Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin Kahramanmaraş şəhərində fəaliyyət göstərən “Hece Taşları” aylıq şeir dergisinin yeni 51. sayısında Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, Əməkdar mədəniyyət işçisi, Ustad şair Aşıq Şəmşirin “Kimi” şeiri Azərbaycan türkcəsində dərc olunub.
Başkasının ağzı ile konuştuk, kendi aklımızda kiracı olduk, bütçemize uygun muhavazakar, otellerde yerimizi ayırttık, alkol yok çok şükür diskoda barda, yasak değil elbet eylenmek gülmek, neşemize biraz neşe katalım, biz de eller gibi sitres
atalım, bu fırsat bir daha ele mi geçer, devlet denizinin sahillerinde, haşemayı giyip spor yapalım, kazancını kim yanında götürdü, yalancı dünyadan bir yer kapalım.
Mevkilere makamlara gelince, kalbimizin kulağını tıkadık, güneş gözlüğüyle baktık gözlere, kimseyi yüzünden okuyamadık, kuşlar ürktü avcumuzu açınca, yetimi mazlumu tanımaz olduk, verirken kibrimiz tavana vurdu, alırken yüzümüz hiç kızarmadı, keser gibi kendimize yonttukça, göbeğimiz dizimize yaklaştı, sayısı çoğaldı putlarımızın, hangisine secde etsek her akşam, öbürü sabaha yüz azdırıyor.
Derdimizi sevip ne yapacağız, herkes birbirinin etini yiyor, yedikçe semirdik birbirimizi, dünyayı kurtarmak bize mi düştü, elimize fırsat bir daha geçmez, yiyelim içelim keyif çatalım, her hafta başka bir şehre uçalım, sabah kahvaltısı mesela van’da, öğlen yemeğinde antep yapalım, akşama boğazda balık yiyelim, berat kandilinde edirne yapıp, vaaz dinleyelim selimiye’de, verdiği nimette şükür diyelim.
Napolyon buşuna para dememiş, yanlış anladıysam berat düzeltsin, eskidenmiş ekmek arası köfte, çok oldu açalı maymun gözünü, baldırı çıplaklar başka ülkede, göbeğini kaşır komşularımız, mutfağında güzel aşçıları var, gece gündüz kapısında güvenlik, özel okullarda tüm çocukları, yüksek tahsilini paris’te yapar, her çocuğun
ayrı arabası var, itiş tıkış gitmez metrobüslerde, muhtaç değil şükür kimse kimseye.
Tayyib ATMACA
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,
AYB-nin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri
SÖZ
Söz yerdən göyədək ucalan bir taxt,
Canımı söz üçün oda yaxmışam.
Yeni bir fikirlə toqquşduğum vaxt,
Heyrətdən lal kimi donub baxmışam.
Sözüm var, üz edib üzə tutmağa..
Yaxşını yamandan uca tutmağa.
İnsan tapmayanda əl uzatmağa,
Sözün ətəyindən tutub qalxmışam.
Dəniz tək dalğalı olduğum olub,
Çəmən tək saralıb solduğum olub.
Buludun yerinə dolduğum olub,
Şimşəyin yerinə özüm çaxmışam.
Mən sözdən yarandım, mən özüm sözəm,
Düz yol məndən keçib, mən həmin izəm.
Dəyəri ölçülməz suyam, təmizəm –
Sevdalı bir gözdən sızıb axmışam.
Sehr sözdə olur, sirr sözdə olur,
Ən qiymətli gövhər, dürr sözdə olur.
Bu qəfəs dünyada hürr sözdə olur,
Sözə əsir düşüb, azad çıxmışam.
* * *
Buluda bel bağlama, göz yaşın olan yerdə,
Gözün qələm gəzməsin, yaddaşın olan yerdə.
Ürəyinə yüklə sən həyat adlı hər yükü,
Kimsədən ağıl umma, öz başın olan yerdə.
ULU EŞQİN KÖZÜNDƏ
Yenə də çəkilmişəm tənhalığa bu axşam,
İlham mələkləriylə vuruşan anlardayam.
Bir kimsə xəbər tutmur ağrı-acılarımdan,
Qəlbimdən əllərimə süzülən qanlardayam.
Əhvalatlar, dramlar, faciələr müfəssəl,
Hisslərin çılğınlığı qələmimə sığışmır.
İp atır Ay saçıma, ulduzlar ondan əfzəl
Çəkir baxışlarımı, göz ilməkdən yığışmır.
Yaradanın sirrindən kim baş çıxara bilər,
Yaşam üçün ölüm bir əyləncə vasitəsi.
Bədən adlı geyimi soyunan əbədi ruh,
Yenə yeni bir sirrin sorağının təşnəsi…
Səngimək bilmir hələ köksümdəki sancılar,
Geniş üfüqlər gəzir ruhum göyün üzündə.
Od, atəş axtarıram, pərvanə tək sancılam,
Bəlkə rahatlıq tapam ulu Eşqin közündə.
***
Tanrım, qul olsam da varlıyam səndən,
Baxma ki, dilimdə min bir ahım var.
Sənin mənim kimi günahkar bəndən,
Mənim sənin kimi bir Allahım var!
ARAM OLURAM
Mən mən olmağı unutdum,
Daha dönüb şam oluram.
İpimin ucu tutuşdu,
Od-alova ram oluram.
Dünən, bugün, sabah kimi,
Hər damlada bir ah kimi,
Əriyirəm günah kimi,
Azaldıqca tam oluram.
Ulduzum axdı yüzəcən…
Sükutam başdan dizəcən.
Bomboş küçəydim, təzəcə
Ev oluram, dam oluram.
Canımı Eşqə dilədim,
Çeşməni dərya elədim.
Ruhumu elmə bələdim,
Gördüm yenə xam oluram.
Göz doymaz dünya rəngindən,
Tanrı bəxt verdi- ləngindən,
Aldıqca həyat cəngindən
Hər nəfəs, aram oluram.
DÜNYAYA MƏLƏKLƏR GƏTİRİB MƏNİ
Adil Allah, nəyə görə bu adı,
Mənim taleyimə yaraşdırıbsan?
Məgər mən sənin tək ədalətliyəm?
Bəlkə hesabları qarışdırıbsan?!
Verdiyin acını hey şirinlədim,
Nə şikayət etdim, nə də inlədim.
İçimdə hər zaman səni dinlədim,
Qəlbimi haq üçün alışdırıbsan.
Arzular, xəyallar itirib məni,
Dünyaya mələklər gətirib məni,
Özünə qızlığa götürüb məni
Bu zalım həyatla barışdırıbsan.
ZƏFƏRİ GÖZLƏYİRƏM
Dur bitsin bu ağı, qalx bitsin bu hüzün,
Vətənin önündə ağ olsun qoy üzün,
Gəl də tut, əsgərim, verdiyin o sözü,
Mən də öz gücümü gücünə qataram.
Dözərəm ağrısı, əzabı çox olsa,
Dözərəm ən qanlı, ən iti ox olsa…
İnamım sarsılsa, ümidim yox olsa,
Hüzuru mən necə taparam, taparam…
Tökülən o qanlar getməsin qoy hədər.
Zəfərlə dön geri qurtarsın bu kədər.
Qalxaram o zaman lap boyuna qədər
O açıq alnından öpərəm, öpərəm.
ƏSGƏRLƏRƏ
Gəlir qar, yağış, doluyla,
Vuracaq güclü qoluyla,
Gedir türklərin yoluyla
Boyuna qurban olduğum.
Alışdırır ürəkləri,
Yorur qoşun, bölükləri..
Xatırladır Göy Türkləri
Soyuna qurban olduğum.
Söz deyəndə də bərk deyir,
Əməldə bitir əkdiyi.
Düşmənin üstə çəkdiyi
Hoyuna qurban olduğum.
Boz qurd olub saldırdığı,
Bayraq edib qaldırdığı,
Azadlığa çaldırdığı
Toyuna qurban olduğum.
ÖMÜR
Birinci onillikdə –
Gecə ilə gündüzün fərqini heç hissetmədim,
İkinci onillikdə –
Gecələr də gündüzlər kimiydi –
hər şey gözəldi..
Üçüncü onillikdə – gecələri sağ,
gündüzləri sol əlimə aldım,
əllərim uyuşdu deyə,
ikisini bir ələ almaq istərkən
gündüzü salıb qırdım…
Dördüncü onillikdə gecəni nəfəs kimi çəkdim,
gündüzdən qalan qırıqları çəkdim üzümə…
Gecələr içimdəki gecəyə gömüldüm,
gündüzlər üzümdəki qırıqlarla təbəssüm etdim…
səs etdim, ün etdim…
amma günümü gün
etmədim…
Beşinci onillikdə –
oyanmadığım gündüzləri,
yatmadığım gecələri yuxuda görürdüm.
Çünki, sadəcə…
artıq nə gündüz vardı, nə gecə…
BU ÖMRÜ SÜRÜYÜB APARACAĞAM
Göydə şimşəklərə çaxma demirəm,
Desəm göy qurşağı inciyər məndən.
Gözümün yaşına axma demirəm,
Axıb süzüləcək incə yerindən.
Göz yaşı gözümün nurun artırır,
Bilirəm nə üçün ağlayıram mən.
Üzümün, gözümün təbəssümünü,
Yarın görüşünə saxlayıram mən.
Ruhun libasını bu gün bu yerdə,
Kimi nazik geyər, kimisi qalın.
Bu ömrü sürüyüb aparacağam,
Elə başı açıq, ayağı yalın.
Sevinmə, qalmaram əldə-ayaqda,
Dönmərəm hər könlün rübabına mən.
Sarıllam vüsala aparan yolda
Bir eşqin ən dadlı şərabına mən.
Bilirəm, dediyim xoşuna gəlir,
Onun bəyəndiyi gözüm üstədir.
Bir gün sevgilimə deyəcəyəm ki, –
Könlüm cənnətinin ətrin istəyir.
TANRIM, DÖN BİR MƏNƏ BAX
Tanrım, dön bir mənə bax,
Nə ev oldum, nə oba.
Üzümdə güllər açdı,
Can evimsə xaraba.
Şimşəyinəm hönkürüm,
Buludunam, qoy yağım.
Solumda ağrı çoxdu,
Qurbanın olsun sağım.
Bir bax, Eşqin havası
Kül etdi axır məni.
Verdiyin qələm deyil,
Qopuzdu, yaxır məni.
Çaldıqlarım təzəydi,
Dəyişdi xəzan oldu.
Olmaz, olmaz, dedilər,-
Qadından ozan, – oldu…
Ruhumdakı bu yanğı
Axı nədi? – bilmirəm.
Kirpiklərim düşməndi,
Yuxu nədi bilmirəm.
Alnımı boş qoydun ki,
Öz adını yazasan?!
Tanrım, dön bir mənə bax
Özünü arzulasan…
DÜNYA TƏZADLAR ADASI
Bir ucundan mələk tutub,
bir ucundan şeytan tutub
aparırlar bu dünyanı
ta əzəldən əbədə.
Gələn gedər, gedən gələr…
Varlıqların kəmiyyəti
keyfiyyətin üstələr…
Nəfsilə yaşayanların
canları günah geyər,
Nəfsini öldürənlərin
ruhuna savab gələr…
“Qüvvə”liyəm deyir çoxu –
bilinmir ağ, ya qara?…
Gözlərindən oxuyuram
Bütün bəşər “aman!”da…
Kimin nəfsi arxayındır
bu qarışıq zamanda?…
Dünya mənəm, dünya sənsən,
qulağında sırğa elə bir kərə –
nütfə kürə, dünya kürə, yer kürə…
Mütləqi var, ötərisi,
əbədisi, keçicisi…
Cismanisi, ruhanisi –
boşdur birlik ideyası,
dünya – təzadlar adası…
Allah deyir – sirr saxlamaq ibadətdir, ay ömrüm.
Desəm,
yəqin hamı kimi olmayacaq ölümüm…
Süpürəcək bu dünyanı
saçlarımın nəsimi…
Görkdü mənə gözlərindən toru silmiş
Həllac Mənsur, Nəsimi…
Kimlər kimə biyətdədir,
söyləməz dil, – nəbadə…
Bir ucundan mələk tutub,
bir ucundan şeytan tutub
aparırlar bu dünyanı
ta əzəldən əbədə.
İSTƏDİM
Əritdim könlümdəki qışın buz heykəlini,
Sevdim Yaradanımın hər gözəl əməlini…
Buraxdım bu dünyanın daş kimi bərk əlini,
Səxavətli bir qəlbə dolmaq, dolmaq istədim.
Yanıb yaxılım dedim, Ağcaqum düzü kimi,
Bir dərvişin dilində Haqqın haq sözü kimi,
Qəflətdə yatanlara bəsirət gözü kimi,
Hikmət, ziya, nur, işıq olmaq, olmaq istədim.
Toxunduğum göynətdi hey barmaq uclarımı,
Təbib gəzdim sağaltsın dodaq uçuqlarımı…
Bəxtimin yolları tək dolaşıq saçlarımı,
Açıb dəli küləyə yolmaq, yolmaq istədim.
Qaranlıq düşüncələr içində yoruldum, ah,
Savab bildim sevgini, sevməyin nəyi günah?!
Bağışla Adiləni, ey qiblə, ey Qibləgah,
Eşqə sarı üz tutub namaz qılmaq istədim.
Bu gün mahnıları da dağlara pay eləmək,
Şeirləri yağış tək çöllərə səpələmək,
Qarışıq buludları qara torpağa örtmək,
Ağappaq bir sevgidə ölmək, ölmək istədim.
O, işığı çox sevirdi, hələ uşaqlıq çağlarından qəlbində şiddət edən bu sevgiyə, istəyə qovuşmaqdan, onun nuruna bələnməkdən ötrü xəyalında yaratdığı qövsi-quzeh paklığında nurlu bir aləmə sarı yol başlamaq arzusu ilə çırpınırdı. Gözünə-könlünə saçılan o işığın yaratdığı aydınlıqda özünü elə azad və rahat hiss edirdi ki! Onun axıb gəldiyi çeşmənin gözündən bol-bol içmək, nurlanmaq, özü boyda işıq olub, ətrafına saçmaq, qaranlıqları aydınlatmaq, insanlara bol-bol sevinc bəxş etmək xəyalı ilə yaşayırdı. Balaca oğlan böyüdükcə, hər kəsin ruhunda, düşüncəsində bir ziya ocağının közərməsini arzulayırdı. Bu arzunu, istəyi həyatı boyu adında, əməllərində yaşadan Allah adamı, bir ilıq aprel səhərində qos-qocaman türk yurdu Ərdəbilin Əndəlib kəndində dünyaya gələn Mir Cəlal Əli oğlu Paşayev idi. Onun közündə-könlündə bir mayak təki daşıdığı sevginin adı isə maarif işığı idi…
Azərbaycanın xalq şairi Mirvarid Dilbazi Mir Cəlal haqqında bir məqaləsində yazırdı: “Mən Mir Cəlal Paşayevi üç zirvənin fatehi kimi xatırlayıram: alim, pedaqoq, yazıçı. Mir Cəlal müəllim fəth etdiyi çox çətin elm zirvəsində müzəffər fateh kimi dayandı, mütəfəkkir alim kimi tanındı”. Bu, gəlişigözəl, həm də təsadüfdən yaranan fikir deyildi. Mir Cəlal Paşayevin adı XX əsr Azərbaycan ictimai-ədəbi fikir tarixinə görkəmli yazıçı, ədəbiyyatşünas alim, pedaqoq kimi yazılmışdır. Onun doğulduğu, təhsil aldığı, əmək fəaliyyətinə qədəm qoyduğu ilk vaxtlardan elmi-ədəbi yaradıcılığın bir neçə qanadında özünü təsdiq etməsi, bu müqtədir şəxsiyyətin hələ işıq axtardığı uşaqlıq çağlarından qəlbində rişə atmışdı. Arzularının ilk beşiyi Əndəlibin yaddaşında yaşatdığı gözəl, füsunkar mənzərəsi, qədim Gəncənin maarif ocağının istisi, paytaxt Bakının qaynar, elmi, ictimai, ədəbi mühiti Mir Cəlalın sözün həqiqi mənasında həyatına, tərcümeyi-halına, ömür salnaməsinə özünün bənzərsiz nəqşlərini saldı…
Filologiya elmləri doktoru, professor, yazıçı-publisist, ədəbiyyatşünas alim, tənqidçi, pedaqoq, ictimai xadim Mir Cəlal Paşayev Azərbaycan ədəbiyyatına genişəhatəli yaradıcılığı ilə xidmət göstərmiş ədəbi şəxsiyyətlərdəndir. Onun həyatı başdan-başa özünü, eləcə də gənc nəsli yetişdirmək, ədəbi prosesləri izləmək, tədqiq etməsi ilə səciyyəvi xarakterə malik olmuşdur. Zəhmət dolu illərin çətinliklərinə sinə gərən və zamanın nəhrində, həyatın keşməkeşlərində bərkiyən vətəndaş alimin, ziyalının həyat yolu, irsi Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin, ədəbi tənqidin və bədii ədəbiyyatın inkişafına özünün mükəmməl təsirini göstərmişdir. Eləcə də ötən əsrin 30-70-ci illərində maarifçilik işığının xalqın həyatına gün təki saçması, böyük bir müəllim ordusunun yetişməsi həm də onun adı ilə bağlıdır, desək, yanılmarıq. Bu mənada görkəmli yazıçının, elm və ədəbiyyat xadiminin, pedaqoqun sənət taleyi, daim ədəbi axtarışda, yazıb-yaratmaqda keçən ömür yolu yeni nəsil üçün bir örnək olmuşdur.
Mir Cəlal həqiqət işığına, haqqa, ədalətə tapınan əməlisaleh insan olduğundan Azərbaycanın elmi, ictimai-ədəbi mühitinə səpdiyi toxumlar belə bir münbit şəraitdə günəş işığından güc alaraq yetişmişdir. Onun yetirmələri, tələbələri, Mir Cəlal məktəbinin müdavimləri qəlblərində və əməllərində daşıdıqları o işığın aydınlığında fəaliyyət göstərmişlər. Xalqın inkişafı yolunda ömür əritmək, çoxçeşidli yaradıcılığını ədəbiyyat tariximizin yaddaşına ötürməkdə Mir Cəlalın xidmətləri böyükdür.
Mir Cəlal Paşayevin həyat yolunda atdığı ilk addımlar Gəncədən başlamışdır. Atası və qardaşı ilə bu şəhərə köçdüyündən uşaqlıq, yeniyetməlik dövrü də bu qədim diyarda keçmişdir. İbtidai sinfi burada oxumuş, 1924-1928-ci illərdə Gəncə Darülmüəllimində təhsil almışdır. Müəllimlik fəaliyyətinə isə Gədəbəy yeddiillik məktəbindən başlamışdır. Bir qədər burada işlədikdən sonra yenidən Gəncəyə qayıtmış, 1 nömrəli şəhər məktəbində direktor vəzifəsində işləmişdir. Lakin o, təhsilini davam etdirmək istəyir, bu məqsədlə də 1930-1932-ci illərdə Kazan Şərq Pedaqoji İnstitutunun ədəbiyyat şöbəsində təhsil alır. Onun ədəbiyyata ciddi marağı bu illərdə daha da artır. 1934-cü ildə isə “Sağlam yollarda” adlı ilk kitabı ilə ədəbiyyata pasport alır. Onu da xatırladaq ki, Mir Cəlalın ədəbi yaradıcılığının formalaşmasına Gəncə ədəbi mühitinin böyük təsiri olmuşdur. Onun ilk qələm məhsulları “Qırmızı Gəncə”, “Yeni fikir”, “Hücum” “Gənc işçi”, “Kommunist”, “İnqilab və mədəniyyət” və sonralar da digər mətbu orqanlarda göründü. Ciddi, yeni və öz mövzuları ilə ədəbiyyata gələn Mir Cəlal müəllimin yazıçılığa olan meyli, məhəbbəti qəlbini ahənrüba kimi özünə çəkmişdi. Çünki hələ erkən yaşlarından həyatın hər üzünə bələd olması, müxtəlif xarakterli adamların həyat tərzini izləməsi və bu həyatın insanların təbiətində, vərdişində yaratdığı təbəddülatlar ədəbi yaddaşında bir tablo yaratmışdır. Mir Cəlal bu tabloda görüb-duyduqlarını təsvir etməyə, sadə insanların obrazını yaratmağa, yalanı, saxtakarlığı qılıncdan kəsərli qələmi ilə ifşa etməyə bir ehtiyac duyur, yaradıcılıq eşqilə çırpınırdı. İllər ötdükcə formalaşan, zənginləşən ədəbi yaddaşının işığında altı roman (“Dirilən adam”, “Yaşıdlarım”, “Yolumuz hayanadır”, “Bir gəncin manifesti”, “Açıq kitab”, “Təzə şəhər”), 300-ə yaxın hekayə və povestləri, xeyli oçerkləri ilə böyük şöhrət qazanan Mir Cəlal mükəmməl yazıçı olduğunu ədəbi məhsulları ilə sübut etdi. Burda bir məqalədə onun yaradıcılığından əhatəli şəkildə bəhs etmək imkanı olmadığından yalnız “Bir gəncin manifesti”indən bir məqamı yada salmaq istəyirəm. Onun yazıldığı tarixdən 80 ilə yaxın vaxt ötməsinə baxmayaraq, əsər öz təravətini, oxucu marağını bu gün də saxlamaqdadır. “Bir gəncin manifesti”nin gənclərin sağlam ruhda yetişməsinə, vətənpərvərlik, insansevərlik ruhunda tərbiyə olunmasına təsiri olduqca böyükdür. İnana bilmərəm ki, qardaşının ölümündən sarsılan, haray qoparan Mərdanın: “Bahar, mənim mələr quzum, körpə qardaşım, indi sən hardasan? Qalx qardaşım, buzlu torpağın altında olsan da, ailəmizə bax…” – deyə, ürəkləri parçalayan monoloqu oxuyanların gözü yaşarmasın.
Aydındır ki, cəmiyyət həyatında qazanılan uğurlarların ən ümdəsi, onun milli-mənəvi dəyərlərə söykənməsidir. Bu dəyərlərin yeniləşən həyatımıza təsirində ədəbiyyatın, zaman-zaman yetişən ziyalıların rolu böyükdür. Ustad yazıçılarımız da öz əsərlərində Azərbaycan həyatını, onun mentallığını, milli-mənəvi xüsusiyyətlərinin daşıyıcısı olan insanların xarakterik obrazlarını yaratmışlar. Mir Cəlalın bədii yaradıcılığında yeni insanın obrazı, onun istək və arzuları, cəmiyyətə aşıladığı əxlaqi dəyərlər böyük səriştə və ustalıqla təsvir olunmuşdur. Bunlar mütəfəkkir yazıçının, milli xarakterli hekayələr, romanlar müəllifinin bədii yaradıcılığında, ədəbi fəaliyyətində ayrıca bir səhifədir. Zənnimizcə, Mir Cəlalın yaradıcılıq yolunu böyük ömrün monoqrafiyası, salnaməsi, epopeyası adlandırmaq doğru olar.
Keçdiyi ömür yolu ilə gələcək nəslə, örnək olan Mir Cəlal həyatın burulğanlarında bərkdən-boşdan çıxmış, ətrafında baş verən hadisələrə ayıq yazıçı müşahidələrilə yanaşmış, müxtəlif mövzularda yaratdığı əsərlərilə ədəbiyyat tariximizi zənginləşdirmişdir. O, çoxsaylı bədii əsərlərində xalq ruhunun, həyatının ictimai-mənəvi problemlərini açmağa çalışmışdır. Bunlar yazıçının bədii yaradıcılığı ilə fəth etdiyi birinci zirvədir…
Sonra Mir Cəlalın həyatının Bakı dövrü başladı. Bədii yaradıcılıqla yanaşı, elmə olan marağı onu Azərbaycan Dövlət Elmi Tədqiqat İnstitutunun aspiranturasına gətirdi. Mir Cəlal müəllim yaradıcılığının ikinci qanadı olan elmi axtarışlarında da eyni həvəslə və böyük səylə çalışdı. “Füzulinin poetikası” adlı namizədlik işi (1940), “Azərbaycanda ədəbi məktəblər” (1947) doktorluq dissertasiyası məhz Mir Cəlalın idrakı, elmi-ədəbi-nəzəri təfəkkürünün işığında ərsəyə gətirdiyi sanballı tədqiqatlar Azərbaycan ədəbiyyatının tarixinə yazıçının, alimin töhfəsi idi. Hər iki monoqrafiya humanitar sahələrdə təhsil alan tələbələrdən ötrü tutiya mənbə, elmi məxəzlərdir. Mir Cəlalın bədii yaradıcılığında olduğu kimi, elmi tədqiqat əsərləri də bu gün bir çox istiqamətdən tədqiqat obyekti olaraq işlənilir. Onların hər biri ayrılıqda və ümumilikdə tədqiqat predmetidir. Bu mənada bir çox tədqiqatçı alimlər öz məqalələrində onun orijinal mövzuları ilə elmdə ilk cığır açdığını, həm də böyük vətəndaşlıq məsuliyyəti ilə ədəbiyyat tariximizə xidmət etdiyini vurğulamışlar. Filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA-nın həqiqi üzvü, əməkdar elm xadimi, yazıçının nəvəsi Nərgiz Paşayeva qeyd edir ki, Firidun bəy Köçərlidən sonra Azərbaycan ədəbiyyatı tarixini yazan – Nizami Gəncəvidən başlamış özünəqədərki dövrə kimi ədəbi şəxsiyyətləri monumental əsərlərində təqdim edən Mir Cəlal Paşayev olmuşdur. Bu və ya digər elmi-ədəbi faktlar bir çox görkəmli ədəbiyyatşünaslar, diçilər, filosoflar tərəfindən də ictimai fikir tariximizdə öz əksini tapmışdır. Alimin elmi əsərləri sırasında bir neçəsinin adını xatırlatmağı vacib sanırıq: “C.Məmmədquluzadə realizmi haqqında”, “Ədəbiyyatşünaslığın əsasları”, “XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatı: Ali məktəblər üçün dərslik”, “Azərbaycanda ədəbi məktəblər (1905-1917)”, dörd cilddə “Seçilmiş əsərləri” və sair. Bu, fatehin fəth etdiyi ikinci zirvədir…
Mir Cəlal Paşayev Azərbaycan elmi-pedaqoji mühitində “Müəllimlər müəllimi” kimi işıqlı, nurlu bir ad almışdır. Bu adı o, 40 ildən çox pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olduğuna, ən başlıcası, bu peşəyə özünün həyat təcrübəsindən topladığı çeşid-çeşid detalları, ştrixləri gətirdiyinə, onun müqəddəsliyini qoruduğuna görə qazanmışdı. Mir Cəlal Paşayev Bakı Dövlət Universitetinin filologiya və jurnalistika fakültələrində mənim də nəslim daxil olmaqla bir neçə nəslin müəllimi olmuşdur. Biz həm də onun tələbələrindən dərs almışıq. O zaman müşahidə etmişdim ki, onlarıın hər birinin hazırlıqlı olmasında, tələbə ilə davranışında, qayğıkeşliyində Mir Cəlal məktəbinin ənənələri yaşayır.
Mir Cəlal haqqında məqaləni işləyərkən müəllimim haqqında oxuduğum əsərləri xatırlamağa çalışdım. Onların sırasında özünün yetişdirdiyi, gələcəyinə ümid bəslədiyi tələbələrindən professor Xalid Əlimirzəyevin (o, ümidləri hələ müəlliminin sağlığıda doğrultmuşdu) ustadı haqqında böyük fəxarət, qürur hissilə yazdığı “Mənəvi borc” kitabını yada salmaya bilmirəm. “Mənəvi borc” böyük ehtiramın, qədirdanlığın ifadəsi olaraq, eləcə də elmdə və ədəbi mühitdə bir şəxsiyyət kimi yetişməsində böyük rolu olan müəllimi professor Mir Cəlal Paşayevin əziz xatirəsinə həsr olunmuşdur. Bu əsərdə Xalid müəllim müqtədir şəxsiyyətin elmi, ədəbi yaradıcılığını, əsərlərinin siqlətini, ideya və məzmununu nəzəriyyəçi alim kimi xarakterizə etmişdir. O, ustadı, müəllimi Mir Cəlal Paşayevin xarakterini bir neçə istiqamətdən açmaqla onun parlaq obrazını yaratmışdır. “Mənəvi borc”da Mir Cəlal müəllimin elmi, ədəbi yaradıcılığı, pedaqoji fəaliyyəti ilə yanaşı, insani keyfiyyətləri – xeyirxahlığı, saflığı, səmimiyyəti, qətiyyəti, istedadlı insanlara dayaq durması, eləcə də yazıçının obrazı gerçəkliyin işığında elə gözəl, unikal ştrixlərlə təsvir edilib ki, buna həqiqi mənada heyrətlənməmək olmur. Xalid müəllim yazır: “Mir Cəlal müəllim məni dəfələrlə həyatın bataqlıqlarından çıxarıb. Çox işdə arxam, dayağım olub. Həmişə kürəyimdə onun isti nəfəsini hiss etmişəm, amma bütün bunların əvəzində bir dəfə də olsun ona təşəkkür etməyə, minnətdarlığımı çatdırmağa imkan verməyib. Etdiyi yaxşılıqları, göstərdiyi hamilik yardımını da özünün müəllimlik və böyüklük borcu hesab edib”. Ən başlıcası da həmin dövr, Mir Cəlal epoxasının əzəməti gözümüzün qarşısında canlanır. Bu isə pedaqoq Mir Cəlalın fəth etdiyi üçüncü zirvədir…
Burda mövzu ilə səsləşdiyindən, filologiya elmləri doktoru, professor Teymur Əhmədovun müqtədir yazıçı, ədəbiyyatşünas alim, pedaqoqun həyat və yaradıcılıq yolunu işıqlandıran, özünün məziyyətləri, məna dəyəri ilə ictimai-ədəbi cəmiyyətdə böyük maraqla qarşılanan 2 cilddə “Mir Cəlal” kitab-albomuna da diqqət yönəltməyi məqsədəuyğun sayırıq. Əsərdə M.Cəlalın həyat və fəaliyyəti ayrıca fəsillərdə maraqlı mövzular üzrə qruplaşdırılıb. “Ədəbi-nəzəri düşüncələr”, “Əbədiyaşar ümumxalq sevgisi”, “Fotosənədlər, əlyazmalar, epistolyar irs”, “Gəncədən keçən yollar”, “Həyatımda yaratdığım ən böyük əsərim – ailəmdir” və bu kimi digər mövzular Mir Cəlalın sənət dünyasını, mənəvi aləmini güzgü kimi əks etdirir.
“Həyatımda yaratdığım ən böyük əsərim – ailəmdir”, Mir Cəlal həmişə bu fikirdə olmuş, ömür-gün yoldaşı, övladları ilə birgə olmaqdan böyük zövq aldığını demişdir. Taleyin xoş bir məqamında qoşalaşan ömrün içində bu kök barlı-bəhərli ağac kimi qol-budaq atdı, böyüdü. Bu qol-budağın hər biri kökün nəcibliyini, əxlaqını, mənəvi varidatını hifz edərək ailənin şərəfini uca tutmağı bacardı.
Mir Cəlalın uzaq Novosibirskdən ömür-gün yoldaşı Püstə xanıma yazdığı bir məktubdan sətirlər: “… Gözüm balalarımızı axtarır. Qulağıma Arifin, Elmiranın səsi gəlir. Elə bilirəm bu saat Əliş səslənəcək, məni çağıracaqdır. Yəqin, Hafiz yeriyir. Rəna onu tutub gəzdirir. Ailəmizin xoşbəxt saatları – axşamüstü hamımızın bir yerdə deyib-güldüyümüz yadıma düşür. Deyirəm əsl həyat, əsl səadət odur. Mən bir də o saatlara qovuşmaq, bir də balaları başıma yığıb şən uşaq səsləri şəraitində nahar eləmək, demək-gülmək həsrətilə yaşayıram”. Bu, yazıçının “Həyatımda yaratdığım ən böyük əsərim – ailəmdir”, fikrinin həqiqi ifadəsidir.
M.Cəlalı hər zaman böyük sevgi, minnətdarlıq hissilə xatırlayan, mənəvi-əxlaqi dəyərlərini üzə çıxaran Nəriman Həsənzadənin onun haqqında yazdığı xatirəsində belə bir cümlə var: “Mir Cəlal işığı çox sevirdi. Evə gələn kimi bütün çil-çırağı yandırardı”. Bu, zahirən bir insanın həyatda vərdiş etdiyi sadə hərəkətini xatırladır. Başqa bir tərəfdən, bu vərdişi, əslində, Mir Cəlalın daxilən işıqlı insan olması, ictimai əhəmiyyətli hadisələrə qəlbinin işığı ilə nəzər salması kimi anlamaq, yazıçının yaşam düsturu da adlandırmaq olar. Bəli, cəmi 70 ilə sığan bir ömrün, Mir Cəlal məktəbinin işığı o qədər gurdu ki, onun nurundan hələ neçə-neçə nəslin övladlarının faydalanacağı mütləqdir…
27 may 2019-cu il tarixində saat 14:00-da Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) Natavan klubunda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Prezident təqaüdçüsü, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, istedadlı gənc xanım yazar Afət Viləşsoyun tirajla “Mənim adım Vətəndir” adlı yeni şeirlər və hekayələr kitabı təqdimat mərasimi və imza günü keçiriləcək.
Kütləvi informasiya nümayəndələrinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin, mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət xadimlərinin, müəllifin yazar dostlarının da iştirakı gözlənilir. İştirak etmək istəyən hər kəs dəvətlidir.
Qeyd edək ki, gənc xanım yazar Afət Viləşsoyun tirajla “Mənim adım Vətəndir” adlı yeni şeirlər və hekayələr kitabı təqdimat mərasimi və imza gününün rəsmi informasiya dəstəyi Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyi (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalıdır (edebiyyat-az.com).
Ünvan: Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Ə.Xəqani küçəsi 25.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Prezident təqaüdçüsü, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, istedadlı gənc xanım yazar Afət Viləşsoyun tirajla “Mənim adım Vətəndir” adlı yeni şeirlər və hekayələr kitabı “Elm və təhsil” nəşriyyatı tərəfindən 152 səhifə həcmində, 300 tirajla işıq üzü görüb.
Kitabın redaktoru Bakı Dövlət Universitetinin müəllimi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Sevinc Muğanna, önsöz müəllifi Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, «Gəncəbasar” bölgəsinin rəhbəri, “Nəsr” bölməsinin redaktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (AJB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Gənclər mükafatçısı, gənc xanım yazar Şəfa Vəlidir.
Qeyd edək ki, bundan öncə şairə Afət Viləşsoyun “Çiçək nəğməsi” (2004), “Könül pıçıltısı” (2006), “Salam, Tanrım” (2008), “25 Nar çubuğu” (2010), “Söyüd balası” (2012), “Anama məktub” (2016) adlı şeirlər kitabı nəşr olunmuşdu.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.
“Gənc Ədiblər Məktəbi” 2-nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) və “Varislər” ədəbi birliyinin (Tovuzda fəaliyyət göstərən) üzvü, Prezident təqaüdçüsü Mehman Rasimoğlunun“Elm və təhsil” nəşriyyatı tərəfindən “Doğmalar da yadlaşırmış” adlı yeni şeirlər kitabı 172 səhifə həcmində, 200 tirajla işıq üzü görüb.
Kitabın redaktoru və önsöz müəllifi Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş məsləhətçisi, «Gəncəbasar” bölgəsinin rəhbəri, “Nəsr” bölməsinin redaktoru, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin (AJB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Prezident
təqaüdçüsü, Gənclər mükafatçısı, gənc xanım yazar Şəfa Vəlidir.
Kitab müəllifin oxucularla sayca 3-cü görüşüdür. Kitabda müəllifin son illərdə qələmə aldığı ədəbi-bədii nümunələri, poeziya örnəkləri yer alıb. Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub. Ədəbiyyatşünas-alimlər, poeziya həvəskarları, ədəbiyyatsevərlər tərəfindən rəğbətlə qarşılanacağına ümid edirik.
Qeyd edək ki, bundan öncə şair Mehman Rasimoğlunun “İlk məhəbbətim” (2012) və “Könlüm məhəbbətin harayındadı” (2015) şeirlər kitabı nəşr olunmuşdu.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi
Anne Sevgisi
ŞİİR : Esat ERBİL
NOT : Nekadarda Annem Vefat etmiş ve Allahın rahmetine kavuşmuştur, hayattayken ona bu Şiiri yazdım ve Müzisyet arkadaşlarımda güfteye bir güzel beste yaptılar, Anneler günü münasebetiyle Tüm Türk Dünyasının annelerine armağan ediyorum. Derin sevgi ve saygılarımla.
Uzun gecelerde bana bakardın,
O, şirin uykudan yatmaz kalkardın,
Ninniler okurken üstüm örterdın,
Nakarat … Anne, anne can anne
Ben sana kurban anne
Yüreğim çırpınıyor
Adında her an anne.
Beni büyütmede acılar çektin,
Mutlu yarınlara fidanlar diktin,
Dünyada ezildin belini büktün,
Nakarat … Anne, anne can anne
Ben sana kurban anne
Yüreğim çırpınıyor
Adında her an anne.
Seni seveceğim başım tacısan,
Tüm dayılarıma şirin bacısan,
Biz hastalanirken tek sen acısın,
Nakarat … Anne, anne can anne
Ben sana kurban anne
Yüreğim çırpınıyor
Adında her an anne.
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Irak temsilcisi
Ağ Olmaz Kara Bahtım
Ezelden yazılıptır ağ olmaz kara bahtım
Aşk gögünde yıldızken ey vah ne erken aktım
Bir daha geri dönmez geçen mutlu günlerim
Felekte acımadan yıktı sultanlık tahtım
Ağlama sen gözlerim feryad etme ay gönül
İhtiyar oldun ama kalmıştır hale vaktım
Neşeli Aşk
Bir kaş altı bakışla aşkına daldırdı yar
Bu zavallı gönlümü figana saldırdı yar
Yerimde rahat iken sevdaya kandırdı yar
Bırakmaz gönlüm seni aşkımın tek varısın
Gülüşün hayalimde geceler getmez oldu
Zaman anı saymaktan saatler bitmez oldu
Bir teselli aradım gözlerim yatmaz oldu
Bırakmaz gönlüm seni kalbimin tek yarısın
Seni seveni günden kalbim öyle yanırı
Seni değil bir insan belki melek sanırı
Yalanıda söylesen gönül sana kanırı
Bırakmaz gönlüm seni ömrümün baharısın
Bir çılgına dönmüşüm yar sevdanın yüzünden
Yolumdan çıkmam amma sevda yolun düzünden
İçim umut doludur neşeside gözünden
Bırakmaz gönlüm seni bağımın tek berisin
Sağlıkla Yaşa
20-27 Ocak 2006 tarihinde Ankara’da
düzenlenecek olan “Şairler Vicdanında DOĞRAMACI”
konulu şiir şöleni münasebeti ile
Irak Türkmenlerinin önderi sayılan
prof.Dr.Sayın İhsan DOĞRAMACI
olan bu büyük adam için yazılmıştır.
Her yerde duyulur bilginin sesi
Bilkenti yaptırdı aslan yuvası
Bunlara şahittir Erbil kalesi
Doğdu doğuşunda bir parlak yıldız
Dünya biliminde yansıtıyor iz
Sensin Türkmenlerin parlak çırağı
Sensin milletimin şansı, yüz ağı
Elinde yükseldi Türkmen bayrağı
Seninle her zaman gurur duyarız
Düşmanların gözün her an oyarız
Doğramacı bin yıl sağlıkla yaşa
Dünyaca bellidir Türkmensin paşa
Yardımın çıkmıştır Erbil’de başa
Sen yücelttin bizi bu duruşunla
Ezdik düşmanları kılıc, kurşunla
Demircioğlunun sözleri düzdü
Çaresiz gönlüne dertleri yüzdü
Hangi kalem kara şansımı çizdi
Kaftan kafa çıkmış adı hocamın
Sonsuz ışığıdır zülmet gecemin.
Sen Her Zaman Ulusun
Sen her zeman olusun
Senindir çöl minaresi
Nesrin erbilde senindir
Senindir fuat şeh mustafa
Cercis ali bahçeçide senindir
Senindir kemal letif
Senindir ömer akbas
Adnan terzi de senindir
Kale gibi yüce minare gibi
Herzaman başın yüksektir
İçten yaralı yüzün güler
İlhanlı serçuklu atebegler
Kara koyunlu ak koyunlu ve
Celairiler nesliyiz
Yılmaz evladıyız bizler.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının İran İslam Respublikası üzrə yeganə təmsilçisi
KÜÇƏ MIZDƏN
Sənin həsrətinlə a kövrək maral,
Yanan küçəmizdən keçirəm indi .
Mənimlə danişan xatirələrdən,
Dinən küçəmizdən keçirəm indi.
Dərd çalır, ğəm çalır sazının simi,
Əl vursan ağlıyar kövrəkdir himi,
Sənin eşqin kimi, ürəyın kimi,
Donan küçəmizdən keçirəm indi.
Qaldı bu küçədə nəyim var nəyim,
Sınan telli sazım, ağlıyan neyim,
Bir gün əllərində şair üurəyım,
Sınan küçəmizdən keçirəm indi.
Dözdüm hər zülümə dedim qədərdi,
Kimlər bu küçədən gəlib gedrdi,
Mənim keçirdiyim əzabı, dərdi,
Qanan küçəmizdən keçirəm indi.
“Əndəlib” dərd gəzir döşümün üstə,
Daşım dayanmadı daşımın üstə,
Dönüb ağ buluda başımın üstə,
Qonan küçəmizdən keçirəm indi.
MƏN SƏNİ UNUDA BİLMƏDİM GÜLÜM
Sən məni unutdun xeyrin olsun,
mən səni unuda bilmədim gülüm!
Yazıram sevənlər oxusun bilsin,
mən səni unuda bilmədim gülüm!
Hələ yadımdadı ilk baharıdı,
Əl çatmaz zirvələr tala qarıdı,
Səni ilk gördüyüm birgün varıdı
O günü unuda bilmdim gülüm!
mən səni unuda bilmədim gülüm!
Duymadım baharı, itirdim yayı,
Keçdi ömrüm günüm keçdi havayı!
Unutdum hər şeyi səndən savayı,
Tək səni unuda bilmədim gülüm!
Ey mənim ömrümün amanın kəsən!
Mənim günlərimə şəriksən nəsən?
Gecədə gündüzdə ürəyimdəsən,
mən səni unuda bilmədim gülüm!
İçim için-için qaynayır mənım,
Həsrətin içimdə oynayır mənim,
Bir misirə dilimdə göynəyir mənim-
«Mən səni unuda bilmədim gülüm»
Sevgilim ömrü, günü unutdum,
Səhəri, axşamı, danı unutdum,
Belə fikr eləmə səni unudum,
Mən səni unuda bilmədim gülüm!
ANAMIN ƏLLƏRİ
Üzümə toxandı bir gül yarpağı
Ay ana əllərin yadıma düşdü
Yarpaqlar bəzədi bağçanı, bağı
Ay ana əllərin yadıma düşdü
Saldığın ağacın gülü danişdi
Çaldığın laylanın dili danişdi
O alma naqqışlı xali danişdi
Ay ana əllərin yadıma düşdü
Anasız bu dünya ahdı, azardı
Nə yaxşı dünyada analar vardı
Qızım qollarını buynuma sardı
Ay ana əllərin yadıma düşdü
Enişlər, yoxuşlar üzümə durdu
Ağrılar, acılar ömrümü yurdu
Sənsiz keçən ömür ağır ömürdü
Ay ana əllərin yadıma düşdü
Alışan ocağam, qovrulan sacam
Yüx olan varlığam dağılan gücəm
Əlin ver əlimə sənə möhtacam
Ay ana əllərin yadıma düşdü
KƏSMƏ ŞİKƏSTƏ
Yox əzzim çağırıb yox əzzim deyib
Mənimlə ağladı kəsmə şikəstə
Bəlkə də, mənimlə köhnə tanışdı
Məni qucaqladı kəsmə şikəstə
Əzzim deyə-deyə ketdi əzizlər
Qurtardı tükəndi bitdi əzizlər
Onun nəvasiylə yatdı əzizlər
Yenə də çağladı kəsmə şikəstə
Yordu ilim ayım günüm könlümü
Dərdlərə, ğəmlərə ğənim könlümü
“Əndəlib” yenədə mənim könlümü
Özünə bağladı kəsmə şikəstə
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temsilcisi
Ne Güzel Şehirsin Konya
Sanayiyle, tarımıyla öndesin
Ne güzel şehirsin sen böyle Konya.
Mevlâna’nın gösterdiği yöndesin
Ne güzel şehirsin sen böyle Konya.
Meram bağın huzur verir insana
Alaaddin Tepesi’nden baksana
Yapay Göl’e dere olup aksana
Ne güzel şehirsin sen böyle Konya.
Selçukludan beri ismin dillerde
Sendeki güzellik yok hiç illerde
Taht kurmuşsun bütün her illerde
Ne güzel şehirsin sen böyle Konya.
Hazreti Mevlâna büyük bir dahi
Binlerce yetişmiş burada ahi
Sevgiyle kırılmış toprağın sahi
Ne güzel şehirsin sen böyle Konya.
Münevver’de geldi gezdi her yanı
Hem güneşi gördü hem doğan tanı
Unutamam inan artık bu anı
Ne güzel şehirsin sen böyle Konya.
Münevver Düver
Wie schöne Stadt Konya
Mit der Industrie, der Landwirtschaft
bist du, schöne Stadt Konya.
Die Richtung des Mevlana
bist du, schöne Stadt Konya.
Eine Person mit dem Band des Friedens, namens Meram
Schauen Sie sich Aladdin an
Fleiß wie ein Künstlicher See mit dem Akzent
bist du, schöne Stadt Konya.
die Sprachen der Name der Seltschuken
Innerhalb derer keine Schönheit in den Provinzen ist
Hab den Thron von allen Provinzen gebaut
Das bist du, schöne Stadt Konya.
Selbst Mevlana, eine großer Mann
schulte Tausende hier erwachsen
Die wahre Liebe des Bodens ist gebrochen
Das bist du, schöne Stadt Konya.
Münevver’ kam und tourte auf allen Seiten,
Die sich aus sowohl der Sonne und die Natur verbunden fühlt
Ich glaube, ich kann diesen Moment jetzt nicht vergessen
Dich, du schöne Stadt Konya.
Düver Münevver
Çeviri: Aibek Kochkorov- Kırgızistan
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temsilcisi
Sevgi, saygı, inanç ile örülmüş,
Kalpten kalbe giden yoldur anneler.
Her iki dünyada kutsal görülmüş,
Cennet bahçesinde güldür anneler.
Onulmaz dertlerin tek ilacıdır;
Her zaman, her yerde hep baş tacıdır;
Kâbe’yi görmeden onlar hacıdır;
Zümrüttür, yakuttur, laldır, anneler.
Sevgi, şefkat pınarıdır gözleri,
Kalbe ılık ılık akar sözleri,
Sütlerinden temiz olur özleri,
Renk renk çiçek yüklü daldır anneler.
Gönül sarayının güzel sultanı,
Anneler kanatsız melektir tanı,
Harika onlarla günün her anı,
Arı kovanında baldır anneler.
HARİKA UFUK
ADANA, 12 MAYIS 2010
ANNELER GÜNÜ
NOT 1: Bu şiir 14.05.2018 tarihinde Edebiyat Evi Sitesinde “Yıldızlı Yazı” olarak seçildi.
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temsilcisi
Her şeyin içinin boşaltıldığı bir zaman tünelinden geçiyoruz.
22 hece taşları 5. yıl 50. sayı on5nisan2019
wuw
wuw
dışta tutarsak, genel olarak özsüz bir şiir. İnsanlığın ortak değerlere ilişkin düşünsel bir altyapıdan yoksun ne yazık ki. Bu da şairlerin yeterince okumadıklarını, geçmiş kültürden, özellikle şiir birikiminden
yeterince beslenmediklerini gösteriyor: Dolayısıyla formunu ve özünü kaybetmiş bir şiir, şiir olmaktan
öte bir söz yığınından ibaret kalıyor. Okura bir estetik tat vermiyor. Okurun hayalini harekete geçirecek,
okurla şiir arasında ünsiyet oluşturacak bir yapıya sahip değil günümüz şiiri. Hayatla bağı zayfı. Şair ne
kendi içine ne de dışına yolculuk yapıyor. Böyle bir yolculuğa çıkmış olsa mutlaka birimizin kapısının
önünden geçecektir.
Dünya dilleri arasında Arapça, Farsça ve Fransızca ile birlikte Türkçe de şiir diline en yakın dillerden
biri olduğu hâlde, günümüz şiirinde âdeta kekeme bir dil haline sokuldu Türkçe. Bir Yahya Kemal’in, bir
Necip Fazıl’ın, bir Nazım Hikmet’in, bir Cahit Sıtkı Tarancı’nın, bir Ziya Osman Saba’nın, bir Behçet Necatigil’in şiirindeki Türkçenin tadına günümüz şiirinde de varma hakkı yok mu şiir okurunun?
Görüldüğü gibi konu, bir yıllığın sınırlı sayfalarda sığmayacak boyutta; enine boyuna tartışılması, izlenmesi gereken bir konu. Yukarıda kısaca değindiğimiz hususları daha bir somutlaştırmak ve örnekleme
açısından 2018’de bazı dergilerde yayımlanan şiirlerden bölümler alacağım.
“Masada makas mor/ Kerpetenle manipülasyon/ Malulen kısır kusursuz kısıt/ Korkak marjinal/ Tutmadan sakal tıraşına/ Cinsiyetleri hadım etmek gibiyim”
“Beni kör bir bıçaktan oydular/ sona eleştiriler sana/ keskin keskin soluklarla/ bir kervan göçmüş de/
boynundaki uçmaktan/ aşağıyyyya sarkan dünyaya/ hayretimi mazur gör/ öksürüp ökşurup kendi dileyen/
bir veremliyim belleğinden gizlenen/ ölüm kafa yorulacak bir şey değil/ değil ölüm kafa yorul: ancak şey bir/
ölüm: kafa karış tr an bir şey” (Arif Ay’a katılmıyorum.)
“Annem dua ederken gözlerini kapatıyordu/ Dünyaya/ Dara düşünce Allah’a sarılıyordu/ Nur üstüne
nur/ Pırıl pırıl inci mercan/ Ziyadesiyle temizdi/ Göğsünde Allah sevgisi” (Arif Ay’a burada katılmadım.)
“Rabbim, ben bir musalla gördüm babamın yüzünde/dua etmiyordu, sövüyordu elinde sigarası/ kimsesi
yok babamın ama insan olarak o yüzden/insan olarak kimsesi olmaz babaların biliyorum/biliyorum Rabbim, babam da biliyor çok günah/kendi kendine konuşuyor, sövüyor bu da günah/ama sen, Rabbim yine de
kimsesi olmayan/ babaları lütfen koru.” (Arif Ay’a kısmen katılmıyorum. Son iki dize dokundu.)
“Çayın kandırma kuvvetini bulduğumuz doğrudur hakim/ bey/ Şekerli ve demli içtiğimizde/ Bozuk
bir pusula olsak da/ Allah’ı bulduğumuz da/ Sahi Allah demişken/ Sen hiç Allahsız bir dilenci gördün mü
hakim bey?”
“Şair aşka yaya yürür/ Kaldırım taşlarına gölgesi düşen esrik saçları şehrin/ Dudaklarından şair ipliği
getirir tebessüm/ Yoğurt lafa tutulunca olur ayran/ Kız istemeye giden şaire/ Kelimelere değip yere düşen çiçekler şahit/ Hukuk kuralları doldurmaz batarya/ Kadınlar şiirden anlayınca anne olurlar/ Bunu anlamaz
gözleri yarı yolda kalan/ Kafka’nın sırtında uyuyan kifayetsiz kafiye” (Arif Ay’a katılıyorum.)
Bunlar Arif Ay’ın inceledikleri dergiler ve şiir kitaplarındaki şairlerin karın gurultularından bazıları.
Şiir Yıllığını baştan sona okuduğumda buna benzer yüzlerce artçı gurultunun altını çizmiştim ama sözü
uzatmanın bir manası olmaz düşüncesiyle alıntılamaktan vazgeçtim. Bunun yerine Arif Ay’ın “Seçilen
Şiirler”inden bize dokunan “Dize Seçki”leri ile yazımızı sürdürelim istedim.
“Kırgınlık mı yorgunluk mu/ Hangisi daha ağır” Abdulkadir Budak, “Unut kalbim her şeyi, bundan
böyle,/ Sînede yarım bırakılmış bir heyecan kalır.” Abdurrahman Alkan, “zaman kargaşasında eriyip gidiyoruz/ kara bulutların soluğuna karışıyor sesimiz” Arzu K. Ayçiçek, “aşk da eskidir işte kumların tarihi
kadar/ taş parça parça yumuşar/ kalp damla damla erir” Bahtiyar Aslan, “bu karamsar imge yakışır mı bu
şiire?” Celâl Soycan, “Dayandık duvarına nihayet karanlığın/ Kılıçları göz görmüyor artık/ Ne zor söylemek
bunu biliyorum” Cengizhan Orakçı, “Biz onu dilsiz cerenlere dil veren sesinden duymuştuk” Cevat Çapan,
“Damla damla bir türkü yayıldı ilkin/ İlkin bir gül kokusu düştü evlere” Emrehan Parlak, “Dertlerimi
söylesem birinin ruhu acır” Enis Akın, “Gerçi bütün çekmeceler dolu olsa da/ Ali’yi anlatmaya yeter mi
hurufat” Faruk Uysal, “Ölümden sonraya hazırla beni” Fatma Şengil Süzer, “Ninem daha gelinken düşürmüş saç bağını/ Hangi türküyü söylese sözleri hep kırışık” Gökhan Akçiçek, “Şiir senin kırlarında toplanır!”
Haydar Ergülen, “Kopar gider can bedenden ve yavru kuş yuvadan/ Senden öyle bir ayrılışla ayrılacağım”
Hicabi Kırlangıç, “hep aynı kırık camdan baktık sokağa/ hep aynı yerden kanadı dizimiz” Hülya Sezen,
“Nice yokuşu inip çıka yoruldu gölgem,/ usandırdı hergünü kopyalayıp yaşamak.” Hüseyin Atabaş, “Ölünce
tam öleceksin yaşayacaksan tek nefes/ Yarım dünya olmaz yeni içindeki çekirdekten” Hüseyin Atlansoy,
“Gözünü toprak doyuracak şimdi gözü açık gidenin/ Göze toprak, yüze toprak tadına doyumsuz toprak”
Hüseyin Karaca, “Gecenin kolları gibi ağaçlar, Karanlığı renklendirir yapraklar… /Sensizlik bitimsiz şarkıdır…/Sensizlik çözümsüz sorudur…/ Sensizlik sonsuz med cezirdir.” İbrahim Eryiğit, “Geceden gelmişsin,
yıldız gibisin” İbrahim Tenekeci, “dağın arkası dağ/ ötesi herkesin şehri” İbrahim Yolalan, “Doğdum bay-
on5nisan2019 hece taşları 5. yıl 50. sayı 23
wuw
wuw
rak asmılşar kerpiçten damımıza/ Anam geçindi bildim yurt dediğin mezardır” İsmail Kılıçarslan, “ayrılığı
taşıdım nereye gitsem/ susarak bekleyen iki ele benzedim/ birbirine yabancı iki ele…” İzzet Göldeli, “Yine de
bir dağ doğuruyor içinde gökyüzü/ Sulardan aynalardan saklasan da yüzünü!” Mehmet Aycı, “Bu kış uzun
sürecek diyor balkona konan serçe/ uzundüşler kur, dizeler örtmez üstünü” M. Mahzun Doğan, “dağıttım
kırdım döktüm/dökülen bir içim var demek ki” Mehmet S. Fidancı, “belki seküler aşklardan biri çarpar/
rüyalarında bile incinen bana” Mehmet Narlı, “ölümü yaklaştırıyor bütün yollar/ yollar yollara çıkıyor yollar hep ölüme” Mehmet Solak, “Köy kabristanına defnettiler kalbimi” Mehmet Yıldız, “Bir kuzey ülkesine
gitmek istiyorum/ Oturup bir ulu ağacın gölgesinde/ Uzak rüzgârları anlamak için” Metin Celâl, “Her aşk
kendi toprağının rengini alır” Metin Fındıkçı, “Zahmet sarmadan, tutmuyor yeryüzünde rahmet.” Metin
Erol, “Ölüm böyle bir şey işte/ Giremez ölü odasına çocuklar” Mustafa Özçelik, “Yağmuru seven/ Yağmurla
konuşan Allah’ım/ Bulutlar gönder bize” Mustafa Ruhi Şirin, “Kuşlar göçüp gidince yalnız kaldı gökyüzü”
Nihat Hayri Azamat, “Çok sevmişken ölelim olsun hayat güzel” Nurettin Durman, “Göğsümü ateşle dolduran bu çağ/ Yıkılsın, yıkılsın artık bir akşam/ Bir çöplüğün sonsuz karanlığına” Nurullah Genç, “yüzüm
artık toprağa benziyor… /yüzüğün taşı nedensiz kırılınca anladım/dünyanın ilk gününün bahar olduğunu”
Orhan Tepebaş, “Sanki kuşların içinde kuşlar koşuyor/ Sanki kanatların içinde kanatlar” Osman Serhat
Erkekli, “Yaprak ölse de ağaç ölmüyor” Osman Serhat, “Şimdi sen sustuğun için/ Sustuğunu sanıyorsun her
şeyin” Özcan Ünlü, “Bulutlar dağlardan öte yük taşır” Recep Garip, “tanrım, söylenmemiş sözlerimiz için
vaktimiz var mı biraz” Selçuk Küpçük, “Sahipsiz mısralarda unutulan zarif bir imgeyim ben/ Satır aralarına gömdüm kimsesizliğimi” Semra Kızmaz, “Hangi yana seslensen sus’ta bir çığlık kopar…/ Son gülüşüm
lütfen zarif olsun Allah’ım” Serap Kadıoğlu, “içimden susuyorum kana kana” Serdar Kacır, “unutmanın
kardeşi, bir sözün eskimesi” Şadi Kocabaş, “karnı çiçek tozu dolu bahar” Şakir Kurtulmuş, “Düpedüz
ustasını yere gömerler/üstünü örterler yalnızlığının” Şemsettin Ünlü, “Bunca sevgini son ânı mıydı burası”
Turgay Fişekçi, “martıların çığlıklarıyla uyanıyorum/ elimle itip alnıma düşen bulutu/ bana kalan günlerimi sayıyorum” Tuğrul Tanyol, “gel gülümseyen bir adam yap bu kırgın yüreklerden” Vefa Taşdelen, “Söylemiştin yalnız yatanın yalnız öleceğini/ sadece bunu yazdım solduran günlüğüme.” Veysel Çolak, “Acele iç
acele çalış acele yaşa/ Öl acele” Vural Kaya, “elimde bir tek/ yokluğun kaldı” Yusuf Çotuksöken.
Sadece bana dokunan dizeleri almaya çalıştım. Arif Ay’ın seçmiş olduğu şiirlerden bana dokunmayanları elbette bir başkasına dokunabilir. Şayet bir başkasına da dokunmazsa acıyalım o şairin haline.
Gelelim tekrar tekrar okuyup şiir budur dediğim hem gönlümü her ruhumu dinginleştiren şiirlere:
“ben yoksam/ sinede bu ateş neyin nesi/ ellerimi yakan ne/ ben varsam eğer/ senin yanışın niye” Arif
Ay, “Bir yanımız dağ, bir yanımız deniz/ Deriz ve devam ederiz yürümeye/ Geçmez aklımızın ucundan yaşamak telaşı/ Eksilerek azalarak yarılarız yolu/ Eksilerek azalarak yol yarılar bizi/ Yerimiz yok atlaslarda,
ismimiz gelip geçici/ Kalbimiz ne çok mülteci….” Burhan Sakallı, “Börek açan ev süpüren saksılara çiçek
eken/ Bir tetiği en güzel yerinden çeken de sensin/ Bir söküğü en güzel yerinde diken de/ Kara çığırtıları susturuyor senin sesin” Cengizhan Genç, “Üç kere öptüm sözcükleri/ Terledim, yine öptüm/ Bir içerden bir dışardan öptüm… Kim sever kış sürgününü/ Günlerin azabı yığıldıkça birbiri üstüne/ Allı turnalar geçmiyor
çoktandır türkülerden/ Dünya! Ne kadar da benzettin kendine beni” İsmail Karakurt, “Denizin üstü gemi/
dümeninde dolunay/ geminin altı deniz/ ambar dolu mülteci/ Ay çalındı geceden/ Denizin üstü karanlık/
beşi bebek, yetmiş çocuk/ karanlığın altı dehliz/ arkadaşları kara balık/ Ay çalındı gemiden/ Denizin üstü
soğuk/ sınırı dikenli tel/ denizin altı oyuk/ alın yazıları ecel/ Ay çalındı denizden” Refik Durbaş, “Ninova
tabletleri okunmaz demeyin kolay okunur/ Anlatır görene yok oluşunu asurun ya da nemrut ateşlerinin/
Eskici pazarında satılır gibi tarih çöplüğünde kalakalırlar öyle/ Yazılır çizilir derlenir toparlanır dünya halini öğüten eski değirmen….. Seninse bombaların var, mermilerin çok, silahların var oğlu var/ Ama çınlar
bir söz gelip dayanınca bıçağın dayandığı yere/ Çınlar dünyanın en ince uğultusu, görürsün sen yaklaşıp
geleni/ Biz çok inandık göğün orduları var ve Allah mülkü her yanda/ Ve Allah bizimle, varsın şeytan seninle olsun; amerika seninle/ Tamam anladık kıyamete kadar mühlet aldın, bağır hiç durma/ Şarlatanlık yap
takla at, çoğalt insanlık pazarında ölmümün kappazanını/ Ya biz ne yapalım dünya garipliğinde ne gelsin
elimizden…” Seyfettin Ünlü.
Bir şiirin sancısı, bir kitabın doğumu elbette birden bire olmuyor. Bir “Molla Kasım” sizin gönül teri
döktüğünüz şiirleri şiirden saymıyor, nefsinizi okşamıyor olabilir ama kıssadan hisse çıkarmanıza vesile
olabilir. Eğer bir Molla Kasım’a ihtiyaç duyarsanız Arif Ay’ın bunu nefsine yontmadan hakkıyla yapar.
Öncelikle böyle bir yıllığın hazırlanması biraz da tohumdan mutfağa, mutfaktan sofraya doğru uzun
bir emek gerektiren bir çalışma. Arif Ay’ın bu titiz çalışmasıyla birlikte bir yaraya neşter vurması biraz da
şairlerin iç hesaplaşmalarına bir vesile olur düşüncesindeyim. Bu vesile ile bir yılın dökümü sayabileceğim bir şiir seçkisi okumuş oldum. Selam olsun kalbimize ve ruhumuza dokunan şairlere…
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temsilcisi
Derinsel bir kişiliğe sahip şair Arif Eren’in ilk kitabı, “Bu Kent Sende Kalsın (1965) “ dışındaki dört şiir kitabını onu
tanıdıktan sonra okudum.Konuşurken şiirsel bir anlatısı var Eren’in.İçindeki edebiyat sevgisinin büyüklüğü sanki bakışlarına
yansımış gibi. Zaman zaman sizi bırakıp gidiyor bakışları. Sonrasında çok daha dirilikle geliyor karşınıza. Umut ettiği ortamı
bulamamışlığın verdiği bir de tedirginlik var üzerinde. Hep bir özlem olup büyümüş gittikçe. Okumayı sevmiş, kendi
dünyasında bir çevreyi çok istemiş durmuş hep. Çoğu kez yalnızlığının bir köşesinde kurmuş o dünyayı.
Eren dostlarını seçerken çok ölçülü hareket ediyor.Kendisini daha da büyük yalnızlıklara götürmeyecek dostluklar kurmak
istiyor bu yüzden.Dostluğumuzun ilk başlangıcında hep tedirgin gördüm onu.Sonrasında rahatladı,genişletti dostluk
sofrasını.Haksız da bulamadım onu bu konuda.Yazarlar kendi dünyalarını ortaya koyarken, kuralcıdırlar
seçimlerinde.Bunu,dünyalarını hep dingin tutmak için yaparlar.Arif Eren’in yapıtlarını onu tanıdıktan sonra okudum desem
yanlış olmaz sanırım.
Yurt Tespihi, şairin ikinci yapıtı.Mayıs 1975’te basımı yapılmış. İlk sayfayı çevirdiğinizde “Sevgi Yürekte Büyür “ adlı şiiri
çıkıyor karşınıza. Şiirde özdeki sevginin anlamı yansıdığınca,derinselliği kendi gördüğünce çıkıyor yuvasından.
“Karanlığın tanı sevgidir/ Işık diyenler çirkinleştiriyor dünyayı /Yüreklere işlemiş renk körlüğü /Güzellik kanda değil,güldedir.
“Bu dizelerde oluşturduğu sevginin
Dörtlüğünde Türkçenin güzelliğini, kalıcılığını, akıcılığını son derece anlamlı bir anlatımla ortaya koyuyor. Aynı zamanda
şiirlerindeki dil yenileşmesi de sıcacıktır Eren’in.Yürek Sıkıntısı adlı şiirinde:
“Gurub daldan düşecek bir nar/ Birazdan aralanır kapısı akşamın /Yürekte sıkıntı, dalda isak, gölde kurbağa /O bitmez
feryada tekrar başlarlar /Üç sesten söylenir hüzün”
Sıkıntısını doğayla paylaşır.İçindeki hüznü seriverir doğanın kucağına.Böylece sıkıntısının büyüklüğünü, derinlerden geldiğini
koyar önünüze. İkinci kitabında serbest olan seslenişi, üçüncü kitabında biraz daha ölçüye, uyuma yönlenmiştir.Kişiliğindeki
ağırlık ve kuralcılık sanki şiirlerine de yansımıştır Eren’in.
Dördüncü kitabı Görkemli Denge’de daha bir genişlik, daha bir özgürce anlayış ortaya çıkar.Özlemleri vardır ; hem
koşullarının yoksunluğunu, hem tutkularının sınırını bilmek için.Bir arının balını yapmak için, binlerce kez çiçeklere konuşu
gibidir Eren’in şiirsel yanı.Şiirinin kozasını örerken içinde kalmayı düşünmez.Onca,kozanın her yönüyle seçkin olması
önemlidir.
“Üşüyen çocukların,yaşlıların,hastaların/ Gözlerim üşüyor bakınca gözlerine”
“Gözlerimin uyku perdesini açtırdı tren düdüğü/ Pencereden birkaç ev ve raylar gözlerimin gördüğü/ Bulunduğum
kompartımanda herkes uyuyor/ Onlara veda etmek mümkün olmuyor/ İstasyonda inecekleri indirip gitti tren /Bu yolculardan
biriydi Arif Eren”
Arif Eren,yukarıdaki ayrı ayrı dizelerde de görüldüğü üzere söyleyeceklerini bir çırpıda ve herkes gibi söylemez.Dizelerinde
gördüğümüz bir başkalıktır.Olgunlaştırılmıştır anlatımlar.Ham bir sunu, onun da kaçtığı bir noktadır.Ele aldığı konularda yeni
açmış bir düşünce gibi gelir yanı başınıza.Sözcüklerin her biri kelebek kanadı olur sanki. “Renk yarışında görürsün çiçekleri/
Birbirinden taze,birbirinden alımlı/
Kırlarda seyrana çıkan güzellerin /Burcu burcu çiçek kokar elleri”
Yukarıdaki dizelerinde bu duygulan nasıl da yaşatır size.Bir anda o kırlarda bulursunuz kendinizi.Belki de bir çiçek merhaba
der yaklaşıp.Eren; her şeyin yerli yerine oturduğu, ölçülü,simetrik,sarsıntısız,doğal bir aydınlığa,aklın ve uygarlığın doğayla
pekiştirilen düzenine,yozlaşıp bozulan toplum yaşamındaki düzene öylesine içten uzanır ki,okudukça bütünleşir,kol kola
girersiniz sözcüklerinde.
Havuz şiirinde,doğal yaşamın düzen içerisindeki seyrini aktarırken yine o havuzda insanın bozukluğa uğrayışım,bir alabalık
örneklemesiyle doğadaki giz dolu yaşamı ustaca sergiler size.
“Bu havuzun berrak suyunda /Alabalıklar huzur içinde gezinir /Bir başkasına benzemekten çekinir/ Ayrı bir üslupta yüzer
/Hiçbirinin melezlik yok soyunda/
Havuzun suyu aynı,dağ gölü gözüyle /Gene de has yavrular üretmek /Bir köşeli hüzün demek/ Sevincin olur onları yüzerken
görmek /Dünya gözüyle/
Havuzlar yapılıyor büyüklü küçüklü /Rasgele sularla doluyor artık /Ustadan nasip almayan çıraklık /Her suda yaşamaz
alabalık/ Onun suyu saf köpüklü”
Kitabının sonunda yer verdiği Selimiye adlı şiirinde Selimiye’yi bir nesir anlatımıyla şiirleştirip,yansıtır bize. Şair bu şiirinde
aynı zamanda iç dünyasındaki inanç örüntüsünü de İslam’ın güzelliğinde adeta Selimiyeleştirir.Arif Eren’in şiirindeki değişimi
izlerken,dil beğenisinin bu değişime paralel gittiğine tanık oluyoruz.Kelimeler onun için yaşanmış durumların çağrışımları
olmaktan çok,yaşanmış durumların yansıyışlarıdır.Eren kelimeleri aklıyla kavradığı için,öztürkçeyi de korkusuzca kullanıyor.
Arif Eren’in son kitabı,“Zaman Yerinde Durmaz” 2006 yılında baskıdan çıkmış.Otuz yedi şiirden oluşan yapıtta,içinde
yaşamımızın sürüklenip gittiği “zaman” ilk konu olarak alınmış.Sonra yine “zaman” sürdürmüş etkisini.Dünyadaki
yaşam,ölümlerin ardındaki insan,insan yaşamındaki değer yargısı,anıların içinden seslenişler,insanca yapı,mutlu olabilmek,öz
değerlerin kaybı,yalnızlık,yürek yalnızlığı,dostluk,doğa aşkı,Kahramanmaraş üzerine, Afganlıların özgürlük savaşı,Eren’in bu
kitabındaki konularını oluşturmuş.Zaman geçtisi ile başlayıp,genelde yalnızlığı işledikten sonra ölüme uzanış gerçeği ile son
bulmuş.Yazın insanı,sanatçı denince çoğu kez yalnızlık akla gelir.Yazar bu yalnızlığında üretkendir.Bu yalnızlığında daha
ötelere taşır kendini,yılmadan. Sanatçı yalnızlığını büyütürken,o yalnızlıkta da büyür durmadan.Bakınız,Eren bir yalnızlık
şiirinde nasıl da etkili bir sesleniş yapıyor köşesinden.Ama öyle bir köşe ki orası,gün hep pırıl pırıl parlıyor.Gök ve yer
kucaklamış düşünceyi…
“Düşün ki şairsin yeni şiirlerin var/
13.05.2019 Yalçın Yücel – Biyografya
www.biyografya.com/biyografi/4960 4/5
İnsanları sağır bir yerde/ Kime okursun/
Yağmadıktan sonra neye yarar /Diyelim ki gökyüzünde bulutsun”
Şairin kendisini gizlemesine de karşıdır Eren.Mademki güzel sözleri,dizeleri döküyorsa şair,o zaman okunmalı,anlaşılmalı
diyor.Bulut yağmadıktan sonra bulut olmuş neye yarar elbet.Yazın insanı ve sanatçı da bir bulut gibi ürettikleri ile kucaklamalı
toplumu.Yazarı, sanatçıyı ölümsüzleştiren de geride kalan yazıları,resimleri değil midir?
“Harer,dilimde sıraya girdiler arkası arkasına /Sana bir hoş geldin demek için”
Sözcüğüyle şiir unutulur mu dersiniz?Belki yıllar ötesinde bir edebiyat dergisinde,belki de gelecekte yazılacak denemelerde
yer alacaktır bu sözcükler.Ses ipine asılan sözler belki de hep gülümseyecek Arif Eren’si bir bakışla ufkunuzdan.Bir şey var ki,
Eren’in son kitabının son sayfasındaki “Şimdiden Allahaısmarladık.”sözüne güle güle demeyeceğim, diyemeyeceğim
elbet.Güzel ve özlü şiirlerini sağlamca uzanan ipine daha nice yıllar asman dileğiyle,düşünce diline sağlıklar Arif Eren.
Yalçın YÜCEL
(İnceleme-Eleştiri, Arif Eren Hayatı Eserleri Şiirleri yapıtında yer aldı.)
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temsilcisi
AFGAN GÜNEŞİ TEKRAR BÜYÜYECEK
Gökten Hindikuş dağlarına
Paraşütler gibi iniyor kar.
Bu dağlarda
Özgürlüğe musallat tırtılla
Özgürlüğü can-evinde saklayan
Afganlı mücahitlerin savaşı var.
Hindikuş dağlarının göklerinde
Ufaldı güneş,
Ay’a hasret kaldı gözler.
Napalm bombası, makineli sesi ve tank paletleri
Tedirgin etti kurdu-kuşu,
Tedirgin olmadı mücahitler.
Miramşah ve diğer gerilla kamplarında
Dalkılıç gibi yiğitler
Nöbet tutmaktan
Gözleri unutmuş uykuyu,
Düşman askerinin bir sesi duyulsa,
Ateş kusacak ellerindeki tüfekler.
Bu savaş ustaları, emperyalist düşmanı
Ganimet silahlarla vuruyorlar cephede.
Kışın
Kan dondurucu soğuğunda
Yürekleri ve tetik çeken parmakları
İmanla ısınıyor kardan siperlerde.
Bir gün Hindikuş dağlarının göklerinde
Yine büyüyecek güneş,
Görünecek dolunay
İnancıyla bileğli yiğitler,
Dağlardan vatan topraklarına
Seller gibi inecekler…
BİR KUŞTUR ZAMAN
Yüzde kaşlar nasıl yakışmışsa gözlere,
Dil konuşurken öyle olmalı kelimeler.
İnsan yüreği yufkadır,
Kırılır kötü sözlere.
Kökü derinde olan sabrın
Sonunda hep hayır vardır.
Zaman ufkundan güneş gibi
Bir gün doğar, beklenen yarın.
Aceleyle tanış olmak niye?
Belirli bir zaman sonra,
Yeşil ekin değirmende un olur,
Sabır en iyi sermaye.
Sorguya çekmeli insan kendini
Vicdanıyla baş başa kaldığı an.
Hatanın tekrarına izin yok,
Kafesten çıkan bir kuştur zaman…
BU KENT SENDE KALSIN
Sen, evinde olacaksın
Bir kış gecesi
İstasyonda tren
Kalkış saatini beklerken.
Gene yedi kat gökyüzü
Yırtılır gibi gürleyecek
Ve yağmur yağacak.
Biliyorum, bu kentten giderken
Gölgem bile
Yanımda olmayacak.
Bir geceleyin terk edeceğim
Bu kenti.
Arkamdan ne el sallanacak,
Ne de yanımda biri olacak.
Gelişim gibi
Yine yalnız gideceğim bu kentten.
Kendi kendinle
Bir başına kaldığın zaman,
Yüreğindeki sevda bulutu
Yağmur gibi çiseleyecek gözlerinden.
Aradan yıllar geçecek,
Çoluk-çocuğa karışacaksın.
Bir gün
O şarkı söylenirken,
Yüreğinde
Bir sızı duyacaksın,
İçinden
Bizim şarkımızdı bu diyeceksin.
Kiminle olursan ol
Kendini yalnız hissedeceksin…
DÜŞÜNCE YOLCUSU
Gözlerimin gölünde fırtına var
İki yana sallanır durur kirpiklerim
Bir şeyden ürken ceylanlar gibi
Uyku suyunu içmez gözbebeklerim.
Bitmek bilmeyen düşünce yolunda
Bir yolcuyum tan atana dek
Nice ovalar, dağlar aştım
Sevinç ve hüzün çiçekleri devşirerek.
Kimi ovalar şenlik içinde
Yüz görümü ister kozalar
Bir düğün sevinci yaşattı bana
Telli duvaklı pamuklar.
Kimi ovalarda bir hüzün sessizliği
Talihini ağartmamış kara toprak
Yağmur bulutlarından umut kesince
Mümkün olmaz buraları sulamak.
Kurak topraklar gibi dilim dilim
Dilimlendi yüreğimde duygular
Biliniz ki insanı insan değil
İnsanı vicdanı sorgular…
GÜZ DÜŞÜNCELERİ
Yaprakların sararınca benizleri,
Azalır damarlarında özsu,
Çözülmeye başlar kımıl kımıl.
Dalları sımsıkı tutan elleri
Boşlukta sallanırken tutunmak için,
Bulamazlar incecik bir dal,
Tanrı’sız insanlara benzer halleri.
Rüzgârın elinde dişli işkencelere
Acımasız sürüklenirken yapraklar,
Unutulmuştur dallar tarafından,
Bir seyir bile olmayacaklar serçelere.
Bu yapraklardan daha kötü
Bir ölüm ve diriliş var
Tanrı bilmezlere…
Şair ve yazar. 20 Kasım 1938’de Kahramanmaraş’ta doğdu. İlk ve ortaokulu burada okudu. İlköğretmen Okulu ve
Erzurum Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümünü bitirdikten (1963) sonra Karaman Lisesi, Bursa Kız Öğretmen Lisesi, Bursa
Anadolu Lisesi, Kahramanmaraş Kız Meslek Lisesi, Ticaret Lisesi ve Eğitim Enstitüsünde Türkçe ve edebiyat öğretmenliği
yaptı. Ocak 1993’de kendi isteği ile emekli oldu.
İlk şiiri 1964’de Konya’da Şair Feyzi HalIcı’nın çıkardığı ve yayımını daha sonra Ankara’da sürdürdüğü Çağrı dergisinde
yer aldı. Sonra; Hisar, Varlık Yıllığı, Türk Edebiyatı, Millî Kültür, Dolunay, Yeni Edebiyat Yaprağı, Defne, Ilgaz, Elif, Toprak, Tepe
Edebiyatı, Seviye, Kültür ve Sanat, Doğuş Edebiyat, Palandöken, Harman, Çınar, Genç Kardelen, Alkış, Güneysu, Kırağı gibi
çeşitli kir ve sanat dergilerinde şiir ve yazıları yayımlandı.
Ocak 2016 yılında iki aylık olarak yayına başlayan Mevsimler e-dergisinin sahibi ve genel yayın yönetmeni olan Arif
Eren’in şiir ve yazıları Mevsimler dergisinde yayımlıyor.
2005 yılında Antalya Şair, Ozan, Yazar ve Ressamlar Kültür Derneği (ANŞOYAD) tarafından 2. Şairler Buluşması’nda
“Yılın Akdeniz Büyük Şiir Ödülü”ne layık görüldü.
2014’de Sütçü İmam Üniversitesi tarafından Türk edebiyatına, Kahramanmaraş kültür ve sanatına yaptığı katkılardan
dolayı ” Takdir Ödülü” ile ödüllendirildi.
“Ortada net bir fotoğraf var ve bu fotoğrafa göre Arif Eren şiire sadık bir şairdir. Az ama öz yazar, gündemdeki konu
şiir oldu mu antenlerine çarpan her sesi süzgeçlerden geçirir, kalıplara döker ve çok titiz çalışır. Şairin yalın bir dili var.
Toplumcu yanı, eğitimci yanı, her eserinde ön plana çıkar. Toplumun her kesimiyle ılık bir diyalog kurmaya yeterli bir
Türkçeyle şiiri kanatlandırır.” (Bahaeddin Karakoç)
“Şiirin yapısını derinlemesine incelediğimizde benzer sesli kelimelerle şiirde iç ahenk sağlandığını
görüyoruz. Aliterasyonlardan yararlanmak, şairin belirgin bir özelliği…” (Şevket Bulut)
Şiirlerinin Yer Aldığı Antolojiler:
Ajans Türk Şiir Antolojisi (Haz. Necdet Evliyagil, 1966, Değişik yıllar), Resimli Malazgirt Şiirleri Antolojisi (Haz. M. Göktürk
Uytun, 1971), Şiir Burcunda Çocuk Antolojisi (Haz. H. Özbay, B. Karakoç, M. Taşcı, 1993), Dolunay Şiir Güldestesi (Haz.
Bahaettin Karakoç, 1993), Kahramanlık Destanları ve Türküleri Antolojisi (Haz. Cevdet Alperen, 1993), Dolunay Sevda Şiirleri
Antolojisi (Haz. Ramazan Avcı, Mine Tuygun, 1997), Şiirlerle Öğretmen Antolojisi (Haz. Cevdet Alperen), Maraşlı Şairler,
Yazarlar, Alimler (Haz. Cemil Çiftçi, 2000), Dünyanın Bütün Çiçekleri – Öğretmen Şiirleri Antolojisi (Haz. Mustafa Özçelik,
2006), Kahramanmaraşlı Şairler Antolojisi, (Haz. Ramazan Avcı, 2008), Şiirlerle Kahramanmaraş Antolojisi (Haz. Ramazan
Avcı, 2008), Türk Edebiyatında Maraşlılar (Haz. Yaşar Alparslan – Yrd. Dr. Lüt Alıcı – Serdar Yakar, 2009), Dilimiz Yunus Söyler
(Haz. Mustafa Özçelik, 2012), Şairlerin Dilinden Kahramanmaraş (Haz. Ramazan Avcı, 2013), Akdeniz’in Altın Kenti
Kahramanmaraş (2014), Karacaoğlan’dan Günümüze Kahramanmaraşlı Şairler (Haz. Ramazan Avcı, 2015).
ESERLERİ (Şiir):
Bu Kent Sende Kalsın (1965), Yurt Tesbihi (1975, 2. Baskı 1977, MEB tarafından tavsiye edildi), Hayatı Huzura
Ayarlamak (1985), Görkemli Denge (1996), Zaman Yerinde Durmaz (2006), Arif Eren Hayatı-Sanatı- Şiirleri (2010).
KAYNAKÇA: İhsan lşık / Yazarlar Sözlüğü (2. Bas., 1998) – Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi (2001) – Türkiye Edebiyatçılar ve
Kültür Adamları Ansiklopedisi (Cilt 3, 2006), İlhan Geçer / Bu Kent Sende Kalsın (Ilgaz dergisi, Mayıs 1996), İrfan Ünver
Nasrattinoğlu / Arif Eren’in Yurt Tesbihi (Arif Eren Hayatı- Sanatı- Şiirleri, 2010, s. 29), Şevket Bulut / “Arif Eren’in Mayın Gibi
Kuşattı Kar Şiiri” (Kırağı dergisi, 15.4.1996), Sevinç Çokum / Görkemli Denge (Türkiye gazetesi, 18.04.1996), Hasan Hüsrev /
Arif Eren Bey (Türk Edebiyatı, Ağustos 1996), Arif Eren Özel Sayısı: Bahahettin Karakoç / Görkemli Denge – Nuhuz Olcay Kılıç
/ “Kendini Bilmez Öze Uzak Olanlar”), Tebernüş / Arif Eren’le Şiir Üzerine – Yaşar Faruk İnal / Yurt Tesbihi, Ahmet Beyoğlu /
Arif Eren / (Kültür Dünyası, Eylül 1998), Abdülkadir Güler / Arif Eren ve Görkemli Denge (Çağrı dergisi, Ağustos 1998),
Ramazan Avcı / Selimiye’yi Abideleştiren Şiir Selimiye (Yeni Ortam gazetesi), Cevdet Alperen / Arif Eren Hakkında Genel Bilgi
(Bir Tebessüm dergisi, 2 Haziran 2002), Osman Aytekin / Nefesimiz Gül Bahçesi, 2010), Mustafa Özçelik / Görkemli Denge
(Arif Eren’in Hayatı – Sanatı – Şiirleri, 2010, s.80), Arif Eren Bilgi Teyidi (Kasım 2017).
Şair. 1962, Topaktaş köyü / Afşin / Kahramanmaraş/ doğumlu. Osmaniye Ticaret Lisesi (1980) mezunu. Osmaniye’de
askerî bir komutanlıkta sivil memur olarak çalıştı.
İlk şiiri (Bir Söyleyebilsem), 1979 yılında Kelebek gazetesinde yer almıştı. Diğer ürünlerini Güneysu, Erciyes, Mina,
Dolunay, Palandöken, Karçiçeği, Kardelen, Türk Edebiyatı, Millî Kültür, Genç Dost, Tepe Edebiyat, Harman, Çınar,
Gündönümü, Çırağı dergileri ile Hergün, Millet, Ortadoğu, Bayrak, Türkiye, Zaman, Millî Gazete, Akit, Yeni Düşünce
gazetelerinde yayımladı.
ESERLERİ (Şiir):
Hüzünlerin Düğünü (1980), Külüngün Taşlara Çizdiği Nakış (1993).
KAYNAK: İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2007, 2009).
Şair ve yazar, dergi yönetmeni. 1 Kasım 1953, Kahramanmaraş doğumlu. Şair ve yazar Şevket Yücel (1930-2001)’in
oğludur. İlk, orta ve lise öğrenimini doğduğu kentte yaptı. 1973 Adana Eğitim Enstitüsü Matematik Bölümünde eğitimini
sürdürdü. 1977 yılında ise Kahramanmaraş MYO makine-motor bölümünden mezun oldu. 1978-79 Kahramanmaraş’ta ki
okullarda öğretmen olarak görev aldı. 1979-80 askerliğini yedek subay olarak İstanbul’da yaptı. Askerlik dönüşü Dokumacılar
Un Fabrikasında müdür olarak çalıştı. 1981 Devlet Su İşleri XX. Bölge Müdürlüğü’nde teknik personel olarak çalışmaya
başladı. Yirmi beş yıl makine işletme şe olarak çalıştıktan sonra, 2006 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.
Yalçın Yücel, ortaokul öğrenciliği yıllarında başlayan yazma uğraşına, lise öğrenciliği yıllarında resim çalışmalarını da
ekledi. İlk yazıları 2002 yılında Adana’da çıkan Söylem dergisinde yayımlandı. Daha sonra aynı derginin yönetiminde de yer
aldı. Alkış, Zeytin Dalı, Edebiyat Yaprağı, Ekin Sanat, Öğretmen Dünyası, Sarı Zeybek ve Yorum Edebiyat Sanat Eki, Avrupa
Olay, Edik, Usare, Güzlek, Mevsimler gibi dergilerde ve Azerbaycan Kültür ve Edebiyat Portalı’nda şiir, deneme, öykü ve
eleştiri yazıları yer aldı.
2010 yılında, Kahramanmaraş Ekspres gazetesinin genel yayın yönetmenliğini yaparak; bu gazeteye kültür, sanat ve
edebiyat ağırlıklı bir nitelik kazandırdı. Bunun ardından birer yıl ara ile iki şiir kitabı yayımladı. 2013 yılında Yorum Gazetesi
edebiyat / sanat ekinin genel yayın yönetmenliğini yapmaya başladı. Bir dönem Kahramanmaraş Kültür Sanat Evi’nin ve Alkış
dergisinin yönetiminde de görev aldı. 2015 yılında Döş Cebim ve Çocuklar Bir Başka Güzel adlı iki şiir yapıtı daha yayımlandı.
2015 Usare dergisinin (Edebiyat-sanat) yayın yaşamını başlattı. 2016 Güzlek dergisini (Edebiyat-Sanat) çıkardı. Türkiye
Yazarlar Birliği üyesi olan Yücel halen bu iki derginin genel yayın yönetmenliğini de yürütmektedir.
Yalçın Yücel, Kahramanmaraş’ta ikamet etmekte olup, Selma Yücel ile evli; Pelin, Yeşim, Batur Kutay adlarında da üç
çocuk babasıdır.
ESERLERİ (Şiir):
Yaşamı Aralamak (2011),
İçimde Üşüyor Günlerim (2012),
Döş Cebim (2015),
Çocuklar Bir Başka Güzel (2015).
KAYNAKÇA: Adil Bozkurt / Çok Başlıklı Bir Irmak (Alkış Dergisi, Sayı: 64, 2012), Osman Nuri Poyrazoğlu (Şair Yalçın
Yücel’den İki Yapıt (Öğretmen Dünyası, Sayı: 2012), Bilgi Formu ve Teyidi (2014, 2017), İhsan Işık / Resimli ve Metin Örnekli
Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (C. 12, 2017).
Şair ve yazar. 23 Temmuz 1955, Adana doğumlu. Eserlerinde “Harika” mahlasını kullandı. Adana I. İnönü İlkokulu, Ziya
Paşa Ortaokulu ve Adana Kız Öğretmen Okulunu bitirdikten sonra İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünde
yüksek öğrenimini tamamladı. Çeşitli okullarda sınıf öğretmenliği, Türk dili ve edebiyatı ve Türkçe öğretmenliği yaparak 2004
yılında emekli oldu. Sonraki yıllarda özel dershanede eğitimci olarak çalıştı. Şiir, resim, el sanatları, müzik, çocuk kitapları ve
senaryo yazımı ilgi alanları oldu. Çeşitli derneklerde çalışmalar yaptı. Özgür Pencere, Tema, İLESAM, Çukurova Halk Ozanları
Kültür ve Araştırma Derneği, Çukurova Edebiyatçılar Derneği, Adana Kültür Sanat Derneği üyesidir Bekâr, Sena Morkal, Seda
Morkal adında iki çocuk annesidir.
Yazı ve şiirleri Adana Milli Eğitim Bülteni, Yeni Adana, Adana Yenigün, Doruk gazeteleri ile Söylem, Aykırısanat,
İmgelem, Lâl, Ankara Ekin Sanat, Alternatif Sanat, Ardıç Kuşu, Çukurovadan Dünyaya Kadirli dergilerinde ve çeşitli
antolojilerde yayımlandı.
Pek çok şiiri bestelendi. Karslı Murat Çobanoğlu adına düzenlenen yarışmada şiir dalında Âşık Kahraman ödülünü
alarak Türkiye ikincisi oldu (2006), aynı aşık adına düzenlenen bir başka yarışmada Adanalı Kul Mustafa Onur Ödülünü aldı
(2007). Karslı Murat Çobanoğlu adına düzenlenen bir diğer yarışmada Âşık Şenlik ödülüne değer görüldü ve ‘Muamma’
dalında Türkiye birincisi oldu (2008).
ESERLERİ (Şiir):
Çiçek Açtı Yalnızlığım (2005), Canım Türkiyem (2008).
KAYNAKÇA: Turuncu Antoloji (2008), Ankara Rüzgârı Antolojisi (haz. Ahmet Eroğlu, 2008), İhsan Işık / Resimli ve Metin
Örnekli Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (c. 11i 2009)
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temsilcisi
Genelde Hazreti Yunus Camii civarında, öğleden sonraları, merkeze gidecek öğrenciler kendilerini alacak sürücülere işaretle isteklerini belirtiyorlar. Yakın bir zamanda şehir merkezine inerken genç bir arkadaş el etti, durmak için pek de müsait bir durum olmamasına rağmen durdum, nereye gideceğini bilmiyorum, o da benim istikametimi bilmiyor, “Bizi de götürebilir misiniz?” dedi. “Buyurun” dedim, “Ama biz üç kişiyiz” dedi, ben de “Olsun” dedim. Lise öğrencisi arkadaşlar. Yolumuza devam ederken güzergâh üzerinde ortak bir noktamızın olduğu anlaşıldı. Onlar öğrenci belli, fakat gördüm ki onlar beni merak ediyorlar. Ben oralı olmasam da onlar bazı sorular soruyorlar. Nihayet birisi; “Abi ne iş yapıyorsunuz?” dedi. Ben de bir iş yapmıyorum deyince herhalde cevabım biraz garip geldi. Öyle ya arabasına bindikleri adam kim? Baktım olmayacak, kısaca kendimi tanıttım.
Gençlik konusunda yeni bir çalışma yapıyorum, inşallah tamamlayabilirim. Aslında kısa zamanda bitirmek istiyorum, ancak bitirsem de şartlar belli, ne kadar zaman bilgisayarda kalacak onu bilemem. Gençlere, “Ben gençlik üzerine bir çalışma yapıyorum, sizden duymak istiyorum; gençlik nereye gidiyor?” dedim. Birisi, hemen çok kısa ama net cevap verdi; “Maddeye!” dedi. “Nasıl yani bu kadar mı kötü?” dedim, “Evet abi, bu kadar kötü, siz ne kadar biliyorsunuz bilemem ama durum hiç iyi değil.” dedi. Elbette ki ben onlar kadar akranlarının durumunu bilemem, onlar birbirlerini daha iyi tanıyorlar.
Sözünü ettiğim durumdan bir müddet sonra, şehrin en merkezine en yakın bir yerdeki taziye evine girmek için en yakın bulduğum bir yere arabayı park ettim, az yukarıda polis ekibi zannederim operasyon yapıyordu, burnumun dibinde diyebileceğim yakınlıkta gördüğümü hiç anlatmayayım. Taziye evinde bulunan kişilere bir şeyler dememek için kendimi çok zorladım ama nihayetinde; “Cemaat, abiler, arkadaşlar! Lütfen, gençlerinizle, çocuklarınızla biraz ilgilenin, tavsiye ederim, onların size ihtiyacı var.” ve benzeri birkaç cümle söyledim. Gördüm ki durumlardan hepsinin haberi var, fakat ne yapacaklarını bilememekten muzdaripler.
Bazen sosyal medya aracılığıyla madde bağımlılığının artmasından dolayı sızlanmalarımı, operasyonlarla gündeme gelen uyuşturucu kullanımındaki artışlarla ilgili paylaşımlar yapıyorum, üzülerek söylüyorum bu paylaşımlarım pek ilgi görmüyor veya görünüş öyle, gerçi benim paylaşımlarımın görüntüsü hep öyle yani okunsa bile ilgi gördüğüne dair pek belirti yok. Demek ki toplum ya duyarlılığını kaybediyor ya da; “Aman, sen de!” diyor veya bazı arkadaşlarımın dediği gibi “Aman biz ortalıkta görünmeyelim” deniliyor. Bulunduğum her ortamda da gençlik konusundaki duyarsızlığa dikkat çekmeye çalışıyorum, galiba ben anlatamıyorum ki bu söylediklerim de ilgi görmüyor, ya da en duyarlı kişiler bile bu işlerden elini eteğini çekmiş durumda. Birinci olan konular hayatımızdan çıkmak üzere, gündemde yok onlar. Peki, ne var gündemde; bunun cevabını aslında herkes benden daha iyi biliyor.
Şunu söylemek durumundayım ki; lafla gençliğe sahip çıkılmıyor, olacağı da yok. Bazı topluluklar bulduklarıyla yetiniyor ve teselli buluyorlar. Bu tür oluşumların başında zaten donanımlı kimse de yok. Bu sözüme alınganlık gösterip kızanlar olacaktır elbette, olsun, ben gözlemlerimi söylüyorum. Büyük çoğunluk, etraf toplama, para kazanma, daha çok kazanma çabasında. Herkes bilmeli ki maazallah gençlik yıkılırsa, altında kalacaklar hepimiz olacağız.
Düşünmek bile istemiyorum ama gerçekler yüzünü bir gün mutlaka gösterir.
NOT: Bu yazı 01.05.2019 tarihinde YORUM GAZETESİ’in yayınlanmıştır.
Azerbaycanın Kültür ve Edebiyat Portalının Türkiye temssilcisi
10-16 MAYIS ENGELLİLER HAFTASI
Sevgili Buket’ciğim, 10-16 Mayıs Engelliler Haftası nedeniyle seninle planladığımız bu röportajla engelli dostlarımızın sıkıntılarını gündeme getirmek istedim. Engelin hakkında merak ettiklerimizi yanıtlayabilir misin? Ne zaman, nasıl oldu? Duygularını ve yaşadığın zorlukları, kısaca kendini anlatabilir misin?
Adana’da dünyaya geldim. İlkokulu Öğretmen Zeynep Erdoğdu İlkokulunda tamamladım. O yıllarda az da olsa görebiliyordum. Gözlük takıyordum ama görmekle ilgili büyük sıkıntılar yaşıyordum. Bu rahatsızlık iyice artınca ilkokulun ardından eğitim hayatımı bitirmek zorunda kaldım. Bilinçsiz, amaçsız iki yılı geçirdim.
Peki, bu amaçsız geçen iki yıldan sonra neler oldu?
İki yılın ardından tesadüfen görme engelliler için özel bir okul olduğunu öğrendim. Bu şöyle oldu: Ablam dershaneye gidiyordu. Birgün arkadaşıyla konuşurken İngilizce öğretmeni olmak istediğini söylemiş. Arkadaşı da benim ablam da İngilizce öğretmeni, üstelik görme engelli diyince ablam şaşırmış. O da ablasının Gaziantep’te Görme Engelliler İlköğretim Okulu’nda İngilizce öğretmeni olduğunu söylemiş. Ablam eve gelince annemlerle gizli gizli bir şeyler konuşmaya başladı. Merak ettim. Bana söylediklerinde çok mutlu oldum. Ortaokul yaşantımı tamamlamak amacıyla Gaziantep Görme Engelliler İlköğretim Okuluna yazıldım. Burada üç yıl yatılı olarak kaldım. Yaşadığım birçok sıkıntıya rağmen eğitim hayatıma tekrar dönmüş olmak beni sonsuz mutlu etti. Ortaokulu tamamladıktan sonra yeniden Adana’ya döndüm ve burada İbrahim Atalı Çok Programlı Lisesinde okudum.
İlk yılımda ilk tercihim olan Niğde Şehit Ömer Halisdemir Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği Bölümünü kazandım ve 2009 yılında bu üniversiteden mezun oldum. 2010 yılında ise Adana Ahmet Sapmaz Ortaokuluna Türkçe öğretmeni olarak atandım. Hala orada görev yapmaktayım.
Milli Eğitim’in kadrolu öğretmenisin. Görme engelli bir öğretmen olmak nasıl bir durumdur?
Engelli bir öğretmen olmak bizim için zor değil ama elbette insanlar açısından zordu. Başladığım okulda öncelikle önyargılarla karşılaştım. Öğrencilerden çok veliler bunu yaptılar. Daha ilk atandığım dönemde idareye ve çeşitli yerlere benimle ilgili şikâyetler gitmiş. “O, çocuğumu okutamaz. Ders veremez.” “Çocuğum dersten eksik kalır.” gibi… Ardından da ben bunları duyunca bir veli toplantısı yaptım. “Sevgili velilerim beni henüz tanımıyorsunuz. Evet, önyargılarınız var ama benim sizden istediğim şu: Bana bir- iki aylık bir izin verin. Beni izleyin, çocuklarınızı izleyin. Onlar dersten geri kalıyorlarsa hala memnun değilseniz gelin sizinle birlikte istifamı ben yazayım. “ dedim.
Bu toplantının ardından bir iki hafta sonra bir velim okul koridorunda yolumu kesti. Sesi titreyerek ağlamaklı bir şekilde benden özür diledi. Hakkımı helal etmemi istedi. Elbette benim için problem yoktu. Bu olaydan sonra da okulda velilerimle öğrencilerimle ya da idare ile de hiç sıkıntı yaşamadık.
Sevgili Buket görme engelli bir öğretmen olarak ders işlerken sıkıntı yaşıyor musunuz?
Engelli bir öğretmen olmak da dışarıdan göründüğü kadar zor değil. Neden zor değil? Teknolojik açıdan soracak olursanız zaten bilgisayarlarımız ve telefonlarımız artık konuştuğu için akıllı tahtalara bunları yansıtabiliyoruz ve dersi oradan istediğimiz şekilde işleyebiliyoruz. Bunun dışında da eğer öğrencilerle iyi iletişim sağlarsanız, onların seviyesine uygun anlatırsanız zaten sıkıntı yaşamıyorsunuz.
İyi bir yazarsın. Eserlerin hakkında kısaca bilgi alabilir miyim?
Eserlerim hakkında bilgi verecek olursam dört kitabım bulunmakta… İkisi çocuk kitabı, ikisi roman… Çocuk kitaplarımdan biri “Bilmecelere Gizlenmiş Türkçe” Bu kitapta Türkçe dersini eğlenceli bir şekilde çocuklara aktarmak istedim. Türkçenin 30 konusu 900 bilmece halinde çocuklara yöneltiliyor, cevapları isteniyor ve zaten ben onlara arkada cevabı fısıldamış oluyorum.
İkinci kitabım “Yeryüzü Masalı” … Yeryüzü Masalı’nda 18 yeryüzü şekli bir masalın içerisinde karakter olarak karşınıza çıkıyor. Masal devam ederken siz bu yeryüzü şekillerinin özelliklerini ve ne olduğunu öğrenmiş oluyorsunuz.
Romanlarıma geçecek olursak ilk romanım “Ölümün Gölgesinde”… Bu romanda genç bir kadının yaşadığı sıkıntılar, sevgi arayışı, bu sevgiyi bulamadıkça daha da hırçınlaşması, ölmesi ve ölümünün ardındaki giz…
En son kitabım ise “Yüreğimdeki Deprem”… Bu; daha çok yeni, bu yıl yayınlandı. Bu kitapta ise genç bir psikologun deprem yıkıntılarının altında kalması, bu yıkıntıların altından fiziken ve ruhen bambaşka bir insan olarak çıkması, insanların bu duruma inanamamaları ve onun insanlara aktardıklarının ardındaki bir giz. Yine polisiye bir romanla okurlarımla birlikteyim.
Yazmanın zorluklarını anlatır mısın?
Ta çocukluktan beri yazı yazmaya düşkün hatta âşık bir insan olarak yazmakla ilgili bir sorun yaşamadım. Yazmak benim hayatımın önemli parçalarından biridir. Ne zaman bilgisayarın başına oturduysam zihnim hep bana izin verdi. Bu anlamda şanslı olduğumu düşünüyorum.
Bazı engelliler hor görüldükleri zannıyla kendilerini toplumdan soyutlayarak içlerine kapanıyorlar. Bazıları da engellerini abartarak kendilerine acıyorlar veya kendilerini acındırıyorlar. Farklı duygular içindeler elbette haklılık payı da vardır. Engelli arkadaşlarımıza neler tavsiye edersin?
Engellilere tavsiyem şu olacaktır: Toplumdaki bakış açısını düzeltmek, öncelikle kendi bakış açımızı düzeltmekle başlar. Biz kendi bakış açımızı düzelttikten sonra insanlara kendi gücümüzü, neler başarabildiğimizi göstereceğiz ki toplumdaki insanlar da bunu anlayarak önyargılarını yıkacaklar ve bize o şekilde bakacaklar. Her şeyi biz yapabiliriz. Önyargıları da yine biz yıkabiliriz. İnanırsak başarabiliriz.
Dünyada engelli pek çok sanatçı var. Beni en çok etkileyen kişi yabancı ülkelerden Helen Keler’dir. Türkiye’den de Âşık Veysel’dir. Bu konuda bir de “Engel Tanımayan Sanatçılar” başlıklı köşe yazım vardır. Seni en çok etkileyen engelli sanatçı hangisidir?
Etkilendiğim bir engellinin ismini söylemek çok zor. Birden fazla isim var. Daha doğrusu başarmış, kabuğunu kırmış insanların her biri benim için çok değerlidir. Her birinin ardında koca bir roman olduğunu düşünürüm. Bu anlamda tüm insanların yaşamları kendilerine özeldir ve her biri çok önemli izler taşımaktadır.
Görme engelli biri olarak yaşadığın zorlukları anlatabilir misin?
Yaşadığım zorluklara bakacak olursak evet zamanında zorluklar yaşadım. Bunları aştım. Şu anda tek hedefim de sıkıntı yaşayan insanların zorluklarını aşmaları için onlara bir ses, bir nefes, bir el olmaktır.
Ailenin ve çevrenin sana karşı tutumu nasıldır?
Çevremdeki insanlara ve aileme bakacak olursak elbette ki ailem beni korumak için kendilerince önlemler aldılar. Sıkıntılar yaşamayayım diye öncelikle geri planda kalmamı; üzülmemem için kanatlarının altında kalmamı istediler. Ancak ben bunu kabul etmedim. Daha benim başarabileceğim şeyler vardı. Onlara ve tüm insanlara göstermem için bu sıkıntıları yaşamam gerekiyordu. Çevremdeki insanlar ve ailem de gördü, bana katıldılar. Artık yapacağım şeylere karşı bir tereddüt ve endişe yaşamıyorlar. Dolayısı ile her zaman destekçim, her zaman yanımda oldular. Bu anlamda da başarıya yürürken beni her olayda teşvik ediyorlar.
Yetkili biri olsaydın engellilerin hayatlarını kolaylaştırmak ve sorunlarını çözmek için neler yapardın?
Yetkili biri olsaydım her ile tüm engellilerin kullanabileceği büyük kompleksler kurardım. Burada eğitim, sanat, spor her şey yapılabilirdi. Bu komplekslerde insanların tüm isteklerini gerçekleştirmek, eksiklerini tamamlamak, sıkıntılarını gidermek için özel kurullar oluştururdum. Bu kurullara düzenli aralıklarla yetkili isimlerin, milletvekillerinin, bakanlıklardan isimlerin gelmelerini arzu ederdim. Böylelikleri sıkıntıları konuşmak ve sıkıntıları gidermek için önemli adımlar atılacağını düşünürdüm.
Gelecekle ilgili planların nelerdir?
Gelecekle ilgili hem özel, hem genel olarak birçok hayalim var. Özel olarak yeni kitaplar yazmak, yeni okurlara ulaşmak, birçok alanda yeni imzalar atmak istiyorum. Genel olarak ise tüm engelliler, tüm kadınlar için yeni adımlar atmak, onların sıkıntılarını gidermek… Birçok engellinin, birçok insanın hayatlarına dokunabilirim. Umarım bu hayallerime ulaşabilirim.
Sen kendiyle barışık muhteşem bir insansın. Çalışmalarını yakından takip ediyorum ve hayranlık duyuyorum. Başarılarının devamını diliyorum Bana vakit ayırdığın için çok teşekkür ederim.
Harika UFUK.
ADANA. 5 MAYIS 2019 yıl. SAAT: 20.30
İncəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq və “İncəsənət xadimləri üçün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının təsis edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2002-ci il 28 may tarixli 707 nömrəli Fərmanına uyğun olaraq qərara alıram:
1. Səhnə fəaliyyəti ilə bağlı aşağıdakı aparıcı incəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatları verilsin:
Abbasov Tariyel Abbasqulu oğlu
Abdullayev Mətləb Fətəli oğlu
Abdullayeva Xurşid Lütfəli qızı
Abdurahmanov Yusif Fikrət oğlu
Adıgözəlov Yalçın Vasif oğlu
Axundov Bəxtiyar Ağayar oğlu
Allahverdiyev Vasif Kərim oğlu
Allahverdiyeva Naibə Siyavuş qızı
Babayev Zeynalabdin Abdulla oğlu
Babayeva Stella Rza qızı
Bağırov Tamerlan Kamal oğlu
Baliyeva Natalya Gennadyevna
Bayramov Təyyar Allahverdi oğlu
Bəxtiyarov Rəşad Bəhram oğlu
Bulax Svetlana Mixaylovna
Butenko İqor Leonidoviç
Cəfərov Mircavad Mirqəfər oğlu
Cəfərov Novruz Adil oğlu
Cəfərov Samir Qədir oğlu
Eldarova Nəsibə Novruz qızı
Eyyubov Musa Eyyub oğlu
Əbdülsəmədova Zemfira Feyzulla qızı
Əhmədli Bəhruz Vaqif oğlu
Əhmədov İlkin Qənbər oğlu
Ələkbərzadə Mehriban Zaur qızı
Əliyev Ələkbər Həsən oğlu
Əliyev Sərvər Bəhlul oğlu
Əliyev Vahid Əsgər oğlu
Əliyev Vaqif Səfər oğlu
Əliyeva Böyükxanım Həsənbala qızı
Əliyeva Dilarə Asif qızı
Əliyeva Gülüstan Həsən qızı
Əliyeva Nərgiz Arzu qızı
Əliyeva Şəfəq Rəsul qızı
Əmirbəyova Rita Cəmil qızı
Əmirov Cəmil Fikrət oğlu
Əsədova Məleykə Əlifağa qızı
Əsədova Səbinə Çingizovna
Əsədullayev Toğrul Mirnazim oğlu
Əsgərov Əli Rəhim oğlu
Əsgərov Əsgər Əkbər oğlu
Əsgərov Qoçaq Məhərrəm oğlu
Əzizov Əzizağa Ağayar oğlu
Ferşdant Makar Sergeyeviç
Göyçayev Teymur Ənvər oğlu
Gözəlova İradə Vaqif qızı
Hacıyeva Fidan Hacıağa qızı
Hacıyeva Sevil İnşalla qızı
Heybətov Anar Mithət oğlu
Heydərova Çinarə Yaşar qızı
Həmidov Əjdər Qüdrət oğlu
Həsənquliyev Kazım Feyruz oğlu
Həsənova İradə Aslan qızı
Həşimova Növrəstə Xanəli qızı
Hüseynov Tofiq Əbdülrəhim oğlu
Hüseynova Gülnarə Hüseyn qızı
Hüseynova Kamilla Fikrət qızı
Hüseynova Laləzar Ramil qızı
Xanızadə Bəxtiyar Oqtay oğlu
Xanlarova Mehriban Aslan qızı
Xasıyev Nadir Şənbə oğlu
Xəlilzadə Rüfət Eldar oğlu
İbrahimova Səbinə Vaqif qızı
İbrahimova Şəhla İbrahim qızı
İmanov Vaxtanq Yaşar oğlu
İmanova Gülbacı Əliəkbər qızı
İsgəndərova Sənubər Sabir qızı
İsmayılov Qurban İbrahim oğlu
Kazımov Nicat Mirəziz oğlu
Kərimov Fəxrəddin Nuri oğlu
Kərimov Loğman Seyfulla oğlu
Kərimova Cəmilə Rüstəm qızı
Kərimova Qərinə Rəhim qızı
Qarayev Elnar Cəfər oğlu
Qasımov Məmmədsəfa Məmmədəli oğlu
Qasımov Yusif Əli oğlu
Qəmbərli Ayaz Vahab oğlu
Qəmbərov Salman Hüseyn oğlu
Qəribova Nargilə Dursun qızı
Qrafkin Boris Fyodoroviç
Quliyev Cəmil Elşad oğlu
Quliyev Elxan Əlibala oğlu
Quliyev Əyyub Ramiz oğlu
Quliyev Hafiz Məhərrəm oğlu
Quliyev Qabil Əzizulla oğlu
Quliyev Rövşən Vaqif oğlu
Quliyeva İntizar Təhməzqulu qızı
Quliyeva Şəlalə Şahvələd qızı
Qurbanov Cahangir Qafar oğlu
Qurbanov Oruc İzzət oğlu
Qurbanova Gülzar Qurban qızı
Qurbanova Pərvanə Yaqub qızı
Mahmudov Zülfüqar Xudaverdi oğlu
Mehmandarov Mustafa Adil oğlu
Məhərrəmov Firudin Əliməmməd oğlu
Məmmədxan Ucal İsa oğlu
Məmmədov Anar Ramiz oğlu
Məmmədov Əbülfəz Səid oğlu
Məmmədov Maqsud Fazil oğlu
Məmmədov Natiq Hidayət oğlu
Məmmədov Sabir Novruz oğlu
Məmmədov Səyyad Çapay oğlu
Məsimov Qurban Abdulla oğlu
Məstanov Vaqif Teyyuboviç
Mikayılov Anar Şamil oğlu
Mirişli Nazim Ramiz oğlu
Mirqasımova Ayan Oqtay qızı
Mirzəhəsənov Hüseyn-Səfa Qvaməddin oğlu
Mirzəyev Gülağası Ağahüseyn oğlu
Mirzəyev Rafiq İsmayıl oğlu
Musayeva Səmayə Məmməd qızı
Musayeva Şükufə İmran qızı
Mustafayev Arzu Əhməd oğlu
Mustafayeva Laləzar Bəşir qızı
Nəbizadə Zabit Gülxan oğlu
Nəsirova Hicran Fətəli qızı
Nəzərov İlham İslam oğlu
Novruzova Nübar Qulu qızı
Nuriyev Nurlan Nurməmməd oğlu
Nurzadə Əli Qayıb oğlu
Osmanov Bəhram Məcid oğlu
Piriyev İvtixar Fəhrat oğlu
Poladov Əkrəm Nicat oğlu
Rüstəmov Elşən Mərdan oğlu
Sabayev Andrey Yuryeviç
Sadıqov Anar Babalı oğlu
Salahov Əbülfət Yusif oğlu
Salmanov Nicat Fərhad oğlu
Seyidov Uran Seyidmusa oğlu
Səlimli Mirbala Seyidəsgər oğlu
Səlimov Ruslan Xanbala oğlu
Səmədov Şükür Hacıbala oğlu
Spitsina Yelena Eduardovna
Süleymanova Ulduz İbrahim qızı
Şarovskaya Natalya Yuryevna
Şərifəliyeva Səidə Vahid qızı
Şərifov Munis Məhəmməd İsmayıl oğlu
Şıxəliyev Ramin Tofiq oğlu
Şirəliyev Elşən Şıxəli oğlu
Şirməmmədov Xamis Xanmirzə oğlu
Tağızadə İrana Tofiq qızı
Vahabzadə Səbinə Qulam qızı
Vəliyev Nofəl Abdulməcid oğlu
Vəliyeva Nigar Natiq qızı
Yaqubov Şıxı Miriş oğlu
Yaqubova Ella İsmayıl qızı
Zeynalov Azər Zeynalabdin oğlu
Zeynalov Elnur Əli oğlu
Zəki Mehriban Mürvət qızı
Zülfüqarov Cahangir Oqtay oğlu.
2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.
3. “İncəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatlarının verilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2018-ci il 9 may tarixli 62 nömrəli Sərəncamının (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018, № 5, maddə 1000) 1-ci hissəsi ləğv edilsin.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 10 may 2019-cu il.
Mənbə: http://www.president.az
Azərbaycan mədəniyyət və incəsənət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdlərinin verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq və “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün təsis edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2002-ci il 11 iyun tarixli 715 nömrəli Fərmanına uyğun olaraq qərara alıram:
1. Azərbaycan mədəniyyəti və incəsənətinin inkişafında xidmətlərinə görə aşağıdakı şəxslərə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdü verilsin:
Abdullayev Ağasəlim Sahib oğlu
Ağamalızadə Müzəffər Məmməd İbrahim oğlu
İslamzadə Akif Qədir oğlu
Quliyeva Səidə Əbülfəz qızı
Mütəllimova Firəngiz Bəhər qızı
Nərimanova Zemfira Əli qızı
Rəhimli İlham Əziz oğlu.
2. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etsin.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 10 may 2019-cu il.
Mənbə: http://www.president.az
18 may 2019-cu il tarixində saat 15:00-da Azərbaycan Respublikası Təhsil İnstitunun aparıcı elmi işçisi, zərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru şairə Adilə Nəzərinin “Topla məni, İlahi” adlı şeirlər kitabının təqdimat və imza günü keçiriləcək.
Kütləvi informasiya nümayəndələrinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin, mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət xadimlərinin, müəllifin yazar dostlarının da iştirakı gözlənilir. İştirak etmək istəyən hər kəs dəvətlidir.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Azərbaycan Respublikası Təhsil İnstitunun aparıcı elmi işçisi, zərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru şairə Adilə Nəzərinin “Topla məni, İlahi” adlı şeirlər kitabı “Qanun” nəşriyyatı tərəfindən 192 səhifə həcmində, 500 tirajla işıq üzü görüb. Kitabın redaktoru Aləm Kəngərli, ön söz müəllifi isə yazıçı Səfər Alışarlıdır.
Kitab müəllifin oxucularla sayca 8-ci görüşüdür. Geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulub. Ədəbiyyatşünas-alimlər, poeziya həvəskarları, ədəbiyyatsevərlər tərəfindən rəğbətlə qarşılanacağına ümid edirik.
Ədəbiyyat sahəsindəki fəaliyyəti yüksək qiymətləndirilib. Mahmud Kaşğarlı Beynəlxalq Fondunun “San yarlığı” mükafatına layiq görülüb. Şeirləri Türkiyə türkcəsinə, rus, fars, ingilis, qazax və özbək dillərinə tərcümə olunub.
Bundan başqa, istedadlı şairə Adilə Nəzər 2 elmi əsərin (“Fəlsəfə terminlərinin izahlı lüğəti” və “Monoqrafiya”) müəllifidir.
Qeyd edək ki, bundan öncə şairə-publisist Adilə Nəzərinin “Həsrəti öldürürəm”, “Sabahım sənmisən gələn”, “Yuxuma yağış yağır”, “Sevgi qum saatıdır”, “Xəbərin oldumu”, “Mən və sonrası”, “Beşinci mövsüm” şeirlər kitabı nəşr olunmuşdu.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Şairə-jurnalist-publisist
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü,
“Qızıl qələm” media mükafatı laureatı,
XATIRLA MƏNİ
/”Könül dəftərim” – silsiləsindən/
Kor olsun talenin, qismətin gözü.
Görən necə qıydı, ayırdı bizi.
Baxma ki, “soyuqdur torpağın üzü”,
Hər nəfəs alanda, xatırla mənı.
Hər axşam al günəş qürub edəndə,
Hər payız durnalar köçüb gedəndə.
Hər kədər, hər qüssə, qəlbə yetəndə,
Hicranda qalanda, xatırla məni.
Gecələr təklikdən yuxun qaçanda,
Səhər pəncərəndən şəfəq saçanda.
İlk bahar yasəmən, nərgiz açanda,
Payızda solanda, xatırla məni.
Axşam ay çıxanda, ulduz doğanda,
Həsrət güc gələndə, qəhər boğanda,
Şimşəklər çaxanda, yağış yağanda,
Buludlar dolanda, xatırla məni.
Soyuq otağımda tənha qalanda,
Gözlərin şəklimə baxıb dolanda.
Xəyal, xatirələr saçın yolanda,
Sübh, əzan olanda, xatırla məni.
Qəmimi çatdırsın dağların mehi,
Qüssəmi anlatsın lalənin şehi.
Həsrətim şeirimin bəhri, təşbehi,
Yadına salanda, xatırla məni.
Hərdən sevənləri qoşa görəndə,
Saça taxmaq üçün çiçək dərəndə.
Çobanyastığından çələng hörəndə,
Xəyala dalanda, xatırla məni.
Xatırla Dövranı, yaşat bu gün də,
Siması dayansın hey göz önündə.
Hər bir ziyafətdə, toyda, düyündə,
“Vağzalı” çalanda, xatırla məni…
– BU GÜN ŞUŞANIN İŞĞALI GÜNÜDÜR –
BÜLBÜLÜM
Bu qədər ağlayıb qəlbimi oyma,
Sevda xiffətindən solan bülbülüm.
Elini şeydaya intizar qoyma,
Gözləri həsrətdən, dolan bülbülüm.
Nə vaxtdan Şuşaya güzar salmayan,
Xarı bülbülünün könlün almayan.
Gülxarsız gecəsi- gündüz olmayan,
Yuvası viranə, qalan bülbülüm.
Qonşu namərd oldu, kəsdi yolları,
Arxadan oxladı, mərd oğulları.
Unutdun dastanı, ər nağılların,
Uydun bayatıya, nalan bülbülüm.
Dağ belə dağ olmaz, dumansız, çənsiz,
Söylə, ruh neyləsin cansız, bədənsiz.
Neçə yaz açıbdır, Gülxarın sənsiz,
Əhdinə vəfası, yalan bülbülüm.
Güman var vüsala, bitəcək hicran,
Bizə də güləcək Yaradan, Mövlan.
Sizi cüt, qol- qola görəcək Dövran,
Gücünü eşqindən, alan bülbülüm.
HAQQIN DƏRGAHI
“Düşünçələrim” – silsiləsindən
Hər məzar bir qapı, Haqq dünyasına,
Torpaq qapılara qıfıl, baş daşı.
Buradan keçərlər can bahasına,
O an başa çatar bir ömrün yaşı.
Başlanar əbədi axirət yolu,
Əməli bələdçi olar insana.
Olarlar səssizcə imanın qulu,
Məhşər xofu düşər, burda hər cana.
Haqqdan uzaq düşən bənizlər solar,
Tutqun bulud kimi üzləri gülməz.
Hamı bir geyimdə, bərabər olar,
Kimsə bir kimsəyə hökm edə bilməz.
Sirat üstün açar suçun, günahın,
Tük qədər vəbal da gözdən yayılmaz.
Sözü keçməz bəyin, xaqanın, şahın,
Ruha sahib çıxar ibadət, namaz.
Əməli salihlər hüzur taparlar,
Gəzərlər İrəmdə qumrular kimi.
İmanlı ruhları zöhrətək parlar,
Olarlar ey Dövran, behişt sakini.
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü
CƏBRAYILLI ŞAİR
Göylərə qaldıran şeiri, sənəti,
Çiynində daşıyan hər əzyyəti,
Hörmətə mindirən sözü , söhbəti,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.
Haqsızlıq görəndə gözləri dolan,
Köməyə tələsən ağatlı oğlan,
Alimlər yanında öz yeri olan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.
Nazlı gözəllərə nəğmələr qoşan,
İlhamı gələndə kükrəyən, coşan,
Sözü qanadlanıb zirvələr aşan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.
Hər sözü söhbəti dillərdə dastan,
Qəlbində bir Allah, əlində Quran,
Haqqın qarşısında əyilən insan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.
Sözlərdən tac hörən, çələng toxuyan,
Eşidib, biləni sözlə mat qoyan,
Yurdun şöhrətini dünyaya yayan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.
Haram bir tikə də çörək yeməyən,
Əhdindən, sözündan heç vaxt dönməyən,
Haqsız danışmayan, nahaq deməyən,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.
NECƏ DƏ QƏŞƏNGSƏN
Necə də qəşəngsən, vurğunam sənə,
Sən ki, bir gözəllik ilahəsisən.
Baxmaqdan doymuram o gül hüsnünə,
Sən sevgi çələngi, eşq nəgməsisən.
Könlümü oxşayır gül üzün sənin,
Çirindi gülüşün, baldı dodağın,
Elə bil nəğmədir, xoş təbəssümün.
Vallah tamaşadı alma yanağın.
Sanki günəş gülür gül camalında,
Gözlərin can alır od-alovuyla.
Nurlu bir Günəşdi qara xalın da.
Sən bəhsə girirsən Günəşlə, Ayla.
Tanrının sevimli bir bəndəsisən,
Üzü qələm çəkib o göz, qaşına.
Elə Ay da sənsən, elə Gün də sən,
Ulduzlar dolanır sənin başına.
Şəfəqlər süzülür, baxışlarından,
Yaradan heyrandı öz mələyinə.
Yoxdu bu dünyada o göz, qaşından,
Heyranam gözəlim, gözəlliyinə.
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru
Bu gecə Qarabaģa
Gedən həstətim yanır
Bu gecə intihara
Yol gedir ümidlərim.
Ogey baxışlarımda
Güzgülənir dərdlərim.
Azalır dodagımda
Gülüşümün sayları.
Bir bir ölüb gedirlər
Ürəyimin tayları.
Gozlərimin işıģı
Ųrəyimdən güc alır.
Əllərimdə üşüyən
Arzularım qocalır.
Həstətimə tül tutub
Dərdimə yorģan salır.
Vətən göyərdən arzum
Yarı yollarda qalır.
Daş üstündə açılır
Axşama dönən sabah.
Vətən vətən dogulan
Vətənsiz ölən sabah.
Bu gecə Qarabaģa
Gedən həstətim yanır.
Bu gecə ümidlərim
Sözümdə qalaqlanır.
Ay Şuşam
May 1997…..
Bahar gəlib yaz olurmu sinəndə?
Işvə, əda, naz olurmu sinəndə?
Bulaq üstə saz olurmu sinəndə?
Dillənirmi dağın, daşın, ay Şuşam?!
Perikdimi bülbüllərin, qartalın?
Məlul-məlul boylanırmı maralın?
Ürəyimdə qan ağlayır bu halın,
Harda qaldı ilk sirdaşın, ay Şuşam?!
Niyə mənim gözlərimdə yaş oldun,
Ürəyimdə bir əriməz daş oldun,
Tərlan idin, bayquslara tuş oldun
Nə bəladır çəkir başın, ay Şuşam?!
Durna köçü yol salanda üstündən,
Namə yazıb göndərəydim gərək mən,
Kaş böləydim nisgilimi sənlə tən,
Nə bacın var, nə qardaşın, ay Şuşam!
Natəvanın ruhu sızlar ahəstə,
Vaqif yatmaz bu harayda, bu səsdə,
Üzeyirin qəmli notları üstdə,
Xan oxusun çatıb qaşın, ay Şuşam!
Bulaqların həzin-həzin ağlayır,
Kədər məni için-için dağlayır,
Ürəyimdə qəm sirsira bağlayır,
Silən yoxdu gözüm yaşın, ay Şuşam!
Dağlarına duman olub bürünəm,
Torpağında dizin-dizin sürünəm,
Bircə anlıq yollarında görünəm,
Bu həsrətin ataq daşın, ay Şuşam!
Ölümlü gecəm
İslatdı dərdimi göz yaşlarımda,
Qucağında ölüm gətirən gecə.
Hönkürtü səsində açılan səhər,
Kəsdi kələyimi dan yerinəcən.
Donmuş nəfəsimdə şehə bələndi,
Ruhumun can adlı sızıltıları.
Sən demə dərd elə üzə güləndi,
Açıldı ömrümün ölüm qatları.
Susdu kabus kimi, susdu o gecə,
Ölüm küləyinin əsdi yelləri.
Asdı ürəyimdən kəfənliyimi,
Açıldı qəbrimin qərib dilləri.
Bir ölüm gətirdi mənə o gecə,
Bir ölüm oxudu ömür payıma.
Mən can diləmədim, heyf bu ömür-
Can verə bilmədi vətən hayına.
04.05.2019
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Rəhbərliyi və bütün kollektivi cənab Rafiq Oday başda olmaqla, Sizə, “Kultur.az” internet dərgisinin təsisçisi və baş redaktoru Xanıməfəndi İradə Aytelə, Anasının vəfatından kədərləndiklərini bildirir, dərin hüzn və kədərlə başsağlığı veririlər!!!
ALLAH rəhmət etsin!!! Ruhu şad, Məkanı, yeri CƏNNƏT olsun!!!
Uca Yaradandan səbir və dözüm diləyir!!! İnşAllah!
Mətbuat xidməti
Müasir dövrdə həyatımızın hər bir sahəsində kimya elmi çox böyük əhəmiyyətə malikdir. Digər elmlərlə müqayisədə ən dinamik inkişaf edən elmlərdən biri hesab olunur. Kimya elmi üzrə dünya alimləri içərisində Azərbaycan alimlərinin də xidmətləri olmuşdur və bu danılmazdır. Məhz bu mənada XX əsrdə Azərbaycanda kimya sənayesinin inkişafı mühim əhəmiyyət kəsb etmişdir. Neft-kimya və kimya sənayesinin inkişafı bir çox alimlərimizin apardığı tədqiqatların nəticələri üçün çəkilən fədakar əməyin hesabına başa gəlmişdir. Belə bir məsuliyyətli işi çiyinlərində daşıyan şəxsiyyətlərdən biri də dünya şöhrətli alim, akademik, pedoqoq və müəllim Rəfiqə xanım Əliyevadır.
O, kimyaçı kimi əmək fəaliyyətinə AMEA-nın indiki “Kataliz və qeyri üzvi kimya” Elmi-tədqiqat İnstitunda çox mühim tədqiqat işləri apararaq kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Rəfiqə xanım elmi tədqiqat işləri ilə davamlı olaraq və yorulmadan məşğul olmuş, bütün həyatını kimya elminə həsr etməklə pedoqoji fəaliyyətini çox uğurla aparmışdır. Bu baxımdan da Bakı Dövlət Universitetində bölğü zamanı Rəfiqə xanımın tədris etdiyi qrupa düşən tələbələr bəxti gətirmiş tələbələr hesab olunurdular. Aspirantlar və doktorantlara da eyni fikirləri aid etmək olardı. Dünya şöhrətli alim, akademik Rəfiqə xanımın böyük ixtiraları və apardığı geniş tədqiqat işləri sayəsində əldə etdiyi yenilikləri, uğur və nailiyyətləri tələbələrinə aşılaması, tələbkarlığı, bir tərəfdən də bir ana kimi qayğıkeşliyi dediklərimin əyani sübutudur.
Rəfiqə xanın Əliyeva kimya elminin ən vacib sahələrindən olan analitik kimya üzrə problemlərin araşdırılması və tədrisi ilə məşğul olmaqla yanaşı ekologiya elmi, ətraf mühitin çirklənməsinin qarşısının alınması və fəsadların aradan qaldırılması yolları ilə də ciddi məşğul olmuşdur.
Görkəmli bir alim kimi hər bir elmi problemləri öncədən hiss edərək, əks tədbirlərin görulməsi üçün məsələlərin həlli istiqamətində işlərin aparılması ilə məşğul olan Rəfiqə xanım, müasir dövürdə neft, neft-kimya və kimya sənayelərində istifadə olunan analiz metodlarına həsr olunmuş üç hissədən ibarət kitabaın ərsiyə gəlməsində çox böyük əmək sərf etmişdir. Məhz bu baxımdan inşa edilən və istismara buraxılan yeni və müasir komplekslərdə onun rəhbərliyi ilə dərc olunmuş vəsaitlər öz bəhrəsini verir.
Mənim üçün görkəmli alim barəsində söz demək biraz çətin və məsuliyyətlidir. Artıq iki ildir ki, cismən bizdən ayrı olmasına baxmayaraq, onun əziz xatirəsi daima anılır, ruhuna dualar oxunur. Rəfiqə xanımın yarımçıq qalmış elmi işləri – onun layiqli davamçısı, sevimli qızı, BDU-nun ekoloji kimya kafedrasının müdiri, professor Sevinc xanım Hacıyevanın rəhbərliyi ilə uğurla davam etdirilir.
Mən yenə də Bakı Dövlət Universitetinə vaxtaşırı gedirəm. Kabinetinin önündəki baralyefin qarşısına gül-çiçək qoyaraq xatirəsini yad edir və ondan qalan xoş və unudulmaz xatirələri yada salıram.
Rəfiqə xanımın tələbələri onun haqqında çox xoş xatirələr danışır, onun alim kimi yüksək ziyalılq keyfiyyətlərini dilə gətirərək, qayğıkeş müəllim, yüksək dəyərlərə malik müdrik insan kimi yaddaşlara həkk olunduğunu qeyd edirlər.
Bizim müəllim – tələbə münasibətlərimiz düz 39 il davam etmişdir. Əlbəttə, insan ömrü üçün çox böyük hesab edilən belə bir uzunmüddətli münasibətim olduğu üçün özümü xoşbəxt hesab edirəm. Mənə öyrətdiyi bilikləri, həmçinin verdiyi dəyərli tövsiyələri uca tutaraq yeni elmi axtarışlar istiqamətində işlərimi, elmi fəaliyyətimi bundan sonra da davam etdirəcəyəm. Və əminliklə deyirəm ki, görkəmli alim, akademik Rəfiqə xanım Əliyevanın əziz və unudulmaz xatirəsi daima bizim qəlbimizdə yaşayacaqdır.
Ruhuna hörmət və ehtiramla,
Zakir MƏMMƏDOV,
tələbəsi, kimya üzrə fəlsəfə doktru
Təbriz şəhərində fəaliyyət göstərən “Ədəbi Körpü” aylıq ədəbi dərgisinin 7-ci sayında Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanda ATATÜRK MƏRKƏZİnin ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (DGTYB) Məsləhət Şurasının Başkanı, şair, publisist, yazıçı Əkbər Qoşalının “Bayatı sayağı” şeiri Azərbaycan və fars dillərində dərc olunub.
Şeiri Azərbaycan türkcəsindən fars dilində “Ədəbi Körpü” dərgisinin təsisçisi və baş redaktoru, tanınmış şair-publisist Səxavət İzzəti uyğunlaşdırıb.
Qeyd edək ki, bundan öncə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının təşəbbüsü ilə gerçəkləşdirilən “Çağdaş Azərbaycan poeziyasının inkişafına dəstək” layihəsi çərçivəsində şairə-publisist Əkbər Qoşalının bədii yaradıcılıq nümunələri, poeziya örnəkləri “Kardelen” (Bilcek şəhəri) dərgisində dərc olunaraq, ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdırılmışdı.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Torpağa taprşırrıq ölən olanda,
Baxmarıq, ürəyi daşdı
yoxsa ki
ürəyi dağlıdı zalımoğlunun…
Və bir gün
üzə çıxar o ürək:
Ürəkdə dərd görünər,
dərddəsə ömür…
Bir də daş qoyarıq – adı: başdaşı…
Dünyanın o –
ən soyuq
daşına
isti sözlər yazarıq…
Yazıya ürək,
ürəyə dərd qoyarıq…
Beləcə,
dərd dolanar dünyada:
torpaq-torpaq,
daş-daş,
yazı-yazı,
ürək-ürək…
Deyirəm,
gedim torpaq dərdimi yazım,
ürəklər daş olmamış…
“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı
bütün arzuların saçımda qaldı,
daraq tanımağı günah bilirəm…
mən səni dünyanın gözündən saldım,
yolumu kəsəcək min “ah”, bilirəm…
açıq pəncərəndə rəqs edən pərdə
qovuşmaz əlimin qırışlarına…
hədiyyə etmişəm səni bu dərdə,
sükutun yuvadır qu quşlarına…
bağışlama gedişimi, qadası,
üzü sənə tərəf iz qoymamışam..
sən olan şeirlər vicdan həyası;
bu gün qələmimi düz qoymamışam…
***
Səssiz bir sükutla bağırır gecə,
Saat əqrəbləri çalır ömrümü.
Çiy palçıq zənn edir məni bu dünya,
Gündə bir qəlibə salır ömrümü.
Alır verdiyini gözüm doymamış,
Bükür göy əskiyə bəyaz günümü.
Bəzən də aldadır saf uşaq kimi,
Ovcunun içinə alır ömrümü.
***
Allah,
sevməyi bilməyənlərin
əlinə bıçaq vermə.
sonra necə gəldi vururlar
kürəyindən adamı.
***
Eşidin, ey insanlar,
Şumlanmış ürəklərə
Sevgi toxumu əkin!
Əgər bacarmırsınız,
Bir sevgi böyütməyi
Ürəklərdən əl çəkin!
Duzlu göz yaşlarından
Parlaq sevgi cücərməz,
Köçəri quş sevgilər,
Uçdusa geri dönməz…
Eşidin, ey insanlar,
Siz ürək ovlamayin,
Sizinçün bir kabablıq
Ət deyilki ürəklər,
İnsan ömrü qısadır,
Qəm çəkməyə gün yetməz…
Eşidin, ey insanlar,
Əgər eşitmirsinizsə,
O zaman dinməyin də,
Barı sizi lal sansın
Cövhəri saf ürəklər…
Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi və “Gənc Ədiblər Məktəbi3″ün üzvü
Mən buralarda bir qərib qız
boynumu bükmüşəm;
adamları mənə Bakını xatırladır.
mən buralarda
dar küçələr keçirəm,
salxaq duyğulara rast gəlirəm.
Bir qoyunda
isinmək varkən buzlamışam.
İki, üç günlük “sevgi”-
hamının düşüncəsinə hökm edir.
Mən buralarda bir qız axtarıram:
sərvi boylu,
qönçə dodaqlı.
Mən bir ürəkdən sevgi içmək istəyirəm
burulğan xəyallarıma.
Sızqa xatirələrdən
qaynar ömrə yetişmək mənim haqqım…
Bir yaşıl yarpağın
Yaz ətri
bətnimə girir
bir gün qəhqəhəsinə ayrılıram yuxudan,
bir gün inqəsinə.
Bir əlin istisi çatmır mənə…
Mən buralarda
Sirddharthanın keçdiyi yolda
suyun eyni yerdən axmasını
dönüb dolanıb eyni yerə axmasını
seyr edirəm.
Bir az Sabir ömrüdür,
bir az Vazeh ömrü…
Və Cek London kimi hər gün bir az
intihar edirəm.
Səni öz halına buraxsam
Allah görəsən məni daha necə cəzalandıracaq?
Mən, hər kəsi halına buraxan yolcuyam
Səni ruhuma çəkmişəm
Fərqimdə deyilsən.
Gün gələr bütün qadınlar
Düşüncəndə bəlkə böyüyər
Kiciklikdə böyüklük
Təklikdə tənhalıqmış.
Fərqimdə deyilsən
Sən heç bu da deyilsən.
Gözlərimdə işıqlanan nur kimisən
Sabahları içimdə hiss etdiyim.
Sən sən ol, mən də mən.
Qoy gülsün bizə bütün aşiqlər
Sevgi bir gecəlik
Nə bir günlükdur.
Sevgi boğaz körpüsünün üzərindən
Keçən metrobüsdür.
Sevgi gəminin su urəyinə iz salmasıdır.
Sevgi o suyun damlalaridir.
Sən bunu bir gün
Mən olmadığında axtaracaqsan.
Səni ruhuma çəkmişəm
Təbiətimin yaşıllığısan
Fərqimdə deyilsən!
Bu gün ən təmiz gündür
Səni ruhuma çəkdiyim…
Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.
Yəhərli atın üstə üzəngini basanda,
“Allahu əkbər” sözlü əlimdə bayraq ola.
Qoynunda övlad kimi kiçik şair oğlunu,
Dərdi-sərdən qoruyan bir qarış torpaq ola.
Bir damlaya çevrilib axıb çaya qarışan,
Taleyin qismətiylə yenə-yenə barışan.
Sevənlərin qəlbində təməl kimi alışan,
Dünən, bu gün sabah da sönməyən ocaq ola.
Leylinin həsrətindən qaçıb gözün qarası,
Qələbə xəbərlərin kəsilməzdi arası.
Çənlibeldən bu yana şerimin hər misrası,
Misri qılınc igid tək dinməyən dodaq ola.
Sübh çağı seyr edəndə üzə gülən səhəri,
Dağıdandan gözlərdən qəm-qüssəni, kədəri.
Gözəlləri görəndə şairlərin qəlbləri,
Yenə coşub-daşmaqdan susmayan bayraq ola.
Fəryad qopanda eldə titrəsin yurdun daşı,
Bir döyünən iki qəlb yenə dursun yanaşı.
Gözəllərin gözündən axan o ağ göz yaşı,
Süzülüb bu torpağa xəfif bir yarpaq ola.
İgildəri, ərləri qoynuna alan dünya,
Süleymandan bizlərə yadigar qalan dünya.
Yaranandan bu yana eh, fani olan dünya,
Neçə kəlmədən ötrü küsməyən yanaq ola.
Mənim üçün ədəbiyyat ruhumdakı obrazlar deməkdir, düşümcəmin məni yorduğu varlığın sirrində gizlidir. Ədəbiyyat insanı həm
formalaşdırır, həm də şəxsiyyət kimi yetişdirir.
AD GÜNÜM
Səhər çağı idi səssizlik ətrafı bürümüşdü. Gözlərim birdən-birə açıldı və ətrafa boylanmağa başladım. Səssizlik davam edirdi. Yataqdan qalxıb addımlarımı asta-asta basaraq irəlilədim. Heç nədən ürəyimin tez-tez döyülməsinin səbəbini anlamırdım və anlamadığım bu qəribə qorxu məni yeyib bitirirdi. Haradasız? sualı beynimdə və irəlilədiyim səssizlikdə dolanıb dururdu. Niyə ətrafımda heç kəs yoxdu? Bu sual səssizliyə qarşı mübarizədə hələdə uduzurdu. Öz özümə bir ah çəkdim, anamın, atamın harada olduğunu bilmirdim. Küçəyə çıxdım evdəki vəziyyət burada dahada ağır idi. Orada da heç kəs yox idi, sonra birdən öz-özümə bəlkə mən hələ də yuxudayam deyib təssəlli verirdim. Dəli kimi ora- bura boylanıb kimi axtaracağımı bilmirdim. Başımı çevirdim vəqarşımda qoca bir qadın peyda oldu. Qəribə halda mənə baxaraq dilinin ucunda nəsə təkrarlayırdı. Qocanın gözlərinə baxanda sakitləşməyə başladım. Birdən səbəbsizcə qışqırmağa başladı. Qorxub qarının əllərindən tutaraq sakitləşdirməyə çalışdım, amma hələ də qışqırırdı. Sakitləş deyə bağırdım. Qarı susub ağlamağa başladı mən isə günahkaramış kimi ondan üzr istəməyə çalışırdım. Mənə elə gəlirdi ki, o məni nə eşidir, nə də görürdü, amma hiss edə bilirdi, onun əllərini hələ buraxmamışdım. Qadının bürüşmüş və yorulmuş əlləri mənəharadansa tanış gəlirdi. Onun əllərini buraxıb hara gedəcəyimibilməyərək yoluma davam etdim. Qadının qışqırıb ağlamağı gözlərimdən, səsi isə qulaqlarımdan getmirdi, özümdən asıllıolmayaraq çevrilib arxama baxdım. Bu dəfə qadının yanında bir başqası var idi. Yaşlı bir kişi qarıya “gəl-gəl gedək burada heç kəs yoxdu” – deyərək, aparmağa çalışırdı. Onların ardınca getdim. Görünüşə görə yaşlı kişi qadının həyat yoldaşı idi. Onanəsə deyərək aparırdı. Qarı isə gördüm deyərək ağlayır və ərinin yanı ilə irəliləyirdi. Kişi yolda dayanaraq qarıya nəsə dedi və dükana girdi. Bir neçə dəqiqədən sonra əlində iki gərənfil və bir gəlinciklə çıxdı. Həyat yoldaşının qoluna girərək gedək dedi. Onların arxasınca gedərək bir məzarlığa gəlib çıxdım. İçimdəki hiss bura ilk dəfə gəldiyimi deyirdi, amma bilirdim ki, bu belə deyil. Tanımadığım ölülərin məzarlarına baxaraq gedir və qorxu hissi hissi keçirirdim. Qarı ilə qoca kişi bir məzarın yanında dayanaraq dua oxumağa başladılar. Ölənin onların yaxınları, hətta uşaqları ola biləcəyini anladım. Bir az da irəli gedərək ölənin kim olduğunu bilmək istədim. Ola bilməz!.. Bu mənim məzarım idi. Məzarın üzərind eyni doğum və ölüm tarixi yazılmışdı. Hətta, o tarix bu günə aid idi. Qarı “qızım, qızım” – deyərək, göz yaşlarını silirdi. O an anladım ki, onlar mənim səhərdən axtardığım valideyinlərim idilər…
Qoca kişi ilk öncə ölümümə əlindəki qərənfilləri qoydu və sonra əlindəki gəlinciyi qoyub doğum günümü təbrik etdi.
Bəli, bu gün mənim doğum və ölüm günümdür. Əlindəkiləri qoyub qoca kişi qarıya “Bu qədər bəsdir gedək” –deyərək, addımlamağa başladı. Mən isə gedib məzarımın üzərində oturub onların arxasınca uzun-uzun baxdım.
Ədəbiyyat ərköyün uşaq kimidir, sevdikcə sevilmək istər, əzizlənmək istər. Obrazların içində yaşatdığımız dünyamız bizim öz dünyamızdır. Yalnız bizə məxsusdur. Və bizlər öz dünyamıza müsafir edirik sizlər, dəyərli oxucular!
Niyə qorxum ki
Gecələri göz yaşımdı bir də mən,
Səni itirməkdən niyə qorxum ki?!
Göz yaşımla bəstələnən nəgməyəm,
Səni itirməkdən niyə qorxum ki?!
Hara baxdım, baxdım sənin gözünlə,
Kimi gördüm o sanırdım üzünlə.
Mən ki, səni anacamsa hüzünlə,
Səni itirməkdən niyə qorxum ki?!
Allah verdi torpaq aldı əlimdən,
Bacı qardaş oldum doğma elimdən.
Mənim mayam yoğrulubsa zülümdən,
Səni itirməkdən niyə qorxum ki?!
Yanımdasan ruhun məndən aralı,
Dərdli ürək neçə yerdən aralı?!
Sən ki, çoxdan unudubsan Baharı,
Səni itirməkdən niyə qorxum ki?!
GƏZƏRSƏN MƏNİ
Buludum yox gözləmə ki heç yağam,
Divanəydim indi daha ayığam.
Həsrətindən başı qarlı bir dağam,
Ətəyimdən baxıb süzərsən məni.
Qəlbdə qaldı gözlərindən nişanə,
Orda vardı sevgi, eşqdən nişanə.
Səyyad kimi aldın məni nişanə,
Güllə yagışıyla əzərsən məni.
Səni çox sevirdim tək əzizimsən,
Bunu bildiyinçün üzürsən məni.
İncit lap nə qədər incidə bilsən,
İtirəndən sonra gəzərsən məni.
QOCALMAYIM, NEYLƏYİM?
Gözlərimdə min əzabın izi var,
Bu əzabla qocalmayım, neylərim?
Üzərimdə bir iblisin gözü var,
Bu iblislə qocalmayım, neyləyim?
Baş tacımdır iki oğlum, bir qızım,
Nəvəm mənim göydəki dan ulduzum.
Kürəkənim oğlum, gəlinlər qızım
Qaynanayam, qocalmayım, neyləyim?
Bahar, çatdın ömrün yarı yaşına,
Nə aldatdın, nələr gəldi başına,
Təkcə qardaşımın məzar daşına
Hər baxanda qocalmayım, neyləyim?
YA SƏBR
Güclü çıxdı fələk durdu qəsdimə,
Şükr etdikcə dərd çuğlatdı üstümə,
Köz qarışdı od qarışdı tüstümə
Təhamülüm yoxdu dözüm, ya səbr.
Arzularım puça döndü kaş oldu,
Əzizlərim nakam getdi daş oldu,
Gözdən axan yaş mənə sirdaş oldu
Nuru gedib görmür gözüm, ya səbr.
Dolu düşdü, yermi qəbul etmədi,
Xam torpaga nə əkdin ki bitmədi,
Hansı dərdlər sıxıntılar keçmədi
Bir az təmkin, bir az dözüm, ya səbr.
İsti yayda duman gördüm, çən gördüm,
Gənc yaşımda saça düşən dən gördüm,
Nə dərd varsa yazıq Bahar sən gördün –
Nələr gördü dərdli üzün, ya səbr.
QADIN
Cənnət ayayqların altındadırsa,
Ürəyin bəs sənin hardadır, qadın?
Namus şərəf sənin adındadırsa,
Sınan ürəyini neyləyim, qadın.
Həsrətli gözlərin, yorğun qolların,
Ruhun buludların arasındadır.
Yaşadıgın o nisgilli illərin
Gizlənib gözünün qarasındadır.
Sığala yaymayan zülfün pərişan,
Susuz torpaq kimi əllər qabardı.
Qəlbdə məhəbbətdən nağıl danışan
Nakam sevgilinin nişanı vardır.
Qəlbini kövrəldər bir soyuq baxış,
Vüqarlı durmaga çalışan qadın.
Bəxtinə yağsa da daim qar-yağış
Yaşamaq eşqiylə yaşayan qadın.
GƏL
Yağış yağır, təzələnir xatirələr,
Qaysaq tutmuş yaralarım olur hədər.
Sənsiz keçən ömür deyil qüssə-kədər
Sən gedəndən düyünlənmiş daşam, gəl.
Qayıt atam, başım tacı, paşam, gəl.
Həzin şeir, ağı, layla dilimdə,
Qəribanam uzaq düşdüm elimdən,
Çarpaz qalıb sinəm üstə əlim də
Tükənmişəm, sənsiz olmur yaşam, gəl.
Tənhalıqdan buz sallanır divardan,
Buz tək kəsir sənsiz yay da, bahar da,
Çoxdan ölüb o ərköyün Bahar da
Gözlər görmür, qırıq qanad quşam, gəl.
Qayıt atam, başım tacı, paşam, gəl.
SÖZ YERİ
Ay gecəni bəzər, günəş gündüzü,
Günəşin öz yeri, ayın öz yeri.
İnsanın hər vədə yaşarmaz gözü
Olmasa qəlbində acı söz yeri.
Eşq bir aləmdir, sevənlər bilir,
Ayrılıq zülmdür, ölümdən betər,
Halaldan bərk yapış, haram tez bitər
Düz otur, düz danış, düz ol, düz yeri.
Düz-əyrini yaxşı görür Yaradan,
Vəfalıdır beş metr ağ xaradan.
Əmanətlik canı verib Yaradan
Elə yaşa, qalsın səndən iz yeri.
İncidin bir anlıq, sıxma qəlbini,
Söyləmə qohuma, yada dərdini.
Bir bax, üzülməyə heç dəyərdimi?
Qalmayıbsa onda bir üzr yeri.
Ay Bahar özünü salma gözündən,
İncimə nadanın qanmaz sözündən,
O səni ağladan, feyən özündən
Olmaz ayağında sənin toz yeri.
PƏRİŞANAM
Dərd əkib qəm götürmüşəm dünyada,
Qazanmışam itirmişəm dünyada,
Əzilmişəm itilmişəm dünyada,
Yaşamaqçün nə səbəb var nə güman
Pərişanam, pərişanam, pərişan.
Açılmamış güllər soldu bağımda,
Yalnızlıqla sirdaşam otağımda,
Həmdəmimdi göz yaşım yatağımda,
Xəyallarım ürəyimdə qaldı kam
Pərişanam, pərişanam, pərişan.
Baharam, çox sınamışam dünyanı,
Hərdən-hərdən qınamışam dünyanı,
İndi-indi tanımışam dünyanı,
Füqarəya verməz naxış, ya aman
Pərişanam, pərişanam, pərişan.
ALLAHIN ADLARI
Dost desən o sənə munisi yardır,
Pərişan günündə tək havadardır.
“Quran”, “İncil”, “Törat”, “Zabul”u vardır
Bütün elimlər bilən “Əl Xəbir ALLAH”.
Yaradan yaradıb küllü aləmi,
Ulduzlu gecəni, yaşıl meşəni,
Hər kəsin qəlbini içdən görəni
Hər bir xəbər bilən “Əl Xəbir ALLAH”.
Səndən istədiyi namaz ibadət,
Yalvar tövbə eylə gələr səadət,
Ürəkdən diləsən sən üzr əlbət
Çox bağışlayandır “Əl Qafur ALLAH”.
HARDASAN
Yada düşər xatərələr ürəyimi yaralar,
Həsrətindən ürəyimdə neçə yerdən yara var.
Mən əcələ can vermərəm yar canını yar alar,
Sevən canım sənə qurban, ömür keçir, hardasan?
Ürəyimi aparmısan qalmayıb ağıl, şüur,
Xəyalınla yaradıram, gah əfsanə, gah nağıl.
Məcnun kimi dəlirməmiş həmdəmim ol, çarə qıl
Sevən canım sənə qurban, ömür keçir, hardasan?
Aşiq sənə dəli könlüm nə kiridi, nə dindi,
Bu eşq ki, var, ay sevgilim, nə imandı nə dindi,
Həyat qısa könlün varsa gəl məni az süründür
Sevən canım sənə qurban, ömür keçir, hardasan?
SƏN AĞLAMA
Sən öyrətdin səbri əzmi, dözümü,
Sən silərdin yaşlı olan gözümü,
Sənə görə tanımışam özümü
Qurban olum, sən ağlama amandı.
Uca dağlar zirvəsini qar alar,
Ağ bəxtimi fələk pozar qaralar,
Demirlər ki: “yar qadasın yar alar”
Qadan alım, sən ağlama amandı.
Sən istə həsrətli gözümü verim,
Alışan qəlbimin közünü verim,
Qurbanlıq Baharın özünü verim
Qurban olum, sən ağlama amandı.
***
Mən səni unuda bilmədim axı,
Eşqindən Fərhad tək qopardım qaya.
Məcnun kimi məhkum oldum səhraya,
Kərəm kimi yandım düşdüm səhraya.
Mən səni unuda bilmədim axı…
Ətrinin qoxusu ciyəyirimdədi,
Eşqin tümənməyib ürəyimdədir.
Baharı unutdun bəhanən nədi?
Mən səni unuda bilmədim axı…
ESMİRA GÜNƏŞ
Ədəbiyyat mənimçün nəfəsdir, havadır. Necə ki,
dünyamız havasız qalsa məhv olar, mən də həyatımı ədəbiyyatsız
təsəvvür edə bilmirəm. Hər gün mütaliə etmək, hər an
ədəbiyyatımızdan yeni nəsə öyrənmək sanki məni həyata daha
çox bağlayır. Mənim qəlbim oxumaq, öyrənmək, yazıb‐yaratmaq
eşqiylə yaşayır.
138
İLK GÖRÜŞ
Onların heç biri bu şəhəri yaxşı tanımırdı. Hara
gedəcəklər, necə görüşəcəklər…. Əslində bu barədə heç
təsəvvürləri belə yox idi. Hər ikisinin tək bir arzusu vardı, bu
gün nə olursa, olsun görüşməli idilər. Tamamilə yad bir
şəhərdə, bir-biri üçün çırpınan iki qəlb bir araya gələcəkdi bu
gün. Əsmər əlində telefon həyəcandan qəlbinin səsini eşidirdi
sanki. Artıq dəqiqələr keçmişdi. O isə Bakının bulvarında
gözləri ilə gəlib keçən insanları izləyir, həyəcanla Eminin
yolunu gözləyirdi. Telefona gələn zəng onu daha da
həyəcanlandırdı.
– Alo ! Harda qaldın? Gəlməyəcəksənsə mən gedim.
– Yox, getmə!
Eminin səsindəki təlaş aydın hiss olunurdu.
– Bağışla, səni tapa bilmirəm. Axı mən Bakıya yadam. Səni
necə tapım ?
– Bilmirəm!
Əsmər həyəcanlı halda dilləndi.
– Gəl belə edək, dəniz qırağına gəl, gəmilər olan tərəfə.
Orda gözləyəcəm səni.
– Yaxşı.
On dəqiqə keçdi. Və budur, onlar dəniz qırağında idilər.
Bu gün ilk dəfə görüşəcəkdilər. Emin dənizi çox sevirdi, bir də
ki, Əsməri. Maraqlıdır, bu gün o hər iki sevdiyini bir mənzərədə
görəcəkdi. Emindən fərqli olaraq Əsmər dənizi sevmirdi. O
düşünürdü ki, dəniz ayrılıq gətirir insanlara. Çoşqun ləpələri,
şıltaq dalğaları apardığını geri qaytarmır. Bir də dəniz suyunu
göz yaşına bənzədirdi hər zaman. Aralarında fikir ayrılıqları
olmasına baxmayaraq hər ikisi bir-birini dəlicəsinə sevir,
ayrılığı düşünmək belə istəmirdilər.
Qırmızı qısaqol köynək, ağ şalvar və idman ayaqqabısı
çox yaraşmışdı Eminə. Əsmərsə cins şalvar üzərinə ona
yaraşan mavi köynək geyinmişdi. Ayağındakı ayaqqabılar
hündür və çox narahat olsa da dözür bu görüşü səbirsizliklə
gözləyirdi.
Antologiya
139
Emin Əsmərə yaxınlaşıb …
– Salam. – deyərək dilləndi.
– Salam.
Bu kəlməni dilinə gətirərkən həyəcandan utandığını və
yanaqlarının qızardığını hiss etdi Əsmər.
– Necəsən?
– Yaxşı. Bəs sən?
– Mən də. Onlar sahildən uzaqlaşıb parka tərəf getməyə
başladılar.
– Dəhşət istidir. İçməyə nəsə istəyirsən ? – Emin
Əsmərdən soruşdu.
– Xeyir, təşəkkür edirəm. Əsmərin bu cavabına məhəl
qoymayan Emin sərin içkilər satılan köşkə yaxınlaşıb
Əsmərdən bir daha soruşdu
– Cola ya Fanta xoşlayırsan?
– Mən heç nə istəmirəm doğurdan gələrkən Fanta
içmişdim susamamışam.
Onlar parkın içindən keçərkən Əsmər dincəlmək üçün
oturmaq istədiyini bildirdi. Bir az gəzişdikdən sonra yaşıl
ağacların əhatəsində qoyulmuş skamyada oturdular. Hava isti
idi. Ətrafda isə əl-ələ gəzən sevgililər… romantik abu-havada
şəkillər çəkdirirdilər. Əsmər marağına yenilib asta səslə
soruşdu.
– İlk təsüratın necədir? Özünü necə hiss edirsən ?
Emin onun gözlərinə baxıb gülümsədi.
– Çox gözəlsən! Mənsə çox xoşbəxtəm! Yanımda sevdiyim
qadın var və az qalır ürəyim həyəcandan yerindən çıxa!
Əsmər utanıb baxışlarını yerə dikdi.
– Utanırsan? – deyə Emin soruşdu.
– ….
– Mən də …. Kaş belə tez getməyəydin, bir az daha çox
yanımda qala biləydin…
– Bəli, kaş ki, bu mümkün olardı… amma getməliyəm.
Bilirsən az zamanım var.
– Bilirəm. Emin təssüf hissi ilə dilləndi.
140
Bir neçə dəqiqə sükut höküm sürdü. Onların gözləri birbirinə elə sevgi dolu baxırdı ki, sanki zaman dayanmışdı. Emin
astaca Əsmərin barmaqlarına toxundu. Bu an Əsmər qəlbinin
döyüntüsünü eşidirdi. O elə bərk vururdu ki, ona elə gəldi,
ətrafdakı insanlar da onun ürək döyüntüsünü eşidir. Bütün
bədəni əsdi. Həyəcandan nə edəcəyini bilmirdi. Bəs Emin o da
belə çox həyacanlanırdımı? Bəli, Emin də həyəcanlı idi.
Əsmərin üç barmağını ovcunun içinə alan Emin sanki bütün
dünyanı almışdı ovcunun içinə. Sevincinin, sevgisinin həddihüdudu yox idi. Qəlbində tək bir şey istəyirdi o – Zaman
dayansın. Əsmər ömür boyu onun yanında qalsın. Bu görüş
bitməsin. Emin bilirdi ki, Əsmər getsə onun gözlərinə yenə də
həsrət qalacaq. Aylar öncə aralarında ölkələr olduğu halda indi
qarşısında dayanmışdı Əsmər.
Ona çox yaxın idi. Arada heç bir əngəl yox idi. Təkcə
zamandan başqa. Vaxt keçir hava getdikcə qaralmağa, günəş
batmağa başlayırdı. Əsmər həyacanını bir təhər boğaraq əlini
Eminin əlindən çəkdi.
– Bəlkə gedək, mən də gecikməyim. – deyə, o dilləndi.
– Hara gedəcən?
– Vağzala.
– Necə gedəcən?
– Bilmirəm, birindən soruşarıq yolu. – deyərək, Əsmər
ətrafa boylandı.
Onların qarşısında yaşlı bir kişi oturmuşdu. Emin qalxıb,
kişiyə yaxınlaşdı.
– Salam dayı, deyə bilərsinizmi buradan vağzala necə
getmək olar?
– Salam, bala buradan heç nə getmir. Ancaq biraz piyada
yuxarı getsəz oradan 18 nömrəli avtobus ya da ki, merto ilə,
hər ikisi birbaşa Vağzala gedir.
– Çox sağ ol dayı. – deyərək, Emin Əsmərin yanına
qayıtdı.
Onlar birlikdə səki ilə yanaşı addımlayırdılar. Hərdən
Emin bir iki addım qabağa gedir, bu zaman Əsmərin ona necə
diqqətlə baxdığını hiss edirdi və Əsmərin bu hərəkəti o qədər
Antologiya
141
xoşuna gəlirdi ki, dodaqaltdan gülümsəyirdi. Əslində Eminin
bir-iki addım ondan öndə getməsi Əsmərin də xoşuna gəlirdi.
Çünki belə olanda ona rahat baxa bilirdi. Göz-gözə gələndə isə
utanıb baxışlarını yayındırırdı. Onlar yolu keçib keçidə
yaxınlaşdılar.Keçidi düşərkən, Əsmər Eminin kefinin
pozulduğunu görüb soruşdu.
– Noldu, niyə qanın qaraldı?
– Nə bilim e, sevdiyim qadın yanımdadır və mən onun
əlindən tuta bilmirəm. İndi də çıxıb gedirsən. Kaş biraz
vaxtımız olaydı ən azından hardasa oturardıq biraz rahat
danışa bilərdik. Əsmər səhər həyəcandan heç nə yeməmişdi.
Üstəlik də saatlarla yol gəlmişdi bu istidə, tədbirdən də yorğun
çıxmışdı. Ayağındakı ayaqqabıları isə çox narahat idi. Acından
təzyiqi düşmüş, baş ağrısı da bir tərəfdən ona əzab verirdi.
Üstəlik telefonun da enerjisi tükənmək üzrə idi. Hər nə qədər
möhkəm olmağa çalışsa da əslində onun da hardasa oturub
nəsə yeməyə və bir az dincəlməyə ehtiyacı vardı. Həm də
telefonu cərrəyana qoşa bilərdi. İndi isə Eminin köks ötürərək
arzularını dilə gətirməsi ürəyini bir daha titrətmişdi.
Nərdivanları hündür ayaqqabı ilə düşmək təhlükəli olur
bəzən. O astaca Eminin qolundan tutdu. Bu zaman onlar bir
daha gözgözə gəldilər. Emin sanki hər dəfə Əsmərin gözlərinə
baxanda ona yenidən aşiq olurdu. Dodaqlarında şirin bir
təbəssüm yarandı. Nərdivanları düşdükdən sonra Əsmər
Eminin qolunu buraxdı Eminsə yenidən ondan biraz aralı
getməyə başladı.
– Sənin burada qohumların var? – deyərək, o soruşdu.
– Hə, var. – Əsmər cavab verdi.
– Qarşılaşma ehtimalımız nə qədərdi?
– Bilmirəm, dua et ki, heç kəslə qarşılaşmayaq. Qanımı
qaraltmaq istəmirəm. – deyə, Əsmər köks ötürdü.
– Mən də sənə sıxıntı olmaq istəmirəm. Ona görə də bir az
səndən uzaq dayanmağa çalışıram.
Onlar keçiddən çıxaraq səki ilə yola davam etdilər. Bir
anlıq Əsmər düşündü ki, indi geri qayıtsa ömür boyu peşman
olacaq. Fürsəti varkən bir az daha çox qalıb Eminin gözlərinə
142
doya-doya baxa bilər. O dayanıb ətrafa boylandı. Yolun qarşı
tərəfində balaca bir kafe var idi. Müştərilərlə dolu olan ailəvi
kafedə boş yer tapmaq çətin olacaqdı diyəsən. Əsmər saatına
baxdı və dilləndi:
– Gəl bir yerdə oturaq, bu gün heç nə yeməmişəm başım
da ağrıyır. Bir az oturaq nəsə yeyək sonra gedək vağzala.
Bayaqdan bütün bu fikirləri dilə gətirməkdən çəkinən Emin bu
sözləri Əsmərdən eşidəndə çox sevindi.
– Sən gecikmərsən ki? – deyə, Emin soruşdu.
– Tez qalxarıq, yarım saat bəs edər məncə.
– Yaxşı buyur keç – deyərək, Emin Əsmər üçün kafenin
qapısını açdı. Elə bu zaman 2 nəfərlik bir masa boşaldı. Onlar
kafenin tinində qoyulmuş balaca stolun kənarında alcaq
qırmızı divanda əyləşdilər.
– Bəlkə yanımda oturasan? -deyə Emin dilləndi.
– Belə yaxşıdır. – Əsmər Eminin qarşısında əyləşmişdi. O
bu az zamandan istifadə edib Eminin gözlərinə doya-doya
baxmaq istəyirdi. Eminsə ona daha da yaxın olmaq, heç olmasa
bir dəfə əlindən tuta bilməyi arzulayırdı. Ofisant onlara
yaxınlaşıb menyunu verdi. Menyuya nəzər saldıqdan sonra.
Emin sadecə kola istədi. Əsmər isə bir ədəd püreli dönər və
ayran sifariş etdi. Ofisant sifarişləri qeyd edib uzaqlaşdı. Emin
siqaret çəkmək istəyirdi.
– Sən yeməyini ye mən də siqaret çəkim gəlirəm. – dedi.
– Getmə. Bilirsən ki , siqaretə nifrət edirəm. Axı nə
məcburdu? Niyə çəkməlisən ?
– Yaxşı də Əsmər başlama yenə dedim axı tərgidəcəm
ancaq, bu gün heç çəkməmişəm ürəyim partlayır. Onsuz da çox
həyəcanlıyam çölə çıxım biraz özümə gəlim gəlirəm.
– Yaxşı get, o zaman mən də gedirəm. Burda qalmağımın
mənası yoxdur daha. Emin Əsmərin necə tərs olduğunu bilirdi.
Dedisə edəcəkdi. O isə Əsmərin getməyini heç istəmirdi. Ona
görə də qayıdıb yerində əyləşdi. Əsmərin gözlərinə baxdı. Sanki
gözləri sən getmə mən ömür boyu siqaret çəkmərəm deyirdi.
Eminin bu hərəkəti əsmərin çox xoşuna gəlmişdi. Ona niyə aşiq
olduğunu bir daha anlamışdı. Elə bu zaman ofisant onlara
Antologiya
143
yaxınlaşıb sifarişləri masanın üzərinə qoydu və uzaqlaşdı. Emin
bir daha Əsmərin gözlərinə baxaraq:
– Ömrüm, sən yeməyini rahat ye, mən də bir siqaret
çəkim gəlim nolar? – deyə, dilləndi.
– Yaxşı get.
– Tez gələcəm, sən rahat ye.
Emin masanın yanından uzaqlaşaraq kafedən çıxdı.
Əsmər həyəcandan tox olduğunu hiss etsə də baş ağrısına dözə
bilmirdi. Özü də yaxşı bilirdi ki, əgər nəsə yeməsə baş ağrısı
keçən deyil. Odur ki, yeməyə başladı. Çox çəkmədi ki, Emin
yenidən qayıtdı. Əsməri yemək yeyərkən izləməkdən gözlərini
yayındırmağa çalışsa da alınmırdı. Odur ki, söhbətə başladı.
– Bibimin telefonunu götürmüşəm gələndə səni tapım
deyə, dayım məni cırnadır. Deyir ki, buna bax bir, Azərbaycana
çatan kimi tapdı birini.
Bunu eşidəndə Əsməri gülmək tutdu.
– Dayın hardan bilsin ki, sən elə mənə görə gəlmisən
Azərbaycana.
– Hə, sən olmasaydın bəlkədə heç vaxt gəlməzdim.
– Diyəsən dayını çox istəyirsən.
– Hə, dayı da məni çox istəyir. Sağ olsun yaxşılığını çox
görmüşəm.
– Allah köməyi olsun.
– Çox sağ ol.
– Bəs öz telefonun hanı?
– Enerjisi bitib, yaxşı işləmir. – Əsmər gülümsədi.
– Heç kəs inanmır də, Vallah telefonum yaxşı işləmir. –
deyə, Emin biraz pərt oldu.
– Niyə ki, sənə inanıram sadəcə sən özün problemsən
deyə, səndə hər şey problem olur.-deyərək Əsmər
gülümsəməyə davam etdi.
Hava artıq qaralmışdı. Küçə lampalarının işığı küçəni
aydınladırdı.
– Artıq gecdir. Gedək. Yoxsa vağzala gecikəcəm. – Əsmər
məyus halda dilləndi.
144
– Yaxşı. – deyə, eyni səs tonu ilə cavab verdi Emin. Əsmər
çantasını əlinə alanda Eminin masadan qalxdığını gördü. Bir
neçə dəqiqə sonra Emin masaya yaxınlaşıb “Gedə bilərik” dedi.
Əsmərin qaşları çatıldı. Axı alışmışdı hər işinin
öhtəsindən özü gəlməyə. Həm də heç kəsə yük olmamışdı bu
günə qədər. Ödənişi Eminin etməsi xoşuna gəlməmişdi.
İstəmirdi onu sıxıntıya salsın. Kafedən çıxarkən Emin dayanıb
ona baxdı. Qarşısında qaşlarını çatıb, tərs-tərs Eminə baxan çox
şirin bir xanım vardı. Bir anlıq Eminin könlündən bu gözəl
xanımı qucaqlayıb bağrına basmaq keçsə də, o hisslərini içində
boğdu. Dodaqlarında şirin təbəssümlə:
– Ay, inadkar. Öz dediyindən dönmürsən də. – deyib
gülümsədi.
– Gərək belə etməzdin.
– Bilirsən, anamda sənin kimi inadkardı.
Eminin bu cümləsi Əsmərin gül qönçəsinə bənzəyən
yanaqlarında təbəssümə səbəb oldu. Onlar bir neçə dəqiqə
susub bir-birinin gözlərinə baxdılar. Emin “Kaş əllərindən tuta
biləydim, sənə toxuna biləydim.” deyə düşünürdü. Əsmər sanki
onun qəlbindən keçənləri oxuyurmuş kimi, ona yaxınlaşdı, əlini
uzadıb Eminin əlini tutdu. Bu isə adi bir toxunuş deyildi. Sanki
bir neçə ay öncə birlikdə qurduqları xəyal bu gün reallaşırdı.
Bir neçə ay öncə Emin adəti üzrə işdən evə gələn kimi telefonu
götürüb tez Əsmərə mesaj yazmışdı. O Əsmərlə tanış olandan
artıq demək olar hər gün belə idi. Bütün gün onu düşünür. Vaxt
etdikcə gün ərzində mesaj yazıb halını soruşur, işdən
qayıdarkən isə yeməkdən öncə Əsmərlə əlaqə saxlayardı. Hətta
çox zaman bütün gecəni oyaq qalıb mesajlaşardılar.
Həmin gün də o Əsmərə mesaj yazmışdı.
– Salam, necəsən canparçam?
Əsmərin həmin gün qanıqara idi. Eminin varlığına hər
zamankından daha çox ehtiyacı vardı. Sadəcə telefonda olsa
belə Eminin sevgisini hiss etmək onu çox rahatlaşdırır,
həyatına maraq qatırdı.
– Salam, belə də. – deyərək Əsmər Cavab yazdı Eminə.
– Nolub mənim mələyimə? Qanın niyə qaradı?
Antologiya
145
– Heç səbəbini özüm də bilmirəm. Ancaq çox darıxıram.
– Caaan. Mən də sənsiz çox darıxıram. Bütün gün
xəyallarını qururam. Axşamı səbirsizliklə gözləyirəm ki, iş
bitsin səninlə rahat yazışa bilim. Gəl birlikdə xəyal quraq.
– Necə?
– Düşün ki, yanındayam. Bizim gözdən uzaq yaşıllıqlarla
göz oxşayan meşədə balaca bir evimiz var. Və bu gün mən səni
dənizə aparacam.
– Hmmm, qulağa xoş gəlir. Əsmər Eminin yazdıqlarını
xəyalında canlandırmağa başladı.
– Düşün ki, ikimiz dəniz kənarındayıq və mən sənin
əlindən tutmuşam. Bilirsən necə ?
– Necə?
– İstəyirəm ki, barmaqlarımı, barmaqlarına keçirim bərkbərk tutum əllərindən. Bizi heç kəs ayıra bilməsin.
Əsmər Eminə yaxınlaşıb əlindən tutarkən bu xəyalı
canlanmışdı hər ikisinin gözündə. Eminin xəyalındakı kimi
barmaqlarını onun barmağına keçirmişdi əlindən tutarkən.
Sanki zaman dayanmışdı. Hər ikisi həyəcandan əsirdi. Onlar
dayanacağa çatanda. Əsmər Eminin əlini buraxdı. Əsmərin
gözlədiyi avtobus hələ gəlməmişdi. Onlar dayanacaqda
oturarkən Emin dilləndi.
– Mənə yaxın əyləş.
Bu zaman xəfif külək əsdi. Əsmərin üzünə toxunub
saçlarını havada dalğalandırmağa başladı. Əsmər gözlərini
yumub küləyi üzündə hiss edirdi. Sanki külək belə bu gözəlin
yanağından öpmək istəyirdi. Xəfif külək altında Əsmər elə
gözəl görsənirdi ki, o gözlərini açanda Eminin onu necə sevgi
dolu baxışlarla izlədiyini gördü.
– Məni sevirsən? – deyərək dilləndi Emin.
Bəlkə də bu suala cavab almaqla yaşadıqlarının yuxu
olmadığına inanmaq istəyirdi sadecə. Ancaq Əsmər utanaraq
baxışlarını yerə dikmiş cavab verə bilməmişdi.
– Niyə susursan?
– Xoşun gəlir məni utandırmaqdan? Ətrafdakılar bizə
baxır.
146
Əsmərə elə gəldi ki o an Eminin sualına cavab verərək
“Səni sevirəm” desə onu bütün dünya eşidəcək.
– Şərt deyil “Səni sevirəm” deyəsən. “Bəli” və yaxud
“Xeyir” də deyə bilərdin.
Əsmər susurdu.
– Anladım. Sən məni sevmirsən. Amma mən səni dünyalar
qədər sevirəm.
Əsmər Eminin gözlərinə baxdı. O bu kəlmələri elə
əminliklə dilə gətirmişdi ki, bu sevgiyə zərrə qədər şübhəsi yox
idi onun. Bu an Əsmərin gözlədiyi avtobus dayanacağa
yaxınlaşdı. Ayrılıq anı idi. Onlar ayağa qalxıb avtobusa tərəf
gəldilər. Əsmər Eminin boynuna sarıldı. Özündən ixtiyarsız
dodaqlarının onun boynuna toxunduğunu hiss etdi. Astaca
pıçıltı ilə dilləndi.
– Səni çox sevirəm, bunu unutma.
Əlləri Eminin əlindən qopmaq istəməsə də o artıq
avtobusa qalxmalı idi. Hər ikisinin qəlbində duyğular bir-birinə
qarışmışdı. Nə hiss etdiklərini özləri də anlaya bilmirdilər. Bu
ilk görüşün yaşatdığı xoşbəxtlikmi, yoxsa ayrılığın gətirdiyi
məyusluq hissi idimi?!
QƏLBDƏN GƏLƏN BAXIŞ
Bir baxış Tək bir baxış bəzən insanı xoşbəxt etməyə belə
yetər. Bəzənsə bir baxışa bütün həyatın sönər. Bir baxış sənə
yaşamağa güc verər. Bir baxış, həyatını bitirər. Bir baxışa aşiq
olarsan. Qəlbin küləyin ağac budağında titrətdiyi yarpaq kimi
titrəyər. Bəzən də bir baxışla insan bütün nifrətini göstərər.
Baxış var ki, utanarsan, susarsan. Baxış var ki, nifrətini
qusarsan. Bir baxışa sığar bəzən dünyalar. Bir baxışda dünya
boyda məna var.
YEGANƏ
Poeziya duyğuların dərinliklərinə nüfuz edən, ruhu gözə‐
görünməz məqamlarını sözə çevirən, idrakən böyüklüyünə
dəlalət edən təkrarsız və əvəzolunmaz vasitədir. Poeziya tanrının
bəndələrinə lütf etdiyi ilahi ifadə qabiliyyətidir. Və təsadüfən
deyilməyib ki, yer üzündə sonuncu insan qalana qədər poeziya
yaranacaqdır.
Antologiya
133
BURLAXATUN
(Qızıma)
Sən mənim canımdan deyil,
ürəyimdən doğuldun.
İşıq oldun gözlərimə yığıldın.
Nə qədər ki, yoxdun –
Mələklərin pıçıldadığı
ən şirin nağıldın.
Gəldin… gerçəyim oldun,
bircəyim oldun.
Çin olan tək arzum,
Xanım ədalı qızım,
Adına yaraşanım…
Baxışların ruhumu isidən
yeganə hərarətdir,
Bilmirəm Sənmi dünya deməksən,
Yoxsa…
dünya səndən ibarətdir?..
BU GECƏ
Bu gecə
ara-sıra sayrışan ulduzlar
sevincim kimi kəm-kəsir.
Donub düşüncələrim –
Nə keçmişə qayıdır,
nə gələcəyə tələsir.
Hərdən soyuq külək əsir
xatirələrin üzərindən.
Gecə lampasına daraşan
pərvanələrin
ölüm şərqisi yağır şəhərə.
Ağır bir səssizlik
və sükut.
Hələ milyon il qalıb səhərə.
134
HARA ÇƏKİR
Duyğularımı parçalayır
Xatirələrin qəlpələri.
Yox, bitməyibmiş… illər sonra
Ürəyimin sahillərini
Döyür həsrətin ləpələri.
Düşüncələrim dumanlanır,
Baxışlarıma xiffət çökür.
Qəlbim vurnuxur içərimdə,
İllər tutub ətəyimdən,
Görən indi məni hara çəkir.
Eh, o zavallı xatirələr
Yollarım üstə çözələnir.
Nə çətinmiş həyat deyilən…
Sevinci bitir, dərdi bitmir,
Elə həmişə təzələnir.
SUSDURUN O NƏĞMƏNİ
Tərpəndikcə o tellər,
Həsrətimə toxunur.
Elə bil kəlmə-kəlmə
İçərimdə oxunur.
Susdurun o nəğməni.
Səslənir həzin-həzin,
Dədimə köklənirəm.
Çölümdən üzülürəm,
İçimdə təklənirəm,
Susdurun o nəğməni.
Antologiya
135
Uyuşub ahənginə,
Pıçıldayır dodağım.
Necə yatır dilimə,
Göynəyir köhnə dağım,
Susdurun o nəğməni.
Xatirələr yol boyu,
Sökülür ilmə-ilmə,
Elə bil çəkib məni
Aparırlar ölümə.
Susdurun o nəğməni.
DAŞ QATDIM
Yamanca su apardı
Bu taleyin xəmiri.
Bəs etmədi, indi də
Gözlərimdən yaş qatdım.
Həyatımdan hər ötən
Eh, ömrümdən qopardı.
Axı mən də insanam…
İnsaf-mürvət yerinə
Ürəyimə daş qatdım.
Heç bilmədim yelkənim
Hansı dəryada batdı,
Elə getdi dərinə.
Çox da ki, tanrı gördü,
Nə səsimə hay verdi,
Nə əlini uzatdı.
Həsrətimin üstündən
Qara-qura xətt çəkib,
Xatirəylə baş qatdım.
136
NƏSƏ
Nəsə yarımçıq qalıb
elə bil.
Hardasa xatirələrin qapısı
həsrətimin üzünə açıq qalıb
deyəsən.
Yoxsa…
sabaha tələsən arzularımı
geriyə çəkən nədir..?
Ürəyimə çökən yorğunluq
indi daha uzun sürür.
Bəzən də nə beynim düşünür,
nə gözlərim görür.
Həyat deyilən bu çarxda
talelər tərsinə dövr edir.
Eh…
çox da desinlər –
«Olan olub, keçən keçib».
Axı içimdə məni didir nəsə.
Nəsə üşünür duyğularımda
xatirə qismində
hərdən.
Bilirəm
ŞƏFA VƏLİ
Bir zamanlar şeir Tanrıçası mənim ruhuma da sığal çəkirdi… Qapıları bağlana bilər, həyat sıxıntılarla dola bilər, amma… ürəyimdəki, ruhumdakı yazmaq yanğısına heç nə heç vaxt qalib gələ bilməz…
VAMPİRİN ESSESİ
…Susamışdım. İçimdəki bu susuzluğu yatırmaq mümkünsüzlüyünün ənginliyindəydim. Sanki bütün dünyanın yanğınları boğazıma tıxanmışdı, gözlərimin giləsindən cadar-cadar olmuş torpağın qoxusu havaya çıxmağa can atırdı. Gecənin zülməti yavaş-yavaş gözlərimdə çəhrayılaşırdı. Qaranlığın içindən qarşıma gələn kiçik oğlan uşağını tanımırdım. Ha baxsam da, kiməsə oxşada bilmirdim. Axı bu kiçik kənddə hamı bir-birini tanıyırdı. Necə ola bilərdi ki, tanımadığım bu uşaq gecə vaxtı qarşıma çıxmışdı? Dizimin dibində dayanıb altdanyuxarı mənə baxan uşağı bir də diqqətlə süzdüm. Heyrətedici idi… Bu kənddə heç kimi xatırlatmırdı. Mənim ona baxdığımı görüncə oğlan da gözlərini bərəltdi. Genişlənən bəbəklərin dərinliyində su vardı… Anladım ki, bu oğlan susuzluğumu duyub, bəbəklərinə yığdığı qırmızı suyu mənimçün gətirib. Əyilib onun gözlərindən öpdüm… Öpdüm… Öpdüm… Doymaq bilmədən…
***
Səhərisi kənddə hamı danışırdı ki, traktorçu İzzətin altı yaşlı oğlunun gözlərini gecə yarasaları deşib. Anası uşağı pəyənin damına çıxarıbmış ki, quzuluğun bacasını örtüb üstünə daş qoysun. Yarım saat keçsə də, uşaqdan xəbər çıxmadığını görən ana özü dama çıxmış, uşağı yerdə, qan içində görərkən harayı kəndi başına almışdı. Qəribə bu idi ki, gözləri oyulan uşaqdan bir səs də çıxmamışdı. Yarımca saat içində qanaxmasından oğlan keçinmişdi. Bu, kənddə indiyədək görünməmiş hadisə idi. O gündən hamı axşamlar yarasa ovuna çıxır, tək-tük gözə dəyən ovucasığası yarasaları öldürürdülər. Lakin növbəti hadisə onları yarasaların “günahına girdiklərinə” peşman elədi…
***
…Acmışdım. Minilliyin o tayından mənə baxan qaval daşı kimi döyünürdü ürəyim. Dişlərimin lap uclarında gizilti vardı. Uşaqkən anamın qaz ətindən bişirdiyi dolmanı çömçədə görəndə bu gizilti elə xoşuma gəlirdi ki… Ağzıma yığılan suyu birnəfəsə uddum. Dodaqlarım da turşumuş dadırdı. Elə bil mən də min il bundan qabaq elə qaval daşının səsinə qulaq asa-asa nəsə yemişdim… Bu aclığın əlində halsız olmalıykən get-gedə bədənimə güc gəldiyini, əzələlərimin gərildiyini hiss edirdim. Sanki ayağımın altından torpaq məni yuxarı – havaya itələyirdi. Bir tullanışda zülmətin qoynuna atılmışdım. Qaranlıq yenə məni nazlandırmışdı; yerini bu dəfə tünd göy rəngə vermişdi. Hardansa yanan işıq da sarılığını itirib göyə bürünmüşdü. Elə o işığın ucundan tutub mənə tərəf gələn balaca qızcığazın əynində gecə paltarı vardı. Yaxasında sarı cücə şəkli olan köynək və ayağı büzməli şalvarda necə də dadlı görünürdü… Üzümə baxıb gülümsəyəndə onun kimə oxşadığını heç düşünmədim də. Sadəcə, yanaqlarından dişləmək keçdi ürəyimdən…
***
Bu, yarasaların əməli deyildi. Kənd sakinlərini mikroavtobusla rayon mərkəzinə aparan sürücü Fəxrəddinin beş yaşlı qızı Asiyanı sifəti parçalanmış vəziyyətdə yataq otağının yola baxan pəncərəsi önündə tapmışdılar. Yenə də uşağın səsi çıxmamışdı. Kənd mollası əlini uzun saqqalına aparıb salavat çəkmişdi, qaşlarını düyünləyib danışmağa başlamışdı: -Elə bil bu uşaqlar ölümə özləri gedir. Səsləri də çıxmır. Ayrı vaxt üstlərinə təpinsən qıyya çəkirlər amma. Şeytan əməlidir bu. Gərək kitab açam. Fəxrəddinin atası Vəlixan kişi onun sözlərinə fikir verməsə də, qeyri-ixtiyari salavat çevirdi, üzünü yuxarı tutdu: -Allaha təvəkkül! Hamı ürəyində onun bu sözləri niyə dediyini bilirdi. Həkimlər Fəxrəddinin arvadı Şəfəqin bir daha uşağı olmayacağını demişdilər. Asiya onların yeganə övladları idi…
***
…Üşümüşdüm. Canımı qoymağa, sığınmağa heç nə tapmırdım. Kürəyimin hər iki tərəfində, çiyinlərimdən üzüaşağı bir zolaq kimi ağrılar dillənir, sonra yavaşıyır, yenidən sümüklərimi gərirdilər. Bu ağrılar ürəyimə çatmağa can atırdılar. Ürəyim də qorxmuşdu. Səsini çıxarsa, ağrılar eşidəcəkmiş kimi, getdikcə daha yavaş vururdu. Əllərimi bir-birinə qovuşdurmağa gücüm qalmamışdı. Hərəsi bir dizimin üstündəcə getdikcə tündləşən qırmızıya bürünürdülər. Əvvəllər üşüyəndə dərimin rəngi maviylə çəhrayının qarışığından boyanırdı. İndi niyə qızarırdı, bilmirdim. Üşüdükcə kirpiklərimə də gücüm çatmırdı. Necə açılmışdılarsa eləcə də qalmışdılar, yumulmurdular. Qarşımda göz işlədikcə uzanan qırmızı torpaq sahəsi vardı. Deyirdilər, qırmızı torpaqda dəmir çox olur axı. Yoxsa mənim əllərim də dəmirə dönürdü? Düşünməyi də bacarmırdım. Qəfil qırmızı torpaq dümağ dumanın arxasında qaldı. İndi dumandan başqa önümdə heç nə yoxdu. Yanaqlarıma çökən çiskini hiss etdiyimə sevindim. Yanaqlarım soyuqdan daşlaşmış, bərkimişdi. Dumanın içindən gələn adamı tanıyırdım. Üç il bundan qabaq xərçəngdən dünyasını dəyişmiş tarix müəllimim idi. Qızı ilə yaxın rəfiqə olmuşdum. Müəllimim yaxına gəlib başımı sığalladı: -Məktəbimizin ən yaxşı şagirdi!-gülümsəyirdi. Gülümsəmək istədim. Bacarmadım. Amma mənə elə gəldi ki, müəllimim gördü ürəyimdəki təbəssümü. Çünki ürəyimə baxırdı. Sonra əlini başımdan çəkib sol əlimin üstünə qoydu. Dedi: -Səni başa düşürəm. Susamaq, acmaq, üşümək pisdi… Saçlarımın dibindən çıxırdı ürəyimin səsi: -Susamışdım… Acmışdım… Üşümüşdüm… Müəllimim başıyla uzaqları göstərirdi. Mənsə dumanın içində elə dumanın özündən başqa heç nə görmürdüm.
***
Kənd bu dəfə üçüncü məzarı qazırdı. Məktəbin ən yaxşı şagirdi, on altı yaşlı Gilan Mahmudqızı dünən gecə ölmüşdü. Həkimlərin dediklərinə görə, damarlarında qan donmuş, ürəyə çatmamışdı. İlk dəfədir ki, bu cür ölüm səbəbini eşidən kənd camaatı daha mollaya qulaq asanda dodaqlarının kənarındakı kinayəni qovurdular. Molla deyirdi ki: -Bu, üçüncüdür. Daha bu kənddə şeytani ölümlər olmayacaq. Şeytan cəmi üç ölü aparır. İki günahsız, bir günahkar. Kimsə cürət edib Gilanın hansı günahın sahibi olduğunu soruşmadı… Amma mollanın dediyi də doğru çıxdı; bir daha o kənddə şeytani ölümlər olmadı.
***
-Vampirin essesini dinlədim! O, mənə elə beləcə də dedi. Təəccübləndim. Axı bu yuxudan özüm bərk qorxmuşdum. Çox qorxmuşdum. Və daha belə yuxu görməyim deyə dua da etmişdim.
GÜLNARƏ SADİQ
Tanrının ən böyük uğuru onun yaratdığı İNSANdır. Insan
ən böyük uğuru isə yazdığı kitabdır, kitabdakı həyatlardır. Hər
kəs öz həyatını yaşayır, hər kəs özünü yaşayır – amma yazılmış
əsərlər bizi yaşayırlar. Güldürərək, ağladaraq. Bu arada,
ağlamağın da öz gözəlliyi var – demək, sən varsan ki, ağlamağı
da bacarırsan. Varlıq elə biz özümüzük. Yaradanı görmək üçün
sadəcə özünə baxmalısan. Biz, hər saniyə başlayanda doğuluruq,
hər saniyə bitəndə isə ölürük.
116
AĞ
(Qara dünyanın Ağ sakinləri)
Zərif simlər üzərində qurulub dünya, hən sınacaq,
zərbələrə davamsız, ümidsizcə… Bu qədər zərif və zəif dünyada
güclü olmaq çox çətindir. Bəlkə də tam əksinə, bu dünyanı
ayaqda saxlayan bizim gücümüzdür…
Ən böyük dayaq isə sahiblənmək, mənimsəməkdir. Tək
olmaq, tək olaraq yaşamaq, yaşam səccadəmizi qibləyə
uzadaraq ölüm gözləməyə bərabərdir.
Bu dünya o qədər günahsız günahlarla yüklənibdir ki,
qorxuram ki, nə vaxtsa bir gün, hardasa zərif simlər tab
gətirməyə və sınıb tökülə. Bax bu zaman əsl qiyamət qopacaq.
Məhz həmin gün atalar balalardan qaçacaq, balalar atalardan
üz çevirəcək. Analar bətnindəki “yük”ündən qurtulacaq. Məhz
dünyanın zərif simləri sınıb dağılan gün…
***
-Sara xala, ay Sara xala, aç qapını.
Gecə saat üç olardı. Saranın qapısını az qala sındırılacaqdı. Sara yarı yuxulu tələsik qapını açdı. Taxta darvazanın
cəftəsini çəkən kimi Emin özünü həyətə saldı. Tir – tir əsirdi.
Üstü başı palçıq içində idi.
-Ay bala, nə olub yenə? Bu nə haldır?
-Sara xala, kömək elə mənə…
Emin sözünü tamamlaya bilmədi, gücsüz düşüb elə
həyətin ortasındaca huşunu itirdi.
-Ay Allah, ay Emin, Sara sənə qurban, nolar aç gözünü
mənim balam.
Sara ah-nalə edə–edə Emini evə qədər bir təhər apardı.
Həyət elə də böyük deyildi, evə qədər cəmi üç ya dörd metr
məsafə vardı. Kiçik kasıb evində Sara tələsik sobaya odun atdı,
elə sobanın üstündəcə çay qızdırdı. Günortadan bişirdiyi
dolmadan da isitdi. Emin yarı huşsuz titrəyirdi. Acidi, gücsüz
idi. Üstəlik bir də yaralı olduğunu görən kimi Sara yazıq dəliyə
döndü. Tez köynəyini çıxardı. Çiynində, bir də qarnında bıçaq
Antologiya
117
yaraları vardı, amma yarası dərin deyildi. Uşaqlıqdan qan
azlığından əziyyət çəkirdi Emin ona görə də azacıq qan itirən
kimi halsız düşürdü. Üst başından da bəlli idi ki, kimləsə
əməllicə dava edib. Bir az çay-çörək yedikdən sonra özünə
gəldi. Sara onun yaralarını təmizlədi, əyninə də təzə köynək
geyindirdi. Bütün gecəni Eminin başı üstündə keşik çəkdi.
-Eh mənim bəxtsizim, nə etsəm də səni qoruya bilmədim,
bilmirəm də. Əvvəl axır öz-özünü məhv edəcən.
Səhər Emin özünə gəldi, rəngi xeyli düzəlmişdi. Yaraları
da bir az yaxşı idi. Sara qəşəng süfrə açdı, Eminin xoşladığı nə
varsa düzdü süfrəyə. Soyutma yumurtadan tutmuş, yağ, bal,
pendirə kimi. Emin bəlkə də həftələrdi, ya da bəlkə də elə
sonuncu dəfə elə Sara xalasının süfrəsində rahat yemək yeyə
bilmişdi. Nəfsindən çox vücudu doyana qədər yedi. Rəngi bir az
da düzəldi.
-Ay bala, yenə kimlə dalaşmısan? Allah qorusun bu
yaralar dərin olsaydı nə olardı? Heçmi canına yazığın gəlmir?
-Elə belə şeydi, sən narahat olma.
-Necə narahat olmayım? Bu neçənci dəfədir bu halda
gəlirsən üstümə?
-Səndən başqa qapısını döyəcək kimsəm yoxdu. Onlar
məni buraxanda təkcə sən mənim əlimdən tutdun.
-Bala, keçmişlə yaşama qurban sənə, oldu bitdi, gül kimi
oğlansan gəl səni evləndiək. Öz ocağın olsun.
-Sara xala, bu mümkün deyil bilirsən.
-Dünyada mümkün olmayan heç nə yoxdu. Yaxşı bir
həkim də tapmışam, nolar mən deyənə qulaq ver.
-İstəmirəm…
-Emin…
-Sara xala, bir də bu söhbəti açsan gəlməyəcəm bu evə.
Emin qalxıb getmək istədi, lakin, ayağa qalxan kimi başı
hərləndi, zəif bədəni onu saxlamadı, yıxıldı…
-Ay bala, ay oğul, hara gedirsən? Az qala yıxılmışdın.
Allah qorusun, başını falan harasa vurarsan, evim yıxılar…
Onların yəni Saranın Eminlə tanışlığı iyirmi altı il əvvələ
gedib çıxır. O vaxtlar Sara gənc idi, yeni işə düzəlmişdi.
118
Körpələr evində baxıcı işləyirdi. Körpələrlə işləmək ona sadəcə
zövq verirdi. Saranın da arzuları var idi. Ən böyük arzusu isə
dünyalar qədər çox sevdiyi ərinə bir körpə bəxş etmək idi…
Bir gün təxminən onun yaşlarında bir qadın qucağında yeni
doğulmuş bir körpə ilə onun işlədiyi müəssisəyə gəldi. Müdirlə
görüşdü, imtina sənədini imzalayıb uşağı elə ordaca buraxıb
getdi. Uşaq tamam kimsəsiz idi. Çox zəif, bapbalaca bir uşaq idi.
Adam qucağına almağa belə qorxardı ki, harasısa bu saat
sınacaq. Müdir Saranı yanına çağırdı:
-Sara, yenə eyni tarixçə. Bunun anası öz nəfsinə qurban
verir uşağı.
-Tamam imtina etdi?
-Bəli, qeyri-qanuni doğulmuş uşaqdı. Anası başqasına
nişanlı, atası başqası ilə evli. Onların ailələrindən hər kəs bu
uşağın varlığından xəbərsizdir. Həm də, üstəlik gör necə zəifdi.
Allah bilir, bu sağlam böyüyə biləcəkmi? Gör necə çətin nəfəs
alır?
-Həkimə xəbər vermisiz?
-Hə, bir azdan gələcək. Anası tədbirli davranıb, uşağın
sağlamlıq kağızı belə var. Ciddi bir xəstəliyi yoxdu, lakin çəkisi
və boyu normadan çox azdı. Dediyinə görə hamiləliyi boyu
dəfələrlə onu düşürmək üçün dərmanlar qəbul edib, ağır yük
qaldırıb. Bu da üzünə dayanıb, yaşamağı bacarıb.
-Amma, necə də məsum siması var. Axı bu körpənin nə
günahı var?
-İndi bu günahsızdı. Amma, böyüyəndə necə olacaq bəlli
deyil. Onun varlığı ana üçün də ata üçün də bir utancdı. Bir
şəhvətin utancı.
-Mən onun qayğısına qalaram. Bəs adı nədir?
-Anası ad qoyma zəhmətini belə çəkməyib.
-Dəhşət.
-Adını sən qoy.
Müdir Saranın həssas yerini bilirdi–bala həsrəti. O, altı il
idi ki, evli idi…
-Emin… Emin olsun o zaman.
-Olsun Sara, olsun.
Antologiya
119
O gün, bu gün Sara Eminə, Eminsə Saraya bağlandı.
Evləndikdən bu yana ilk dəfə idi ki, ərinin hərbiçi olduğuna
sevinirdi. Çünki, həmin günlər o, Eminlə qalırdı. Bəzən icazə
alıb Emini evinə belə gətirirdi. Zaman Saranı Eminə daha çox
bağlayırdı.
Hətta Sara Emini övladlıq belə götürmək istədi. Lakin
qaynanası buna mane oldu.
-Kimdən əmələ gəlib xəbərimiz yoxdu. Beləsini balama
arxa edə bilmərəm. Ya özün uşaq doğ, ya da boşan çıx oğlumun
həyatından.
Qaynanasının şərtinə əməl edən Sara qısa müddət sonra
ərindən boşandı. Bütün ömrünü işinə, uşaq evindəki
“balalarına”, bir də Eminə həsr elədi. Sonralar da nə qədər
çalışsa da Emini övladlığa götürə bilmədi.
Uşaq evinin daimi sakini Emin, məktəb yaşına çatdı.
Dərslərinə böyük həvəslə başladı. Qeyri adi savadı, qabiliyyəti
ilə Emin az bir zamanda bütün məktəbə səs saldı. Üstəlik
mükəmməl natiqlik qabiliyyəti olduğu üçün demək olar ki, həm
məktəbin, həm də Uşaq evinin bütün tədbirlərinin aparıcısı
oldu. Sara ona çoxlu kitablar alır, onun təhsilinə xüsusi diqqət
yetirirdi. Amma, Emin də nə qədər üzə vurmasa da qəlbinin
dərinliyində nədən burda yaşadığı sualına cavab axtaranlardan
idi. Cavabsız suallar onun ruhunu qəfəsləyirdi. Arada uşaqların
tənəli sözləri onu dəliyə döndərirdi.
Səkkizinci sinifdə oxuyanda sinif yoldaşı olan Ləman adlı
bir qıza sevgi məktubu yazmışdı. Cavabında isə qızın anası
məktəbə gəlmiş, elə tənəffüs zamanı korridordaca ona yaxşıca
bir sillə çəkmişdi:
-Bilməmişdim, qızım ortalıqda qalıb. Haranın yetimçəsi
gəlib qızıma eşq elan edir. Ay yazıq, sən kimsən axı, həə,
kimsən? Allah bilir hansı kişinin evini yıxıb anan. Səni doğub
ondan ki, sonra da gətirib tullayıb.
Emin üçün bu sözlər onun vurduğu sillədən daha çox
ağrıdıcı oldu. Müəllimələr gəlib qadını sakitləşdirsələr də artıq
Eminə dəyən dəymişdi. Həmin gündən sonra Emin başqa bir
Emin oldu. Həmin gün ilk dəfə Emin Uşaq evindən qaçdı…
120
Iki ay bütün şəhər polisi Emini axtardı. Elə Sara da… O, bu
iki ayı arıqlayıb çöpə dönmüşdü. Eminsiz keçən hər gün onun
ümidini bir az da üzürdü. Iki ay sonra Emindən xəbər çıxdı. Sən
demə Emin bu iki ayı kor-koranə küçəbəküçə düşüb anasını
axtarırmış. Şəhərkənarı kəndlərə qədər gedib çıxıbmış. Iki ay
sonra Emini Uşaq evinə geri gətirdilər.
Dərsləri ciddi şəkildə zəiflədi. Artıq kitablara yaxın
durmurdu. Bütün günü işçilərin hamısı Emini güdməklə
məşğul idilər. Çünki o, ilk fürsətdə yenə qaçacaqdı və qaçdı da.
Bu dəfə bir həftə sonra tapıldı. Küçədə, parkda gecələyirmiş.
Bir ildə Emin düz altı dəfə qaçmağı bacardı.
Və Emin ilk “cinayəti”ni törətdi. 15 yaşlı Emin oğurluq
etdi. Iki gün küçələrdə ac qaldıqdan sonra çörək sexindən
yarım çörək oğurladı. Ac və yuxusuz olduğu üçün qaça bilmədi
və həbs olundu. Bir çörəyin cəzası il yarım oldu. Məhkəmə ona
il yarımlıq həbs cəzası kəsdi.
Sara bu günlərdə də Emini tək buraxmadı. Hər həftə
yanına gəldi. Hətta Emin ona söz vermişdi ki, həbsdən çıxan
kimi artıq onunla yaşayacaq. Ana bala olacaqlar. Amma,
həbsxana həyatı Eminə öz sözünü dedi. Həbsdən çıxanda artıq
nakotikin dadına baxmışdı, gözünün qabağında baş verənlər,
döyülüb söyülən kişilər, qumarbazlar, qatillərlə bir yerdə
həbsdə yaşamaq Emini “qara dünyaya” yuvarladı.
Aydınlıqdan zülmətə yuvarlanan Emin qara dünyanın ağ
sakini oldu. Əvvəl küçə oğrusu kimi başladı, daha sonra isə iri
miqyaslı oğurluqlar dalınca düşdü. Daha sonra isə narkotik
alverçisi oldu.
Bu zaman ərzində Sara artıq yaşlaşmışdı. Uşaqlara baxa
bilmirdi. Buna görə də işdən çıxdı. Eminin nə işlər gördüyünü
tam bilməsə də qaranlıq işlər olduğunu hiss edirdi. Onu nə
qədər yayındırmağa çalışsa da, nafilə…
Hələ məktəb illərində Emin hər zaman atılmış uşaq
olduğunu gizlədirdi. Oxuduğu kitablar ona əsl ata-ana necə
olmalıdı onu öyrənmişdi. Saf uşaqlıq illərində hər il Yeni il
bayramında Şaxta babaya kiçik bir məktub yazırdı: “Şaxta baba,
mənə ana hədiyyəsi gətir.”
Antologiya
121
Novruz bayramında da elə hey qapı pusardı. Vay o kəsin
halına ki, kimsə nəs bəd bir söz danışa, Emin dərhal onunla
davaya başlayardı…
-Sara xala, anam məni niyə atıb?
Bu sualı Saraya verəndə o, 5-ci sinifdə oxuyurdu.
“Səfillər”əsərinin Sara ona hədiyyə etmişdi. Ixtisarla uşaqların
başa düşəcəyi bir dildə kiçik hekayələrə bölünmüş əsərdəki
Kozettanın yaşadıqları bir neçə ay Emini düşündürmüşdü.
Bəlkə onun da anası ölüb? Ona görə heç kim ona heç bir
açıqlama vermir… Amma, heç nəyə baxmayaraq Emin özünün
yaşamadığı bir keçmişindən utanırdı. Həqiqəti bilənlər isə
Emindən uzaq durmağa çalışırdılar. Məktəbdə çox uşaqlar
ondan uzaq gəzərdi, bəzilərinin valideyinləri ümumiyyətcə
onunla danışmağa belə icazə verməzdi.
Hətta həbsdə belə kimsə Eminin atılmış uşaq olduğunu
bilən kimi anasını təhqir edirdi. “Yalnız əxlaqsız bir qadın
balasını atar” deyirdilər. Nəticədə, Emin bir neçə gününü
işgəncə kameralarında keçirməli olurdu.
Ikinci həbsdən çıxan kimi ilk anasının axtarmaq oldu.
Artıq pensiyada olan keçmiş müdirəni tapdı. Qoca qadın son
dəfə yaxşı nəsə etmək istədi. O, anasının kimliyini Eminə dedi…
****
Müdirə ilə görüşdən iki saat sonra Emin artıq avtobusda
idi. Anasının görüşünə gedirdi. Beynində min cür görüş səhnəsi
uydururdu. Bəzən qəzəblənir, ona ürəyindəki bütün nifrətini
püsgürəcəyinə and içirdi. Bir neçə dəqiqə sonra isə qeyriixtiyari anasının onu necə qucaqlayacağını, ondan bütün bu
illər üçün üzr istəyəcəyini düşündü. Bunları düşünərkən
Eminin üzünə zəif bir təbəssüm çökür, amma, bu təbəssüm tez
də yol olurdu…
-Sizin adınız İradədir?
O, artıq ana babasının qapısında idi. Qapını açan isə onun
xalası İlhamə oldu.
-Yox siz kimsiz?
-Mən Emin, İradənin oğluyam.
Bu eşidən kimi evdən kimsə Eminin üstünə şuğudu.
122
-Rədd ol burdan, küçük! Bizim elə bir nəvəmiz yoxdu.
-Mənə İradənin yerini deyin. Ən azı bu iyirmi ilin
hesabını verməlidir mənə.
-Sənə dedim axı ki, bizim sən adlı nəvəmiz yoxdu.
Emin çığır-bağır salan kişinin onun babası olduğunu başa
düşdü. Kişi başladı Eminə söyməyə, təhqir etməyə. Emin bir
müddət sussa da sonunda özünü cilovlaya bilmədi. Kişinin
yaxasından yapışıb onu həyətə saldı. İlhamə də onların ardınca
içəri girdi. Emin evə girən kimi cibindəki tapancanı çıxarıb
stolun üstünə qoydu. Qara dünyanın gənc sakini artıq sözünü
bu cür demək qərarına gəldi. Evdəkiləri məcbur etdi ki, anasına
zəng edib onu evə çağırsınlar.
Yarım saat çəkməmişdi ki, İradə artıq atası evində idi.
Emin anasını görən kimi qəlbinin dərinliyindəki ana nəfəsinə
həsrət uşaqlıq saflığı onun ruhunu bürüdü. Iki dəfə anasına
yaxınlaşmaq istəyəndə anası… Iradə oğluna nəinki sarılmaq,
heç əlini belə tutmadı. Baxışlarından soyuqluq yağırdı. Emin
üçün bu ölüm demək idi.
-Sən kimsən mən bilmirəm, mənim ailəm də var oğlum
da var, sən mənə lazım deyilsən.
-Mən illərdir ki, səni görmək istəmişəm.
-Mənsə illər öncə səni görməmək üçün aparıb vermişəm
o dağılmışa.
-Sən niyə belə qəddarsan?
-Sənin varlğın belə utancdır mənim üçün, indi isə rədd ol
get burdan, buraları, bu evi, bu kəndi unut. Rədd ol, dedim
sənə!
Emin evdən necə çıxdığını, nə vaxt avtobusa minib necə
geri döndüyünü xatırlamır. Gecə saat üçü keçirdi, lakin Emin
hələ də ruh kimi qaranlıq küçələrin arasında gəzirdi.
-Sən kimsən? Buralarda nə işin var?
Kimsə arxadan onu səslədi. Beş-altı nəfər olardılar. Hər
şey aydın idi – Emin, gecə keçilməsi lazım olmayan küçədən
keçmişdi. Kənddən gələndə beyni tutqun küçələrdə
sərsəmləyirdi.
-Ə, sənnənəm eee, de görüm burda nə işin var?
Antologiya
123
Emin susur, gözləri parıldayırdı. Bütün hissiyyatı iflas
etmiş vəziyyətdə idi. Qaçmaq, uzaqlaşmaq əvəzinə ayaq
saxladı, geri çevrilib ona səslənənlərə baxdı. Acı–acı gülümsədi.
Onun bu hərəkəti kifayət etdi ki, həmin oğlanların hamısı
birdən cumdu Eminin üstünə. Təpik, yumruqların sayını itirdi.
Emin müqavimət göstərmək bir yana, heç səsini belə
çıxarmırdı. Sanki onların təpiklərinin vasitəsi ilə canındakı
əzabları dindirmək istəyirdi. Qarnında, kürəyinə dəyən təpiklər
ona ləzzət edirdi desək azdır bəlkə də. Sonra sifətində nəyinsə
partladığını hiss etdi. Deyəsən ya təpik, ya da nəsə küt alətlə
vurdular üzündən. Burnu qırıldı, gözünün altının dərisi cırıldı.
Sifətini qan apardı. Bir ara necə oldusa qulağına bir səs gəldi:
-“Fahişənin balası, küçük.”
Bu sözlər Eminə bəs idi ki, dəliyə dönsün və… Bu dəfə
məhkəmə Eminə üç illik həbs cəzası kəsdi – Qəsdən zərər
vermə maddəsi ilə. Gecə davasında ağır yaralanan gənc ondan
şikayətçi olmuşdu. Beləliklə Eminin üçüncü həbs həyatı
başladı.
****
-Oğul, Sara sənə qurban, bu qədər yaşadıqların bəsdir.
Özünə belə zülm eləmə. Heçmi sənin gözündə dəyərim yoxdu?
Bir az özünə gələn Emin körpə saflığı ilə Saraya sarıldı,
hıçqırığını gizlətsə də o, ağlayırdı.
-Sara xala, bircə sən məni buraxmadın bu illər uzunu. Nə
etdimsə bağışladın. Sənin haqqını ödəmək mümkünsüzdür.
Sara Eminin yumşalmasından istifadə edib söhbəti uzatmaq
istədi.
-Sənə bir toy edəcəm ki, gəl görəsən.
-Sara xala, səncə mən düzələ bilərəmmi, çıxa bilərəmmi
bu bataqlıqdan?
-Çıxacaqsan mənim balam. Biz, ana-bala əl-ələ verib çıxacağıq.
Emin bir neçə gün qaldı Sara gildə. Yaraları demək olar
ki, sağalmışdı. Isti yemək yeyəndən, rahat yorğan-döşəkdə
yatandan rəngi də düzəlmişdi, üzü də gülürdü. Emin də sakitik
124
istəyirdi. Onu atan ananın, atanın acığına yaxşı kişi olmalı idi.
Mükəmməl ata olmalı idi. Lakin… dünya lakinlərlə doludur.
-Sara xala, mən gedirəm.
-Ay bala, hara gedirsən yenə? Yenə məni tək qoyacan?
-Yox, gedirəm kirayədə qaldığım evin açarını təslim edib,
bir iki pal-paltarımı da yığım gəlim… Artıq ayrılıq yoxdu Sara
xanım. Ölənə qədər səninləyəm. Əlimdən bezsən də getdi
yoxdu daha. Evlənəcəm, bax bu evi cıppılı uşaqlarla dolduracam.
Emin sözü zarafata salıb qapıya tərəf gedirdi ki, birdən
geri döndü, stolun üstündən Saranın bişirdiyi piroqdan bir
dilim ağzına alıb qapını açdı. Çıxmazdan əvvəl başını içəri salıb,
Saraya baxıb dilləndi:
-Sara xala, olar sənə ana deyim?
Saranın gözlərini sevinc yaşları bəzədi. “ana”, ona “ana”
deyəcəkdi, üstəlik də Emin artıq onunla yaşayacaqdı. Evdən
ailə sədası gələcək, körpələr bəzəyəcəkdi evi…
-Bilirsən? Mən bunu heç kimə deməmişəm. Sən, hər
zaman mənimlə oldun. Sən, elə mənim axtardığım anamsan.
ANAM.
Sara cavab verə bilmədi. Emini bağrına basdı. Kövrəldiyini ondan gizlətdi. Emin də nədənsə kövrəldi.
-Ana, mən uzağı axşama evdəyəm. Mənə qəşəng bir
xəngəl bişirərsən? Bilirsən, ürəyimə necə düşüb?
Emini yola salan kimi, Saranın yaşlı vücuduna parlaqlıq
gəldi. Evi, həyət – bacanı tər – təmiz elədi. Emin üçün qurutlu
xəngəlin hazırlığını gördü. Hələ bir ara vaxt edib mağazaya da
qaçdı, Emin üçün xüsusi hamam dəsti, təzə dəsmal, corab,
köynəklər aldı onunçün. Keçmişi ona xatırladacaq heç nə olsun
istəmirdi. Öz-özünə planlaşdırdı ki, sabah da onu mağazaya
aparsın bütün əyin-başını dəyişsin.
Emin Saranın evindən ayrılanda tam fərqli idi. Bir az
piyada getdikdən sonra dayanacaqda dayandı-cibindəki bıçağı
çıxarıb zibil qutusuna atdı. Üstəli siqaretini, hətta gizli
cibindəki balaca kağıza bükülü tabletlərini (narkotikini) də atdı
Antologiya
125
zibilə. Yolun kənarına keçdi. Qarşısında kiçik bir park kimi bir
yer var idi. Başını qaldırıb səmaya baxdı. Gülümsədi:
-Allahım, ana demək necə də gözəl bir duyğu imiş… eh,
bunu Sara bacardı. Ana olmağı… Sən ey, məni doğan, məni atan
qadın məni istəmirsən, heç istəmə də. Get evindəkiləri böyüt.
Sən qocalanda onlar səni atanda mən Saramın ayağını suya
qoyub onu gözümün üstündə saxlayacam. Evlənəcəm, müalicə
olacam, o zəhrimarı da atacam. Sizin acığınıza düz beş uşağım
olacaq. Qızlarım, oğlanlarım… Mən sizsiz belə xoşbəxt olmağı
bacaracam…
Kəndə necə, nə vaxt getdiyini tam olaraq xatırlamadı.
Onu gözləyən yeni, tərtəmiz həyatda Emin keçmişi ilə
vidalaşmaq istəyirdi. “Ana”sına içindəkiləri hayqıraraq deyib
kənddən çıxdı. Özünü çox yüngül hiss edirdi. Ruhuna bir
sakitlik çökmüşdü. Əmin idi, dəyişəcək, qara dünyasına əlvida
deyib ağappaq bir səhifə açacaq.
Bəzən araya çökən səssizlik insanı dəli bir qorxuya salır.
Elə bir qorxu ki, ürəyinin döyüntüsündən qulaqların batır. Bir
hənirti, bir nəfəs ya nəsə, nəsə bir şey gəzirsən amma…
Ölümcüldür! Ölümcüldür!
-Ay Sara, yaman əl ayağa düşmüsən. Xeyr ola?
-Ay qonşu, Eminim artıq həmişəlik gəlir yanıma.
-Gözün aydın, Allah sənin zəhmətini əlində qoymadı ay
Sara. O uşağa sən çox əziyyət çəkmisən.
-Onu evlənirəcəm, artıq ayrılıq yoxdur. Bu nəvələrlə
dolacaq.
-İnşallah Sara, inşallah!
Sara sevincindən qanad alıb uçurdu. Axşam onun evində
işıq yanacaqdı. Həyət bacasında ayaq səsləri eşidiləcəkdi…
-Alo, can, gəlirəm ana, yoldayam.
Saranın səbri qalmamışdı ki, yarım saatda bir Eminə
zəng edirdi.
Həmin gün axşam, məhz həmin gün axşam Saranın
qonaqları çox oldu. Bütün qonşuları, Eminin dostları onlara
gəlmişdi. Hətta… hətta polislər də. Saranın can parəsi Emin də…
126
Amma… Sara bu qədər tünlüyə alışmamışdı. Buz kimi yerində
donub qalmışdı. Emini belə gözləmirdi.
…Emin kirayə qaldığı evə getdi. Cəmi bir–iki əşya
götürdü. Divarda çərçivəyə salınmış onun üçün ən əziz olan bir
şəkli də çantasına qoydu. Hara gedərdisə bu şəkil mütləq
onunla birlikdə olardı. Təkliyinin, bütün acılarının çarəsi tək o
şəkil idi. Evdən çıxdı. Bir neçə dostuna dəydi, uşaq kimi
sevincək başlamaq istədiyi həyat haqda onlarla danışdı. Bir iki
nəfərə də olan borcunu aparıb verdi. Həbsxanadakı dostu üçün
də azuqə aparıb təhvil verdi. Yolüstü Sara üçün də hədiyyə
almağı unutmadı. Hədiyyəsini yaxşı bir bağlamaya bağlatdırıb
yola düzəldi. Piyada keçidinin qarşısında dayanarkən kiminsə
onu izlədiyini hiss etdi, lakin geriyə çevrilməyə imkan
tapmamışdı ki, sağ böyrünə nəyinsə sancıldığını hiss etdi. Bir
neçə saniyə sonra huşsuz halda yerə sərildi. Əlində bərk-bərk
tutduğu çərçivəni və hədiyyəni köksünə sıxmışdı. Bu, onun
Saraya oğul hədiyyəsi idi…
…Olanları Sara dərk edə bilmirdi. Qapıdan girən hər
kəsdən Emin soruşurdu. Saranı sakitləşdirəcək kimsəsi yox idi.
Sara Emini axtarırdı…
Polis nəfərləri gəldi. Qatil tutulmuşdu, öz etirafında
anama iftira atdı, mən də intiqam aldım demişdi. Eminin qatili
onun ögey qardaşı idi. O, anası ilə Eminin söhbətini eşidib,
anası da ailəsi dağılmasın, əri onu boşamasın, adına söz
gəlməsin deyə həmin gəncin yəni, Eminin ona böhtan atdığını,
ondan külli miqdarda pul tələb etdiyini deyərək oğlunu
inandırmışdı. Anasına inanan oğlan ona böhtan atan “küçə
uşağı”ndan intiqam almaq qərarına gəlir. Evdən bıçaq götürüb
şəhərə, Emini axtarmağa gəlir. Və…
Sara Eminin əlindəki çərçivəni evin divarına asdı.
Həmin şəkildə üç yaşlı Emin və gənc Sara var idi. Sevimli
Sarasının qucağında oturub gələcəyə ümidlə baxırdı…
TORPAĞIN DA SƏSİ VAR
Duy, ey vətən övladı,
Vətən çəkən fəryadı,
Səndən umur imdadı,
Məgər özgə kəsi var?
Torpağın da səsi var…
Vətən görən gözümdür,
Ən duyğulu sözümdür,
Anamtək əzizimdir,
Onun xoş nəfəsi var.
Torpağın da səsi var.
Göz yaşları tökülən,
Bayrağına bükülən,
Adı şəhid çəkilən,
O daşın yiyəsi var.
Torpağın da səsi var…
Səni kim ana bilib,
Səmalara yüksəlib,
Sənin yolunda ölüb,
Yaşamaq həvəsi var…
Torpağın da səsi var!
09.05.2018
VƏTƏNİN
Könlümə hökm eləyən sevgisidir tək vətənin,
Aşiqəm hüsnünə ancaq bu mübarək vətənin.
Bu fəna yerdə ölümsüzlüyə çatmaq diləsən,
Tut müqəddəs adını eşq ilə yüksək vətənin.
Qoyma bir dəm qoya düşmən qədəmin torpağına,
Nə qədər var nəfəsin, qeyrətini çək vətənin.
Vətən azadlığının naminə can ver, necə ki,
Etdi uğrunda fəda canını Babək vətənin.
Qəhrəmanlar yetirən ölkə yetirmiş səni də,
Yaşamaqdır, ey oğul, uğruna ölmək vətənin.
Çox müsibət gətirilmiş başına yurdumuzun,
Eləmiş dərdi, qəmi qəlbimi kövrək vətənin.
Sənə şəfqətlə, hərarətlə açıbdır qucağın,
Bəsləmiş, Mehri, səni doğma anantək vətənin.
02.06.2018
ANALAR AĞLAYAN GECƏ
Susur zülmət, susur hər yan,
Zülmət qəlbimə nur boyan,
Dayan biraz, ağrı, dayan,
Analar ağlayan gecə.
Qundaqdakı körpə susar,
Hıçqırığın qəlbə basar,
Gecə boynuna yük asar,
Analar ağlayan gecə.
Göylərin yoxdur bir əli,
Deyən yox uzat, ver əli,
Bükülüb mərhəmət beli,
Analar ağalayan gecə.
Kağız üstə nəm islanır,
Gözümdəki qəm islanır,
Yazdıqca qələm islanır,
Analar ağlayan gecə.
“Ayaq səsi” kitabından… / 2017
ÇOX GEC ÇIXDIN QARŞIMA…
Həsrətin özündən öncə yetişdi,
Bir yanım qovuşdu, bir yanım ayrı…
Nə gəl deyə bildim, nə də get dedim,
Ruhum səndə qaldı, bir canım ayrı…
Gözümdən bir yaşı silməyə gəldin,
Bir yandan ağladıb sel kimi etdin.
Əbədi var olmaq istədin, amma,
Nə gələnim oldun, nə də ki getdin…
Sökük ürəyimin yaralarından,
Özümə məlhəmi tapa bilmədim.
Sənə qovuşmağa üzüm gəlmədi,
Nə də adam kimi qopa bilmədim…
Elə bir zamanda gəldin ömrümə,
Həsrəti özündən öncə gətirdin.
Sevinc aləmindən alıb ruhumu,
Xəyal dünyasında küncə gətirdin…
Geri zamanlarım səni hayqırır,
Gələcək yas tutub yoxluğun üçün.
İndi əbədiyyət bağçasındakı,
Hər mələk yas tutub yoxluğun üçün…
21.07.2017
İKİ YALANÇIYIQ…
Yıxıq, sökük evimiz var sevgilim,
Ürək yurdumuzda, bacasız, damsız…
Nə sən sahibləndin bu evə, nə mən,
Qurduğumuz yuva qalıb adamsız.
Bir yalan evimiz vardı sevgilim,
Mən orda anayam, sən isə ata.
Xəyal beşiyində körpəmizə bax,
İnsan qucaqlayıb bərabər yata…
Sən də yalançısan, mən də yalançı,
Biz ki yalanların dünyasındayıq.
Nə gərçəyi bəlli, nə bir ümidi,
Biz ki arzuların xülyasındayıq…
Mən sənə xəyalam, sən isə mənə,
Gəl bu xəyallara başlayaq yenə,
Bir yeni mənzilə daşınaq, bəlkə,
Ümidi bağlayaq xoşbəxt bir günə…
22.07.2017
QALMAZ ƏBƏDI EŞQIN…
İnsan ona mehmansan, bağlanma bu dünyayə,
Surətlərə meyl etmə, ver könlüvü mənayə,
Bənzət bu fəna mülkü ilğım dolu səhrayə,
Gər sevməsən Allahı, şövq etməsən Üqbayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.
Dünyayə görə, insan, salma ləkə vicdana,
İzzətli ömür sürmək lazımdı hər insana,
Acgözlük edib uysan hər zinəti dövrana,
Əlbət də batar cismin, hüsnün vəli rüsvayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.
Qaç sən bu fəna mülkün hər cahu-cəlalından,
Sərf etməyə səy eylə hər vaxtı halalından,
Allah buyurub xüms et öz əldəki malından,
Gərçi nəzər etməzsən Qur’anda gəlib ayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.
Cəhd eylə zəlil insan qurtulmağa zillətdən
Gəl haqqa, təfəkkür et, əl çək daha qəflətdən,
Bir ləhzə Vüsalə sən ayrılma həqiqətdən,
Göz dikmə bu dünyayə, ömrün gedəcək zayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.
24.12.2016
SEVGI NƏDİR?
Sevgi mənim üçün çox şeydir, hətta hər şeydir. Ən dəyərli
olan var-lıqdır sevgi. Həyatdan əbədiyyətə aparan bir yol, ya da
duyğudur sevgi… Yağmurlu havada yağış torpağa döyərkən
kiçik bir qarışqanın qaçıb bir daşın altına sığınması kimidir
sevgi. Daşın istisinəsığınıb, onu qo-ruyacağına əmin və inamlı,
etibarlı, güvənli bir duyğu kimidir sevgi…
Ya da soyuq bir havada çırpınan kiçik bir quşun ağzında
öz balasına yem daşıyarkən yuvasına çatdığında qonub sevinərək qanadlarını çırpa-çırpa yağmurdan qalan nəm damlacıqları ətrafa səpələyən o mi-nicik quşun şükür duyğusudur
sevgi…
Sevgi bahara tələsən qaranquşlardakı həsrətdir.
Sevgi günəşin çıxmasını gözləyən torpaqdakı həsrətdir.
Sevgi ümiddir insanı yaşatmağa çalışan.
Sevgi mənim üçün çox şeydir, ən uzaq olan yerdə mənə
hər kəsdən yaxın olandır sevgi, əlin çatmadıqda, toxunmadıqda
belə varlığını hiss etməkdir…
Sevgi, xəyalında canlandırdığın mümkünsüz olandır.
Sevgi, hər şeye rəğmən sevməkdir, əzabına dözmək, çətinliyini
hə-diyyə bilməkdir.
Sevgi qışın bahara, baharın qışa tələsməsidir. Dilsiz, ağızsız
danış-maqdır sevgi…
Sevgi qarşılıq istəmədən ardınca getməkdir. Sevgi bir tək
ürəkdədir ki, yalansız və ixtiyarsız.
Sevgi ölçülməzdir, dəyəri axtarılmaz və qədərsizdir.
Mənim üçün sevgi, uca Allahın Yaradıcı adı altında hər şeyi sevməkdir, sevə bilməkdir.
“Ayaq səsi” kitabından. / 2017
GETDİN
Atdın məni ey dilbər, səssizcə çıxıb getdin,
Öldürdüyün insanə fəxr ilə baxıb getdin.
Arxanca gözüm yaşlı, görməzcə dönərkən sən,
Rəftarın ilə qəlbi bir anda yaxıb getdin.
Neyçün eləyib peşman qəlbimdəki sevdamı?,
İllərcə olan eşqi bir gündə yıxıb getdin.
Mən dağ kimi eşqimlə qarşında sipər oldum,
Dəryasayağı məndən leysantək axıb getdin.
Əfsus ki inanmışdım ömrüm sənə bağlanmış,
Sənsə bu geniş ömrü dərd ilə sıxıb getdin.
Qürrənlə baş aldın sən, divanəliyin tutdu,
Bildim ki bu yol ilə əfsus karıxıb getdin.
Ayrıldı Vüsaləndən həqqin üfürən ruhu,
Dünyanı görüb tənha, sən də darıxıb getdin.
07.06.2018
QƏZƏL
Ey fikrimi ram etmiş könlüm bürüyən kaşlar,
Qopduqca qiyamətlər tənimdə, əcəl başlar.
Hissimdən olar bariz gözlərdən axan yaşlar,
Qəlb içrə fəğan eylər ruhum kimi qəllaşlar.
Etmiş sinəmi zindan, eşqin acı həsrətdir,
Sönmüş ürəyin nuru, gör bir necə zülmətdir.
Yoxdur ürəyə çarəm, hər çəkdiyi zillətdir,
Çün bitməz acı həsrət, bu ah necə illətdir?
Onsuz qaralır dünyam, zülmət bürüyür aləm,
Yox məndə dözüm əfsus, aləmdə bütün naləm.
Qopsun xəyalım başdan, qalmış yuxusuz didəm,
Tənha bu məhəbbətdən hər gün doğular bir qəm.
Ey ömrü xəzan qılmış həsrət dolu dildarım,
Hüsnümdən olan vaqif ruhumdakı əsrarım.
Gəlməz baharım neyçün, açmaz gülü gülzarım,
Donmuş əbədi əfsus qəlbimdəki ah-zarım.
Ey Mehri, sığın qəlbən, eşqin evi azaddır,
Çün dünyada hər zərrə eşq ünvanına yaddır.
DÜŞÜN
Düşün ey insan, əzəldən cahanı xəlq eləyən var,
Gümana düşmə ki əsla, gümanı xəlq eləyən var.
Bəsirətü-lədünü-eşq, kəramətü həmi hikmət,
Ədalətü bütün aləm, mizanı xəlq eləyən var.
Qılmışam səcdə o yüzdən fəxarətü icz ilə,
Nə mübarək kərəm ilə imanı xəlq eləyən var.
Kim verib əqlini zinhar şübhəvü-zənnü-gümana,
Bilsin heçdən bəni-Adəm, İsanı xəlq eləyən var.
Sınmaram dəhrdə heç vaxt, nə müsibət olur olsun,
Müşgülüm varsa da, əlbət asanı xəlq eləyən var.
Ömrə etibarı qılma, topla axirət ruzisin,
Bunca saleh əməl üçün zamanı xəlq eləyən var.
Vermərəm canımı qurban, cahanu zinətə çünki,
Şahidəm, şövq ilə Mehri, bu canı xəlq eləyən var.
21.10.2018
MƏDFƏNİM OLMAZ
Qəmi dünya çəkən könlüm xəzandır gülşənim olmaz,
Ucalmış ərşə ruhum, çün bu yerdə məskənim olmaz.
Bədəndən ayrılıb fikrim, nə dad bilməm, nə ehsas mən,
Bu nə ölməkdir ey Pərvərdigara, mədfənim olmaz.
Qəmin zülmündən ömrüm qarə zülmətdir, nə illətdir
Ki doğmaz gün, bahartək qəlbə sübhi rövşənim olmaz.
Mənə bəxş etdiyin ya Rəb, vəcahətdən, gözəllikdən,
əna mülkündə bir zərrə özümçün məxzənim olmaz.
Olan qafil həqiqətdən, deyil hali bəsirətdən,
Vüsalə bil nəzər etsən günahdan cövşənim olmaz.
09.04.2018
BOYUN ƏY
İnsan, o uca Xaliqi-Sübhanəboyun əy,
Xəlq eyləyən aləmləri Rəhmanəboyun əy.
Zillətdədir ol kəs ki edir nəfsinə taət,
İzzət diləyirsənsəO Sultanə boyun əy.
Əxz eylə ibadət yolunu həzrət Əlidən,
Tək haqq ilə ol, Rəbbinə mərdanə boyun əy.
Cəhd eylə rəzalətlə ömür sürmə, ey insan,
Əxlaqu ədəb, ürf ilə ərkanə boyun əy.
Əhkamına Qur’anın elə daim itaət,
Haqqın sözüdür, sidq ilə Quranə boyun əy.
Səccadəyə candərdi yaxınlaşma, ey insan,
Könlünlə Xuda verdiyi fərmanə boyun əy.
Eşq ilə Vüsalə, güzər et kuyi-nigarə,
Ver könlüvü dildaruva, məstanə boyun əy.
10.09.2015
ƏHZANIM VAR
Ey könül, sanma ki hər ləhzədə xoş anım var,
Kimsə bilməz dili zarımda nə əhzanım var.
Saralıb hicr xəzanıyla həyatım çəməni,
Həsrəti vəsl ilə hər dəmdə min əfğanım var.
Bülbüli-qüdsiyəm, etməm güli-dünyayə nəzər,
Gülşəni qeybdə bir qönçeyi xəndanım var.
Özgə varım yox ola vəsl günü qurbanın,
O günün həsrəti ilə alışan canım var.
Çarəsiz dərdə düçar etdi məni ayrılığın,
Qalıb ümmid əcələ, qeyri nə dərmanım var?
Ey Vüsalə, nə edim özgə behiştin fikrin?
Kərbəlatək mənim öz rövzeyi rizvanım var.
11.11.2017
«MƏN KİMƏM?» sualının cavabını zamanı gəldiyində öyrənə bilərik. Həl ki, mən, səyyaham. Həyatın anılarını yaxalamaq üçün yaşayan bir səyyah. Çünki bizləri var edən, yaşadan da bu anılardır. İzləyə bilsən o qədər möcüzəvi bir ahəng taparsan ki… təəssüf ki, səbrsizlikdən, bəzən həyatımızın qaça‐qaçından izləməyi unuduruq. Ruhumuz cismimizlə bərabər yaşananları işıq sürətində ötürür. Geriyə baxdıqda isəağıla gələn ilk sual bu olur: Bütün bunları mən nə zaman yaşadım?!.. Zaman nə tez keçdi?!.. Bəli əziz dost, sənə bu yazılarımda verə biləcəyim tək şey‐SƏN ÖZÜNSƏN.
HƏ VƏ YOX
Həyatımızda “HƏ”lər və “YOX”lar var. Bu tip insanlar hayatda nə istədiklərini yaxud da istəmədiklərini bilən insanlar olur. Vay o gündən ki, “Bilmirəm” deyənlərlə rastlaşasınız – o zaman, bütün həyat eşqiniz ölər. Zarafat bir yana, amma həqiqətən çox acınacaqlı bir haldır – İnsanın nə istədiyini bilməməsi.
Sanki azmısan və hansı yolu seçəcəyini bilmirsən. Sadəcə durmusan, amma sən durdunsa həyat da durar. Bu səbəbdən mütləq və mütləq bir qərar verməlisən. Qarşında 2 yol var. Biri “HƏ”dir, digəri “YOX”. Bir çox hallarda “YOX” deyərək seçdiklərimiz bizi tupikə salar. Bu “YOX”dan daha bir seçim etmək imkanı olmaz. Bəzən geriyə dönüş də olmaz. Lakin “HƏ”lər hər zaman ən az iki qapı açar. Nəticə neqativ də olsa, pozitiv də olsa hər zaman bir yol, bir seçim daha olacaq. Çalışın səhvli də olsa, düzlü də olsa o qapıları özünüz üçün açın. Özünüzə hər zaman şans verin. Ən pis nə ola bilər ki?! Səhv etmiş olacaqsız, o halda belə o səhv sizi digər bir doğrunuza apara bilər. Zatən səhv deyilən bir şey də hər kəs üçün individualdır. Sizin doğru bildiyiniz ən azı bir nəfər üçün hər zaman səhv olacaq. Başınızı heç yormayın, ürəyinizin səsinə qulaq asın, sizi xoşbəxt edəcək qapıları açın. Gec və tez “HƏ” deyə seçdiyiniz yol sizi istədiyiniz hədəfinizə çatdıracaq. Yolunuz açıq olsun, dostlar!
VAZ KEÇMƏ!
Onu bilirəm ki, insan nəyisə çox istəyirsə heç vaz keçməz. Vaz keçirsə demək ki, heç istəməyib. Vaz keçilməz məqsədlərin və dəyərlərin olsun. Səni sən edən və 20-30-50 il sonra güzgüyə baxdıqda utanmayacağın “SƏN” ol.. Hər zaman demişəm və deyəcəm: İnsan Allahın yaratdığı ən ali möcüzədir. İçindəki möcüzəni qoru. Biriləri tapılacaq ki, desin:
Onsuz da alınmayacaq. Boş ver getsin. Bu qədər çarpışdım məndə alınmadı, səndə nə alınasıdır ki?!.. Əsla dinləmə. Bu insanlar artıq öz möcüzələrini itirmiş və arzularını, xəyallarını, həyat amallarını qəlbinin dərinliklərində basdırmış insanlardır. “Cəhənnəmə gedən özünə yoldaş axtarır” deyirlər. Bu insanlar inamlarını itirmiş, ürəklərində cəhənnəmi yaratmış insanlardır, səni bataqlıq kimi dibə çəkəcək.
Uzaq dur! Sənin möcüzəni məhv edən insanlardan uzaq dur. Əksinə sən özün öz möcüzən ol. Zaman gələcək sən o insanları bataqlıqdan çıxaracaq möcüzə olacaqsan. Tək vaz keçilməz SƏNSƏN!
SƏNSƏN! QADIN VƏ KİŞİ MÜNASİBƏTLƏRİNİN SİRRİ
Bir qız uşaqlıqdan bir qaydanı yadda saxlamışdı. “Səninlə necə rəftar edilməsini istəyirsənsə, başqaları ilə də elə davran. “O bütün həyatı boyu bu qaydaya riayət etməyə davam edirdi və nəticəni də istədiyi kimi alırdı. Zaman gəldi, o ailə qurdu. Bu qaydanı ailədə də tədbiq etməyə çalışdı, lakin nəticəni gözlədiyi kimi almadı. Yoldaşına qarşı qayğı və diqqət göstərdikcə qarşılığını ala bilmədi. Yoldaşı işdən gəldikdə gününün necə keçdiyini soruşardı, o da cavabında çox həvəslə hər şeyi danışardı. Amma qarşılığında onun günü ilə maraqlanmazdı. Qız qərara gəldi ki, məsləhət üçün nənəsinin yanına getsin. Nənəsi hər şeyi dinləyib cavab verdi.
“Qızım, bu qayda hər yerdə işləyər, kişi-qadın münasibətləri istisna olmaqla. Çünki qadın və kişi təbiəti eyni deyil. Onların fərqli vəzifələri var. Kişinin vəzifəsi qadınının arzularını həyata keçirməkdir. Sən onun qayğısına qaldıqca düşünür ki, bu sənin istəyindir və istəyini həyata keçirmək üçün sənə hər şərait yaradır. Kişi heç vaxt sənin fikirlərini oxuya bilməz, o sadəcə sənin əməllərini görür və sözlərini eşidir. Məhz buna görə, əgər qayğı istəyirsənsə sadəcə ona bunu söylə. Əgər paylaşmaq istədiklərin varsa, sual verməsini gözləmə sadəcə danış. Bu qədər sadə.
BƏHANƏLƏR
Bəhanələr, bəhanələr, bəhanələr… Həyatımız bəhanələr gətirməklə keçir, sizə elə gəlmirmi? İdmana zamanım qalmadı, çünki səhər yatıb qaldım. Səhər dura bilmədim,çünki gec yatmışdım. İşə gecikdim, çünki tıxaca düşdüm. Uşaqlara zamanım və ya gücüm qalmır, çünki çox yoluluram. Yaxud ən aktual bəhanə, pulum yoxdur, zəmanə pisdir, şərait yoxdur… İlk öncə bəhanələrsiz yaşamağı öyrənək.. Düz deyiblər: Arzun varsa onu reallaşdırmaq üçün 1000 yol tapacaqsan, arzun yoxdursa 1000 bəhanə gətirəcəksən. Burdan nəticə: sizin sadəcə həyatda amalınız yoxdur. Həyatda bir amal olan insanı heç bir bəhanə saxlaya bilməz. Sizləri bəhanələrinizlə təkbətək qoyuram. Bir düşünün görün, həyatda sağ ikən ölü olma bəhanəniz nədir? P. S Cavabı tapsanız demək, sizə şad xəbərim var. Siz hələ yaşayırsınız!
QORXU
İnsanı mükəmməlliyə aparan hissdir qorxu. Səni güclü edəcək hissdir qorxu. “Qorxmaqdan qorxma” deyəcəm sənə. Səni, məni bu həyatda yaşadan hissdir qorxu.
Ölümdən qorxmasan necə yaşaya bilərsən? Necə mükəmməlliyə can atarsan? Yaddaşlarda qalmamaqdan qorxmasan, insanlara necə sevgi bəxş edərsən? Necə ruhunu təslim edərsən? Uğursuzluqdan qorxmasan, uğurun dadını necə çıxararsan? Qorxu ən güclü katalizatordur həyatında. Həyatda qorxmaq üçün səbəbin varsa demək ki, yaşamağa da səbəbin var. Qorxan insana “qorxma!” demə. Sadəcə “Qorxundan düzgün qidalan” de. Düzgün qida, düzgün nəticəyə gətirər. Qorx, əziz insan, qorx! Həyatı yaşamamaqdan qorx! Yaddaşlarda qalmamaqdan qorx! Xeyirli işlər görmədən ölməkdən qorx! Ruhunu qidalandırmadan yaşamaqdan qorx! Özünü tapmamaqdan qorx!
Qorxu səni ya iflic edər ya da hərəkətə gətirər. İflic olmadan qərar ver. Qalxacağın zirvəyə doğru hərəkət et.
SADİQ OL
Özünə sadiq ol! Arzularına sadiq ol! Hədəfini təyin et, ona da sadiq ol! Ən dəyərli xüsusiyyətdir sadiqlik. İnsanlarda axtardığımız, önəmsədiyimiz cəhətdir sadiqlik. Lakin hər zaman kimlərdənsə umuruq bunu. Unuduruq ki, hər şey özümüzdən başlayır. Sən özünə sadiq olmasan, kimsə sənə sadiq qalmaz. Kimlərəsə görə dönmə düşüncəndən, düşüncələrinə sadiq ol. Sevdiklərinə, sənə dəyərli olan bütün canlı və cansızlara sadiq ol. Ən əsası ruhuna və sözünə sadiq ol.
NİFRƏT ETMƏ ÖZÜNƏ.
“Kim özünə nifrət edər ki?” soruşacaqsan – insanlar adətən ona pisliyi dəyən insanlara nifrət edərlər. Amma bu nifrət belə qorxu hissindən yaranar. İçində boşluq yaradar daha sonra oranı qorxu ilə doldurar. Qorxduğundan da ona nifrət etdiyini sanarsan. Amma əsl qorxduğun fərqinə varmadığın özünsən. Öz gücsüzlüyünə nifrət edərsən, bacarıqsızlığına nifrət edərsən, özgüvənsizliyinə nifrət edərsən. Boğub bitirər bu nifrət səni. Etmə, nifrət etmə. Özünü sev ki, başqalarını da sevə biləsən. Qorxduğun insanların zəif tərəflərini gör, ruhlarını duy ki, onları anlaya biləsən. İnsanlar nifrətdən qidalandığını sanırlar, amma nifrət insanın daxili bataqlığıdır. Bu bataqlıqdan çıxmağın tək yolu SEVGİdır.
Özünü sevəcək mütləq bir səbəbin var.
SEVGİ DOLU, SƏRHƏDSİZ DÜNYAM.
Səni fəqr etməyəni çox oldular. Hər kəs necə etsin də səndən çox qopartsın dedi, necə etsin sənə daha çox sahib olsun.. Amma səni necə qorusun deyə düşünmədilər. Kəşflər üçün sənin qoruyucu qatını qırdılar, havanı korladılar, yaşıllıqlarını qırdılar, bombaladılar, parçaladılar, dinc sakinlərini əzdilər, azmış kimi zorladılar.. nə körpəsinə, nə qocasına, nə cavanına baxmadılar.. Amma sən hədiyyəmiz olmaqdan vaz keçmədin. Yenə bizi seçdin, yenə şans verdin.
Mükəmməl olduğumuzu unutdurmadın, hər şeyi tək insanın dəyişə biləcəyi bir yuva oldun. İmkanlarımızın sərhədsiz olduğu bir yuva oldun. Məsum baxışlı körpələri, yorğun baxışlı qocaları varlığınla doydurdun. Bizlər zaman çərçivələri yaratdıq, illərini, aylarnı, günlərini saymaqla özümüzü qocaltdıq, lakin səni günahkar bilib, nakam dünya adlandırdıq. Nakam sən deyilmişsən, biz imişiz.. Yetər ki, sən var ol. Sən var olduğun müddətdə pislər də olacaq, yaxşılar da. pislər səni dağıtmaqla, acğözlüklə bölüşdürməklə məşğul olduqca yaxşılar səni yaşayacaqlar. İçdən yaşayacaqlar. başqalarının dağıtdıqlarını təmir edəcəklər, səni yenidən gözəlləşdirəcəklər. Sən bizlərə yuva olduqca, biz də sənə ana olacağıq. Təbiətini, canlı və cansız hər şeyinə sahib çıxacağıq. Sevərək yaradacağıq, sevilərək də mükafatlanacağıq. Bizim möcüzəvi dünyamız, səni bizə bəxş edən Tanrımıza şükürlər olsun. Bizlər unuduruq ki, biz Möcüzəvi dünyanın möcüzəvi insanlarıyıq. Var olduğumuz və fərqimizə vardığımız müddətcə sən təhlükəsizlikdəsən. Sənə sahib olmaq deyil, səni yaşamaq, sevmək, yaratmaq üçün var olacağıq.
BİR GÜN GƏLƏR
Bir gün gələr özünə sual verərsən.. Niyə doğulmusan? Niyə seçilmisən? Bu həyatı niyə yaşayırsan? İndiyə kimi yaşadıqlarını niyə yaşamısan? Və sualların ilk vaxtlar cavabsız qalar. Bu suallara cavabı tapmaq zaman alar, lakin tapacağın cavablar buna dəyər. Mütləq özünə bu sualı ver. Bircə bu sual səni heç gözləmədiyin yerə gətirib çıxarar. Qıraqdan baxınca sıradan bir sual kimi gəlir. Amma bu belə deyil. İnsanın qaçaqaçda durub həyatına nəzər salması, özü ilə tanış olması çox önəmlidir. Belə düşünərsən ki, özünü tanıyırsan, lakin inan mənə ki, insan hər yaşadığı saniyə ilə dəyişir. Bunun fərqinə varmasan bir müddət sonra özünə yad gələcəksən. İnan mənə ki, özünlə tanışlıq həm çox əyləncəlidir, həm də möcüzəvi. Hansı yaşda olursansa ol, çox təəccüblənəcəksən.
HƏRƏKƏT!
Hər şeydir hərəkət! Hərəkət varsa dünya var. Hərəkət varsa həyat var. Hərəkət varsa sən varsan. Saat əqrəbindən tutmuş, canlılara kimi hər şey hərəkətdədir. Təbiət hərəkətdədir… Bəs insan necə? İnsanın qəlbi döyündükcə, ruhu bədənində olduğu müddətcə hərəkət edəcək.. Bu hərəkətdən uğur doğacaq. Uğur yeni bir uğuru doğuracaq. Yeni hərəkətlərə səbəb olacaq.. Yeni hərəkətlər isə öz növbəsində yeniliklər yaradacaq.. Beləcə bütün kainatı müvazinətdə saxlayacaq, ehtiyac olarsa onu titrədəcək. Möcüzələrə imza atacaq..
Hərəkət. Hər şeyin səbəbidir, hərəkət.. Heç durma, hərəkətdə ol! Həyatının pauzalarla yaşanmasına icazə vermə… Özünə görə sən cavabdehsən! “Play” düyməsini basmağı unutma, dostum!
UŞAQ OLMAĞIM GƏLİR
Ruhu təmiz, sevgi dolu uşaq olmağım gəlir. Komplekslərdən uzaq, əylənən, oxuyan, rəqs edən uşaq olmağım gəlir. Səbəbsiz gülən, hər xırda şeyə sevinə bilən uşaq olmağım gəlir… Təmənnasız sevən, məsuliyyətdən uzaq uşaq olmağım gəlir… Hisslərimi rahatca anlada bilən uşaq olmağım gəlir… Cəsurca qorxuları ilə mübarizə apara bilən uşaq olmağım gəlir… Yaxşılıqları bir ömür yadda saxlayan, pislikləri bir anda unuda bilən uşaq olmağım gəlir… Nağıllara, sehrə inanan uşaq olmağım gəlir.. .
Həyatı ağappaq vərəq olan uşaq olmağım gəlir.. .
Ruhumu o uşağa təslim etməyim gəlir…
1-4 may 2019-cu il tarixlərində Bakı şəhərində Türk dünyasının iki böyük unudulmaz şairinin-“İstiqlal marşı” yazarı, şair Mehmet Akif Ersoyun və Milli, istiqlal şairimiz Bəxtiyar Vahabzadəyə həsr olunan “Akiften Vahabzadeye İki Şair Bir Şei” layihəsi çərçivəsində Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Mahmud Kaşqari Medalı” laureatı, Əli Kərim adına Sumqayıt şəhər Poeziya Klubunun sədri, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Portalının Sumqayıt bürosunun rəhbəri, şair İbrahim İlyaslı Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin “İstiqlal marşı”nın müəllifi Mehmet Akif Ərsoyun yadigarı “SEBİLÜRREŞAD” Dərgisi Yönetim Kurulu Başkanı sayın Fatih Bayhan və EkoAvrasiya Yönetim Kurulu Başkanı sayın Hikmet Erenin müvafiq qərarıyla Türk dünyasına xidmətlərinə görə mükafata layiq görülüb.
Qeyd edək ki, bundan öncə şair-publisist İbrahim İlyaslı Ümumtürk mədəniyyəti qarşısında göstərdiyi xidmətlərə görə “Mahmud Kaşqari Medalı”na və ədəbiyyat sahəsindəki fəaliyyətinə görə “Şahmar Ələkbərzadə adına Beynəlxalq Ədəbiyyat Mükafatı”na layiq görülmüşdü.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin “İstiqlal marşı”nın müəllifi Mehmet Akif Ərsoyun yadigarı “SEBİLÜRREŞAD” Dərgisi
Yayın Kurulu başqanı, 22-ci dönəm Millət vəkili (Adana-TÜRKİYƏ) sayın Recep Garip Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanda ATATÜRK MƏRKƏZİnin ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (DGTYB) Məsləhət Şurasının Başkanı, şair, publisist, yazıçı Əkbər Qoşalını mükafata layiq görüb.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Elə bilirəm dağ, daş, divar – hər şey mənimlə danışır bu gün. Cəfər Cabbarlının heykəli əlini qoynundan götürüb Rəşid Behbudov kimi qollarını yana açıb oxumaq istəyir. Təsəvvür edirsiz? “Nə gözəlsən, nə qəşəngsən, bu axşam sən əziz dost”. Hələ Ədəbiyyat Muzeyinin önündə sıralanan heykəlləri demirəm. Elə bil hamısı sıçrayıb yerə atlanmaq istəyir. Vahidin başına dırmanan xırda adamlar da yerə tökülmək istəyir. Lap elə Vahidin özü də, mənimtək bədənsiz baş kimi qalmaqdan bezib kimi görünürdü gözlərimə. Elə bilirəm, o da hamı kimi əli, ayağı, bədəni yerində olmasını xəyal edir. Yerimək istəyir, qaçmaq istəyir, danışmaq istəyir…
Günel EYVAZLI
– Söz başa düşmürsən? Mümkün deyil, vəssalam. Al qovluqlarını da, çıx otaqdan.
– Axı…
– Dərman kəşf eləyib kişinin oğlu… Sən hələ, oxu. Nə magistr təhsilin var, nə də elmi iş yazmısan. Bakalavriatla əlini vurub qoltuğuna gəlmisən.
– Heç Eynşteyn də elmlər namizədi deyildi…
– Hə də, balası, o, Eynşteyn idi. Sən isə Muxtarsan. Mümkün deyil. Götür bunları da, çıx otaqdan, dedim.
– Peşman olacaqsız.
– Allah, Allah. Qardaşım, mən artıq peşmanam. Mənə deyən lazımdır ki, niyə adam bilib hər ötüb-keçən üçün qapını açırsan. Sənə neçə dəfə dedim, gəlmə də, gəlmə. Bir aydır başımı xarab eləmisən.
– Tomos Edisonu məktəbdən qovmuşdular. Müəllimləri ona kütbeyin deyirdi. Adam elə kəşflər etdi ki…
– Aman Allah, bir aydır eyni şeyləri təkrarlıyırsan e! Muxtar, yaxşı yol. Belə, yolun açıq olsun. Kəşflərin sərhədləri aşıb xəbəri gəlsin qulağımıza. Nobel alasan. Olsun e, olsun. Amma, başına dönüm, bu, kəşf deyil. Yeni əsrin Şeyx Nəsrullahı olmaq istəyirsən? Bir də ki, sən Allahın işinə niyə qarışırsan axı. A balam, sənin nəyinə lazımdır ölənləri diriltmək?
– Bu, Allah işinə qarışmaq deyil. Bu, sorğu-sualdı. Niyələri soruşmaqdır.
– Ay adam, nəyinə lazımdır axı?
– Məsələn, nakam getmiş insanları, bu dünyada missiyası yarımçıq kəsilən adamların geriyə dönməsini istərdim. Siz istəmirsiz?
– Vallah, havalanmısan sən. Cəfəng-cəfəng fikirlərlə vaxtımı alırsan. İndi iclas olacaq, xoş getdin.
– Boş-boşuna keçirilən müzakirələr, iclaslar. Doldurursuz bir zal adamı, ağzınıza gələni danışırsız. Nə elm var, nə də kəşf. Boş-boş sözlər var ortalıqda, vəssalam. Özünüz də bilirsiniz ki, boşboğazlıqdır, başqa heç nə. Guya iş görürlər. Simpozium, təşkilat, yığıncaq. Havalı sizsiniz, deyim, xəbəriniz olsun. Kimi aldadırsız axı? Bezmədiniz vaxt öldürməkdən?
– Xoş getdin, dedim sənə! Ağzına gələni danışma! Kişi kimi bir işin qulpundan yapış! Qaz vur, qazan doldur! Başını boş-boş şeylərlə yorma. Sənin kəşf adlandırdığın bu qondarma dərmanlarını, bir qovluq kağız-kuğuzunu heç kim sınaqdan keçirməyəcək. Belə şey həyatında olmaz. Olsaydı avropalılar birinci kəşf edərdilər. Deyirsən sənin qədər ağılları yoxdur?
– Çox heyif.
– Deyirəm sənə, normal, yola yaxın, sanballı, həqiqətə uyğun nəsə ağlına gəlsə, bax, gələrsən yanıma. Dədəm Mehtinin oğlu deyiləm, əgər səni qapıdan içəri buraxmasam. Bax, söz verirəm, kişi kimi. Get, başına dönüm, get.
– Siz!
– Get, başına dönüm, get. Qapını bağla arxanca.
Pilləkənləri aşağı necə düşməyim yadımda deyil. Bircə onu bilirəm ki, başım gicəllənirdi. Bura gəlməyimə it kimi peşman olmuşdum. Bütün dünya, baş verən hər şey, həyatım, arzularım elə bil dərədən aşmışdı. Mən Sizif gücündə deyildim. Ola bilməyəcəm. Daş olub hər şey başıma düşür. Əzilirəm, elə əzilirəm ki. Adamı yerə çırpmaq yəqin buna deyilir.
Yolun sağı, solu, eni, uzunu – hər şey gözümdə bərabər görünürdü. Gah başımı qaşıyırdım, qulağımı dartırdım, yerli-yersiz, özümdən qeyri-ixtiyari öskürürdüm. İki dəfə yolu səhv gedib geri qayıtmışdım, eskalatora tərsinə minmişdim, sürtünə-sürtünə, itəliyə-itəliyə keçirdim adamların içindən.
“Növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.
– Xahiş edirəm, mənə deyərdiniz, “Memar Əcəmi”yə necə gedə bilərəm? Aha, ordan, düz ordan. Çox sağ olun, çox təşəkkür edirəm.
“Qapılar bağlanır növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.
– Xahiş edirəm, mənə deyərdiniz, “Memar Əcəmi” stansiyasına necə gedə bilərəm? O qatar səhv aparır. Bayaq da ona mindim. Eyni yerə gedir. Bu dəfə düz gedəcək? Çox sağ olun.
“Qapılar bağlanır, növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.
– Xanım, siz deyin… “Əcəmi”yə necə gedə bilərəm? Hara aparır? Yalnız ora?
“Qapılar bağlanır, növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.
– Bir dəqiqə, üzr istəyirəm, xala zəhmət olmasa çəkilərdiniz. Saxlayın… Çəkilin, zəhmət olmasa. Saxlayın, dedim. “Memar Əcəmi”yə getmək istəyirəm. Saxlayın!
***
Bura “Bakı Soveti”dir. Tfu, lənətə gələsən, “İçəri Şəhər” metrostansiyasıdır. Bu da Mirzə Ələkbər Sabir.
Salam, Sabir ağa. Elə bilirəm heykəl olmaqdan bezmisən axı. Ayağa dur, sür-sümüyünü şaqqıldat.
Bəs sən, Füzuli… Üzr istəyirəm, siz. Necə düşünürsünüz? Hələ də , “Can vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candır, Eşq afəti-can olduğu məşhuri-cahandır!” fikrinin üzərində qalırsınız? Yox, daha sevgiləri də dəyişib bu dünyanın. Bir də, bağışlayın, müdaxilə edirəm. Əlinizi zəhmət olmasa çənənizdən çəkərdiniz. Belə yaxşı düşmürsünüz fotoya. Başınızı da qaldırın. Məzlum görünməyin, nə olar. Məncə illərdir yerə baxmağınız yetər.
Bağışlayın məni. Hamınız bağışlayın. Bu gün əhvalım olduqca pisdir. Hirsliyəm, acıqlıyam…
…Bəzi gənclərdən fərqli olaraq mən hələ də nələrinsə ümidindəydim, doğrusu. Heykəl kimi əli qoynunda oturmaqdan bir şey çıxmayacaq, hə? Dünyaya gəlmisənsə yaşamağın yollarını da tapmalısan, düşünürdüm. Və düşünürdüm ki, rəngarəngliyi yaradan insanın özüdür. Yəni içində olan boşluğu hara getsən belə, yenə də doldura bilməyəcəksən. Beynində yuva salmış hər şey səni harda olsan narahat edəcək. Neqativ fikirlərdən xilas olmaq üçün ya başını kəsməlisən, ya da baxışını dəyişməlisən. Başqa yolun yoxdur. Bütün əzaların yerində olduğu halda günlərini boşuna xərcləyirsənsə, get əlsiz-ayaqsız Nik Vuyçiçin kitablarını oxu, məsələn. Nə bilim, motivasiya üçün, həvəslənmək üçün əla enerji mənbəyi ola bilər. Ya da gücü kənarda deyil özündə tapmağı bacar, deyirdim. İndi isə özümü əlsiz, ayaqsız adam kimi hiss edirəm. Boynu bükülmüş, məzlum qozbel Kvazimodo kimiyəm.
Elə bilirəm dağ, daş, divar – hər şey mənimlə danışır bu gün. Cəfər Cabbarlı əlini qoynundan götürüb Rəşid Behbudov kimi qollarını yana açıb oxumaq istəyir. Təsəvvür edirsiz? “Nə gözəlsən, nə qəşəngsən, bu axşam sən əziz dost”. Hələ Ədəbiyyat Muzeyinin önündə sıralanan heykəlləri demirəm. Elə bil hamısı sıçrayıb yerə atlanmaq istəyir. Vahidin başına dırmanan xırda adamlar da yerə tökülmək istəyir. Lap elə Vahidin özü də, mənimtək bədənsiz baş kimi qalmaqdan bezib kimi görünür gözlərimə. Elə bilirəm, o da hamı kimi əli, ayağı, bədəni yerində olmasını xəyal edir. Yerimək istəyir, qaçmaq istəyir, danışmaq istəyir. Mən isə ümidsizliyin acısından məhz indi çıxış yolu kimi gördüyüm intihara getmək istəyirdim. Amma yox, ən yaxşısı sükutdur. Bəlkə danışmağı tərgidim? Ölməyə nə var ki. Susum. Onsuz da sözün qiyməti gözdən elə düşüb ki, hamı necə istəyir elə də xərcləyir onu. Ah…
Soyuq kəsdi məni. Belə baxanda yaydı. Bəs mənə niyə soyuqdu? Niyə üşüyürəm? Böyrəklərim sızıldayanda Almas İldırım düşür yadıma. Boğazına qədər suyun içində saxlamışdılar bədbəxti. Danışanı güllələmişdilər, sürgün etmişdilər danışanları. Onların alnında möhür izi qaralmırdı. Alınlarına şanlı əməlləri ləkə kimi yapışdırılmışdı. Kəs səsini, burjua şairi! Urvatsız-urvatsız yaşa.
Neftinlə doydur Moskvanı, müharibədə qələbə qazan, amma qəhrəman şəhər statusuna yüksəlmə. Özümə bənzəyən Bakım. Bu xırçınlı Xəzərin qoynuna atacağam illərdir düzəltdiyim bu həbləri. Qoy sulara qarışsın. Balıqlar içib dirilik qazansınlar.
***
– Muxtar müəllim, yaxşısız?
– Nə olub?
– Səhərdən bufetdəsiz. Birinci elə bildim başınız ağrayır.
– Nə vaxtdan burdayam?
– İki saat olar. Sizi axtarırlar. Direktor otağına çağırıb.
– Məni? Niyə?
– Xəbərim yoxdur.
İlahi, bu nədi başıma gəldi? Duran yerdə niyə çağırsın ki? Allah bilir Akademiyadan zəng vurublar. Deyiblər başdanxarabı işdə niyə saxlamısız? Tfu, belə həyat olar? Alınmır da. Məndə heç nə alınmır.
– Olar?
– Keç-keç. Nə olub? Niyə həyəcanlısan?
– Heç, olur məndə.
– Əsədov, sənə vəzifə verirəm.
– Məə. Nənə?.. Mənə?
– Bəli-bəli sənə.
– Nə vəzifəsidi elə?
– Baş hidroloq?
– Mən?
– Qəşəng vəzifədir, eləmi? Ayın əvvəlində hava haqqında məlumat verəcəksən. Həftəlik məlumat verəcəksən. Səni televizora çıxaracam. Bütün ölkə üzünü tanıyacaq.
– Çox sağ olun.
– Hə, bir də. Ürəyin istəsə lap havanın, buludların istiqamətini də dəyiş
– Yox, necə, niyə ki?
– Necə yəni niyə? Ölünü diriltməyi bacaran, buludu da qova bilər. Lap belə ürəyi istəsə xoşu gəlməyən ölkələrə də göndərə bilər. Yerində olsam, təşkil edərəm bir dənə tornada, göndərərəm Ermənistana. Get qəbinetivə… Al, hədiyyəni də götür.
– Nədi bu?
– Qlobusdu. Fırlad özünçün.
Hə, bu da sənə möcüzə. Get, Əsədov. Get, kef elə. Adam dirildən. Kabinetinin üstünə də yaz: “Adam dirildən Əsədovun kabineti”. Yaxşı reklam mətni də yazmaq olar: “Ölüm daha qorxulu deyil. Əbədi yaşamaq indi burnunuzun ucundadır. Əsədov həblərini alın. Alın, için və əbədi olun”. Lənət sənə kor şeytan. Allah bilir, bütün departament gülür mənə. Mənə deyən lazımdır axı, ağrımayan başına niyə yaylıq bağlayırsan ki? Yaşa hamı kimi, danış hamı kimi. Bu da olsun, həyat.
– Yoldaş, Əsədov, xəbəriniz var. Dənizdə qəribə olaylar baş verir.
– Nə olay? Nə olub?
– Tələsin, bütün deliqasiya oraya yollanır.
– Mən hələ təzə keçmişəm ki, vəzifəmə. Otağa gedib çıxmamışam.
– Tez olun e, tez olun.
Qlobusumu otağa qoyub aşağı düşdüm ki, gördüm köç gedib. Bir sözlə, bir Allah bəndəsi məni gözləməyib ki, maşınına mindirsin. Nə isə, onlar atlı olsun, mən də piyada. Düz getdim “İçəri Şəhər” metrostansiyasına. Baksovetdə düşüb Filarmoniyanın həyətindən qalxdım yuxarı. Yeraltı keçidlə keçib bulvar tərəfdən çıxdım. Uzaqdan camaat görünürdü. İynə atsaydın yerə düşməzdi. Dənizin üzərindəki burulğana bənzər bulud bulvarın üzərinə doğru hərəkət edirdi. Hava elə istiydi ki, qara bulud topası günəşin üstünü örtsəydi əməlli-başlı kölgə olacaqdı. Bir sözlə, iti addımlarla gəldim dənizin kənarına. Yoldaş Mərdanov da burdaydı.
Mərdanov məni görən kimi tez yanına çağırdı. TV kanalların kameraları önündə, “bu, bizim baş hidroloqumuzdur”, təqdimatını verdi. İndi baş hidroloq nə lazımdırsa söyləyəcək, dedi.
Aman Allah, mən nə etməliyəm ki? Bir tərəfdən də qorxudublar ki, yəqin bu bulud hansısa zavodda baş vermiş partlayışdan əmələ gəlmiş zəhərli buluddur ki, o da bir dəfə yağsa camaat zəhərlənib öləcək. Lənət şeytana, işə düşmədim. Balam, mən Allaham? Yoxsa İsa peyğəmbərəm? Nə deyim bunlara?
Eləmədim tənbəllik buludun tərkibini öyrənmək üçün labarator ləvazümatları da götürüb yollandım helekopterin içinə. Elə təzəcə minmişdim ki, yadıma dünən dənizə atdığım həblər düşdü. İlahi, yəni bu bulud o həblərin buxarından yaranmış buluddur? Kül oldu mənim başıma. Olmaya nəyisə səhv eləmişəm. Mən neyləmişəm, ay Allah? Bəndənə yazığın gəlsin.
Yenicə oturmuşdum ki, Mərdanov mənə əl edib, aşağı düşməyimi istədi. Heç nə anlamadım. Deyəsən tutacaqlar məni. Yüz faiz həbs edəcəklər. Yəqin dünənki hərəkətimi görən olub. Bir də axı dünyanın zibilini tökürlər dənizə. Düz-əməlli balıq da qalmayıb orda. İndi bir ovuc dərmanla nə olacaq axı? Nə isə, deyərəm ki, xəbərim yoxdur. Yalançı dərmanlardı. Əşşi nə dərman? Xəbərim yoxdur, vəssalam. Yaxşı ki, dünən bütün sənədləri yandırdım. Kəşfimin izi belə qalmayıb, çox şükür.
Mərdanova yaxınlaşanda gözlərini yaş içində gördüm. Allahım, nə olub axı?
Camaat dənizə baxırdı. Üzümü çevirəndə gözlərimə inanmadım. Dənizin içindən adamlar sahilə doğru irəliləyirdi. Mərdanovun üç il bundan öncə dənizdə batmış, cəsədi tapılmamış oğlu irəlidə gəlirdi. Ardıyca neftçilər, fəhlə geyimli adamlar, qızlar, oğlanlar gəlirdi.
Bəs o kimdi? Nimdaş, boz pencəkdə, üzü tüklü, yorğun adam kimdir görəsən? Yaxasında rəqəmlər görürəm. Aha, apaydın sezilir. Bir. Hə, birdi. Yenə də bir, sonra sıfır. Doqquz. Bu nə rəqəmdir? Min yüz doqquz.
– Yoldaş Əsədov, nə baş verir?
– Xanım, gördüyünüz kimi adamlardı. Vaxtilə batmış, ya atılmış, izsiz-tozsuz qeyb olan, itkin düşən adamlar.
– Yəni ölülər dirilib?
– Gördüyünüz kimi, həyatda hər şey mümkündür.
– Necə yəni?
– Ola bilər Xəzərin sularına dirilik suyu qarışıb. Tarixi mənbələrdə belə suyun olması məlumatı var axı. Yadınızdadır, İsgəndərin axtardığı dirilik suyu?
– İndi deyirsiniz, bu qara bulud dənizdən buxarlanmış buluddur?
– Bəli, düppədüz. Dənizdən buxarlanmış buluddur. Ona görə belə qəribədir və fərqlidir.
– Sizcə yağıntı hara düşəcək?
– Məncə, bu bulud çox uzağa gedəcək. İstadacaq hamımızı. Yamyaş edəcək bizi. Təpədən-dırnağa yuyacaq. Bəlkə də ölüləri sonuncu dəfə qusullandırmağımız dirilik istəməyimizdəndir. Yoxsa torpağın altına gedəcək ruhsuz müqəvvanı niyə yuyaq ki? Qədimlərdən bizə gələn yaddaş kodudur bu. Dirilik sevdasıdır. İndi yaşamağın nə olduğunu nəhayət ki, anlayacayıq. Şüurumuz, düşüncəmiz, varlığımız diriləcək.
– Muxtar bəy, sizinləyəm, Muxtar bəy.
– Bəli
– Televiziya müxbiri, Tofiqəm.
– Lap yaxşı.
– Bir sual verim. Güman edirsiniz ki, bu bulud dirilik bulududur.
– Güman etmirəm, belədir.
– Düşünək ki, belədir. Siz bu dirilik buludunun hara yan almasını istərdiniz? Bu yağışın harada yağmasını istərdiniz?
– Əgər məndən olsaydı, əgər o buludlar getmək istəsəydi. Məni sızladan, içimi yeyən günahsız, müharibədə həyatını itirmiş adamların qəbrinə yağmasını istərdim. Məsələn, yağış Şəhidlər Xiyabanına yağsın. Yağsın. Qəhrəmanlar yenidən dirilsin, istəyirəm. Gedib qayıtmayanlar, “xalq düşməni” adıyla güllələnənlər dirilsin. Bilirsiz…
– Bağışlayın, vaxtımız yoxdur… Mümkünsə hava haqqında məlumat verərdiniz…
Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az
Daşkəndə qastrol səfərinə yollanan Vaqif Mustafazadə pərdələr açılanda zalda heç kimi görmür. Zalda yalnız müxtəlif yerlərdə tək-tək əyləşmiş klub nümayəndələri olur. Konsertə şövqlə, həvəslə yollanan Vaqif dəhşətli sarsıntı keçirir. Onu aldatmışdılar, xəyanət etmişdilər. Konserti düzənləyənlər proqram haqqında heç yerdə elan verməmiş, hamı Vaqifin Daşkəndə gələcəyindən xəbərsiz olmuşdu. Təsəvvür edirsiniz?
Vaqif piano arxasına keçir. Ürək ağrısı ilə zalda əyləşmiş beş-altı adam üçün “Əzizəmi gözləyirəm” kompozisiyasını ifa edir. Sonra musiqi sədaları altında, Daşkənddə, pianonun arxasında dünyasını dəyişir. Bir yerdə qeyd edin, Vaqifi paxıllıq, qısqanclıq öldürdü!
Sonra dahini vətənə gətirdilər. Onu Fəxri Xiyabanda dəfn etmədilər. Mustafazadə Yasamal qəbiristanlığında torpağa tapşırıldı. 39 yaşında, bunu da bir yerə qeyd edin!
Aramızda o qədər Aqqel var ki…
Kim deyib ki, həqiqət ilə yalanın, doğru ilə səhvin, yaxşılıq ilə pisliyin savaşması nəticəsində mütləq xeyir, mütləq doğru, mütləq yaxşılıq qalib gələcək?
Onlar aramızda yoxdur. Kim hökm çıxarıb, kimdir hakim? Bəlkə bu cür dahiləri dəfn etməyin ən gözəl yolu atəşpərəstlər kimi alov üzərində yandırmaq və küləklərdə dəfn etməkdir?
Sən də öl mənim kimi,
fəqət məzarın olsun ürəklər…
İndi bütün mətbuatı bürüyən skelet fotolarını görüncə, içim didim-didim olur. Ay camaat, Müşfiq tapılıb… “Muxtar” hekayəsini qələmə alanda dənizdən sahilə doğru addımlayan, yaxasında rəqəmlər görünən personajımın Mikayıl Müşfiq olması çoxuna məlumdur. Axı o rəqəmləri necə unutmaq olar? 1109…
Təsəvvürünüzə gətirirsiniz, kimsə sizə elə paxıllıq edir ki, içində partlayır. Durub danos yazır. Həyatın, kainatın gözəl olmasını qələmə alan, şövqlə onu dilə gətirən, həyat eşqilə aşıb-daşan bir gəncin cəlladına çevrilir.
Ah, mən gündən-günə bu gözəlləşən
İşıqlı dünyadan necə əl çəkim?
İnsanlardan qurtulmağın “ən gözəl yolu” satqınlıqdı, xəyanətdir, eləmi?! Qoy rədd olsun, ölsün, gəbərsin, güllələnsin, sürgün olunsun, hə? Onlar isə əyinlərinə efod geyinib müqəddəs insan cildinə bürünəcəklər. Şeirlər yazacaqlar, tərifləyəcəklər, alqışlayacaqlar, seviləcəklər. İllər sonra isə kəllə sümüyündə iki güllə yeri olan sümüklər aşkarlanacaq və onun nakam şair Mikayıl Müşfiq olması ehtimal olunacaq, eləmi? Mətbuat bu xəbəri PR xatirinə tirajlayacaq, insanlar ah, nalə ilə, kaş o olardı, dəfn edərdik, onun cismi torpağa qarışardı, ruhu dinclik tapardı, söyləyəcək.
Bəlkə, kim olursa-olsun, araşdırmadan, tədqiqat aparmadan dəfn edək? Onun yox, bu dünyadan getmiş Müşfiqin ruhu yox, bizim – bizim narahat ruhumuzun əvvəl-axır dinclik tapması üçün!
Silahlar indi daha sərrastdır. Eyni anda ard-arda atəş açmaq mümkündür. Şəxs yerə yıxılmamış havadaca dəfələrlə güllələnə bilər. Sizcə, ikinci gülləni alnına vurana qədər Müşfiq ayaq üstə dayanmışdımı? Yoxsa əmrə müntəzir olan əslən azərbaycanlı əsgər şair yerə yıxıldıqdan sonra, şairin ölümünə əmin olmaq üçün ona yaxınlaşıb yenidən alnından atəş açmışdımı? Adam sağdır, ondan xəbər alın!
Ötən il Xızıda Mikayıl Müşfiqin xatirə evində olarkən bu məlumatla tanış olmuşdum. Deyirdilər, cəllad söyləmişdi ki, mən əmr qulu idim. Əmr olunmuşdu, mən də icra etdim. Təsəvvür edirsiniz? Əli bu qədər insanın qanına bulaşmış adam gecələr görəsən hansı yuxuları görür? Ümumiyyətlə, yatırmı? Məncə, o, atəşi özünə açmalı idi. Bu iztirabı dəfələrlə yaşamamaq üçün. Əmr quluydu, eləmi?
Onlar təklər idi. Tək, məğrur ağacları ildırım birinci vurur!
XIX əsrin ikinci yarısında tam təsadüf nəticəsində, tikinti zamanı sümüklər aşkarlanır. Məlum olur ki, onlar dahi Dantenin qalıqlarıdır. Dantenin Florensiyada olan qəbrinin sırf simvolik qəbir olması çoxuna məlum idi. Elə o səbəbdən də yerli orqanlar daima dahinin qalıqlarının axtarışında idilər. Hələ o zamanlar Mikelancelonun papa X Levə etdiyi xahiş nəticəsində papa Dantenin nəşinin Florensiyaya gətirilməsini əmr etmişdi. Sarkovaq Florensiyaya gəlir… amma boş gəlir. Elə o vaxtdan boş qəbir üzərində qurulan abidə səcdəgaha çevrilir. Sadəcə, hamının pənah gətirdiyi bir ünvan olmalıdır, axı. Qəbir boş olsa belə. İndi də hər gün Florensiyadakı boş qəbir üzərində tər, qırmızı qızılgüllər qoyulur. Sevgi xatirinə, ehtiram xatirinə… Ruhlar narahat deyil, narahat olan yerdə qalan insanlardır. Əgər varsa, sızıldayan vicdandır. İlahi komediya…
“Portare la propria croce” – Quran ayəsi kimi səslənir… “Hər kəs öz xaçını özü daşıyır”.
Bizim kimi… Alnımıza yazılıb sanki. İmperiyalar aramızdan hansı zəka sahiblərini, Demiurqları qoparmadı ki…Öz əlimizlə. Biz düşünmək istəmirik, dedik. Bizə çörək verin, çörək. Kimi istəsəniz satarıq, xəyanət edərik. Nə fərqi – cavan, yaşlı. Sonra deyərik ki, filankəslər romantizm ədəbi cərəyanının nümayəndələri olublar. Bu boyda realizm içində romantika. “İblis” sizi güldürsün!
Homer korluğu istəyirəm bəzi şeyləri görməmək üçün. Dərd orasındadır ki, həqiqət elə işıqlıdır ki, qaranlıqda da gözümü deşəcək. İndi “Olum, ya ölüm” arasında vurnuxan insan kimi, ekspertizanın keçirilməsini, bu sümüklərin Müşfiqin olmasının təsdiqini istəyirəmmi?
Laqeydliyimizə, biganəliyimizə, əgər odursa da bu vaxta qədər onun tapılmasına cəhd etməməyimizə ağlamaq istəyirəm.
Ey çılğın küləklər, nəşəniz daşarkən,
Bağların şehindən mey sorub coşarkən,
Nalqıran dağları atlayıb aşarkən,
Məni də alınız, uçayım dağlara.
Könlümdə nə varsa, açayım dağlara!
Rerixin təsvir etdiyi dağlar kimi hər şey elə uzaq, elə sirli görünür ki. Yaxın, uzaq keçmişin tükürpədici aktları nə dəhşətli görünür, İlahi. Adamın ağlı çaşır. Pifaqorun eşitdiyi kainat musiqisi sədaları altında bu nabələd, oyunbaz dünyada doyunca rəqs eləyəsən. Ölüm xəbərini eşidən, havalanan analar kimi…
Xəbər çıxar-çıxmaz Bakını tozlu, dumanlı külək bir-birinə qarışdırdı. Ağacların qolu, budağı sındı. Qopmağa cürət etməyən sarı yarpaqlar himə bənd olmuş kimi ağaclardan ayrıldılar. Sonra süpürgəçilər yollara axışdılar. Payızın rəsmini çəkdiyi təbiət yerə xalı kimi sərmiş yarpaqlara bir müddət baxa bildi. Sonra hər şeyi süpürdülər. Payızın izi-tozu da qalmadı. Bircə çılpaq ağaclar şahid kimi qaldılar. Onları da kimdir dindirən.
Bəşər tarixində ilk dərin fikri dilə gətirən İov kimi mən də hamının dilə gətirdiyi eyni fikri təhrif etmədən təkrarlayacam. “Həyat ədalətsizdir”!
Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az
Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə bu il görkəmli ictimai xadim, siyasətçi, jurnalist, pedaqoq, yazıçı, türkoloq Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illik yubileyi qeyd olunacaqdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəhbərliyi Azərbaycan ədəbiyyatının xaricdə təbliği ilə məşğul olan, eləcə də dünya ədəbi nümunələrini dilimizə çevirmiş, həmçinin ədəbi əlaqələr sahəsində mühüm işlər görmüş bir qrup tərcüməçi, naşir və ədibə XX əsr Azərbaycan siyasi fikrində dərin iz qoymuş mütəfəkkir Əhməd bəy Ağaoğlunun adını daşıyan diplom və pul mükafat təqdim edəcəkdir.
Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri Səlim Babullaoğlu açıqlamasında bildirib ki, mükafatçılar sırasında Söhrab Sipehrinin “Suyun ayaq səsi” şeirlər kitabının tərcüməsinə görə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Məsiağa Məhəmmədi, Tomas Sternz Eliotun “Bəhrəsiz torpaq” şeirlər və araşdırmalar toplusuna görə prof. Cavanşir Yusifli, “Dünya ədəbiyyatı” dərgisinin hazırlanmasına və nəşrinə görə ədəbiyyatşünas, tərcüməçi Seyfəddin Hüseynli, Azərbaycan ədəbiyyatı nümunələrinin polyak dilinə tərcüməsinə görə tərcüməçi İlahə Kərimova və Azərbaycan ədəbiyyatı nümunələrinin İranda təbliği və nəşri işinə görə naşir Səid Muğanlı da vardır.
Mükafatlar may ayının sonuncu həftəsi təqdim ediləcəkdir.
Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində (ADPU) mühacir ədəbiyyatımızın görkəmli nümayəndəsi Əhməd bəy Ağaoğlunun anadan olmasının 150 illiyi münasibətilə “Əhməd bəy Ağaoğlu – 150 illik fikir dühamız və difamız” adlı elmi seminar keçirilib.
ADPU-dan bildirilib ki, seminar universitetin Tələbə Gənclər Təşkilatının (TGT) təşkilatçılığı ilə reallaşıb.
Seminarda gənc araşdırmaçı-jurnalist, “Çapar” dərgisinin baş redaktoru Dilqəm Əhməd görkəmli ədibin həyat və fəaliyyəti, bir alim, hüquqşünas, millət fədaisi, Cümhuriyyət, Osmanlı və Türkiyə parlamentinin deputatı kimi fərqli mühitlər çərçivəsində həmişə türk birliyi və müstəqilliyini müdafiə etməsi, siyasi-ideoloji fikir meydanındakı cəsarətli mövqeyindən söz açıb.
Tədbir çərçivəsində ədibin 150 illiyi münasibətilə Dilqəm Əhməd tərəfindən tərtib edilən və içərisində Əhməd bəy Ağaoğlunun xatirələri, yazıları, eləcə də Ağaoğlular ailəsinə aid nadir fotoşəkillər və sənədlərin, həmçinin Mustafa Kamal Atatürkə yazdığı iki məktubun da yer aldığı “Şuşa, Peterburq və Paris xatirələri” kitabı haqqında məlumat verilib.
Sonra tələbələrin sualları və fikirləri əsasında müzakirələr qarşılıqlı diskussiya formasında davam etdirilib.
Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az
Anadilli fəlsəfi qəzəlin ilk nümayəndəsi Dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Seyid Əli İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 650 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyində “Ulduz” jurnalı ilə “Vektor” Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının keçirtdiyi şeir müsabiqəsində Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan Gənc Ədiblər Məktəbinin Məsul katibi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və AYB Gənclər Şurasının (AYB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Gənclər mükafatçısı, gənc yazar Emin Piri birinci yerə layiq görülüb.
Qedy edək ki, bundan öncə gənc şair Emin Piri Azərbaycan Yazıçılar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Ən yaxşı şeir” və “Nəsimi” müsabiqələrinin qaliblərindəndir.
Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti
Mənə görə nədir ”Ədəbiyyat”? ‐Bəzən bir körpənin qəlbində yara olan ana sevgisi, bəzən bir qocanın gözlərindəki
həsrət, bəzən bir buludun dolub‐dolub boşaldığı hicran, bəzən də bir mahnı sözlərində deyildiyi kimi: ”Uzun incə bir yoldayam, Gedirəm gündüz‐gecə” Bəli, bir ömürə sığımayacaq qədər ”uzun” bir yoldur Ədəbiyyat. Qəlbimin ən məhrəm sirrlərini öz sehri ilə ovsunlayıb məndən alan ”incə” ruhlu gözəllik ki, nə ”gündüz”ü var, nə ”gecə”si. Bir də baxarsan ki, vaxtsız, vədəsiz gəlib ”Qələm” adlı sirr daşıyla tutub əllərindən aparar səni ruhunun dinclik tapdığı yerə. O qələm ki, əbasını çiyninə atmış, çarığını ayağına geyinmiş, dağınıq saçlarını küləyin daha daqarışdırdığı ”Söz Dərvişi”nin əlində ona yol yoldaşı çomağına bənzəyər…
ZƏNCİROTU
Yaz çəməni səhəri şirin qaz balalarının səsi ilə açaraq
xumarlana-xumarlana sübh çağında şehlənən çiçəklərini qurulurdu. Birdən balaların ən kiçiyi olan sapsarı qaz balasının səsi
aləmi bürüdü. Çəmən onun ağlamaq səbəbini öyrənmək üçün
özünə qulaq olsun deyə bitirdiyi quzuqulağı otu ilə diqqətlə
dinlədi. Deyəsən bizim bu dəcəl qaz balası göydə uçan quşları
görüb özlərinin də qanadı olduğu halda uça bilmədikləri üçün
hay həşir salmışdı. Anası sakitləşdirmək istəsə də xeyri olmadı.
Küsərək onlardan uzaqlaşıb tənha bir tərəfdə ağlamağa başlamışdı ki, əsən meh küləyə dönüb çəməndəki zəncirotunu
üfürdü. Qaz balası bu anda başının üstə rəqs edən zəncirotu
hissələrini görüb heyranlıqla baxırdı. Onlar sanki küləyin asta
asta ifa etdiyi musiqinin ahəngi ilə səmada fırlana fırlana qaz
balasını daha da heyran edirdi. Çəmən onun sakitləşdiyinə
sevinib küləkdən bir az da bərk əsməsini istədi.Beləcə yuvasından qanadlanıb uçan quşlar kimi zəncirotu da tək tək
səmaya ucalırdı. Bunu görən qaz balası yenidən daha gur səslə
ağlamağa başlayıb şikayət etdi: ”Qanadlarım olduğu halda uça
bilmirəmsə heç olmasa zəncirotu olardım.Onlar kimi uçmaq
üçün.”…
Anidən göy üzünü bulud aldı və qəfildən yaz yağışı
yağmağa başladı. Ana qaz balalarını qanadı altına yığıb yağışın
kəsməsini gözlədi. Gün günortaya dönəndən sonra yağışın
kəsməsi ilə al-əlvan göy qurşağı çəmənə baş tacı kimi bəzək
verdi. Qaz balaları sevinclə yamyaşıl çəmənə qaçdılar. Uça
bilmədiyi üçün həsədlə zəncirotuna belə baxan qaz balası isə
çəməni bir az gəzmişdi ki, birdən gözünə yağışdan islanıb yerə
səpilən və daha uça bilməyən zəncirotu sataşdı. O hələ yeniyeni tüklənən qumşaq və sarı qanadları ilə islanmış zəncirotunu sığalladı. Bu zaman ana qaz ilə digər qaz balalarının
səsini eşitdi. Onlar çəməndə fərqində belə olmadan ayaqları
altındakı zəncirotunu əzib keçirdilər.
SƏSSİZ QƏLƏM..
İlin son günləri yaşanırdı. Soyuq Dekabr ayının küləyi
astadan pəncərənin önündən o yan bu yana keçdikcə uğultuya
bənzər bir səs çıxarırdı. Bu səsinin duyulacağı qədər səssizliyi
olan otağın qapısı açıldı. Ev sahibi qayğılı addımlarla masaya
yaxınlaşıb əlindəki qələmi stolun üstünə qoydu və uzun-uzun
kövrək baxışlarla onu seyr edib,sonra anidən cevrilərək
otaqdan çıxdı.
Elə həmin gün idi masanın üstünə qoyulan qələmlə, orda
uzun zamandan bəri axşamlar öz titrək işıqlarını otağın ən
qaranlıq küncünə belə az da olsa çatdıran çırağın tanış
olduqları gün. O gün ki, məhz qələmi də sahibinə çox sevdiyi
birisi ilk və son görüşündə hədiyyə etmişdi. Çıraq maraqla yeni
gələn qonağa baxıb bir xeyli sonra nəhayət ki, gülümsəyib
qələmə ”xoş gəldin”dedi…
Beləcə uzun uzad söhbətə yol almışdı hər ikisi. Yol üstü axşam
düşüncə dəqiqəbədəqiqə qaranlıqlaşan otağı işıqlandırmaq
üçün yanan çırağın alov dili yeni dostunun gəlişi ilə daha
şölələnirdi.Şöhbətin şirin yerində qələm yeni dostundan başına
gələn ən dəyərli hadisəni danışmağını istədi. Çıraq fikirləşmədən keçmiş sahibindən sonra uzun illər paslı lampası ilə
kimsəsiz otaqda unudulduğunu və illər sonra yeni sahibinin
otağa ilk gəlişini xatırladı. Bununla belə o hadisəni olduğu kimi
deyil, məhz həmin gün yeni sahibinin onun haqqında
yazdıqlarını xatırlayıb, danışmaq istədi.Qələm də maraqla
”buyur” deyincə, çıxar böyük həvəslə və kövrək halda danışmağa başladı:
”Səsizlik və tənhalığın soyuqluğuna bürünmüş evin pəncərəsindən süzülən işıq günəşin qürub çağındakı halına bənzəyər. Qaranlığın zülmətində yox olan gün şüarları kimi
otaqdakı çırağın alovları getdikcə zəifləyər. Sonda isə an gələr
tamamilə ilə sönər. Ondan nişanə qalan lampa üzərindəki
hislər kimi qalacaq xatirələrin yaddaşı da. Keçmişlə gələcəyin
arasında gah irəli, gah geriyə boylanan baxışlar nə olduğunu
anlamadan yadlaşacaq bütün doğma sandıqları ilə. Sadəcə
saralmış vərəqlər üzərində küskün uşaq kimi boynunu bükən,
mürəkkəblə yazılmış misralar onu hər an anmaqda olacaq. Və
bir gün birisi yaxınlaşar unudulmuş qapının astanasına. Daxil
olar tənhalığı ilə barışan otağın səssizliyinə. Asta addımları ilə
toz basmış masaya doğru gedər. Masa üzərindəki dəftəri əlinə
alıb yedidən vərəqləyincə,yenidə canlanar solmuş xatirələrin
nəfəsi. Bax o zaman yoxluqla varlıq arasından süzülən işıq
gücləndikcə çırağın hiss basmış yaddaşını silərək ona yenidən
yaşama gücü verər. O çırağın adı ”Əbədiyyət”çırağıdır.!”
Sözlər bitmişdi… Çıraq kövrək halda qələmə baxdı və
ondan eyni xatirəsini bölüşməsini istədi. Qələm fikirli halda
saata baxdı. Gecə yarısına az qalırdı. Bir azdan sahibi ilə tanış
olduğu ilk gün bitəcəkdi. Bir az düşünüb bu gün haqqında nələr
danışacağını keçirdi ağlından. Beləcə bir xeyli zaman keçdi.
Saat artıq 12-ni çoxdan keçmişdi. Qələm isə sahibinə hədiyyə
edildiyi o anların xəyalından ayrıla bilmirdi. Çırağın dəfələrlə
sual etməsinə baxmayaraq qələm heç nə duymurmuş kimi
olanları düşünüb susdu,susdu və susdu. …
Artıq səhər açılmışdı. Səhərə qədər durmadan sual edib
yorulan çıraq cavabsız suallardan yorulub dərin bir yuxuya
gedərcəsinə sönmüşdü. Qələm isə hələ də susurdu…
GECƏLƏR DOĞAN AY GÖZ BƏBƏYİNMİ?
Ətrini soruşdum yovşan kolundan,
”Məndən bir tutamlıq dər, götür”-dedi.
Kövrəldi payızın soyuq nəfəsi
Sel gələn tərəfə üzün çevirdi.
O səssiz çöllərdə suya dönmüşdün,
Köksünü isladıb quruyan daşın.
Yolunun səmtini ovcumda tapdım
Göylər ağladığı sənin göz yaşın.
Gecələr doğan ay göz bəbəyinmi?
Bu necə naxışdı baxışa bənzər.
Yerlə göy arası sorağındayam,
Dərviş libasında xəyalım gəzər.
BƏXTİMİ YAZIM GEDİM
Bir sirrim var, daş sirdaşım,
Deyim, sonra sirr daşım ol…
Oyan zülmət yuxulardan
Müqəddəs ol, pir daşım ol.
Oyan, oyat yaddaşını
Gücün çatsa dərdimi yen,
Özünə dost tapdığına
Daş qəlbinlə sən də sevin….
Bu səssizlik nədir belə?
Gözüm üzündə qalıbdır.
Arzularım dil ucunda,
Sirrim sözümdə qalıbdır.
İlahi…
İlahi, daşın dinmədi…
Daşından haraymı çıxmaz?
Bəlkə qismətim belədi?…
Sözlərimi külüng elə,
Ürəyimdə sirr saxlayan
Kor quyular qazım gedim.
Ya da bir yol göstər mənə,
Daşın dağ olduğu yerdə
Gün batandan gün doğana
Azım gedim.
İlahi, daşın dinmədi…
Sularını mürəkkəb et,
Ağaclardan qələm düzəlt,
Dünyanın qaya alnına
Ver, bəxtimi yazım gedim.
SƏN DƏ UNUT
Gəl yaramıza duz səpək,
Olsun ayrılıq yarası.
Gah sızladaq dərin-dərin,
gah da göz yaşı tökdürək.
Gözərindən od qoparıb
canından elə bezdirək,
Ölsün ayrılıq yarası.
Heç yasını da tutmayaq
Çıxıb getsin yadımızdan.
Düşünək ki, kölgə kimi,
Külək kimi, yuxu kimi,
Bir qəzalı bölgə kimi
darmadağın, külə dönmüş
Ömür keçdi yanımızdan.
Yum gözünü, aç ovcunu,
Bu arzumu hədiyyə tək
əlində tut, sonra gedim.
Bilirsən ki, yaddaşım yox
mən ki, çoxdan unutqanam…
Duz səpilən yaraları
Sən də unut, sonra gedim.
