim,

Qocaya, cavana sən əl tutursan,
Ən çətin məqamda dada çatırsən,
Hamıdan tez yatıb, sən gec yatırsan
Şəfalı əllərin var olsun həkim.

Azərbaycan Respublikasının Prezident Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Dünya yaranandan insanlar həmişə dörd ünsürü əsas tutub: od, su, hava, torpaq. Sonra illəri dörd fəslə bölüblər: yaz, yay, payız, qış. Evlərimizin də dörd küncü var, ayrıclar da dörd yol arasındadır. Söhbətimiz dörd rəqəmindən başlasa da, əslində, payızdan danışacağıq- üçüncü fəsildən…

Qarşıdan payız gəlir. Xəzanlar fəsli. Şairlər ayrılıq gününü payıza bənzədir, sevgililərinin xəyanətini payızın günahına yazırlar. Sarı yarpaqların havada uçub-uçub yerə düşməsiylə müqayisə edirlər ümidlərin ölməyini. Sonra hələ bir payıza qəmli, kədərli nəğmələr də qoşurlar. Sanki payız günahkardı sevgili yarın vəfasızlığına, elə ruhu sevgidən, gözü dünyadan doymayanlar da payızdan ibrət alıb.

Bəxtiyar Vahabzadə “Yağmurdan sonra”nı qələmə alanda payızın təsvrini şeir dili ilə gözəl verib. Amma, “payızda da eşq başlayarmı?”-sualına cavab olaraq “bəli” də deyib.

Bir payız axşamı yağırdı gur yağış,
Saplandı könlümə alovlu bir baxış.

Bəli, baharda da sevgi yaşanır, payızda da. Əsl sevgilər baharın yaşıllığından da, payızın sarı boyasından da ahənglənir, əlvanlıq ala bilir. Payız-təbiətin ağ, məsum donunu sarı ləçəkli çətirləriylə gətirən gözəl… Soyuqqanlı, laqeyd, bir az da dalğın gözəl… Ana təbiətin bu soyuq qızının da gözləri aladır məncə, elə qarışıq rəngləri kimi. Sarı yarpaqlar, boz küləklər, alatoran sabahlar, nəmli axşamlar… Və payız-dünyanın fani, gələnin bir gün gedəcək ehtimalını insanlara xatırladan “dahi”. Baharda açmağa nə var ki, bir gül kimi?! Ya da elə yayda günəşlə sevgidən danışmağa?! Əsas payızla həmahəng gün keçirməkdir, məncə… Bir az da içində ölən ümidlərdən sarıdonlu soyuq gözəlin payına qatmaqdır, çürüyüb torpağa qarışan yarpaqlar kimi.

Nə isə… Payız gəlir. Eşidilən addım səsləri uzaqda deyil, baxmayaraq ki, uzaq və yaxın həyatın bahar-payız təzadından heç də fərqli deyil. Bəlkə eşələsək elə eyni kateqoriyadan, eyni sinifdəndilər-elmi dildə desək…

Yaxınlaşır soyuq deyə-deyə kədərindən də, sevincindən də cuşə gəldiyimiz payız. Toylar fəsli… Babalarımız demişkən (onları yad eləməyi borc bilək, düşünüb deyiblər)…

Gəlin bu payıza ürəkdən “xoş gəldin” deyək… Ürəyimiz istəyirsə…

(Gəncə)

19.08.2009

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Gənclər Şurasının və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

öylənti (qaravəlli )

Mən idim, bir də kompyuterim. Oturmuşduq üz-üzə… O, mənə baxırdı, mən də ona. Bilirdim ki, darıxıb mənimçün. Elə mən də istəyirdim, oturub bir şedevr əsər yazam. Çoxdandı yazmırdım. Yazmırdım da, deyəndə ki, bir az yekəxanalıq çıxır, yazırdım əslində, ağlıma nə gəldi-gəlmədidöşəyirdim ey… Kompyuterin ekranında barmaq boyda təmiz yer qalmamışdı yazılı faylların əlindən. Amma, di gəl ki, nə sirrdisə,bütün fayllarda cızma-qaralarım bir abzas boyundaydı. Ha qulağından tutub uzatmaq istəyirdim, uzamırdı boyları… “Qulağı uzatmaq” ifadəsi sizə elə-belə gəlməsin ha, bizim kənddə adət idi ataların oğullara deməsi:
-Qulağını çəkib uzadaram eşşək qulağı kimi!

Hə, bizim kənddə atalar oğullarını belə sevələyirdi…

Sözüm-söhbətim bitdi… İndi nə yazım bax, bu əhvalatın arxasınca, mat qalmışam…

-Dünya eşqi başa vurdu, hal qalmadı bədəndə,

Dünya eşqi daşa vurdu, daş olmadı Asibəndə…

Səs pəncərənin altından gəlirdi. Özümü təpdim pəncərəyə. Aralıqda gəzib ondan-bundan papiros dənəsi, yarım litrlik araq istəyən şair Asibəndə yenə bizim binanın həyətinə gəlmişdi. Harda yaşadığı, yeri-yurdu məlum deyildi.Əsl adıTanrıqulu idi.Özü demişdi, vallah. Kərim ağanın kəraməti haqqı, hə, düz deyirəm. Bu şairin adı Tanrıqulu, təxəllüsü Asibəndə idi. Bir də görürdün kimsə yazığı gəlib, ona yarım litrlik bir araq alıb verib. O da şüşəni qoltuğuna vurub dayanıb tində. Bar-bar bağırır:

-Kimin könlü çəkir, bəri başdan gəlsin incilərimə, dürr-sədəflərimə qulaq assın. Bir azdan gedəcəyəm Tanrıyla haqq-hesab eləməyə!

“İnci, dürr-sədəf” şeirlərinə deyirdi. “Tanrıyla haqq-hesab eləməyə!”-deyəndə də xüsusi bir ədaylaqoltuğundakı şüşəyə sığal çəkərdi… Basalağın kişisi-oğlanı, bekarı-avarası yığılardı onun başına. Bildiyi bütün dillərin sözlərini bir-birinə qatırdı söylədiklərində…

-Ey bimar edən canımı, nöşş tökdün didəm yaşını?

Şərabtəkaxıtdın qanımı, prosta ki, mən ləbinün əyyaşı…

Yaman uzun olur Asibəndənin söyləntiləri. Mən yadımda qalanı yazıram. Axı, mən heç vaxt onun solo çıxışlarında tamaşaçı olmamışam. Elə arada-bərədə pəncərədən bir az boylanıb qaçmışam içəri ki, oturum kompyuterimin qabağında… Yazıçıyam axı.

Qəfil ağlıma gələnə baxın ey… Kül mənim yazıçı başıma ki, Asibəndənin söyləntilərinə qulaq asanlardan heç biri məni tanımır bu şəhərdə. Tanıyırlar ey,“Minayənin kirəkeşi” kimi, day yazıçı kimi yox …

Bir dəfə də Asibəndə qəfil pəncərəyə baxanda görmüşdü məni. Başını tezcə aşağı salıb susmuşdu bir az. Mən də pəncərədən çəkilmişdim. Deyəsən, şair tutmuşdu ki, mən onu dinləyirəm. Səsini elə ucaltmışdı ki, yuxarıdakı qonşu söyməyə başlamışdı:

– Avara köpəkoğlu, avara! Qoymaz başımız-beynimiz dincəlsin! Yenə gəlib sülənir, ondan-bundan dilənir!

Sonuncu qafiyələnməyə gülmüşdüm. Amma, Asibəndənin o gün mənimçün ucadan nə söylədiyini eşitməmişdim.

Deyəsən, bu gün şairə heç kim araq almamışdı. Yaman bikef-bikef, asta səslə söylənə-söylənə eləcə həyəti dolaşırdı. Mən də dodaqlarımın ucunda kinayə, baxışlarımda dağdan ağır maraq ona baxırdım. Qəfil başını qaldıranda onunla göz-gözə gəldik. Bir şairin baxışlarında nə ola biləcəyini heç vaxt xəyal etməmişdim… Heç indi də bilmirəm şair baxışı necə olur. Amma Asibəndə ilə baxışlarımız toqquşanda gözlərim heç nə görmürdü. Təkcə qulaqlarımda güyültü vardı…

– Biz axı günləri böyüdüb ay düzəltdik… Ayların qulağını dartışdıra-dartışdıra il də qondardıq… Amma insanıq nəhayətində… Bezirik hər şeydən… Elə bezdiyimiz üçün də ili başlı-başına buraxdıq. O da ki, sağ olsun, qohumbazlıqda bir dənəymiş ki… Bax, bax, yenə gəlib yığılıblar yaddaşımın xatirə qonaqlığına. Bir vur-çatlasındı ki, orda… Yeyib-içmək, rəqs etmək, gülmək… Hələ “fatihə” oxuyub ağlayanları demirəm. Qəribədi onlar…

– Kimlər?
– İllər də, sağ olmuş, illər. Yarım saatdı danışıram, ay Rasif, qulaq ver!

Rasif qonşununon altı yaşlı oğlu idi. Hazırlıqdan gələndə dayanmışdı şairin yanında. Mən onun hazırlıqdan gəldiyini qoltuğundan az qala sürüşüb yerə düşən “Azərbaycan dili” test kitabçasından anladım.

Pəncərədən çəkildim, gəlib sinə-sinə kompyuterimin qarşısında oturdum. Hiss edirdim ki, kompyuterim mənə bir az qəribə baxır. Sanki, soruşur:

– Hə, noldu? Nəsə tapdın yazmağa?

Başımı buladım… Tanrıqulu Asibəndənin Tanrıyla necə haqq-hesab çəkdiyini düşündüm. Görəsən, doğrudanmı,Tanrısına bəndəlik etmək istəməyən asi bir qulun da Tanrı yanında haqq-hesab çəkməyə haqqı vardı? Sözlər dilimdə dolaşıq düşmüşdü.

Evdə bir məndim, bir də kompyuterim…Üz-üzə oturmuşduq… Sükut bizə hökm etdiyi an pəncərənin altından fısıltıya oxşar bir nəfəs eşidildi. Ardınca da şüşənin divara dəyən cingiltisi… Elə bil kimsə, qab sındırırdı. Və birdən ani qışqırıqdan səksənib pəncərəyə cumdum. Asibəndə içib boşaltdığı yarımlitrlik araq şüşəsini düz mənim pəncərəmin altında sındırmışdı. İki əlini göyə uzatsa da, başını sinəsinə əymişdi. Elə bilöz sinəsiylə, sinəsinin altındakı ürəklə danışırdı:

– Tanrı, insafın olsun,

Adam unudularmı?!

***

Evdə bir məndim, bir də kompyuterim… Bir-birimizdən küsmüşdük… Çünki, onu insan yaratmışdı, mənim isə yaradanımdan hesab soracaqhaqqım günahlarımın altında qalmışdı…

Şəfa Vəli.Gəncə-2018

(AYB, DGTYB üzvü, AGİN-in “İlin gənci” mükafatı laureatı)

ARB Cənub televiziyasının Xəbər və Analitik İnformasiya Departamentinin əməkdaşı, jurnalist, şair Əyyub Məmmədovun “Məzarlar da danışır” adlı şeiri Türkiyə Cümhuriyyətinin Bilecik şəhərində fəaliyyət göstərən məşhur “Kardelen” dərgisinin 102-ci sayında çap olunub. Adı çəkilən ədəbiyyat və mədəniyyət dərgisində türk xalqlarının şair və yazıçılarının qələmə aldığı hekayə, şeir və esselər dərc olunur. Qeyd edək ki, “Kardelen” dərgisi “Fikrin dəyərini bilənlərə…” devizi ilə üç aydan bir nəşr olunur.
Jurnalist, şair Əyyub Məmmədovun adıçəkilən dərgidə çap olunan şeirini oxucularımıza təqdim edirik.

Məzarlar da danışır

Məzarlar da zamanla,
Dostlaşıb, tanış olur.
Bəzi daşlar orda da,
Fəhləyə məmur olur.

Məzar var ki, başında
Bir abidə ucalır.
Məzar var ki, başında,
Adi bir daş dayanır.

Məzar var, il boyu
Həmişə yada düşür.
Məzar var, tarix boyu,
Heç ora yolun düşmür.

Məzar var, yanı hasar
Bir qoruğa bənzəyir
Məzar var, kol-kos basır,
Kim olduğu bilinmir.

Adama elə gəlir,
O daşlar da danışır
Ona yaxın məzarla,
Öz dərdini paylaşır.

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

/”Könül dəftərim” – silsiləsindən/

Dərdə, sərə boyanmışam,
Kül olmuşam, lap yanmışam.
Boynu bükük dayanmışam,
Dön gəl, özün oxşa məni.

Dünya sərxoş, dünya yatıb,
Dərd yükünü mənə çatıb.
Doğmalar da məni atıb,
Dön gəl, özün oxşa məni.

Zindan kimi, zülmət otaq,
Buz kimidir sənsiz yataq.
Dön, fələyə meydan açaq,
Dön gəl, özün oxşa məni.

Gör haradan əsir yellər?
Xəndan olub qızıl güllər.
İnlər “Yanıq sazda” tellər,
Dön gəl, özün oxşa məni.

Olammazsan bunca zalım,
Düşün, sənsiz necə qalım?
Dön yanıma, qadan alım,
Dön gəl, özün oxşa məni.

Dövran tutsun gül əlindən,
Keçək həsrət, qəm selindən.
Seçilməyək “bəy- gəlindən”,
Dön gəl, özün oxşa məni…

Şairə-jurnalist-publisist Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Naxçıvan Muxtar Respublikası Bürosunun Rəhbəri, “Qızıl qələm” media mükafatı laureatı

/”Vətənimdir” – silsiləsindən/

Hisslər atəşlədi qəlbdəki odu,
Yoxdur sevincimin həddi, hüdudu.
Tanrıdan istəyim, bax gerçək oldu,
Əsgərəm, Ana!

Haqqında minlərcə xəyal qurduğum,
Səngərdə, sərhəddə hazır durduğum.
Vətənə ya qazi, şəhid olduğum,
Əsgərəm, Ana!

Oğul, ər böyütdün, öndə dayana,
Qurbandır gənc canım vətənə, sana.
Düşmən cavab versin tökdüyü qana,
Əsgərəm, Ana!

Hünərdir, zəfərdir axşam, sabahım,
Dilimdə təkbirim, qəlbdə Allahım.
Əynimdə polad don, əldə silahım,
Əsgərəm, Ana!

Görəvim düşməni yurdumdan qovmaq,
Az qalıb, səbr etsin doğma Qarabağ.
Sipərim Haçadağ, Soyuq, Murovdağ,
Əsgərəm, Ana!

Hər qaya yanımda bir çavuş, gizir,
Zəhmimiz, gücümüz, düşməni əzir.
Sayıq dayanmışam, əmrə müntəzir,
Əsgərəm, Ana!

Qıracam buxovun əsir dağların,
Öpəcəm Laçını, Ağdam torpağın.
Sancacam Şuşaya dövlət bayrağın,
Əsgərəm, Ana!

Əsgərəm. Əsgərəm.Əsgərəm Ana,
Darıxma heç zaman oğlundan yana!.