Ədəbiyyat İnstitutunda onlayn iclas keçirilib


27 aprel 2020-ci il tarixində AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun onlayn iclası keçirilib. İclası giriş sözü ilə AMEA-nın birinci vitse-prezidenti, Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəyli açıb. İclasda İnstitutun rəhbər işçiləri, şöbə müdirləri və digər əməkdaşlar iştirak ediblər.
Akademik İsa Həbibbəyli Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ölkəmizdə koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınması ilə bağlı həyata keçirilən tədbirlər və qarşıda duran vəzifələr barəsində ətraflı çıxış edib. Akademik qeyd edib ki, dünya üçün böyük bir bəla olan karonavirus hadisəsini üçüncü dünya müharibəsi kimi də mənalandıra bilərik. “Qəfildən gələn bu müharibə dünya ölkələrini çox çətin vəziyyətə saldı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin vaxtında həyata keçirdiyi qabaqlayıcı tədbirlər ölkəmizin bu çətin sınaqdan uğurla çıxmasını təmin etdi. Zəruri izoliyasiya tədbirlərinin görülməsi vətəndaşlarımızı qorudu. Xəstəxanalarımızın, sosial təcrid müəsisələrinin yetərincə olması Azərbaycanın xilasına xidmət edib. Dünyanın hər yerində olduğu kimi Azərbaycanda da koronavirusa yoluxmuş həkimlər oldu. Bu çətin günlərdə həkimlərimiz böyük fədakarlıqlar göstərdilər. Ölkə başçısı sosial təcrid prosesini Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinə həvalə etdi. Azərbaycan polisi də yüksək səviyyədə mədəniyyət nümayiş etdirərək həm qanunlara ciddi əməl etdi, həm də maarifləndirmə işlərində fəallıq göstərdi. Operativ qərargahın da bu dövrlərdə gördüyü işləri yüksək qiymətləndirmək lazımdır. Əsl fədakarlıqlar göstərmiş tibb işçilərinin obrazı ilə yanaşı, Azərbaycan polisi haqqında yeni əsərlərin yaranması vacibdir. Pandemiya dövrünün gözəgörünməyən qəhrəmanlarının ədəbiyyatda obrazları yaradılmalıdır. Cənab Prezidentin xalqı öz ətrafında birləşdirmək məharəti həm ədəbiyyatşünaslıqda, həm də publisistikada əksini tapmalıdır. Yazılacaq həmin əsərlərin qiymətləndirilməsi də ədəbiyyatşünasların borcudur. Bu çətin günlərdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının sədri İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Türk Şurasının onlayn şəkildə fövqəladə Zirvə görüşünün keçirilməsi bu istiqamətdə nümunəvi ilk addım oldu”. 
Akademik İsa Həbibbəyli Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi tədqiqat şöbələrinin pandemiya dövründə elmi-tədqiqat fəaliyyətlərini davam etdirdiklərini diqqətə çatdırıb. Bu dövrdə İnstitut internet resurslarından istifadə etməklə öz işini kordinasiyalı şəkildə davam etdirib. İnstitutun www.literature.az saytı operativ şəkildə əməkdaşların məqalələrini, zəruri elmi informasiyaları paylaşıb. 
Akademik İsa Həbibbəyli bu dövrdə özünün  fəaliyyəti ilə bağlı Beynəlxalq Türk Akademiyasının təşəbbüsü ilə Türk Dünyası Elmlər Akademiyaları Birliyinin videokonfransında iştirak etdiyini, qədim türk sivilizasiyasının və yazı mədəniyyətinin əsas abidələrindən biri, UNESCO-nun 2020-ci il yubileylər siyahısına salınan Tonyukuk abidəsinin 1300 illiyinə həsr edilmiş Beynəlxalq onlayn konfransında çıxış etdiyini vurğulayıb.  Akademik çıxışının sonunda “…hesab edirəm ki,   mərhələ-mərhələ   Azərbaycanda normal həyat öz axarına düşəcək. Həm Akademiyada, həm də İnstitutumuzda əvvəlki qaynar iş rejimi bərpa olunacaq”- deyə bildirib. 
Sonra İnstitutun elmi işlər üzrə direktor müavini, filologiya elmləri doktoru, dosent Əlizadə Əsgərli çıxış edərək “Ədəbi proses-2019” yaradıcılıq müşavirəsinə hazırlığın vəziyyəti, Əziz Mirəhmədov haqqında kitabın və Məhəmməd Hadi ilə bağlı məqalələrin toplanması işinin gedişatı barəsində məlumat verib. Digər elmi işlər üzrə direktor müavini, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Aygün Bağırlı “Azərbaycan altmışıncıları” kollektiv monoqrafiyasının hazırlanması, Molla Pənah Vaqifin həyatı və yaradıcılığından bəhs edən kitabın üzərində aparılan işlər barəsində danışıb. O, bildirib ki, akademik İsa Həbibbəylinin tapşırıqlarına uyğun olaraq İnstitut əməkdaşları ilə daim əlaqə saxlanılıb. 
İnstitutun elmi katibi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Mehman Həsənli “Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq” jurnalının iki buraxılışının hazırlandığını, özünün Çingiz Aytmatovun həyatı və yaradıcılığı haqqında monoqrafiyasını tamamladığını və İnstitut direktorunun tapşırıqlarını lazımınca yerinə yetirməyə çalışdığını  bildirib. Direktor müavini Rəşad Qasımov da karantin dövründə həyata keçirilən bir sıra işlər barəsində məlumat verib.
İnstitutun Təhsil şöbəsinin müdiri, sosiologiya üzrə fəlsəfə doktoru Samir Səttarov Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin “Dünya ədəbiyyatı” jurnalının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu ilə birgə Xüsusi buraxılışının nəşrə hazırlanmasının son vəziyyəti barədə fikirlərini bölüşüb. Ortaq başlanğıc və intibah dövrü Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor İmamverdi Həmidov “Əfzələddin Xaqani: həyatı və yaradıcılığı” kollektiv monoqrafiyasının nəşrə hazırlanması və Əmir Xosrov Dəhləvi haqqında əsərin tamamlanmaq üzrə olmasını diqqətə çatdırıb.
Türk xalqları ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor Məmməd Əliyev İnstitutun “Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq” jurnalının görkəmli qazax şairi Abay Kunanbayevə həsr olunmuş Xüsusi buraxılışı üçün məqalələrin yazılması və redaktə olunması prosesindən danışıb. Azərbaycan-Asiya ədəbi əlaqələri şöbəsinin müdiri, professor Bədirxan Əhmədov şöbə əməkdaşlarının fəaliyyəti haqqında danışıb. Ədəbiyyat nəzəriyyəsi şöbəsinin müdiri, professor Tahirə Məmməd Şamil Salmanov haqqında məqalələr toplusunu hazırladıqlarını, Füzulişünaslıq sektorunun müdiri, filologiya elmləri doktoru Ataəmi Mirzəyev Məhəmməd Füzuli haqqında monoqrafiyanın üzərində işlərin yekunlaşdığını nəzərə çatdırıb, 
Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli Ədəbi tənqid şöbəsinə həvalə olunmuş “Ədəbi proses-2019” yaradıcılıq müşavirəsinə hazırlığın vəziyyəti haqqında və bu il dramaturgiya ilə bağlı məruzəni özü hazırladığını, bunlardan əlavə Əli İldırımoğlu haqqında kitabının çapda oluğunu, başqa bir monoqrafiya üzərində işlədiyini bildirib. Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor, Vüqar Əhməd şöbənin hazırladığı “Molla Nəsrəddin” ensiklopediyasının son redaktə işləri, yeni çap olunmuş “Mətbuat tarixi və publisistika məsələləri”nin ikinci cildi və öz romanları haqqında danışıb.  
İnstitutun nəzdindəki müdafiə şurasının elmi katibi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru İsmixan Osmanlı Dissertasiya şurasının fəaliyyəti və üzərində işlədiyi kitablar haqqında məlumat verib. Azərbaycan – Türkmənistan – Özbəkistan ədəbi əlaqələri şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Almaz Binnətova İnstitutun “Müqayisəli ədəbiyyatşünaslıq” jurnalının Azərbaycan-Özbəkistan ədəbi əlaqələrinə həsr olunmuş Xüsusi buraxılışının nəşrə hazırlanması və iştirak etdiyi Nəvai Dövlət Pedaqoji İnstitutunda “Təhsildə müəllim-tələbə sistemi – keyfiyyət və səmərəliliyin qarantıdır” mövzusunda və Buxara Dövlət Universitetində keçirilən “Müasir filologiyada inteqrasiya prosesləri” adlı elmi konfranslar barədə danışıb. 
İnsitutun Uşaq ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Elnarə Akimova “Xanımana Əlibəyli: həyatı və yaradıcılığı” monoqrafiyasının nəşrə hazırlanması vəziyyəti haqqında söz açıb. Daha sonra çıxış edənlər Nizamişünaslıq şöbəsindən filogiya üzrə fəlsəfə doktoru Zəhra Allahverdiyeva, Beynəlxalq şöbənin müdiri, filogiya üzrə fəlsəfə doktoru Xanım Zairova, Elmi nəşrlər və proqnozlaşdırma şöbəsinin müdiri, filogiya üzrə fəlsəfə doktoru Töhfə Talıbova, Dünya ədəbiyyatı şöbəsindən, filogiya üzrə fəlsəfə doktoru Şükufə Vəliyeva, İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Gülnar Qasımlı, Direktor köməkçisi Pənah Hacıyev bu dövrdə fəaliyyətləri ilə bağlı məlumat veriblər.
Gülnar Səma
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu,
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi

“Qarabağ ədəbi-mədəni mühiti (XIX əsrin ikinci yarısı – XX əsrin əvvəlləri)” kitabı çapdan çıxıb


AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun farsdilli əlyazmaların tədqiqi şöbəsinin böyük elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Səbinə Əhmədovanın “Qarabağ ədəbi-mədəni mühiti (XIX əsrin ikinci yarısı – XX əsrin əvvəlləri)” adlı monoqrafiyası çapdan çıxıb.
İnstitutdan bildirilib ki, kitabda XIX əsrin ikinci yarısında və XX əsrin əvvəllərində Qarabağ ədəbi mühitində yetişən sənətkarlar barədə oçerklər təqdim olunub. Qarabağda doğulub böyümüş, yaşayıb-yaratmış şairlər, nasirlər və publisistlərin yaradıcılığına ayrı-ayrı oçerklərdə ümumi nəzər salınıb, bu vaxta qədər tədqiqatdan kənarda qalmış məsələlərə toxunulub, təhlillər aparılıb.
Oçerklər həmin dövrlərdə Qarabağ ədəbi mühitinin aparıcı simalarından olan Qasım bəy Zakir, Sədi Sani Qarabaği, Mir Möhsün Nəvvab, Xurşidbanu Natəvan, Növbəri, Həsənəli xan Qaradaği, Abdulla bəy Asi, Mir Mehdi Xəzani, Xarrat Qulu, Məşədi Məhəmməd Bülbül, Nəcəf bəy Vəzirov, Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, Yusif Vəzir Çəmənzəminli, Firidun bəy Köçərli, Üzeyir Hacıbəyli və digər şəxsiyyətlərə həsr olunub.
Nəşrin elmi məsləhətçisi Əlyazmalar İnstitutunun direktoru, akademik Teymur Kərimli, ön sözün müəllifi filologiya üzrə elmlər doktoru, professor Yaqub Babayevdir. Kitabın rəyçiləri filologiya üzrə elmlər doktoru, professor Raqub Kərimov və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Gülbəniz Babayeva, elmi redaktoru isə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Əzizağa Nəcəfzadədir.

“Mətbuat tarixi və publisistika məsələləri”nin ikinci cildi çap olunub

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsi tərəfindən “Mətbuat tarixi və publisistika məsələləri”nin ikinci cildi nəşr edilib.
“Mətbuat tarixi və publisistika məsələləri”nin ikinci cildi Ədəbiyyat İnstitutunun Elmi Şurasının 23 yanvar  2020-ci il tarixli, 1 saylı qərarı ilə çap olunub.
Nəşrin elmi redaktoru və ön sözün müəllifi Ədəbiyyat İnstitutunun direktoru, akademik İsa Həbibbəylidir. Kitab akademik İsa Həbibbəylinin “Ədəbiyyatın inkişafında mətbuat faktoru” adlı yazısı ilə açılır.
“Ecoprint” nəşriyyatında çap olunan, 168 səhifədən ibarət kitabın tərtib edəni Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor, Vüqar Əhməddir. Rəyçilər isə filologiya elmləri doktoru, professor Cahangir Məmmədli və filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Gülbəniz Babayevadır.
         Məqalələr toplusunda institut və şöbənin elmi əməkdaşlarından Vüqar Əhmədin “Ədəbiyyat qəzeti”ndə publisistika”, Elçin Mehrəliyevin “Azərbaycan”ın bayramı Azərbaycan ədəbiyyatında bayramdır”, Elmira Qasımovanın “Hacı Səlim Səyyahın gizlin imzaları”, Rauf  Sadıxovun “Hacı İbrahim Qasımovun bədii yaradıcılığı”, Gülbəniz Babayevanın “Satirik poeziyada işlədilən  klassik şeir şəkilləri (“Molla Nəsrəddin” jurnalı əsasında)”, Loğman Rəşidzadənin “Əli İldırımoğlunun publisistikası”, Səadət Vahabovanın “Sarıqamış uğursuzluğu, rus və erməni genosidinin Ömər Faiq publisistikasında şərhi”, Dilbər Rzayevanın “Gəncəli Səbahının publisistikası”, Gülnar Qasımlının “Vilayət Quliyevin “Atatürk və Əhməd Ağaoğlu” kitabı”, Təhminə Vəliyevanın “Əhməd bəy Ağaoğlunun memuar irsində mövzu və problematika”  kimi məqalələri yer almışdır.

Gülnar Səma
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu,
İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi

“Son nəfəsədək Azərbaycan” romanı təkrar çap olunub

AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Mətbuat tarixi və publisistika şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor, yazar Vüqar Əhmədin “Son nəfəsədək Azərbaycan” romanı təkrar çap olunub. İkinci dəfə nəşr olunan əsər arxiv materialları və tarixi sənədlərə istinadən yazılmışdır.
Roman ilk dəfə 22 noyabr 2013-cü il “Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 130 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin Sərəncamı”na müvafiq olaraq çap edilib. Təkrar nəşr isə Məhəmməd Əmin Rəsulzadə irsinin yorulmaz tədqiqatçısı, professor Şirməmməd Hüseynovun xatirəsinə ehtiram olaraq işıq üzü görüb. Kitabın ön sözünün müəllifi Ədəbiyyat İnstitutunun əməkdaşı, Şirməmməd Hüseynovun həyat yoldaşı Ülkər Hüseynovadır.
“Ecoprint” nəşriyyatında çap olunan, 340 səhifədən ibarət əsər müəllifin 40-cı kitabı və üçüncü romanıdır. Romanda Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Azərbaycana göstərdiyi danılmaz xidmətlər, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətini yaradanların heyrətamiz vətənpərvərliyi, fövqəladə siyasi fəaliyyətləri və digər maraqlı tarixi faktlar, macəralı səhnələr, dramatik lövhələr yer almışdır. 

Gülnar Səma
Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi