Category: Azərbaycan ədəbiyyatı

Ağlaram

Səni xəstə gördüm qəlbim qan oldu,
Ayıl bu qəflətdən, ellər, ağlaram.
Ox dəydi sinəmə, yaram deşildi,
Tökərəm didəmnən sellər, ağlaram.

Coşanda ürəyim aşırdım dağlar,
Düşəndə yadıma o keçən çağlar,
Bu günü görəndə dostlarım ağlar,
Tutulub dizlərim, bellər, ağlaram.

Alıyam, dərdimi yetirdim yüzə,
Gəzirdim səhrada, enmişəm düzə,
Bir gözəl istərəm gözümlə süzə,
Deyirəm sözləri dillər, ağlaram.

Yadıma düşdü

Nə qədər dolandım Turan elini
Yenə öz torpağım yadıma düşdü.
Sarınər yaylağı, Göyçə mahalı,
Öz gözəl oylağım yadıma düşdü.

Gəlib xəyalımdan keçdi o çağlar,
Yay fəsli atlanıb gələn qonaqlar.
O güllü, çiçəkli alışan dağlar,
O Qiblə bulağım yadıma düşdü.

Qızıl dağı, Məciddinin oylağı,
Doğma yurdun doğma odu, ocağı.
Alının köksündə hicranın dağı,
O qaymaq dodağım yadıma düşdü.

Gözlərəm səni

Kimsən gedən, boyu bəstə,
Bilincə gözlərəm səni.
Dayanaram yolun üstə,
Gəlincə gözlərəm səni.

Şəbnəm üstə aydın izin,
Mehman mənəm – diyar sizin,
Sürünərəm dizin-dizin,
Yolunca gözlərəm səni!

Gözün şəhla, kiprik oxdu,
Köçən köçür görən yoxdu,
Darıxmaram, səbrim çoxdu,
Ölüncə gözlərəm səni.

Alıyam, həsrət çəkərəm,
Qəm çəkərəm, dərd çəkərəm,
Dəryaya qan-yaş tökərəm,
Dolunca gözlərəm səni!

Yaylaq

Min büsata, min sovqata məkansan,
Əlvansan bu başdan-o başa, yaylaq.
Doymur cəlalından türfə gözəllər.
Eyləyir hüsnünə tamaşa, yaylaq.

İntizarda qoydun qışlaq elini,
Məftun eyləmirsən siyah telini.
Almısan qoynuna incə belini,
Girmisən aranla savaşa, yaylaq.

Bir mələk misallı atsa oxunu,
Kənar olmaz, can evimə toxunu.
Yağdı yağış, şirinlətdi yuxunu,
Büründü mehmanın qumaşa, yaylaq.

Ah divanədi, orman dolanır,
Gözəllər hüsnündə dərman dolanır.
Köçürəm, qətlimə fərman dolanır,
Yaşat gözəlləri, həm yaşa, yaylaq.

Yazdım

İçdim mərd əlindən eşqin badəsin,
Bais oldu canda marağa, yazdım.
Canan eşqi can evinə düşəndə,
Düşdüm diyar-diyar sorağa, yazdım.

Biri qıya baxdı, saldı ataşa,
Biri süzdü məni ayaqdan-başa,
Biri məhbub oldu, döndü sirdaşa,
Biri şəstin çəkdi darağa, yazdım.

Biri saldı məni qafil inada,
Biri cəlil oldu həmdü-sənada.
Biri əyal atıb uyandı yada,
Biri sirr verəndə qırağa, yazdım.

İqbal rast olanda vəfalı yara,
Vəsfini söylədim lalə rüxsara.
Birini görəndə əsil mahpara,
Birini bir çeşmi-çırağa yazdım.

Əlim üzüləndə ata-anadan,
Alı qəmnak oldu başdan-binadan.
Vəsfi aparmadı dəhri-fənadan,
Nə vardı sinəmdə varağa yazdım.

Xoş gəldin

Qədəm qoyub asta-asta,
Sən bu diyara, xoş gəldin!
Süzdürüb ala gözləri.
Qaşları qara, xoş gəldin!

Oğrun durub, qıya baxdın,
Mücganın sinəmə çaxdın,
Cismimi yandırıb yaxdın,
Alışdım nara, xoş gəldin!

Qaynayıb, peymanım dolub,
Saralıb gül rəngim solub,
Həsrətin çəkməkdən olub,
Sinəm sədpara, xoş gəldin!

Dostun vəfasını gördüm,
Seçib, sevib, könül verdim,
Təzələndi köhnə dərdim,
Dərdimə çara, xoş gəldin!

Sinəmdi eşqin dəftəri,
Sənsən dilimin əzbəri,
Yazıq Aşıq Ələsgəri,
Çəkməyə dara, xoş gəldin!

Ceyran

Durum dolanım başına,
Qaşı, gözü qara Ceyran!
Saldın eşqin ataşına,
Eylə dərdə çara, Ceyran!

Söz eşidib, ərzim qansan,
Mən yanana sən də qansan.
Özün bir tülək tərlansan,
Niyə uydun sara, Ceyran?!

Ələsgərəm, abdal ollam,
Eşqin girdabında qallam.
Küsdürmüşəm, könlün allam
Yalvara-yalvara, Ceyran!

Çərşənbə günündə, çeşmə başında

Çərşənbə günündə, çeşmə başında
Gözüm bir alagöz xanıma düşdü.
Atdı müjgan oxun keçdi sinəmdən,
Nazu qəmzələri qanıma düşdü.

İşarət eylədim dərdimi bildi,
Gördüm həm gözəldi, həm əhli-dildi,
Başını buladı, gözündən güldü,
Güləndə qadası canıma düşdü.

Ələsgərəm hər elmdən halıyam,
Gözəl, sən təbibsən, mən yaralıyam,
Dedi nişanlıyam, özgə malıyam,
Sındı qol-qanadım, yanıma düşdü.

Dağlar

Bahar fəsli yaz ayları gələndə
Süsənli sünbüllü lalalı dağlar
Yoxsulu ərbabı şahı gədanı
Tutmaz bir-birindən aralı dağlar

Xəstə üçün təpəsində qar olur
Hər cür çiçək açır laləzar olur
Çeşməsindən abi-həyat car olur
Dağıdır möhnəti məlalı dağlar

Yazın bir ayıdı çox yaxşı çağın
Kəsilməz çeşməndən gözəl yığnağın
Axtarma motalın yağın qaymağın
Zənbur çiçəyindən bal alı dağlar!

Yayın əvvəlində dönürsən xana
Son ayda bənzərsən yetkin bostana
Payızın zəhməri qoyar virana
Dağıdar üstündən cəlalı dağlar.

Gahdan çiskin tökər, gah duman eylər,
Gah gəlib-gedəni peşiman eylər,
Gahdan qeyzə gələr, nahaq qan eylər,
Dinşəməz haramı, halalı dağlar.

Ağ xələt bürünər, zərnişan geyməz,
Heç kəsi dindirib keyfinə dəyməz,
Sərdara söz deməz, şaha baş əyməz,
Qüdrətdən səngərli, qalalı dağlar.

Köçər ellər, düşər səndən aralı,
Firqətindən gül-nərgizin saralı,
Ələsgər Məcnun tək yardan yaralı,
Gəzər səndə dərdli, nalalı, dağlar.

Vaxtıdı

Budu gəldi bahar fəsli,
Dağların lala vaxtıdı.
Açılıbdı qızıl güllər,
Bülbülün bala vaxtıdı.

Bülbüllər dolandı bağı,
Bir xəlvət eylə otağı.
Sənə qurban olum saqi,
Mey ver, piyalə vaxtıdı.

Mən Abbasam, boyu bəstə,
Dərdindən olmuşam xəstə.
Al başımı dizin üstə,
Çal yataq, layla vaxtıdı.

Könlüm

Nə ağlarsan, nə sızlarsan,
Bir dərdi beş olan könlüm!
Axırda zünnar bağlarsan,
Qəmə yoldaş olan könlüm!

Bir yar gəlir obasından,
Alım dərdü-bəlasından,
Çərxi-fələk badasından
İçib sərxoş olan könlüm!

Abbas ağlar arsız-arsız,
Dünya olub etibarsız,
Deyirdin dözərəm yarsız,
Döz, bağrı daş olan könlüm?

Yada sal məni

Başma döndüyüm, alagöz Pəri,
Gahdan ağla, gahdan yada sal məni.
Qara bağrım şan-şan oldu, dəlindi,
Gahdan ağla, gahdan yada sal məni.

Bağban idim, bağım təğayir oldu,
Gözüm gördü, ağlım təğayir oldu,
Xoryat əli dəydi, təğayir oldu,
Gahdan ağla, gahdan yada sal məni.

Mən sənə can dedim, sən də mənə can,
Alış eşq oduna, mənim kimi yan,
Adım Aşıq Abbas, yerim Tufarqan,
Gahdan ağla, gahdan yada sal məni.

YAMAN TƏLƏSDİLƏR DOSTLAR

Dönəndən qəm aşığına,
Gözlərimin yaşı xına.
Yön aldım gün işığına,
Yolumu kəsdilər dostlar.

Min cürə çəmlə etdilər,
Birləşib, cəmlə etdilər,
Sağımdan həmlə etdilər,
Solumu kəsdilər dostlar.

Atımdan yerə saldılar,
Sonra dövrəyə aldılar,
Dizimə balta çaldılar,
Qolumu kəsdilər dostlar.

Bir getmişdim, beş qayıtdım,
Quzğunlara leş qayıtdım,
Bu dəfə də boş qayıtdım,
Dolumu kəsdilər dostlar.

Sinəmdə dağ basdırmağa,
Çolaq-axsaq basdırmağa,
Məni sağ-sağ basdırmağa,
Yaman tələsdilər dostlar.

BU DAŞ ATILAN DAŞ DEYİL

darıxmağın daşın atdım
daha darıxan deyiləm
o ilan soyuqluğunu
sinəmə sıxan deyiləm.

Xatirə Fərəcli

İstər kölə ol, istər hürr,
Bu daş atılan daş deyil.
Darıxmaq alında möhür,
Bu daş atılan daş deyil.

Ruhun tir-tir əsirsə də,
Nə müəmma, nə sirsə də,
Araya şeytan girsə də,
Bu daş atılan daş deyil.

Ələ yatmayır tiyəsi,
Yox bu məchulun niyəsi.
Ağ etmə, ağıl yiyəsi, –
Bu daş atılan daş deyil.

“Ya Rəbb” de, göylərə əl aç,
Eşqdir hər dərdə əlac.
Aç, göylərdən dər də əlac,
Bu daş atılan daş deyil.

Ürək kövrək, qəlb incədi,
Nə yazmısan qəlbincədi.
De, kimdən bu qəlb incidi?-
Bu daş atılan daş deyil.

Tərpətmə kül altda qoru,
Ruhunu səbrində qoru.
Rəvandı təbin də, qoru,
Bu daş atılan daş deyil.

BÖLÜK-BÖLÜKDÜ

Bir bölük dərddi dərdim,
Dərdim bölük-bölükdü.
Dedim bir məlhəm qoyum,
Gördüm bölük-bölükdü.

Bu dərdin qan adımı?
Toxundun qanadımı?
Üstünə qanadımı
Sərdim, bölük-bölükdü.

Seçmədi sərdə fəndim,
Keçmədi dərdə fəndim,
“Bu nasıl dərd, əfəndim?” –
Sordum, bölük-bölükdü.

Gəl yaşayaq bir ömür,
Dərvişsayaq bir ömür.
Mən başayaq bir ömür,
Sürdüm, bölük-bölükdü.

Bu bazar, açıq bazar,
Özündən ha çıx – bazar…
Ərənlər məzar-məzar,
Yurdum bölük-bölükdü.

VAXTIDI

Bir az ağır olun, nolar,
Batman gəlməyin vaxtıdı.
Savalandan yola çıxıb,
Atnan gəlməyin vaxtıdı.

Görüb oxu – kürəkdəki,
Kimdi əsən külək təki?!
Yaşanarmı ürəkdəki
Çatnan, gəlməyin vaxtıdı.

Dərd sinədə sırıq-sırıq,
Sirr verdiyin ağzıcırıq,
Düşmən neylər ki, bu qırıq
Zatnan, gəlməyin vaxtıdı.

Dözməklə kar aşandımı?
Ruhsuz bir gün yaşandımı?!
Barışmaq yaraşandımı
Matnan?- Gəlməyin vaxtıdı!

MARQARİTA SOSNİTSKAYA SSRI Yazıçılar İttifaqının M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitunu bitirib. Hazırda İtaliyanın Milan Universitetində rus dili müəlliməsidir.

Mavi gözlü, yanaqları zənəxdanlı həddən artıq sevincli və gülərüz tibb bacısı tələbə yataqxanasındakı otaga daxil olanda Cəfər üzünü divara çevirərək çarpayısında uzanmışdı. Qapının açıldıgını eşidən Cəfər agır-agır geri döndü.
Cəfər Mockva universitetlərindən birində aspirant idi və tələbə yataqxanasında ayrıca bir otaqda yaşamaq huququ əldə edə bilmişdi. Onun otaq yoldaşı da aspirantdır. Otaqdakı ikinci
Çarpayı da ona aiddir. Əlavə çarpayının sahibi başqa bir yerdə yaşayırdı. Deyilənə görə o təzəcə tanış oldugu qızın yanında itib batdıgından yataqxanaya nadir hallarda gəlirdi. Tələbə yataqxanasında boş qalan çarpayı üçün hətta Cəfərdən cüzi miqdarda məvacib də alırdı və bu da hər iki aspiranta sərf edirdi. Bir sözlə, hə iki aspirantın müstəqil yaşayış yeri vardı. Moskvalı gənclərlə qışın oglan çagı Lenin adına bagda futbol oynayan Cəfər üzücü qrip xəstəliyinə tutulmuşdu: başı agrıyır, arabir titrıdir, ürəyi bulanır, mədəsinsə sancılar əmələ gəlirdi. Bir gün öncə təcili yardım maşını gəlmiş və onun üçün müalicə kursu yazmışdı. Və bu müalicə kursu çərçivəsində tibb bacısı qapını döymədən ərkyana otaga daxil oldu. Sarişin saçlı, mavi gözlərində həyat eşqi qaynayan tibb bacisinı görən Cəfəri həyəcan bürüdü. Bu gözəl-göyçək, mələk simalı xanımın qarşısında şalvarını aşagım çəkib necədayanacaqdı?
Tibb bacısı yüksək əhval-ruhiyyə də inamla masaya yaxınlaşaraq ag, qırmızı rəngli balaca çemodanını onun üzərinə qoyub şəstlə qapagını qaldırdı. Hə, cavan oglan, hətta hiss belə etməyəcəksiniz. Sanki agcaqanad sancacaq. O şpris və ampulanı çıxararaq ampulanın nazik hissəsini incə və zərif barmaqlari ilə qoparıb hava kimi şəffaf mayeni şprisə doldurdu. Cəfər sakitcə uzanaraq tibb bacisının hərəkətlərini diqqətlə izləyirdi.
-Cavan oğlan, siz nahaq yerə narahat olursunuz,- deyərək tibb bacısı pasiyentinin qaldırmağa həyəcanını aradan qaldırmağa çalışdı. Bu virus siçan-pişik oyunu oynamır, hətta sizin kimi sağlam gəncləti belı böyrü üstə yıxır.
Lakin Cəfər tibb bacısının sözlərinə inanmadı, çünki o danışdıqca gülür, dodaqlarında isə təbəssüm bərq vururdu.
– Mənim pasiyentim tək siz ki ,– deyə gülərüz tibb bacısı gən aspirantı vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirməyə çağırdı.
Cəfər hərəkətsiz qalmışdı.
-Bax, mən heç bilmirdim ki, virus hətta eşitmə qabiliyyətinə belə mənfi təsir göstərir. İlahi, bura necə də qaranlıqdır.
Tibb bacısı şprisi balaca çemodana qoydu və pəncərənin boz pərdəsini çəkdi.Cəfərin gözləri qamaşdı. Tibb bacısı geri döndü və Cəfərin başı üzərində divarda işığa qərq olmuş gənc qadının portretini gördü.
-Ah, necə də gözəl qadındır,- deyə tibb bacısı həyəcanla dilləndi.
-Doğrudanmı gözəldir?- Cəfər oturaraq yerini rahatladı
– Qeyri-adi gözəldir!
Tibb bacısı yenidən gözəllik qarşısında həyəcanını gizlədə bilmədi.
Baxmayaraq ki gzəllik qanunları baxımındand portretdəki qsdının burnu nisbətən qalın və dodaqları bir tərəfdən incə, digər tərəfdən isə qalın görünsə də , ümumilikdə alnına tökülmüş dalğalı ipək saçları, iri, ala gözlərini əhatə etmiş uzun kiprikləri onu daha da gözəl edirdi. Qadının baxışları həm sadə, həm də mənalı idi, köynəyinin ağ yaxalığı tünd rəngli donunu işıqlandırırdı.
Tibb bacısı portretdən gözlərini çəkə bilmirdi. Qadının gülər və şən gözləri sevinc dolu şəfəq saçırdı.
Cəfər tibb bacısının portretə diqqətlə baxdığını görüb heç bir vaxr kimsəyə demədiyini ona dedi:
– Ana. Bu mənim anamdir.
-Çox gəncdir,-deyə tibb bacısı həyəcanla dilləndi. O, sadəcə həyacansız danışa bilmədi: füsunkar varliğın gücü və sevinci onun daxilindən fəvvarətək bayıra vururdu.
-Bu anamın sonuncu fotoşəklidir,- Cəfər çətinliklə dilləndi və tibb bacısındaqn gözlərini yayındırdı.
-Necə?!- deyə həyəcanın gizlədə bilməyən tibb bacısı bu sözlərə inanmaq belə istəmədi.
-Mənim anam üç yaşım olanda dünyasını dəyişibvə mərhəmət ifadə edən sözlərinə hopdu.
-Bədbəxtliyə bir bax!
Cəfərin ürəyi aramsız olaraq çırpınmağa başladı.
-Doğum zamanı öldü. Deyilənlərə görə Anam seçim qarşısında qalıb: özümü sağ qalsın, körpəsimi? Anam körpəsini, mənim kiçik qardaşımı seçib. Atam sonradan evləndi və Anamdan geriyə qalan iki bacı, üç qardaş oldu.
Anan necə də seçimini düz etməyib,-deyə tibb bacısı ağrılı-ağrılı dilləndi.
Cəfər onun əlindən tutdu.
-Çox sağ olun, təşəkkür edirəm! Anam bizi tək qoymamalı idi. Onun sonradan başqaa övladları da ola bilərdi, biz isə yetim qalmazdıq. Görünür o zaman Anamız yalnı övladlarını düşünüb.
-Necə də gözəl qadındır,-deyə tibb bacısı titrək səslə dilləndi.
Cəfər gözlərini əlləriylə qapayıb divara tərəf döndü.
O, iynənin ona necə vurulduğunu artıq hiss belə etmədi. Yalnız tibb bacısı balaca çamadanını səssizcə qapayıb ehmalca qapıya yaxınlaşanda Cəfər dönərək dedi:
-Doğrudamı mənim Anam gözəldir.

Rus dilindən çevirdi: Əlişad CƏFƏROV.

TƏRCÜMEYİ-HAL

Vəliyeva Təhminə Şahin qızı 12.06.1994-cü il tarixdə Azərbaycan Respublikasının Cəlilabad şəhərində anadan olub. 2001-2012-ci illərdə Bakı şəhərində tam orta məktəb təhsili almb, 2007-ci ildə oxuduğum 199 saylı tam orta məktəbin “Fəxri fərman”ı ilə təltif olunmuşam. Müxtəlif illərdə məktəblərarası keçirilən Respublika Fənn Olimpiyadasının iştirakçısı olmuşam. 2012-ci ildə isə Faiq Rzayev adına 150 saylı tam orta məktəbin məzunu olmuşam. Həmin il Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsinə “Filologiya (Azərbaycan dili və ədəbiyyatı)” ixtisası üzrə daxil olmuş və 2012-2016-cı illərdə ixtisasım üzrə əyani bakalavr təhsili almışam. 2016-cı ildə məzun olduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin “Azərbaycan dili və ədəbiyyatın tədrisi metodikası və metodologiyası” ixtisası üzrə təhsilimi magistratura səviyyəsində davam etdirmişəm. 2016-2018-ci illərdə əyani magistr təhsili almışam. 25.06.2018-ci il tarixdə ADPU-nun Dissertasiya Şurası qarşısında “Azərbaycan dili dərslərində nitq etiketlərinin mənimsənilməsi yolları (V-IX siniflər üzrə)” mövzusunda magistr dissertasiyasını müdafiə etmiş və magistr adını almağa layiq görülmüşəm.
Əmək fəaliyyətinə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəylinin 05.09.2017-ci il tarixli qərarı ilə başlamışam. Həmin vaxtdan etibarən institutun “Mətbuat tarixi və publisistika” şöbəsində kiçik elmi işçi vəzifəsində çalışıram. Mən Azərbaycan dilçiliyi, Azərbaycan dilinin tədrisi metodikası və ədəbiyyatşünaslıq üzrə 20-dən çox məqalə, 4 tezis və 1 monoqrafiyanın müəllifiyəm. Respublikamızda keçirilən beynəlxalq seminar və konfranslarda məruzələrlə çıxış etmişəm. “Speech etiquettes in Azerbaijani and Azerbaijani language teaching” adlı monoqrafiyam ingilis dilində Latviyanın Riqa şəhərində nəşr olunmuşdur. Bundan başqa, “Ustad” dərgisinin AXC-nin 100 illiyi münasibətilə təşkil etdiyi hekayə müsabiqəsində “Keçən günlərin soyuq küləyi” adlı hekayəm münsif heyəti tərəfindən bəyənilmiş və “Təşəkkürnamə” ilə təltif edilmişəm. Rus, türk və ingilis dillərini bilirəm. Fars dili üzrə kurs keçmişəm, farsdilli əlifbaya və fars dilinin qrammatik quruluşuna bələdəm.

Bundan belə

Ayrılıqdan çəkib şirə,
Yol gedirik hələ pirə.
Bu eşq xatirə-xatirə, –
Başından tökülsün sənin.

Yaşanmış günlərim kövşən,
Ah rəsmidir bu bənövşən.
Mənim kimi eşqə düşən, –
Sevənlərin ölsün sənin.

Eşq yoludur bu can belə,
Yaxanı çəkmə yan, belə.
Çox demirəm, bundan belə, –
Hər gün üzün gülsün sənin.

Dəyirmanda dən oynadı

Bu sevgi toy tutdu mənə,
Hərə bir cür şən oynadı.
Qərib ahından diksinib, –
Bu zalım Vətən oynadı.

Qələmini batır tərə,
Gəlim çiçək dərə-dərə.
Könül verdiyim xəbərə, –
Bu ruhsuz bədən oynadı.

Təbiətə tacdı sünbül,
Nə gözəl nur saçdı sünbül.
Yaxasını açdı sünbül, –
Dəyirmanda dən oynadı.

Kəndimiz
​
Gələni yox, gedəni yox bu kəndin,
Gözü yolda qalıb duman, dağ belə.
Görüşünə yubandığım zirvələr, –
Görməmişdi saçlarımı ağ belə.

Lalələrin bağrında qan qalmışdı,
Hər sevgidən bir şöhrət, şan qalmışdı.
O kənddə bir yetim oğlan qalmışdı,
Görən varmı o uşağı sağ belə?

Belə qoyub getmişdikmi kəndi biz?
Niyə kəsdik bu bərəni, bəndi biz?
Kövrəlmişəm qoy görməsin kəndimiz,
Gözlərini sıx, ay bulud, yağ belə!

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Qızım dükandan iki cüt uşaq ayaqqabısı almışdı. Soruşdum:

– Bunları kimə almısan?

– Bir cütünü oğluma, o birini də qonşumuz Fatmanın oğluna, – dedi. – Təsadüfən anası ilə söhbətini eşitdim. Altı yırtılmış ayaqqabısını ona göstərib şikayətlənirdi.

– Sən bunu uşağa necə vermək fikrindəsən?

– Bir azdan oğlumla oynamağa gələcək. Onda çağırıb geyindirəcəyəm ayağına. Yetimi sevindirmək savabdı.

– Dayan, qızım, belə olmaz! – dedim. – Uşağın qəlbini yaralayarsan. Qaş düzəltdiyin yerdə, vurub gözünü də tökərsən.

– Bəs necə eləyim?

– Sən uşağın anası ilə danış, başa sal. Ayaqqabını gizlincə ona ver. Qoy onu oğluna özü aldığını söyləsin.

Qızım razılaşdı. Ayaqqabı məsələsi uşaq vaxtı başıma gələn bir hadisəni yadıma saldı.

***

İkinci sinifdə oxuyurdum. Dərsin ortasında məktəb direktoru əlində bir bağlama içəri girdi. Müəllimimizə:

– Bağışlayın, – dedi, – beş dəqiqə vaxtınızı almalı olacağam.

– Buyurun, buyurun, – müəllimimiz dedi.

Direktor cibindən bir kağız çıxartdı. Ordan mənim adımı, familiyamı oxudu. Kağızı yenidən qatlayıb cibinə qoydu.

– Əli, eşitmədin? – müəllimimiz səsini qaldırdı. – Direktor səninlədi, qabağa çıx.

Qalxıb könülsüz addımlarla ona yaxınlaşdım. Direktor əlindəki bağlamadan bir məktəbli forması çıxartdı. Onu nümayişkəranə şəkildə bütün sinfə göstərdi.

– Əli, Sovet hökuməti yetim-yesirin hökumətidi, – dedi. – Bu paltarı sənə göndərib.

Onu büküb mənə verdi.

– Keç otur, Əli, – müəllim bunu deyəndə direktor artıq çıxıb getmişdi, mən isə hələ də lövhənin qabağındaydım.

Bükülünü göstərib:

– Bəs bunu neyniyim? – sadəlövhcəsinə soruşdum.

– O sənindi, oğlum, – müəllim dedi. – Gedəndə evinizə apararsan.

Özümü pis hiss edirdim. Həmişə beləydi. Yad adam mənə bir şey verəndə özümü pis hiss edirdim.

Atam iki yaşım olanda ölmüşdü. Ancaq hər dəfə soruşanda, anam onun uzağa getdiyini, tezliklə qayıdıb gələcəyini, həm də nəyim çatmırdısa, hamısını alıb gətirəcəyini söyləyirdi.

***

Arxamca qaçan sinif yoldaşım məktəb qapısında mənə çatdı. Əlindəki bağlamanı irəli uzadıb təngnəfəs dedi:

– Bunu unutmusan.

Mən onu qəsdən partanın altında qoymuşdum. Fərqinə varmadan:

– Qoy sənin olsun, – dedim.

– Olmaz, – dedi, – o sənindi.

– Atam mənə başqasını alıb gətirəcək, – anamsayağı dedim.

– Sənin atan yoxdu, ölüb, – sinif yoldaşım dedi.

– Anam deyir, o, uzaqdadı, – tez etiraz etdim.

– Anan səni aldadır. Ölənlər geri qayıtmır. Bu forma da ataları olmayanlar üçündü.

Paltarı qoltuğuma verib uzaqlaşdı. Arxasınca bağırmaq istədim, səsim qırıldı. Bircə anda onun doğru dediyini, anamın məni aldatdığını anladım. Görünür, bunu mənə başqa biri deməliydi.

***

Anamla həyətdə qarşılaşdım. Təndiri qalamışdı. Çörək bişirəcəkdi.

– Qoltuğundakı nədi, oğlum? – Bükülünü açıb baxdı. – Hardandı? – soruşdu.

– Direktorumuz verdi.

– Nə yaxşı, – üzü güldü. – Allah köməyi olsun. Sağ ol dedinmi?

– Mən onu geyinməyəcəyəm, – mızıldandım.

– Niyə, bala? Pisdi?

– İstəmirəm məni yetim çağırsınlar.

– Eh, ay bala, bəyəm istəməklədi?

Təəccübdən ağzım açıla qaldı. Bu nə danışır? Anama nə olmuşdu? Demək, o da daha məni aldatmağın mənasız olduğunu başa düşmüşdü.

Mən birdən paltarı anamın əlindən qapıb çırtaçırtla yanan təndirə atdım.

– Ə, sən neynədin? – Anam dəli kimi qışqırdı.

Özünü ora-bura vurdu. Məktəbli formasını göyə yüksələn alovun əlindən almağa çalışdı. Lakin daha gec idi.

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

Hayanda oldumsa darıxıram mən,
Yenə həsrətini çəkirəm sənin.
Gözümün önündə qalasan deyə,
Rəsmini tabloya çəkirəm sənin.

Mənbə: http://kenanaydinoglu.com/

Çıxıb getmək var bir də
Ətrin hopmuş bu şəhərdən.
Həsrətli baxışları
yığıb küncdən, bucaqdan
kimsəsiz döngələrdən.
Sıxmaq var susqunluğu
Dişlərində qəhərdən.
Çıxıb getmək var bir də
bu şəhərdən,
Gedə bilsən…

Çıxıb getmək var
səndən,
Sənə bağlı xatirələrdən.
Ömür dediyin uzun deyil,
Düşüncənin bir yerində
bütün bağlar qırılır…

Yenidən sevmək üçün
gücü yetmir ürəyin
qopub səndən, özündən
yeni liman axtarsın…

Çıxıb getmək var,
amma
getməyin də növü var.
Unudulmaq itkidir,
Unutmaqsa intihar!
Çıxıb getmək var,
Çıxıb getmək… bacarsan.

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

Bəxt dediyin bircə bəndlik şeirdi,
Bir ömür güc-bəla anlamaq olur…
Dünən burdan bir “Ağ atlı” keçirdi…
Dedi ki: ” mənsiz də yaşamaq olur…”

Küsün gedin, ay gedənlər, nə olur,
Kimsə gözləməsin cığır başında…
Hər səhər gözümdə ümid doğulur,
Boğub öldürürəm şər qarışanda…

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

BU GECƏ

Gecə yuxuma gəldin,
Gözümə inanmadım,
Ağlım çıxdı başımdan,
Mən sənə toxunmadım.

Ətrindən bihuş oldum,
Sənə doyunca baxdım.
Heyran oldum hüsnünə,
Güldü üzümə baxdım.

Arzularım gül açdı,
Ay da baxıb sevindi.
Nurlandı ev-eşiyim,
Ulduzlar bizdən dedi.

Qxudu şən bülbüllər,
Meh əsdi sərin-sərin,
Qəlbim şam kimi yandı,
Olmadı heç xəbərin.

Dünya bir cənnət idi,
Sənsə gözəl bir mələk,
Kaş ki, ayılmayaydım,
Yatıb, qalaydım gərək.

NEYLƏYİM

Hamı xoş söz demir arxamca mənim,
Üzümə gülənlər yalandan gülür,
Yaxşılıq şumunda cücərmir dənim,
Bağımın çəpəri gizlin sökülür.

İnsana inam var odlu sinəmdə,
Xeyirxah əməllər sahibiyəm mən.
Sığır bir ürəyə sevinc də, qəm də,
Kimsə inciməyib şirin dilimdən.

Ayıra bilirəm yaxşını, pisi,
Hamı əməlinin haqqını alır,
Əyilən görmüşəm hər vaxt nakəsi,
Zaman namərdləri pis günə salır.

Məşhər ayağında, Haqq divanında,
Düzlər alnıaçıq dayanıb, durar,
Ucalar yanında, dağlar yanında,
Alçaqlar həmişə boynunu burar.

Ömrün hər anında, hər vədəsində,
Etibar etmişəm dosta, yoldaşa,
Vallah rast gəlmişəm dağ zirvəsində
Dərədən arxamca atılan daşa.

AMEA-nın Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşlarının bu ilin altı ayı ərzində 545 məqaləsi, 24 monoqrafiyası, 12 tərtib kitabı və 3 bədii əsəri çap olunub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, bu, Ədəbiyyat İnstitutunun 2019-cu il üçün yarımillik hesabatında əks olunub.

Hesabatda bildirilir ki, bununla yanaşı, AMEA-nın vitse-prezidenti, institutun direktoru, akademik İsa Həbibbəylinin bu müddətdə bir kitabı, 15 elmi məqaləsi (11-i ölkədə, 4-ü xaricdə), dövrü mətbuatda isə 25 məqaləsi işıq üzü görüb. Bundan başqa, yarım il ərzində İsa Həbibbəylinin elmi redaktorluğu və müqəddiməsi ilə 5 kitab çapdan çıxıb.

Mənbə: azertag.az

23 İyul 2019-cu il saat 15.00-da Azərbaycanda ATATÜRK Mərkəzində “Gənc qırğız şeiri antologiyası”nın təqdimat mərasimi keçiriləcək. Təqdimatda Qırğız Respublikası Yazıçılar Birliyinin başqanı sayın Nurlan Kalıbekov başda olmaqla, 14 qırğız şairi də iştirak edəcək.

Giriş sərbəstdir. Bütün ədəbiyyatsevərlər dəvətlidir.

Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

İslatdı dərdimi göz yaşlarımda,
Qucağında ölüm gətirən gecə.
Hönkürtü səsində açılan səhər,
Kəsdi kələyimi dan yerinəcən.

Donmuş nəfəsimdə şehə bələndi,
Ruhumun can adlı sızıltıları.
Sən demə dərd elə üzə güləndi,
Açıldı ömrümün ölüm qatları.

Susdu kabus kimi, susdu o gecə,
Ölüm küləyinin əsdi yelləri.
Asdı ürəyimdən kəfənliyimi,
Açıldı qəbrimin qərib dilləri.

Bir ölüm gətirdi mənə o gecə,
Bir ölüm oxudu ömür payıma.
Mən can diləmədim, heyf bu ömür-
Can verə bilmədi vətən hayına.
04.05.2019

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

GECƏLƏR

Yuxum itgin düşər sənsiz gecələr,
Sən gəlsən, üzümə gülər bu dünya.
Xəyalım yolları gəzər gecələr,
Sənsiz quzu kimi mələr bu dünya.

Gecə tək qaradı hicranın üzü,
Hər dərd bir ürəyi axtarıb seçər,
Bu qaranlıq gecə ayırıb bizi,
Getdin yol, cığır qəlbimdən keçər.

Çıraq şöləsinin göz qırpımları,
Məni xəyallardan ayırır hərdən,
Dolub gözlərimə həsrət qumları,
Gözlərim yaşarır indi qəhərdən.

Səni gözləyirəm bəs sən hardasan?
Bu gecə sənindi bəs niyə getdin?
Bənövşə, yasəmən, süsən hardasan?
Gecənin qoynunda bəs niyə itdin?

Pəncərəm önündə yorğun bir ulduz,
Bilirəm baxmaqdan Ay da darıxır.
Qalmışam bu gecə mən burda yalqız,
Gözlərim həsrətlə yollara baxır.

SEVGİ OYUNU

Məhəbbət şirin nağıl,
Ürək sevgi yuvası.
Sən ətirli bir çiçək,
Mən də bir bal arısı.

Yaman uzandı gülüm,
Bu gizlənpaç oyunu,
Bilmirəm olacaqmı,
Ayrılığın bir sonu.

Səni görəndən bəri,
Qəlbim, gözüm olmusan.
Möcüzəsən ay gözəl,
Məni məndən almısan.

Qəlbim sənsiz çırpınır,
Bir sirli tapmacasan.
Nə olar ay sevgilim,
Bir qapımı açasan.

XOŞ GƏLMİSƏN

İncə gülsən, zərif çiçək,
Boy buxunun qəşəng, göyçək,
Məni məftun edən mələk,
Sən qəlbimə xoş gəlmisən.

Sənsən dərdimin əlacı,
Sənsiz ömrüm, günüm acı,
Ay başımın qızıl tacı,
Sən ömrümə xoş gəlmisən

Tay almısan məni məndən,
Mən doya bilmirəm səndən,
Sənə tay olmaz hər yetən,
Sən ömrümə xoş gəlmisən.

Ruhumsan, canımsan gülüm,
Gözəlsən saçı sünbülüm,
Sən varsansa, yoxdu ölüm,
Sən könlümə xoş gəlmisən,

Nurludu ömrün, həyatın,
Dilimdə əzbərdi adın,
Məni xoşbəxt edən qadın,
Sən ömrümə xoş gəlmisən.

Çox gəzmişəm mən hər yanı,
Sənin kimi gözəl hanı,
Əzizin ürəyi, canı,
Sən könlümə xoş gəlmisən,

SAXLAYAR

Ovunarmı ocağından gen düşən,
Gecə-gündüz Vətən deyib ağlayar,
Ömrü-günü ah , naləylə ötüşən,
Ümidini dan yerinə bağlayar,

Gedən deyil qürbət elin töhməti,
Yaman olur özgələrin minnəti,
Ulu Tanrım gəl ağlatma milləti,
Bu ayrılıq sinələri dağlayar.

Yurd sevgisi heç bir zaman sağalmaz,
Qış getməsə, bahar olmaz, yaz olmaz,
Günahını necə yusun Xan Araz,
Qəzəbindən aşıb, daşar çağlayar,

Yurd, yuvasız nə arzu var, nə həvəs,
Qəriblərdən görməmişəm gülən kəs,
Qürbət eldə vaxt, vədəsiz ölən kəs,
Qisasını qiyamətə saxlayar.

Əziz Ülkər Xanıma

Bir gün yerə qoymadı:

nə gözündən – eynəyi,

nə əlindən – qələmi.

Görənlər, belə gördü

Şirməmməd müəllimi.

Qalxdı –

şax baxa-baxa,

tay-tuşunun üzünə, –

Müəllim kürsüsündən.

Şirməmməd kürsüsünə.

Qızlarının atası,

xanımının əriydi.

“Cümhuriyyət” –

sonuncu

şahanə əsəriydi.

Sinədəftər deyirdi

Varaq-varaq tarixi.

Ya Qədim tarix olsun,

ya Qarabağ tarixi.

İstiqlal deyirdisə,

o söz –

şüar deyildi.

Millətin özüydü o.

Ona oxşar deyildi.

Türkün qardaşlığından,

Nuru Paşadan dedi.

“Azərbaycan, sən oldun,

məni yaşadan” – dedi.

Azərbaycan deyəndə,

Bir az ucadan dedi.

Bir çağırış səsiydi,

himnin bir nəqəratı.

Bir hünər dünyasıdı,

bir müəllim həyatı.

Oyaq qaldın, indi yat

sevdiyin torpaq altda.

Vətən döyüşlərdədi,

Üçrəngli bayraq altda.

TƏBRİZDƏN AYRILANDA

Ayrılıq anları gəldi, yetişdi,
Vaxtı zərrə-zərrə böl, ay Zəlimxan!
Çox qala bilməzsən bu şəhərdə sən,
Göz yaşın olsa da göl, ay Zəlimxan!

Mən kimə yalvarım, kimə diz çöküm,
Sərhədi nə qədər dağıdım, söküm?
Başıma haranın daşını töküm,
Nə qədər bağlanar yol, ay Zəlimxan?!

Hicran sinən üstə çökər qış kimi,
Göynədər qəlbini buz baxış kimi.
Yaman qaralmısan, yağ yağış kimi,
Qara bulud kimi dol, ay Zəlimxan!

Qoyur sapandına, daş kimi atır,
Tale insanları talayır, çatır.
Elə bil dünyanın bir yanı batır,
Əldən üzüləndə əl, ay Zəlimxan!

Sevinc yanımızdan sallanıb ötər,
Yandıq Füzulidən, Sabirdən betər.
Min ildən sonra da hamıya yetər,
Boldu həsrətimiz, bol, ay Zəlimxan!

Vaxt çatır, zamanın səbri daralır,
Gedənin gözündə dünya qaralır.
Ayrılıq gələndə solur, saralır,
Çəmən, ay Zəlimxan, çöl, ay Zəlimxan!

Yenə gözündə yaş, qəlbində kədər,
Gəlişin hədərmiş, gedişin hədər.
Sənin ki dərdin var bir Təbriz qədər,
Niyə yaşayırsan, öl, ay Zəlimxan!

Təbriz, iyul,1992

İLAHİ

Bir millətdi, bir torpaqdı, bir Vətən,
O tay nədir, bu tay nədir, İlahi!
Hər tərəfə pay veriblər həsrəti,
O pay nədir, bu pay nədir, İlahi!

Eyni bağdı, eyni bağça, eyni bar,
Eyni sazdı, eyni kaman, eyni tar.
Ortalıqda dəmir hasar, lay divar,
O lay nədir, bu lay nədir, İlahi!

Üstümüzdən acı yeltək əsən kim?
Kəsilən biz, kəsdirən kim, kəsən kim?
Aman, qardaş, de, mən kiməm, de, sən kim?
O hay nədir, bu hay nədir, İlahi!

Millətə bax, dəmir tordan boylanır,
Diri evdən, ölü gordan boylanır.
Yeddi burdan, yetmiş ordan boylanır,
O say nədir, bu say nədir, İlahi?!

Hansı başdı, hansı bədən, bilinməz,
Paralansa, varmı Vətən, bilinməz.
Orda ölən, burda itən bilinməz,
O vay nədir, bu vay nədir, İlahi!

Bay olmasın, qarı düşmən bay oldu,
Çox ömürlər nisgillərə pay oldu.
İki yanda göz yaşımız çay oldu,
O çay nədir, bu çay nədir, İlahi!

Bu söhbəti ortalığa kim salıb?
Bu həsrəti ortalığa kim salıb?
Bu zilləti ortalığa kim salıb?
O tay nədir, bu tay nədir,
İlahi! O dərd nədir, bu vay nədir, İlahi!

Təbriz, iyul, 1992

BAKIDAN GƏLMİŞƏM, ŞƏHRİYAR BABAM

Üzünü heç zaman görəmmədiyin,
Bircə çiçəyini dərəmmədiyin,
Qoşa qapısından girəmmədiyin
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

İllərlə qovrula-qovrula qaldın,
Aylarla qıvrıla-qıvrıla qaldın,
Bakının üzünü görə bilmədin.
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Kəlbəcər nəfəsli Göyçə diləkli,
Naxçıvan qeyrətli, Gəncə ürəkli,
Borçalı ətirli, Xəzər havalı,
Qarabağ nisgilli, Şuşa davalı
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Özümüz çatmadıq səs çatan yerə,
Nur gələn, Ay doğan, Gün batan yerə.
Bu gün baş qoymuşam sən yatan yerə,
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Vurğun məzarıyam, Sabir qəbriyəm,
Cavid dözümüyəm, Cavad səbriyom.
Ana ağısıyam, şəhid qanıyam,
Ağrılı fikirlər burulğanıyam!
Bizim başımızı yaman qatdılar,
Bizi zaman-zaman çox aldatdılar.
Vaxtında hayma çata bilmədik,
Toyuna, vayına çata bilmədik.
Əzrayıl yollarda gecikəydi kaş,

Səni əlimizdən aparmayaydı!
Şəhriyar ölümü Azərbaycanın
Başında tufanlar qoparmayaydı!
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Gecikən gəlişin, gedişin ağır.
Üzdən dərd tökülür, gözdən qəm yağır.
Ayıran zalımdı, ayrılan fağır,
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Sevinclə gəlmişdim bura gələndə,
Gedirəm, özümlə dərd aparıram.
İçərim doludu ağrı-acıyla,
Ay ustad, belə də ölüm olarmı?
Ay ustad, belə də zülüm olarmnı?
Min yol torpağından öpmək yerinə
Bircə yol üzündən öpə biləydim!
Qəbrinə göz yaşı səpmək yerinə
Başına gül-çiçək səpə biləydim!
Bax, onda deyərdim indi mən mənəm!
Bütün ölümlərə meydan oxuyub,
Bütün ölüləri dirildən mənəm!
Gör bir nə gündəyəm, bu görüşə də
Şükür söyləyirəm, şükür deyirəm.
Açır qanadını görüş dəmləri,
Həsrət dizlərini bükür deyirəm.
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Dərin dərələrə torpaq doldurub,
Qayalı dağları düz eləmişəm.
Tikanlı məftillər əritmək üçün
İsti nəfəsimi köz eləmişəm.
Tilsimlər sındırıb, qıfıllar açıb
Polad dirəkləri mum eləmişəm.

Yolumda dikələn daşları belə
Əzib tikə-tikə qum eləmişəm.
Qəzəbim yığılıb yumruqlarıma,
Dilimi dişimə sıxıb gəlmişəm.
Min ilə bərabər yüz səksən illik
Bir həsrət dağını yıxıb gəlmişəm.
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!

Ağsaçlı Şəhriyar qulluğundadı,
Saçları qapqara şəvə Zəlimxan!
Bu gün səcdədədir, ziyarətdədir,
Baba Şəhriyarı nəvə Zəlimxan!
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!
Bakıdan gəlmişəm,
Şəhriyar babam!!!

Təbriz, avqust, 1992

(“Fəryad” pyesindən)

Idraka yol açmış gecədən gündüzə ALLAH!
Güldürməsən öz könlünü gülməz üzə ALLAH!
Dünyaya şəfəqlər kimi tanrım səpələnmiş.
Qəlbin gözü yanmazsa görünməz gözə ALLAH!

ALLAH bilirik cismi deyil,bəs nədir ALLAH?
Ən yüksək haqda olan həqiqətdir ALLAH!
Dondunsa təkamülcə gözəllik qabağında.
Dərk et,bu təəccübdə,bu heyrətdədir ALLAH.

Bildik,bilirikgizlidir insandakı qüdrət.
Hər kəs onu fəhm etməsə acizdir o əlbət.
İnsanın əzəl borcudur insanlığa hörmət.
İnsanlığa hörmətdə,ləyaqətdədir ALLAH!

Fitrətdə yatır sözdə sözün öz yükü fikrin.
Seçmiş,seçəcək daima tükdən tükü fikrim.
Mən bir ağacam yarpağı sözlərkökü fikrim.
Sözlərdə deyil sözlərdəki hikmətdədir ALLAH!

İnsan!-təpədən dırnağa sən arzu diləksən.
Nəfsində doyumsuz,fəqət eşqində mələksən.
Zülmün üzünə haqq düyilən şilləni çək sən.
Şillən də möhürlənmiş o qeyrətədir ALLAH!

Cahil enər alçaqlığa öz qədddini yenməz.
Vicdandan əgər dönsədə,öz xeyrindən dönməz.
Zülmətdə,cəhalətdə,ədavətdə görünməz.
İlqarda,sədaqətdə,məhəbbətdədir ALLAH!

* * *

Kobudluqla cəsarəti qarışdırma!
Yaltaqlıqla nəzakəti qarışdırma!..
… Tülkülüklə fərasəti qarışdırma!
Düşmənliklə rəqabəti qarışdırma!..

* * *

Zəlil haqqın kəsən zalım,
Əlil haqqın kəsən zalım,
Ziyarətgaha can atma,
Can atma, xalqı aldatma!

* * *

Sular gömgöy, səma mavi.
Ağzı köpüklü-köpüklü,
Başı havalı-havalı,
Ədalarla üzür gəmi.
Boynu yedək kəndirində
Üzür qayıq…

***
Yaxşı məclisdə, könül, söhbət məhəbbətdən düşər,
Dostluğa, qardaşlığa sonsuz sədaqətdən düşər.

Darda meydandan qaçan, ağ gündə cövlan eyləyən,
Hər kim olsa, el içində, məncə hörmətdən düşər.

Kim ki, aləmdə “təkəm mən, məndən olmaz” söyləsə,
Şübhəsiz gözdən düşər, bir sözlə şöhrətdən düşər.

Olsa da məddahı minlərlə, nə qəm tezdən də tez,
Xalqına bağlanmayan sənət təravətdən düşər.

Gör nə xoşbəxtsən, Süleyman, ta yüz ildən sonra da,
Məclisində söz bu al bayraqlı millətdən düşər.

***
Sevgilim, qoyma dilimdə nə şikayət qalsın,
Nə də könlümdə-gözümdə acı həsrət qalsın.

Gəl, vəfasız, demə “bəsdir” səni candan sevənə,
Qoymaram bir daha üstümdə bu töhmət qalsın.

Bir gözəlsən ki, gözəllər sənə dikmiş gözünü,
Deyirəm, ölkədə haqqında bu söhbət qalsın.

Son verək gəl bu şikayətlərə, səndən, məndən,
Dərdə dözmək, cavan aşiqlərə adət qalsın.

Varsa şübhən sözümə, onda buyur, al, gözəlim,
Ürəyim qəbrə qədər, səndə əmanət qalsın.

Gəl, Süleyman o qızılgül dodağından öpsün,
Torpaq altında da ağzında bu ləzzət qalsın.

***
Gələndə məclisə mey əldə lalə şəklində,
Nigarım ay tək olur, mənsə hələ şəklində.

Ürək qanımla yazıb sönməyən məhəbbətimi,
Nigarə söyləyirəm odlu nalə şəklində.

Vəfalı könlünə bir yol tapan zaman şe’rim,
Gözündə nəm görürəm, inci, jalə şəklində.

Mən aşiqəm, beləyəm mən, hər aşiqanə sözüm,
Coşub, axır ürəyimdən, şəlalə şəklində.

Sevin, sevin ki, Süleyman, əlində sevgilinin,
O qan olan ürəyindir, piyalə şəklində.

***
Könlüm yenə min şövq ilə, canan, səni istər,
And olsun əziz canına ki, can səni istər.

Çəkməz ətəyindən əlini, çəksə də hicran,
Eylər canını canına qurban, səni istər.

İlham alıram incə səsindən, nəfəsindən,
Tək mən deyiləm, şanlı bu dövran səni istər.

Sən qəlbi təmiz, alnı açıq, şux gözəlimsən,
Ellər də olub hüsnünə heyran, səni istər.

İşdir, mənə üz versə fəraqından kədər, qəm,
Könlüm yenə də dərdinə dərman səni istər.

Gün keçsə, zaman keçsə, vəfasız belə olsan,
Əvvəlki məhəbbətlə Süleyman səni istər.

***
Aşiq olanın bağrı dönər qanə, deyirlər,
Atəşdə yanan aşiqə, pərvanə deyirlər.

Dost-aşnanı öyrən, baxıb ətrafına, könlüm,
Hər addımını, eybini, cananə deyirlər.

Aç qəlbini cananına, göstər ki, inansın,
Bilsin, nə deyirlər ona, əfsanə deyirlər.

Ey nazlı nigar, sən mənim eşqim, həvəsimsən,
Eşq atəşidir, can verən insanə, deyirlər.

Mən fəxr edirəm, çünki əleyhimdə nə varsa,
Sən tək gözələ, gözləri ceyranə deyirlər.

Məndən sənə, ey gül, nə deyirlərsə, inanma,
Səndən də gəlib gündə Süleymanə deyirlər.

***

Sənə üz versə kədər, məclisə cananı çağır,
Dodağı qönçəni, ol gözləri ceyranı çağır.

Eşqdir, hicrdir, aləmdə vüsaldır mə’na,
Varsa şübhən, bunun isbatına dünyanı çağır.

Söndürə bilməyəcəksən yenə eşqin odunu,
İstəyirsən köməyə çayları, dəryanı çağır.

Sağalar məncə vüsal ilə bu hicran yarası,
Çəkmə zəhmət, nə təbibi, nə də loğmanı çağır.

Səni qəmlər dənizi boğmağa eylərsə hücum,
Özgə bir kimsəni yox, təkcə Süleymanı çağır.

***
Sevgilim, könlüm sənin heyranın olsun, olmasın?
Can cedyib, candan keçən cananın olsun, olmasın?

Bəlkə bilmirsən özün, çoxdan mənim qəlbimdəsən,
Canına bağlı bu canda canın olsun, olmasın?

Bir gün hicran yollarında könlünə üz versə qəm,
Odlu, ilk busəm sənin dərmanın olsun, olmasın?

Şux çiçəklər, güllər öpsün gül dodağından gərək,
Aşiqin bağçandakı bağbanın olsun, olmasın?

Mən Süleyman Rüstəməm, dillən görüm, yandım ki mən,
Gündə min yol can sənin qurbanın olsun, olmasın?

***
Əbədidir bu gözəl, ülvi məhəbbət məndə,
Məncə, səndəndir, əzizim, bu təbiət məndə.

Səni son mənzilədər gözləyəcəkdir bu könül,
Eşqinə olmayacaq zərrə xəyanət məndə.

Ölkə, xalq gəzdirəcək sözlərini qəlbində,
Günbəgün artacaq hər nəğmənə hörmət məndə.

Görürəm, hiss edirəm ölməyəcəksən, bilirəm,
Dözərəm hicrinə, varkən bu həqiqət məndə.

Get, zəfərlərlə qayıt, ölmə, Süleymanım get,
Get, fəqət, qoy ürəyin qalsın əmanət məndə.

***
Məni yandırdı Füzuli kimi hicran dərdi,
Uzun illər demədim xalqa bu pünhan dərdi.

Aşiqəm, eşqimi gizlətməyə haqqım yoxdur,
Həmdəmimdir gecələr sevgili canan dərdi.

Vurdu, soldurdu xəzan sevgilimin gülşənini,
Daşıyır gör necə qəlbində bir ümman dərdi.

Eşqimin hər iki sahildə dərin kökləri var.
Yox, deyil dərdimə tay eşqdə Sənan dərdi.

Hardasan, harda, xəyalımdakı təbrizli gözəl,
Tək sənin dərdin olub indi Süleyman dərdi?!

Saçlarından tel əsəndə,
Telinə qurban olmuşam.
Dilin sözə tələsəndə,
Dilinə qurban olmuşam.

Təzə çıxan süd dişinə,
Qəh-qəhəli gülüşünə.
Tırıp- tırıp yerişinə,
Çox baxıb heyran olmuşam.

Yanağının gülü solsa,
Könlün bir an tutqun olsa,
Bir ağrıyla gözün dolsa,
Mən ürəyi qan olmuşam.

Keçib getdi ayım, ilim,
Sən açıldın, qönçə gülüm,
” Ana” deyən gündən dilin,
Ən xoşbəxt insan olmuşam.

Gəlib gözlərimin keçir önündən,
Sinəmi qabağa gərdiyim günlər.
Əynimdə boz şinel alov içindən,
Fırtına qoynuna girdiyim günlər.

Yatmaqdıq atəşdən atəşə qədər,
Sədası torpaqdan günəşə qədər,
Qırx birinci ildən qırx beşə qədər,
Döyüşdə imtahan verdiyim günlər.

Sellər-sular kimi qaynayıb-daşar,
Dastanlar yaradıb, mahnılar qoşar,
Canlı xatirəyə çevrilib yaşar,
Bir vaxt gözlərimlə gördüyüm günlər.

Cavanlarla məşğul olduq sübhi-şam,
Yad etmədik, qocaları unutduq.
Çox dəm vurduq etibardan, heyif ki,
Sədaqəti, etibarı unutduq.

***
Bacarsaydım qurudardım,
Dünyanın dənizlərini,
Xəzər yudu bu gün, gülüm,
Sahildəki izlərini.
O balaca ləpirləri
Çoxmu gördü dünya mənə,
Gözmü dəydi izlərinə?
Yerə vurdun sözlərimi,
Dindi yerim sarı simi…
Eşitmişəm yol üstəsən,
Yaz, göndərim gözlərimi,
Harda ağlamaq istəsən…

Binələri çadır- çadır
Çox gəzmişəm özüm, dağlar!
Qüdrətini sizdən aldı
Mənim sazım, sözüm, dağlar!

Maral gəzər asta – asta,
Enib gələr çeşmə üstə.
Gözüm yolda, könlüm səsdə,
Deyin, necə dözüm, dağlar?

Hər obanın bir yaylağı,
Hər tərlanın öz oylağı;
Dolaylarda bahar çağı:
Bir doyunca gəzim, dağlar!

Qayaları baş – başadır,
Güneyləri tamaşadır.
Gödək ömrü çox yaşadır,
Canım dağlar, gözüm dağlar!

Bir qonağam bu dünyada,
Bir gün ömrüm gedər bada;
Vurğunu da salar yada
Düz ilqarlı bizim dağlar

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Dərdim sənsizliyin dərdini çəkir

Bir səhər üz tutdum dənizə sarı,
Görüş yerimizdə ayaq saxladım.
Öpdü həsrət məni sən əvəzinə,
Töküldü gözümdən leysan, ağladım.

Mənə elə gəldi dəniz bu saat,
Coşaraq tez məni qucaqlayacaq.
Köksümə sığmayan hicran qəmini,
Sənin əllərinlə sığallayacaq.

Açıb gözlərimi nəmli baxışla,
Boylandım dənizə xəyala dönüb,
Sahili qucan o ləpələr kimi,
Sənə sarılmışdım suala dönüb.

Görmək istəməzdim sənsizliyimi,
Ağlar gözlərimi yumdum yenidən,
Hönkürtü səsimi batırmaq üçün,
Asılı qalmışdım bircə zəngindən.

Bu necə səadət, bu necə zülüm?!
Birisi inləyir, biri kef çəkir,
Nə yaxşı yenə də sən varsan gülüm,
Dərdim sənsizliyin dərdini çəkir.

BİLMİRƏM

Sən ömür baharı, mən könül qışı,
Haraya gedəcək bu yol, bilmirəm.
Mən bəxtin önündə payız yağışı,
Alırsan könlümü gəl al, bilmirəm.

Ayrılıq deməyə gəlmədi üzüm,
Verdiyin vədəndə qışladı sözün,
Həsrəti eyləyib dağ, dərə, düzüm,
Çəkdin sinəm üstə min yol, bilmirəm.

Könlümün evinə bir yol uçduğun,
Gözümdən gizlənib, nədən qaçdığın,
Hər məni görəndə geniş açdığın,
Kimlərə açılır o qol, bilmirəm.

Deməyin, sərxoşam xumar çəkibdi,
Mənə nə dağ çəkib o yar çəkibdi,
De kimin saçına tumar çəkibdi,
Əlimdə buzlayan o əl, bilmirəm.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

AXI

Necə də şirinsən, necə də əziz,
Hüsnün bir aləmdi, eşqin bir dəniz,
Gözlərin qaradı, özün aybəniz
Mən səni sevməkdən doymuram axı.

Ağlımı başımdan alır gülüşün,
Əzəldən nazlanmaq olub vərdişin,
Vallah möcüzədi sənin hər işin,
Mən səni sevməkdən doymuram axı.

Olmusan qəlbimin şahı, sultanı,
Sənsiz neyləyirəm bu şirin canı,
Sənintək bir gözəl dünyada hanı?
Mən səni sevməkdən doymuram axı.

Sən mənim ətirli gül, çiçəyimsən,
Baharım, yazımsan, bir mələyimsən,
Canımsan, gözümsən, sən ürəyimsən,
Mən səni sevməkdən doymuram axı.

Yoxdu bu dünyada tayın, əvəzin,
Dərdimə dərmandı hər kəlmə sözün,
Canısan , ruhusan şair Əzizin,
Mən səni sevməkdən doymuram axı.

DÖNDÜ BİR ULDUZA

Murad Babayevin xatiəsinə

Daim əl tutardı köməksizlərə,
Əzəldən bu onun vərdişi idi.
Onu da çox gördü fələklər bizə,
Alıb əlimizdən apardı, getdi.

O bir çinar idi qopdu yerindən,
O vaxtsız, vədəsiz köçdü dünyadan,
Sanki dünya qopdu öz məhvərindən,
Xoşbəxt yaratmışdı onu yaradan.

Yaxşılıq gəlirdi əlindən ancaq,
Allah adamıydı, el adamıydı,
Sanki bir pir idi, sanki bir ocaq,
Vaxtsız əcəl ona bəs niyə qıydı?

Gələn dərdə, qəmə sinə gərərdi,
Canını verərdi el, oba üçün.
Elin hər işini özü görərdi,
Şam kimi yanardı o için, için.

Xalqın qəlbindədir hər zaman, hər an,
Onu xatırlayar, unutmaz elim,
Çəkildi göylərə o böyük insan,
Döndü bir ulduza Murad müəllim.

BİR MİLLƏTİK

Türk, Azəri iki qardaş,
Bir millətik, iki vətən.
Qəlbimizdə eyni atəş,
Olmaz bizə çatıb, yetən.
Ver əlini Türk qardaşım,
Sevinsin torpağım, daşım.

Qorxu bilməz igidlərik,
Əilmərik biz yadlara.
Bir qartalıq zirvələrə,
Hökm edərik buludlara,
Ver əlini türk qardaşım,
Sevinsin torpağım, daşım.

Türk, Azəri vətən üçün,
Lazım gəlsə candan keçər.
Qılıncını qoymaz qına,
Yaxşı, pisi darda seçər
Ver əlini türk qardaşım,
Sevinsin torpağım, daşım.

Bir babanın övadıyıq,
Qanımız bir, canımız bir,
Bizimkidir Doğu, Batı,
Dinimiz bir, andımız bir.
Ver əlini türk qardaşım,
Sevinsin torpağım, daşım.

Şərəflidir dünənimiz,
İşıqlıdır sabahımız,
Ucalıqdan enməz heç vaxt,
Ay, ulduzlu, bayrağımız.
Ver əlini türk qardaşım,
Sevinsin torpağım, daşım.

BU GECƏ

Bu gecə ömrümə nur saçacasan,
Qonağım olacaq günəş, ay mənim.
Bu gecə boynuma sarılacaqsan,
Çəkilb gedəcək kədərim,qəmim.

Bu gecə başına dönəcəm sənin,
Yanacam oduna pərvanə kimi,
Uğurlu olacaq incə qədəmin,
Çıraq eyləyəcəm odlu qəlbimi.

Hüsnünə baxmaqdan doymayacağam,
Qara gözlərindən öpəcəm sənin,
Bu gecə sübhətək oyaq qalacam,
Başına gül, çiçək səpəcəm sənin.

Ruhum sevinəcək, qəlbim dinəcək,
Nəğməyə dönəcək sevdalı anlar,
Mələklər göylərdən yerə enəcək,
Keşikdə dayanıb duracaq onlar.

İpək saçlarını oxşayacağam,
Baxışlar dinəcək, dil lal olacaq,
Ən şirin nəğmələr oxuyacağam,
Sabaha bir şirin nağıl qalacaq.

Bir az ağır olun, nolar,
Batman gəlməyin vaxtıdı.
Savalandan yola çıxıb,
Atnan gəlməyin vaxtıdı.

Görüb oxu – kürəkdəki,
Kimdi əsən külək təki?!
Yaşanarmı ürəkdəki
Çatnan, gəlməyin vaxtıdı.

Dərd sinədə sırıq-sırıq,
Sirr verdiyin ağzıcırıq,
Düşmən neylər ki, bu qırıq
Zatnan, gəlməyin vaxtıdı.

Dözməklə kar aşandımı?
Ruhsuz bir gün yaşandımı?!
Barışmaq yaraşandımı
Matnan?- Gəlməyin vaxtıdı!

Sevib-sevilən qızlar
Vətənin nazlı qızları,
Qırln adətdə”buzları”.
O dürləri, almazları,
Siz ağıllarda axtarın!

İgid sınanar düz yolda,
Büdrəməz, getsə yüz yolda.
Səadəti siz nə pulda,
Nə dövlət, varda axtarın!

İnci, almaz, dürr soyuqdur;
Daşların ürəyi yoxdur .
İsti ürəklər çoxdur,
Odu siz orda axtarın!

Dağlar qalıb sel içində,
Kaman titrər tel içində,
Yaxşı dostu yaman gündə,
İgidi darda axtarın!

Siz toylarda, nişanlarda
Qoymayın gəncləri darda.
Daş- qaşları kamallarda,
Siz, düz ilqarda axtarın!

Budur sözümün qüvvəti:
Uca tutun məhəbbəti,
Nazlı qızlar, səadəti,
Mərd oğullarda axtarın!

Neylərəm o ömrü mən,
Nə qışı, nə yazı var!
Duyğunun nə dərini,
Nə də ki, dayazı var!

Neylərəm o ömrü mən,
Nə bir şirin sükutu,
Nə də sel axışı var.
Nə çılğın bir sevinci,
Nə də göz yağışı var.

Neylərəm o ömrü mən,
Nə özü, nə özgəsi,
Nə səsi, nə nəfəsi,
Nə dərdi, nə qəmi var.
Nə əqidə yoldaşı,
Nə könül həmdəmi var!

Neylərəm o ömrü mən,
Nə Vətən məhəbbəti,
Nə xalqa sədaqəti,
Nə darda mətanəti,
Nə dərdə tabı olsun,
Nə ömür yollarında
Bir inqilabı olsun!

Dünyaya nə ilk sözü,
Nə son cavabı olsun.
Mən ömür istəmişəm
Məşələ dönüm, yanım
Mən ömür istəmişəm,
Qoy dolsun odla qanım!
Mən həyat yollarında
Bu odla silahlanım.
İnamım, etiqadım
Qoy inqilabım olsun!

Mən dünyaya gələndə
Səsli, nəfəsli gəldim,
İstəmirəm sükutum
Ən son cavabım olsun.

Bir ürək bağışla ki,
Heç zaman soyumasın.
Bir xəyal bağışla ki,
Uçuşdan uyumasın.
Bir fikir bağışla ki,
Dəryadan dərin olsun.
Bir düzüm mirvari ver,
İnci sözlərin olsun.

Nəqarət:
Bir çıraq bağışla ki,
Odu hər yana düşsün.
İşığı neçə qəlbə,
Neçə vicdana düşsün.
Yaşatsan, yaşat, ancaq
Bir təmiz sözlə məni
Gözləsən tək mənəvi
Ölümdən gözlə məni.

Sənə söhbət eyləsəm,
Qəlbinlə məni dinlə.
Könlüm yaralı olsa,
Sağalt təbəsümünlə.
Bir bahar bağışla ki,
Eşqim Günəşi olsun.
Bir ocaq bağışla ki,
Sönməz atəşi olsun.

Sən-qəhqəhə,
Mən-göz yaşı.
Hardasan, könlüm sirdaşı?
Tufanlıdır ömrün qışı.
Sən gül!
Mən gülə bilmirəm.

Şənlik içindəykən aləm,
Nədir könlümdəki bu qəm?
Neyləyim ki, mən bəxti kəm
Dərdimi bilə bilmirəm.

Qəm əyib məğrur başımı,
İtirmişəm sirdaşımı,
Selə dönən göz yaşımı
Üzümdən silə bilmirəm.

Səhrada bitmiş bir güləm,
Fəsli quraq keçən iləm.
İstəyirəm sənsiz öləm,
Neyləyim, ölə bilmirəm.

Hüsnün gözəl ayətləri, ey sevgili canan!
Olmuş bütün aləmdə sənin şəninə şayan
Gəl eylə inayət, mənə ver busə ləbindən,
Çünki gözəlin busəsidir aşiqə ehsan.

Sordum ki, “könül hardadır” aldım bu cavabı.
“Heç sorma, tapılmaz onu axtarsa da insan”.
Rəhm eylə, deyib, sel kimi göz yaşımı tökdüm
Kim, qanım ilə əl yuma, ey afəti-dövran!

İnsafın əgər varsa, açıq de, bu Nizami,
Sənlə necə rəftar eləsin, ey mahi-taban?
Gəl söylə, cavabın nə olar, sorğu zamanı,
Əhvalımı səndən soruşarsa Qızıl Arslan?

Gülnar Səma 2014-cü ildə AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Ədəbi Tənqid şöbəsinə Azərbaycan ədəbiyyatı ixtisası üzrə doktoranturaya qəbul olub.

2017-ci ildən AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin elmi işçisidir.

İnstitutda işlədiyi müddətdə dissertasiyası əsasında 2018-ci ildə Latviyada rus dilində “Müstəqillik dövrü Azərbaycan ədəbiyyatında poema janrı” adlı monoqrafiyası çap olunub. 2019-cu ildə Ədəbiyyat İnstitutunun elmi şurasının 17 dekabr 2018-ci il 15 saylı qərarı ilə publisistik məqalələrdən ibarət “Sözümüz sözdür” kitabı nəşr edilib.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Özümüzə tale yazdıq

Üzülməyən sevgimizin,
Ürəyini niyə üzdük.
Özümüz də heç bilmədən,
Yolumuzu tərsə düzdük.

Yol gözləyən izimizin,
Dedik həsrət, kədər bizim,
Şirin dadan sevgimizin,
Badəsinə acı süzdük.

Kim uduzub, kim nə udub,
Şirin anları unudub,
Fələyin əlindən tutub,
Özümüzə tale yazdıq.

Duyğuların qanadıyam

Buz bağlayan yollarını,
Nəfəsimlə əridəydim,
Bu ağlayan sevdamızı,
Gücüm çata, kiridəydim.

Bir dünyalıq can oduyam,
Duyğuların qanadıyam,
Mən sevginin öz adıyam,
Göydə sevib, yerə dəydim.

Yaz dərdimi, yaz aramla,
Nə yaşıyım bu yaramla,
Vüsalımı damla-damla,
Ürəyinə yeridəydim.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

ÜRƏYİM

O qədər dərd çəkib, ayrılıq çəkib,
Bir sözdən inciyib küsür, ürəyim.
Dərd-qəmdən alışıb, yanır şam kimi,
Həsrətdən, hicrandan bezir, ürəyim.

Quş kimi çırpınır sinəmdə birdən,
Az qalır partlaya qüssədən , qəmdən,
Quzu tək sinəmdə mələyir hərdən,
Bir qayğı, təsəlli gəzir, ürəyim.

Yaşaya bilmirəm sakit , biganə,
Yurd, yuvam dağılıb, qalıb viranə,
Kükrəyib, coşanda dünya, zəmanə,
Köksümdə yarpaq tək əsir, ürəyim.

GƏLMƏRƏM

Gülə-gülə mən qarşına yeridim,
Elə baxdın, xəcalətdən əridim,
Gəldiyimə peşman oldum,kiridim,
Vallah bir də, bu qapıya gəlmərəm.

Əl uzatdım, əlim qaldı havada,
Kaş sınaydı qolum, qılçam davada,
Tüpürərəm bu şöhrətə, bu ada,
Vallah bir də, bu qapıya gəlmərəm.

Ürəyimdə acıladım özümü,
Boğazımda kilidlədim sözümü,
Axı niyə sənə tutdum üzümü,
Vallah bir də, bu qapıya gəlmərəm.

Elə bildim sənə doğma, tanışam,
İstədim ki doğma kimi yanaşam,
Elə dindin, söz tapmadım danışam.
Vallah bir də, bu qapıya gəlmərəm.

Nə üz gördüm, bir də gələm, yanına,
Elə il ki, od düşmüşdü canına,
Söz deyərəm, anlayana, qanana,
Vallah bir də bu qapıya gəlmərəm.

SƏN

Bir günəş var, bir də ay,
İkisi də elə, sən.
Səndən gözəl görmədim,
Qəşəngsən qız, öləsən.

Çiçəklərin tərisən,
Sən hürüsən, pərisən,
Bülbülün dərd, sərisən,
Bir qönçəsən, hələ sən.

Baxışın qızıl qandı,
Gözəl olan baxtındı,
Qız, sənin nə vaxtındı,
Düşmüsən dillərə sən.

Aləm heyrandı sənə,
O boy, buxun o sinə,
Tanrı baxıb hüsnünə,
Mat qalıbdı biləsən.

Tamaşadı bənizin,
Yoxdu tayın əvəzin,
Canın alıb Əzizin,
Döndərmisən külə sən.

OLMA

Yaşayanda bütöv yaşa,
Bölgü olma , kəsir olma.
Hər gözələ könül vermə,
Aralıqda yesir olma.

Göz üstündə saxla yarı,
İrmə gəl etibarı,
Taca döndər namus, arı,
Ayaq altda həsir olma.

Bel bağlama bu dünyaya,
Qoyma ömür getsin bada,
Söykən yurda, el-obaya,
Var dövlətə əsir olma.

Bir bölük dərddi dərdim,
Dərdim bölük-bölükdü.
Dedim bir məlhəm qoyum,
Gördüm bölük-bölükdü.

Bu dərdin qan adımı?
Toxundun qanadımı?
Üstünə qanadımı
Sərdim, bölük-bölükdü.

Seçmədi sərdə fəndim,
Keçmədi dərdə fəndim,
“Bu nasıl dərd, əfəndim?” –
Sordum, bölük-bölükdü.

Gəl yaşayaq bir ömür,
Dərvişsayaq bir ömür.
Mən başayaq bir ömür,
Sürdüm, bölük-bölükdü.

Bu bazar, açıq bazar,
Özündən ha çıx – bazar…
Ərənlər məzar-məzar,
Yurdum bölük-bölükdü.

Qaranlıq, tənha bir qış gecəsi… Qatarın dəmir ayaqlarının taqqıltısı və arabir eşidilən fit səsi olmasaydı, o özünü bu dünyanın adamı bilməz, hansısa kimsəsiz, qərib bir çöllükdə hiss edərdi.

O tələsirdi… Səhərə tələsirdi… Açılacaq səhər onu bir il yarımlıq ayrılıqdan sonra anasına, doğmalarına qovuşduracaqdı.

Bayaqdan bəri vaqonun kupeləri arasında vargəl edən bələdçi artıq yuxuya getmişdi. Kupedəki hər şeyə deyinən qarı, iri gövdəli, buxara papaqlı qoca, daraqlı güzgüsünü əlindən yerə qoymayan qarayanız qız da yuxulamışdı. Deyəsən ondan başqa tələsən yox idi. Çünki, hamı şirin-şirin yatır, səhərin nə vaxt açılacağı haqda heç fikirləşmirdi də. Təkcə ondan başqa…

O yerində bir neçə dəfə o yan, bu yana qurcalandı. Deyingən qarının səsi eşidildi:

– Eh… a bala, cavan oğlansan, niyə yatmırsan? Nə özün yatmırsan, nə də bizləri qoymursan yataq. Zamana yaman dəyişib, axı indi sənin şirin yuxu vaxtındı…

O fikirləşdi ki, deyingən qarı danışdısa qurtarmayacaq. Hələ qatara minik başlamamışdan bələdçi ilə yer davası edən bu qarı biletinin yuxarı çarpayıya düşməsindən tutmuş, pəncərədən gələn soyuğa, o biri kupelərdən eşidilən səs-küyə deyinirdi. Bunu eşidən qoca öz yerini qarıya verdi ki, bəlkə qarı susa. Sonra qarı başladı yenə də deyinməyə, bu yer narahatdı, hanı buranın əl dəsmalı və ilaxır və sair. Qarının deyingənliyi qocanı əməllicə əsəbiləşdirirdi. Hərdən qarıya acıqlı halda baxan qoca ona cavab qaytarmaqdan da geri qalmırdı. Onun öz aləmində «güzgü-daraq» adlandırdığı qız isə hərdən gözünün altı ilə ona baxır, qocaların mübahisəsinə işarə edərək gülümsünürdü.

O fikirləşdi ki, bir də yerində qurcalansa qarının deyinməyi kəsməyəcək. Cansıxıcı kupedən çıxmaq qərarına gəldi. Başını aşağı əyib, gözucu aşağı yerlərdə yatan qarıya və qıza baxdı. Qarının üzünə hərdən işıq düşürdü və o daha da eybəcərləşir, sifətinin hər cizgisindən deyingənlik yağırdı. Qızın isə saçları balışının üstünə tökülmüşdü. Telləri də özü kimi nazlı, ədalı idi, üzünü gözünü tutmuşdu. Birdən onun gözü qızın əlindəki güzgülü darağa sataşdı. Öz-özünə gülümsündü ki, «bu qız yatanda da güzgü ilə yatır». Sakitcə çarpayıdan düşmək istəyəndə qarının xorultusu kəsdi…

– Nə olub, a bala…

O tez-tələsik kupedən dəhlizə çıxdı. Qarı yenə deyinirdi…

Dəhliz də qaranlıq idi. Təkcə bələdçinin kupesinin qabağında işıq yanırdı. Qatar isə sürətlə irəliləyirdi. Amma, ona elə gəlirdi ki, bu sürət irəli yox geriyə tələsir. Pəncərədən çölə boylandı. Qaranlıq, boşluqdan başqa heç nə gözə dəymirdi. Hərdən isə qabaqdan gələn qatarla onun sərnişini olduğu qatar ucadan fit verir, sanki salamlaşırdılar.

O tələsirdi… Qatarsa onun tələsdiyinə əhəmiyyət vermədən yoluna davam edirdi. Pəncərənin qabağından kənara çəkilməyərək, əlini gödəkcəsinin döş cibinə atdı və oradakı papiros qutusunu çıxardı. Papiros dənəsini qutudan götürmək istəyəndə, bir anlıq dayandı və öz-özünə dedi, «gərək anama bildirməyim papiros çəkdiyimi», elə bu fikirlərlə bir azdan acılı-şirinli xatirələr onu öz qoynuna aldı.

… – Ata, gündəliyimə qol çəkməlisən.

– Gətir görüm, igidim neçə alıb… Afərin sənə, yenə beş almısan. Kişisən!

Yan otaqdan səs gəldi:

– Elmar, bilirsən oğlun bu gün nə edib?

– Neynəyib mənim igidim? Taleh, nə etmisən ki, anan səndən şikayət edir?

Taleh bir söz demədən başını aşağı dikdi. Yenə yan otaqdan səs gəldi:

– Sənin igidin bu gün qonşunun oğlu ilə dalaşıb.

– Düz deyir anan, Taleh?

– Ata, o mənə qorxaq erməni dedi.

– Yox, ola bilməz, o sənə nəyə görə elə dedi?

– Ata, biz dava-dava oynayırdıq, mən onu əsir tutdum, əlindəki aftomatı vermək istəmirdi. Biz dalaşdıq, o isə mənə qorxaq erməni dedi…

– Adam oyunda dava eləməz. Bir də belə şeylər eşitməyim.

… Xoşbəxt, qayğısız uşaqlıq illərini müharibə deyilən amansız bir olay qara çadraya bürümüşdü… İnsanların üzündə bir hüzn hökm sürürdü. Doğma vətənin torpaqları zəbt olunur, hər gün bir evin qapısına qara bağlanırdı. Talehin atası Elmar da Murovdağ ətrafında gedən döyüşlərə yollanmışdı. Evə çox gec-gec gəlirdi. Sonuncu dəfə gələndə isə çox kədərli idi. Amma yenə də Talehə ümid verirdi: “Hər şey yaxşı olacaq. Anana yaxşı bax. Axı indi evin kişisi sənsən. Dərslərini də yaxşı oxu. Mən olmayan vaxtlarda bir çətinliyiniz olsa Nurəddin əmiyə deyərsən, çəkinmə, o mənim dostumdur” – deyirdi.

Nurəddin uzun müddət Rusiyada yaşamışdı. Orada ailə də qurubmuş, hətta rus qadınından övladları da olmuşdu. Sonralar Azərbaycana gəldi və bir də qayıtmadı. Deyilənə görə oradan qaçıb bura gəlib. Döyüşə də getməmişdi. Elmarla uşaqlıq dostu olublar, bir kənddə böyüyüb, bir məktəbə gediblər. Sonralar Elmar ali təhsil alıb, ailə qurub, uzaq düşüblər. Artıq bir neçə il idi ki, bir yerdə olan dostlar yenə də bir-birləri ilə yaxınlıq, dostluq edirdilər. Elmar döyüşə yollanandan sonra Talehgilə tez-tez gələn Nurəddin bu evə daha yaxından qayğı göstərir, Talehin dərsləri ilə maraqlanırdı. Və bir gün… onların həyətlərinə hərbi geyimdə bir nəfər gəldi. Onda Talehin təxminən on dörd-on beş yaşı olardı. Qapıya Taleh yaxınlaşdı, anası da ev işləri ilə məşğul idi. Hərbi geyimdəki kişi soruşdu:

– Məmmədov Elmar İsmayıl oğlunun evi buradırmı?

Taleh kişinin zabitəsindən qorxaraq, çəkinə-çəkinə dedi:

– Bəli, kim lazımdır?

– Evinizdə böyüklərdən kim var?

– Anam…

– Başqa heç kəs yoxdur?

– Yox, atam döyüşdədir.

– Əmin, dayın, kimin var?

Səsə həyətə gələn Həbibə, hərbiçini görüb, titrək səslə dedi:

– Elmara nə olub?

Hərbiçi:

– Bilirsiniz, xanım… sözünün arxasını gətirməyərək, əlindəki kağız parçasını Həbibəyə uzatdı… Birazdan həyət qonum-qonşu ilə dolmuşdu. Həbibənin qışqırığı, hönkürtüsü bütün kəndi başına götürmüşdü. Bir tərəfdə büzüşən Taleh isə olanları dərk etmirmiş kimi ətrafdakılara baxırdı. Nurəddin hamıdan çox əl-ayayğa düşmüşdü. Ona xəbər verdilər ki, sabah Şəhid Elmar Məmmədovun tabutunu evinə gətirəcəklər. Yas mərasiminin bütün işlərini boynuna götürən Nurəddin, hətta mərhumun qohumlarına da əl-ayaq etməyə imkan vermirdi.

… İllər keçdi. Orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirən Taleh ali məktəbə qəbul olmazdan əvvəl hərbi xidmətə yola düşməyi qərara aldı. Artıq döyüş səngimişdi. Hərdən sərhədlərdə atəşkəs pozulsa da sakitçilik idi. Lakin, hərbiçilərimiz, hərbiçi olmaq arzusunda olanlar, ümumiyyətlə, bütün xalq hər an, hər dəqiqə döyüşə hazır vəziyyətdə dayanır, düşmənin nə vaxt susdurulacağını gözləyirdi. Taleh də hərbiyə ilk-əzəl atasının və şəhidlərimizin, qanını almaq, torpaqlarımızı geri qaytarmaq üçün can atırdı. Atası Şəhid olandan sonra o, anası ilə birgə şəhərdə yaşayırdı. Şəhərdə böyüyən Həbibə əri Elmarın ölümündən sonra kənddə qala bilməyib, öz doğmaları ilə birgə yaşamaq üçün şəhərdən ev almışdı. Elmarın valideynlərinin, qardaş-bacılarının təkidinə baxmayaraq kənddəki evlərini də satmışdı. Taleh də atalı böyüdüyü evdən getməyi üstün tutmuş, anası ilə şəhərə köçmüşdü. Həm də şəhər mühiti başqa idi. Yeni dostlar, təhsildə irəliləyiş, müxtəlif tədbirlər, dərnəklər və s.

Hərbidən tez-tez anasına məktub yazırdı. Yazırdı ki, «Darıxma, ana, Vətənin keşiyində layiqincə dururam. Axı, mən Şəhid Elmar Məmmədovun oğluyam. Hələ ki, sərhədlərdə sakitlikdir. Amma atamın qanını o azğınlardan alacam, mütləq alacam…» Beləliklə, hərbi həyatını başa vuran Taleh doğma evlərinə, anasının yanına tələsirdi.

… Yavaş-yavaş gecə öz qara köynəyini soyunmağa başlayırdı. Qatar isə dayanmadan irəliləyirdi. Növbəti dayanacaqda Taleh düşməli idi. Hazırlaşmaq üçün kupeyə daxil oldu. Qarı yenə deyinməyə başladı:

– A bala, sən gecəni harada keçirdin…

– Taleh onun sözünü yarıda kəsdi:

– Düşürəm, nənə.

– Hə, uğur olsun, bala, düş, sağ-salamat gedəsən…

Səsə qoca yerində qurcalandı. Qız isə güzgülü darağını əllərində bərk-bərk tutaraq, yenə də mışıl-mışıl yatırdı. Taleh hərbi çantasını əlinə alıb kupedən çıxdı. Bələdçi də oyanmışdı.

– Hə… əsgər sən indi düşürsən.

Arıq, cılız sifətli bələdçini lopa bığları çox gülməli göstərirdi. Taleh ona gülümsünərək başı ilə “ hə” dedi. Qatar ucadan fit verdi və dayandı. Dayanacaq sərnişinlərlə dolu idi. Deyəsən növbəti qatarın vaxtına az qalmışdı. Səhər isə açılmışdı. Səhər gecənin soyuğunu, kədərini, əzginliyini elə gecədə qoymuşdu. İnsanların üzündə sevinc, xoş ovqat var idi. Hamı sevincə tələsirdi…

Artıq şəhərarası avtobuslar da işə başlamışdı. Avtobusa əyləşən Taleh yol boyunca şəhərin necə dəyişdiyinə, gözəlləşdiyinə baxır, bu dəyişikliyə çox sevinirdi. Evlərinin yanındakı dayanacaqda düşdü və qaça-qaça binalarına yaxınlaşdı. Çoxmərtəbəli binanın giriş qapısından içəri keçib, birnəfəsə üçüncü mərtəbəyə qalxdı və evlərinin qapı zəngini çaldı. O, tələsirdi – anasını bağrına basmağa, oğlun gəldi, ana, daha heç bir çətinliyin olmayacaq, deməyə tələsirdi…

Qapı çox gec açıldı. Qapının kandarında Talehi görən Nurəddinin dili söz tutmadı. İçəri otaqdan isə Həbibənin səsi eşidildi:

– Kimdir, ay Nurəddin, bu vaxt, xeyir ola…

Mənbə: http://kultur.az

Bahar qızı, baharına
Qar ələndi, üşüdünmü?
Pərən-pərən arzuları
Çimirinə daşıdınmı?

Laylan beşik gördümü heç,
Bələdinmi dərdini heç?
Səssiz evin sordumu heç
Barlı bağlar yaşıdınmı?

Suç işlədin, suçun ögey,
Varın ögey, heçin ögey,
Qaç çölünə, için ögey,
Sən biçimdə daş – adammı?!

Sinəm basdı sinəsinə
Qollarımı sinə-sinə.
Bir ah çəksəm sənə… sənə
Çatarmolar, çatarmolar?

Dağı bağa ha daşıyım
Yenə laldı ev-eşiyim.
Layla desəm boş beşiyim
Yatarmolar, yatarmolar?

Allah gendə, bəndə gendə,
Kimdi görən bu bədəndə?
Ay ürəyim Göy sinəmdə
Batarmolar, batarmolar.

Bu, sənə son məktubum,
Qanımın son damlası.
Oxu, gözlərin səpsin
Oduma son damla su.

Sən bir ömür xatirəm,
Sən alnımda yazımdın.
Sən çölümdəki boran,
Sən içimdə yazımdın.

O yaz qönçə barına
Həsrətkən qışa köçdü.
O yaz gözlərimdəcə
Bir qara daşa köçdü.

Verdiyin dərd yerində
Dağ olacaq göy otlar.
Ağrının sinəsində
Soğulacaq göy otlar.

Dərdimi bas bağrına,
Layla de, yuxusu var.
İlahi bir sevginin
İlahi qorxusu var.

Bu qorxu böyüdükcə
Kiçildi ömür şamım.
Son kəz söylə, söylə ki, –
“Ay sinəsi şan-şanım”.

Söylə ki, “Sənim, səni
Qorumaq çətin oldu”.
Söylə ki, “bu sevgidən
Yarımaq çətin oldu”.

Söylə ki, “Sənim, səni
Qurban etdim qorxuma”.
Söylə ki, “ruhunla da
Gəl yollarıma baxma!”

Bu, sənə son məktubum,
Qanımın son damlası.
Oxu, gözlərin səpsin
Oduma son damla su.

“Səni sevdim qar üstündə yem axtaran quş kimi“
Ramiz Rövşən

Bilirsənmi, Onu necə sevirdim,
Ananın balanı sevdiyi kimi.
Sərçənin qar üstdə dəni sevdiyi,
Arının balını sevdiyi kimi.

Bilirsənmi, O, gizlinim, o sirrim,
O sirri tutmaqdan qala olmuşam.
Elə gözdən düşüb, təklənmişəm ki,
Lalası sovrulan tala olmuşam.

Bilirsənmi, Ona necə həsrətəm,
Yad eldə evini özləyən kimi.
Oğulları döyüş aparan gündən,
Gəlinlər yolları gözləyən kimi.

Bilirsənmi, onsuz necə yanıram,
O gecə Xocalım yandığı kimi.
Adını çəkəndə qançır geyinən,
Diş altındakı dilim yandığı kimi.

Bilirsənmi, bağban necə qovrulur,
Gülü bağda suya həsrət qalanda.
Bilirsənmi, insan necə qıvrılır,
Tellərinə yad nəfəsi dolanda.

Bilirsənmi, Ondan necə qopmuşam,
O gecə balamdan qopduğum kimi.
Bilirsənmi, Ona necə hopmuşam,
Laylam torpaqlara hopduğu kimi.

Bilirsənmi, Onu necə sevirdim,
Ananın balanı sevdiyi kimi.
Sərçənin qar üstdə dəni sevdiyi,
Arının balını sevdiyi kimi.
Bilirsənmi, Onu necə sevirəm…

İçimdə ürəyim kösöv,
Çölüm ocaq, çölüm ocaq!
Uzun bir yola çixiram,
Yolum ocaq, yolum ocaq!

Az gileylən, ruhum, darda,
Yer geyəcəm ilk baharda.
Əməllərim günahlarda
Yolunacaq, yolunacaq!

Əl qaldırdı rəqsə alım,
Bəyazlar mənə çox zalım.
Tələsin, vida “Vağzalı”m
Çalınacaq, çalınacaq.

Ürəyiмdə qübаr еdən dərdiмi,
Dаnışмаrам…dаnışмаrам, qızılgül!..
Həsrətiмin gilеy dоlu cığrınа,
Qаrışмаrам… qаrışмаrам, Qızılgül!

Bоylаnırам bоyun-bоyun bоynunа,
Hоylаnırам bu tаlеyin оynunа,
Bircə günlük yаr оluммu qоynunа,
Sоruşмаrам…
sоruşмаrам, Qızılgül!

Yахınındа qаrа dаğlаr qаrlıdı,
Vüsаl uмаn həsrətindən kаrlıdı,
Dеsən: könlüм vəfаdаrlı, yаrlıdı,
Bаrışмаrам…
bаrışмаrам, Qızılgül!..

Gözlərini Bənövşən
Аçмır, səni gözləyir.
Yаz оlsа dа ətrini,
Sаçмır, səni gözləyir.

“Оyаn”- dеyir sübh меhi,
Bükür bоynunu “еh”i,
Yаrpаğındаkı şеhi,
Içмir, səni gözləyir.

Qоrхur yаd əllər dəyər,
Qurur kоl аltdа dəyə,
“Sözlüм gələcək” – dеyə,
Köçмür, səni gözləyir.

Gəl, sənə bir nağıl söyləyim,
O nağıl ömrümün noğulu idi.
O nağılda biri vardı – o Səndin,
O nağılda biri yoxdu – o məndim.
O nağılda Sən Günəşdin, mən gecə.
O nağılda Sən məndəydin,
Mən təkcə!
O nağılda gözlərin göz işığım,
Səsin İlahi səsi,
Səsin “Azan”ım idi.
O nağılda baxışın ürək dağım,
Sözün Müqəddəs ayə,
Özün alnıma tale,
Qismət yazanım idin.
O nağılda “ağ atlı”,
Bəyaz don gözləmirdim,
Qaranlıq gecələrdə
Təklikdən asılsam da,
Göydən düşən üç alma,
Mutlu son gözləmirdim.
O nağılda, bircə Sən,
Bircə Səni görürdüm!
O Nağılda tək səni,
Təkcə Səni sevirdim!
Yahu!
Yahu!
Yahu!
Mən ki, Səni sevirdim!
Mən ki, Səni sevirəm!

03 iyun 2014

Ona deyin, verdiyi
Dərdi də sevər oldum.
Gözüm hər acısını
Gördü də, sevər oldum.

Ona deyin, əcəl də
Məndən üz çeviribdi.
Təxti olan köksümü
Atəşi deviribdi!

Ona deyin, bahara
Çıxmam!
Çıxmam bu qışla.
Ona deyin can verən,
“Can” deyəni bağışla!
Ona deyin,
Bağışla!

30 may 2014

Pir yolunda pir olmusan,
Anam, getmə pirə, dəyməz!
Dilək-dilək qovrulmağın,
İçindəki sirrə dəyməz!

Bircə gülü solsa əgər,
Sanma bağban qan-yaş tökər.
Bağına bax, bəhər-bəhər
Al-yaşılda tərə dəyməz!

Balan oldum, balın oldum,
Bal yolunda yalın oldum,
Sonda bu kor yolu buldum,
Bunca dərdə, sərə dəyməz!

Bahar ömrüm keçdi daha,
Ağ gün mənlə öcdü daha,
Ümid etmə, gecdi daha,
Göy qurşağı yerə dəyməz!

Bir dəli sevdaya düşmüşəm, ana,
İntihar sevdasına!
Amma
Qıymıram sənin ürəyinin bir parçasına,
Qıymıram sənə!
Bax, ana,
Bircə canımnan başqa
heç nəyim yoxdu.
Onu da borcluyam Sən Tanrıma!
Bilirəm, onsuz da qatiləm!
Mənli arzularının,
İstəklərinin,
Sənə verəmədiyim nəvələrinin “qatili”!
İndi də
balanın qatili olmaqdan qorxuram!
Ana!
Sənin ölümünü gözləyirəm!
Başımdakı bu sevdanın xatirinə!
Bağışla!!!

Duam Allaha yetmir,
Mən bu dində qəribəm.
Bir qərib də içimdə,
Birəm mində,
Qəribəm.

Məni doğan ögeyim,
Göynəmə göyüm-göyüm,
Suçuyam Yerin, Göyün,
Dolan gendə, qəribəm.

A balamın bələyi,
Yer, sənnəndir diləyim,
Aç köksünü gələyim,
Mən bu təndə qəribəm.

A köksümdə döyünənim,
Mərdim, mərdim, yığış gedək.
Səni səni sevməyənə
Verdim… verdim, yığış gedək.

Gül açmadı yenə bu yaz,
Ümid düşdü çənə bu yaz…
Qara saçım, səni bəyaz
Hördüm… hördüm, yığış gedək.

Nədən saldın mənə meyil,
Di içimdə söyül, döyül.
Bu dünya bizimki deyil,
Dərdim, dərdim, yığış gedək!

İstəkdən yoğrulsan da,
İstəklə doğulmadın.
O qədər çox idi arzun
Arzundaca boğuldun!
Yum! Yum gözlərini, qadın!

Sevdin!
Ruhun uzaqda
Cismin doğma yataqda,
Ananın naxış-naxış,
Həvəs-həvəs tikdiyi
Yastığı cırmaqlayan
Dırnaqların şişəmi?
Məhrəminə satdığın
Cismin dözür şişəmi?
Bu dünya çox kiçikdir.
Bir qadın içindəki
Sevgini basdırmağa
Yer acizdi torpaqda,
Torpaq bəyaz bayraqdı!
Sən azad olamadın!
Yum! Yum gözlərini, qadın!

Alisən!
Ulusan!
Anasan!
Dözümün sinən üstə
Dağ olsun kişilərə,
Nə fərqi
O dağın təkindəki
Qaranlıqda inləyən
Saçlarından asılan,
Qara divə qısılan ürək
Alimi?
Ulumu?
Anamı?!…
Təki o dağ dağların
Bağ olsun kişilərə…
Əmsin dünya dərdini,
Dönsün dünya dərdinə!

Qapqara saçlarından
Bir tel ayır…
Dolaşdır bəmbəyaz buxağına…
– Ana!
Yenə…
Bala səsinə çevril,
Bala nəfəsinə səril…
Səril!
Səril!
Təkcə öz ayağına sərilmə!
Ayaqlama cənnəti!
24.08.10

Əzizim Azər!

Qəzetinizin 85 illik yubiley günü yaxınlaşır. Mübarək olsun.

Yubiley ili ərəfəsində çox şeyi demək, çox şeyi də xatırlamaq olar. “Ədəbiyyat qəzeti” artıq çoxdan bütov bir epoxanı müxtəlif, mürəkkəb mərhələlərlə birlikdə əhatə edən salnaməyə və salnaməçiliyə, tarixə və tarixçiyə çevrilmişdi.

Yazıçı kimi, yazıçı qəzetinin də ayrıca öz tərcümeyi-halı olur. O, indi sizin özünüzdən də yaşca çox böyükdür. Enişlər-yoxuşlar keçib gəlib. İstilər də görüb, soyuqlar da.

Şair demiş, onun səhifələrində “gənclik” də var, “piranəlik” də!

Bəxtimizə, payımıza çıxan bu qəzetin həm oxucuları, həm də müəllifləriyik.

Bu gün, şeir, hekayə yazmaq üçün əlinə qələm götürən istedadlı bir gənc də bu qəzeti özününkü hesab edir və səhv eləmir.

Etiraf edirəm: ilk şeirim bu qəzetin səhifələrində çıxanda necə sevinmişdimsə, indi də, təzə bir şeirimin çapına eləcə sevinirəm.

Ədəbi yaradıcılığın sirr olduğu kimə məlum deyil?! “Ədəbiyyat qəzeti” mənim tale qəzetimdi.

“Tərcümeyi-hal”ımın ən yaddaqalan səhifəsi bəlkə də burada işlədiyim vaxtlarda yazılıb.

O zaman Sovet məkanında baş redaktorun “öz qəzetində” müəllif kimi çıxış etməsi müşkül məsələydi. Onda irad tuturdular ki, onsuz da qəzetin hər sayında baş redaktorun imzası gedir. Məndən qabaq bu qəzetin baş redaktoru işləyən mərhum şair Qasım Qasımzadə (şairlərin ən mehribanıydı, ona bir şeir də həsr etmişəm) bir dəfə mənə dedi ki, doqquz il bu qəzetdə baş redaktor işlədim, özümün bir əsərimi çapa vermədim. Xeyirxah insan məni bu məsələdə ayıq olmağa çağırırdı. Dövr mürəkkəb idi, başqa yolumuz yox idi. Ancaq indi görəndə ki, sən baş redaktor kimi qəzetin yazı həyatında dəyərli yazılarınla çıxış edirsən, bunun nə qədər vacib iş olduğu meydana çıxır. Sələflərimiz C.Məmmədquluzadə, Ə.Hüseynzadə, Ə.Ağaoğlu və digərləri o zaman rəhbəri olduqları qəzet və jurnal səhifələrində ardıcıl çıxış etmişdilər. İndi sən “Ədəbiyyat qəzeti”ndə həm də o ənənəni qoruyub saxlayırsan.

Adətən qəzet (“Ədəbiyyat qəzeti”də) redaksiyada formalaşır. Sizin redaksiyada istedadlı, məhsuldar yaradıcı gənclər fəaliyyət göstərir ki, onların imzaları artıq ədəbi mühitdə yaxşı tanınır. Bundan başqa, qəzetə güclü elmi-ədəbi-fəlsəfi potensialı və qələmi olan Respublikanın tanınmış alimləri – Nizami Cəfərov, Rüstəm Kamal, Elnarə Akimova, Məti Osmanoğlu da cəlb edilmişdir ki, onlar demək olar, qəzetin hər növbəti sayında çıxış etməklə, müxtəlif yönlü aktual, problem məsələlərə, müasir ədəbi prosesin izlənməsinə qədər, müstəqilliyimiz və azərbaycançılığımız mövqeyindən aydınlıq gətirməyə çalışırlar.

Bunlar, əlbəttə, baş redaktorun əzablı axtarışlarının nəticəsi kimi təqdirə də, tərifə də layiqdi.

Baş redaktor – qəzetin müəllifidi. Daima narahatdı, nigarandı. Axtarışdadı. Qəzet çıxana qədər də, çıxandan sonra da. Yəqin təbii vəziyyətdi.

Əzizim Azər!

Sən görkəmli ədəbiyyatşünas alim atan İmamverdi Əbilovun ailəsində böyüdün, böyük Əli bəy Hüseynzadədən türkçülüyü-azərbaycançılığı mənimsədin; Müasirimiz, klassikimiz Hüseyn Cavidin tədqiqatçılarından biri kimi hörmət qazandın. “Turan” təxəllüsün də o ailədən gəlir. İndi çox yaxşıdır ki, sən onlardan öyrəndiklərini qəzetin səhifələrinə gətirirsən. (Onu da xatırlayıram ki, sən Turan xanımın vəfatından sonra gülməyi yadırğamışdın, oğul. Sədaqət böyük amildir).

Bizim Yazıçılar Birliyinin “Ədəbiyyat qəzeti” unudulmaz ulu öndərin müntəzəm oxuduğu yeganə qəzet olub. Bakıda, Azərbaycan Respublikasının rəhbəri vəzifəsində, Birinci şəxs olduğu zaman; Moskvada, Siyasi Büronun üzvü, böyük dövlətin rəhbərlərindən biri olanda da. Sağ ol ki, qəzetin oxunaqlı olması üçün bu gün əlindən gələn hər şeyi edirsən, dövlətinə və dövlətçiliyinə sadiqsən, milli ideologiyanın keşiyində dayanmısan. “Ədəbiyyat qəzeti” bu gün ən fərəhli dövrünü yaşayır. Qəzetimizin 85 yaşı mübarək olsun!

Yeni uğurlar…

Hörmətlə, Nəriman Həsənzadə

xalq şairi

08.08.2018

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Ramiz Duyğunun şeirinə rəy

Bu yaxınlarda Yazıçılar Birliyinin Natəvan klubunda hərbiçi şair dostum Ramiz Duyğunun 80 yaşı hörmətlə qeyd edildi. Oxucuları onu təbrik etdi, yeni yaradıcılıq uğurları arzuladılar.

“Ədəbiyyat qəzeti”nin 16 mart 2019-cu il tarixli sayında isə şairin “Nərmin və Elnur dastanı”nı oxudum. Zəng vurub fikrimi bildirdim.

Əsər ithafla başlayırdı: “Qarabağ döyüşlərində əllərini və ayaqlarını itirmiş qazi Elnuru sevib onunla evlənən Nərmin xanıma həsr edirəm”.

Ramiz Duyğun yüksək hərbi rütbə daşıyan qələm dostlarımızdan olduğu üçün, əsgərlik həyatını yaxşı bilir.

Bu kiçik epiqraf bəsiydi ki, şeirin, şəklin təsirinə düşəsən. Nərmin xanımla qazi Elnurun (əl arabasında) yanaşı şəkilləri oxucunun üzünə gülümsəyirdi.

İki könül birləşmişdi.

Yəqin, qəzetin Baş redaktoru, hörmətli Azər müəllim də rütbə dastanı şəkillə birlikdə səhifəyə çıxaranda, eyni hissi yaşamış, yaxşı ki, belə etmişdir!

Təqdimat çağırır: keçmə, dayan, – deyir. Biz də “dayanıb” vətən oğlu Elnurun şəklinə doyunca baxırıq, qızımız Nərmin xanıma minnətdarlığımızı bildiririk.

Elnur kimi oğullar Nərmin kimi qızlarımız reklamlarda daha çox səslənməli, daha çox göstərilməlidir ki, vətəndaşlıq, fədakarlıq, mənəvi paklıq adi verdiyimiz bu yüksək insani keyfiyyətlər nəsildən-nəslə ötürülsün.

Bu, onların yaddaşlarda yaşamaq haqqı, hüququdur!

Tarixi Lələtəpə döyüşlərindən iki gün sonra (birinci gün cənab Prezident İlham Əliyev yaralı döyüşçülərin yanında idi) mən də hərbi hospitalda əsgərlərimizlə görüşdüm. Qollarının, ayaqlarının sarıqlarını gördükcə istər-istəməz gözlərim dolurdu. Əksinə, söhbətləri zamanı onlar yüksək əhval-ruhiyyə ilə danışır, qələbəmizə güclü inam hisslərilə yaşayırdılar.

Bu günlərdə də hərbi hospitala getmişdim. Azərbaycan ordusunun kapitan rütbəsində bir gənc zabiti Əyyubov Fərhad Rüstəm oğlu ilə tanış oldum.

Əfqanıstan döyüşlərinin iştirakçısı olub. Qarabağ könüllüsüdü. Türkiyədə hərbi zabit təhsili alıb, Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın təşəkkür məktubuna layiq görülüb. Tabeliyində olan təcrübəsiz əsgərin döyüş mövqeyini müəyyənləşdirdiyi yerdə, düşmən atəşinə tuş olub. Sol ayağı dizdən yuxarı sarıqlıydı.

Fərhad sağalan kimi yenidən hərbi xidmətə qayıtmaq arzusu ilə yaşayır.

Xanımı Fatma qızımız onu təkidlə alqışlayır. İlk şəfqət bacısı, ilk həkimi, ilk loğmanı olmuşdur.

Onlar bizim müasirimiz olsalar da, sabahkı Azərbaycanın – işğaldan tam azad olunmuş bir ölkənin sakinləridi.

Biz onlara baxıb özümüzü görürük. Bir daha özümüzü tanıyırıq. İnsan öz boyundan bir az uca olduğunu dərk etməlidir.

23.03.2019

Nərmin və Elnur dastanı

Qarabağ döyüşlərində əllərini və ayaqlarını itirmiş qazi

Elnuru sevib onunla evlənən Nərmin xanıma həsr edirəm

Mən nə Nizamiyəm, nə də Füzuli,

Mən “Bayatı-Şiraz”ın

Həm bəmiyəm, həm zili.

Azərbaycanı üçün

Qəlbini qurban kəsən

Adi Vətən şairi.

“Bayatı-Şiraz” üstdə

Yazıram bu şeiri…

İlk məhəbbətin yaşı dünyanın yaşı qədər.

Nə məhəbbət, nə dünya indiyəcən görməyib,

Belə sevinc, belə kədər.

Qoca dünya bu yaşında

Belə bir toy görməyib.

Hələ belə uca qamət,

Belə uca boy görməyib…

Gəlin gedir toyxanaya

Gəlinlik libasında.

Bəy gəlinin apardığı əlil arabasında.

Bəyin nə əlləri var,

Nə də ki, ayaqları.

Gəlinin qollarıdır onun son dayaqları.

Bilirsənmi bu toy kimin,

Kimin, kimin toyudur?

Bu toy mənim Vətənimin,

Tariximin toyudur!

Qoca tarix, ulu dünya

Belə məhəbbət görməyib,

Belə mərhəmət görməyib.

Məhəbbətin mərhəmətindən uca,

Mərhəmətin məhəbbətindən uca.

Onların hər ikisindən

Bulaqlardan da təmiz

Saf təbiətin uca!..

Sən yeni bir ilahə,

Sən yeni bir varlıqsan.

Sən yeni bir səadət,

Təzə bəxtiyarlıqsan.

Məhəbbət təlimində

Bir əfsanə gözəlin

Meyli sənə çatammaz.

Şirin sənə çatammaz,

Leyli sənə çatammaz.

Ayırır məni məndən

Say-hesabsız suallar:

Məcnun sevməyə nə var,

Fərhad sevməyə nə var?

Hünərin varsa əgər,

Gözləri baxa-baxa,

Alova-oda girən

Şirin, cavan canını

Öz ana torpağına,

Gözəl Qarabağına,

Dip-diri qurban verən,

Bu dünyaya yenidən

Nər doğula-doğula,

Yenilməz bir oğula

Arxa-dayaq olasan!

Candan ayrı bir cüt əl,

Bir cüt ayaq olasan!

Hünərin varsa əgər,

Odu, qoru sevəsən.

Əllərsiz, ayaqlarsız

Nər Elnuru sevəsən!

Nərmin! Nər qızım mənim!

Ərdən ər qızım mənim!

Sən sevgi qəhrəmanı,

Sən sevda igidisən!

Sən məhəbbət qazisi,

Sən sevgi şəhidisən!

Sən sevda dünyasına,

Yeni od bağışladın.

Sən sevgi tarixinə,

Yeni ad bağışladın.

Sən əbədi bir eşqin,

Əbədi şahidisən,

Məhəbbət şəhidisən!

Bu döyüşdə, savaşda

Bütün dünya gözəlləri,

Nə Madonna, nə Cülyetta,

Sənin ilə yarışammaz.

Əsli, Şirin, Leyli xanım,

Əllərinə su tökməyə yaraşammaz…

Budur böyük xalqımın

Yeni sevgi,

Yeni qürur dastanı.

Düşsün dilə-ağıza,

Nərmin-Elnur dastanı…

Bakı, 18 fevral 2019 il

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

X.R.Ulutürkün xatirəsinə

Xəlil təzə qayıtmışdı

Dönüb oda,

Oxuyurduq, tələbəydik

Dünənəcən

Moskvada.

KQB-nin

zindanından

Qayıtmışdı,

O, yarıcan qayıtmışdı

Öskürürdü aradabir.

Yox, öskürmür,

Püskürürdü

Aradabir.

Ordan vulkan qayıtmışdı.

Azərbaycan həbsdəydi,

Azərbaycan

qayıtmışdı.

Sığışmırdı məcrasına –

Daşa-daşa

qayıtmışdı.

İçində bir Nazim Hikmət,

Nuru Paşa

qayıtmışdı.

Firəngizi yanındaydı,

Təbrizi yox.

O, Təbrizi evdə görmək

istəyirdi,

Ta bizi yox.

Təbriz yoxsa, bir kəsi yox!

Bu istidə üşüyürdü

Xəlil Rza.

Moskvadan Bakıyacan

Yüyürmüşdü,

Töyşüyürdü

Xəlil Rza.

Anan ölsün sənin, şair!

Anan hanı?

Səni bir də doğan hanı?

Qol çəkirdim,

Müstəqillik

Aktımıza.

Taleyin bir töhfəsiydi

Bu da bizim

baxtımıza.

Ulu öndər yanımdaydı,

Onda Xəlil,

Sən – Yadımda.

Öz imzam bir möcüzəydi

Həyatımda:

Zaman bizə qaytarırdı

Haqqımızı

Üçrəngli bayrağımızı

Himnimizi,

Gerbimizi.

Əsr-əsr almışdılar

Məndən səni,

Səndən məni,

Bizdən bizi!

Ad günüydü – doğum günü,

İstiqlalın

Şahlıq günü.

Tanrım mənə çox görməsin

Himnimizin sözlərini

Oxuduğum

O ilk günü,

Bir də səni!

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az