Category: Azərbaycan ədəbiyyatı

Söz: Əhməd Cavad
Musiqi: Üzeyir Hacıbəyov

Azərbaycan! Azərbaycan!
Ey qəhrəman övladın şanlı Vətəni!
Səndən ötrü can verməyə cümlə hazırız!
Səndən ötrü qan tökməyə cümlə qadiriz!
Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa!
Üçrəngli bayrağınla məsud yaşa!

Minlərlə can qurban oldu,
Sinən hərbə meydan oldu!
Hüququndan keçən əsgər,
Hərə bir qəhrəman oldu!

Sən olasan gülüstan,
Sənə hər an can qurban!
Sənə min bir məhəbbət
Sinəmdə tutmuş məkan!

Namusunu hifz etməyə,
Bayrağını yüksəltməyə
Namusunu hifz etməyə,
Cümlə gənclər müştaqdır!
Şanlı Vətən! Şanlı Vətən!
Azərbaycan! Azərbaycan!
Azərbaycan! Azərbaycan!

Mənbə: Klassik Ədəbiyyat İnciləri

Azərbaycan – qayalarda
bitən bir çiçək,
Azərbaycan – çiçəklərin içində qaya.
Mənim könlüm bu torpağı
vəsf eləyərək,
Azərbaycan dünyasından
baxar dünyaya.

Azərbaycan – mayası nur, qayəsi nur ki,
Hər daşından alov dilli ox ola bilər.
“Azərbaycan!” – deyiləndə ayağa dur ki,
Füzulinin ürəyinə toxuna bilər…

Oğulları Kür gəzdirər biləklərində,
Oğulların göz atəşi
Gözəl əridir.
Azərbaycan səhərinin bəbəklərində
Qütb ulduzu,
dan ulduzu gözəlləridir.
İllər olub – kürrələrdə dəmir olmuşuq,
Sərhədlərdə dayanmışıq küləkdən ayıq.
Od gölündə,
buz çölündə gəmi olmuşuq,
Biz Bakının ilk səadət carçılarıyıq.
Min illərlə zülmətlərə yollar açıqdı,
Dalğalandı Sabirlərin
ümman dünyası,
Azərbaycan qatarı da yollara çıxdı
Dağılanda Qoca Şərqin duman dünyası.

Azərbaycan – mayası nur, qayəsi nur ki…
Hər daşından alov dilli ox ola bilər.
“Azərbaycan!” – deyiləndə ayağa dur ki,
Ana yurdun ürəyinə toxuna bilər…

Mənbə: Klassik Ədəbiyyat İnciləri

Azərbaycan, adın oddur, özün – işıq, sözün- işıq.
Biz də sənin bu müqəddəs torpağından boy atmışıq,
Sənsən bizim bu dünyada məsləkimiz, amalımız,
Yolumuza işıq saçsın ulduzumuz, hilalımız.

Nəfəsimiz – ulu Qorqud dədəmizin öz nəfəsi,
Mahnımızda yaşar bizim babaların addım səsi.
Bu torpaqda, bu diyarda dünən vardıq, bu gün varıq,
Biz keçmişə güvəndikcə gələcəyə addımlarıq.

Vətən bizsiz də keçinər, keçinmərik biz Vətənsiz.
Bu məramla boy atmışıq Çənlibellər üstündə biz.
Şəhidlərin qanı ilə yoğrulubdur torpağımız,
Qəlbimizdə dalğalanır öz üç rəngli bayrağımız.

Qardaşlıqdır şüarımız, biz həmişə əl tutanıq,
Düşmən bizə əl uzatsa, düşmənliyi unudanıq.
Könlümüzdə bir vahiddir güneyimiz, quzeyimiz,
Vətən – bizim namusumuz, biz Vətənik, Vətən də biz.

Mənbə: Klassik Ədəbiyyat İnciləri

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

hər bazarertəsi tənha ağaclar
sevinir duyanda gülüşlərini…
o boz göyərçinlər, ala qarğalar
sevdirir Tanrının əl işlərini…

səninlə açılan hər səhər yaşıl,
yerişin yaraşır bütün yollara…
nə olsun xəyalın sərhədlər aşır?!
mənimçün uzaqdı ikicə dalan…

hərdən ürəyimə sığmır iş vaxtın-
sonsuzluq simvolu o səkkiz saat…
sənə xatir yaşayıram həyatı…
açıram zəngini, zamanı uzat…

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

bütün zəlzələlər, qar uçqunları,
bir insan ruhunun sancısındandı…
şeirlər hisslərin uçurumları,
romanlar ən ucuz intiharlardı…

səhər “sevda!”-deyə yansa könlümüz,
axşam can ağrısı qor edir bizi…
uğrunda şeirlər öldürdüyümüz,
bir ağ gün eşqinə öldürür bizi…

Nə gözəl aldadır bizi bu dünya;
ayaq tutan hər nə varsa yeridir…
Təbiət Tanrının oyuncağıysa,
ruhumuz ən gözəl oyun yeridir…

Ötən həftə Sumqayıt Dövlət Universitetinin nəzdində Sumqayıt Dövlət Texniki Kollecində “Nəsimi ili” ilə əlaqədar şeir müsabiqəsi keçirilib.
Kollecin “Ana dili və ədəbiyyat” fənn birləşməsinin təşkilatçılığı ilə keçirilən müsabiqədə tələbələr Azərbaycan şairlərinin şeirlərini səsləndirərək qiraət məharətini nümayiş etdiriblər.

Münsiflər heyətində təmsil olunan professor, Azərbaycan Respublikası mədəniyyət işçisi, “Göyərçin” jurnalının baş redaktoru Rafiq Yusifoğlu, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Rövşən Məmmədov, yazıçı, Kollecin “Kitabxana müdiri” Günel Eyvazlı, “Ana dili və ədəbiyyat” fənn birləşməsinin sədri Hamlet Məmmədov, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Aynur Qarayeva şəffaf səsvermə nəticəsində ən gözəl qiraət bacarığı, poeziya ruhu olan tələbəni fərqləndirə biliblər.
Müsabiqənin qalibləri Fəxri Diplom, həvəsləndirici hədiyyələr və pul mükafatı ilə təltif olunublar.

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Vəliyeva Afaq Məsud qızı — Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzinin İdarə heyətinin sədri[1], yazıçı, dramaturq, əməkdar incəsənət xadimi (2003), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1981), 1991-ci ildən Respublika Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri, “Xəzər” dünya ədəbiyyatı jurnalının baş redaktoru, Əməkdar incəsənət xadimi, Rusiyanın Elm və İncəsənət Pyotr Akademiyasının (PANİ) həqiqi üzvü. Azərbaycan Respublikasının Xalq yazıçısı (24.05.2019).[2]

Həyatı
Afaq Məsud 1957-ci ilin 3 iyununda Bakıda anadan olub. 1979-cu ildə BDU-nun jurnalistika fakültəsini bitirib. 1979-1986-cı illərdə “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında redaktor, redaksiya heyətinin üzvü, 1986-1988-cu illərdə “Azərbaycantelefilm”də direktor vəzifələrində çalışıb. 1989-2014-cü illərdə Respublika Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri, “Xəzər” dünya ədəbiyyatı jurnalının baş redaktoru işləyib.
Əsasən romanlar və hekayələr müəllifi kimi tanınır. Əsərləri rus, ingilis, fransız, alman, özbək dillərinə tərcümə və nəşr edilib.
Q.Q.Markesin “Patriarxın payızı”, T.Vulfun “Dünyanın hörümçək toru” romanlarını, qədim sufi əlyazmalarını – M.Nəsifinin “Mövcudluq haqqında həqiqət”, Ə.Qəzalinin “Səadət iksiri”, “Oğluma məktub”, “İlahi bilik”, İbn Ərəbinin “Məkkə açıqlamaları” Cəlaləddin Ruminin və digər sufi mütəfəkkirlərinin əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib.
“Can üstə”, “O məni sevir”, “Yol üstə”, “Qatarın altına atılan qadın”, “Kərbala”, “Mənsur Həllac” pyeslərinin müəllifidir.
Əsərləri əsasında “Sərçələr”, “Qonaqlıq”, “Gecə”, “Cəza”, “Dovşanın ölümü” televiziya filmləri çəkilib.
2000-ci ildə Vyana Universitetində A.Məsud yaradıcılığını tədqiq edən doktorluq işi müdafiə edilib (S.Dohan “Avropa şərqşünaslığında qadın yazarlar”).
“Humay” Milli Akademiyası mükafatı laureatıdır. Afaq Məsud 16 may 2014-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzinin direktoru təyin edilmişdir.[3]
23 dekabr 2015-ci ildə türkdilli ölkələr arasında ədəbi əlaqələrin möhkəmlənməsi istiqamətində göstərdiyi uğurlu fəaliyyətinə, teatr sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə TÜRKSOY-un “Haldun Taner” mükafatına layiq görülmüşdür.[4]
2015-ci ildə Türkiyə Mədəniyyət Nazirliyi, TÜRKSOY və Avrasiya Yazarlar Birliyinin təsis etdiyi “Beynəlxalq Səhnə Əsərləri müsabiqəsi”nin qalibidir.
1 iyun 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən ölkədə tərcümə işinin inkişafında xidmətlərinə görə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.
Azərbaycanın xalq yazıçısı Əli Vəliyevin nəvəsidir.
Yazıçı Məsud Əlioğlunun qızıdır.

Türkdilli ölkələr arasında ədəbi əlaqələrin möhkəmlənməsi istiqamətində göstərdiyi uğurlu fəaliyyətinə, teatr sənətinin inkişafında xidmətlərinə görə dəfələrlə TÜRKSOY-un medalı ilə təltif edilib.
2015-ci ildə Türkiyə Mədəniyyət Nazirliyi, TÜRKSOY və Avrasiya Yazarlar Birliyinin təsis etdiyi “Beynəlxalq Səhnə Əsərləri müsabiqəsi”nin qalibidir.
2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən Azərbaycanda tərcümə işinin inkişafında xidmətlərinə görə “Şöhrət” ordeni ilə təltif edilib.
Kitabları[redaktə | əsas redaktə]
“Üçüncü mərtəbədə”, Bakı, Gənclik, 1971
“Şənbə gecəsi”, Bakı, Yazıçı, 1984
“Субботний вечер”, Москва, 1984 (“Şənbə gecəsi”, Moskva, 1984)
“Keçid” (povest və hekayələr), Bakı, Yazıçı, 1988
“Tək”, Bakı, Gənclik, 1992
“İzdiham”, Bakı, Azərbaycan Tərcümə Mərkəzi
“Azadlıq” (roman, esse, hekayə), Bakı, Azərbaycan Tərcümə Mərkəzi, 1997
“Roman, esse, hekayə”, Bakı, Azərbaycan Tərcümə Mərkəzi, 1999
“Yazı”, Bakı, Qanun, 2004
“II İohan” (hekayə-roman), Bakı, Mütərcim, 2009
“Suiti”, Tehran, 2011, Pinar
“Seçilmiş əsərləri” 1-ci cild, Bakı, Elm və təhsil, 2012
“Seçilmiş əsərləri” 2-ci cild, Bakı, Elm və təhsil, 2012
“Роман-рассказ”, Баку, Евразиа Пресс, 2012
“Kalabalık” (“İzdiham”), Ankara, Bengü, 2015
“Üzü işığa”, Tehran, Nohbəgan, 2015
“İzdiham”, Tehran, Şurafərin, 2016
“İzdiham”, Tehran, Fərsar, 2016
“Избранное”, Москва, Художественная литература, 2017 (“Seçilmiş əsərləri”, Moskva: Xudojestvennaya literatura, 2017)
“Azadlıq”, Kiyev, Druqe dixaniya, 2017
“Azadlık” İstanbul, Zengin Yayıncılık,2018
“Şənbə gecəsi və digər hekayələr”, Qahirə 2018
“Azadlıq” Merani,2019
Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]
[1]
İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]
Broom icon.svg Bu məqalədəki istinadlar müvafiq istinad şablonları ilə göstərilməlidir.
↑ http://www.president.az/articles/11752
↑ “Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı” (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.
↑ İlham Əliyev tanınmış yazıçıya vəzifə verdi
↑ Teatr xadimlərinə “Haldun Taner” mükafatı verildi

Kamal Abdulla (tam adı: Abdullayev Kamal Mehdi oğlu) — dilşünas, ədəbiyyatşünas, yazar, ictimai xadim; filologiya elmləri doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi; Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, Bakı Slavyan Universitetinin rektoru (2000-2014); Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Humanitar və İctimai elmlər bölməsinin akademik – katibi (2010-2014); Azərbaycan Respublikasının millətlərarası, multikulturalizm və dini məsələlər üzrə Dövlət müşaviri (2014-2017); Azərbaycan Dillər Universitetinin rektoru (1 iyun 2017-ci ildən); Azərbaycan Yaradıcılıq Fondunun sədri, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının “Türkologiya” jurnalının baş redaktoru; Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin Beynəlxalq Himayəçilik Şurasının sədri, Birinci dərəcəli dövlət müşaviridir. Azərbaycan Respublikasının Xalq yazıçısı (24.05.2019).[1]

Həyatı və fəaliyyəti

4 dekabr 1950-ci ildə Bakıda ziyalı ailəsində doğulub. Atası müəllim, anası həkim olub. 1968-ci ildə Bakıda 190 saylı orta məktəbi bitirib.
1968-1973-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil alıb.

1973-1976-cı illərdə SSRİ Elmlər Akademiyası Dilçilik İnstitutunun “Türk dilləri” şöbəsinin əyani aspirantı olub.
1977-ci ilin yanvar ayında Moskvada “Sintaktik paralelizm” (“Kitabi-Dədə Qorqud” dastanlarının dili üzrə) adlı namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1984-cü ildə Bakıda “Azərbaycan dili sintaksisinin nəzəri problemləri” adlı doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
1978 – 1983-cü illərdə Azərbaycan EA-nın Dilçilik İnstitutunda “Türk dillərinin müqayisəli tədqiqi” şöbəsində kiçik elmi işçi, baş elmi işçi, şöbə müdiri.
1983-cü ildən başlayaraq televiziyada “Azərbaycan dili”, “Qoşma”, “Dəfinə”, “Sözün sirri” kimi aylıq və həftəlik ədəbi-bədii, elmi-publisistik verilişlərin müəllifi və aparıcısı.

1984-cü ildə Xarici Dillər İnstitutunun “Ümumi və Azərbaycan dilçiliyi” kafedrasının müdiri.
1988-1990-ci illərdə Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun (Hazırda Azərbaycan Yaradıcılıq Fondu) sədrinin birinci müavini, 1990-ci ildə Fondun İdarə Heyətinin sədri.
1990-cı ildə M.F.Axundov adina Rus dili və ədəbiyyatı İnstitutunun “Ümumi və rus dilçiliyi” kafedrasının müdiri.
1993-cü ildən 2000-ci ilədək yenidən Xarici Dillər İnstitutunun “Ümumi və Azərbaycan dilçiliyi” kafedrasının müdiri.
1994-1995-ci illərdə Bursa (Türkiyə Respublikası) Uludağ Universitetinin “Türk dili və ədəbiyyatı” bölümünün professoru.
2000-ci ilin may ayında ölkə Prezidenti Heydər Əliyevin sərəncamı ilə M.F.Axundov adına Rus dili və ədəbiyyatı İnstitutunun rektoru təyin edilib.

Yaradıcılığı
Elmi yaradıcılığı

Türk xalqlarının qədim epik ədəbiyyatları sahəsində araşdırmalar müəllifi.
Müxtəlif ölkələrin universitetlərində ( Rusiya – Linqvistik Universitet, Pedoqoji Universitet, Dilçilik İnstitutu; Türkiyə – Uludağ Universiteti, Ege Universiteti, Bahçeşehir Universiteti; Gürcüstan – Tiflis Dövlət Universiteti; Polşa – Varşava Universiteti; Fransa – İnalko Universiteti, Strasburq Universiteti; Almaniya – Mayns Universiteti, Humboltd Universiteti; ABŞ – Kolumbiya Universitetinin Harriman İnstitutu və başqalarında) “Ümumi dilçilik”, “Mətn sintaksisi”, “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanlarının kulturoloji aspektləri”nə həsr olunmuş mühazirələr və xüsusi kurslar aparmışdır.
Bir çox beynəlxalq simpozium, konfrans və kollokviumların təşkilatçısı və iştirakçısı.
2009-cu ilin noyabr ayında Strasburq (Fransa), Varşava (Polşa), Mayns (Almaniya) universitetlərində “Mifdən Yazıya və yaxud Gizli Dədə Qorqud” kitabının təqdimat mərasimləri keçirilmiş və prof. Kamal Abdulla bu universitetlərdə “Kitabi Dəd ə Qorqud”un poetikası” mövzusunda mühazirələr oxumuşdur.
Dilçiliyə dair “Проблемы синтаксиса простого предложения в азербайджанском языке” (Баку, Элм, 1983), “Azərbaycan dili sintaksisinin nəzəri problemləri” (Bakı, Maarif, 1999 – 2016-ci illər), “Azərbaycan dilində mürəkkəb sintaktik bütövlər” (müəllif qrupu ilə birgə), “Azərbaycanda rus dili” (İ.Həmidovla birgə), “Dilçiliyə səyahət və yaxud dilçi olmayanlar üçün dilçilik”, “Azərbaycanca danışaq” (Paris 2008, Buxarest 2010, Budapeşt 2011) kimi kitabları var.
Ədəbiyyatşünaslıq və ədəbi tənqidə dair “Müəllif – əsər – oxucu” (Bakı, Yazıçı, 1985), “Əvvəl – axır yazılanlar” (Bakı, Yazıçı1990), “Yolun əvvəli və axırı” (Bakı, Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatı, 1993), “300 azərbaycanlı” (Bakı, Mütərcim, 2007) kitablarında dünya ədəbiyyatının problematik aspektlərindən bəhs edilir, qədim və müasir ədəbi prosesin görünməyən tərəfləri işıqlandırılır.
“Лекции в Бакинском славянском университете” (Баку, Мутарджим, 2003) (“Bakı Slavyan Universitetində mühazirələr”) adlı kitabı (akad. A.Mirzəcanzadə ilə birlikdə) ədəbiyyat və poetika məsələlərinə həsr edilib.
Qorqudşünaslığa dair “Gizli Dədə Qorqud” (1991), “Sirriçində dastan və yaxud Gizli Dədə Qorqud – 2” (Bakı, Elm, 1999), “Mifdən Yazıya və yaxud Gizli Dədə Qorqud”, “Kitabi-dədə Qorqud” dastanının poetikasına giriş” (Bakı, 2017) adlı monoqrafiyalar yazıb nəşr etdirmişdir.

Akad. Kamal Abdulla 2015-ci ildə (prof. E.Ə. Nəcəfov ilə həmmüəlliflikdə) “Multikulturalizm” fənni üzrə “Multikulturalizmə giriş” (Bakalavr səviyyəsi üçün) və “Azərbaycan multikulturalizmi” (Magistr səviyyəsi üçün) tədris proqramları hazırlamışdır. O, “Azərbaycan multikulturalizmi” adlı ali məktəblər üçün dərsliyin elmi redaktoru (prof. E.Ə.Nəcəfovla birlikdə) və əsas müəlliflərindən biridir.
Elmi və publisistik məqalələri Azərbaycanda və ondan kənarda çap olunur.
200-dən çox məqalə, 20-dən çox elmi kitab, dərs vəsaiti və monoqrafiya müəllifidir.
Onlarla magistr, aspirant və doktoranta elmi rəhbərlik etmişdir.

Bədii yaradıcılığı
Kamal Abdulla “Yarımçıq əlyazma”, “Sehrbazlar dərəsi”, “Unutmağa kimsə yox…” romanlarının, şeirlər və hekayələr toplularının müəllifidir.
Dram əsərlərindən ibarət Azərbaycan, rus, türk dillərində bir neçə kitabı nəşr olunmuşdur. “Unutmağa kimsə yox” (Bakı, Azərnəşr, 1995), “Ruh” (Bakı, Azərnəşr, 1997), “Все мои печали” (Bakı, Mütərcim, 2009) adlı pyesler toplusu var.
“Gümüş dövrün sirləri” tərcümələr toplusunun (rus poyeziyasının “gümüş dövr şairlərinin şeirlərinin tərcüməsi) müəllifidir (Bakı, Mütərcim, 2001). “Kədərli seçmələr” (Bakı, Mütərcim, 2002) adlı kitabında esseləri, şeirləri, hekayələri, tərcümələri, pyesləri toplanıb.
“Hekayələr” (Bakı, Mütərcim, 2009), “Labirint” (Bakı, Qanun, 2012), “Sirri-zəmanə” (Bakı, Mütərcim, 2014), “Edam vaxtını dəyişmək olmaz” (Bakı, 2017) adlı hekayələr toplusu çap olunmuşdur.“Yarımçıq əlyazma” romanı Bakıda ilk dəfə 2004-cü ildə çap edilib. Roman Azərbaycanda 2013-cü ildə təkrar nəşr edilib.
“Sehrbazlar dərəsi” romanı Bakıda ilk dəfə 2006-ci ildə çap edilib.
“Unutmağa kimsə yox…” romanı 2011-ci ildə Bakıda çap edilmişdir.
Müəllifin öz məktəb həyatından bəhs edən “Tarixsiz gündəlik” povesti 2005-ci ildə Bakıda çap edilmişdir. 2007-ci ildə bu povest «Открывая друг друга» adlı topluda “Дневник с заметками на полях” adı ilə rus dilində çap edilmişdir. “Tarixsiz gündəlik” povesti 2007-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun və Fondun rəhbəri Azərbaycanın Birinci xanımı Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə «Əsərlər toplusu» adlı kitabda dərc edilib. 2007-ci ildə povest “Един към друг” adlı topluda “Дневник с бележки в полетата” adı ilə bolqar dilində çap edilmişdir.
“Yarımçıq əlyazma” romanının 2006-cı ildə Parisdə İnalko Universitetində, 2007-ci ildə Moskvada “Иностранная литература” jurnalının redaksiyasında, 2012-ci ildə Braziliyada (Paraiba Universitetində), 2013-cü ildə Avstriyada (Karl və Frants adına Qrats Universitetinin Alman dili və Ədəbiyyatı İnstitutunun təşkilatçılığı ilə), 2013-cü ilin noyabrında Londonda (Avropa Azərbaycan Cəmiyyətinin təşkilatçılığı ilə “Waterstones” kitab evində), 2014-cü ilin fevralında isə Berlində (Humboldt Universitetində) təqdimat mərasimləri keçirilmişdir.
Əsərləri xarici dillərdə[redaktə | əsas redaktə]
Pyesləri, hekayələri, romanları, esseləri və şeirləri Azərbaycanda və aşağıda qeyd edilən xarici ölkələrdə çap olunmuşdur:
1. ABŞ-da – ingilis dilində
2. Avstriyada – alman dilində
3. Fransada – fransız dilində
4. İtaliyada – italyan dilində
5. Braziliyada – portuqal dilində
6. Serbiyada – serb dilində
7. Monteneqroda – monteneqro dilində
8. Polşada – polyak dilində
9. Rusyada – rus dilində
10. Türkiyədə – türk dilində
11. Qazaxıstanda – qazax dilində
12. Qırğızıstanda – qırğız dilində
13. Gürcüstanda – gürcü dilində
14. Litvada – litva dilində
15. İranda – fars dilində
16. Yaponiyada – yapon dilində
17. Rumıniyada – rumın dilində
18. Macarıstanda – macar dilində
19. Misirdə – ərəb dilində
20. Bolqarıstanda – bolqar dilində

“Yarımçıq əlyazma” Fransada “Le Manuscrıt inachevé” adı ilə (Paris, L’Harmattan, 2005), Türkiyədə “Eksik El Yazması” adı ilə (İstanbul, Ötüken, 2006), Rusiyada “Неполная рукопись” (Moskva, Xroniker, 2006), Braziliyada “O Manuscrito İnacabado” adı ilə (João Pessoa, İdeia, 2009), Polşada “Zagadkowy Rękopis” adı ilə (Torun, 2009), Misirdə “رلمخطوط المبتو” adı ilə (Qahirə, 2012), Amerikada (“The Incomplete Manuscript” adı ilə 2013), Qazaxstanda “Толык емес колжазба” adı ilə (Astana, 2013), Avstriyada «Das unvollständige manuscript» adı ilə (Viana, 2013), Qırğızıstanda «Толук емес колжазма» adı ilə (Bişkek, 2014), İtaliyada “İl Manoscritto İncompleto” adı ilə (Roma, 2014), Monteneqroda “Nepotpuni rukopis” adı ilə (Podgorica, 2015), Yaponiyada (Suseyşa nəşriyyatı, 2017) çap edilib.
Bakıda 2006-cı ildə işıq üzü görmüş sufi dərvişlərin həyatından bəhs edən “Sehrbazlar dərəsi” romanı “Büyücüler deresi” adı ilə İstanbulda, “Долина Кудесников” adı ilə Sankt-Peterburqda (“Zlatoust”, 2010), “Stebukladarių slėnis” adı ilə Litvada (Vilnüs “Edukologiya” 2013), həmçinin 2013-cü ildə Yaponiyanın “Miçitani” nəşriyyatında çap edilmişdir.
Moskvada «Господин дороги» adlı şeirlər və pyeslər toplusu nəşr edilmişdir (Москва, Риф Рой, 2004).
2014-cü ildə Moskvada son illərdə qələmə aldığı hekayələri toplanmış «Платон, кажется, заболел…» toplusu 2016-ci ildə “Qızıl Delviq” mükafatına layiq görülmüşdür.
Pyesləri Azərbaycan, Gürcüstan, Estoniya teatrlarında səhnəyə qoyulmuşdur.
“Gəlin azərbaycanca danışaq” kitabı 2008-ci ildə Parisdə fransız dilində (Parlons Azerbaidjanais. L’Harmattan, 2008, Mişel Malerblə həmmüəlliflikdə), Rumıniyada rumın dilində (Sa Vorbim Azerbaidjana. İdeea Europeana, Buxarest 2010) Macarıstanda macar dilində (Budapeşt, 2011, prof. Mariya Keneşi ilə həmmüəlliflikdə) nəşr edilib.
Təkrar nəşrlər:
“Yarımçıq əlyazma” – “Le Manuscrıt inachevé” adı ilə Fransada (Paris, L’Harmattan, təkrar nəşr: 2013), “Eksik El Yazması” adı ilə Türkiyədə (İstanbul, Ötüken, təkrar nəşr: 2014), “İl manoscritto incompleto” adı ilə İtaliyada (Roma, İoleggoperche, təkrar nəşr 2015). “Неполная рукопись” adı ilə Rusiyada “Романы” kitabında (Москва, Художественная литература, 2013) və «Под сенью Карагача» kitabında (Москва, Художественная литература, 2016) təkrar nəşrlər həyata keçirilib.
Haqqında yazılanlar[redaktə | əsas redaktə]
Azərbaycanda Kamal Abdulla haqqında “Kədərin sirri” (müəllifi Elçin Səlcuq), “Kamal Abdulla: seçimin morfologiyası” (müəllifi Asif Hacılı), “Kamal Abdulla: Yazıdan mifə” (müəllifi Rüstəm Kamal), Türkiyədə “Kamal Abdullanın əsərləri Türkiyə türkcəsində” (müəllifi Mehman Musaoğlu), Rumıniyada « Камал Абдулла: Философия полноты» (müəllifi Lyudmila Bejenaru) adlı kitablar çap olunub.
Elmi və bədii yaradıcılığı ilə bağlı Rusiya, Türkiyə, Fransa, İtaliya, Braziliya, Polşa, Litva, ABŞ, Qazaxstan, Qırğızıstan, Yaponiya və başqa ölkələrdə məqalələr çap edilib.

Almaniyanın Mayns Universiteti və Folkenştayn Cəmiyyəti ilə birgə 2009-cu ildən həyata keçirilən “Kitabi Dədə Qorqud” və “Nibelunqlar haqqında nəğmə” adlı Beynəlxalq layihənin ideya müəllifi və təşkilatçılarından biri;
Türk Dil Qurumunun həqiqi fəxri üzvü;
Ukrayna Beynəlxalq Kadr Akademiyasının həqiqi üzvü (akademiki);
Rus PEN-klubunun (Moskva) üzvü;
MŞPU-nun (Moskva Şəhər Pedaqoji Universitetinin) fəxri doktoru;
Poltava İqtisadiyyat və Ticarət Universitetinin fəxri professoru;
Sofiya Universitetinin ali mükafatı – “Mavi Lent Fəxri Nişanı” (“Honorary Blue Ribbon Insignia”) laureatı;
Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, akademiki;
Rusiyanın Ural Federal Universitetinin fəxri doktoru;
Gürcüstanın Təhsil Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü.
Mükafatlar və Təltiflər[redaktə | əsas redaktə]
3 dekabr 2015-ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Respublikasında təhsil sahəsində səmərəli fəaliyyətinə görə “Şöhrət” ordeni;
2007-ci ildə Rusiya Federasiyasının Puşkin medalı;
2007-ci ildə Azərbaycanda Humay mükafatı;
2007-ci ildə 525-ci qəzetin “İlin romanı” adlı mükafatı;
2007-ci ildə Monitorinq qrupunun “İlin ədəbiyyat adamı”;
2009-cu ildə Azərbaycanla Çexiya arasında münasibətlərin inkişafında mühüm roluna görə “Karl Kramej” medalı;
2009-cu ildə Polşa Respublikası prezidenti Lex Kaçinski tərəfindən təqdim edilən “Böyük Xaç” kavaler ordeni;
2009-cu ildə Polşanın müsbət simasının formalaşmasındakı mühüm xidmətlərinə görə Polşa Respublikasının Xarici İşlər Nazirliyinin Xüsusi Diplomu;
2010-cu ildə Dədə Qorqud Milli Fondunun “Dədə Qorqud Milli Mükafatı” “Azərbaycan dünyası” beynəlxalq jurnalının “Vətən övladı” qızıl medalı;
2010-cu ildə III Nəsimi Milli Ədəbiyyat Müsabiqəsində “Yarımçıq əlyazma” romanına görə “Son 10 ilin ədəbi əsəri” mükafatı;
21 may 2015-ci ildə İranın Təbriz şəhərində Qafqaz Universitetləri Birliyinin (KUNİB) 5-ci konqresində “Elmi fəaliyyətə görə” mükafat;
21 sentyabr 2015-ci ildə “Yarımçıq əlyazma” romanı İtaliyanın ən böyük fondlarından biri Rikardo Tanaturri Fondunun təsis etdiyi “Scanno” mükafatının (“Skanoprize”) ədəbiyyat üzrə xüsusi prizi;
2016-cı ildə Rusiyanın məşhur “Художественная литература” nəşriyyatı tərəfindən çap edilən “Platon, deyəsən, xəstələnib…” (“Платон, кажется, заболел…”) hekayələr kitabına Rusiyada ədəbiyyat üzrə təqdim olunan “Qızıl Delviq” mükafat;
2017-ci ildə Şərqi Avropada ilin ən bacarıqlı şəxslərini seçən Regional Agentlik və onun nəşr etdiyi “Euromanager” jurnalı tərəfindən “Müasir dünyanın dini, irqi və etnik ayrı-seçkilik kimi problemlərindən əziyyət çəkən Avropa regionunda multikulturalizm ənənələrinin inkişaf etdirilməsi sahəsində xidmətlərinə görə” mükafat.
İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]
↑ “Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı” (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.

Yaqubov Musa Səfiməmməd oğlu (Musa Yaqub; 10 may 1937, Buynuz, İsmayıllı rayonu) — Azərbaycan şairi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1970), Milli Məclisin deputatı (1995-2000), Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi (2019)

Həyatı
Musa Yaqub 1937-ci il mayın 10-da İsmayıllı rayonunun Buynuz kəndində anadan olmuşdur. Göyçay pedaqoji məktəbini bitirdikdən sonra Tircan kənd orta məktəbində müəllim (1957-1958), Buynuz kənd ibtidai məktəbində müəllim və müdir (1958-1967) işləmişdir. ADU-nun filologiya fakültəsində qiyabi təhsil almışdır (1967-1973). Həmin illərdə Buynuz kənd 8 illik məktəbinin müdiri olmuşdur. Bakıya köçəndən sonra Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında bədii ədəbiyyatı təbliğ bürosunda direktor müavini, “Azərbaycan” jurnalında poeziya şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır (1974-1978). İsmayıllı rayonunda çıxan “Zəhmətkeş” qəzetinin redaktoru olmuşdur (1978-?).

Ədəbi fəaliyyətə 1957-ci ildə “Azərbaycan” qəzetində çap olunan “İki qəlb, iki dünya” poeması ilə başlamışdır. Moldovada Sovet ədəbiyyatı, Ukrayna və Özbəkistanda Azərbaycan ədəbiyyatı günlərində və digər ümumittifaq tədbirlərində iştirak etmişdir. Azərbaycan KP İsmayıllı rayon komitəsinin büro üzvü, rayon xalq deputatları Soveti ticarət və məişət xidməti daimi komissiyasınm sədri olmuşdur (1979-?). İsmayıllı rayon Xalq Deputatları Sovetinin deputatı seçilmişdir. M.F.Axundov adına mükafata layiq görülmüşdür. Musa Yaqub Parkinson xəstəliyindən əziyyət çəkir.

Musa Yaqub 24 may 2019-cu ildə “Azərbaycan Respublikasının xalq şairi” fəxri adına layiq görülmüşdür.[1]

Əsərləri

Yarpaqlar oxuyur (şerlər). Bakı: Azərnəşr, 1966, 30 səh.
Bu məhəbbət yaşadır məni (şerlər). Bakı: Gənclik, 1966, 58 səh.
Bu məhəbbət yaşadır məni (şerlər). Bakı: Gənclik, 1970, 72 səh.
Mənim kainatım (şerlər). Bakı: Gənclik, 1973, 88 səh.
Üzü bəri baxan dağlar (şerlər və poema). Bakı: Azərnəşr, 1977, 96 səh.
Yaxşı ki, sən varsan (şerlər və poemalar). Bakı: Yazıçı, 1979, 132 səh.
Bir sim üstə (şerlər və poema). Bakı: Yazıçı, 1983, 255 səh.
İki qəlbin işığı (şerlər və poemalar). Bakı: Gənclik, 1985, 124 səh.
Mənim sevgi taleyim. Bakı: Yazıçı, 1988, 132 səh.
Ürəyimdə yerin qaldı (şerlər, poemalar). Bakı: Gənclik, 1992, 130 səh.
Nanə yarpağı (şerlər, poemalar). Bakı: Sabah, 1996, 388 səh.
Payızdan yaza yol varmı (şerlər). Bakı: Azərnəşr, 1999,
Ruhumla söhbət (şerlər). Bakı: Müstəqil nəşriyyat, 2000, 235 səh.
Bu dünyanın qara daşı ğöyərməz(şerlər) Baki: Azərnəşr, 2007
Dövrün dəyirmanı, 2012

İstinadlar

“Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı” (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.

Rövşən Ramiz Məmmədəli oğlu (15 dekabr 1946, Əmircan, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — şair, yazıçı, esseist, kinossenarist,[1] tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1981). Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi (2019).

Həyatı
Ramiz Rövşən 1946-cı il dekabrın 15-də Bakının Əmircan kəndində anadan olub[2]. Əslən Qubadlı rayonunun Teymur Müskanlı kəndindəndir. Suraxanı rayonundakı 208 N-li şəhər orta məktəbində təhsil alıb. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini (1964-1969), Moskva Ali Ssenari Kurslarını bitirib (1976-1978). Cəfər Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında, “Mozalan” satirik kinojurnal studiyasında redaktor (1971), kinostudiyanın ssenari emalatxanasında ssenarist (1974-1975), ssenari redaksiya heyətinin üzvü (1979-1987), kinostudiyanın baş redaktoru (1987-1992) işləyib. 1992-ci ildən Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin baş redaktorudur. Bir neçə şeir kitabının müəllifidir.

Ramiz Rövşənin ssenariləri əsasında çoxlu sayda bədii və sənədli film çəkilib. Şeir və hekayələri tərcümə edilərək bir sıra keçmiş SSRİ respublikalarında, eləcə də ABŞ-da, Almaniyada, Böyük Britaniyada, Fransada, Polşada, Bolqarıstanda, Türkiyədə və İranda çap olunub. Ramiz Rövşən Müsavat Partiyasının 1997-ci ildə qəbul olunmuş himninin sözlərinin müəllifidir. O, 24 may 2019-cu ildə “Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi” fəxri adına layiq görülmüşdür.[3]

Ramiz Rövşən Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin üzvüdür.

Yazıçı Yaşar Əliyevin qardaşıdır.
Tərcüməçi Rövşən Ramizoğlunun atasıdır[4].
Kitabları
Cild Kitabın adı İçindəkilər Şəhər Nəşriyyat İl Səhifə ISBN
Bir yağışlı nəğmə Şeirlər Bakı Gənclik 1970 62
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər və poema Bakı Yazıçı 1987 158
Kəpənək qanadları Nəğmələr Bakı Səda 1999 120
Gedək biz olmayan yerə Şeirlər və poema Bakı Çıraq 2006 184
Nəfəs – kitablar kitabı Şeir, nəsr, esse Bakı Qanun 2006 760
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər Təbriz Yaşmaq 2007 ISBN 965-6743-87-0
Nefes – kitablar kitabı Şiir-nesr-esse Ankara Bengü 2008 226 ISBN 978-605-5988-11-1
Yağışlı nəğmə Şeirlər Tehran Əndişeye No 2009 312 ISBN 978-964-6149-56-4
Sevgi məktubu kimi Şeirlər Bakı Mütərcim 2009 52
Yağış yuyur, gün qurudur Şeirlər Tehran Pinar 2011 240 ISBN 965-6743-87-0
Göyərçinim, gəl görüm Şeirli, şəkilli əlifba Bakı 3 alma 2018 68 ISBN 978-9952-311-53-2
Gizlənmişəm, tap məni Uşaq şeirləri Bakı 3 alma 2018 32 ISBN 978-9952-310-97-9
Tərcümələri
Sergey Yesenin. Qara adam (poema). “Xəzər”, 2004, N3, s.18-22.
Vladimir Mayakovski. Şalvarlı bulud (poemadan parça); Anam və almanların öldürdüyü bir gecə; Qulaq asın; Sergey Yeseninə (şeirlər). “Xəzər”, 2005, N1, s.18-26.
Aleksandr Blok. Şeirlər. “Xəzər”, 2005, N2, s.24-26.
Marina Svetayeva. Sənin adın; Yatır yollar yorğunu (Blok haqqında şeirlərdən). “Xəzər”, 2005, N2, s.27-30.
Filmoqrafiya
Filmin adı İl Ssenari müəllifi Redaktor Şeir müəllifi Mahnı mətnlərinin müəllifi Sinxron mətnlərin müəllifi Mətn düzümü Filmin növü
Qız Qalası (1924).JPG
Qız qalası əfsanəsi 1923 Hə
(2011-ci ildə filmin bərpasından sonra dialoqların mətninin müəllifi) Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Şəbih 1971 Hə “Mozalan” satirik kinojurnalı № 2, 1-ci süjet
Bulud Niyə Ağlayır? (1973).jpg
Bulud niyə ağlayır? 1973 Hə Qısametrajlı cizgi filmi
Pıspısa Xanım və Siçan Bəy (1974).jpg
Pıspısa xanım və Siçan bəy 1974 Hə Qısametrajlı cizgi filmi
Təkcə adanı özünlə apara bilməzsən… (film, 1980).jpg
Təkcə adanı özünlə apara bilməzsən… 1980 Hə Tammetrajlı bədii film
Yol Əhvalatı (1980)(afişa).JPG
Yol əhvalatı 1980 Hə Tammetrajlı bədii film
Babamızın babasının babası (film, 1981)(kollaj).jpg
Babamızın babasının babası 1981 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Söyüdlünün su dərdi 1982 Hə Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 75, 2-ci süjet
Nizami (1982).JPG
Nizami 1982 Hə Tammetrajlı bədii film
Əzablı Yollar (1982).JPG
Əzablı yollar 1982 Hə Tammetrajlı bədii film
Evlənmək İstəyirəm (1983).JPG
Evlənmək istəyirəm 1983 Hə Hə Tammetrajlı bədii film
Tənha Narın Nağılı (1984).JPG
Tənha narın nağılı 1984 Hə Tammetrajlı bədii film
Cin Mikrorayonda (1985).JPG
Cin mikrorayonda 1985 Hə Tammetrajlı bədii film
Humayın Yuxusu (1985).jpg
Humayın yuxusu 1985 Hə Qısametrajlı cizgi filmi
Şəhərli biçinçilər (film, 1986).jpg
Şəhərli biçinçilər 1986 Hə Tammetrajlı bədii film
İşarəni Dənizdən Gözləyin (1986).JPG
İşarəni dənizdən gözləyin 1986 Hə Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Fədailər 1986 Hə Qısametrajlı bədii süjet-Mozalan № 106, 4-cü süjet
Şəkil yoxdur-film.svg
Özbaşınalıq 1986 Hə Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 103, 1-ci süjet
Şəkil yoxdur-film.svg
Haram tikə 1986 Hə Qısametrajlı sənədli film-Mozalan № 110
Bəyin Oğurlanması (1985)(kollaj).jpg
Bəyin oğurlanması 1986 Hə Tammetrajlı bədii film
Xüsusi Vəziyyət (1986).jpg
Xüsusi vəziyyət 1986 Hə Tammetrajlı bədii film
Süd Dişinin Ağrısı (1987).JPG
Süd dişinin ağrısı 1987 Hə Tammetrajlı bədii film
Kishi Sozu (1987).JPG
Kişi sözü 1987 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Lovğa fil balası 1987 Hə Qısametrajlı cizgi filmi
Araqarışdıran (film, 1987).jpg
Araqarışdıran 1987 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Varlığa nə darlıq 1987 Hə Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 118, 1-ci süjet
Şəhidlərdən Şəhidlərə (1990).jpg
Şəhidlərdən şəhidlərə 1990 Hə Qısametrajlı sənədli film
Qətl Günü (1990).JPG
Qətl günü 1990 Hə Tammetrajlı bədii film
Təxribat (1990).JPG
Təxribat 1990 Hə Tammetrajlı bədii film
Girişmə, Öldürər (1990).jpg
Girişmə, öldürər 1990 Hə Tammetrajlı bədii film
Gecə Qatarında Qətl (1990).JPG
Gecə qatarında qətl 1990 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Almas İldırım 1991 Hə Qısametrajlı sənədli film
Şəkil yoxdur-film.svg
Bəhanə 1991 Hə Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 161, 1-ci süjet
Bəxt Üzüyü (1991).JPG
Bəxt üzüyü 1991 Hə Tammetrajlı bədii film
Prima (1992).JPG
Prima 1992 Hə Qısametrajlı sənədli film
Şəkil yoxdur-film.svg
Şəbi-hicran 1993 Hə Qısametrajlı sənədli film
Ac Herifler (1993).JPG
Ac həriflər 1993 Hə Tammetrajlı bədii televiziya film-tamaşası
Şəkil yoxdur-film.svg
Kamança 1993 Hə Tammetrajlı Bədii televiziya filmi
Ağ atlı oğlan (film, 1995)(kollaj).jpg
Ağ atlı oğlan 1995 Hə Hə Tammetrajlı bədii film
Özgə Vaxt (1996).JPG
Özgə vaxt 1996 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Füzuli-500 1997 Hə Qısametrajlı sənədli film
Sarı Gəlin (1998).JPG
Sarı gəlin 1998 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Xoşbəxt adam 1999 Hə Sənədli televiziya filmi
Etimad Telefonu (2001).jpg
Etimad telefonu 2001 Hə Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Ömür ağacı 2002 Hə Sənədli televiziya filmi
Hacı Qara (2002).JPG
Hacı Qara 2002 Hə Tammetrajlı bədii film
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz (2003).jpg
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz 2003 Hə Qısametrajlı cizgi filmi
Məkanın Melodiyası (2004).jpg
Məkanın melodiyası 2004 Hə Tammetrajlı bədii film
Küçələrə Su Səpmişəm (2004).JPG
Küçələrə su səpmişəm 2004 Hə Hə Tammetrajlı bədii film
Arxada qalmış gələcək (film, 2004).jpg
Arxada qalmış gələcək 2005 Hə Tammetrajlı bədii film
Əlvida, Cənub Şəhəri (2006).JPG
Əlvida, cənub şəhəri 2006 Hə Hə Tammetrajlı bədii film
Cavid ömrü (film, 2007).jpg
Cavid ömrü 2007 Hə Tammetrajlı bədii film
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz (2003).jpg
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz 2003 Hə Qısametrajlı cizgi filmi
Məhkumlar (2007).jpg
Məhkumlar 2007 Hə Tammetrajlı bədii film
Biz Qayıdacağıq (2007).JPG
Biz qayıdacağıq 2007 Hə Tammetrajlı bədii film
Qala (2008).jpg
Qala 2008 Hə Hə Tammetrajlı bədii film
Buta (2011).jpg
Buta 2011 Hə Tammetrajlı bədii film
İlahi məxluq (film, 2011).JPG
İlahi məxluq 2011 Hə Tammetrajlı bədii film
Tərsinə çevrilən dünya (film, 2011).jpg
Tərsinə çevrilən dünya 2011 Hə Tammetrajlı bədii film
Səhərə inan… (film, 2011).jpg
Səhərə inan… 2011 Hə Hə Tammetrajlı bədii televiziya filmi
Maestro (film, 2011).jpg
Maestro 2011 Hə Hə sənədli televiziya filmi
Çölçü (film, 2012).jpg
Çölçü 2012 Hə Tammetrajlı bədii film
Yarımçıq xatirələr (film, 2015).jpg
Yarımçıq xatirələr 2015 Hə Tammetrajlı bədii film
Haqqında olan televiziya verilişləri
Üç çinar yarpağı (film, 1985) (ssenari müəllifi Rüstəm İbrahimbəyov, rejissor Ramiz Həsənoğlu) (veriliş üç şair – Vaqif Səmədoğlu, Ramiz Rövşən və Vaqif Cəbrayılzadəyə həsr olunub)
Burax gedim, ay işığı (film, 1987) (rejissor Ramiz Həsənoğlu)
Ağrı (film, 1993) (rejissor Ramiz Həsənoğlu)
Mətnlərinin müəllifi olduğu mahnılar
“Bağışla”. Flora Kərimova (youtube. com)
“Pıspısa xanım və Siçan bəy”. Flora Kərimova (youtube. com)
“Ayrılıq”. Azərin (youtube. com)
“Yalquzaq”. Şəmistan Əlizamanlı (youtube. com)
“Bu ağac öləcək…”. Mehriban Zəki (youtube. com)
“Bilirəm gələn deyilsən”. Şəfa. (youtube. com)
“Bilirəm gələn deyilsən”. Lamiyə (youtube. com)
“Səni sevdim sevilmədən”. Lamiyə (youtube. com)
Filmlərdə səslənən şeirləri
“Yağış yuyur, gün qurudur” (Əlvida, cənub şəhəri Mehriban Zəki) (youtube. com)
İstinadlar
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına “Azərbaycanfilm” kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim “Azərbaycanfilm”. 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 272-274.
Ramiz Rövşənin doğum günüdür
“Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı” (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.
RAMİZ RÖVŞƏNİN OĞLU “VARİS”də. musavat.com (azərb.)
Mənbə
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.
Xarici keçidlər
Commons-logo.svg
Vikianbarda Ramiz Rövşən ilə əlaqəli mediafayllar var.

Vikisitatda Ramiz Rövşən ilə əlaqədar sitatlar var.
Ramiz Rövşən: “Susuram, Sözüm böyüyür” Rəsul Mirhəşimli
Ramiz Rövşən. “Azərbaycansayağı hannibalizm” (esse)
“Tanış səltənətin sultanı” Fəxri Uğurlu
Ramiz Rövşən. Şeirlər, Hekayələr
Ramiz Rövşən şeirləri və haqqında
Milli Metr: Ramiz Rövşən
Geriyə baxanda – Ramiz Rövşən (24.09.2017)

Vahid Əziz (tam adı:Cəfərov Vahid Əziz oğlu) — şair, tərcüməçi, Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi (2019), Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1978), Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü (1974).

Həyatı
Vahid Əziz 1945-ci il noyabrın 23-də Ermənistanın Dərələyəz mahalının Əzizbəyov rayonunun Əzizbəyov kəndində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur[1]. Azərbaycanın Tərtər rayonuna köçdüklərindən orta məktəbi orada bitirmişdir (1963). Əmək fəaliyyətinə Əli Bayramlı şəhərində Şirvanneft trestində başlamışdır (1963-1964).

Azərbaycan Politexnik İnstitutunu bitirmişdir (1971). “Xəbər Mətbuat Agentliyi”ndə müxbir (1971-1976), Bakı şəhər Partiya Komitəsində təbliğat və təşviqat şöbəsində təlimatçı (1976-1982), Azərbaycan KP Mərkəzi Komitəsində təlimatçı, mətbuat bölməsinin müdiri (1982-1989), Azərbaycan Dövlət Mətbuat Komitəsində sədr müavini (1989-1991) vəzifələrində çalışmışdır.

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi idarə heyətinin katibi olmuşdur (1991-1997). Bakı şəhər İcra hakimiyyətinin Reklam və Şəhər tərtibatı Departamentində “Reklamların Azərbaycan dilində yazılışına nəzarət bölməsi”nin müdiri olmuşdur. Dağlıq Qarabağ üzrə respublika təşkilat komitəsinin üzvüdür (1989-cu ildən). İnqilabdan əvvəl görkəmli rus ədiblərinin erməni – Azərbaycan münasibətlərinə dair yazdıqları əsərlərin yenidən nəşrini bilavasitə təşkil etmişdir.

“Oğuz eli” ədəbi-publisistik qəzetin işıq üzü görməsinə ciddi köməyi olmuşdur. Bakıda keçirilən Beynəlxalq-biznes konqresinin təşkilat komitəsi qərargahının rəisi olmuşdur (1991). “Ergün” firmasını, eyni adlı nəşriyyatı təsis etmişdir. Burada bazar iqtisadiyyatı ilə sıx bağlı olan sorğu, lüğət kitablarını, müasir Avropa və Amerika iqtisadçılarının əsərlərini kütləvi tirajla nəşr etdirmişdir.

Bədii yaradıcılığa 1967-ci ildə “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində çıxan ilk şeirindən sonra başlamışdır. Həmin vaxtdan dövri mətbuatda müntəzəm çıxış edir. Son illər 200-dən çox publisistik məqaləsi və müsahibəsi dərc olunmuşdur. Yeni şeirlərlə vaxtaşırı çıxış etmişdir. Sözlərinə bəstələnmiş mahnıların diski buraxılmışdır. “Dözmək olmur” (1997) şeirlər kitabı rəğbətlə qarşılanmışdır. Bədii tərcümə ilə də məşğul olur. 40-dan çox mahnısına musiqi bəstələnmişdir. Azərbaycanın rəsmi nümayəndə heyətinin tərkibində dəfələrlə xarici ölkələrdə olmuşdur.

24 may 2019-cu ildə “Azərbaycan Respublikasının xalq şairi” fəxri adına layiq görülmüşdür.[2]

Əsərləri

Mən küləyi görürəm. Bakı: Gənclik, 1969, 40 səh.
Aylı pəncərə. Bakı: Gənclik, 1974, 63 səh.
İllərin baharı. Bakı: Yazıçı, 1980, 136 səh.
Əllərimin kölgəsi. Bakı: Gənclik, 1985, 232 səh
Тень моих рук. M.: Советский писатель, 1988, 120 стр.
“Dözmək olmur” (1997)
Tərcümələri
Ruscadan
Aqustino Netto. Azadlıq nəğmələri. Bakı: Yazıçı, 1981, 84 səh.
İstinadlar
Elmin Nurizadə, “Səmimiyyət və müdriklik aralığında”, “Bütöv Azərbaycan”, №34(122), 5-11 oktyabr 2011. səh.12
“Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı” (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.

“Gənc Ədiblər Məktəbi2”nin müdavimi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti təqaüd fondunun təqaüdçüsü

Anamın əlləri

Anamın əlləri qocalır yaman,
Əllərinə cavan qırışlar düşür.
Aybaay, günbəgün ,saatbasaat
Cavanlığı barmağından sürüşür.

Anamın əlləri qocalır yaman,
Üstünə illərin ağrısı çökür.
Qocaman bir evin qayğı yükünü
İndi də qocalmış əlləri çəkir.

Bu qocalmış əllər cavan əllərin
Beşik yürgələyən xatirəsidi.
Anamın əlinə düşən qırışlar
Onun taleyinin xəritəsidi.

Anamın əlləri qocalır yaman,
Ömrümü bu qoca əllərə yazın.
Deyirlər torpağın altı soyuqdur,
Qəbrimi anamın əllində qazın.

Asaram özümü göyün üzündən …

Buludların ac it kimi
Elə hürür ki, üstümə, ilahi,
Məni yağışın tutacaq.
Qapından qayıdır dualarım da,
Məni qarğışın tutacaq.
Ömrüm il – il tökülür,
Daşlayıblar ömrümü.
Bir ulduzsuz gecəyəm,
Bir kimsəsiz küçəyəm.
Bu dəlisov yağışlar
Xoşlayıblar ömrümü.
Eh! Daha əlimi açmaram sənə,
Eh! Daha əllərim qoynumda qalar.
Asaram özümü goyün üzündən,
İlahi, ölümüm boynunda qalar.

Çağı küçələr

Axşam çağı küçələr
Tərk edilmək üçündü.
Üşüyən oturacaqlar
Əyninə xəzan geyir.
Göy üzündə yarım ay
Yarim gecə lampası.
Küləklər yelləncəkdə…
Aya, ulduza dəyir.
Ayrılığın bir ucu
Bu sarı qıza dəyir.
Sən də getdin, əzizim,
Eh! Elə onlar kimi.
Elə küçə kimiyəm,
Yıxılan yollar kimi.
Əllərim çətir olmur,
Yanağımı su aparır.
Indi sənin xəyalını
O aparır, bu aparır…

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin “Natəvan” klubunda “Nəsimi ili” münasibətilə çap olunmuş ədəbi almanaxın təqdimatı keçirilib. Tədbirə gələn yazarlar və poeziya sevərlər öz ürək sözlərini söyləyiblər. Sonda tədbir iştirakçılarına kitablar hədiyyə olunub. Şair Publisist Ramilə Atəş, Ziyafət Tovuzlu, Samir Həsrət, Gülmayə Qasımova və bir çox şairlərə yaradıcılıq uğurlarına görə “NƏSİMİ ” POEZİYA DİPLOMU təqdim edilib.

“Elm və təhsil” nəşriyyatında nəşr olunan poetik toplunun baş məsləhətçisi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birinci katibi, Xalq şairi Fikrət Qoca, redaktoru və tərtibçilər: AYB-nin üzvü, Beynəlxalq Rəsul Rza ədəbi mükafatı laureatı, Prezident mükafatçısı, şair Balayar Sadiq və AYB-nin üzvü, Beynəlxalq Rəsul Rza ədəbi mükafatı laureatı, şair Tahirə Məğrurdur.
Bu poeziya almanaxında müxtəlif ədəbi nəsillərin və çoxçeşidli ədəbi-bədii düşüncəyə malik qələm sahiblərinin şeirləri toplanıb.

Mənbə: http://www.pressaz.az

53 Saylı Tam Orta Məktəbin 6 ç sinif şagirdi

Vətən mənim and yerim
Vətən mənim and yerim
Vətən mənim doğma evim.
Vətənə qarşı çıxanlar
İnan düşmənimdir mənim.
Vətən birlik deməkdir!
Hər bir vətəndaşına
Arxa-dayaq deməkdir!

Romanlar yazaq

Bilirəm danışmağı bilirsən
Bilirəm oxumaq istəyirsən.
Ancaq oxumaq üçün gərək
Bütün hərfləri sən öyrənəsən.
A-dan Z-yə qədər əzbər biləsən.
Hərfləri birləşdirib sözlər öyrənək
Sözləri birləşdirib cümlələr quraq
Cümlələri birləşdirib mətnlər yazaq.
Mətnlərdən bəhrələnib romanlar yazaq.
Vətənimin tarixindən, öz keçmişindən
Gözəl təbiətindən əsərlər yazaq.
Azərbaycanın adını daim ucaldaq!

Novruz diləkləri

Arzumdur bu Novruzda
Hər tərəf yaşıllaşsın.
Arzumdur bu Novruzda
Küsülülər barışsın.
Gələn Novruza qədər
Qarabağım qayıtsın.
Arzumdur bu Novruzda
Gerçəkləşsin diləklər.
Sevinsin hər bir uşaq
Qoy döyünsün ürəklər.

Qoy dünyada sülh olsun

Gəlir iyunun biri
Çox sevinir uşaqlar.
Hazırlaşır həvəslə
Qeyd edirlər bayramı.

Onların sevincinə
Böyüklər də sevinir.
Uşaqların üzündə
Bir bayram ovqatı var.

Qoy dünyada sülh olsun
Uşaqlar xoşbəxt olsun.
Varlı, kasıb fərq etməz
Hər kəs bərabər olsun.

Canım atam

Canım atam, qanım atam
Mənim qəhrəman atam.
Bizlərə qayğı göstərdin
Bizi sevdin qorudun.

Bizi bağrına basdın
Daim yanımızda oldun.
Arxa-dayağımız oldun
Mənim qəhrəman atam.

Sən çox düşüncelisin
Bizi hər an sevirsən.
Biz səni çox sevirik
Səninlə fəxr edirik.

Mənbə: http://www.pressaz.az

Gəldi uzaqdan Azanın səsi,
Ətrafa yayıldı həzin bir sükut.
Qəlblərə doldu gözəl bir hüzur
Göylərə ucaldı Azanın səsi.

Yeganə səsdir ki, Azanın səsi
Onun eşidəndə yolçu dayana r.
Düşünən beyinlər dayanar, durar
Danışan dodaqlar susub dayanar.

Bu mübarək ayda qəlbləri qırma
Azanın səsini dayan , bir dinlə.
Yaxşı ilə yamanı ayır dünyada
Kasıba arxa dur, onu incitmə

Yetimə yuxarıdan aşağı baxma
Kimsəsizdir deyib, haqqına girmə.
Cənnətin qapısın bağlayıb getmə
Azanın səsini eşit sən dinlə.

Gəldi uzaqdan Azanın səsi
Hüzuruna çağırır Yaradan bizi.
İftar süfrəsində doyurar sizi
Allahın ruzisin qulundan kəsmə.

Bu mübarək ayda qəlbini dinlə
Şeytandan uzaq ol, Azanı dinlə.
Dinlə Yaradanın sirli səsini
Cənnətin qoxusun geri çevirmə.

Mənbə: http://www.pressaz.az

Çox gözəl, gündən günə abadlaşan bir ölkənin paytaxtında yaşayıram. Gözəllikləri turistlərin gözlərini oxşayır. Göydələn binaları, bahalı, lüks maşınları ilə yolları daim tıxaclı olan , mağazaları, marketləri bazarları dolu bir ölkənin vətəndaşıyam.
Xarici ölkələrdən dostlarımız, tanışlarımız var. Onlar da gələndə götürürük, qalxırıq dağüstü parka, filan. Bəh-bəh ilə şəhərin göz oxşayan gözəlliyi ilə, içərimizdə bir lovğalıq hissi, bir-birindən gözəl görünən yerləri təqdim edirik.
Ancaq bəzən bu gözəlliyin kimin və ya kimlərin qanı bahasına əldə olunduğunu unuduruq.
Özbəkistan respublikasından ölkəmizə təşrif buyuran qonaqlarimızla şəhəri gəzirik. Gah sağda, gah da solda ucalan yaraşıqlı və əzəmətli binalar haqqında qonaqlarımıza məlumat verərək yolumuza davam edirik.
Birdən gözüm illər öncə bir hadisəyə şahid olduğum kafeyə sataşdı. Adını tam oxuya bilmədim. Deyəsən adını dəyişib, başqa nəsə avropasayağı bir adla istifadəyə vermişdilər.
Maşındakı söhbəti unudub, bir anlığa ötən ildəki hadisəni bir kino lenti kimi gözlərimin önündə canlandırmağa başladım.
Bir az yorğunluqdan, bir az da şəhərdəki istinin təsirindən rəfiqəmlə birlikdə, Bakıda bir zamanlar yeni-yeni dəbə düşmüş ” Çudo peçko”deyilən şəbəkəli kafelərdən birinə özümüzü birtəhər çatdırıb, əyləşdik. Çay yoxsa kofe deyə ikimizdə birdən biri-birimizə baxdıq. Çay dedim. Rəfiqəm də, çay istədiyini söylədi. Mənə elə gəldi ki, bizim ikimizin də fikirimiz eyni yerdə idi. Onun iri qara gözləri böyümüşdü. Xasiyətinə illərdi bələd olduğum bu, gözəl gözlü azəri qızının, ürəyini kitab kimi oxudum o andaca. O da, mənim düşündüklərimi düşünürdü və hiss etdiklərimi hiss edirdi. Bir anlığa eyni mənzərə ağuşuna aldı ikimizi də.
Bir salfetka alın gözəl xalalar, üzünüzü əlinizi silərsiniz. Gözəl qoxusu var. Baxın, üstünə də, “əsmər” yazılıb. Mənim də adım Əsmərdi. Nolar alın, nolar xala sən al deyə mənə yaxınlaşıb tam qarşımda dayandı.
Bayaqdan gözlərimi gözlərinin gözəlliyi qədər, məsumluğu və köhnə olsa belə üst-başının təmizliyi ilə heyran edən bu qızciğazın zərif səsi məni elə bil yuxudan ayıltdı. Ayıldığım zaman artıq əlim onun çiynində idi. Məsumluq çökmüş gözlərinin dərinliyində öz gözlərimə çökmüş kədəri seyr edirdim. Mənə çox tanış gəlirdi bu kədər. Gözlərim dolduğu üçün baxışlarımı onun gözlərindən yayındırıb rəfiqəmə tərəf baxdım. Sulugöz mələyimin yanaqlarında yumrulanan göz yaşı, yanağında süzülərək kafenin işığı altında almaz kimi parlayaraq sinəsində bənd aldı. Bir daha bu xanımı milyonlar arasından necə və niyə seçdiyimə bir daha əmin oldum.
Masanın ətrafındakı boş stulu çəkib Əsmərin ikimizin ortamızda əyləşməsinə kömək etdim. O sürüşüb stuldan düşməyə çalışaraq, – xala mənə burda əyləşməyə icazə vermirlər. Salfet almırsınızsa mən gedim, deyərək dartındı. Nə qədər məcbur etməyə çalışsaq da Əsmər bizimlə bir tikə pirojna və ya tort yeməyi qəbul etmədi. Hərəmiz bir paçka ” əsmər” salfeti götürüb on AZN pul uzatdıq. -Xırda varsa, xırda verin, onu xırdalamağa pulum yoxdu dedi.
– Xırda lazım deyil gözəl qızım. Xərcləyərsən, xoşuna gələn bir şey alarsan. Hamısı səndə qalsın dedim. Rəfiqəmin onsuzda dili söz tutmurdu. Pulu güc bəla ilə Əsmərə verdik. Bizim sual dolu baxışlarımızı sanki hiss etmişdi. Bəlkə də, bilirdi mən ona nə suallar verəcəyəm, bəlkə də bilirdi ondan onun həyatı haqqında nələri soruşacağam. Ancaq mən də Əsmərin bu bapbalaca dünyasında,azacıq illərində böyük bir əsər, kitablara sığmayacaq bir ömür yatdığını bilirdim. Bu suallardan yaxasını qurtarmaq istədi Əsmər.
İti addımlarla bizdən uzaqlaşıb yenədə əvvəlki yerində, kafenin qapısının sol tərəfində dayanıb gözlərilə yeni gələn varmı deyə kontrol etdi. Yeni qonaq olmadığını anlayıb sakitcə gözlərini çölün təndir kimi qaynar istisi altında o yana, bu yana şütüyən insanlara və maşınlara zillədi.
Boğazımız tikilmişdi. Kafenin içərisindəki kondisionerin sərinliyindənsə Əsmərin bu körpə vaxtında çörəkpulu qazancı arxasınca çıxıb, saatlarla ayaq üstə qalması bizi üşüdürdü.
Birdən bir canlanma hiss etdim Əsmərdə. Təzə müştəri gəlirdi. Gözünün dərinliyi kədər dolu qızcığazın yanağına xəfif bir təbəssüm qondu. Yanağindakı qəmzəsi yavaş-yavaş dərinlənməyə başladı. Bu təbəssümə səbəb olan mənzərə mənə də maraqlı gəldi. Əsmərin təbəssüm qaynağına tərəf yönəldim. Maşından orta yaşlı bir kişi, bir uşağı düşürdü. Qız çox ustalıqla üst-başını səliqəyə saldı. Kişiyə də, nəsə etirazını bildirdi. Kişi bir əli ilə qızın əlindən tutub, o biri əli ilə qarnını sığallaya-sığallaya kafeyə yaxınlaşdı. Qız elə Əsmər yaşda olardı. Qapını açıb içəri daxil oldular. Çölün istisindən bezdikləri ikisinin də üz-gözündən hiss olunurdu. Kişi əlinin içərisi ilə alnının tərini silib qarnına çəkdi. Əsmər dərhal bir salfet götürüb onlara yaxınlaşdı.
– Alın salfetlə silin əmi. Üstünüzdə tərin qoxusu qalar dedi. Kişi Əsmərə tərs-tərs baxıb, -əşşi bir imkan ver, ağıl öyrətməyəcəksən bizə deyərək, qızının dartışdırdığı tərəfə yönəldi. Əsmər isə heç üzünü turşutmadan öz yerinə qayıtdı. Xadimə xanım o anda Əsmərin dayandığı yeri sildiyi üçün bir az ortada gözləməli oldu. Ofisiant oğlan əlində çay ilə Əsmərin lap yaxınından keçdi. Ürəyim az qaldı ağzımdan çıxıb yerə düşsün. Oğlan o qədər ehtiyatsız keçdi ki, çayın Əsməri yandıra biləcəyini düşündüm. Ay qız bir ayağıma dolaşma, kənara çəkil, zibilə düşmüşük də, deyə-deyə bir masaya yaxınlaşdı. Xadimə xanım tez Əsmərin qolundan astaca tutub, gəl qızım burdan tərpənmə, səni bu istidə çöldə saxlayarlar dedi. Saçının dağılmış hissəsini balaca saç sancağı ilə səliqəyə salan qadına, ana bax o xalalar verdi. Amma iki salfet aldılar. Dedilər ürəyin nə istəyir alarsan deyərək bizim verdiyimiz iki onluğu anasına göstərdi. Olarmı mən bu axşam metronun çıxışında satdıqları əsgər oyuncağı alım? Onda anladım ki, xadimə işləyən xanım Əsmərin anası imiş.
– Hə mənim gözəl balam, bir saat da döz, Şövkət nənə gəlsin, növbə dəyişsin, evə gedəndə alarıq dedi.
Qəflətən cingiltili bir səsdən kafedə əyləşənlərin demək olar ki, səksən faizi diksindi. Bu cingiltili səs bayaq gələn “bahalı qızcığaz”ın səsi idi.Kimisi maraqla, kimisi etiraz dolu baxışlarla səs gələn tərəfə boylandı. Qeyri-ixtiyarı məndə səs gələn tərəfə boylandım. Uşaq şüşənin arxasındakı pirojnaların, tortların hər birindən istəyirdi. Kişi isə, “mələyim gəl hələlik bunları alaq, sabah da gəlib təzə-təzə o birisilərdən alarıq” dedi. Uşaq yenə etirazını bildirdi. Ayaqlarını yerə döyməyə başladı. İnsanlar artıq bu ərkəsöyün qızın səsindən narahat olduqlarını gizlədə bilmirdilər. Kişinin nəhayət zala göz gəzdirdiyini gördüm. Düşündüm yəqin ki, uşağın verdiyi narahatlıq üçün üzr istəyəcək. Kişi isə gövdəsini bir təhər tərpədib irəliyə bir iki addım ataraq: nolub, uşaq görməmisiniz, çayınızı için də, deyə saitləri uzada-uzada donquldandı. Başı vitrindəki şirniyyata qarışan “bahalı qız”ın əlindəki dondurma da əriməyindəydi. Vitrinin arxasında dayanan xanım xadiməni, yeni Əsmərin anasını səslədi. Simuzər gəl yeri sil, yerdə dondurma damcıları var. Uşaq o anda ayıldı ki, dondurma əriyib, əlini
də çirkləndirib. Qız bunu görüb daha da bərkdən ağlayıb, qışqırmağa başladı. Bunu görən Əsmər bir salfet bağlamasını aça-
aça onlara yaxınlaşdı. Gözəl, zərif və mehriban Əsmər qayğı ilə “bahalı qız”a açdığı salfetin bir ədədini uzadaraq, buyurun bununla əlinizi silin dedi. Kişi Əsmərə baxıb, nə sırtıq uşaqsan, girəvədən istifadə edib salfetkanı satmağa çalışırsan elə. Rədd ol, imkan ver nəfəs alaq. Əşşi bezdik da bu yetim, yesirin əlindən. Maraqlıdı bu qırılmışın dədəsi harda sülənir ki, yetimləri əllərində salfetka, saqqız küçələrdə alverlə məşğul olurlar ee axı deyərək, yenədə “ı” saitini uzatdı.
Əsmərin gözəl gözləri bir anda böyüyüb sanki, alnına doğru qalxdı. Arxa tərəfə boylanıb, anasının bu sözləri eşidib, eşitmədiyini dəqiqləşdirdi. Əsmərin gözlərindəki məsumluğa, kövrəkliyə indi bir az da nifrət əlavə olmuşdu.Yanağındakı şirin qəmzəsi sanki üzünü tərk edib, yerini qəmə, kədərə vermişdi.
Bir addım da kişiyə tərəf yaxınlaşaraq, mənim atam aprel döyüşlərində üç ay bundan əvvəl şəhid olub. Ancaq məni tək qoyub getdiyi üçün mən ondan küsmüşəm deyərək balaca əlini alnına çəkdi.
O an sanki dünya başıma uçmuşdu. Gözlərim heç nə görmür, qulaqlarım heç nə eşitmir, vücudumun hərəkət edə biləcəyini belə unutmuşdum. Elə bil məni stula kleyləmişdilər. Yerimdən qalxıb ona yaxınlaşmaq istəsəm də, tərpənə bilmədim. Nəfəsim kəsilirdi, sadəcə gözlərimdən bu saat göz yaşı yerinə, qan fışqıracaqdı kimi hiss edirdim. Yanağımda hiss etdiyim sərt şillənin təsirindən yuxudan ayılan kimi oldum. Rəfiqəm yanımda ayaq üstə dayanıb, mənim yaxşı olub, olmadığımı soruşurdu. Ətrafa göz gəzdirdim. Bayaqdan insanların səsi şəngəl ilə boşqabın səsinə qarısaraq sükutu pozurdusa, indi bu sükutu bir çəngəl səsi pozsaydı qulaq tutulardı. İnsanların bəzilərinin yanağındakı göz yaşı, üzlərindəki ifadə, dodaqlarının arxasında çölə atılmağa hazırlaşan təhqiredici sözlər danışırdı indi.
Əlim-ayağım əsə-əsə qalxıb Əsmərə yaxınlaşdım. Gücüm çatsaydı ordakı bütün stol, stulları o kişinin yekə və boş başına çırpardım. Ancaq onun da o cür ürəksizə təsir etməyəcəyini düşundüm. Əyilib Əsməri qucağıma götürdüm. Yüngül bədəninin içində, körpə ürəyi sərçə ürəyi kimi çırpınırdı. Bayaq stolumuzda əyləşməyi qəbul etməyib, bizdən uzaqlaşan Əsmər boynuma sarıldı. Astaca qulağıma pıçıldadı. Xala mən salfeti onlara pul ilə satmayacaqdım. Onsuzda o qız atasının pulunun hamısını o pirojnalara verəcəkdi. Ancaq mən olsaydım atamdan bir pirojnadan artıq istəməzdim dedi.
Qollarımın gücü çatdıqca Əsməri sinəmə sıxdım. Çönüb kişiyə baxdım və “şəhid qanı bahasına bu torpaqda gəzmək sənə haram olsun” deyib, uzaqlaşdım.
Ruhum da, cismim də od tutub yanırdı. Qucağımda qız istidən bişər dedim özüm-özümə. Əsməri dayandığı qapının yanına apardım. Qucağımdan yerə düşürdüm. Rəfiqəmə sən burda gözlə, iki dəqiqəyə qayıdıram deyib, çantamı alaraq kafeni tərk etdim. Ancaq kafedə səs-küy yenədə öz yerindəydi. Bu dəfə fərqli ab-hava hökm sürürdü. Hər kəs kişini lənətləyirdi.
Metronun girişinə qədər sanki ildırım surətiylə gəlmişdim. Almalı olduğum şeyin satılacağından qorxurdum.
Girişdə bir-neçə oyuncaq satan cavan uşaqlar vardı. İlk olaraq birinə yaxınlaşıb istədiyim oyuncağı soruşdum. Bəli var deyə cavab verdi. Satılmadığı üçün sevinmişdim. Aldığım oyuncaqları hədiyyə kimi paketlədib dərhal kafeyə tərəf üz tutdum. İyul ayının ortaları idi və günorta saatının istisi mənə indi o qədər də təsir etmirdi. Çünki mənim ürəyimin yanğısı lava kimi axıb dünyanı yandıra bilərdi.
Kafeyə çatanda Əsməri dayandığı yerdə görmədim. Gecikdim deyə peşmanlıq çəkdiyim anda Əsmərin gözəl səsini eşitdiyim tərəfə yönəldim.
Hə ana bax o xalanın ətirinin iyidi, mənim də üstümdə qalıb deyə-deyə anasıyla söhbətləşirdi. Uşaq kimi sevindim Əsmərin burda olduğuna. O balaca mələyə yaxınlaşaraq dizlərimi onun qarşısında yerə qoydum. Hədiyyə paketlərini ona uzatdım. Hədiyyə paketlərinin içərisində nəyin olduğunu onun balaca ürəyi sanki hiss eləmişdi. Dərhal toppuş və şirin əlləri ilə hədiyyəni açmağa başladı. Gözlərinin dərinliyindəki kədərin yanındakı balaca işıltı yavaş-yavaş böyüyərək bütün göz bəbəklərini bürüdü.
Ana bax mən istədiyim əsgər kuklası deyərək atılıb düşməyə başladı. İkinci paketi açmağa başladı. Bu bir az böyük olduğu üçün anası ona kömək elədi. Köməkləşib ikinci hədiyyəni də açdılar. Bu hədiyyəni görəndə qadının gözləri doldu. Xanım siz Əsmərin atasının tankçı olduğunu hardan bilirsiniz dedi.
Bilmirdim, sadəcə aldım deyərək ayağa qalxdım. Əsmərin alnından öpdüm. Elə bil ayaqlarımın altından tonlarla daş asmışdilar. Birtəhər ayaqlarımı sürüyə-sürüyə əvvəl əyləşdiyimiz stola yaxınlaşdım. Bəzi insanların mənə dua etdiyini eşidirdim. Ancaq, sadəcə bir cumləni daha aydın eşitdim. Bu, Əsmərin “ana bu tankın pultu da var. Görəsən atam da idarə etdiyi tankı pult ilə idarə edirmiş” dediyi cümlə oldu.
Mənim sulugöz rəfiqəmin gözləri ağlamaqdan qızarıb şişmişdi. Əlini uzadıb əlimdən tutaraq ” dərdi olanın dərdini, dərdli biri anlayar bacı” deyərək hönkürdü. Artıq onu belə sakitləşdirməyə taqətim qalmadığını hiss elədim.
Qalx bir taksi ilə məni evə apar əzizim, yeriməyə halım yoxdu dedim. Yerimizdən qalxdıq. Rəfiqəm yıxılmağimdan qorxdu yəqin ki. Tez qolumdan yapışdı. Qapıya tərəf getdikcə Əsmərin hərəkətlərinə fikir verdim. Əsmər dağ boyda şəhid atasının təsəllisini bir rezin oyuncaqda tapmışdı.
Qapıdan çıxanda qeyri-ixtiyarı dilimdən bu sözlər çıxdı. “Keşkə sən də, mənim kimi şəhid qızı olmasaydın Əsmər. Keşkə sən atalı qızlar kimi ürəkli böyüsəydin” deyərək kafeni tərk etdim.

Mənbə: http://www.pressaz.az

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

GÜNÜNÜZ AYDIN DOSTLAR

sizlərə xoş ovqatla
(Hüseyn Arif sayağı)

“Gəl çıxaq seyrinə uca dağların”,
Görməsin nə çiskin, nə duman bizi.
Ətrinə bürünək gözəl bağların,
Görməsin nə payız, nə xəzan bizi.

Öpək çiçıklərin ipək telindən,
Söz alaq torpağın şirin dilindən,
Tutaq tər güllərin şehli əlindən,
Görməsin nə qanqal, nə tikan bizi.

Qəhqəhlər, gülüşlər yayılsın düzə,
Meşələr, çəmənlər boylansızn bizə,
Yaşdan söhbət düşüb çıxanda üzə,
Görməsin nə dövran, nə zaman bizi.

Arzular qoynunda dil açdıq yenə,
Çıxmışıq gəncliyin bahar seyrinə,
Hicran əzabına gəl gərək sinə,
Görməsin nə təbib, nə loğman bizi.

Yaşayaq sevgilim, yaşayaq belə,
Həsrətin dumanı çökməsin telə,
Nəcibəyəm, ötəm yaxşılar ilə,
Görməsin nə kədər, nə yaman bizi.

SEVƏNLƏRİN ÜRƏYİ

İpək kimi zərifdi,
Külək əssə titrəyər.
Toxunsalar xal düşər,
Dəniz kimi kükrəyər-
Sevənlərin ürəyi.

Ümmandı, yetməz sona,
Tükənməz arzular tək.
Həmdəmdi xəyal ona,
Təmizdi saf sular tək-
Sevənlərin ürəyi.

Nə kələk, hiylə bilər,
Nə də xəyanətlidi.
Hicrana ölüm dilər,
Əhdə sədaqətlidi-
Sevənlərin ürəyi.

Əzəl gündən insanı
Pak məhəbbət yaşadır.
Ehtiyatlı olun ki,
Sına bilər, şüşədir-
Sevənlərin ürəyi.

Duyğularla danışar,
Dili yox, lala bənzər.
İçin-için alışar,
Nəğməli vala bənzər,
Sevənlərin ürəyi.

Sevinc nəhsə dönəndə,
Şimşəklərə od paylar.
Günəş səmtə dönəndə,
Ulduzları haraylar-
Sevənlərin ürəyi.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

BACIM ROZANIN XATİRƏSİNƏ

Son dəfə boylandın, baxdın üzümə,
Dilin söz tutmadı, göz yaşın axdı,
Bir cavab vermədİn mənim sözümə,
Elə bil başımda şimşəklər çaxdı.

Məni həsrət qoydun şirin səsinə,
Susdu bir dəfəlik can deyən dilin.
Baxa -baxa qaldım ay bacı sənə,
Əlimin içində soyudu əlin.

Dəyməz tay üzümə odlu nəfəsin,
Boynumu bir daha qucaqlamazsan,
Gəlməz qulağıma mehriban səsin,
Məni qəmli görüb sən ağlamazsan.

Haraya baxıram görürəm səni,
Bir anda çıxmırsın sən xəyalımdan,
Qoydun bu dünyada göz yaşlı məni,
Niyə tez apardı səni Yaradan?

Aldı qanadına mələklər səni,
Üzünə açıldı cənnət qapısı,
Bu gediş ağlatdı, sızlatdı məni,
Köçdü bacıların vallah yaxşısı.

MÜƏLLİM

Sevimli müəllim, müqəddəs insan,
Hər yerdə əzizdi, ucadır adın,
Sənsən bir şam kimi alışıb yanan,
Qayğılar içində keçir həyatın.

Bizlərə həsr etdin nurlu ömrünü,
Vətən sevgisindən dərs keçdin bizə.
Sevdirdin nur saçan o ayı, günü,
Səadət gətirdin sən ömrümüzə.

Dahilər, şairlər səndən dərs alıb,
Hər uğur adınla bağlıdır sənin,
Səndən öyrənənlər qalxıb, ucalıb,
Gücü, qüvvətisən doğma vətənin.

Sən bizə göstərdin nurlu səhəri,
Tutub əlimizdən yol açdın bizə.
Gül açır qəlbinin barı, bəhəri,
Həyatda hər zaman borcluyuq sizə.

Şanlı- zöhrətlisən əziz müəllim,
Sənin varlığınla öyünürük biz,
Hər zaman qarşında baş əyir elim,
Səninlə fəxr edir doğma ölkəmiz.

Əli Rza Xələfli (Əzizli Əlirza Zal oğlu) — Azərbaycan şairi və yazıçısı, “Kredo” qəzetinin baş redaktoru.

Həyatı

Əli Rza Xələfli 1953-ci ildə Cəbrayıl rayonunun Xələfli kəndində doğulmuşdur. 1975-ci ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakultəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirmiş, doğulduğu rayonun Şahvəlli, Tatar və Aşağı Xələfli kəndlərində müəllim işləmişdir. Həmin illərdəki pedaqoji fəaiyyətinə görə “Qabaqcıl maarif xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür.

1980-ci illərin əvvəlindən mətbuatda çalişir. 1980-1993-cü illərdə rayon qəzetində müxtəlif vəzifələrdə çalışdı. “Xudafərin”, “Qoşa qanad”, “Qarabağ” və “Həyat” qəzetlərində xüsusi müxbir, şöbə müxbir, şöbə müdiri və redaktor əvəzi vəzifələrin işləmişdir.

Ə.Xələflinin ədəbi-publisistik yazıları və şeirləri dövrü mətbuatda müntazam çap olunur.

2002-ci ildə “Qızıl qələm” medalı mükafatına, 2003-cü ildə “Məmməd Araz”ali ədəbi mükafatına, 2004-cü ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyi Bədii Ədəbiyyatı Təbliq Bürosunun “Qılınc və qələm” yaddaş mükafatı, 2008-ci ildə Beynəlxalq Rəsul Rza mükafatına, 2010-cu ildə Şahmar Əkbərzadə adına Beynəlxalq Ədəbiyyat mükafatına layiq görülmüşdür.

2002-ci ildə Əli Rza müəllim Azərbaycan Yazıçıları və 1984-cü ildən Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, 1980-cı ildən Qabaqcıl maarif xadimi, 2010-cu ildə isə Prezident təqaüdçüsüdür.

1999-ci ildən Kredo qəzetinin baş redaktorudur.

Ailəlidir. İki oğlu, bir qızı var.

Əsərləri

“Karvan körpüdən keçir” (1997),
“Baş daşımın yazıları” (1998),
“Yurdun övladları” (Elçin Kamal birlikdə, 2000) ədəbi-bədii publisistik,
“Sözə doğru” (2003) ədəbi-tənqidi,
“Ocağımın işığı” (2001),
“Həsrət körpüsü” (2006), müəllifi,
“Dünyanın söz üzü” (2007),
“Adı Şadiman olanın…” (2009),ədəbi-tənqid
“Axtala əfsanəsi” (2010),ədəbi-tənqid
“Qırmızı həqiqətlər”(2011),ədəbi-tənqid
“Od” (2012)
“Həyatın Dastanı: ədəbi-fəlsəfi düşüncələr. Hamlet İsaxanlı nın “Ziyarət” poemasının motivləri əsasında”, “Xəzər Universitəsi Nəşriyyatı” (2012)
Redaktoru və tərtibçi müəllifi olduğu kitablar
“Mənəviyyatın ekologiyası” (2005)
“Fənayənin sualları” (2006)
“Yana-yana qaşadim” (2006),
“Koroğlu hoydu dəlilərim, hoydu” (şair İslam Sadıqla birlikdə, (2006)
“Yağış damlasıyam” (2007)
“Zal ağacı” (2007)

Xarici keçidlər

Dünyaya, insana, tanrıya sevginin qaynağı – Əli Rza Xələfli poeziyası
Azərbaycan Yazıçılar Birliyi. Əli Rza Xələfli – 60
Çağdaş ədəbiyyat cəfakeşi – Əli Rza Xələfli
“Qarabağ dünən, bu gün və sabah” 5-ci elmi-əməli konfransının MATERİALLARI (2006-cı il). Mərziyyə Nəcəfova – Vətən ruhuna hakim kəsilən şerlər

Bu yaxınlarda böyük Azərbaycan şairi, filosof, alim İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 650 illiyi münasibətilə“Cahana sığmazam” adlı ədəbi almanax işıq üzü görüb.

“Elm və təhsil” nəşriyyatında nəşr olunan poetik toplunun baş məsləhətçisi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birinci katibi, Xalq şairi Fikrət Qoca, redaktoru və tərtibçilər: AYB-nin üzvü, Beynəlxalq Rəsul Rza ədəbi mükafatı laureatı, Prezident mükafatçısı, şair Balayar Sadiq və AYB-nin üzvü, Beynəlxalq Rəsul Rza ədəbi mükafatı laureatı, şair Tahirə Məğrurdur.

Bu poeziya almanaxında müxtəlif ədəbi nəsillərin və çoxçeşidli ədəbi-bədii düşüncəyə malik qələm sahiblərinin şeirləri toplanıb. İnanırıq ki, poeziyaseverlər və ədəbi ictimaiyyət poetik toplunu “Nəsimi ili”nə ədəbi töhfə kimi qarşılayacaq.

20 may 2019-cu ildə saat 13:00-da Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin “Natəvan” klubunda “Nəsimi ili” münasibətilə çap olunmuş ədəbi almanaxın təqdimatı keçiriləcək. Ədəbi ictimaiyyət və poeziyasevərlər dəvətlidir.

Mənbə: http://pressaz.az

SƏNİN BİRCƏ SÖZÜN

Sevgi əridərmiş dumanı, çəni,
Güllərin xətrinə yağış yağarmış…
Bir sözün özümə qaytardı məni,
Bir sözün içinə dünya sığarmış…

Əgər sevmirsənsə, yanıma gəlmə,
Qəlbimi yenidən salma həvəsə.
Məni xoşbəxt edib o bircə kəlmə,
Durmuşam sözünlə nəfəs-nəfəsə.

Dilsiz qayalar da dinə bilərmiş,
Həsrət şöləsi var közün içində.
Söz görüş yerinə dönə bilərmiş,
Yaşamaq olarmış sözün içində…

Ayrılıq dönərmiş bir yalquzağa,
Heyf, qanadlanıb uça bilmədim.
Illərlə qaçsam da səndən uzağa,
Mən öz taleyimdən qaça bilmədim…

Aldım göz altına dostu, düşməni,
Mən piyada oldum, sənsə, yar, atlı.
Önünə bənd vurub sevgi çeşməmin
Özüm də bilmədən dərya yaratdım…

Baxırsan uzağa, gözlərin dolub,
Sel gəldi, şəhəri, kəndi dağıtdı.
Sənin bircə kəlmən qumbara olub,
Mənim ucaltdığım bəndi dağıtdı…

01.03.2014

CƏNNƏT ADASI

Gəmi ilə Marmarisdən
Cənnət adasına üzdük.
Dörd yanı ləzzətlə,
heyranlıqla süzdük.
Ancaq heç bu ada
o qədər də seçilmirdi
digər adalardan.
Doğrusu, baş açmıram
adalara ad qoyan
adamlardan…
Burda könül yaxır,
göz oxşayır hər yan. –
Adalara,
dənizin gözəlliyinə
baxırıq heyran-heyran…
Əslində gözəllikdi,
həyat eşqidi
qəlbimizi sevgi ilə dindirən.
Əslində insanların qəlbindəki
məhəbbətdi
hər yeri, hər yanı
cənnətə döndərən…
O yerdə ki, insan var,
sevgi var,
ora bəşər övladının
topdağıtmaz odasıdı…
Əslində Yer özü
Kainat dənizində bir
cənnət adasıdı…

24.08.2013
Marmaris

MƏNİM DÜŞÜNCƏM

İçimdə arzular
köz kimi işarır
həsrətli baxışların
yadıma düşüncə.
Qaranlıq qəlbimi
ay kimi nurlandırır
fikrim, düşüncəm…
Gözlərim önündən
səninlə birgə qalxdığım dağlar,
səninlə birlikdə köksündən
su içdiyim dərələr keçir.
Gözlərim önündən
nə qədər könül oxşayan
mənzərələr keçir.
Həmişə məəttəl qalsam da
dünyanın işinə,
Zəngin bir insana
çevrilmişəm
düşünə-düşünə…
Fikirlərimə borcluyam
istidə töyşümürəmsə,
soyuqda üşümürəmsə.
Sahibinə çevrilmişəm onun
nəyi düşünmüşəmsə,
kimi düşünmüşəmsə…
Mənim ürəyim
bəzən gümanlar,
bəzən şübhələr,
dumanlar içindədi.
Ancaq nə yaxşı ki,
mənim düşüncəm
Dünyanı gözəlləşdirmək
gücündədi…

01.01.2013

BİRCƏ GÜNAHIM VAR

Mən mələk deyiləm, adi bəşərəm,
Günaha batırır həyat adamı.
Nəfsin qulu olsam, adiləşərəm,
Qoruya bilmərəm təmiz adımı.

Sınaram,
ancaq ki, çətin əyiləm,
Bişmişəm zamanın qilü-qalında.
Başkəsən deyiləm, quldur deyiləm,
Zərrəcə gözüm yox dünya malında.

Adın var qəlbimin hər yarasında,
Bir eşq ağacıyam, barım sevgidi.
Az-çox hörmətim var el arasında,
Qazancım sevgidi, varım sevgidi.

Özümü görürəm sənin gözündə,
Salmısan qəlbimi oda, bilirsən.
Bircə günahım var bu yer üzündə, –
Səni sevməyimdi o da, bilirsən…

Ocaq çatanlar var mənim ahımdan,
Gölməni tay tutma dəniz sevgimə.
Tanrı özü keçsin qoy günahımdan,
Xeyir-dua versin təmiz sevgimə…

20.07.2012
Ramazanın ilk günü

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Rəhbərliyi və kollektivi Sizi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin üzvünü, Prezident təqaüdçüsünü, Gündəlik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Gəncəbasar Bürosunun Rəhbərini və əmədaşını doğum gününüz münasibətilə səmimi qəlbdən təbrik edir, dodaqlarınızdan gülüş, yanaqlarınızdan təbəssüm əskik olmasın! Sizə uzun ömür, möhkəm cansağlığı, xoşbəxtlik, ailə səadəti, ədəbi-bədii yaradıcılığında bol-bol uğurlar diləyir! Sevib, sevdiyiniz insanların əhatə dairəsində olun!

Mətbuat xidməti

* * *

(aldığım ağır bir xəbərin təsirindən)

Bu gecə bir bala anasız qaldı.
Bu gecə bir qadın ana olacaq,
Bu gecə hardasa adsız diyarda
Bir körpə əlləri yetim qalacaq.

Bir ana baladan ayrıldı deyə,
Yerlə-göy gərilib, sarsılıb yaman.
Bir ana nəfəsi ərşə qalxarkən
Bir bala ümidi torpaq olacaq.

Bu gecə bir bala yaman göynədi,
Sıxdı ürəyinə qara bir daş
Itirdi ananı, boyladı kədər
Cənnət qapısında kədərli bir daş.

Bir qadın evindən köç etdi vaxtsız,
Bir ana sarsıldı, ana ağladı
Bir qadın evindən köç etdi vaxtsız
Bir bala əlləri anasız qaldı.

* * *

Bilirsən, səndən sonra nələr oldu?
Oğlum ağlamağı öyrəndi,
Elə mən də.
Ikimiz də gizlətməyi öyrəndik…
Məcbur kişi kimi geyinməyə başladım,
Sənsizliyi hiss etməsin deyə
Saçımı da qısa kəsdim,
evdə bərkdən danışmağa başladım.
Kişi olmağa çalşdım,
iki nəfər olmağa…

Bilirsən, səndən sonra yuxusuzluq öyrəndim,
Paltarını yumadım,
köynəyini yumadım qoxunu saxlasın deyə.
Evdə siqaret yandırdım –
Tüstüsü od vurdu evin divarlarına,
Alovlandı ev, yandı ev,
içində də mən, bizlər.
alovdan başı gicəlləndi evin.
Kül qabının hönkürtüsü məni xəyaldan oyadır –
Içi boşdur, bir tütün də belə kül olmayıb.
Amma, hər tərəf küldür evdə.
Səndən sonra dünyalar da qarışdı,
Iqlim dəyişdi,
hava dəyişdi –
Indi əvvəlki tək
qar yağmır dekabrda.
Bircə sən dəyişmədin.
Dondun qaldın daş üstündə.

Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Mahmud Kaşqari Medalı” laureatı, Əli Kərim adına Sumqayıt şəhər Poeziya Klubunun sədri, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin və Azərbaycanın Mədəniyyət və Portalının Sumqayıt bürosunun rəhbəri, şair İbrahim İlyaslının “Şair olmaq zülümdür” adlı yeni şeirlər kitabı Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyinin müvafiq qərarı ilə 2018-2019-cu illərdə Poeziya nominasiyası üzrə “Qızıl Kəlmə” Ədəbi Mükafatına layiq görülüb.

Qeyd edək ki, bundan öncə şair İbrahim İlyaslı Ümumtürk mədəniyyəti qarşısında göstərdiyi xidmətlərə görə “Mahmud Kaşqari Medalı”na və ədəbiyyat sahəsindəki fəaliyyətinə görə “Şahmar Ələkbərzadə adına Beynəlxalq Ədəbiyyat Mükafatı”na və Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin “İstiqlal marşı”nın müəllifi Mehmet Akif Ərsoyun yadigarı “SEBİLÜRREŞAD” Dərgisi Yönetim Kurulu Başkanı sayın Fatih Bayhan və EkoAvrasiya Yönetim Kurulu Başkanı sayın Hikmet Erenin müvafiq qərarıyla Türk dünyasına xidmətlərinə görə mükafata layiq görülmüşdü.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.

Azərbaycan Yaradıcılıq Fondunun ötən ildən təqdim etməyə başladığı “Ədəbiyyat adamı” mükafatının qalibləri müəyyənləşib.

“Ədəbiyyat adamı” adlanan bu layihə çərçivəsində istər ölkə daxilində, istərsə də ölkə xaricində çoxşaxəli, çoxspektrli tədbirlər, konfranslar, poeziya gecələri, görüşlər, kütləvi açıq mühazirələr, qapalı seminarlar keçirilməsi, mükafatların verilməsi nəzərdə tutulub.

Fondun daxili müzakirələri nəticəsində aşağıdakı beş yazıçı bu ilin qalibi seçilib: Şərif Ağayar, Vaqif Yusifli, Vaqif Nəsib, Mehman Qaraxanoğlu, Aysel Əlizadə.

Mükafatın məbləği 1000 manatdır.

Mükafat qaliblərə gələn həftə təqdim ediləcək.

“Ədəbiyyat adamı” mükafatının hər il may ayında beş nəfərə təqdim edilməsi nəzərdə tutulub.

Qeyd edək ki, ötən il “Ədəbiyyat adamı” mükafatına tənqidçi Elnarə Akimova, yazıçı- tərcüməçi Nəriman Əbdülrəhmanlı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri, şair Səlim Babullaoğlu, “Dünya ədəbiyyatı” jurnalının baş redaktoru, ədəbiyyatşünas Seyfəddin Hüseynli, və professor Şirindil Alışanlı layiq görülmüşdü.

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin Kahramanmaraş şəhərində fəaliyyət göstərən “Hece Taşları” aylıq şeir dergisinin yeni 51. sayısında Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, Əməkdar mədəniyyət işçisi, Ustad şair Aşıq Şəmşirin “Kimi” şeiri Azərbaycan türkcəsində dərc olunub.

Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru,
AYB-nin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri

SÖZ

Söz yerdən göyədək ucalan bir taxt,
Canımı söz üçün oda yaxmışam.
Yeni bir fikirlə toqquşduğum vaxt,
Heyrətdən lal kimi donub baxmışam.

Sözüm var, üz edib üzə tutmağa..
Yaxşını yamandan uca tutmağa.
İnsan tapmayanda əl uzatmağa,
Sözün ətəyindən tutub qalxmışam.

Dəniz tək dalğalı olduğum olub,
Çəmən tək saralıb solduğum olub.
Buludun yerinə dolduğum olub,
Şimşəyin yerinə özüm çaxmışam.

Mən sözdən yarandım, mən özüm sözəm,
Düz yol məndən keçib, mən həmin izəm.
Dəyəri ölçülməz suyam, təmizəm –
Sevdalı bir gözdən sızıb axmışam.

Sehr sözdə olur, sirr sözdə olur,
Ən qiymətli gövhər, dürr sözdə olur.
Bu qəfəs dünyada hürr sözdə olur,
Sözə əsir düşüb, azad çıxmışam.

* * *

Buluda bel bağlama, göz yaşın olan yerdə,
Gözün qələm gəzməsin, yaddaşın olan yerdə.
Ürəyinə yüklə sən həyat adlı hər yükü,
Kimsədən ağıl umma, öz başın olan yerdə.

ULU EŞQİN KÖZÜNDƏ

Yenə də çəkilmişəm tənhalığa bu axşam,
İlham mələkləriylə vuruşan anlardayam.
Bir kimsə xəbər tutmur ağrı-acılarımdan,
Qəlbimdən əllərimə süzülən qanlardayam.

Əhvalatlar, dramlar, faciələr müfəssəl,
Hisslərin çılğınlığı qələmimə sığışmır.
İp atır Ay saçıma, ulduzlar ondan əfzəl
Çəkir baxışlarımı, göz ilməkdən yığışmır.

Yaradanın sirrindən kim baş çıxara bilər,
Yaşam üçün ölüm bir əyləncə vasitəsi.
Bədən adlı geyimi soyunan əbədi ruh,
Yenə yeni bir sirrin sorağının təşnəsi…

Səngimək bilmir hələ köksümdəki sancılar,
Geniş üfüqlər gəzir ruhum göyün üzündə.
Od, atəş axtarıram, pərvanə tək sancılam,
Bəlkə rahatlıq tapam ulu Eşqin közündə.

***

Tanrım, qul olsam da varlıyam səndən,
Baxma ki, dilimdə min bir ahım var.
Sənin mənim kimi günahkar bəndən,
Mənim sənin kimi bir Allahım var!

ARAM OLURAM

Mən mən olmağı unutdum,
Daha dönüb şam oluram.
İpimin ucu tutuşdu,
Od-alova ram oluram.

Dünən, bugün, sabah kimi,
Hər damlada bir ah kimi,
Əriyirəm günah kimi,
Azaldıqca tam oluram.

Ulduzum axdı yüzəcən…
Sükutam başdan dizəcən.
Bomboş küçəydim, təzəcə
Ev oluram, dam oluram.

Canımı Eşqə dilədim,
Çeşməni dərya elədim.
Ruhumu elmə bələdim,
Gördüm yenə xam oluram.

Göz doymaz dünya rəngindən,
Tanrı bəxt verdi- ləngindən,
Aldıqca həyat cəngindən
Hər nəfəs, aram oluram.

DÜNYAYA MƏLƏKLƏR GƏTİRİB MƏNİ

Adil Allah, nəyə görə bu adı,
Mənim taleyimə yaraşdırıbsan?
Məgər mən sənin tək ədalətliyəm?
Bəlkə hesabları qarışdırıbsan?!

Verdiyin acını hey şirinlədim,
Nə şikayət etdim, nə də inlədim.
İçimdə hər zaman səni dinlədim,
Qəlbimi haq üçün alışdırıbsan.

Arzular, xəyallar itirib məni,
Dünyaya mələklər gətirib məni,
Özünə qızlığa götürüb məni
Bu zalım həyatla barışdırıbsan.

ZƏFƏRİ GÖZLƏYİRƏM

Dur bitsin bu ağı, qalx bitsin bu hüzün,
Vətənin önündə ağ olsun qoy üzün,
Gəl də tut, əsgərim, verdiyin o sözü,
Mən də öz gücümü gücünə qataram.

Dözərəm ağrısı, əzabı çox olsa,
Dözərəm ən qanlı, ən iti ox olsa…
İnamım sarsılsa, ümidim yox olsa,
Hüzuru mən necə taparam, taparam…

Tökülən o qanlar getməsin qoy hədər.
Zəfərlə dön geri qurtarsın bu kədər.
Qalxaram o zaman lap boyuna qədər
O açıq alnından öpərəm, öpərəm.

ƏSGƏRLƏRƏ

Gəlir qar, yağış, doluyla,
Vuracaq güclü qoluyla,
Gedir türklərin yoluyla
Boyuna qurban olduğum.

Alışdırır ürəkləri,
Yorur qoşun, bölükləri..
Xatırladır Göy Türkləri
Soyuna qurban olduğum.

Söz deyəndə də bərk deyir,
Əməldə bitir əkdiyi.
Düşmənin üstə çəkdiyi
Hoyuna qurban olduğum.

Boz qurd olub saldırdığı,
Bayraq edib qaldırdığı,
Azadlığa çaldırdığı
Toyuna qurban olduğum.

ÖMÜR

Birinci onillikdə –
Gecə ilə gündüzün fərqini heç hissetmədim,
İkinci onillikdə –
Gecələr də gündüzlər kimiydi –
hər şey gözəldi..
Üçüncü onillikdə – gecələri sağ,
gündüzləri sol əlimə aldım,
əllərim uyuşdu deyə,
ikisini bir ələ almaq istərkən
gündüzü salıb qırdım…
Dördüncü onillikdə gecəni nəfəs kimi çəkdim,
gündüzdən qalan qırıqları çəkdim üzümə…
Gecələr içimdəki gecəyə gömüldüm,
gündüzlər üzümdəki qırıqlarla təbəssüm etdim…
səs etdim, ün etdim…
amma günümü gün
etmədim…
Beşinci onillikdə –
oyanmadığım gündüzləri,
yatmadığım gecələri yuxuda görürdüm.
Çünki, sadəcə…
artıq nə gündüz vardı, nə gecə…

BU ÖMRÜ SÜRÜYÜB APARACAĞAM

Göydə şimşəklərə çaxma demirəm,
Desəm göy qurşağı inciyər məndən.
Gözümün yaşına axma demirəm,
Axıb süzüləcək incə yerindən.

Göz yaşı gözümün nurun artırır,
Bilirəm nə üçün ağlayıram mən.
Üzümün, gözümün təbəssümünü,
Yarın görüşünə saxlayıram mən.

Ruhun libasını bu gün bu yerdə,
Kimi nazik geyər, kimisi qalın.
Bu ömrü sürüyüb aparacağam,
Elə başı açıq, ayağı yalın.

Sevinmə, qalmaram əldə-ayaqda,
Dönmərəm hər könlün rübabına mən.
Sarıllam vüsala aparan yolda
Bir eşqin ən dadlı şərabına mən.

Bilirəm, dediyim xoşuna gəlir,
Onun bəyəndiyi gözüm üstədir.
Bir gün sevgilimə deyəcəyəm ki, –
Könlüm cənnətinin ətrin istəyir.

TANRIM, DÖN BİR MƏNƏ BAX

Tanrım, dön bir mənə bax,
Nə ev oldum, nə oba.
Üzümdə güllər açdı,
Can evimsə xaraba.

Şimşəyinəm hönkürüm,
Buludunam, qoy yağım.
Solumda ağrı çoxdu,
Qurbanın olsun sağım.

Bir bax, Eşqin havası
Kül etdi axır məni.
Verdiyin qələm deyil,
Qopuzdu, yaxır məni.

Çaldıqlarım təzəydi,
Dəyişdi xəzan oldu.
Olmaz, olmaz, dedilər,-
Qadından ozan, – oldu…

Ruhumdakı bu yanğı
Axı nədi? – bilmirəm.
Kirpiklərim düşməndi,
Yuxu nədi bilmirəm.

Alnımı boş qoydun ki,
Öz adını yazasan?!
Tanrım, dön bir mənə bax
Özünü arzulasan…

DÜNYA TƏZADLAR ADASI

Bir ucundan mələk tutub,
bir ucundan şeytan tutub
aparırlar bu dünyanı
ta əzəldən əbədə.

Gələn gedər, gedən gələr…
Varlıqların kəmiyyəti
keyfiyyətin üstələr…
Nəfsilə yaşayanların
canları günah geyər,
Nəfsini öldürənlərin
ruhuna savab gələr…

“Qüvvə”liyəm deyir çoxu –
bilinmir ağ, ya qara?…
Gözlərindən oxuyuram
Bütün bəşər “aman!”da…
Kimin nəfsi arxayındır
bu qarışıq zamanda?…

Dünya mənəm, dünya sənsən,
qulağında sırğa elə bir kərə –
nütfə kürə, dünya kürə, yer kürə…

Mütləqi var, ötərisi,
əbədisi, keçicisi…
Cismanisi, ruhanisi –
boşdur birlik ideyası,
dünya – təzadlar adası…
Allah deyir – sirr saxlamaq ibadətdir, ay ömrüm.
Desəm,
yəqin hamı kimi olmayacaq ölümüm…
Süpürəcək bu dünyanı
saçlarımın nəsimi…
Görkdü mənə gözlərindən toru silmiş
Həllac Mənsur, Nəsimi…

Kimlər kimə biyətdədir,
söyləməz dil, – nəbadə…
Bir ucundan mələk tutub,
bir ucundan şeytan tutub
aparırlar bu dünyanı
ta əzəldən əbədə.

İSTƏDİM

Əritdim könlümdəki qışın buz heykəlini,
Sevdim Yaradanımın hər gözəl əməlini…
Buraxdım bu dünyanın daş kimi bərk əlini,
Səxavətli bir qəlbə dolmaq, dolmaq istədim.

Yanıb yaxılım dedim, Ağcaqum düzü kimi,
Bir dərvişin dilində Haqqın haq sözü kimi,
Qəflətdə yatanlara bəsirət gözü kimi,
Hikmət, ziya, nur, işıq olmaq, olmaq istədim.

Toxunduğum göynətdi hey barmaq uclarımı,
Təbib gəzdim sağaltsın dodaq uçuqlarımı…
Bəxtimin yolları tək dolaşıq saçlarımı,
Açıb dəli küləyə yolmaq, yolmaq istədim.

Qaranlıq düşüncələr içində yoruldum, ah,
Savab bildim sevgini, sevməyin nəyi günah?!
Bağışla Adiləni, ey qiblə, ey Qibləgah,
Eşqə sarı üz tutub namaz qılmaq istədim.

Bu gün mahnıları da dağlara pay eləmək,
Şeirləri yağış tək çöllərə səpələmək,
Qarışıq buludları qara torpağa örtmək,
Ağappaq bir sevgidə ölmək, ölmək istədim.

27 may 2019-cu il tarixində saat 14:00-da Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) Natavan klubunda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Prezident təqaüdçüsü, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, istedadlı gənc xanım yazar Afət Viləşsoyun tirajla “Mənim adım Vətəndir” adlı yeni şeirlər və hekayələr kitabı təqdimat mərasimi və imza günü keçiriləcək.

Kütləvi informasiya nümayəndələrinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin, mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət xadimlərinin, müəllifin yazar dostlarının da iştirakı gözlənilir. İştirak etmək istəyən hər kəs dəvətlidir.

Qeyd edək ki, gənc xanım yazar Afət Viləşsoyun tirajla “Mənim adım Vətəndir” adlı yeni şeirlər və hekayələr kitabı təqdimat mərasimi və imza gününün rəsmi informasiya dəstəyi Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyi (gundelik.info) və Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalıdır (edebiyyat-az.com).

Ünvan: Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Səbail rayonu, Ə.Xəqani küçəsi 25.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti və İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsi.

18 may 2019-cu il tarixində saat 15:00-da Azərbaycan Respublikası Təhsil İnstitunun aparıcı elmi işçisi, zərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, “Kitab Evi” İctimai Birliyinin sədri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru şairə Adilə Nəzərinin “Topla məni, İlahi” adlı şeirlər kitabının təqdimat və imza günü keçiriləcək.

Kütləvi informasiya nümayəndələrinin, ictimaiyyət nümayəndələrinin, mədəniyyət, ədəbiyyat, incəsənət xadimlərinin, müəllifin yazar dostlarının da iştirakı gözlənilir. İştirak etmək istəyən hər kəs dəvətlidir.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
“İlham çeşməsi” qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru,
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü

CƏBRAYILLI ŞAİR

Göylərə qaldıran şeiri, sənəti,
Çiynində daşıyan hər əzyyəti,
Hörmətə mindirən sözü , söhbəti,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.

Haqsızlıq görəndə gözləri dolan,
Köməyə tələsən ağatlı oğlan,
Alimlər yanında öz yeri olan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.

Nazlı gözəllərə nəğmələr qoşan,
İlhamı gələndə kükrəyən, coşan,
Sözü qanadlanıb zirvələr aşan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.

Hər sözü söhbəti dillərdə dastan,
Qəlbində bir Allah, əlində Quran,
Haqqın qarşısında əyilən insan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.

Sözlərdən tac hörən, çələng toxuyan,
Eşidib, biləni sözlə mat qoyan,
Yurdun şöhrətini dünyaya yayan,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.

Haram bir tikə də çörək yeməyən,
Əhdindən, sözündan heç vaxt dönməyən,
Haqsız danışmayan, nahaq deməyən,
Cəbrayıllı şair Əziz Musadı.

NECƏ DƏ QƏŞƏNGSƏN

Necə də qəşəngsən, vurğunam sənə,
Sən ki, bir gözəllik ilahəsisən.
Baxmaqdan doymuram o gül hüsnünə,
Sən sevgi çələngi, eşq nəgməsisən.

Könlümü oxşayır gül üzün sənin,
Çirindi gülüşün, baldı dodağın,
Elə bil nəğmədir, xoş təbəssümün.
Vallah tamaşadı alma yanağın.

Sanki günəş gülür gül camalında,
Gözlərin can alır od-alovuyla.
Nurlu bir Günəşdi qara xalın da.
Sən bəhsə girirsən Günəşlə, Ayla.

Tanrının sevimli bir bəndəsisən,
Üzü qələm çəkib o göz, qaşına.
Elə Ay da sənsən, elə Gün də sən,
Ulduzlar dolanır sənin başına.

Şəfəqlər süzülür, baxışlarından,
Yaradan heyrandı öz mələyinə.
Yoxdu bu dünyada o göz, qaşından,
Heyranam gözəlim, gözəlliyinə.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü,
Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fəndunun təqaüdçüsü,
“Azad qələm” ədəbi-bədii, ictimai-publisistik qəzetinin və
“Ali Ziya” ədəbi-bədii, elmi-publisistik jurnalının təsisçisi və baş redaktoru

Bu gecə Qarabaģa
Gedən həstətim yanır

Bu gecə intihara
Yol gedir ümidlərim.
Ogey baxışlarımda
Güzgülənir dərdlərim.

Azalır dodagımda
Gülüşümün sayları.
Bir bir ölüb gedirlər
Ürəyimin tayları.

Gozlərimin işıģı
Ųrəyimdən güc alır.
Əllərimdə üşüyən
Arzularım qocalır.

Həstətimə tül tutub
Dərdimə yorģan salır.
Vətən göyərdən arzum
Yarı yollarda qalır.

Daş üstündə açılır
Axşama dönən sabah.
Vətən vətən dogulan
Vətənsiz ölən sabah.

Bu gecə Qarabaģa
Gedən həstətim yanır.
Bu gecə ümidlərim
Sözümdə qalaqlanır.

Ay Şuşam

May 1997…..

Bahar gəlib yaz olurmu sinəndə?
Işvə, əda, naz olurmu sinəndə?
Bulaq üstə saz olurmu sinəndə?
Dillənirmi dağın, daşın, ay Şuşam?!

Perikdimi bülbüllərin, qartalın?
Məlul-məlul boylanırmı maralın?
Ürəyimdə qan ağlayır bu halın,
Harda qaldı ilk sirdaşın, ay Şuşam?!

Niyə mənim gözlərimdə yaş oldun,
Ürəyimdə bir əriməz daş oldun,
Tərlan idin, bayquslara tuş oldun
Nə bəladır çəkir başın, ay Şuşam?!

Durna köçü yol salanda üstündən,
Namə yazıb göndərəydim gərək mən,
Kaş böləydim nisgilimi sənlə tən,
Nə bacın var, nə qardaşın, ay Şuşam!

Natəvanın ruhu sızlar ahəstə,
Vaqif yatmaz bu harayda, bu səsdə,
Üzeyirin qəmli notları üstdə,
Xan oxusun çatıb qaşın, ay Şuşam!

Bulaqların həzin-həzin ağlayır,
Kədər məni için-için dağlayır,
Ürəyimdə qəm sirsira bağlayır,
Silən yoxdu gözüm yaşın, ay Şuşam!

Dağlarına duman olub bürünəm,
Torpağında dizin-dizin sürünəm,
Bircə anlıq yollarında görünəm,
Bu həsrətin ataq daşın, ay Şuşam!

Ölümlü gecəm

İslatdı dərdimi göz yaşlarımda,
Qucağında ölüm gətirən gecə.
Hönkürtü səsində açılan səhər,
Kəsdi kələyimi dan yerinəcən.

Donmuş nəfəsimdə şehə bələndi,
Ruhumun can adlı sızıltıları.
Sən demə dərd elə üzə güləndi,
Açıldı ömrümün ölüm qatları.

Susdu kabus kimi, susdu o gecə,
Ölüm küləyinin əsdi yelləri.
Asdı ürəyimdən kəfənliyimi,
Açıldı qəbrimin qərib dilləri.

Bir ölüm gətirdi mənə o gecə,
Bir ölüm oxudu ömür payıma.
Mən can diləmədim, heyf bu ömür-
Can verə bilmədi vətən hayına.

04.05.2019

Təbriz şəhərində fəaliyyət göstərən “Ədəbi Körpü” aylıq ədəbi dərgisinin 7-ci sayında Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanda ATATÜRK MƏRKƏZİnin ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (DGTYB) Məsləhət Şurasının Başkanı, şair, publisist, yazıçı Əkbər Qoşalının “Bayatı sayağı” şeiri Azərbaycan və fars dillərində dərc olunub.
Şeiri Azərbaycan türkcəsindən fars dilində “Ədəbi Körpü” dərgisinin təsisçisi və baş redaktoru, tanınmış şair-publisist Səxavət İzzəti uyğunlaşdırıb.

Qeyd edək ki, bundan öncə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının təşəbbüsü ilə gerçəkləşdirilən “Çağdaş Azərbaycan poeziyasının inkişafına dəstək” layihəsi çərçivəsində şairə-publisist Əkbər Qoşalının bədii yaradıcılıq nümunələri, poeziya örnəkləri “Kardelen” (Bilcek şəhəri) dərgisində dərc olunaraq, ictimaiyyət nümayəndələrinin nəzərinə çatdırılmışdı.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

Torpağa taprşırrıq ölən olanda,
Baxmarıq, ürəyi daşdı
yoxsa ki
ürəyi dağlıdı zalımoğlunun…
Və bir gün
üzə çıxar o ürək:
Ürəkdə dərd görünər,
dərddəsə ömür…
Bir də daş qoyarıq – adı: başdaşı…
Dünyanın o –
ən soyuq
daşına
isti sözlər yazarıq…
Yazıya ürək,
ürəyə dərd qoyarıq…
Beləcə,
dərd dolanar dünyada:
torpaq-torpaq,
daş-daş,
yazı-yazı,
ürək-ürək…
Deyirəm,
gedim torpaq dərdimi yazım,
ürəklər daş olmamış…

“Gənc Ədiblər Məktəbi”nin müdavimi, AYB və AJB üzvü,
Prezident təqaüdçüsü, Gənclər müfakatçısı

bütün arzuların saçımda qaldı,
daraq tanımağı günah bilirəm…
mən səni dünyanın gözündən saldım,
yolumu kəsəcək min “ah”, bilirəm…

açıq pəncərəndə rəqs edən pərdə
qovuşmaz əlimin qırışlarına…
hədiyyə etmişəm səni bu dərdə,
sükutun yuvadır qu quşlarına…

bağışlama gedişimi, qadası,
üzü sənə tərəf iz qoymamışam..
sən olan şeirlər vicdan həyası;
bu gün qələmimi düz qoymamışam…

***

Səssiz bir sükutla bağırır gecə,
Saat əqrəbləri çalır ömrümü.
Çiy palçıq zənn edir məni bu dünya,
Gündə bir qəlibə salır ömrümü.

Alır verdiyini gözüm doymamış,
Bükür göy əskiyə bəyaz günümü.
Bəzən də aldadır saf uşaq kimi,
Ovcunun içinə alır ömrümü.

***
Allah,
sevməyi bilməyənlərin
əlinə bıçaq vermə.
sonra necə gəldi vururlar
kürəyindən adamı.

***
Eşidin, ey insanlar,
Şumlanmış ürəklərə
Sevgi toxumu əkin!
Əgər bacarmırsınız,
Bir sevgi böyütməyi
Ürəklərdən əl çəkin!
Duzlu göz yaşlarından
Parlaq sevgi cücərməz,
Köçəri quş sevgilər,
Uçdusa geri dönməz…
Eşidin, ey insanlar,
Siz ürək ovlamayin,
Sizinçün bir kabablıq
Ət deyilki ürəklər,
İnsan ömrü qısadır,
Qəm çəkməyə gün yetməz…
Eşidin, ey insanlar,
Əgər eşitmirsinizsə,
O zaman dinməyin də,
Barı sizi lal sansın
Cövhəri saf ürəklər…

Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi və “Gənc Ədiblər Məktəbi3″ün üzvü

Mən buralarda bir qərib qız
boynumu bükmüşəm;
adamları mənə Bakını xatırladır.
mən buralarda
dar küçələr keçirəm,
salxaq duyğulara rast gəlirəm.
Bir qoyunda
isinmək varkən buzlamışam.
İki, üç günlük “sevgi”-
hamının düşüncəsinə hökm edir.

Mən buralarda bir qız axtarıram:
sərvi boylu,
qönçə dodaqlı.

Mən bir ürəkdən sevgi içmək istəyirəm
burulğan xəyallarıma.

Sızqa xatirələrdən
qaynar ömrə yetişmək mənim haqqım…

Bir yaşıl yarpağın
Yaz ətri
bətnimə girir
bir gün qəhqəhəsinə ayrılıram yuxudan,
bir gün inqəsinə.

Bir əlin istisi çatmır mənə…

Mən buralarda
Sirddharthanın keçdiyi yolda
suyun eyni yerdən axmasını
dönüb dolanıb eyni yerə axmasını
seyr edirəm.

Bir az Sabir ömrüdür,
bir az Vazeh ömrü…
Və Cek London kimi hər gün bir az
intihar edirəm.

Səni öz halına buraxsam

Allah görəsən məni daha necə cəzalandıracaq?

Mən, hər kəsi halına buraxan yolcuyam
Səni ruhuma çəkmişəm
Fərqimdə deyilsən.
Gün gələr bütün qadınlar
Düşüncəndə bəlkə böyüyər
Kiciklikdə böyüklük
Təklikdə tənhalıqmış.
Fərqimdə deyilsən
Sən heç bu da deyilsən.
Gözlərimdə işıqlanan nur kimisən
Sabahları içimdə hiss etdiyim.

Sən sən ol, mən də mən.
Qoy gülsün bizə bütün aşiqlər
Sevgi bir gecəlik
Nə bir günlükdur.
Sevgi boğaz körpüsünün üzərindən
Keçən metrobüsdür.
Sevgi gəminin su urəyinə iz salmasıdır.
Sevgi o suyun damlalaridir.
Sən bunu bir gün
Mən olmadığında axtaracaqsan.
Səni ruhuma çəkmişəm
Təbiətimin yaşıllığısan
Fərqimdə deyilsən!

Bu gün ən təmiz gündür
Səni ruhuma çəkdiyim…

Gündəlik Analitik İnformasiya Agentliyinin
Mətbuat xidmətinin rəhbəri,
Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü.

Yəhərli atın üstə üzəngini basanda,
“Allahu əkbər” sözlü əlimdə bayraq ola.
Qoynunda övlad kimi kiçik şair oğlunu,
Dərdi-sərdən qoruyan bir qarış torpaq ola.

Bir damlaya çevrilib axıb çaya qarışan,
Taleyin qismətiylə yenə-yenə barışan.
Sevənlərin qəlbində təməl kimi alışan,
Dünən, bu gün sabah da sönməyən ocaq ola.

Leylinin həsrətindən qaçıb gözün qarası,
Qələbə xəbərlərin kəsilməzdi arası.
Çənlibeldən bu yana şerimin hər misrası,
Misri qılınc igid tək dinməyən dodaq ola.

Sübh çağı seyr edəndə üzə gülən səhəri,
Dağıdandan gözlərdən qəm-qüssəni, kədəri.
Gözəlləri görəndə şairlərin qəlbləri,
Yenə coşub-daşmaqdan susmayan bayraq ola.

Fəryad qopanda eldə titrəsin yurdun daşı,
Bir döyünən iki qəlb yenə dursun yanaşı.
Gözəllərin gözündən axan o ağ göz yaşı,
Süzülüb bu torpağa xəfif bir yarpaq ola.

İgildəri, ərləri qoynuna alan dünya,
Süleymandan bizlərə yadigar qalan dünya.
Yaranandan bu yana eh, fani olan dünya,
Neçə kəlmədən ötrü küsməyən yanaq ola.

Qardaş Türkiyə Cümhuriyyətinin “İstiqlal marşı”nın müəllifi Mehmet Akif Ərsoyun yadigarı “SEBİLÜRREŞAD” Dərgisi
Yayın Kurulu başqanı, 22-ci dönəm Millət vəkili (Adana-TÜRKİYƏ) sayın Recep Garip Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Prezident təqaüdçüsü, Azərbaycanda ATATÜRK MƏRKƏZİnin ictimai-siyasi şöbəsinin müdiri, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (DGTYB) Məsləhət Şurasının Başkanı, şair, publisist, yazıçı Əkbər Qoşalını mükafata layiq görüb.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

Elə bilirəm dağ, daş, divar – hər şey mənimlə danışır bu gün. Cəfər Cabbarlının heykəli əlini qoynundan götürüb Rəşid Behbudov kimi qollarını yana açıb oxumaq istəyir. Təsəvvür edirsiz? “Nə gözəlsən, nə qəşəngsən, bu axşam sən əziz dost”. Hələ Ədəbiyyat Muzeyinin önündə sıralanan heykəlləri demirəm. Elə bil hamısı sıçrayıb yerə atlanmaq istəyir. Vahidin başına dırmanan xırda adamlar da yerə tökülmək istəyir. Lap elə Vahidin özü də, mənimtək bədənsiz baş kimi qalmaqdan bezib kimi görünürdü gözlərimə. Elə bilirəm, o da hamı kimi əli, ayağı, bədəni yerində olmasını xəyal edir. Yerimək istəyir, qaçmaq istəyir, danışmaq istəyir…
Günel EYVAZLI

– Söz başa düşmürsən? Mümkün deyil, vəssalam. Al qovluqlarını da, çıx otaqdan.

– Axı…

– Dərman kəşf eləyib kişinin oğlu… Sən hələ, oxu. Nə magistr təhsilin var, nə də elmi iş yazmısan. Bakalavriatla əlini vurub qoltuğuna gəlmisən.

– Heç Eynşteyn də elmlər namizədi deyildi…

– Hə də, balası, o, Eynşteyn idi. Sən isə Muxtarsan. Mümkün deyil. Götür bunları da, çıx otaqdan, dedim.

– Peşman olacaqsız.

– Allah, Allah. Qardaşım, mən artıq peşmanam. Mənə deyən lazımdır ki, niyə adam bilib hər ötüb-keçən üçün qapını açırsan. Sənə neçə dəfə dedim, gəlmə də, gəlmə. Bir aydır başımı xarab eləmisən.

– Tomos Edisonu məktəbdən qovmuşdular. Müəllimləri ona kütbeyin deyirdi. Adam elə kəşflər etdi ki…

– Aman Allah, bir aydır eyni şeyləri təkrarlıyırsan e! Muxtar, yaxşı yol. Belə, yolun açıq olsun. Kəşflərin sərhədləri aşıb xəbəri gəlsin qulağımıza. Nobel alasan. Olsun e, olsun. Amma, başına dönüm, bu, kəşf deyil. Yeni əsrin Şeyx Nəsrullahı olmaq istəyirsən? Bir də ki, sən Allahın işinə niyə qarışırsan axı. A balam, sənin nəyinə lazımdır ölənləri diriltmək?

– Bu, Allah işinə qarışmaq deyil. Bu, sorğu-sualdı. Niyələri soruşmaqdır.

– Ay adam, nəyinə lazımdır axı?

– Məsələn, nakam getmiş insanları, bu dünyada missiyası yarımçıq kəsilən adamların geriyə dönməsini istərdim. Siz istəmirsiz?

– Vallah, havalanmısan sən. Cəfəng-cəfəng fikirlərlə vaxtımı alırsan. İndi iclas olacaq, xoş getdin.

– Boş-boşuna keçirilən müzakirələr, iclaslar. Doldurursuz bir zal adamı, ağzınıza gələni danışırsız. Nə elm var, nə də kəşf. Boş-boş sözlər var ortalıqda, vəssalam. Özünüz də bilirsiniz ki, boşboğazlıqdır, başqa heç nə. Guya iş görürlər. Simpozium, təşkilat, yığıncaq. Havalı sizsiniz, deyim, xəbəriniz olsun. Kimi aldadırsız axı? Bezmədiniz vaxt öldürməkdən?

– Xoş getdin, dedim sənə! Ağzına gələni danışma! Kişi kimi bir işin qulpundan yapış! Qaz vur, qazan doldur! Başını boş-boş şeylərlə yorma. Sənin kəşf adlandırdığın bu qondarma dərmanlarını, bir qovluq kağız-kuğuzunu heç kim sınaqdan keçirməyəcək. Belə şey həyatında olmaz. Olsaydı avropalılar birinci kəşf edərdilər. Deyirsən sənin qədər ağılları yoxdur?

– Çox heyif.

– Deyirəm sənə, normal, yola yaxın, sanballı, həqiqətə uyğun nəsə ağlına gəlsə, bax, gələrsən yanıma. Dədəm Mehtinin oğlu deyiləm, əgər səni qapıdan içəri buraxmasam. Bax, söz verirəm, kişi kimi. Get, başına dönüm, get.

– Siz!

– Get, başına dönüm, get. Qapını bağla arxanca.

Pilləkənləri aşağı necə düşməyim yadımda deyil. Bircə onu bilirəm ki, başım gicəllənirdi. Bura gəlməyimə it kimi peşman olmuşdum. Bütün dünya, baş verən hər şey, həyatım, arzularım elə bil dərədən aşmışdı. Mən Sizif gücündə deyildim. Ola bilməyəcəm. Daş olub hər şey başıma düşür. Əzilirəm, elə əzilirəm ki. Adamı yerə çırpmaq yəqin buna deyilir.

Yolun sağı, solu, eni, uzunu – hər şey gözümdə bərabər görünürdü. Gah başımı qaşıyırdım, qulağımı dartırdım, yerli-yersiz, özümdən qeyri-ixtiyari öskürürdüm. İki dəfə yolu səhv gedib geri qayıtmışdım, eskalatora tərsinə minmişdim, sürtünə-sürtünə, itəliyə-itəliyə keçirdim adamların içindən.

“Növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.

– Xahiş edirəm, mənə deyərdiniz, “Memar Əcəmi”yə necə gedə bilərəm? Aha, ordan, düz ordan. Çox sağ olun, çox təşəkkür edirəm.

“Qapılar bağlanır növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.

– Xahiş edirəm, mənə deyərdiniz, “Memar Əcəmi” stansiyasına necə gedə bilərəm? O qatar səhv aparır. Bayaq da ona mindim. Eyni yerə gedir. Bu dəfə düz gedəcək? Çox sağ olun.

“Qapılar bağlanır, növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.

– Xanım, siz deyin… “Əcəmi”yə necə gedə bilərəm? Hara aparır? Yalnız ora?

“Qapılar bağlanır, növbəti stansiya “Elmlər Akademiyası”.

– Bir dəqiqə, üzr istəyirəm, xala zəhmət olmasa çəkilərdiniz. Saxlayın… Çəkilin, zəhmət olmasa. Saxlayın, dedim. “Memar Əcəmi”yə getmək istəyirəm. Saxlayın!

***

Bura “Bakı Soveti”dir. Tfu, lənətə gələsən, “İçəri Şəhər” metrostansiyasıdır. Bu da Mirzə Ələkbər Sabir.

Salam, Sabir ağa. Elə bilirəm heykəl olmaqdan bezmisən axı. Ayağa dur, sür-sümüyünü şaqqıldat.

Bəs sən, Füzuli… Üzr istəyirəm, siz. Necə düşünürsünüz? Hələ də , “Can vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candır, Eşq afəti-can olduğu məşhuri-cahandır!” fikrinin üzərində qalırsınız? Yox, daha sevgiləri də dəyişib bu dünyanın. Bir də, bağışlayın, müdaxilə edirəm. Əlinizi zəhmət olmasa çənənizdən çəkərdiniz. Belə yaxşı düşmürsünüz fotoya. Başınızı da qaldırın. Məzlum görünməyin, nə olar. Məncə illərdir yerə baxmağınız yetər.

Bağışlayın məni. Hamınız bağışlayın. Bu gün əhvalım olduqca pisdir. Hirsliyəm, acıqlıyam…

…Bəzi gənclərdən fərqli olaraq mən hələ də nələrinsə ümidindəydim, doğrusu. Heykəl kimi əli qoynunda oturmaqdan bir şey çıxmayacaq, hə? Dünyaya gəlmisənsə yaşamağın yollarını da tapmalısan, düşünürdüm. Və düşünürdüm ki, rəngarəngliyi yaradan insanın özüdür. Yəni içində olan boşluğu hara getsən belə, yenə də doldura bilməyəcəksən. Beynində yuva salmış hər şey səni harda olsan narahat edəcək. Neqativ fikirlərdən xilas olmaq üçün ya başını kəsməlisən, ya da baxışını dəyişməlisən. Başqa yolun yoxdur. Bütün əzaların yerində olduğu halda günlərini boşuna xərcləyirsənsə, get əlsiz-ayaqsız Nik Vuyçiçin kitablarını oxu, məsələn. Nə bilim, motivasiya üçün, həvəslənmək üçün əla enerji mənbəyi ola bilər. Ya da gücü kənarda deyil özündə tapmağı bacar, deyirdim. İndi isə özümü əlsiz, ayaqsız adam kimi hiss edirəm. Boynu bükülmüş, məzlum qozbel Kvazimodo kimiyəm.

Elə bilirəm dağ, daş, divar – hər şey mənimlə danışır bu gün. Cəfər Cabbarlı əlini qoynundan götürüb Rəşid Behbudov kimi qollarını yana açıb oxumaq istəyir. Təsəvvür edirsiz? “Nə gözəlsən, nə qəşəngsən, bu axşam sən əziz dost”. Hələ Ədəbiyyat Muzeyinin önündə sıralanan heykəlləri demirəm. Elə bil hamısı sıçrayıb yerə atlanmaq istəyir. Vahidin başına dırmanan xırda adamlar da yerə tökülmək istəyir. Lap elə Vahidin özü də, mənimtək bədənsiz baş kimi qalmaqdan bezib kimi görünür gözlərimə. Elə bilirəm, o da hamı kimi əli, ayağı, bədəni yerində olmasını xəyal edir. Yerimək istəyir, qaçmaq istəyir, danışmaq istəyir. Mən isə ümidsizliyin acısından məhz indi çıxış yolu kimi gördüyüm intihara getmək istəyirdim. Amma yox, ən yaxşısı sükutdur. Bəlkə danışmağı tərgidim? Ölməyə nə var ki. Susum. Onsuz da sözün qiyməti gözdən elə düşüb ki, hamı necə istəyir elə də xərcləyir onu. Ah…

Soyuq kəsdi məni. Belə baxanda yaydı. Bəs mənə niyə soyuqdu? Niyə üşüyürəm? Böyrəklərim sızıldayanda Almas İldırım düşür yadıma. Boğazına qədər suyun içində saxlamışdılar bədbəxti. Danışanı güllələmişdilər, sürgün etmişdilər danışanları. Onların alnında möhür izi qaralmırdı. Alınlarına şanlı əməlləri ləkə kimi yapışdırılmışdı. Kəs səsini, burjua şairi! Urvatsız-urvatsız yaşa.

Neftinlə doydur Moskvanı, müharibədə qələbə qazan, amma qəhrəman şəhər statusuna yüksəlmə. Özümə bənzəyən Bakım. Bu xırçınlı Xəzərin qoynuna atacağam illərdir düzəltdiyim bu həbləri. Qoy sulara qarışsın. Balıqlar içib dirilik qazansınlar.

***

– Muxtar müəllim, yaxşısız?

– Nə olub?

– Səhərdən bufetdəsiz. Birinci elə bildim başınız ağrayır.

– Nə vaxtdan burdayam?

– İki saat olar. Sizi axtarırlar. Direktor otağına çağırıb.

– Məni? Niyə?

– Xəbərim yoxdur.

İlahi, bu nədi başıma gəldi? Duran yerdə niyə çağırsın ki? Allah bilir Akademiyadan zəng vurublar. Deyiblər başdanxarabı işdə niyə saxlamısız? Tfu, belə həyat olar? Alınmır da. Məndə heç nə alınmır.

– Olar?

– Keç-keç. Nə olub? Niyə həyəcanlısan?

– Heç, olur məndə.

– Əsədov, sənə vəzifə verirəm.

– Məə. Nənə?.. Mənə?

– Bəli-bəli sənə.

– Nə vəzifəsidi elə?

– Baş hidroloq?

– Mən?

– Qəşəng vəzifədir, eləmi? Ayın əvvəlində hava haqqında məlumat verəcəksən. Həftəlik məlumat verəcəksən. Səni televizora çıxaracam. Bütün ölkə üzünü tanıyacaq.

– Çox sağ olun.

– Hə, bir də. Ürəyin istəsə lap havanın, buludların istiqamətini də dəyiş

– Yox, necə, niyə ki?

– Necə yəni niyə? Ölünü diriltməyi bacaran, buludu da qova bilər. Lap belə ürəyi istəsə xoşu gəlməyən ölkələrə də göndərə bilər. Yerində olsam, təşkil edərəm bir dənə tornada, göndərərəm Ermənistana. Get qəbinetivə… Al, hədiyyəni də götür.

– Nədi bu?

– Qlobusdu. Fırlad özünçün.

Hə, bu da sənə möcüzə. Get, Əsədov. Get, kef elə. Adam dirildən. Kabinetinin üstünə də yaz: “Adam dirildən Əsədovun kabineti”. Yaxşı reklam mətni də yazmaq olar: “Ölüm daha qorxulu deyil. Əbədi yaşamaq indi burnunuzun ucundadır. Əsədov həblərini alın. Alın, için və əbədi olun”. Lənət sənə kor şeytan. Allah bilir, bütün departament gülür mənə. Mənə deyən lazımdır axı, ağrımayan başına niyə yaylıq bağlayırsan ki? Yaşa hamı kimi, danış hamı kimi. Bu da olsun, həyat.

– Yoldaş, Əsədov, xəbəriniz var. Dənizdə qəribə olaylar baş verir.

– Nə olay? Nə olub?

– Tələsin, bütün deliqasiya oraya yollanır.

– Mən hələ təzə keçmişəm ki, vəzifəmə. Otağa gedib çıxmamışam.

– Tez olun e, tez olun.

Qlobusumu otağa qoyub aşağı düşdüm ki, gördüm köç gedib. Bir sözlə, bir Allah bəndəsi məni gözləməyib ki, maşınına mindirsin. Nə isə, onlar atlı olsun, mən də piyada. Düz getdim “İçəri Şəhər” metrostansiyasına. Baksovetdə düşüb Filarmoniyanın həyətindən qalxdım yuxarı. Yeraltı keçidlə keçib bulvar tərəfdən çıxdım. Uzaqdan camaat görünürdü. İynə atsaydın yerə düşməzdi. Dənizin üzərindəki burulğana bənzər bulud bulvarın üzərinə doğru hərəkət edirdi. Hava elə istiydi ki, qara bulud topası günəşin üstünü örtsəydi əməlli-başlı kölgə olacaqdı. Bir sözlə, iti addımlarla gəldim dənizin kənarına. Yoldaş Mərdanov da burdaydı.

Mərdanov məni görən kimi tez yanına çağırdı. TV kanalların kameraları önündə, “bu, bizim baş hidroloqumuzdur”, təqdimatını verdi. İndi baş hidroloq nə lazımdırsa söyləyəcək, dedi.

Aman Allah, mən nə etməliyəm ki? Bir tərəfdən də qorxudublar ki, yəqin bu bulud hansısa zavodda baş vermiş partlayışdan əmələ gəlmiş zəhərli buluddur ki, o da bir dəfə yağsa camaat zəhərlənib öləcək. Lənət şeytana, işə düşmədim. Balam, mən Allaham? Yoxsa İsa peyğəmbərəm? Nə deyim bunlara?

Eləmədim tənbəllik buludun tərkibini öyrənmək üçün labarator ləvazümatları da götürüb yollandım helekopterin içinə. Elə təzəcə minmişdim ki, yadıma dünən dənizə atdığım həblər düşdü. İlahi, yəni bu bulud o həblərin buxarından yaranmış buluddur? Kül oldu mənim başıma. Olmaya nəyisə səhv eləmişəm. Mən neyləmişəm, ay Allah? Bəndənə yazığın gəlsin.

Yenicə oturmuşdum ki, Mərdanov mənə əl edib, aşağı düşməyimi istədi. Heç nə anlamadım. Deyəsən tutacaqlar məni. Yüz faiz həbs edəcəklər. Yəqin dünənki hərəkətimi görən olub. Bir də axı dünyanın zibilini tökürlər dənizə. Düz-əməlli balıq da qalmayıb orda. İndi bir ovuc dərmanla nə olacaq axı? Nə isə, deyərəm ki, xəbərim yoxdur. Yalançı dərmanlardı. Əşşi nə dərman? Xəbərim yoxdur, vəssalam. Yaxşı ki, dünən bütün sənədləri yandırdım. Kəşfimin izi belə qalmayıb, çox şükür.

Mərdanova yaxınlaşanda gözlərini yaş içində gördüm. Allahım, nə olub axı?

Camaat dənizə baxırdı. Üzümü çevirəndə gözlərimə inanmadım. Dənizin içindən adamlar sahilə doğru irəliləyirdi. Mərdanovun üç il bundan öncə dənizdə batmış, cəsədi tapılmamış oğlu irəlidə gəlirdi. Ardıyca neftçilər, fəhlə geyimli adamlar, qızlar, oğlanlar gəlirdi.

Bəs o kimdi? Nimdaş, boz pencəkdə, üzü tüklü, yorğun adam kimdir görəsən? Yaxasında rəqəmlər görürəm. Aha, apaydın sezilir. Bir. Hə, birdi. Yenə də bir, sonra sıfır. Doqquz. Bu nə rəqəmdir? Min yüz doqquz.

– Yoldaş Əsədov, nə baş verir?

– Xanım, gördüyünüz kimi adamlardı. Vaxtilə batmış, ya atılmış, izsiz-tozsuz qeyb olan, itkin düşən adamlar.

– Yəni ölülər dirilib?

– Gördüyünüz kimi, həyatda hər şey mümkündür.

– Necə yəni?

– Ola bilər Xəzərin sularına dirilik suyu qarışıb. Tarixi mənbələrdə belə suyun olması məlumatı var axı. Yadınızdadır, İsgəndərin axtardığı dirilik suyu?

– İndi deyirsiniz, bu qara bulud dənizdən buxarlanmış buluddur?

– Bəli, düppədüz. Dənizdən buxarlanmış buluddur. Ona görə belə qəribədir və fərqlidir.

– Sizcə yağıntı hara düşəcək?

– Məncə, bu bulud çox uzağa gedəcək. İstadacaq hamımızı. Yamyaş edəcək bizi. Təpədən-dırnağa yuyacaq. Bəlkə də ölüləri sonuncu dəfə qusullandırmağımız dirilik istəməyimizdəndir. Yoxsa torpağın altına gedəcək ruhsuz müqəvvanı niyə yuyaq ki? Qədimlərdən bizə gələn yaddaş kodudur bu. Dirilik sevdasıdır. İndi yaşamağın nə olduğunu nəhayət ki, anlayacayıq. Şüurumuz, düşüncəmiz, varlığımız diriləcək.

– Muxtar bəy, sizinləyəm, Muxtar bəy.

– Bəli

– Televiziya müxbiri, Tofiqəm.

– Lap yaxşı.

– Bir sual verim. Güman edirsiniz ki, bu bulud dirilik bulududur.

– Güman etmirəm, belədir.

– Düşünək ki, belədir. Siz bu dirilik buludunun hara yan almasını istərdiniz? Bu yağışın harada yağmasını istərdiniz?

– Əgər məndən olsaydı, əgər o buludlar getmək istəsəydi. Məni sızladan, içimi yeyən günahsız, müharibədə həyatını itirmiş adamların qəbrinə yağmasını istərdim. Məsələn, yağış Şəhidlər Xiyabanına yağsın. Yağsın. Qəhrəmanlar yenidən dirilsin, istəyirəm. Gedib qayıtmayanlar, “xalq düşməni” adıyla güllələnənlər dirilsin. Bilirsiz…

– Bağışlayın, vaxtımız yoxdur… Mümkünsə hava haqqında məlumat verərdiniz…

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Daşkəndə qastrol səfərinə yollanan Vaqif Mustafazadə pərdələr açılanda zalda heç kimi görmür. Zalda yalnız müxtəlif yerlərdə tək-tək əyləşmiş klub nümayəndələri olur. Konsertə şövqlə, həvəslə yollanan Vaqif dəhşətli sarsıntı keçirir. Onu aldatmışdılar, xəyanət etmişdilər. Konserti düzənləyənlər proqram haqqında heç yerdə elan verməmiş, hamı Vaqifin Daşkəndə gələcəyindən xəbərsiz olmuşdu. Təsəvvür edirsiniz?

Vaqif piano arxasına keçir. Ürək ağrısı ilə zalda əyləşmiş beş-altı adam üçün “Əzizəmi gözləyirəm” kompozisiyasını ifa edir. Sonra musiqi sədaları altında, Daşkənddə, pianonun arxasında dünyasını dəyişir. Bir yerdə qeyd edin, Vaqifi paxıllıq, qısqanclıq öldürdü!

Sonra dahini vətənə gətirdilər. Onu Fəxri Xiyabanda dəfn etmədilər. Mustafazadə Yasamal qəbiristanlığında torpağa tapşırıldı. 39 yaşında, bunu da bir yerə qeyd edin!

Aramızda o qədər Aqqel var ki…

Kim deyib ki, həqiqət ilə yalanın, doğru ilə səhvin, yaxşılıq ilə pisliyin savaşması nəticəsində mütləq xeyir, mütləq doğru, mütləq yaxşılıq qalib gələcək?

Onlar aramızda yoxdur. Kim hökm çıxarıb, kimdir hakim? Bəlkə bu cür dahiləri dəfn etməyin ən gözəl yolu atəşpərəstlər kimi alov üzərində yandırmaq və küləklərdə dəfn etməkdir?

Sən də öl mənim kimi,

fəqət məzarın olsun ürəklər…

İndi bütün mətbuatı bürüyən skelet fotolarını görüncə, içim didim-didim olur. Ay camaat, Müşfiq tapılıb… “Muxtar” hekayəsini qələmə alanda dənizdən sahilə doğru addımlayan, yaxasında rəqəmlər görünən personajımın Mikayıl Müşfiq olması çoxuna məlumdur. Axı o rəqəmləri necə unutmaq olar? 1109…

Təsəvvürünüzə gətirirsiniz, kimsə sizə elə paxıllıq edir ki, içində partlayır. Durub danos yazır. Həyatın, kainatın gözəl olmasını qələmə alan, şövqlə onu dilə gətirən, həyat eşqilə aşıb-daşan bir gəncin cəlladına çevrilir.

Ah, mən gündən-günə bu gözəlləşən

İşıqlı dünyadan necə əl çəkim?

İnsanlardan qurtulmağın “ən gözəl yolu” satqınlıqdı, xəyanətdir, eləmi?! Qoy rədd olsun, ölsün, gəbərsin, güllələnsin, sürgün olunsun, hə? Onlar isə əyinlərinə efod geyinib müqəddəs insan cildinə bürünəcəklər. Şeirlər yazacaqlar, tərifləyəcəklər, alqışlayacaqlar, seviləcəklər. İllər sonra isə kəllə sümüyündə iki güllə yeri olan sümüklər aşkarlanacaq və onun nakam şair Mikayıl Müşfiq olması ehtimal olunacaq, eləmi? Mətbuat bu xəbəri PR xatirinə tirajlayacaq, insanlar ah, nalə ilə, kaş o olardı, dəfn edərdik, onun cismi torpağa qarışardı, ruhu dinclik tapardı, söyləyəcək.

Bəlkə, kim olursa-olsun, araşdırmadan, tədqiqat aparmadan dəfn edək? Onun yox, bu dünyadan getmiş Müşfiqin ruhu yox, bizim – bizim narahat ruhumuzun əvvəl-axır dinclik tapması üçün!

Silahlar indi daha sərrastdır. Eyni anda ard-arda atəş açmaq mümkündür. Şəxs yerə yıxılmamış havadaca dəfələrlə güllələnə bilər. Sizcə, ikinci gülləni alnına vurana qədər Müşfiq ayaq üstə dayanmışdımı? Yoxsa əmrə müntəzir olan əslən azərbaycanlı əsgər şair yerə yıxıldıqdan sonra, şairin ölümünə əmin olmaq üçün ona yaxınlaşıb yenidən alnından atəş açmışdımı? Adam sağdır, ondan xəbər alın!

Ötən il Xızıda Mikayıl Müşfiqin xatirə evində olarkən bu məlumatla tanış olmuşdum. Deyirdilər, cəllad söyləmişdi ki, mən əmr qulu idim. Əmr olunmuşdu, mən də icra etdim. Təsəvvür edirsiniz? Əli bu qədər insanın qanına bulaşmış adam gecələr görəsən hansı yuxuları görür? Ümumiyyətlə, yatırmı? Məncə, o, atəşi özünə açmalı idi. Bu iztirabı dəfələrlə yaşamamaq üçün. Əmr quluydu, eləmi?

Onlar təklər idi. Tək, məğrur ağacları ildırım birinci vurur!

XIX əsrin ikinci yarısında tam təsadüf nəticəsində, tikinti zamanı sümüklər aşkarlanır. Məlum olur ki, onlar dahi Dantenin qalıqlarıdır. Dantenin Florensiyada olan qəbrinin sırf simvolik qəbir olması çoxuna məlum idi. Elə o səbəbdən də yerli orqanlar daima dahinin qalıqlarının axtarışında idilər. Hələ o zamanlar Mikelancelonun papa X Levə etdiyi xahiş nəticəsində papa Dantenin nəşinin Florensiyaya gətirilməsini əmr etmişdi. Sarkovaq Florensiyaya gəlir… amma boş gəlir. Elə o vaxtdan boş qəbir üzərində qurulan abidə səcdəgaha çevrilir. Sadəcə, hamının pənah gətirdiyi bir ünvan olmalıdır, axı. Qəbir boş olsa belə. İndi də hər gün Florensiyadakı boş qəbir üzərində tər, qırmızı qızılgüllər qoyulur. Sevgi xatirinə, ehtiram xatirinə… Ruhlar narahat deyil, narahat olan yerdə qalan insanlardır. Əgər varsa, sızıldayan vicdandır. İlahi komediya…

“Portare la propria croce” – Quran ayəsi kimi səslənir… “Hər kəs öz xaçını özü daşıyır”.

Bizim kimi… Alnımıza yazılıb sanki. İmperiyalar aramızdan hansı zəka sahiblərini, Demiurqları qoparmadı ki…Öz əlimizlə. Biz düşünmək istəmirik, dedik. Bizə çörək verin, çörək. Kimi istəsəniz satarıq, xəyanət edərik. Nə fərqi – cavan, yaşlı. Sonra deyərik ki, filankəslər romantizm ədəbi cərəyanının nümayəndələri olublar. Bu boyda realizm içində romantika. “İblis” sizi güldürsün!

Homer korluğu istəyirəm bəzi şeyləri görməmək üçün. Dərd orasındadır ki, həqiqət elə işıqlıdır ki, qaranlıqda da gözümü deşəcək. İndi “Olum, ya ölüm” arasında vurnuxan insan kimi, ekspertizanın keçirilməsini, bu sümüklərin Müşfiqin olmasının təsdiqini istəyirəmmi?

Laqeydliyimizə, biganəliyimizə, əgər odursa da bu vaxta qədər onun tapılmasına cəhd etməməyimizə ağlamaq istəyirəm.

Ey çılğın küləklər, nəşəniz daşarkən,

Bağların şehindən mey sorub coşarkən,

Nalqıran dağları atlayıb aşarkən,

Məni də alınız, uçayım dağlara.

Könlümdə nə varsa, açayım dağlara!

Rerixin təsvir etdiyi dağlar kimi hər şey elə uzaq, elə sirli görünür ki. Yaxın, uzaq keçmişin tükürpədici aktları nə dəhşətli görünür, İlahi. Adamın ağlı çaşır. Pifaqorun eşitdiyi kainat musiqisi sədaları altında bu nabələd, oyunbaz dünyada doyunca rəqs eləyəsən. Ölüm xəbərini eşidən, havalanan analar kimi…

Xəbər çıxar-çıxmaz Bakını tozlu, dumanlı külək bir-birinə qarışdırdı. Ağacların qolu, budağı sındı. Qopmağa cürət etməyən sarı yarpaqlar himə bənd olmuş kimi ağaclardan ayrıldılar. Sonra süpürgəçilər yollara axışdılar. Payızın rəsmini çəkdiyi təbiət yerə xalı kimi sərmiş yarpaqlara bir müddət baxa bildi. Sonra hər şeyi süpürdülər. Payızın izi-tozu da qalmadı. Bircə çılpaq ağaclar şahid kimi qaldılar. Onları da kimdir dindirən.

Bəşər tarixində ilk dərin fikri dilə gətirən İov kimi mən də hamının dilə gətirdiyi eyni fikri təhrif etmədən təkrarlayacam. “Həyat ədalətsizdir”!

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə bu il görkəmli ictimai xadim, siyasətçi, jurnalist, pedaqoq, yazıçı, türkoloq Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illik yubileyi qeyd olunacaqdır. Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin rəhbərliyi Azərbaycan ədəbiyyatının xaricdə təbliği ilə məşğul olan, eləcə də dünya ədəbi nümunələrini dilimizə çevirmiş, həmçinin ədəbi əlaqələr sahəsində mühüm işlər görmüş bir qrup tərcüməçi, naşir və ədibə XX əsr Azərbaycan siyasi fikrində dərin iz qoymuş mütəfəkkir Əhməd bəy Ağaoğlunun adını daşıyan diplom və pul mükafat təqdim edəcəkdir.

Bədii Tərcümə və Ədəbi Əlaqələr Mərkəzinin sədri Səlim Babullaoğlu açıqlamasında bildirib ki, mükafatçılar sırasında Söhrab Sipehrinin “Suyun ayaq səsi” şeirlər kitabının tərcüməsinə görə filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Məsiağa Məhəmmədi, Tomas Sternz Eliotun “Bəhrəsiz torpaq” şeirlər və araşdırmalar toplusuna görə prof. Cavanşir Yusifli, “Dünya ədəbiyyatı” dərgisinin hazırlanmasına və nəşrinə görə ədəbiyyatşünas, tərcüməçi Seyfəddin Hüseynli, Azərbaycan ədəbiyyatı nümunələrinin polyak dilinə tərcüməsinə görə tərcüməçi İlahə Kərimova və Azərbaycan ədəbiyyatı nümunələrinin İranda təbliği və nəşri işinə görə naşir Səid Muğanlı da vardır.

Mükafatlar may ayının sonuncu həftəsi təqdim ediləcəkdir.

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Anadilli fəlsəfi qəzəlin ilk nümayəndəsi Dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Seyid Əli İmadəddin Nəsiminin anadan olmasının 650 illik yubileyi münasibətilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyində “Ulduz” jurnalı ilə “Vektor” Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının keçirtdiyi şeir müsabiqəsində Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi ilə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin birgə layihəsi olan Gənc Ədiblər Məktəbinin Məsul katibi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və AYB Gənclər Şurasının (AYB) və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin (DGTYB) üzvü, Azərbaycan Respublikası Prezidenti Təqaüd Fondunun təqaüdçüsü, Gənclər mükafatçısı, gənc yazar Emin Piri birinci yerə layiq görülüb.

Qedy edək ki, bundan öncə gənc şair Emin Piri Azərbaycan Yazıçılar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Ən yaxşı şeir” və “Nəsimi” müsabiqələrinin qaliblərindəndir.

Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Mətbuat xidməti

İnciyir

İşə düzəldə bilmirəm,
dost-tanış məndən inciyir.
Dünən gəlib salam verən
gen gedir, gendən… inciyir.

Utanıram həyalıdan,
dili-ağzı dualıdan.
Ziyalısı – ziyalıdan,
dindarı dindən inciyir.

Özüm zəng vurub deyirəm,
bəzən qaralar geyirəm.
Mən məmurdan inciyirəm,
o da vətəndən inciyir.

Yaşat məni

Təkəm,
evdə qoyub getmə –
ruhlarla baş-başa məni.
Gəlib yenə salacaqlar
dağa məni, daşa məni.

Gah gözüm yuxusuz qalır,
gah dodağım susuz qalır.
Gah İskəndər xəbər alır,
gah da Nuru Paşa məni.

Bu dünya mənə yad deyil,
həyatım bir həyat deyil,
bir ömür, bir saat deyil,
yaşat məni, yaşa məni…

Qazax süfrəsi

Qazaxdan gəlibdi, Daşsalahlıdan,
bacım töhfəsini göndərib mənə.
Novruz bayramında mən olmamışam,
onun əvəzini göndərib mənə.

İlhamın, Həsrətin yurdu, beşiyi,
bir qadın bəzəyib evi-eşiyi.
Həyətdə-bacada əli üşüyüb,
isti nəfəsini göndərib mənə.

Lay-lay düzüb, yerin qatı burdadı,
təndir orda sönüb, odu burdadı.
Ağzımızın itən dadı burdadı,
seçib, siftəsini göndərib mənə.

Nə deyim, bu, bəlkə şirin yuxuydu,
heç kəsin payında gözüm yoxuydu.
Kəhrəba heyvanı, sulu armudu, –
nübar meyvəsini göndərib mənə.

Anam yada düşdü, anam hardadı?
Sızlayır, bilmirəm yaram hardadı.
Mənə layla çalın, laylam hardadı? –
“Can!” – deyən səsini göndərib mənə.

Göndərdiyi nə almazdı, nə zərdi,
şair görsə, geyindirib-bəzərdi.
Bir nemət də süfrədə şah əsərdi,
Qazax süfrəsini göndərib mənə.

2019

Bu gündən sonra

Sənə istəyirəm “qardaşım” deyim,
kişi qeyrətini, görəndən sonra.
Mən bu səxavəti, bu sədaqəti
nə əvvəl görmüşəm, nə səndən sonra.

Erkəklər yanında dişi bəbirsən,
bir fağır börəndə üstə əsirsən.
Yer qızı olsan da, ilahi sirsən,
yüz il keçsə belə bu gündən sonra.

Sənə ürək verib ulu Yaradan,
səni nəğmə kimi mənəm oxuyan.
Mənə bir can deyən, ya canıyanan
bir də gəlməyəcək özündən sonra.

19.02.2019

Danışırdı

Bir qızıl gül gətirmişdi,
gül dilində danışırdı.
Tellər yana tökülmüşdü,
tel dilində danışırdı.

O bağ gözəl, bağat gözəl,
bağ içində həyat gözəl.
ləhcə şirin, ovqat gözəl,
el dilində danışırdı.

Tanrım onun bağbanıydı,
xəstə canın loğmanıydı,
Duyğuların tüğyanıydı,
sel dilində danışırdı.

Ovsunuydu, səsin, dərdiş,
sənə göz dəyməsin, dərdiş,
Nəriman neyləsin, dərdiş,
qul dilində danışırdı.

07.09.2018

Neyləsin

Dünya köhnə yurd yeridi
qoca, ya cavan neyləsin?
Gələn qalmır, gedən dönmür,
həkim, ya loğman neyləsin.

Hakimin hökmü oxunur,
yerdə məhkuma toxunur.
Budağa bülbül də qonur,
bayquş da,
bağban neyləsin?

Üşüdübsən, üşümüşəm,
qırılıbdı könül şüşəm.
Yanında daşa dönmüşəm,
buna, Nəriman neyləsin?

Mənbə: http://edebiyyatqazeti.az

Edebiyyatqazeti.az xəbər verir ki, Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin növbəti layihəsi ilə dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması Daşkənddəki “Bilim və intellektual salohiyyat” nəşriyyatında özbək dilində çap edilib.
Qeyd edək ki, “Xosrov və Şirin” poemasını Özbəkistanın xalq şairi Camal Kamal özbək dilinə tərcümə edib.
Kitabın layihə rəhbəri Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru Samir Abbasov, rəyçi akademik, Özbəkistanın tanınmış alimi Bəxtiyar Nəzərov, “Ön söz”ünün müəllifi akademik, AMEA-nın Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunun direktoru Teymur Kərimli, redaktoru dossent Gülbahar Aşurovadır.
Artıq Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin sifarişi ilə Camal Kamalın tərcüməsində “Sirlər xəzinəsi”, “Leyli və Məcnun”, “İskəndərnamə” əsərinin “İqbalnamə”, “Şərəfnamə” əsərləri özbək dilində Daşkənddə çap olunub.
Əldə etdiyimiz məlumata görə Camal Kamal tərəfindən artıq Nizami Gəncəvinin son əsəri “Yeddi gözəl” əsəri də özbək dilinə tərcümə edilərək, çap olunması məqsədi ilə Mədəniyyət Mərkəzinə təqdim olunub.
Ənənəyə əsasən Nizami Gəncəvinin Özbəkistanda özbəkcə nəşr olunan kitablarının üz qabığının arxa səhifəsində dahi Nizami Gəncəvinin dünyanın müxtəlif ölkələrindəki heykəllərinin şəkilləri öz əksini tapır. “Xosrov və Şirin” kitabının üz qabığında isə şairin doğulduğu Gəncə şəhərində ucaldılan heykəli öz əksini tapıb.
“Ön söz”də vurğulanır ki, məhəbbət və insanliq dastanı olan “Xosrov və Şirin” poeması Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin məşhur “Xəmsə” – “Beşlik”inin ikinci böyük əsəridir və şairin əsərlərinin mirvarisi sayılan bu poema üzərində iş 1180-ci ildə işə başlayıb. Akademik Teymur Kərimli qeyd edir ki, Nizaminin “Xosrov və Şirin” poemasında məhəbbət konsepsiyasının qoyuluşu və ideya-estetik həlli maraqlıdır və böyük şairin novator üslubunun başlıca göstəricilərindən birinə çevrilərək, onun sənətinin gücü qarşısında oxucu heyrətini daha da artırır. ““Kainatda hər şey cəzbə bağlıdır!” deyən Nizami ümumdünya cazibə qanununu Nyutondan 500 il əvvəl irəli sürmüş olur və bu cazibəni “eşq” adlandıran Azərbaycan şairi təbiət hadisələri ilə insan münasibətləri arasında qırılmaz bir bağın olduğunu təsdiq etmiş olur.”
Özbək dilində çap olunan “Xosrov və Şirin” kitabında dünyanın müxtəlif muzey, kitabxanalarında əsərə aid saxlanılan unikal miniaturların rəsmləri də yer alır. Bunların arasında AMEA-nın Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutunda, Britaniya Muzeyində, Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq Saltıkov-Şedrin adına Dövlət Kütləvi Kitabxanasında, Rusiya Elmlər Akademiyası Şərqşünaslıq İnstitutunun Sankt-Peterburq şöbəsində, Nizami adına Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində saxlanılan əlyazmalardan verilmiş miniaturlar vardır.
Mədəniyyət Mərkəzinin çap etdirdiyi kitablar, o cümlədən “Xəmsə”yə daxil olan əsərlər Özbəkistanın və Azərbaycanın aparıcı kitabxanalarına, elm, təhsil, tədqiqat müəssisələrinə göndərilir.
Qeyd edək ki, Nizami irsinin Özbəkistanda tanıdılması və geniş təbliği məqsədilə 2015-ci ildən Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə Özbəkistandakı Heydər Əliyev adına Mədəniyyət Mərkəzi xüsusi layihəyə start vermişdir. Nizami adına Daşkənd Dövlət Pedaqoji Universitetində Mədəniyyət Mərkəzi ilə Özbəkistanın xalq şairi Camal Kamal arasında Nizami Gəncəvinin “Xəmsə”sinə daxil olan beş əsərin bütövlükdə özbək dilinə tərcümə olunması ilə bağlı müqavilə imzalanıb və bu layihəyə start verilib.
Mədəniyyət Mərkəzindən verilən məlumata görə 2019-cu ildə layihəyə bütövlükdə yekun vurulacaq və dahi şairin bütün əsərləri Özbək dilində oxucuların istifadəsinə veriləcəkdir.

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Katibliyi Prezident İlham Əliyevin təşkilatımıza ayırdığı məbləğdən bir sıra müəllifi mükafatlandırmağı qərara almışdır.

Bu il yubileyləri Dövlət tərəfindən geniş qeyd olunan dörd klassikimizin – İmadəddin Nəsimi, Mirzə Cəlil Məmədquluzadə, Cəfər Cabbarlı və İsmayıl Şıxlının adlarına – hərəsi 2000 (iki min) manat məbləğiində 12 mükafat nəzərdə tutulur.

İmadəddin Nəsimi adına şeir mükafatları:

Musa Yaqub
Vaqif Bayatlı
Firuzə Məmmədli

Mirzə Cəlil Məmmədquluzadə adına nəsr mükafaları:

Elçin Əfəndiyev
Kamal Abdulla
Sabir Rüstəmxanlı

Cəfər Cabbarlı adına dramaturgiya mükafatları:

Firuz Mustafa
Vaqif Əlixanlı
Əjdər Ol

İsmayıl Şıxlı adına tənqid, ədəbiyyatşünaslıq və publisistika üzrə mükafatlar:

Nizaməddin Şəmsizadə
İntiqam Qasımzadə
Gülxanə Pənah

1000 (min) manat məbləğində beş gənc yazıçıya “Uğur” mükafatı.

Abbaszadə Ümüd Namiq oğlu, 1993 (Ümüd Abbas Nihani)
Həsənəliyev Rəvan Vüqar oğlu, 1998 (Rəvan Cavid)
Cavanşir İntiqam Yaşar oğlu, 1990 (İntiqam Yaşar)
Tağıyev Sərdar İmaməddin oğlu, 1988 (Sərdar Amin)
Əhmədov Əliəsgər Tərlan oğlu, 1997 (Əliəsgər Əhməd)

ANAR
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri
1 may 2019-cu il.

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Mətbuat xidmətindən Edebiyyatqazeti.az-a verilən məlumata görə xəbər verdiyimiz kimi aprelin 3-də ədəbi orqanların redaktorlarının iştirakıyla Yazıçılar Birliyi katibliyinin geniş iclası keçirildi. İclasda Hörmətli Prezidentimizin Yazıçılar Birliyinə ayırdığı 800 min manatın istifadə olunması barədə bir çox təkliflər səsləndi. Sonra redaktorlar təkliflərini yazılı şəkildə də Katibliyə təqdim etdilər.

Mayın 1-də katibiliyin iclasında bu təkliflər bir daha müzakirə olundu və bu məsələdə Rəssamlar və Bəstəkarlar İttifaqlarının təcrübəsi də nəzərə alınaraq müvafiq qərarlar qəbul olundu.

Qeyd olundu ki, məhz bu vəsait ayrılandan sonra Katibliyə müalicə və maddi yardım üçün onlarla ərizə daxil olub. Ayrılan vəsait on qat artıq olsaydı belə bütün bu xahişlərə əməl etmək qeyri-mümkündür. Həm də bu dövlət yardımının əsas məqsədi ədəbiyyatımızın ümumi inkişafı və təbliği işinə xidmət üçün ayrılmışdır. Odur ki, Katiblik bu vəsatin müəyyən hissəsini yaşlı və gənc müəlliflərin 50 kitabının nəşrinə sərf edəcəkdir.

Son illərdə poeziya, nəsr, dramturqiyada dəyərli əsərlər yaratmış, elm və publisitika sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərmiş müəlliflərə hərəsi iki min manat məbləğində 12 mükafat, beş gənc müəllifə hərəsi bir min manat məbləğində mükafat verilməsi nəzərdə tutulur. Yazıçılar Birliyinin aparatında, ədəbi orqanlarında uzun illər boyu ardıcıl və fəal çalışan, işinə məsulliyyətlə yanaşan əməkdaşlar da redaksiyaların təqdimatıyla mükafatlandırılacaqlar.

Naxçıvan Yazıçılar Birliyinə, Gəncə, Sumqayıt və bütün başqa bölmələrimizə vəsait ayrılır. Yazıçılar Birliyinin Tərcümə və Ədəbi əlaqələr Mərkəzinə də müəyyən vəsait ayrılacaqdır.

Müəyyən məbləğdə vəsait xaricdən gələcək qonaqlarımızın qəbuluna və xaricə ezamiyyətə gedən yazıçılarımıza sərf olunacağı nəzərdə tutulur.

Yazıçılar Birliyinin və onun ədəbi orqanlarının, Tərcümə Mərkəzininin texniki ehtiyacları – komputer, kseroks aparatları, printerlər üçün vəsait ayrılır.

Saytlarımızın birləşdirilməsi, aktivləşdirilməsi, buna lazımı vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulur.

Maddi durumu xüsusi ağır olan və müalicəyə ehtiyacı olan bir neçə yazıçıya yardım ediləcək.

Bütün xərclənən vəsait Birliyin katibliyi tərəfindən təsdiq ediləcək və Katibliyin bilavasitə nəzarəti altında olacaqdır.

Mənbə: http://www.edebiyyatqazeti.az

Çarpışmada çoxum, azım,
Nə yol getdim, nə də azım?!
Arxaya bəzək nə lazım? –
Önünü dəyişim getsin.

Bu səs –
bu səmirin deyil,
Bu baş –
bu dəmirin deyil,
Bu su –
bu xəmirin deyil,
Yönünü dəyişim getsin.

Bu çayın suyu lildimi?
Baxdım – əksimi sildimi?
Bu yaşda necə cildimi,
Donumu dəyişim getsin?!

Toy oldu – şənlik olmadı,
Dən oldu – dənlik olmadı,
Bu ömür mənlik olmadı,
Sonunu dəyişim getsin.

Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü, Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədri, ”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisi, ”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatı

SƏNİN NƏYİN QALACAQ

= Bir varlı kimisi mənə lağ edib, – bu qədər
yaşadın, yığdığın var hanı, e?- dedi

Mənə gülmə varınla,
Quru səyin qalacaq.
Elə bilmə həmişə,
Bəxtin yeyin qalacaq!

Gəl güvənmə nəfinə,
Soğan doğrar kefinə.
Büküləndə kəfənə,
Üryan əyin qalacaq!

Bir bəd şişdi xislətin,
Sağkən olsun hörmətin.
Yığdığın var-dövlətin –
Hər bir şeyin qalacaq!

Bilmirsən şeir nədi,
Dərd yüklü şair nədi…
Sənin nə vecinədi,
Kim ləlöyün qalacaq!

Demə olar xeyirim,
Qafqazla söz cevirim…
Mənim üç-dörd şeirim,
Sənin nəyin qalacaq?!

* * *

Xəyal qanadına alaraq məni,
Qaytardı keçdiyim ömür yoluna.
Gördüm ki, dağ aşıb, düzlər keçmişəm,
Gördüm ki, az qalım yolun sonuna.

Gördüm ki, bu yolda sevincim, qəmim,
Qoşa addımlayıb, qoşa iz salıb.
Gördüm ki, bu yolun dolaylarında,
Günəş də ucalıb, çən də əl çalıb.

Gördüm ki, tutduğum əməllərimə,
Yaxşılıq həmdəmdi, yamanlıq uzaq.
Gördüm ki, həyatın keşməkeşində,
Büdrəyən çox kəsə olmuşam dayaq.

Gördüm ki, kimsəyə üz verib kədər,
Ürəkdən dərdinə şərik olmuşam.
Kimin dodağında gülüb təbəssüm,
Bütün sevincimlə qəlbə dolmuşam.

Gördüm ki, kimsənin donubsa qəlbi,
Od olub qəlbini qızındırmışam.
Gördüm ki, kimsənin müşkülsə işi,
Əlim çatmayıbsa – qəlbən yanmışam.

Gördüm ki, bu ömür yollarında mən,
Müqəddəs arzulu bir yol seçmişəm.
Gördüm ki, nadürüst, nakəs önündə,
Başım əyilməyib – məğrur keçmişəm…

Gördüm ki, yetməyə məkana – sona,
Ölçə bilmədiyim yolum var mənim.
Onu da gördüm ki, ömür payımın,
Düz altmış beşinə olmuşam qənim.

İndi düşünürəm yol gedə-gedə,
O ərən ili ki, qarşıma çıxa.
Basdığım illərin alıb qisasın,
Öz zəfər bayrağın sinəmə taxa!..

OLMASIN

Ay qadınlar, bayramınız mübarək,
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!
Kaş həmişə sizi belə şad görək,
Hər gününüz al səhərsiz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

Qadın gülsə gözəlləşər bu dünya,
Gözəlliklə əməlləşər bu dünya,
Lap yenidən təməlləşər bu dünya,
Dodağınız təbəssümsüz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

Qoy Yaradan bəxtinizə yar olsun,
Hər arzunuz, diləyiniz var olsun,
Zülfünüzə sığal çəkən yar olsun,
Daş ürəklər məhəbbətsiz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

Çox gəzmişəm, görməmişəm bir qəşəng,
Yurdumuzun gözəlləri olantək…
Hər biriniz bir açılmış tər çiçək –
Bülbül olan qızılgülsüz olmasın;
Biz kişilər heç vaxt sizsiz olmasın!

– Ta görünmürsən, hardasan?- deyən “dostlara”

İlahi, nə yaxşı tanıtdın mənə,
Dövrəmdə su kimi axan dostları.
Elə hey şənimə badə qaldırıb,
Özünü gözümə soxan dostları.

Çoxunun yolunda olsam da bir şam,
Şükür ki, qaz kimi yolunmamışam.
Demə müşk sanmışam, ənbər sanmışam,
Sarımsaq dostları, soğan dostları.

Özümü dəhləyib daşa çəkmişəm,
Miniblər belimə qoşa – çəkmişəm.
Özüm də bilmədən başa çəkmişəm,
Yalandan gurlayıb çaxan dostları.

Hər dosta qəlbimdə bir yuva qurdum,
Dərdlərin dərdimə qatıb qovurdum…
Yüküm əyiləndə gen duran dördüm,
Cibimdə böyüyüb çıxan dostları.

Qafqaz Əvəzoğlu, mən yazıq, fağır,
Qonaqlıq verməkdən olmuşdum yağır.
Çox şükür, yaxşı ki, tanıdım axır,
“Sağılan” dostları, “sağan” dostları…

“İçmişəm”

Yoxdu çarəm ey könül, əlbət bu gündən içmişəm,
Aşiqəm, meyxanədən xəlvət bu gündən içmişəm.

Çün nigarım yox, könül gülşəndə bülbül binəva,
Hali rüsvayəm, edib işrət bu gündən içmişəm.

Saqiya, meydir bu badəm içrə, ya şərbətmidir?
Süzdügün dəmdən dilim şərbət bu gündən içmişəm.

“Mərifətdən qıl həzər” söylər Nəsimi adəta,
Əl-həzər ondan, edib adət bu gündən içmişəm.

Olmuşam nəfsə məlaib, ey cəmaət, siz məni,
Nola zəhm ilə edin töhmət bu gündən içmişəm.

Gərçi bu söhbətlə iman əhlini mən çaş edib,
Söylərəm bunca yalan söhbət “bu gündən içmişəm.”

Mehriyəm, yox xanədanımda şərabxor kəs olan,
İçdigim eşqdir, olun rahət bu gündən içmişəm.

21.04.2019.

İmam Zaman ağamızın mövludu münasibəti ilə keçirilən “İntizar” qəzəl müsabiqəsinin qaliblərindən oldum! Ustadımız şeyx hacı Gülbala Fənaiyə xüsusi təşəkkür!

*Qəzəl*

Gəl, hardasan? (İmam Zaman)

Müntəzirdir gözlərim, ey məhliqa gəl, hardasan,
Bu qaranlıq aləmə bəxş et ziya, gəl hardasan.

Ey Əlinin yadigarı, ey ədalət mənbəyi,
Ey pənahı cümlə məzlumun, ağa, gəl hardasan.

Yoxdu vəslindən səva biçarə könlümçün dəva,
Etmək üçün ta bu bimarə şifa gəl, hardasan.

Ey dili qüdrətli şahım, ey həqiqi rəhbərim,
Hicrdən bu binəva eylər nəva gəl, hardasan.

Ey könüllər həmdəmi, gəl ey müsəffai-bəşər,
Ey nicatı aləmin, ey müctəba, gəl, hardasan?

Eylərəm bir ömrdür ki daği-firqətdən fəğan,
Gəl yolunda bu canım olsun fəda, gəl, hardasan.

Mən cəmalü hüsnünə daim münacat eylərəm,
Mehrin ilə aləmə eylə nida, gəl hardasan.

27.03.2019.

Bahariyyə

Əyyami-bahar gəldi, yenə fəsli-xəzan getdi,
Çıx seyrə könül, bağu gülüstanda çiçək bitdi.

Bülbül sevinib şura gəlib ney kimi dilləndi,
Solmuş bu bağın guşəsi min şövq ilə gülləndi.

Don geydi çəmən rəngi yaşıl, nəqşi al-əlvan gül,
Verməkdə nigarın da sənə şadlığı əylən, gül.

Bundan belə tut könlünü xoş, eyləmə dərdü qəm,
Eşq əhli yetib vəslə, bahar çağı olar xürrəm.

Topraq oyanıb, çöldə xəfif yaz küləyi vardır,
Canlanmış ağaclarda da növbər diləyi vardır.

Novruz bəzəmiş süfrəmizi, zövqü səfa vermiş,
Şükr eylə bu naz-neməti ey can ki, Xuda vermiş.

Ey Mehri, sevin, ki yenə bayramdır, üzün gülsün.
Könlün çiçək açsın, həyat eşqiylə gözün gülsün.

Qalmaz əbədi eşqin …

İnsan ona mehmansan, bağlanma bu dünyayə,
Surətlərə meyl etmə, ver könlüvü mənayə,
Bənzət bu fəna mülkü ilğım dolu səhrayə,
Gər sevməsən Allahı, şövq etməsən Üqbayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.

Dünyayə görə, insan, salma ləkə vicdana,
İzzətli ömür sürmək lazımdı hər insana,
Acgözlük edib uysan hər zinəti dövrana,
Əlbət də batar cismin, hüsnün vəli rüsvayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.

Qaç sən bu fəna mülkün hər cahu-cəlalından,
Sərf etməyə səy eylə hər vaxtı halalından,
Allah buyurub xüms et öz əldəki malından,
Gərçi nəzər etməzsən Qur’anda gəlib ayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.

Cəhd eylə zəlil insan qurtulmağa zillətdən
Gəl haqqa, təfəkkür et, əl çək daha qəflətdən,
Bir ləhzə Vüsalə sən ayrılma həqiqətdən,
Göz dikmə bu dünyayə, ömrün gedəcək zayə,
Qalmaz əbədi eşqin, fikrində nə bir qayə.

24.12.2016.

Mənbə: http://www.edebiyyat-az.com

İNSANOĞLU

Dizinə daş dəyər,yoldan bilərsən,
Saçına dən düşər,ildən bilərsən,
Adın dilə düşər eldən bilərsən,
Eybini özündə gəz, insan oğlu.

Haqqın tapdalanar,dilin tutular,
Mənasız şənliklə başın qatılar,
Göz aç ,oyan desəm qaşın çatılar,
Onda məzlum yaşa döz, insan oğlu!

Şiri nər olarsan söz arxasında,
Pərdələr asılır göz arxasında,
Neçə üz var hələ üz arxasında,
Dərdin çox, çarəsi az, insan oğlu!

Yalan şüar olub,tərifsə adət,
Içində qəfəsi qırıb cihad et,
Haqqını dilənib tapma səadət,
Hayqır ədaləti yaz, insan oğlu!

Dilini kəssələr əlin susmasın,
Canını yaxsalar,külün susmasın,
inamın yolunda dizin əsməsin
Qılıncdan kəskindir söz, insan oğlu!

YOXLUQ

Qəlbim məzarlıqdır, ıssız, qaranlıq,
Hərə bir cür düşüb, qalır gözümdə,
Ümidlə baxdığım üzlər bir anlıq,
Bircə kəlmə sözlə ölür gözümdə.

Həyat bir müdrikin son vəsiyyəti,
Həyat bir aşiqin ahı kimidir.
Sənin o şikayət etdiyin kədər
Bəlkə birisiyçün yuxu kimidir.

Həyat sənə başqa, mənə başqadır,
Nolar sən də getmə gedərgəlməzə,
Gözümə görünmə, günəşi söndür,
Sən əziz qalarsan, gözüm görməsə.

ƏZİZİM

Qəlbimin qapısı açıq qalıbdır
Yel vurub yengələr oynar içimdə
Ruhumun vədəsi tamam olubdu,
Yaxşı-pis nə varsa qaynar içimdə.

Cismim torpağının borcun gəzdirir,
Qorxuram da deyəm, canı gəl götür,
Ürək dərd yığmağa xurcun gəzdirir,
Nəfsim, bu dünyadan, nolar, əl götür!

Hər gün ağacımdan bir yarpaq düşür,
Mən nə ağacıydım hələ bilmirəm,
Başım göylə, köküm yerlə əlləşir,
Həm burda,həm orda ola bilmirəm.

Şikayət etməyə öyrəşməmişəm,
Odur birtəhər dözürəm, əzizim!
Mən olmaqdan hələ vaz keçməmişəm,
Kipriyimlə gor qazıram, əzizim!

BU DÜNYADA QALANMIRAM

Halım yaman dönüb haldan,
Söz içində dinənmirəm,
Əsər yoxdu oddan, küldən,
Tüstüləyir, yananmıram.

Sovurub illər tozumu,
Peşə eylədim dözümü,
Kimə çevirsəm üzümü
Xain çıxır, inanmıram.

Dünya bezmiş qonağından,
Ruh çıxmış can sınağından,
Süzülürsən yanağımdan,
Sənə qıyıb silənmirəm.

Həyat tapmaz daş yağışla,
Alınmadı tale, boşla,
Halallaşaq, sən bağışla,
Bu dünyada qalanmıram.

Mənbə: http://www.kultur.az

Üzündə xalqının böyük kədəri,
Xəyalında Vətən xatirələri.
Öldü yurdumuzun igidi, əri,
Qəbri qazılmadı öz torpağında.

Azərbaycan!-dedi o son nəfəsdə,
Bir xalqın həsrəti vardə bu səsdə.
Üçrəngli bayrağı başının üstə,
Öldü, o müqəddəs söz dodağında.

Ruhuna min rəhmət, Məhəmməd Əmin!
Yurdu qurtarmağa etmişdin əmin.
Apardın könlündə bu elin qəmin,
Yurdun dar günündə, yaman çağında.

Zamanın nə qanlı hökümləri var!
Könlümün inləyən çox simləri var…
Adını çəkməyə yoxdu ixtiyar.
Türksən, rahat yat Sən Türk torpağında,
Ruhun pərvaz etsin cənnət bağında.

1990

Bir saat bir yerdə tutmazdı qərar,
Araz mənimiydi, Kür mənimiydi.
Ömrümün, günümün gəlhagəlində,
İnci mənimiydi, dür mənimiydi.

Səsim gah Qazaxda, gah Qarabağda,
Meşədə, çəməndə, çayda, bulaqda,
Meyvəli aran da, çiçəkli dağ da,
Elə bilirdim ki, bir mənimiydi.

Hüseyn Arifin bağrını deşdin,
Harda qərar tutub, haraya köçdün?
Ay oğul, sən niyə qabağa düşdün,
Səfər mənimiydi, yer mənimiydi.

Bu yaxşı cənnətdir, unutmayasan-
Görürəm gəlirsən hərdən bağa da.
Bircə meyvələrə baxrısan, ey dost,
Sən göz qoy arabir bu torpağa da.

Torpağa qulluq et, yoxsa nə çıxar,
Min dəfə budağa, gülə baxmaqdan?
Budaqlar gövdədən, gövdə köklərdən,
Köklər də can alır qara torpaqdan.

Məni kim tanımır, görməyən kimdir?
Öyünmək bilmirəm, demirəm ağam.
Özüm kağız kimi ağ olmasam da,
Üzləri ağardan qara torpağam.

Dayan, sonra ağlayarsan,
Hələ sənə bir şerim var.
Otaq kiçik, amma isti,
Eşikdəsə beşgünlük qar.

İndi qayıt yalvar mənə,
Oxumayım şeri sənə.
Şerlə layla deyirəm,
Qarda qalan izlərinə.

Yuxu görür getdiyin yol,
Yatır qar üstə izlərin.
Baharda çaılsın, gülüm,
Qışda yumulan gözlərin…

1982

Pək cocuğdum, yerə gömdülər səni,
Həyata qanadsız atdılar məni.
Bax, necə pozulub ömür gülşəni,
Həyat sənsiz mənə zindandır, ana!

Qoynunda bəslənir gözəl diləklər,
Layiqdir səcdəyə sənə mələklər,
Nerdəsən, gözlərim həp səni bəklər,
Bax evladın nasıl giryandır, ana!

Sən bir günəş idin, doğdum da, batdın,
Yazıq evladını qəmlərə atdın.
Bir cavab ver, hanki murada çatdın
Torpaqlarda neçə zamandır, ana!

Bir ah çəksəm sənsiz, qopmazmı tufan?
Əzizim anacan, gözüm anacan!
Yumuq gözlərini aç da bir oyan,
Şimdi zaman başqa zamandır, ana!

Yıxılıb payinə öpmək istərəm,
Analıq mehrini görmək istərəm,
Səni görmək üçün ölmək istərəm,
Təsəlim ah ilə fəğandır, ana!

Yunus İmrə sayağı

Dünya qatır başımızı,
qarışdırır aşımızı.
Yetmiş, səksən yaşımızı
biz də bayram eləyirik.

Tərif, hədiyyə, mükafat,
ya bir təltif, ya fəxri ad.
Belə sakit, belə rahat
dünyanı ram eləyirik.

İnanırıq yalanlara,
tərifə əl çalanlara.
Ölənlərdən qalanlara, –
sonra salam eləyirik.