Görkəmli Azərbaycan şairi Əliağa KÜRÇAYLI

Vəliyev Əliağa Həsənağa oğlu (Əliağa Kürçaylı) — şair, dramaturq, tərcüməçi, 1951-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü.

Əliağa Həsənağa oğlu Vəliyev 1928-ci il fevral ayının 20-də Salyan rayonu Kürqaraqaşlı kəndində doğulub. Orta məktəbin 9-cu sinfindən təhsilini yarımçıq qoyub, 1944-1946-cı illlərdə Zaqafqaziya Dəmir Yolu İdarəsinin Salyan şöbəsində mühasib işləməyə başlayıb.Daha sonra Bakı Təbabət Texnikumunda birillik mühasiblər kursunda oxuduqdan sonra baş fəhlə olmuş, Rusiya Dram Teatrında eyni vəzifəyə dəyişilmişdir (1946-1947). Bu dövrdə onda poeziyaya güclü maraq oyanmışdır. “Sənin gözlərin” adlı ilk şeiri ilə (“RUSİYA GƏNCLƏRİ, 1946) ədəbiyyata gəlişi uğurlu olmuş, mərkəzi və respublika dövri mətbuatda müntəzəm çıxış etmişdir. Moskva radio qovşağında redaktor işləmiş, yaşlı yazıçıların I . müşavirəsində iştirak etmişdir (1947). Bakıda fəhlə gənclər orta məktəbinin son sinfini bitirib İİO-nun Filologiya fakültəsinə daxil olmuşdur. Onu M.Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna təhsil almağa göndərirlər, abu-havası düşmədiyindən geri qayıdıb universitetdə təhsili davam etdirir (1949-1954), eyni zamanda “Diaform” qəzeti redaksiyasında ədəbi işçi, nsksnavə incəsənət” qəzetində şöbə müdiri (1953-1955) işləyir. Bakıda ali ədəbiyyat kursunun dinləyicisi (1955-1957), “Azərbaycan gəncləri” qəzeti redaksiyasında şöbə müdiri (1959-1965), “Azərbaycan” jurnalı redaksiyasında məsul katib, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı nəşriyyat şöbəsinin rəisi (1965-1966), “Literaturnıy Azerbaydjan” jurnalı redaksiyasında məsul katib, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında redaktor (1966-1967) işləmiş, sonra bir müddət yaradıcılıq fəaliyyəti ilə məşğul olmuş, yazıçılar ittifaqında dramaturgiya bölməsinə rəhbərlik etmiş (1975), “Yazıçı” nəşriyyatında (1978-ci ilin mayından ömrünün axırınadək) baş redaktor olmuşdur.
1980-ci il fevralın 11-də vəfat etmişdir.

Mükafatları

Azərbaycan SSR əməkdar incəsənət xadimi — 30.07.1979

Ədəbiyyat siyahısı

1. Arifin bağçası. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1953, -16 səh.
2. Salam gələcək illər. Bakı: Azərnəşr, 1954, -112 səh.
3. Səfərə çıxıram. Bakı: Azərnəşr, 1956, 212 səh.
4. Gözəllik. Bakı: Azərnəşr, 1958, 56 səh.
5. Cavabsız məktublar. Bakı: Azərnəşr, 1960, 76 səh.
6. Nargindən əsən külək. Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1961, S səh.
7. Şeirlər. Bakı: Azərnəşr, 1963, 90 səh.
8. Əsmər və Zəfər. Bakı: Azərnəşr, 1964, 32 səh.
9. Durnalar cənuba uçur. Bakı: Gənclik, 1967, 255 səh.
10.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1969, 488 səh.
11.Yollarda axtar məni. Bakı: Gənclik, 1970, 180 səh.
12.Həyatın dolayları. Bakı: Azərnəşr, 1973, 232 səh.
13.Dünya ovcumdadır. Bakı: Gənclik, 1976, 243 səh.
14.Bütövlük (şeirlər və poemalar) Bakı:Yazıçı, 1978, 60 səh.
15.Ülkər (şeirlər və poemalar) Bakı: Yazıçı, 1980, 23 səh.
16.Qəlbin sıxılsa əgər… (şeirlər və poemalar) Bakı:Yazıçı 300 səh.
17.Seçilmiş əsərləri. Bakı: Azərnəşr, 1989, 344 səh.
Şeirləri Xəzər Universiteti Nəşriyyatı tərəfindən çap olunan Azərbaycan Sevgi Poeziyası toplusunun İkinci kitabına (Bakı, 2009) daxil edilmişdir (Tərtibçi: Hamlet İsaxanlı).

Tərcümələri (ruscadan)

1. Sergey Yesenin. Şeirlər və poemalar. Bakı: Azərnəşr,
1965, 182 səh.
2. Sergey Yesenin. Qadına məktub. Bakı: Gənclik,
1971, 170 səh.
3. Aligyeri Dante. İlahi komediya. Bakı: Azərnəşr,
1973, 546 səh.
4. Sergey Yesenin. Şeirlər və poemalar. Bakı: Azərnəşr,
1975, 253 səh.

Dövri mətbuatda.

1. Yusifli Vaqif.Dünya səndən kimlər keçdi: Əliağa Kürçaylı haqqında Söz // 525-ci qəzet.- 2012.- 15 sentyabr.- N 167.- S. 26.
2. Əliağa Kürçaylı // Kaspi.- 2010.- 27-29.- N 209.- S. 15.
3. Vahid Təranə. Əliağa Kürçaylı adlı bir şair vardı // Mədəniyyət.-2011.- 25 noyabr.- №87.- S. 12.
4. Kürçaylı Əliağa.Mənim nəyim var? : Şeir / Ə. Kürçaylı // Yeni Azərbaycan.- 2011.- 05 fevral.- № 22.- S. 11.
5. Əlövsət Bəşirli. Çıxıram qəlblərin səyahətinə:{Şair Əliağa Kürçaylı} // 525-ci qəzet.- 2010.- 18 dekabr.- № 232.- S.21.
6. Şəhla Qaryağdıoğlu.Dünya mənə zindan oldu: {Şair Əliağa Kürçayının 80 illiyi} // Mədəni-maarif.- 2008.- № 11.- S. 45-52.
7. Qulam Sadıq.Bahar ömürlü şair: {Əliağa Kürçaylı} // Mədəniyyət.- 2008.- 14 iyun.- № 52.- S. 12.
8. Hacızadə Nahid.Ellər xatırlayar məni: {Əliağa Kürçaylı-80} //
Ədəbiyyat.- 2008.- 11 iyul.- № 26.- S. 3.

Əliağa Kürçaylının sözlərinə bəstələnmiş mahnılar.

1.”Gəl barışaq” – Mus: Elza İbrahimova.
2. “Gedək üzü küləyə” – Elza İbrahimova.
3. “Mən sənin yanına gəlirdim” – Elza İbrahimova.
4. “Səslə məni” – Elza İbrahimova.
5. “Buludlar” – Vasif Adıgözəlov.
6. “Mən gəzirəm hər yanı” – Vasif Adıgözəlov.
7. “Qarabağım mənim” – Zəfər Cəfərov.

İnternetdə