Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalı

Blog

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Muhteşem şiir

    KOKLAYIM DEDİM OLMADI
    Hasan AKAR

    Bir deniz kıyısında bırakmıştım onu öksüzce tek başına,
    Damla damla su sızdı ,hayat verdi güneşle kavrulan toprağa,
    Aldırmadı fırtınaya eğmedi boynunu azgın dalgalara,
    Dualar etti,tutundu adını veremediği bir sevdaya.

    Bilemedi bu denli sevişi,utandı tabiat kol kanat gerdi,
    Duysa sesini kıyıda belki unutacaktı çektiği derdi,
    Vefalıydı bir ilk güzde sürgüne uzandı,açtı lâle,
    Koklayım dedi olmadı ,kader nasıl koydu lâleyi bu hâle

  • Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

    MÜXƏMMƏS

    Dərdimdən axıtdığın qanlı göz yaşa möhtacam.
    Donmuş vücudum önümdə son baxışa möhtacam.
    Ruhsuz bədənə ruhumu qaytarmağa möhtacam.
    Gözlərimi qəm dünyasından açmağa möhtacam.
    Sənsiz dünyamı səninlə yaşamağa möhtacam.

    Sərvi-xuraman1 yar, ənbər2 ləli-ləbə3 möhtacam,
    Kövrək qəlbimi sakitləşdirən qəlbə möhtacam,
    Üşüyən bədənimi isidən ələ möhtacam,
    Hər zaman “türfə4 yarım” – dediyin dilə möhtacam,
    Sənsiz dünyamı səninlə yaşamağa möhtacam.

    Hər gecə sevgimizə yağan yağışa möhtacam,
    Yağışa nazla baxan xumar baxışa möhtacam,
    Zülfündə5 damcıdan yaranan naxışa möhtacam,
    Qəlbinin aynası ala gözə, qaşa möhtacam,
    Sənsiz dünyamı səninlə yaşamağa möhtacam.

    Ləblə ləbə verdiyin busə6 paylara möhtacam,
    Dilimə tam verdiyi gül yanaqlara möhtacam,
    Həbibiyəm, Leylisiz Məcnuntək yara möhtacam,
    Dünyam işıqlı olsa da, qəlbim qara, möhtacam,
    Sənsiz dünyamı səninlə yaşamağa möhtacam.

    06.06.2004_Bakı

    BİZ AD GÜNÜMÜZÜ BİR QEYD EDİRİK

    Məhəbbət buludundan yağış yağır,
    Sən, mən, bir də ki, narın yağan yağış.
    Ya Rəbb, bu günümüz sanki bir nağıl,
    Elə bil ki, nağıllarda gəzirik,
    Biz ad günümüzü bir qeyd edirik.

    Yağsın yağış biz bir olana qədər,
    Bizdən uzaq olsun ayrılıq, kədər,
    Bu gecəyə qonaq gəlməsin səhər,
    Səhərdən çox biz gecəni sevirik,
    Biz ad günümüzü bir qeyd edirik.

    Biz tərəfə əsməsin dəli külək,
    Əğyardan gətirməsin hiylə, kələk,
    Biz isə həmin gecə sakitcə, tək,
    Günümüzə xoş arzular deyirik,
    Biz ad günümüzü bir qeyd edirik.

    Şərab da qoşulub sevincimizə,
    Sağlıqlar söylətdirir dilimizə,
    Təbriklər deyirik bir-birimizə,
    Ürəyimiz doludur söyləyirik,
    Biz ad günümüzü bir qeyd edirik.

    Eşqin təsirindən yandı qəlbimiz,
    Gözlənilmədən də aşdı həddimiz,
    Sonda da sarılıb öpüşərək biz,
    Ehtirasdan da coşub sevişirik,
    Biz ad günümüzü bir qeyd edirik

    Səhər açıldı, yuxudan oyandıq,
    O günləri biz heç vaxt unutmarıq,
    Həbibi dünyasından ayrılmarıq,
    Çünki bu dünya dəryadır, bilirik,
    Biz ad günümüzü bir qeyd edirik.

    09.07.2004_Bakı

    İSMİ-TEYMUR

    (Avtobioqrafik şeir)

    İsmim Teymur, kiməm mən? – on yeddi yaşlı bir gənc,
    Təxəllüsüm Həbibi, dərdlərim isə iyrənc.
    Lap əzəldən bu sənətə olub mənim meylim,
    Bədahətən çox gözələ şeir deyib dilim.
    Sən demə, elə gözəllər varmış içi ilan,
    Dilindəki zəhərlə çox oldu məni sancan.
    Qara lent bağladı belə gözəl qələmimə,
    Bu inamsız həyatda dərd artırdı dərdimə.
    Dözülməz dərdimi “Kitabi-mehrim1” də yazdım,
    Acı həyatımı hər bir misrada anlatdım.
    Sevirəm gecəni, bir də sevgi yağışını,
    Yağış altında baxan o nazlı baxışını.
    Mənə həmdəm olur tənha küçə, tənha gecə,
    Xatirələr beynimdə gəzir sakit, gizlicə.
    Ay da öz işığını salır kövrək qəlbimə,
    Ulduzlar da həmdəm olur həmin an dərdimə.
    Şair olub bu qoca dünyadan köçəndə mən
    Buludlar son dəfə göz yaşı töksün dərdimdən.
    Mən öləndə məni qəlbində sevən ağlasın,
    Dərdli Həbibi deyə o, məni xatırlasın.
    Bu misramı, əziz oxucu, diqqətlə oxu!
    Məzarım abidə olsun, bura gəlsin çoxu.
    Hələlik sağam, yaşayıb, yazıb-yaradıram,
    Şeirlərimi sevən qəlblərdə yaşadıram.
    İlhamım şah, dilim vəzir, qələmim də cəllad.
    Hər biri vəzifəsinə görə qazandı ad.
    05.08.2004_Bakı

    OLA BİLSßYDİM…

    Mən bir tarzən olub çala bilsəydim,
    Gecə və gündüzə nəğmə deyərdim.
    Ömrümü, günümü qurban verərdim,
    Heç vaxt, bu sənətdən doydum, deməzdim.
    Mən bir çiçək olub aça bilsəydim,
    Zamansız, vaxtsız solmaq istəməzdim.
    Sevənlərin əlində sevilərdim,
    Sevənlərin əlində sevinərdim.
    Mən bir dəniz olub coşa bilsəydim,
    Dalğalarla sahili isidərdim.
    Sevənləri özümə cəlb edərdim,
    Özümə “Sevgi dənizi” deyərdim.
    Mən bir aylı gecə ola bilsəydim,
    Tənhalığı özümə dost seçərdim.
    Dərdimi gecə ilə bölüşərdim,
    O gözəl anları xoş keçirərdim.
    Mən Yaradan qüvvə ola bilsəydim,
    Qara buludu səmadan silərdim.
    Səmanın üzünü aça bilərdim,
    Həmin anda ürəkdən sevinərdim.
    Mən bir cavan ağac ola bilsəydim,
    Böyüyüb ətrafa kölgə salardım.
    Dostlarımı bura dəvət edərdim,
    Sirlərimi mən onlara açardım.
    ~ 38 ~
    Теймур ЩЯБИБИ
    Mən bir bulaq suyu ola bilsəydim,
    Dağlardan, dərələrdən tökülərdim.
    Bulaq başında qızları görərdim,
    Onlara da saf sevgi diləyərdim.
    Mən bir quştək göydə uça bilsəydim,
    Göyün gözəlliyini seyr edərdim.
    Göydən yerə heç enmək istəməzdim,
    Allaha yaxın olmaq istəyərdim.
    Mən bir qələm olub, yaza bilsəydim,
    Cahana “Xoşbəxtlik himni” yazardım,
    Sevənlərə “Sevgi himni” yazardım,
    Amma heç vaxt ayrılıqdan yazmazdım.
    Mən bir yağış olub yağa bilsəydim,
    Göydən yerə narın-narın düşərdim.
    Həbibi dünyasını bəzəyərdim,
    Bu dünyadan ayrılmaq istəməzdim.

    07.08.2004_Bakı

  • Kamran ŞEYXZAMANLI.Məqalə

    Həyat Tragikomediyadır!

    Dünyaya gəlirsən.Yarı ac, yarı tox böyüyürsən.Böyüyüb hərşeyi dərk etdiyin zaman fərqinə varırsan ki, bəşəriyyətin dahisi deyilsən və başlayırsan hərkəs kimi sən də başını aşağı salıb yaşamağa.

    Son zamanlar məktəblilərin, gənclərin intiharlarının şahidi oluruq. İnsan dünyaya gəlir. Allah ona buludların və torpağın arasında yaşamaq hüququ verir. Burada sən yaşamalısan yaxud belə deyək, yaşamaq üçün səbəb tapmalısan.Bu gənclər Allahın onlara verdiyi bir fraqmentlik lakin ssenarisi ağır olan həyatdan imtina edirlər. Bəli! Bəli! Onlar özlərini öldürmürlər sadəcə imtina edirlər.Bəs bu imtinanın əsasında nə dayanır? Çoxları özlərinə qəsd edərkən həyatda bir məna tapmadıqlarını və hərşeyin mənasız olduğu fikri ilə dünyalarını dəyişirlər. Guya digər dünyadan xəbərləri varmış kimi.Onların ümidləri ölmür, o insanlar öz ümidlərini ruhlarına hopdurub digər dünyanın ümidi ilə həyatdan imtina edirlər.Onlar bir anlıq depresiyada boşluğa düşüb bu qərarı verirlər.Sadəcə olaraq bir dəqiqə günəşin doğmasına fikir versələr, bu qərardan imtina edərlər.İnsan xisləti elə yoğrulub ki, insan daim darıxır harasa getmək istəyir.Belə deyək, işləyəndə istirahət etmək, işsiz olanda isə işə qayıtmaq kimi.Bəzən də elə olur ki, çoxlu insanların içərisində olursan amma özünü çox yalnız və tənha hiss edirsən. Bu yerdə Kafka deyir: -Mənim yalnızlığım insanlarla doludur.

    Dünyanı dərindən düşünmə, dostum! O zaman ölmək istəyəcəksən.Aramızda qalsın, heç kimə demə, həyatın mənası yoxdur. Yaşamaq üçün özümüzdən səbəblər yaratmalıyıq.Müəyyən hədəflər qoymalyıq və o hədəflərin ardınca qaçmalıyıq.Hər hədəfi vuruduqca yeni-yeni böyük hədəflərlə vuruşmalıyıq…Əgər yaşamaq üçün səbəb uydura bilməsən o zaman özünü öldürəcəksən!!!

    Əgər sən hələ də ürəkdən sevə bilirsənsə, deməli hələ böyüməmisən..Həyat da belədir.Özünü dərk edəndən, daim yaxşı insan olmaq üçün yollar axtarırsan. Əsasən ilk tapılan yol din olur – insan özünü bu yola həsr edir. Dünyada özünə bir dünya qurur.Bəzən olur bu yolda özünü tapa bilmir və özünü həyatın qucağına atır.Burada isə kirlənmək, acı çəkmək, ləkələnmək, xəyanət görmək ehtimalın böyükdür.Daha ürəkdən sevə də bilmirsən dostum, çünki ürəyin qalmayıb.O ürək işlənib, satılıb, atılıb…Yaşamaq üçün yeməlisən, əzbərləyib dərs danışmaq da buna bənzəyir, elə deyilmi?! Ən maraqlısı da odur ki, vahid uğura aparan yol yoxdur.İlk başda müəyyən yolları, məqsədləri özümüz üçün yaradırıq.O yol hansısa bir binanın layihəsinə düşüb bağlandıqda isə dünyamız başımıza yıxılır.Bir dindarın isə sənə naşükür olma bala deməsi qədər həyat sənə Tragikomik gəlir….

    Yaşayırıq və düşünür ki, sabah bu günümüz dünənkindən daha yaxşı olacaq, bu ümidlə yaşayırıq. Bir neçə il əvvəlin fotoşəkillərinə baxanda deyirik: “Aman Allah, necə də xoşbəxt olmuşam”. Halbuki indi də xoşbəxtsən amma bunu sabah biləcəksən, çünki sabah bu günümüz dünən olacaq!

    ..Bayaqdan həyat haqqında fikirlərimi yazıram amma hələ tam bir qayda yaza bilməmişəm çünki həyat Targikomediyadır. Kədəri yazanda, sevincli anlar gözünün qarşısında canlanır. Digər halda isə əskinə..

    Səbəblər yaradaq dostlar, Yaşamaq üçün!

  • Debüt: Elşən BABAYEV ( Bakı şəhəri, Qaradağ rayonu).Şeirlər

    Babayev Elşən Yadigar oğlu 1992-ci il yanvarın 20-də Rusiya Federasiyasının Samara şəhərində anadan olub.1998-ci ildə Bakı şəhəri Qaradağ rayonu Lökbatan qəsəbəsində S.Məhərrəmov adına 106 saylı orta məktəbin birinci sinfinə daxil olub.2009-cu ildə həmin məktəbi bitirib.2009-cu ildə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Kimya və Bilologiya fakültəsinə qəbul olub.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuatda şeirləri dərc olunub.Şeirləri “Sumqayıt Universiteti”, “Sözün Sehri”, “Möhtəşəm Azərbaycan”, “Respublika Gəncləri”, “Yenilik Press” qəzetlərində, “Ziyalı Ocağı” jurnalında, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən mədəniyyət və ədəbiyyat portallarında dərc olunub.Sumqayıt Dövlət Universitetinin elmi məqalələr toplusunda Kimya və Biologiya sahəsində məqalələri dırc olunub.”Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin üzvüdür.

    QAYIT HƏYATIMA, QAYIT, SEVGİLİM!

    Ayrılıq qapımı döydü xəbərsiz,
    Güllərdə ədəbi soldu səbəbsiz.
    Bu gözlər bir daha gülərmi sənsiz,
    Qayıt həyatıma, qayıt,sevgilim!

    …Sən getdin qəlbimin sevinci getdin,
    Sən getdin bağçamda tikanlar bitdi.
    Sən getdin tənhalıq yanıma yetdi,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Getmərm deyirdin xəbərsiz getdin,
    Qəlbimdə bir dərin iz qoyub getdin.
    Dodaqda bir quru söz qoyub getdin,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Gedişin dünyama zülmət gətirdi,
    Qəm, kədər gətirdi, qüssə gətirdi.
    Bəlkə də əzail özün gətirdin,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Cismimi ruhuma əsir qoymusan,
    Xoşbəxtlik güllərin özün yolmusan.
    Sən də mənim kimi yenə solmusan,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Ayrılıq həsrəti ağırdı yaman,
    Səni unutmağa yetərmi zaman?
    Getmə, bircə anlıq yanımda dayan,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Gedərkən qəlbimi özünlə apar,
    Sənsizlik qəlbimə, inan, dərd qatar.
    Sənsiz bu ürəyim vurmayar, yatar,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Yuxu tez qurtardı? Biz tez ayrıldıq?
    Bir buludtək gün çıxanda dağıldıq.
    Yenə yalnızlıqla bərk-bərk sarıldıq,
    Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    Anladım bu sevgi sadə oyundu,
    Cismim xoşbəxtliyi yenə soyundu.
    Eşitsəm, məhz bu gün sənin toyundu,
    Səssizcə qəlbimdə söyləyəcəyəm:
    “Qayıt həyatıma, qayıt, sevgilim!

    LAL OLDUM, TUTMADI ƏLİM, AYAĞIM.

    Dünən səni gördüm dəyişməmişdin,
    Mənim sənə olan hisslərim kimi…
    Dünən səni gördüm gülümsəmədin,
    Üzümə gülməyən taleyim kimi…

    Dünən səni gördüm – xəyaldın sandım.
    İnana bilmədim gerçəkliyinə.
    Sakitcə ah səkdim, alışdım, yandım,
    İnana bilmədim dönüklüyünə!..

  • Raquf HİDAYƏTOV.Həyatı və Yaradıcılığı

    Həyatı və Yaradıclığı

    Raquf Hidayətov Bərdə rayonunda anadan olub.İbtidai və orta təhsilini Bərdə rayonunda alıb.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri dərc olunub.Şeirləri Azərbaycan türkcəsindən Türkiyə türkcəsinə tərcümə olunaraq ictimaiyyətin nəzərinə çatdırılıb.
    Yazar Raquf Hidayətovun şeirləri 2012-ci ildə Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin mətbu orqanı “Ulduz” jurnalında Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin Məclis üzvü Həyat Şəminin xeyir-duası və köməkliyi ilə dərc olunub.Şeirləri dövri mətbuat səhifələrində dərc olunmaq üçün Bakı və Sumqayıt şəhərlərində fəaliyyət göstərən müxtəlif mətbu orqanlara göndərilib.

    SOLUB AÇAYDIM

    Gülləri gördükcə yadıma düşür,
    Sağikən sən gülə güllər dərərdim.
    O güllər qəlbindən lent tək ötüşsün,
    Dərdiyim gülləri sənə verərdim.

    Mən sənə gül verib süst dayanardım,
    Verdiyim gülləri sən qoxlayardın.
    Sən gülü güllərə mən qısqanardım,
    Qəlbini gözümdən sən oxuyardın.

    Mən indi nə qədər görsəm də, güllər,
    Sən xatirəylə dərddən ölürəm.
    Nə qədər ömrümdən ötsə də, günlər,
    Güllərin içində səni görürəm.

    Qalmışam mən indi tənha həyatda,
    Mən sənsiz bir gül də üzə bilmirəm.
    Dərd olub bu həyat mən məhkum vaxtda,
    Bir gül də qəbrimə düzə bilmirəm.

    Kaş sənin ömrün də gül tək olaydım,
    Sən də güllər təki solub açaydın.
    Kimsənin qəlbinə sevinc dolaydı,
    Həsrətli könlümə ətir saçaydın.

    ADINI SƏN QOY

    Həyat Şəminin şeirinə nəzirə

    Özün çaldır havamızı,
    Adını özün qoy.
    Qurduğumuz yuvamızın,
    Adını özün qoy.

    Darıxmağa darıxıram,
    Yarpaq kimi soruxuram,
    Sənsizliyə doluxuram,
    Adını özün qoy.

    Çıxmamışam mən özümdən,
    Dönməmişəm mən sözümdən,
    Getməyirsən sən gözümdən,
    Adını özün qoy.

    İlkin gündən gərəyimdə,
    Xoş arzu diləyimdə,
    Bir sən idin ürəyimdə,
    Adını özün qoy.

  • Kənan AYDINOĞLU.Yeni şeirlər

    NƏ QƏLƏM, NƏ VARAQ, NƏ VAXT BƏS EYLƏR!

    Azərbaycan Xalqının Ümummilli lideri Heydər Əlirza oğlu Əliyevin anadan olmasının 90 illik yubileyinə

    Bir dövrün, zamanın astanasında,-
    Xalq “Heydər”-söylədi, Heydər “Xalq”-dedi.
    Doğma diyarının ulu öndəri,-
    Hayanda oldusa yenə haqq dedi.

    Bu ulu torpağa, ulu diyara,
    Öndərin sevgisi bitmədi şükür.
    Sevincdən gözləri dolan torpaqda,
    Rəhbərin zəhməti itmədi şükür.

    Yenə tarix boyu göyə ucalan,
    Bayrağın önündə əyilməyi var.
    Ruhunun önündə əyilən dünya,
    Tanrıdı öndərə yenə, yenə yar.

    Bir dastan qoşulsa, ulu öndərə,
    Böyük bir diyarda-yurdda səs eylər.
    Ömrünü qələmə almaq istəsəm,
    Nə qələm, nə varaq, nə vaxt bəs eylər.

    Şərəfli bir ömrü yurdda yaşamaq,-
    Mən indi bildim ki, asan deyilmiş.
    Gözünə baxanda gördüm ki, göz də,-
    “Yaşa, AZƏRBAYCAN, yaşa!”-deyirmiş.

    BİR ELMİN SULTANI ZƏRİFƏ XANIM

    Azərbaycanın Əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, professor, akademik Zərifə xanım Əliyevanın 90 illik yubileyinə.

    Bir elmin sultanı olmaq görünür,
    Qismət yazılıbmış ömrün yolunda.
    Gözəl ana oldu, qayğıkeş yoldaş,-
    Əvəzsiz müəllim, elmin yolunda.

    Yüksək mükafata layiq görülən*,-
    Dünyada ən müdirk ilk qadın oldu.
    Böyük Türk qadını Zərifə xanım,-
    Dünya göz elminin sultanı oldu.

    Doğma Ana yurdda əsrlər boyu,-
    Aranıb, bulunmaz bir inci oldu.
    Hippokrat dövründən bu günə qədər,-
    Yeni tibb elmində birinci oldu.
    Həyatı yaşadı şərəflə, məğrur,
    Ulu öndərimiz-rəhbərlə birgə.
    Adını dinləyib eşidən zaman,
    Şadlanır, sevinir böyük bir ölkə.

    Ömürdən keçdikcə günlər anbaan,
    Nura boyanacaq yaşanan həyat.
    Əsrlər üstündən keçsə də, belə,
    Yenə yaşayacaq iki qoşa ad.

    *Akademik M.İ.Averbax mükafatına layiq görülən ilk qadın olduğuna işarədir.

    QADININ CAMALI GÜLƏ BƏNZƏMİŞ

    Əsrlər boyunca türk dünyasında,
    Qadının camalı gülə bənzəmiş.
    Dilindən süzülən hər incə kəlmə,
    Türk-İslam yurdunda ömrü bəzəmiş.

    Gözündə həsrəti, qəlbdə kədəri,
    Hər zaman şairin kədəri olmuş.
    Yaradan Allaha dua edəndə,
    Sevincdən gözləri hər zaman dolmuş.

    Şükür ki, ay Allah, mən öz növbəmdə,
    Türkün qadınına heyran qalıram.
    Yenə də qələmi alıb əlimə,
    Türkün qadınını yada salıram.

    Ömürdən keçdikcə günlər anbaan,
    Bu dövrü, zamanı danlaya bildim.
    Şükür ki, gözündə Türk qadınının,
    Dərin fəlsəfəni anlaya bildim.

    Düzü, gənc olsam da, illər uzunu,
    Dərin bir hikmətə vara bildim mən.
    Şükürlər olsun ki, Uca Allaha,
    Keçilməz sədləri yara bildim mən.

    Ömür səhifəmdən kədəri, qəmi,
    Yığıb bir sandıqa ata bilmişəm.
    Şükür ki, torpaqda sevib qadını,
    Şairlik anına çata bilmişəm.

    Qəm baxsa, gözümə bu gündən sonra,-
    Mən qəmə baxıram, qəmdən doyuram.
    Sonuncu qəmimi yurda çatdırıb,-
    Son dəfə kədərə nida qoyuram.

    YARADAN ALLAHA DUALRIMDI

    Yaşanan dünyada çatlamasın kaş,
    Ta ki, babaların goru, İlahi!
    Mən ki öz nəfsimlə bacarmalıyam,
    Özümü özümdən qoru, İlahi!

    Nəfsimlə, ruhumla bacarmaq üçün,
    Qəlbimdə insafa yer elə, Allah!
    Ucadan ucasan gözəl dünyada,
    Qıyma bu dünyada bir telə, Allah!

    Muhəmməd xətrinə gözəl dünyada,
    “Quran”ı gözümə nur elə, Allah!
    Tək ALLAH yenə də sənsən deyə sən,

  • İlahə BAYANDUR.Yeni şeirlər

    RAHMETLİK BABAM ƏHMƏDİN AZİZ HATIRASINA

    Ömür ötür, zaman keçir,
    İnsanların kadrin bilin.
    Bir gün gelen bir gün köçür,
    İnsanların kadrin bilin.

    Böyükleri salın yada,
    İmkanlar mehdud olsa da.
    Bu etibarsiz dünyada
    İnsanların kadrin bilin.

    Hüdudsuzdur arzu, dilek,
    Daş üstünde bitir çiçek.
    Yalana vurmayın bezek,
    İnsanların kadrin bilin.

    Quru düzde şeher salan,
    Toprakdan aya ucalan,
    Vaxtından erken qocalan,
    İnsanların qedrin bilin.

    Qocalara yer gösterin,
    Uşaqlara salam verin.
    Hastalara hoş söz deyin,
    İnsanların qədrin bilin.

    O yaprakdı bir ağacda,
    El verir son duracaqda.
    Halal olun şen ocaqda,
    İnsanların qədrin bilin.

    Niye gelmedin?

    Senden ayrılalı günler il oldu,
    Hasret yağmurları kalbime doldu.
    Kara saçlarımı külekler yoldu,
    Gözlerim dörd oldu, niye gelmedin?

    Bana gel-gel dedin, kendinse gitdin,
    Zülmete, dumana karışıb itdin,
    Yine hayallerden bana el etdin,
    Gözlerim dörd oldu, niye gelmedin?

    Resmini hasretle basdım bağrıma,
    Melhem idi qasnak tutmuş yarama.
    Bar vermedi becerdiyim barama,
    Gözlerim dörd oldu, niye gelmedin?

    Deryada tufana qerq oldu gemim,
    Ondan sonra coşdu, çağladı qemim.
    Ağılar söyledim, yoxdur hemdemim,
    Gözlerim dörd oldu, niye gelmedin?

    Yaralı kalbime qam gülü ekdin,
    Ne vaxt çıçekleyer? Gözümü dikdim,
    Derdi derd üstden yükledin, çekdim,
    Gözlerim dörd oldu, niye gelmedin?
    Gözlerim dörd oldu, niye gelmedin?

  • Bu gün gənc yazar Günel İsrailqızının doğum günüdür

    TƏRCÜMEYİ-HAL

    Hacıyeva Günel İsrail qızı 1990-cı il aprel ayının 23-də Laçın rayonunda anadan olub.1997-ci ildə Bərdə rayonundakı orta təhsil müəssisələrindən birinə qəbul olub.Bir müddət burada təhsilini davam etdirdikdən sonra Bakı şəhərinə köçmüşdür.Bakı şəhərindəki Kimya-Biologiya Təmayüllü Respublika liseyinə qəbul olub.2008-ci ildə həmin liseyi bitirib.Digər həmyaşlıları kimi, o da həmin il Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya qəbul olmuşdur.2012-ci ildə həmin universiteti bitirmişdir.
    Poeziyaya çox erkən yaşlarından başlayıb.”Şəkil” adlı ilk şeirini ibtidai təhsilini davam etdirən müddətdə yazıb.Dövri mətbuatda 2003-cü ildən etibarən çıxış edir.Müəllifin “ilk uğurlu qələm təcrübəsi”olan şeiri “Bərdə” qəzetində işıq üzü görüb.Bu uğurdan ruhlanan müəllif gələcək illərdə daha da sanballı əsərlər yazmağa başlayıb.Sonrakı illərdə isə ardıcıl olaraq “Sərbəst düşüncə”, Sumqayıtda şəhərində nəşr olunan”Yüksəliş naminə”,Bakı şəhərində isə Ümid”qəzetlərində şeirləri ilə çıxış edib.
    Tələbəlik illərində isə təhsil aldığı Ali təhsil müəssisəsi olan Sumqayıt Dövlət Universitetinin əsas və yeganə mətbu orqanı olan “Sumqayıt Universiteti”qəzetində şeirləri ilə ardıcl olaraq çıxış edib.Həyatının sonrakı illərində məqalələri və digər ictimai-siyasi şeirləri ilə “Yüksəliş naminə” qəzetində periodik olaraq çıxış edib. Sonrakı günlərdə isə şeirləri Bakı şəhərində “Sözün sehri” qəzetində, müxtəlif Mədəniyyət və Ədəbiyyat portallarında dərc olunub.Haqqında yazılan səmimi duyğular və düşüncələr Mədəniyyət və Ədəbiyyat portalında yerləşdirilib. Hal-hazırda “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin üzvüdür.”Sumqayıt Universiteti” qəzeti ilə sıx əlaqə saxlamaqdadır.
    Hal-hazırda bir-birindən daha maraqlı şeirləri ilə oxucuları düşündürməyə vadar edən gənc şairə arasıkəsilmədən poeziya nümunələrinin sayını artırmaqdadır. Gənc ədib haqqında onun qələm yoldaşı Kənan Aydınoğlu “Qələmi əlinə götür, ay şair!”,”Sıxılma, büdrəmə illər uzunu”, “Dağılsın gözündən həsrət, ayrılıq!” şeirlərini yazmışdır.
    2012-ci ildən Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayədə Heyətlərinin üzvü seçilmişdir.Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş Redaktorudur.(http://edebiyyat-az.com)

    QOY VƏTƏN FƏXR ETSİN,
    SƏNLƏ, QARDAŞIM!

    Kənan Aydınoğluna.

    Dünyaya sığmayan bir ürəyin var,
    Hər misran gövhərdi, ləldi, qardaşım.
    “Böyük Allah” adlı bir köməyin var,
    Haqq yolu ən doğru yoldu, qardaşım.

    Parçalanmış bir millətik bilirəm,
    Xalqın qara günlərini görürəm.
    İçimdə ağlayıb, üzdə gülürəm,
    Nolacaq bu xalqın halı, qardaşım?!

    Bəzən sədaqətdən, əhddən yazırsan,
    Bəzən də dərdlənib dərddən yazırsan,
    Bilirəm, yazanda qəlbdən yazırsan,
    Var olsun qələmin, sözün, qardaşım.

    Kənan! Çəkməyəsən nə ah, nə aman,
    Qəddini əyməsin bu qəddar zaman.
    Şeir dünyasında yarat xaniman,
    Qoy vətən fəxr etsin, sənlə, qardaşım.

    Günel İSRAİLQIZI.
    22 aprel 2010.Sumqayıt.

    EY DOSTUM!

    Dinlə dərdlərimi, qoy deyim eşit,
    Həyat yaman yorub məni, ey dosutm!
    Yamana, yaxşıya körpü olmuşam,
    Çox çəkdim kədəri, qəmi, ey dostum.

    Yaxşı dedim, yaman dedim yozdular,
    Əyrini düz, düzü, əyri yazdılar.
    Haqq deyənlər, yolun yaman azdılar,
    Heç görmədim ədaləti, ey dostum!

    Məndə haqsızlığa vallah dözüm yox,
    Haqq yolun gedirəm başqa izim yox.
    Nə varda, dövlətdə, pulda gözüm yox,
    Təki ağlamasın, qəlbim, ey dostum!

    Tanrının quluyuq, haqqa söykənək,
    Bu günün, sabahın qədrini bilək.
    Nifrətdən yan qaçıb, sevək-sevilək,
    Sevgi qalacaqdır bizə, ey dostum!

    Allah sevgisiylə yaşayaq gərək,
    Cənnət arzusuyla döyünsün ürək.
    Hər zaman çalışıb, yaxşılıq edək,
    Yamanlıq etməyə nə var, ey dostum!

    Günelin qəlbində vallah kini yox,
    Düzlükdür imanı, başqa dini yox.
    Hamını sevirəm, təkcə səni yox,
    Sevgimdir yaşadan məni, ey dostum!

  • Debüt: Eyyub MƏMMƏDOV ( Ağdaş).Şeirlər

    Məmmədov Eyyub Kamran oğlu 1995-ci iliyul ayının 6-da Ağdaş rayonunda anadan olub.İbtidai və orta təhsilini Ağdaş rayonunda alıb.2012-ci ildə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə daxil olub.Hal-hazırda “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin üzvüdür.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.İlk şeirlərini orta məktəb illərində qələmə alıb.
    2012-ci il oktyabr ayının 6-da “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü,”Azərbaycan ədəbiyyatı”, “Türkiyə ədəbiyyatı”, “Publisistika”, “Elektron kitablar” bölmələrinin əməkdaşı seçilmişdir.

    * * *

    Səni anlamaq çətin
    Səni anlama üçün
    həyata birdə
    pəncəresiz baxasan gerek
    seni anlamaq ucun
    axitdigin goz yasi kimi
    damla damla
    misra misra
    setirlere axasan gerek
    seni anlamaq ucun
    3 deqiqelik bir mahniya
    butov omur sigdirasan
    danisdiqca agladiqca
    insanlarin bulud kimi
    goz yaslarin yagdirasan
    seni nece anlasinlar?
    seni anlamaq
    saqqal buraxmaq deyil
    seni anlamaq insanligin halina
    yas tutmaqdir
    mahnilarda dunya qurub
    oz dunyani unutmaqdir
    seni anlamaq
    insanlardan uzaq qacmaq
    qacdiqcada yaxinlasmaqdi
    sen basqa bir dunyadansan
    o dunyanda yox milletler
    yoxdur orda irqler
    orda sokulmus serhedler
    o dunyada 3 insan var
    ucude mesum gunahsiz
    sen o dunyani anlatdiqca
    sesinden kovreklik duyulur
    sanki bu kovreklikde
    cirkin ruhlar yuyulur
    seni cox qinayacaqlar
    hele kafir qalacaqsan
    mahnilarla insanlari
    ozlerinden alacaqsan

    ÜÇ ALMA

    Ìndi bənzəyir həyatım
    Bir özgənin taleyinə,
    Insan naəlac olanda
    Qalır deyinə-deyinə.
    Eh… indi biz oxşayırıq
    Düşmən ikən dost olana,
    Özümüzü inandırdıq
    Öz dediyimiz yalana.
    Îndi mənim bu halımı
    Oxşatmağ olmur ki, nədir,
    Tanrı vermiş dərd hədiyyə
    Təəssüf oda cox kohnedir.
    Daha peşman olmuşuq biz
    Istəməzdik olsun belə,
    Istəməzdik sönsün hər şey
    Gözlərimiz görə-görə.
    Îndi mənə qalan budur
    Uzaqdan seyr etmək səni,
    Indi mənə qalan saymaq
    Saçlarıma düşən dəni.
    Saya, saya ömür gedir
    Gün azalır, gecə düsür,
    Nağılında çatır sonu
    Gör almalar necə düşür;
    Almalardan biri mənim
    Birinisə sənə verdim,
    Çox təəssüf ki üçüncüsün
    Səni sevənə deyil də
    Sənin sevdiyinə dərdim.

    KEÇMİŞ VƏ BU GÜN

    Keçmişdən bu günə baxanda hərdən,
    bilmirəm ağlayım yoxsa gülüm mən.
    Bir vaxt arzum idi rahat yaşayım,-
    bu gün arzumdur k,i rahat ölüm mən.

    Körpə uşaq idim bilmirdim yeni,
    yolumda görməzdim dumaıi çəni.
    Dərslər, çalışmalar yoranda mən,i
    bilməzdim həyatın dərsi zülüm mən.

    Nələri veririk, nələr alırıq,
    həyat bir xəyaldır, bizsə dalırıq.
    Hərdən qaranlıqda tənha qalırıq,
    Göylərə açılan iki elim, mən.

    Sən böyük insanı tez itirmişəm,
    öləndə uşaqıim dərk etmmişəm.
    Gecsə də, qədrini indi bilmişəm,
    yer eyle yanında sənə gəlim mən.

    SİRAT KÖRPÜSÜ

    Sirat körpüsündə dayanmış kimi,
    yollar ayrıcında qalmışam bu gün.
    Gözümün yaşına baxan düşünər,
    Sanki mən anadan olmuşa bu gün.

    Bəlkə də istərdim doğulum bu gün,
    keçmişdə nələri itirmək olar.
    Dünəndə qalardı sevgi qatarı,
    yalnız onu bu cür ötürmək olar…

    Həyata başlardım sıfırdan onda,
    addımla gedərdim müsbətə doğru.
    Mənə əzab verən sevgiyə yoxda,
    İnamla qaçardım nifrətə doğru.

    İnanıb TANRIYA saf bir ürəklə,
    Şükürlər, dualar hər sabah üçün.
    Səninçün tökdüyüm göz yaşlarımı,
    tökərdim işlənən hər günah üçün.

    İnsan böyüməyir, insan kiçilir,
    böyümək kiçiltdi insanlığımızı.
    Qəlblərin qırmızı kitabın cırın,
    Yox edib bitirək heyvanlığımızı.

    Artıq baş götürüb qaçıram burdan,
    gedərkən özümü unudum bəlkə…
    Quru bir can ilə axtarışddayam,
    yaddaşsız insanlar olan bir ölkə

  • Rafiq YUSİFOĞLU.Həyatı və Yaradcılığı

    Əliyev Rafiq Yusif oğlu (Rafiq Yusifoğlu) (d.2 yanvar 1950) – şair, yazıçı, tənqidçi, 1986-cı ildən Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, “İlin ən yaxşı kitabı”, “Vətən”, “Qızıl qələm”, “Araz” və s. mükafatların laureatı.

    Həyatı

    Rafiq Yusifoğlu 1950-ci il yanvar ayının 2-də Qubadlı rayonunun Çardaxlı kəndində müəllim ailəsində doğulmuşdur. Burada səkkizillik məktəbi, Qubadlı qəsəbə orta məktəbində onillik məktəbi bitirmişdir (1966). Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin filologiya fakültəsində təhsilini davam etdirmişdir (1966-1970). Bir müddət Sumqayıt şəhərində müəllim işləyən şair Nizami adına Ədəbiyyat İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuşdur. “Azərbaycan Sovet poemasının inkişaf problemləri” mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə etmişdir.

    Fəaliyyəti

    1985-ci ildən 1992-ci ilədək “Göyərçin” jurnalında söbə müdiri, 1992-ci ildən 1996-cı ilədək məsul katib, 1996-1997-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Televiziyasının “Xəbərlər” baş redaksiyasında “Elm, mədəniyyət, incəsənət” şöbəsinin müdiri vəzifəsində çalışmışdır. 1997-ci ildən “Göyərçin” jurnalının baş redaktorudur. Şairin uşaq ədəbiyyatı sahəsində xüsusi fəaliyyəti vardır. Rafiq Yusifoğlu 2007-ci ildə “XX əsr Azərbaycan poemasının sənətkarlıq xüsusiyyətləri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək filologiya elmləri doktoru adını almışdır. Hazırda Sumqayıt Dövlət Universitetinin “Azərbaycan ədəbiyyatı” kafedrasının professorudur. Azərbaycan Respublikasının Əməkdar Mədəniyyət işçisidir.
    O, gənc tənqidçilərin Moskvada keçirilən birinci (1982), ikinci (1985) və üçüncü (1988) Ümumittifaq seminarlarının, Qazaxıstanda keçirilən Beynəlxalq Uşaq ədəbiyyatı günlərinin (1989) iştirakçısı, 1985-ci ildə Moskvada Ali Komsomol Məktəbinin bir aylıq jurnalistika kursunun müdavimi olmuşdur.
    Ədəbi fəaliyyətə hələ orta məktəbdə oxuyarkən başlamış, 1966-cı ildən şeirləri, məqalələri ilə mətbuatda çıxış etməyə başlamışdır. Son illər bədii tərcümə ilə ciddi məşğul olur. F.Q.Lorkanın, Corc Bayronun, Peter Şyuttun, Hans Yurgen Hayzenin, Ulla Hanın, Roza Auslenderin və başqalarının şeirlərini, dünya uşaq ədəbiyyatının gözəl nümunələrini dilimizə tərcümə etmişdir. Əsərləri bir sıra dillərə tərcümə edilib, dərsliklərə düşüb. Çoxlu mahnı mətnlərinin, elmi-publisistik məqalələrin müəllifidir. Əsərləri əsasında “Qəm karvanı”, “Bütün Azərbaycan əsgər olmalı” televiziya tamaşaları çəkilib, dəfələrlə nümayiş etdirilmişdir.

    Əsərləri

    Yurdum-yuvam. Bakı: Gənclik, 1983, 72 səh.
    Ətirli düymələr. Bakı: Gənclik, 1986, 88 səh.
    Ocaq yeri. Bakı: Yazıçı, 1989
    Aylı cığır. Bakı: Gənclik, 1992
    Qəm karvanı. Bakı: Sumqayıt, 1997
    Həsrət köçü. Bakı: Sumqayıt, 1998
    Сладкий дождь (rus dilində). Bakı: Şuşa, 1998
    Dünya xalqlarının nağılları. Bakı: Azərbaycan, 1998
    Azərbaycan poeması: axtarışlar və perspektivlər. Bakı: Elm, 1998
    Xatirə kəcavəsi. Bakı: Elm, 1999
    Bahar qatarı. Bakı: Azərbaycan, 1999
    Kitabi-Dədə Qorqud. Bakı: İşıq, 1999
    Böyük arzuya gedən yol. Bakı: Azərbaycan, 2000
    Möcüzəli xəzinə. Bakı: Azərbaycan, 2000
    Təzə sevdalara doğru. Bakı: Şuşa, 2000
    Çiçək yağışı. Bakı: Şuşa, 2000
    Ədəbiyyatşünaslığın əsasları. Bakı: Sabah, 2001
    Söz çəməni. Bakı: Azərbaycan, 2002
    Uşaq ədəbiyyatı. Bakı: Təhsil, 2002
    Ayrılığın qəm hasarı. Bakı: Təhsil, 2002
    Günlərimiz, aylarımız. Bakı: Azərbaycan, 2003
    Bir sevdalı ürəyim var. Bakı: Çaşığolu, 2003
    Ədalətli hakim. Bakı: Azərbaycan, 2004
    Şirin yuva. Bakı: Azərbaycan, 2004
    Müasir ədəbi proses və ədəbi tənqid. Bakı: Çaşıoğlu, 2004
    Min dovşan otaran çoban. Bakı: Azərbaycan, 2005
    Zamanın qatarı. Bakı: Azərbaycan, 2005
    Həsrət sazağı. Bakı: Şivannəşr, 2005
    Ədəbiyyatşünaslığın əsasları. Bakı: Şivannəşr, 2005
    Dəniz səviyyəsi. Bakı: Şivannəşr, 2005
    Meymunlar ölkəsi. Bakı: Azərbaycan, 2006
    Yollar. Bakı: Azərbaycan, 2006
    Uşaq ədəbiyyatı. Bakı: Şivannəşr, 2006
    Daha uşaq deyiləm. Bakı: Şivannəşr, 2006
    Sevdalı sabahlar. Bakı: Şivannəşr, 2007
    Namusu qoru. Bakı: Azərbaycan, 2007
    Ana dilim. Bakı: Azərbaycan, 2007
    Tanrının ömür payı. “Sumqayıt” nəşriyyatı, 2007
    İlahi qazlar. Bakı: Azərbaycan, 2008
    Sehrli üzük. Bakı: Azərbaycan, 2008
    Ana dili (Əlifba, oxu). Ümumtəhsil məktəblərinin birinci sinifləri üçün dərslik. Bakı: Çaşıoğlu, 2008
    Eşqin qarlı yollarında. Bakı: ADPU, 2008
    Dəniz, sən və mən. Bakı: ADPU, 2009
    Qızıl balıq (tərcümələr). Bakı: Lider-press, 2009
    Ulu yurd yerlərimiz (məqalələr). Bakı: Lider-press, 2009
    Azərbaycan dili 2. Bakı: Çaşıoğlu, 2009
    Möcüzəli ağac (tərcümələr). Bakı: Azərbaycan, 2010
    Elm və helm (hekayələr və nağıllar). Bakı: Azərbaycan, 2010
    Qoruq və yasaqlıqlarımız (məqalələr). BAkı: Azərbaycan, 2010
    Azərbaycan poemasının sənətkarlıq xüsusiyyətləri. Bakı: ADPU, 2010

    TANRIM İLƏ ÜZ-ÜZƏ

    ***

    Allahım,
    çaya axma desən,
    axarmı?
    Şimşəyə çaxma desən,
    çaxarmı?
    Gözlərə baxma desən,
    baxarmı?
    Həvva nənəmizin
    bir günahından ötrü
    Adəm babamıza
    bu zülmləri vermisən,
    – Kişi də
    arvad sözünə baxarmı?

    ***

    Səni unutduğumuz üçün
    Köksümüzdə həmişə
    dağ olur, Allahım!
    Bəlkə də elə ona görə
    övladlarımız üzümüzə
    ağ olur, Allahım?!

    ***

    Allahım!
    Sənin ürəyin,
    sənin səbrin böyük…
    Bizim ruhumuza
    od ələmisən.
    Qəlbimizi
    elə yaratmısan ki,
    ləzzət çəkməyə aludəyik, –
    Bəs onu bizə
    niyə qadağan eləmisən?
    Açılan gül gözəl idisə,
    sənin əmrinlə
    niyə solurdu ki?!
    Ləzzətin
    nə demək olduğunu bilməyəni
    elə daş, torpaq yaratsaydın,
    nə olurdu ki?!

    ***

    Bu qədər
    haqsızlıq olar?! –
    Bəbəklərimdə
    şimşəklər çaxır.
    Ancaq özümə təskinlik verirəm:
    Allah təkcə mənim
    Allahım deyil,
    mənə kələk gələnlərin də
    Allahıdı axı?!

    ***

    Mən bu ölümlə
    əvvəl-axır
    barışmalıyam. –
    Ancaq…
    Yaratdığını
    niyə öldürürsən? –
    Ulu Tanrıdan
    soruşmalıyam…

    HƏVVA NƏNƏ

    Həvva nənə!
    Nəfsini saxlayıb,
    buğda yeməsəydin,
    indi Cənnətdə yaşayırdıq
    hamımız.
    Gözümüzdə qalmazdı
    bu qədər
    arzu-kamımız.
    Buğda nədir ki,
    indi sənin nəvə-nəticən
    torpaq, daş yeyir.
    Bir az artıq qazansın deyə
    uf demədən
    baş yeyir…
    Elələri də var ki,
    bir tikə buğda çörəyindən ötrü
    dili qısa olub.
    Haqqa, ədalətə
    qahmar çıxmaq
    onun üçün yasaq olub.
    Bir buğdadan ötrü
    bir nəsli cənnətdən
    qovdurdun,
    Həvva nənəmiz!
    Belə getsə,
    başımıza gələcək hava,
    nənəmiz!
    Nə qədər
    Allaha yalvarsaq da,
    nə qədər
    getsək də minnətə,
    yolumuz bir də düşəcəkmi
    Cənnətə?
    Həvva nənə!
    Buğdanı yeyəndən sonra
    sevişmək yamanca gəldi
    xoşuna.
    Bu nə oyun idi açdın
    Adəm babamızın
    başına?!
    Bəlkə də sən haqlısan, –
    Şükür eləməliyik
    Allahın verdiyi paya.
    Bəlkə də
    buğda yeyib
    yaratmaq eşqinə
    düşməsəydin,
    biz də gəlməzdik
    dünyaya…
    Həvva nənə!
    Səni sevgi sevincindən
    daşındıra bilmədi
    nə mələklər,
    nə içindən çaylar axan
    Cənnət bağı.
    Bir də ki,
    oğul-uşaqsız,
    nəvə-nəticəsiz
    nə Cənnət axı?!

    DİKTOFONA DEYİLƏN ŞEİR

    Ayağımın altında
    bəmbəyaz qar xırtıldayır,
    Şaxta üzümdən,
    yanaqlarımdan öpür…
    Allahım elə bil
    göylərdən başıma
    noğul səpir…
    Başımın üstündə
    quşlar bəxtiyarlıqla ötür,
    Ayaqlarım dovşanların
    ləpirini örtür. –
    Ovçulardan gizlədikcə
    onların izini,
    bəxtəvərlər bəxtəvəri
    sanıram özümü…
    Dinləyirəm həmişə
    ürəyimin sözünü, –
    O ürəyə görə
    çox sağ ol, Allahım!
    Sağ ol ki,
    qəlbimdəki arzu güllərini
    dərmisən.
    Çox sağ ol ki,
    bu ürəyi
    mənə vermisən…
    Gözəlliyə gedən yolu
    biganələr üçün
    bağlamısan.
    Çox sağ ol ki,
    quşların dimdiyindən
    mənə həmərsin,
    quşarmudu,
    əzgil payı
    saxlamısan…

    ***

    Zirvəyə dırmanıb
    yorulmuşam,
    indi nəfəs dərirəm.
    Yazda çiçəklərini
    öpüb qoxladığım
    həmərsinlərin
    indi meyvəsini dərirəm…
    Əlimə sancılsa da,
    bu yerlərin tikanı,
    ürəyimə necə doğmadı,
    Allahım,
    gözəlliklər məkanı….

    ***

    Həmərsinlər budaqda
    qırmızı işıq kimi yanır. –
    Qarlı düzlərlə getdikcə
    elə bil məni çağırır:
    hara gedirsən,
    dayan! – deyir.
    Aç gözünü xabi-qəflətdən,
    oyan! – deyir.
    Allahın nuruna
    boyan! – deyir.
    Kollar ətəyimdən yapışıb,
    getmə, dayan! – deyir.
    Tanrının hikmətləri
    olmadımı sənə əyan? – deyir…
    …Bu dünyadan nə ürək,
    nə də göz doyan deyil…

  • Avtandil AĞBABA.Həyatı və Yaradıcılığı

    Şəkil0030

    Avtandil AĞBABA

    Məmmədov Avtandil İsrafil oğlu-şair, publisist, folklorşünas
    Məmmədov Avtandil İsfrail oğlu 1955-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Ağbaba kəndində anadan olub.İbtidai və orta təhsilini doğma kəndlərində alıb.Bakı Dövlət Univesitetinin Filologiya fakültəsində ali təhsil alıb.Bir müddət Sumqayıt şəhərində orta məktəbdə Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı müəllimi kimi çalışıb.Sonra isə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində müxtəlif vəzifələrdə çalışıb.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuatda şeirləri və elmi məqalələri ilə çıxış edir.Son vaxtlar şeirləri “Sumqayıt Universiteti”, “Sözün Sehri”, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetlərində, müxtəlif Ədəbiyyat, o cümlədən Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portallarında dərc olunub.
    Filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosentdir.Sumqayıt Dövlət Universitetinin “Azərbaycan və Xarici Ölkələr Ədəbiyyatı” kafedrasının müdiridir.“Pöhrə” Ədəbi Birliyinin Bədii Rəhbəridir.Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvüdür.
    2012-ci il oktyabr ayının 6-da “Ziyalı Ocağı” ctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü və Poeziya şöbəsinin Redaktoru seçilmişdir.
    Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində ali təhsillərini davam etdirən tələbələrin Ədəbiyyat sahəsində elmi məqalələrinə rəhbərlik edir.”Ağbabaya gedən yollar” şeirlər kitabının müəllifidir.
    Avtandil Ağbaba həm də ictimai həyatda gənc yazarlara köməklik göstərən geniş qəlbli bir insan kimi tanınır.2007-2012-ci illər ərzində İlham MİKAYIL, Nemət TAHİR, Kənan AYDINOĞLU, Məhəməd KƏRİM, Orxan ZAMAN kimi gənc yazarların ədəbi-bədii nümunələriin Sumqayıt ədəbi mühitində tanınmasında mütəsna rol oynayıb.
    Hal-hazırda Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən “Sumqayıt Universiteti”, “Sözün Sehri”, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetləri ilə əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.

    AZADLIĞIN YOLLARI QANDAN-QADADAN KEÇİR

    Azadlığın yolları qandan-qadadan keçir,
    Şəfqət bizə anadan, qeyrət atadan keçir,
    İgid doğulan gündən min cür xatadan keçir,
    O əyilməz ölümlə dayansa da, üz-üzə,
    Qardaş, başını dik tut, öndədir mübarizə!

    Şəhidlərin ruhunu müqəddəs tutmalıyıq,
    İncikliyi, küsünü tamam unutmalıyıq,
    Hər ağrını-acını kişi tək udmalıyıq,
    Hey ağlayıb-sızlamaq, axı nə verər bizə,
    Qardaş, başını dik tut, öndədir mübarizə?!

    Hardasa nəcib olmaq bəlkə günahımızdır,
    Haqq Vətəni özüdür, Vətən sabahımızdır?!
    Yenilməyən gücümüz-birlik silahımızdır,
    Ağa qara deyənlər bir gün çökəcək dizə,
    Qardaş, başını dik tut, öndədir mübarizə!

    Biz ki Beyrək nəsliyik şam olub ərisək də,
    Azadlıq yollarında zindanda çürüsək də,
    Yaxşılığı qaxmayıb, bizi başa, kirisək də,
    Ürəklərin haqq səsi salar nahaqqı lərzə,
    Qardaş, başını dik tut, öndədir mübarizə!

    Araz, Araz deməklə Arazı keçmək olmaz,
    Əvvəl-axır Vətəni ikiyə biçmək olmaz,
    Bu yurdu xəritəylə, kağızla ölçmək olmaz,
    Qızım xonça bəzəyib, götürəcək Təbrizə,
    Qardaş, başını dik tut, öndədir mübarizə!

    Haqqımız lap nazilib keçsə iynə gözündən,
    Zərrə-zərrə nur yığaq həqiqətin özündən,
    “Qarabağ şikəstəsi” qalxıb Cıdır düzündən,
    İqlimləri dolaşıb nur saçmalıdır ərzə,
    Qardaş, başını dik tut, öndədir mübarizə!

    ELLƏR, BORÇALIDAN MUĞAYAT OLUN!

    Ağbaba dağılıb, Göyçə sökülüb,
    Ellər, Borçalıdan muğayat olun!
    Xain gözlər indi ora dikilib,
    Ellər, Borçalıdan muğayat olun!

    Başkeçiddən yollar keçir Sarvana,
    TANRI dözməz bu qəm dolu karvana,
    Qoymayın ki, kəmfürsətlər davrana,
    Ellər, Borçalıdan muğayat olun!

    Başımıza bu gələnlər azdımı,
    BEYRƏK öz yolunu azdımı?!
    QARAYAZI QARAÇÖPDƏN bezdimi,
    Ellər, Borçalıdan muğayat olun?!

    QARAXAÇ yaylağı min bir gümanda,
    Gözləri yol çəkir GÖYDAĞ dumanda.
    Bu çətin sınaqda, bu ağır anda,
    Ellər, Borçalıdan muğayat olun!

    Bölünə-bölünə vətən heç olar,
    Hoydu, a qardaşlar, hoydu, bacılar!
    Nahaqq haqqı bassa, sonra gec olar,
    Ellər, borçalıdan muğayat olun!

    Avtandil AĞBABA.
    Filologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, dosent.

  • Debüt: Böyükxanım MƏMMƏDOVA ( Sumqayıt ).Məqalə

    B.İ.Eminli
    Sumqayıt Dövlət Universiteti,
    Azərbaycan dili və türkologiya kafedrasının baş müəllimi

    MÜRACİƏT FORMALARININ SEÇİLMƏ TƏLƏBLƏRİ

    Açar sözlər: nitq mədəniyyəti, müraciət formaları, etiket, xitab, ünsiyyət

    «Dil ünsiyyət vasitələri sırasında özünün aparıcı yerini qoruyub saxlayır və gələcəkdə də saxlayacaq. O, ifadə olunası və digər insanlara çatdırılası düşünülmüş istənilən məzmunu ifadə etmək qabiliyyəti olan informasiya mübadiləsinin öz imkanlarına görə ən zəngin vasitəsidir. Dil fikrin özünün formalaşması kimi çıxış edir, buna görə də dil ünsiyyəti digbər informasiya mübadiləsi formalarının və növlərinin əsasında dayanır.
    Təsadüfi deyil ki, insanın müsbət keyfiyyətlərindən biri də onun aydın və gözəl danışmasıdır. «Hər bir insan öz dilinin arxasında gizəlnmişdir». Gözəl nitqə malik olmaq üçün təbii ki, gözəl natiq doğulmaq lazım deyil. Sadəcə, kifayət qədər ictimai-siyasi, elmi biliyə və zəngin söz ehtiyatına sahib olmaq lazımdır. Ən başlıcası isə Nə demək? Necə demək? Harada demək? prinsipinə düzgün əməl etmək lazımdır. M.T.Siseron yazır ki, şairlər anadan şair doğulurlar, natiqlər isə ictimai-siyasi həyatda sonradan yetişirlər.
    M.T.Siseron bunu da qeyd edir ki, xeyirxah olan şəxs hər şeyə qadirdir. Kim gözəl danışırsa, o bütün xeyirxah cəhətləri özündə təcəssüm etdirir və buna görə də müdrikdir. Həqiqi natiq öz müdrikliyi … ilə təkcə nüfuz qazanmır, həm də vətəndaşlara, dövlətə fayda verir, uğurlar gətirir, səadət bağışlayır.
    Təbiidir ki, gözəl nitq, rəvan danışıq auditoriya üçün maraqlı mövzunun seçilməsindən, nitqdə işlədilən sözlərin ahəngdarlığından, nitq söyləyənin şəxsiyyətindən, hətta zahiri görünüşündən və s. asılıdır. Gözəl nitq qabiliyyətinə, nitq mədəniyyətinə malik olmaq üçün kifayət qədər söz ehtiyatına, geniş dünyagörüşünə, yaradıcılıq axtarışına, istedada, ciddi səyə malik olmaq lazımdır. Gözəl nitq dinləyicinin qəlbini fəth edir, onu düşündürür, nəticə çıxarmağa vadar edir.
    Dinləyicilərə münasibətə görə nitq söyləyənin qarşısında 3 vəzifə qoyulur: a) dinləyicinin diqqətini özünə cəlb etmək; b) diqqəti nitqdə irəli sürülən məsələlərə cəlb etmək – dinləyiciyə psixoloji təsir göstərmək üçün zəmin yaratmaq; c) dinləyicini həyəcanlandırmaq, onu düşünməyə sövq etmək.
    Nitqin növlərindən istifadə etmək də dinləyicilərin səviyyəsindən asılıdır. Gözəl danışıq, necə deyərlər, məqamına düşməlidir. Natiq dinləyicilərin hətta yaşını, vəzifəsini, cəmiyyətdəki mövqeyini, vaxtının çoxluğunu, yaxud azlığını da nəzərə almalıdır. Dinləyicilər «müharibə və ya dinc quruculuq dövründə yaşayırlar?» sualı da natiq üçün maraqlı olmalıdır.
    Nitqin uğurlu alınması üçün ikinci əsas şərt dinləyicidir. Çünki natiqin sənətini, məharətini düzgün qiymətləndirən məhz dinləyici auditoriyasıdır. Nitqin müvəffəqiyyətini təmin edən başlıca amillərdən biri də natiqlik priyomlarıdır. Bütün bunlar kompleks təşkil edəndə dinləyicilərə xoş təsir bağışlayır və «estetik qida» verir. «İnsan eşitdiyi sözün natiqinə baxıb həmən sözü qəbul edər» (M.S.Ordubadi). Natiqlik priyomlarının bəziləri nitqin bütöv kompozisiyası ilə, bir qismi isə yalnız giriş və ya finalla bağlıdır. Girişlə bağlı olan priyomlar dinləyicilərin diqqətini ələ almaq, əsas məsələyə yönəltmək və sakitlik yaratmaq məqsədi daşıyır.
    Nitq dinləyicilərə müraciətlə başlanır. «Necə başlamalı?» sualı ən təcrübəli natiqləri belə düşündürür. Çünki bir sıra hallarda natiqin əvvəlcədən düşündüyü «giriş» auditoriyanın real vəziyyətinə uyğun gəlmir.
    Dinləyicinin diqqətini cəlb etmək də nitq söyləyəni düşündürən məsələlərdəndir. Təbii ki, nitqin əvvəlində edilən müraciətdən və onun formalarından çox şey asılıdır. Müraciət formaları istənilən şifahi və yazılı nitqdə dinləyicinin diqqətini cəlb etmək üçün bir vasitə, sonrakı mətnə keçid üçün, mükaliməyə başlamaq üçün bir açar rolunu oynayır. Bu zaman əsas postulatlardan biri odur ki, kim müraciət edir və kimə müraciət edilir?
    Həmsöhbətə müraciət ən parlaq, ən geniş yayılmış etiket göstəricisidir, çünki biz insanı ya sosial roluna, ya fərdi əlamətlərinə, ya ona olan şəxsi münasibətlərimizə görə bu və ya digər formada adlandırırıq. Belə etiket göstəricisi ən ümumi ola bilər – bu zaman ünsiyyət rəsmi ünsiyyətin ən yüksək pilləsi olacaq. Məsələn, küçədə və ya nəqliyyatda «Vətəndaş!» – deyə müraciət oluna bilər; müraciət eyni zamanda fərdi-şəxsi ola bilər, bu müraciət isə qeyri-rəsmi ünsiyyətdə (adi danışıqda, məişətdə) mümkün olur: məsələn, Aynuş! (Aynur) – (ana qızına deyir). Bəs müraciət nədir? Yuxarıda göstərdiyi kimi, müraciət nitqin istiqamətləndiyi obyektdir. Deməli, müraciətin spesifik xüsusiyyəti hər şeydən əvvəl ondan ibarətdir ki, o, həmsöhbətin diqqətini cəlb edir, eyni zamanda onu adlandırır. Beləcə, insanlar nitq əlaqəsinə daxil olurlar.
    N.İ.Formanovskaya danışanın iki nitq fəaliyyətini ayırmışdır: müraciət olunanı (adresatı) adlandırmaq və çağırmaq (çağırış). Tədqiqatçı göstərir ki, bir çox dillərdə (məs: Ukrayna, bolqar və digər slavyan dillərində) müraciəti formalaşdıran çağırış halı deyilən xüsusi qrammatik vasitələr mövcuddur. Nitqimizdə müraciət xüsusi şəkilçi ilə deyil, yalnız intonasiya, bəzən də frazada yerinə görə müəyyən edilir. Düzdür, bəzi tədqiqatçıların fikrincə, ismin çağırış halını xatırladan müraciət forması var. Bu, sözün son şəkilçisinin ixtisarı, dəyişməsi və sözün təkrarı şəklində özünü göstərir. Məs: Mehri! (Mehriban!), Cəmiş! (Cəmilə!), Eliş! (Elşən!), Murad, a Murad!, Leyla, a Leyla! və s. Əlbəttə ki, bunu hal adlandırmaq düzgün olmazdı, çünki hal qrammatik formadır, əşya, hadisə və şəxsləri adlandıran sözlərin arasında bu və ya digər münasibətləri əks etdirir, bu üsluba təsir edə bilməz. Amma göstərilən müraciət forması yalnız danışıq üslubunda mümkündür, yəni qeyri-rəsmi, qeyri-məcburi ünsiyyətdə mövcuddur. Həm də bu forma yalnız məhdud söz qruplarında, əsasən xüsusi adlar və qohumluq bildirən sözlərdə özünü göstərir. Şifahi nitqdə bu, ad ilə müraciət etdikdə təzahür edir və hətta şifahi nitq norması sayılır. Müraciət zamanı, qeyd etdiyimiz kimi, xüsusi intonasiya olur, bu intonasiya digər nitq etiketi ifadələrində də hiss olunur. Daha dəqiq desək, bu, həmsöhbətin çağırış intonasiyasıdır.
    İkinci xüsusiyyət ondan ibarətdir ki, müraciət yalnız çağırmır, eyni zamanda obyekti adlandırır. Çağırış (apelyativ) funksiyası həmsöhbətə istiqamətlənən nitq pozisiyasında onun rolu ilə əlaqədardırsa, adlandırma (kontativ) funksiyası nəzakətliliklə bağlıdır. «Yəni müraciəti kimə kim hansı şəraitdə edir, həmsöhbətlər hansı münasibətlərdədir». Müraciət forması istənilən bir mətnin dilini şifahi nitqə yaxınlaşdıra da bilər, rəsmi ünsiyyətə çevirə də bilər.
    Dinləyicidə bilavasitə təəssürat yaratmaq üçün nitqin başlanğıcında müraciətə diqqət yetirmək lazımdır. Sadə müraciət bu məqsədə nail olmağa bir o qədər imkan vermir. Hər hansı bir müraciətin məqsədsiz və ya yersiz işlənməsi hətta bəzən mənfi effekt (nəticə) də verə bilər.
    Müraciət nitqdə emosional təsir vasitəsidir. İnformasiya vasitələrinin sürətlə artdığı bir zamanda yazı dilinə nisbətən şifahi dilin, yaxud danışıq dilinin işləkliyi yüksəlir. Əgər bir zamanlar Azərbaycan danışıq dili Azərbaycan yazı dilinin təsirinə məruz qalırdısa, bu gün əksinədir: danışıq dili yazı dilinə əhəmiyyətli təsir göstərir. Təsadüfi deyildir ki, hər hansı informasiya, adətən, mətbuat səhifələrinə çıxmamışdan əvvəl radioda, televiziyada, müxtəlif xarakterli, miqyaslı yığıncaqlarda və s. (çox zaman məhz birinci şəxsin dilindən) səslənir. Azərbaycan dilində danışan radioların, televiziyaların sayı bu dildə yazan qəzetlərin, jurnalların sayını keçməsə də, etiraf etməliyik ki, dinləyənlərin auditoriyası oxuyanların auditoriyasından çox-çox genişdir.Nitq dilin qanunları əsasında yaradılır, danışanın, yazanın həmin dilə nə dərəcədə yiyələnmə bacarığını əks etdirir. Nitq mədəniyyətinə maraq son zamanlar ünsiyyət problemlərinə diqqətin artması ilə əlaqədardır.
    Nitq mədəniyyəti davranış etiketinə xidmət edir və ünsiyyətin geniş stereotiplər sahəsini təşkil edir.
    Nitq mədəniyyəti dar mənada nitq davranışının milli spesifik qaydalarıdır ki, bunlar da həmsöhbətlərin əlaqəyə girmə və ünsiyyət şəraitinə uyğun olaraq seçilmiş formada ünsiyyətə qoşulma situasiyalarında tətbiq olunur.
    Məzmunlu məlumat mübadiləsinə daxil olmazdan əvvəl, yəni ünsiyyətdən əvvəl, insan hər hansı bir vasitə ilə ünsiyyətə daxil olmalı, həmsöhbətin diqqətini cəlb etməli, ona müraciət etməlidir. Nitq mədəniyyəti başlıca olaraq, məhz bu əlaqəyaradıcı funksiyanı yerinə yetirir, başqa sözlə desək, həmsöhbətə münasibətdə öz mövqeyini müəyyən etməyə imkan verir. Nitq etiketlərinin vahidlərinin tələb edən kontakt yaratma situasiyaları arasında başlıca yeri həmsöhbətə müraciət, onun nitqini cəlb etmə tutur.
    Həmsöhbətə müraciət situasiyasında iki aspekti ayırmaq olar: 1) qeyri-tanış adamlara müraciət və 2) tanış adamlara müraciət (buraya az tanış olan adamlardan çox yaxın adamlara qədər daxildir). Bu iki qrup üçün nitq etiketi formalarının məcmusu kimi, dialoq quruluşunun spesifikliyi də fərqlidir. Birinci hal üçün bir qayda olaraq özündə müraciət + məlumat hissəsini (sual, xahiş, məlumat və s.), cavab və mümkün olan lütfkarlıq mübadiləsini cəmləşdirən minimal dialoq xarakterikdir.
    İkinci hal üçün bu imkandan əlavə, müraciətin arxasınca kifayət qədər uzun informasiya hissəsi gələ bilər ki, bu da bəzən monoloqa çevrilə bilir. Müraciətlər içərisində müstəqil və asılı müraciətlər fərqləndirilə bilər. Müstəqil müraciətlər vokativ funksiya – həmsöhbətin diqqəti cəlbetmə funksiyasını yerinə yetirir. Müraciət dialoji vahidin ilkin replikası kimi daha çox çıxış edir. Asılı müraciətlər başlanğıc mövqedə olmadıqları üçün söyləmə tamamlayıcı nəzakətlilik verə bilər və bəzən onlar qiymətləndirici rolunu oynayır.
    Elə təsəvvür olunur ki, kiminləsə danışmaqdan, ünsiyyət bağlamaqdan təbii və asan bir şey yoxdur. Amma bizim gündəlik məişətimiz sübut edir ki, biz hərdən ünsiyyət saxlaya bilmirik, ya da bunu kifayət qədər yaxşı etmirik.
    Ünsiyyət ən azı iki nəfərin mürəkkəb fəaliyyətidir. Buna görə də əsl ünsiyyətin ilkin şərti danışanın öz şəxsi maraqlarını, eləcə də həmsöhbətə, onun xüsusiyyət və tələbatlarına diqqətini nəzərə almasıdır.
    «Müraciət – rabitəli nitqin elementlərindən biridir və məntiqə uyğun olaraq o, bu və ya başqa halda nitq mühiti ilə əlaqədardır» [1, 87]. Hər hansı müraciət formalarının işlənmə məqamları bir sıra xüsusiyyətlərdən asılıdır:
    1) Müraciət edənlə adresatın arasında tanışlığın (qohumluğun) mövcudluğu və ya qeyri-mövcudluğu;
    2) Adresatın yaşı ilə danışanın yaşının nisbəti;
    3) Danışana nisbətən adresatın sosial vəziyyəti;
    4) Adresatın peşəsi, məşğuliyyəti;
    5) Verilən situasiyada müraciət edənin funksiyası;
    6) Adresatın verilmiş situasiyada üzə çıxan və ya əvvəlki təcrübələrdən danışana məlum olan şəxsi keyfiyyətləri;
    7) Emosional təsir obyekti kimi adresatın xüsusiyyətləri (əlamətləri) və danışan tərəfindən qiymətləndirilməsi və s.
    Biz qeyd etdik ki, müraciət ən parlaq etiket göstəricisidir. «Etiket fransız, etika isə latın sözüdür. Etiket sözü fransız dilində iki mənadadır: a) yarlıq, etiket, yazı; b) mərasim. Etika sözü də latın dilində iki mənadadır: a) ictimai şüur formalarından biri kimi əxlaq, tərbiyə və mənəviyyat haqqında fəlsəfi nəzəriyyə; b) hər hansı sinfin, cəmiyyətin və ictimai təşkilatların əxlaq qaydaları» [2, 33].
    «Etiket sözü holland dilində, əsasən, paycıq mənasında işlədilir. Paycıq əvvəlcə malın, eksponatın üstünə yapışdırılmış kağız, sonralar yazı kağızının özü mənasında işlədilmişdir. Etiket sözünün yazı mənası əsasında mərasimi məna yaranmışdır» [3, 125]. İndi etiket sözündən həm yarlıq, həm də danışıq forması mənasında istifadə edilir. Etiket sözü yarlıq mənasında ilkin danışıq formasında isə törəmədir. Danışıq etiketi deyəndə insanların zahirən bir-birinə olan münasibətləri, ünsiyyəti ilə bağlı əxlaq qaydalarının toplusu başa düşülür. Deməli, biz həmsöhbəti çağırarkən ona şəraitə uyğun daha müvafiq yarlıq seçmiş oluruq. Təbii ki, bu zaman cins, yaş, sənət, peşə mənsubiyyəti, yaşadığı şəhər və ya kənd mühiti də nəzərə alınmalıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bütöv nitq etiketi kimi müraciətimiz də milli xüsusiyyətlərlə müşaiət olunur ki, bu da əcnəbilər tərəfindən, adətən, çətinliklə mənimsənilir.
    Müraciət formalarının seçimindəki çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün müraciət olunanın tanış və ya qeyri-tanış olduğunu nəzərə almaq lazımdır. Belə ki, tanışlıq dərəcəsindən asılı olaraq müraciət və bu, növbəti süjet xəttinə də təsir edir. Çünki biz tanımadığımız insanla daha formal və daha az müddətli ünsiyyətdə oluruq. Məsələn, Yoldaş, avtobus dayanacağı haradadır? Siz növbəti dayanacaqda düşəcəksinizmi? Zəhmət olmasa, yer verin və s.
    Qısa söhbət üçün bizə müraciət olunanın fərdi əlamətləri o qədər də vacib deyildir. Ona görə də biz çox zaman əlaqəyə girərkən ən ümumi nəzakətlilik ifadələri ilə məhdudlaşırıq: «Bağışlayın», «Üzr istəyirəm», «İcazənizlə», «Rica edirəm» və s. Təbii ki, burada bir qədər yaşlı, ziyalı bir insana müraciət olunduğu göstərilir. («Xahiş edirəm», «Zəhmət olmasa», «Deyə bilərsinizmi…» və s.).
    Ümumişlək müraciətlərdən müraciət olunanın cins və yaşına görə də fərqlənənləri var: məsələn, cavan oğlan!, gözəl qız! və s.
    Ümumişlək müraciətlərdən geniş yayılanları qohumluq bildirən sözlərdir ki, onlar hətta bəzən tanış olmayan insanlara da müraciət edilərkən istifadə olunur (qardaş, bacı, xala, dayı, əmi, ana, ata, nənə, baba, oğul, bəzən qoca, ağsaqqal, dost və s.). Məsələn: Nə olar oğlum, qoy gəlsin, gözümüz üstündə yeri var [4, 73]. Ana, görürsən ki, Firəngiz gəlmək istəmir [4, 141]. Əmioğlu, neçə gündü burdasan? [5, 69]
    Bizə tanış olan adamlara etdiyimiz müraciətləri nəzərdən keçirdikdə məlum olur ki, bu sözlərin əksəriyyəti hamı tərəfindən qəbul olunmuş qohumluq bildirən sözlər və xüsusi adlardır. Məsələn: Feyzulla, atam, qardaşım, – deyə sakit və təmkinlə danışmağa çalışdı, – özünə yazığın gəlmir, bizə gəlsin [6, 29]. Axı, Səkinə bacı, siz o qızın yerinə deyilsiz, mən sizi təsvir eləməmişəm [6, 46]. Dost, gəl səninlə açıq danışaq [7, 41].Gülsüm bacı, bir o radionu dindir görək, konsert vaxtıdır [7, 69].
    Bəzən belə sözlərə əzizləmə, kiçiltmə bildirən şəkilçilər də artırılır. Məsələn: anacan, balacan, körpəciyəz, anaş, ataş, Kamış (Kəmalə), Cəmiş (Cəmilə), Nazı (Nazilə, Nazlı, Nəzakət). Bəzən əzizləmə bildirən xüsusi ifadələrdən də istifadə olunur. Məsələn,
    Qaşların qurar divanı,
    Taxtdan salar Süleymanı.
    Xəstə Qasımın canını
    Al, başına dolandığım. [8, 83]

    Ey günəş camallım, sən nə gözəlsən,
    İstəsən ki, tənə Aya qılasan.
    Ahu gözlüm, hər bir qıya baxanda
    Bir örkü salırsan, ay aqiləsən. [8, 459]

    Danışıq dilində müraciət formaları arasında neqativ münasibət bildirən ifadələrə də rast gəlinir. Məsələn:
    Niyaz: Səsini kəs, itin balası, vurram dişlərin tökülər qarnuva [9, 39]. Şərəbanı: Köpək oğlu, qolçomaq köpək oğlu, burda da istəyirsən məni dəstimar eləyəsən, güc ver deyirəm sənə [9, 41] İmamyar: Nə olmuşdur axı, ay gic oğlu gic?… [9, 44]. Niyaz: Oxu, zalımın qızı! İgidin sözü sınmaqdansa, namərdin beli sınsın [9, 63].
    Pasport adı ilə müraciət bəzən ünsiyyətə rəsmi ton verir, söhbətin ciddiliyini bildirir, hətta danışanın narazılığını da ifadə edə bilir.
    Göründüyü kimi, tanıdığımız adama müraciət edərkən biz elə bir ifadə vasitəsi seçirik ki, qarşılıqlı münasibətlərin xarakterindən, şəraitin rəsmi və qeyri-rəsmiliyindən asılı olaraq danışanın xüsusiyyətləri ilə əlaqədar müvafiq məqamda ünsiyyət tələbatlarına daha çox uyğun gəlsin.
    Biz tanışlara dost, qohum, həmkar və yaxud yoldan ötənlərə müraciət edərkən sanki çox mürəkkəb musiqi alətində çalmış oluruq. Bu zaman rəngarəng, mürəkkəb qarşılıqlı nitq şəraitində bu və ya digər ünsiyyət registrini daxil edir, bu və ya digər tonu seçirik. Bütün bu nyüans bolluğu müxtəlif müraciətlər yaradır.
    Yüksək nitq mədəniyyətinə yiyələnmək üçün hər bir azərbaycanlı, ilk növbədə doğma dilinin lüğət tərkibinə, xalqın söz xəzinəsinə dərindən bələd olmalı, ədəbi dil normalarını, qanun və qanunauyğunluqları bilməlidir. Ayrı-ayrı şəxslərin yüksək fərdi nitq mədəniyyətinə yiyələnməsi ümumi dil mədəniyyətinin zənginləşməsini şərtləndirir. Xalqın ümumi dil mədəniyyətinin inkişafı, nəzakətli ünsiyyətin tələblərinin hamı tərəfindən gözlənilməsi nitqin lüzumsuz alınmalardan, təhqiramiz söz, ifadə və cümlələrdən təmizlənməsinə, başqa sözlə, nitqin aydınlığına təminat verir.
    Nitq mədəniyyətində mədəni danışıq etikası və müraciət qaydaları mühüm yer tutur. Hər bir adam ictimai yerlərdə, kollektivdə və ailədə danışıq etikasını gözləməli və kimə necə müraciət etmək qaydalarını bilməlidir.

    Eminli BÖYÜKXANIM.
    “Azərbaycan dili və Türkologiya” kafedrasının baş müəllimi.
    B.İ.Eminli
    Sumqayıt Dövlət Universiteti,
    Azərbaycan dili və türkologiya kafedrasının baş müəllimi

    MÜRACİƏT FORMALARININ SEÇİLMƏ TƏLƏBLƏRİ

    Açar sözlər: nitq mədəniyyəti, müraciət formaları, etiket, xitab, ünsiyyət

    «Dil ünsiyyət vasitələri sırasında özünün aparıcı yerini qoruyub saxlayır və gələcəkdə də saxlayacaq. O, ifadə olunası və digər insanlara çatdırılası düşünülmüş istənilən məzmunu ifadə etmək qabiliyyəti olan informasiya mübadiləsinin öz imkanlarına görə ən zəngin vasitəsidir. Dil fikrin özünün formalaşması kimi çıxış edir, buna görə də dil ünsiyyəti digbər informasiya mübadiləsi formalarının və növlərinin əsasında dayanır.
    Təsadüfi deyil ki, insanın müsbət keyfiyyətlərindən biri də onun aydın və gözəl danışmasıdır. «Hər bir insan öz dilinin arxasında gizəlnmişdir». Gözəl nitqə malik olmaq üçün təbii ki, gözəl natiq doğulmaq lazım deyil. Sadəcə, kifayət qədər ictimai-siyasi, elmi biliyə və zəngin söz ehtiyatına sahib olmaq lazımdır. Ən başlıcası isə Nə demək? Necə demək? Harada demək? prinsipinə düzgün əməl etmək lazımdır. M.T.Siseron yazır ki, şairlər anadan şair doğulurlar, natiqlər isə ictimai-siyasi həyatda sonradan yetişirlər.
    M.T.Siseron bunu da qeyd edir ki, xeyirxah olan şəxs hər şeyə qadirdir. Kim gözəl danışırsa, o bütün xeyirxah cəhətləri özündə təcəssüm etdirir və buna görə də müdrikdir. Həqiqi natiq öz müdrikliyi … ilə təkcə nüfuz qazanmır, həm də vətəndaşlara, dövlətə fayda verir, uğurlar gətirir, səadət bağışlayır.
    Təbiidir ki, gözəl nitq, rəvan danışıq auditoriya üçün maraqlı mövzunun seçilməsindən, nitqdə işlədilən sözlərin ahəngdarlığından, nitq söyləyənin şəxsiyyətindən, hətta zahiri görünüşündən və s. asılıdır. Gözəl nitq qabiliyyətinə, nitq mədəniyyətinə malik olmaq üçün kifayət qədər söz ehtiyatına, geniş dünyagörüşünə, yaradıcılıq axtarışına, istedada, ciddi səyə malik olmaq lazımdır. Gözəl nitq dinləyicinin qəlbini fəth edir, onu düşündürür, nəticə çıxarmağa vadar edir.
    Dinləyicilərə münasibətə görə nitq söyləyənin qarşısında 3 vəzifə qoyulur: a) dinləyicinin diqqətini özünə cəlb etmək; b) diqqəti nitqdə irəli sürülən məsələlərə cəlb etmək – dinləyiciyə psixoloji təsir göstərmək üçün zəmin yaratmaq; c) dinləyicini həyəcanlandırmaq, onu düşünməyə sövq etmək.
    Nitqin növlərindən istifadə etmək də dinləyicilərin səviyyəsindən asılıdır. Gözəl danışıq, necə deyərlər, məqamına düşməlidir. Natiq dinləyicilərin hətta yaşını, vəzifəsini, cəmiyyətdəki mövqeyini, vaxtının çoxluğunu, yaxud azlığını da nəzərə almalıdır. Dinləyicilər «müharibə və ya dinc quruculuq dövründə yaşayırlar?» sualı da natiq üçün maraqlı olmalıdır.
    Nitqin uğurlu alınması üçün ikinci əsas şərt dinləyicidir. Çünki natiqin sənətini, məharətini düzgün qiymətləndirən məhz dinləyici auditoriyasıdır. Nitqin müvəffəqiyyətini təmin edən başlıca amillərdən biri də natiqlik priyomlarıdır. Bütün bunlar kompleks təşkil edəndə dinləyicilərə xoş təsir bağışlayır və «estetik qida» verir. «İnsan eşitdiyi sözün natiqinə baxıb həmən sözü qəbul edər» (M.S.Ordubadi). Natiqlik priyomlarının bəziləri nitqin bütöv kompozisiyası ilə, bir qismi isə yalnız giriş və ya finalla bağlıdır. Girişlə bağlı olan priyomlar dinləyicilərin diqqətini ələ almaq, əsas məsələyə yönəltmək və sakitlik yaratmaq məqsədi daşıyır.
    Nitq dinləyicilərə müraciətlə başlanır. «Necə başlamalı?» sualı ən təcrübəli natiqləri belə düşündürür. Çünki bir sıra hallarda natiqin əvvəlcədən düşündüyü «giriş» auditoriyanın real vəziyyətinə uyğun gəlmir.
    Dinləyicinin diqqətini cəlb etmək də nitq söyləyəni düşündürən məsələlərdəndir. Təbii ki, nitqin əvvəlində edilən müraciətdən və onun formalarından çox şey asılıdır. Müraciət formaları istənilən şifahi və yazılı nitqdə dinləyicinin diqqətini cəlb etmək üçün bir vasitə, sonrakı mətnə keçid üçün, mükaliməyə başlamaq üçün bir açar rolunu oynayır. Bu zaman əsas postulatlardan biri odur ki, kim müraciət edir və kimə müraciət edilir?
    Həmsöhbətə müraciət ən parlaq, ən geniş yayılmış etiket göstəricisidir, çünki biz insanı ya sosial roluna, ya fərdi əlamətlərinə, ya ona olan şəxsi münasibətlərimizə görə bu və ya digər formada adlandırırıq. Belə etiket göstəricisi ən ümumi ola bilər – bu zaman ünsiyyət rəsmi ünsiyyətin ən yüksək pilləsi olacaq. Məsələn, küçədə və ya nəqliyyatda «Vətəndaş!» – deyə müraciət oluna bilər; müraciət eyni zamanda fərdi-şəxsi ola bilər, bu müraciət isə qeyri-rəsmi ünsiyyətdə (adi danışıqda, məişətdə) mümkün olur: məsələn, Aynuş! (Aynur) – (ana qızına deyir). Bəs müraciət nədir? Yuxarıda göstərdiyi kimi, müraciət nitqin istiqamətləndiyi obyektdir. Deməli, müraciətin spesifik xüsusiyyəti hər şeydən əvvəl ondan ibarətdir ki, o, həmsöhbətin diqqətini cəlb edir, eyni zamanda onu adlandırır. Beləcə, insanlar nitq əlaqəsinə daxil olurlar.
    N.İ.Formanovskaya danışanın iki nitq fəaliyyətini ayırmışdır: müraciət olunanı (adresatı) adlandırmaq və çağırmaq (çağırış). Tədqiqatçı göstərir ki, bir çox dillərdə (məs: Ukrayna, bolqar və digər slavyan dillərində) müraciəti formalaşdıran çağırış halı deyilən xüsusi qrammatik vasitələr mövcuddur. Nitqimizdə müraciət xüsusi şəkilçi ilə deyil, yalnız intonasiya, bəzən də frazada yerinə görə müəyyən edilir. Düzdür, bəzi tədqiqatçıların fikrincə, ismin çağırış halını xatırladan müraciət forması var. Bu, sözün son şəkilçisinin ixtisarı, dəyişməsi və sözün təkrarı şəklində özünü göstərir. Məs: Mehri! (Mehriban!), Cəmiş! (Cəmilə!), Eliş! (Elşən!), Murad, a Murad!, Leyla, a Leyla! və s. Əlbəttə ki, bunu hal adlandırmaq düzgün olmazdı, çünki hal qrammatik formadır, əşya, hadisə və şəxsləri adlandıran sözlərin arasında bu və ya digər münasibətləri əks etdirir, bu üsluba təsir edə bilməz. Amma göstərilən müraciət forması yalnız danışıq üslubunda mümkündür, yəni qeyri-rəsmi, qeyri-məcburi ünsiyyətdə mövcuddur. Həm də bu forma yalnız məhdud söz qruplarında, əsasən xüsusi adlar və qohumluq bildirən sözlərdə özünü göstərir. Şifahi nitqdə bu, ad ilə müraciət etdikdə təzahür edir və hətta şifahi nitq norması sayılır. Müraciət zamanı, qeyd etdiyimiz kimi, xüsusi intonasiya olur, bu intonasiya digər nitq etiketi ifadələrində də hiss olunur. Daha dəqiq desək, bu, həmsöhbətin çağırış intonasiyasıdır.
    İkinci xüsusiyyət ondan ibarətdir ki, müraciət yalnız çağırmır, eyni zamanda obyekti adlandırır. Çağırış (apelyativ) funksiyası həmsöhbətə istiqamətlənən nitq pozisiyasında onun rolu ilə əlaqədardırsa, adlandırma (kontativ) funksiyası nəzakətliliklə bağlıdır. «Yəni müraciəti kimə kim hansı şəraitdə edir, həmsöhbətlər hansı münasibətlərdədir». Müraciət forması istənilən bir mətnin dilini şifahi nitqə yaxınlaşdıra da bilər, rəsmi ünsiyyətə çevirə də bilər.
    Dinləyicidə bilavasitə təəssürat yaratmaq üçün nitqin başlanğıcında müraciətə diqqət yetirmək lazımdır. Sadə müraciət bu məqsədə nail olmağa bir o qədər imkan vermir. Hər hansı bir müraciətin məqsədsiz və ya yersiz işlənməsi hətta bəzən mənfi effekt (nəticə) də verə bilər.
    Müraciət nitqdə emosional təsir vasitəsidir. İnformasiya vasitələrinin sürətlə artdığı bir zamanda yazı dilinə nisbətən şifahi dilin, yaxud danışıq dilinin işləkliyi yüksəlir. Əgər bir zamanlar Azərbaycan danışıq dili Azərbaycan yazı dilinin təsirinə məruz qalırdısa, bu gün əksinədir: danışıq dili yazı dilinə əhəmiyyətli təsir göstərir. Təsadüfi deyildir ki, hər hansı informasiya, adətən, mətbuat səhifələrinə çıxmamışdan əvvəl radioda, televiziyada, müxtəlif xarakterli, miqyaslı yığıncaqlarda və s. (çox zaman məhz birinci şəxsin dilindən) səslənir. Azərbaycan dilində danışan radioların, televiziyaların sayı bu dildə yazan qəzetlərin, jurnalların sayını keçməsə də, etiraf etməliyik ki, dinləyənlərin auditoriyası oxuyanların auditoriyasından çox-çox genişdir.Nitq dilin qanunları əsasında yaradılır, danışanın, yazanın həmin dilə nə dərəcədə yiyələnmə bacarığını əks etdirir. Nitq mədəniyyətinə maraq son zamanlar ünsiyyət problemlərinə diqqətin artması ilə əlaqədardır.
    Nitq mədəniyyəti davranış etiketinə xidmət edir və ünsiyyətin geniş stereotiplər sahəsini təşkil edir.
    Nitq mədəniyyəti dar mənada nitq davranışının milli spesifik qaydalarıdır ki, bunlar da həmsöhbətlərin əlaqəyə girmə və ünsiyyət şəraitinə uyğun olaraq seçilmiş formada ünsiyyətə qoşulma situasiyalarında tətbiq olunur.
    Məzmunlu məlumat mübadiləsinə daxil olmazdan əvvəl, yəni ünsiyyətdən əvvəl, insan hər hansı bir vasitə ilə ünsiyyətə daxil olmalı, həmsöhbətin diqqətini cəlb etməli, ona müraciət etməlidir. Nitq mədəniyyəti başlıca olaraq, məhz bu əlaqəyaradıcı funksiyanı yerinə yetirir, başqa sözlə desək, həmsöhbətə münasibətdə öz mövqeyini müəyyən etməyə imkan verir. Nitq etiketlərinin vahidlərinin tələb edən kontakt yaratma situasiyaları arasında başlıca yeri həmsöhbətə müraciət, onun nitqini cəlb etmə tutur.
    Həmsöhbətə müraciət situasiyasında iki aspekti ayırmaq olar: 1) qeyri-tanış adamlara müraciət və 2) tanış adamlara müraciət (buraya az tanış olan adamlardan çox yaxın adamlara qədər daxildir). Bu iki qrup üçün nitq etiketi formalarının məcmusu kimi, dialoq quruluşunun spesifikliyi də fərqlidir. Birinci hal üçün bir qayda olaraq özündə müraciət + məlumat hissəsini (sual, xahiş, məlumat və s.), cavab və mümkün olan lütfkarlıq mübadiləsini cəmləşdirən minimal dialoq xarakterikdir.
    İkinci hal üçün bu imkandan əlavə, müraciətin arxasınca kifayət qədər uzun informasiya hissəsi gələ bilər ki, bu da bəzən monoloqa çevrilə bilir. Müraciətlər içərisində müstəqil və asılı müraciətlər fərqləndirilə bilər. Müstəqil müraciətlər vokativ funksiya – həmsöhbətin diqqəti cəlbetmə funksiyasını yerinə yetirir. Müraciət dialoji vahidin ilkin replikası kimi daha çox çıxış edir. Asılı müraciətlər başlanğıc mövqedə olmadıqları üçün söyləmə tamamlayıcı nəzakətlilik verə bilər və bəzən onlar qiymətləndirici rolunu oynayır.
    Elə təsəvvür olunur ki, kiminləsə danışmaqdan, ünsiyyət bağlamaqdan təbii və asan bir şey yoxdur. Amma bizim gündəlik məişətimiz sübut edir ki, biz hərdən ünsiyyət saxlaya bilmirik, ya da bunu kifayət qədər yaxşı etmirik.
    Ünsiyyət ən azı iki nəfərin mürəkkəb fəaliyyətidir. Buna görə də əsl ünsiyyətin ilkin şərti danışanın öz şəxsi maraqlarını, eləcə də həmsöhbətə, onun xüsusiyyət və tələbatlarına diqqətini nəzərə almasıdır.
    «Müraciət – rabitəli nitqin elementlərindən biridir və məntiqə uyğun olaraq o, bu və ya başqa halda nitq mühiti ilə əlaqədardır» [1, 87]. Hər hansı müraciət formalarının işlənmə məqamları bir sıra xüsusiyyətlərdən asılıdır:
    1) Müraciət edənlə adresatın arasında tanışlığın (qohumluğun) mövcudluğu və ya qeyri-mövcudluğu;
    2) Adresatın yaşı ilə danışanın yaşının nisbəti;
    3) Danışana nisbətən adresatın sosial vəziyyəti;
    4) Adresatın peşəsi, məşğuliyyəti;
    5) Verilən situasiyada müraciət edənin funksiyası;
    6) Adresatın verilmiş situasiyada üzə çıxan və ya əvvəlki təcrübələrdən danışana məlum olan şəxsi keyfiyyətləri;
    7) Emosional təsir obyekti kimi adresatın xüsusiyyətləri (əlamətləri) və danışan tərəfindən qiymətləndirilməsi və s.
    Biz qeyd etdik ki, müraciət ən parlaq etiket göstəricisidir. «Etiket fransız, etika isə latın sözüdür. Etiket sözü fransız dilində iki mənadadır: a) yarlıq, etiket, yazı; b) mərasim. Etika sözü də latın dilində iki mənadadır: a) ictimai şüur formalarından biri kimi əxlaq, tərbiyə və mənəviyyat haqqında fəlsəfi nəzəriyyə; b) hər hansı sinfin, cəmiyyətin və ictimai təşkilatların əxlaq qaydaları» [2, 33].
    «Etiket sözü holland dilində, əsasən, paycıq mənasında işlədilir. Paycıq əvvəlcə malın, eksponatın üstünə yapışdırılmış kağız, sonralar yazı kağızının özü mənasında işlədilmişdir. Etiket sözünün yazı mənası əsasında mərasimi məna yaranmışdır» [3, 125]. İndi etiket sözündən həm yarlıq, həm də danışıq forması mənasında istifadə edilir. Etiket sözü yarlıq mənasında ilkin danışıq formasında isə törəmədir. Danışıq etiketi deyəndə insanların zahirən bir-birinə olan münasibətləri, ünsiyyəti ilə bağlı əxlaq qaydalarının toplusu başa düşülür. Deməli, biz həmsöhbəti çağırarkən ona şəraitə uyğun daha müvafiq yarlıq seçmiş oluruq. Təbii ki, bu zaman cins, yaş, sənət, peşə mənsubiyyəti, yaşadığı şəhər və ya kənd mühiti də nəzərə alınmalıdır. Qeyd etmək lazımdır ki, bütöv nitq etiketi kimi müraciətimiz də milli xüsusiyyətlərlə müşaiət olunur ki, bu da əcnəbilər tərəfindən, adətən, çətinliklə mənimsənilir.
    Müraciət formalarının seçimindəki çətinlikləri aradan qaldırmaq üçün müraciət olunanın tanış və ya qeyri-tanış olduğunu nəzərə almaq lazımdır. Belə ki, tanışlıq dərəcəsindən asılı olaraq müraciət və bu, növbəti süjet xəttinə də təsir edir. Çünki biz tanımadığımız insanla daha formal və daha az müddətli ünsiyyətdə oluruq. Məsələn, Yoldaş, avtobus dayanacağı haradadır? Siz növbəti dayanacaqda düşəcəksinizmi? Zəhmət olmasa, yer verin və s.
    Qısa söhbət üçün bizə müraciət olunanın fərdi əlamətləri o qədər də vacib deyildir. Ona görə də biz çox zaman əlaqəyə girərkən ən ümumi nəzakətlilik ifadələri ilə məhdudlaşırıq: «Bağışlayın», «Üzr istəyirəm», «İcazənizlə», «Rica edirəm» və s. Təbii ki, burada bir qədər yaşlı, ziyalı bir insana müraciət olunduğu göstərilir. («Xahiş edirəm», «Zəhmət olmasa», «Deyə bilərsinizmi…» və s.).
    Ümumişlək müraciətlərdən müraciət olunanın cins və yaşına görə də fərqlənənləri var: məsələn, cavan oğlan!, gözəl qız! və s.
    Ümumişlək müraciətlərdən geniş yayılanları qohumluq bildirən sözlərdir ki, onlar hətta bəzən tanış olmayan insanlara da müraciət edilərkən istifadə olunur (qardaş, bacı, xala, dayı, əmi, ana, ata, nənə, baba, oğul, bəzən qoca, ağsaqqal, dost və s.). Məsələn: Nə olar oğlum, qoy gəlsin, gözümüz üstündə yeri var [4, 73]. Ana, görürsən ki, Firəngiz gəlmək istəmir [4, 141]. Əmioğlu, neçə gündü burdasan? [5, 69]
    Bizə tanış olan adamlara etdiyimiz müraciətləri nəzərdən keçirdikdə məlum olur ki, bu sözlərin əksəriyyəti hamı tərəfindən qəbul olunmuş qohumluq bildirən sözlər və xüsusi adlardır. Məsələn: Feyzulla, atam, qardaşım, – deyə sakit və təmkinlə danışmağa çalışdı, – özünə yazığın gəlmir, bizə gəlsin [6, 29]. Axı, Səkinə bacı, siz o qızın yerinə deyilsiz, mən sizi təsvir eləməmişəm [6, 46]. Dost, gəl səninlə açıq danışaq [7, 41].Gülsüm bacı, bir o radionu dindir görək, konsert vaxtıdır [7, 69].
    Bəzən belə sözlərə əzizləmə, kiçiltmə bildirən şəkilçilər də artırılır. Məsələn: anacan, balacan, körpəciyəz, anaş, ataş, Kamış (Kəmalə), Cəmiş (Cəmilə), Nazı (Nazilə, Nazlı, Nəzakət). Bəzən əzizləmə bildirən xüsusi ifadələrdən də istifadə olunur. Məsələn,
    Qaşların qurar divanı,
    Taxtdan salar Süleymanı.
    Xəstə Qasımın canını
    Al, başına dolandığım. [8, 83]

    Ey günəş camallım, sən nə gözəlsən,
    İstəsən ki, tənə Aya qılasan.
    Ahu gözlüm, hər bir qıya baxanda
    Bir örkü salırsan, ay aqiləsən. [8, 459]

    Danışıq dilində müraciət formaları arasında neqativ münasibət bildirən ifadələrə də rast gəlinir. Məsələn:
    Niyaz: Səsini kəs, itin balası, vurram dişlərin tökülər qarnuva [9, 39]. Şərəbanı: Köpək oğlu, qolçomaq köpək oğlu, burda da istəyirsən məni dəstimar eləyəsən, güc ver deyirəm sənə [9, 41] İmamyar: Nə olmuşdur axı, ay gic oğlu gic?… [9, 44]. Niyaz: Oxu, zalımın qızı! İgidin sözü sınmaqdansa, namərdin beli sınsın [9, 63].
    Pasport adı ilə müraciət bəzən ünsiyyətə rəsmi ton verir, söhbətin ciddiliyini bildirir, hətta danışanın narazılığını da ifadə edə bilir.
    Göründüyü kimi, tanıdığımız adama müraciət edərkən biz elə bir ifadə vasitəsi seçirik ki, qarşılıqlı münasibətlərin xarakterindən, şəraitin rəsmi və qeyri-rəsmiliyindən asılı olaraq danışanın xüsusiyyətləri ilə əlaqədar müvafiq məqamda ünsiyyət tələbatlarına daha çox uyğun gəlsin.
    Biz tanışlara dost, qohum, həmkar və yaxud yoldan ötənlərə müraciət edərkən sanki çox mürəkkəb musiqi alətində çalmış oluruq. Bu zaman rəngarəng, mürəkkəb qarşılıqlı nitq şəraitində bu və ya digər ünsiyyət registrini daxil edir, bu və ya digər tonu seçirik. Bütün bu nyüans bolluğu müxtəlif müraciətlər yaradır.
    Yüksək nitq mədəniyyətinə yiyələnmək üçün hər bir azərbaycanlı, ilk növbədə doğma dilinin lüğət tərkibinə, xalqın söz xəzinəsinə dərindən bələd olmalı, ədəbi dil normalarını, qanun və qanunauyğunluqları bilməlidir. Ayrı-ayrı şəxslərin yüksək fərdi nitq mədəniyyətinə yiyələnməsi ümumi dil mədəniyyətinin zənginləşməsini şərtləndirir. Xalqın ümumi dil mədəniyyətinin inkişafı, nəzakətli ünsiyyətin tələblərinin hamı tərəfindən gözlənilməsi nitqin lüzumsuz alınmalardan, təhqiramiz söz, ifadə və cümlələrdən təmizlənməsinə, başqa sözlə, nitqin aydınlığına təminat verir.
    Nitq mədəniyyətində mədəni danışıq etikası və müraciət qaydaları mühüm yer tutur. Hər bir adam ictimai yerlərdə, kollektivdə və ailədə danışıq etikasını gözləməli və kimə necə müraciət etmək qaydalarını bilməlidir.

    Eminli BÖYÜKXANIM.
    “Azərbaycan dili və Türkologiya” kafedrasının baş müəllimi.

  • Debüt: Törə MƏMMƏDOVA ( Sumqayıt ).Məqalə

    PSİXOLOJİ NƏSR VƏ FOLKLOR
    (İ.Əfəndiyevin hekayələri əsasında)

    M.İmanov “Azərbaycan nəsrində psixologizm” adlı əsərinin “Psixoloji nəsr və folklor” adlı fəslində yazır: “Heç şübhəsiz, folklorda qəhrəmanın hiss – həyəcan və düşüncələrinin ifadə edilməsi mənasında psixologizm var. Özü də bu psixologizm incə duyğular üstündə köklənmiş lirik janrlarla məhdudlaşmayıb, epik janrları da əhatə edir.(2.86)
    İ.Əfəndiyevin “Apardı sellər Saranı”, “Qarı dağı”, “Vəzir Allahverdi xan və Bəhlul Danəndə, “Yusif və Esfir”, “İsa – Musa”. “Abidin yuxusu” və s. hekayələri folklor mənbəyi, xalq ədəbiyyatı qaynaqları əsasında yazılmışdır.
    K.Yunq mifoloji təsəvvürlərin iki tipini göstərir. Birincisi, ibtidai xalq təsəvvürlərindən bəhrələnməklə dövrün həqiqətlərini mif düşüncəsi ilə təqdim etmək, ikincisi, xalq yaradıcılığı, folklorda yaşayan mifik düşüncə, obraz, model və strukturdur, yazıçı bundan real hadisələrin təsvirində bəhrələnir.
    İ.Əfəndiyev hekayələrində mifoloji süjet və mətnlərə də üz tutur. Bu mənada “Qarı dağı”(1944) hekayəsi Yunqun təsəvvürlərindən birinci tipi kimi diqqəti cəlb edir. Hekayədə Ballı qarı Güneylərdə sağ qalmış qocalardandır. Bu obrazı mifologiyadakı Ulu Ana (İlahi Ana) kompleksi və onun variantlarından olan mifoloji Qarı nənə obrazı ilə də bərabərləşirmək olar. Burada bir məqama nəzər salmaq lazımdır ki, mifik təsəvvürdə qarı obrazı ikili funksiya daşıyır. Himayəçi və həyat verən olmaqla yanaşı, qarı həm də can alan kimi təsvir olunur. “Qarı dağı” hekayəsində birinci məqamla rastlaşsaq da ikinci məqam önəmlidir.
    Ballı qarı fal açır və bu falda “minlərlə qəzəbli ruh” görür. Və elə bu minlərlə qəzəbli ruh da qarını intiqama sövq edir. Qarı “həmyerlilərinin bütün … nifrətini sükutla qarşılayıb” düşmən övladına can verir. Can verir ki, bir can da artıq alsın, anaların qisasını yerdə qoymasın. “Qarı dağı” da belə yaranıb əfsanəyə, “ana haqqında ölməz bir hekayət”ə)(3 .4) çevrilir. Hekayədə əsas obrazın Ballı qarının fikri və psixoloji proseslər təsvir olunmur, onun psixi həyəcanlarının son nəticəsi (“Şahzadə qalan şirəni son damlasına qədər içib, kasanı qarıya qaytardığı zaman falçı rahat nəfəs aldı.”)(4.44) və yekun fikirləri (-Qarı, – dedi, – heç olmasa, oğluma bir çarə elə. Axı, sən onu ölümdən qurtarmışdın, axı, sən deyirdin, mən anayam.”
    – Bəli, qibleyi – aləm! – deyə Ballı qarı ah çəkdi. – Mən anayam!..”)(4.45) verilir.
    Ədəbiyyatın tez –tez müraciət etdiyi qədim əfsanələr, miflər mexaniki təkrar edilmir, xeyli şəkildə yenidən mənalandırılır. Bu haqda Ç.Aytmatov özünün “Ağ gəmi” povestinin müzakirəsində belə deyir: “Mən … belə bir baxışın tərəfindəyəm ki, əgər qədim əfsanələr bizim günümüzün məsələlərinə aktiv yönəlmək iqtidarında deyilsə, onların kölgəsini narahat etmək lazım deyil.”(6)
    Yaradıcılıq elə bir mürəkkəb prosesdir ki, qarşıya qoyulan problemlərin həlli zamanı təkcə realist üsulun imkanları ilə kifayətlənmək yazıçıya kifayət etmir. “Bədii əsərdə bəzən nə isə birbaşa şərhə uymur, obyektiv, yaxud subyektiv səbəblər üzündən adi üsullarla “dərk olunmağa” müqavimət göstərir və bu zaman da müəllif qroteskə, yaxud başqa şərti vasitələrə müraciət etməli olur.”(7.99)
    “Apardı Sellər Saranı”, “Qəhrəman ilə bülbülün nağılı” hekayələrində də müəllif Azərbaycan folklorunda mövcud olan əfsanələrə müraciət etmişdir. Bu hekayələri təhlil edən A.Abdulla doğru olaraq qeyd edir ki, əfsanələrdən qaynaqlanan əhvalatlar nə qədər romantik olsa da əsas hadisə real həyat həqiqətidir. “Elə bu nöqtədə də İlyas Əfəndiyev romantizmi realizm ilə qaynayıb – qarışır. Bu gün tənqidçilərin tez – tez işlətdikləri “qanadlı realizm” termini yada düşür.”(1.45)
    A.Abdulla bu üslubun müəllifin digər hekayələrində də aydın sezildiyini qeyd edir.
    İ.Əfəndiyev “Yusif və Esfir” (1991) hekayəsində fantasmoqoriyaya üz tutur, qeyri adi dəyişmə və çevrilmələrə yer verir. Hekayədə qəhrəmanın əvvəlcə cavanlaşması, sonra ayıya çevrilməsi onun mənəvi – psixoloji aləminin açılmasında mühüm rol oynayır. Xalq yaradıcılığından faydalanan belə fantastik çevrilmələr Azərbaycan nəsrində Elçinin “Dəyişmə”, “Qatar. Pikasso. Latur,1968”, “Qırmızı ayı balası” hekayələri, Anarın “Əlaqə” povestində var idi.
    “Qarı dağı” hekayəsindən fərqli olaraq müəllif burada daha çox şərh edir, personajların davranışını açır. Jestlər, mimika, psixoloji prosesləriin nəticəsinin təqdimi böyük yer tutur. Təhkiyəçi – müəllif qəlbin dialektikasından, hisslərin dəyişməsindən çox personajların daxili nitqini nağıl edir. Məsələn, “Fikirləşdi ki, illər keçib gedir… On doqquz yaşın içindəyəm. Mən arzu elədiyim oğlanların heç biri mənimlə maraqlanmadı… Maraqlananda da, ancaq müvəqqəti əyləncə üçün… Yusifə getsəm, heç olmasa, öz ev – eşiyim olar. Bəlkə Allah gözəl bir övlad da verdi…”(5.46)
    Qəhrəmanın daxili nitqi onun mənəvi aləmini oxucuya açır. Esfir yalnız ailə qurmaq, övlad sahibi olmaq üçün Yusifə ərə gedir, onu sevdiyi üçün yox. “Lakin illər keçirdi… Nə oğlan gəlirdi… Nə qız…(5.47)
    Müəllif folklora xas arxaik düşüncə tərzini təqdim edir. Əvvəlcə şifahi xalq ədəbiyyatının nağıl maneralarına müraciət edərək onun köməyi ilə detal təsiri bağışlayan təsvir üsulundan istifadə edir. Yusif 40 il hər gün Allaha dua edir və ondan 3 arzu istəyir. Burada isə reallığı mif düşüncələrində təqdim edərək fantasmaqoriyaya keçir. Qəhrəmanın çevrilməsi başıayir. İnsan hisslərinə böyük qiymət verən müəllifin belə bir şərti – metoforik üsluba üz tutması əbəs deyildi. Esfirin yaşadığı həyat arzuladığı həyatdan qat –qat uzaq idi və belə bir çevrilmə anında ömür – boyu xəyalında çanlandırdığı həyata qovuşmaq istəyi özünü sübut edirdi. Belə bir çevrilmə üsulu ilə müəllif hisslərin çatdırılmasına nail olur. Və bu üsul müəllif ideyasının düşünülmüş yeni variantı kimi diqqəti cəlb edir. Ayı obrazında artıq başqalaşan, daha “məzlum”, daha sakit görünən Esfir elə bil ki, öz səhvini dərk edir. Artıq obrazın psixoloji vəziyyətini görürük. “O ayı, Yusifin bağçasından kənar heç yerə getmirdi. Bütün günü həyət qapısının qabağında oturub, gözlərini zilləyirdi evə. Sanki Yusifin heç bir hərəkətini gözdən qoymaq istəmirdi. Yusif hirslənib ona qışqırdı:
    – Niyə çıxıb meşədəki qohumlarının yanına getmirsən?
    Ayı isə, susaraq bütün günü eləcə baxırdı və onun ayı gözlərinin dərinində keçmək bilməyən bir kədər var idi.”(5.49)
    Hekayədə nəqletmə, təsviretmə ilə yanaşı müəllif təhlilləri də özünü göstərir. 18 yaşlı gözəl qızın vəfasızlığı ayının öz sahibini müdafiə etməsi ziddiyyətində yekunlaşaraq çevrilmənin məzmun və məqsədini sübut edir, mənəvi çevrilməni göstərir. Məhz ikiləşmə də çevrilmələr arasında baş verir, daxili konflikt də burada tamamlanır. Esfir özünüdərk edərək “özünə” qayıdır, çevrilir.
    1. Abdulla A.,Oxşarsız sənət, Ulduz, 1975
    2. İmanov M., Azərbaycan nəsrində psixologizm (60-70-ci illər), Bakı, Elm, 1991
    3. Məmmədli İ., Hamını xoşbəxt görmək istəyən sənətkar, Respublika, 31 may, 1994, N43 (138)
    4. Əfəndiyev İ., Seçilmiş əsərləri, 3 cilddə, I c., Bakı, Avrasiya Press, 2005
    5. Əfəndiyev İ.,Sən ey böyük yaradan, Bakı, Şərq – Qərb, 1997.
    6. Айтматов Ч., Обсуждение повести «Белый пороход», Литературная газета, 1970, 29 июл
    7. Hüseynov Çingiz, Həyat ziddiyyətləri və bədii konflikt, Azərbaycan, 1982, N6

  • İlahə BAYANDUR.Yeni şeirlər

    Heç yadına düşmədimmi?

    Payız qapını alanda,
    Otağında tək qalanda,
    Düşünüb fikrə dalanda
    Heç yadına düşmədimmi?

    Yastıqına baş qoyanda,
    Yuxu gözünü oyanda,
    Gözün tavanı sayanda
    Heç yadına düşmədimmi?

    Sevənlər birgə gəzəndə,
    Toyda-mağarda süzəndə,
    Saçlarında əl gəzəndə,
    Heç yadına düşmədimmi?

    Ürkək quşum, susdun, getdin,
    Oxundun, dinləndin, bitdin.
    Xəyal təki gözdən itdin,
    Heç yadına düşmədimmi?

    Durnalar geri dönmədi,
    Bəxt quşum yerə enmədi,
    İçimdə çəkdim, dinmədim,
    Heç yadına düşmədimmi?

    * * *

    Əllərim havadan asılı qaldı,
    Yalvardım Tanrıya səsim yetmədi.
    Canımı həyəcan, vahimə aldı,
    Mənim həsrətimin sonu bitmədi.

    * * *

    Bu dünyanın yükünü çəkməyə gücüm yetməz,
    Nə qədər hayqırsam da ünüm Tanrıya getməz.
    Mən yolların yorğunu, qüssə tutmuş ruhumu,
    Paxır tutmuş kədərim nə söylənər, nə bitməz.

  • Şahinə KÖNÜL.Yeni şeirlər

    ***
    Dünyaya dünən gəldi,
    Bu gün köç etdi ömrüm.
    Gələndə mənnən gəldi,
    Küsdü, tək getdi ömrüm.

    Ruhuydu, uçdu getdi.
    Safıydı, suçlu getdi.
    Əlimdən qaçdı getdi,
    Gözümdən itdi ömrüm.

    Oxşamadım bircə gün,
    Hər günü qəmə sürgün.
    Məndə məndən didərgin
    Yaşadı, bitdi ömrüm.

    ***

    Hara gedim, mən bəndən
    Bu yer üzündən, Allah?
    Bu yer üzü yaş olub,
    Axır gözümdən, Allah!

    Sonuncu ümidimin,
    Sonuncu şamı söndü.
    Yaşamaqdan, yazmaqdan
    Könlümün üzü döndü.

    Of… Necə də zalımmış,
    Zalımmış bu adamlar.
    Bu adamlar içində,
    Ürəyimə qan damar.

    Hardan gəldim dünyaya,
    Gəldiyim günə lənət!
    Bu dünyanı dərk edib,
    Bildiyim günə lənət!

    Bu adamlar qoymadı,
    Ömrümü yaşayım mən.
    Ömür də bəhanədir,
    Özümü yaşayım mən.

    Bu adamlar içində,
    Adam ola bilmədim.
    İntihar edə bildim,
    Edam ola bilmədim.

    ***

    Dünya yaman soyuqdu,
    İstilər, ay istilər.
    Başım üstən küləklər,
    Əsdilər, ay, əsdilər.

    Yordu məni o ki, var,
    Boş-bekara qayğılar.
    Təmiz hisslər, duyğular
    Küsdülər, ay, küsdülər.

    Ha dedim, ürək, qorun,
    Çiçəksən, çiçək, qorun.
    İndi də korun-korun
    Tüstülə, ay, tüstülə

    ***
    Darıxmışam səninçün,
    Ay təmiz, ağ ürəyim.
    Hardasan, ay bənövşə,
    Nərgiz, zanbağ ürəyim?

    Kimdi sənə daş atan,
    Kimdən gəldi xoş xatan,
    Eşqi qanına qəltan,
    Köksü dağ-dağ ürəyim?

    Ağlama, bəsdi, kiri,
    Dedimmi, sevmə şeri,
    Ay bir zaman dipdiri,
    Ay sappasağ ürəyim?!

    İndi yan-yaxıl belə,
    İndi çox sıxıl belə.
    Mərd Şahinə Könülə,
    Namərd, alçağ ürəyim…

  • Qafqaz ƏVƏZOĞLU.Həyatı və Yaradıcılığı

    Qafqaz Əvəzoğlu

    QAFQAZ ƏVƏZOĞLU.HƏYATI VƏ YARADICILIĞI

    Dəmirov Qafqaz Əvəz oğlu 1954-cü il aprel ayının 1-də Qubadlı rayonunun Mahmudlu kəndində anadan olub.İbtidai və orta təhsilini öz doğma kəndlərində alıb.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri və məqalələri dərc olunub.Hal-hazırda da müxtəlif mətbu orqanlarda şeirləri və məqalələri dərc olunmaqdadır.
    Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədridir.”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisidir.”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatıdır. Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü və Baş redaktorudur. Bir neçə şeir və publisistik kitablar müəllifidir.Qarabağ müharibəsi veteranıdır.
    Gözəl əməl və əxlaq sahibi Qafqaz Əvəzoğluna öz mətbu orqanında “Gənc Yazarlara dəstək” layihəsini həyata keçirərək Azərbaycanın bölgələrindən olan gənc yazarların ədəbi-bədii nümunələrini, poeziya örnəklərini, məqalələrini dərc edir.Bakı və Sumqayıt şəhərlərində müxtəlif mətbu orqanlarla sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.

    Yeri get, qız

    Sən məni heç zaman sevə bilməzsən,
    Məni sevənlərin sonluğu – yalqız.
    Aldanma beləcə görkəmimə sən,
    Yeri sev ağıllı bir adamı, qız!

    Məni sevənlərin ağılı yoxdur,
    Mənim şıltaqlığım dözülməz, çətin.
    Yeri get yerində sakitcə otur,
    Vallah, mən deyiləm sənin qismətin!

    Səni qısqanaram mən yerə, göyə,
    Doğma ataya da, südvermişə də…
    Kasası – hamıya, nə var hər şeyə,
    Lap belə dünyasın dəyişmişə də!..

    Tüpürüb dabana elə qaçarsan,
    Ancaq dilədiyin şükrlər olar.
    Mənim sevilməyim deyildir asan,
    Belə bir dəlidən kim sevgi umar?!

    Xətrinə dəyməsin, pis olma da heç,
    Yəqin ki, bu sevgin bir şıltaq ərkdir.
    Yeri get özünə bir babını seç,
    Məni sevmək üçün ürək gərəkdir!!

    Mən dəliyəm, o da kür

    Qaşa-gözə bax Allah,
    Qüdrətinə min şükür.
    Yandırdığın söndürməz,
    Xan Arazla, dəli Kür!

    Hürü-pəri misaldı,
    Baxdım ağlımı aldı.
    Elə bil ac maraldı,
    Adamın qəlbin sökür!

    Mən biləni bu qızın,
    Oğurlasan “saqqız”ın,
    Ürəyində düş qızın –
    Qəlbi yanar görükür!

    Baxıram “bişən” deyil,
    Çıxıb görüşən deyil,
    Kəməndə düşən deyil,
    Belə ceyran tez ürkür!

    A Qafqaz, bu qız bil ki,
    Umur tər-təmiz sevgi.
    Heyif, tutmaz bizimki,
    Mən dəliyəm, o da kür!!

    ÖZGƏ

    – Dön,- dedim, dönmədin, düşündüm bəlkə,
    Istəyin ayrıdı, təmənnan özgə…
    De, mənim qiymətli daha nəyim var,
    Məndə “mən” deyilən ta “mən”dən özgə?!

    Səni axtarıram, dolanır gözüm,
    Axır ürəyimə yaş düzüm-düzüm.
    Alışmır ocağım, od tutmur közüm,
    Olmaz yandıranı bir səndən özgə!

    Dön geri, a mənim könül möhtacım,
    Üzülüb taqətim, yoxdur illacım.
    Heç kimə, heç kimə yox ehtiyacım,
    Sənintək səbrimi kəsəndən özgə!

    Qafqaz Əvəzoğlu hər şeydən betər,
    Gecəli-gündüzlü yolunda bitər.
    Inana bilmirəm səni mən qədər,
    Sevən tapılarmı, de, məndən özgə?!

    2006.

    AĞLADI

    Gözlədim, gəlmədin, görüş yerimiz,
    Halıma mükəddər oldu, ağladı!
    Sənin görüşünə tələsən güllər,
    Əlimdə saralıb-soldu, ağladı!

    Bükdü qamətimi, əydi bu halət,
    Gəldiyin yollar da çəkdi xəcalət.
    Məhəbbət yanğılı bir dəli həsrət,
    Qolların boynuma saldı, ağladı!

    Nə bilim bu imiş yaxınlığımız,
    Bir eşqin oduna yaxındığımız.
    Bir vaxt qucağına sığındığımız,
    Söyüdlər saçını yoldu, ağladı!

    A Qafqaz, bu necə taledi, baxtdı?
    Ahım göyləri də yandırıb-yaxdı.
    Şimşəklər oynadı, ildırım çaxdı,
    Buludlar hönkürüb doldu, ağladı!

    2008.

    AZ

    Deyirsən, uzaq ol, amma bir zaman,
    Bitib yollarımda qalmırdınmı, az?!
    Dolanıb başıma pərvanə kimi,
    Qadamı-bəlamı almırdınmı, az?!

    Süzdürə-süzdürə o qaş-gözünü,
    Qurban eyləyərdin mənə özünü.
    Söykəyib üzümə hərdən üzünü,
    Şirin xəyallara dalmırdınmı, az?!

    Ayrıla bilmidin, zəliydin, zəli,
    Olmuşdun sərsəri, olmuşdun dəli.
    Mənə salam verən hər bir gözəli,
    Şahmar ilan kimi çalmırdınmı, az?!

    Niyə qurdaladın sən yaddaşımı,
    Qafqaz Əvəzoğlu yenə naşımı?!
    Bişirə-bişirə bu gic başımı,
    Gülüstan qoynuna salmırdınmı, az?!

    2008.

    Bacarsanız siz

    Ey əziz dostlarım, a yaxınlarım,
    Bir sözüm var sizə! Bacarsanız siz, –
    Bir uca təpədə – bir uca yerdə,
    Mənim məzarımı qazarsınız siz!

    Başdaşım ucalsın ənginliklərə,
    Dağlara-daşalra, düzənliklərə…
    Bilirsiz vurğunam gözəlliklərə,
    Qəbrimi güllərə qatarsınız siz!

    Demirəm güllərdən tutuban dəstə,
    Hər gün gələsiniz dəstəbədəstə…
    Hərdənbir dönübən qəbrimin üstə,
    O mənli günləri anarsınız siz!

    İşdi, yurd-yuvamız alınsa bir gün,
    Qaralmış ocaqlar çatılsa bir gün…
    Dönüb qəbrim üstə nə vaxtsa bir gün,
    Heç yoxsa bir ocaq çatarsınız siz!

    Bəxtəvər deyərdim bu külbaşıma,
    Ölümüm çıxsaydı yurdda qarşıma!
    Əgər burda ölşəm, sinədaşıma,
    “Öldü vətən deyə” yazarsınız siz!

    Sormayın bu nədi, nə vəziyyətdi?
    Bu da, bir arzudu, bir vəsiyyətdi,
    Qafqazdan sizlərə son əziyyətdi!..
    Bilirəm, sözümə naçarsınız siz;
    Edin dediyimi bacarsanız siz!

    2007

    Gedirəm

    Bələnibən öz ahıma,
    Üz tutmuşam sabahıma…
    Qurban olum Allahıma,
    Dərd sarıdan kef edirəm!

    Uca tutdum mən hörmətin,
    Əskiltmədi kəramətin…
    Hey içirdib qəm şərbətin,
    Dərd də verdi can yedirəm!

    Döyə-döyə közarımı,
    Şükür, açdı “bazarımı”.
    İndi düşüb məzarımı,
    Axtarmağa yol gedirəm!

    2005

    Gedək, canım

    Ömür ötdü, yaş haxladı,
    Çan yetişdi – lalıxladı.
    Ta əzrayıl marıxdadı,
    Verdik ələ yedək, canım!

    Ötürmüşük neçə qış-yaz,
    Qonaq olan bunca qalmaz.
    Çəkilməmiş altdan palaz,
    Dur yır-yığış edək, canım!

    Günü-gündən çaşır təbrim,
    Tükənibdi daha səbrim…
    Gözü yolda qalan qəbrim,
    Nigarandı, gedək, canım!

    2005

    Min, deyir

    Başımda turp əkir gül nəvələrim,
    Ölərəm, desələr, öl,- nəvələrim.
    Açıbdı şipşirin dil nəvələrim,
    Biri bir deyəndə, biri min deyir!

    Qoşulub onlara uşaxlaşıram,
    Bu qoca vaxtımdan uzaxlaşıram…
    Düşüb dizin-dizin iməkləçirəm, –
    Arvad,- mübarəkdi qədəmin,- deyir!

    Minirlər belimə çökdürüb yerə,
    “Dəh-dəh”lə çıxırlar evdə “səfərə”.
    Hələ bir üstəlik xırda “heyvərə”,
    -Ay nənə, yer var e, sən də min, deyir!

    Otaxdan-otağa başlanır yolum,
    Belə nəvələrin qurbanı olub!
    Nəvə şirinliyin bilməyən oğlum,
    -Baho, ağlı çaşım dədəmin, deyir!..

    Başıma gələnlər başıza gəlsin,
    Hər nəvə həsrətli tamarı kəsin!..
    Qafqaz Əvəzoğlu Allah kəsməsin,
    Bütün nəvələrdən kərəmin, deyir!

    2005

    Gedir

    Ay Allah, bu qızın ismətinə bax,
    Həyadan yanağı allanıb gedir.
    Onun taleyinə, qismətinə bax,
    Beləsi kor olub allanıb gedir!

    Belə gözəl olmaz, belə qız olmaz,
    Hələ görməmişəm belə sərvinaz.
    Nə olar, ay Allah, onu mənə yaz,
    Qaymaq dödaqları ballanıb gedir!

    Onunla ömr edən nə bəxtəvərdi,
    Kimə könül versə onun nə dərdi!..
    Özümü yoluna durub sərərdim,
    Bilsəydim üstümdən sallanıb gedir!

    Yazardım şəninə gözəl şeirlər,
    Sevərdim, bilərdi necə sevirlər…
    Beləsin görəndə sonra deyirlər,
    Qafqaz Əvəzoğlu hallanıb, gedir!

    2005

    Dağlar

    Sənlə getdi şad günlərim,
    Xoş növrağım, çağım, dağlar!
    Hər sağalan yara deyil,
    Sinəmdəki dağım, dağlar!

    Ağır-ağır bir el idim,
    Zaman-zaman hey qovuldum…
    Qərib eldə bağban oldum,
    Gül açmadı bağım, dağlar!

    Qərib boynun büküb gedər,
    Ürəyini söküb gedər…
    Qaçqın deyib tənə edər,
    Mənə solum, sağım, dağlar!

    Günüm sizsiz keçməz idi,
    İndi gözüm yaş selidi.
    Söylənməmiş bir şərqidi,
    Mənim ahım, ağım, dağlar!

    Bu dərd məni hey ağrıdır,
    Bal da yesəm zəhər dadır…
    Sinən üstə at oynadır,
    Neçə ildi yağım, dağlar!..

    Qafqaz deyir, hanı sənin,
    Babəklərin, nəbilərin?!..
    Bizim kimi “igidlərin”,
    Boyun yerə soxum, dağlar!!

    1996

    ƏSİR DÜŞƏN ŞEİRLƏRİM

    Gəncliyimin xoş çağıydı,
    İlk eşqimin sorağıydı,
    Ürəyimin ocağıydı,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Gah utancaq bir gül idi,
    Gah bir ötən bülbül idi,
    Şirin-şəkər bir dil idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bəzən qarlı dağım idi,
    Bəzən güllü bağım idi,
    Bəzən xəzan çağım idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Naxışıydı xanamın, oy,
    Cilvəsiydi sonamın, oy,
    Laylasıydı anamın, oy,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Gah titrəyən bir yel idi,
    Gah kükrəyən bir sel idi,
    Gah pərişan ağ tel idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bahür idi – yaz kimiydi,
    Bir ismətli qız kimiydi,
    İşvəlydi – naz kimiydi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Anadil tək gah ötərdi,
    Gah qartal tək qıy çəkərdi,
    Kəklik kimi hey səkərdi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Qəlb oxşayan xoş meh idi,
    Gül üstündə bir şeh idi.
    Haqq divanlı bir şah idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Yandı yurdum-yuvam, qaldı,
    Sərin suyum, havam qaldı…
    Kül olmamaış haram qaldı –
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bostanımın tağıydı o,
    Ürəyimin yağıydı o,
    Üç il qabaq sağıydı o,-
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bükdü onu bu qışlarmı,
    Çürütdümü yağışlarmı,
    Görən məni bağışlarmı,
    Əsir düşən şeirlərim?!

    1996

    VAR SUMQAYITIM

    (Sumqayıt şəhərinin 60 illiyinə)

    Bəstəkar Nərminə Nağıyeva tərəfindən mahnı-əsər bəstələnmiş, Sumqayıt şəhərinin 60 illiyi münasibəti ilə keçirilən şeir-mahnı müsabiqəsində III yeri tutmuşdur.

    Sevdim ilk baxışdan, təmasdan səni,
    Gördüm ürəklərdə bir dastan səni.
    Olasan beləcə gülüstan səni,
    Düşməsin üstünə xar, Sumqayıtım!

    Qəlbimdə yandırdın od-ocağını,
    Ilkin bahar bildim hər bucağını.
    Açıb ana kimi öz qucağını,
    Olmusan bizlərə yar, Sumqayıtım!

    Doldun ürəklərə məhəbbətinlə,
    Ruha qida verdin ülviyyətinlə.
    Tanındın dünyada şan-şöhrətinlə,
    Eylədin özünü car, Sumqayıtım!

    Igid oğlanların bir tərlan-tülək,
    Qoynunu bəzəyən qızların mələk.
    Məhəbbət yanğılı gör neçə ürək,
    Tapdı qucağında yar, Sumqayıtım!

    Hüsnün ürəyimi çəkib qopardı,
    Mənimçün qışın da yazdı, bahardı.
    Könlüm harda belə qərar tutardı,
    Yaxşı ki, yaxşı ki, var Sumqayıtım!!

    2009.

    SUMQAYIT GÖZƏLLƏRİ

    (Sumqayıt şəhərinin 60 illiyinə)

    (mahnı)

    Ovsunudur gözlərin,
    Bahardılar, yazdılar.
    Gözəllikdə özlərin,
    Tarixlərə yazdılar,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Yaranandan bu şəhər,
    Atıldılar qoynuna.
    Çələng olub təzə-tər,
    Sarıldılar boynuna,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Sevsə, cahandan keçər,
    Sevgisinin yolunda.
    Lap belə candan keçər,
    Bağlasan əl-qolun da,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Nazdılar başdan-başa,
    Nazlı Xəzərim kimi.
    Hər biri bir tamaşa,
    Yanırlar zərin kimi,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Oğulsansa dayan, döz,
    Bu qızlarda baxışa…
    Şair olan, götür yaz,
    Layiqdilər alqışa,
    Sumqayıt gözəlləri!

    2009.

  • Rafiq ODAY.Həyatı və Yaradıcılığı

    Rafiq Oday foto

    RAFIQ ODAY

    23 iyul 1960-cı ildə Naxçıvan MR Şərur rayonunun Şəhriyar kəndində anadan olub. 1983-1988-ci illərdə Naxçıvan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində təhsil almışdır. Orta məktəb illərindən rayonda nəşr olunan «İşıqlı yol» qəzetində kiçik məqalələri çap olunsa da, «Vətən gəz» adlı ilk mətbu şeri 1983-cü ildə «Sovet Nax¬çıvanı» («Şərq qapısı») qəzetində dərc olunmuşdur. Rayonda nəşr olunan «Işıqlı yol» qəzetində ictimai əsaslarla «Xalq yaradıcılığı və incəsənət» şöbəsinin müdiri olmuşdur.
    Xələc kənd məktəbindəki fəaliyyəti dövründə «Şaman» folklor dərnəyi və eyniadlı ansambl yaratmış, bir neçə il kəndbəkənd gəzərək folklor nümu¬nələrini toplamış, onları mütəmadi olaraq rayon qəzetində dərc etdirmiş, sonradan bu yazıları bir araya gətirərək «Şərur folkloru – Rafiq Odayın təqdimatında» adı altında kitab halında çap etdirmişdir.
    1985-ci ildə rayon Komsomol komitəsinin nəzdində yaradılmış «Dan yeri» ədəbi birliyinə rəhbər təyin edilmiş, istedadlı gənclərin aşkarlanıb ortaya çıxarılmasında geniş iş görmüşdür. 1988-ci ildə «Yazıçı» nəşriyyatı tərəfindən «Bir yol başlamışam» adlı ilk şeirlər kitabı dövlət planına salınmış, beləliklə, 1989-cu ildə Naxçıvan Muxtar Respub¬likası üzrə 29 yaşında şeirlər kitabı dövlət tərəfindən çap olunan ilk qələm sahibidir.
    Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
    2003-cü ildə Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri seçilmişdir. Bu gün də bu vəzifəni icra edir.
    2005-ci ildən 2008-ci ilin əvvəllərinə qədər «Şaman» ictimai-siyasi, ədəbi-bədii qəze¬tin təsisçisi və baş redaktoru olmuş, 2008-ci ilin əvvəllərindən bu günə qədər «Möhtə¬şəm Azərbaycan» ictimai-siyasi, ədəbi-bədii qəzetin təsisçisi və baş redaktorudur.
    2008-ci ilin oktyabr ayından 2010-cu ilin may ayına kimi eyni zamanda «Azərikimya» Dövlət Şirkətinin mətbu orqanı olan «Azərbaycan kimyaçısı» qəzetinin baş redaktoru işləmişdir.
    Respublika Prezidentinin müvafiq Sərəncamı ilə «Azərikimya» Dövlət Şirkəti ARDNŞ-nin tabeçiliyinə veriləndən sonra, Rafiq Oday fəaliyyətini «Azərikimya» İstehsalat Birli¬yinin mətbuat xidməti və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsində davam etdirir.
    «Bir yol başlamışam», «Gecələr içimə göyüzü yağar», «Ömür gedir öz köçündə», «Şərur folkloru – Rafiq Odayın təqdimatında», «Qarabağ şikəstəsi», «Xatirələr işığında», «3 Aprel günəşi», «Əlli min də qayğısı var əllimin», «Ədəbi – tənqidi məqalələr» kitablarının müəllifidir. “Qızıl qələm”, “Həsən bəy Zərdabi” və “Qafqaz – Media” mükafatları laureatıdır.
    Sumqayıt şəhərində və ətraf rayonlarda yaşayan yazıçı və şairlərin əsərlərindən ibarət 15 almanax tərtib edərək çap etdirmiş, 100-dən artıq kibabın redaktoru olmuşdur. 40-dan artıq elmi, yüzlərlə publisistik məqalənin müəllifidir.

    Rafiq ODAY

    YAŞADIM

    Düz əlli il ömür adlı,
    Kürkün içində yaşadım.
    Apaydın səma altında,
    Bürkü içində yaşadım.

    Xəbər yollayın Orxana,
    Dünya özü bir zorxana.
    Göz açandan nə qorxu, nə
    Hürkü içində yaşadım.

    Ümidi üzdüm yaşadım,
    Canımdan bezdim yaşadım,
    Yaşadım, düzdü, yaşadım,
    Sürgün içində yaşadım.

    Nə kimsəyə ərk eylədim,
    Nə kimsəni görk eylədim,
    Mənliyimi börk eylədim,
    Börkün içində yaşadım.

    Yada tutdum neçə il yön,
    Ümid çıxdı puça min yol.
    Heç deməzsən neçə milyon,
    Türkün içində yaşadım.

    Dost-doğma bildim müşkülü,
    Sevdim-oxşadım püşkümü.
    Ömür deyilən beş günü,
    Bir gün içində yaşadım.

    HAQQ DEYƏN HAQQA QOVUŞAR

    Hərə bir nəzərlə baxır,
    Yoldan ötən hər dəliyə.
    Çox da mənə bənd olmayın,
    Mən də bu təhər dəliyəm.

    Hər talenin öz nərdi var,
    Gözlərim göyə nərdivan.
    Gecənin gecə dərdi var, –
    Açıldı səhər – dəliyəm.
    Bilən olmaz nə gündəyəm,
    «Harda»yam, «nə üçün»dəyəm.
    Milyon dəli içindəyəm, –
    Mən də bir nəfər dəliyəm.

    Bir qaysağam qan adında,
    Qoparın da, qanadın da.
    Mələklərin qanadında,
    Eylərəm səfər – dəliyəm.

    Başdı – yüz qada sovuşar,
    Ya tutar, ya da sovuşar.
    Haqq deyən haqqa qovuşar, –
    Geymişəm kəfən dəliyəm.

    Rafiq ODAY

    GEDİM

    Qoşulub qərib durnaya,
    Qərib-qərib köçüm gedir.
    İlahi, bir yol aç mənə,
    Bu yerlərdən köçüm gedim.

    Qərib durna, qərib ağı,
    Darıxanda məni çağır.
    Göndər bir piyalə ağu,
    Şərbət kimi içim gedim.

    Yaranışdan beləyəmmi,
    Azadammı, köləyəmmi?!
    Zəncir kəsir biləyimi,
    Dizlərimdən gücüm gedir.

    Aldanıb ağlıma gəlim,
    Qoşulub ilğıma gəlim.
    Yolumdan saxlama, gəlim,
    Qoy sakitcə keçim gedim.

    Kəc baxılsa yurd daşına,
    El dağılar, yurd daşınar.
    Bu dünyanın yaddaşına
    Əbədilik köçüm, gedim.

    Rafiq ODAY

    USTAD, BİR DÖN SİNƏMƏ BAX…
    «Gəl gör mənə eşq neylədi»
    Yunis İmrə

    Bu sevda dəli sevdadı,
    Tükənməz macərası var.
    Nə bu dərdə əlac edən,
    Nə bu dərdin çarısı var.

    Oldu ömrün yazı talan,
    Yazıq satan, yazıq alan.
    Nə ondan bir razı qalan,
    Nə ondan bir narazı var.

    Yön çevirib dağa-daşa,
    Bulaq oldu gözüm – daşan.
    Nə gözümdə ağdan nişan,
    Nə gözümün qarası var.

    Eşq qonaqmış, sinəm otaq,
    Qonaq çəkdi sinəmə dağ.
    Ustad, bir dön sinəmə bax,
    Gör, salamat harası var?

    GÖTÜRMÜR

    Əsmə hər bir yarpaq üstə,
    Bu ağac balta götürmür.
    Yük olanı torpaq üstə,
    Torpağın altı götürmür.

    Nə sızlarsan, viran könlüm,
    Öz içinə varan könlüm.
    Dərdə könül verən könlüm
    Başqa ovqatı götürmür.

    Bıçaq kürəyə yol tapır,
    Haram – çörəyə yol tapır.
    Çat hər ürəyə yol tapır,
    Ürək hər çatı götürmür.

    Ölümü almam eynimə,
    Əgər batmasa beynimə,
    Dar ağacı, çox öyünmə,
    Bu boğaz çatı götürmür.
    GƏLDI

    Bu örkən uzun örkəndi,
    Durum dolanım bu kəndi.
    Gözümün yaşı tükəndi,
    Yerindən qara qan gəldi.

    Göylərdən bir ulduz axdı,
    Gördüm ki, yolum uzaqdı.
    Təzə yurd saldığım vaxtı,
    Bu karvan haradan gəldi.

    Yön alım dedim haraya,
    Yön alım gedim haraya.
    Ağ ağa qənim, qaraya
    Nə gəldi qaradan gəldi.

    Bu sayaq yaşayammadım,
    Başayaq yaşayammadım.
    Mən oyaq yaşayammadım,
    Hər dərd də röyadan gəldi.

    Salma dedim çəp yerinə,
    Biçdiyini səp yerinə.
    Bu səhər də sübh yerinə,
    Ömrümə qara dan gəldi.

    Bir qəti hökm aradım,
    Bu ömrü nakan aradım.
    Bir özgə məkan aradım,
    Dadıma yaradan gəldi.

    ƏLINDƏ

    Başımız qovğada, qalda,
    Yaxamız namərd əlində.
    Talanır cümlə varımız,
    Yoxumuz namərd əlində.

    Boşalan yer zorla dolur,
    Düzü-dünya gorla dolu.
    Yatağımız qorla dolu,
    Yuxumuz namərd əlində.

    Yerlər qılınc, göylər qalxan,
    Qan ağlayır düşüb – qalxan.
    Sinəmizi deşib qalxan,
    Ahımız namərd əlində.

    Ha bu qədər zəncir gəmir,
    Qanqal dəmir, zəncir dəmir.
    «Yazı»mızdan yox səs-səmir,
    «Oxu»muz namərd əlində.

    Sökülür yurdun hasarı,
    Qurd oğlu qurdun hasarı.
    Tuşlanan yurduma sarı,
    Oxumuz namərd əlində.

    Gördük qalxıb enənləri,
    Gördük ötən dünənləri.
    Bada verdik dinənləri,
    Çoxumuz namərd əlində.

    Rafiq ODAY

    KEÇIR

    Öz günümə ağlamıram,
    Günüm ağlamaqdan keçib.
    Ağlamağın faydası nə? –
    Gülüm, ağlamaqdan keçib.

    Qısıl yaşa tək içində,
    Öz dərdini çək içində.
    Ömrümüz ələk içində,
    Qəddimiz yumaqdan keçir.

    Tərk olduq təkə dönüncə,
    Biz ürkə-ürkə dönüncə,
    Çuxamız kürkə dönüncə,
    Bəlkə yüz yamaqdan keçib.

    Bu həyat bir qəm sandığı,
    Kim açsın, de, kim, sandığı?
    Ac balığın yem sandığı,
    Ölümü qarmaqdaq keçir.

    Haqqın uvandı, tərsi bir,
    Haqq oğlu haqqa nə Sibir?!
    Dolanmaq başın nəsibi,
    Dolamaq, barmaqdan keçir.

    Tanısa qəmlər yaxanı,
    Kim tikər qəmlər yıxanı?
    Naz ilə qəmlər yaxanın
    Sevgisi bu baxtdan keçir.

    BILIRƏM

    Mənim virana könlümü,
    Eşq abad eylər, bilirəm.
    Gahdan da abad olanı
    Aşqabad eylər, bilirəm.

    Könül verdinsə təkliyə,
    Ömrü dərd-qəm ətəkliyər.
    Səni vadar dönüklüyə
    Başqalar eylər, bilirəm.

    Məni bu kənddən ötürün,
    Ötürün, dərddən ötürün.
    Hər boş söz-söhbətdən ötrü
    Qaşqabaq eylər, bilirəm.

    Sinəmin aha çəmi var,
    Gözümün daha nəmi var.
    Küsməyə bəhanəmi var? –
    Başqa ad eylər, bilirəm.

    Yığdı cana ələm məni,
    Ömür adlı sələm məni.
    Bu eşq üstə aləm məni
    Daşqalaq eylər, bilirəm.

  • Kamran ŞEYXZAMANLI.Yeni şeirlər

    Səni gətirəcək yola baxıram!

    Qəlbimin kövrək dayanacağında
    Gah sağa gah da ki, sola baxıram
    Gecənin hürkək qaranlığında
    Səni gətirəcək yola baxıram.

    Gözlərim saat da ilişib qalıb
    Göydən ulduzlarla sənə çatıram
    Qəlbim sənsizliyə hamilə qalıb
    Səni gətirəcək yola baxıram.

    Küləyin soyuğu səni üşüdür
    Havaya dəhşətli yumruq atıram
    Gözlərin gözümə qovuşsun deyə
    Səni gətirəcək yola baxıram.

    Gözləmək sevginin taleyi imiş
    Taleyin işinə lağım atıram
    Səninlə birgə darıxmaq üçün
    Səni gətirəcək yola baxıram.

    Sevgililər Günü.

    sssssss

    Bir gece yarısı, soyuq havada
    Sevgilim gəlmişəm yanına sənin
    O mələk simana baxan zamanda
    Ruhum Allahındır, ürəyim sənin.

    Sevginin bayramı olarmış məgər
    Sevən üçün hər gün bayrama dəyər
    Sənin gözlərinə kor baxsam əgər
    Bayramda tək-tənha ölməyə dəyər

    İndi hər həvəsi sevgi sanırlar
    Fakirlər sevgiyə para sayırlar
    Qəlbimin açarın vermişəm sənə
    Ürəyim səndədir başqa hədiyyə.?

    Kamran Nizami 14 Fevral 2012

    Həyat bir ” ŞEiR”..

    Həyat bir şeirdir, sahibi şair
    Ölüm qafiyədir, hər şeirə dair
    Rədifsiz ömrümüz keçməz bircə an
    Möhürsüz həyatdan köçmə ey insan.

    Aşiqin həsrəti, küləyin gücü
    Şeirin özü ilə daha gözəldir.
    Qadının gülüşü, vüsalın özü
    Şairin sözü ilə daha gözəldir.

    Həyatın əvvəli sərbəstə düşdüm
    Gənclik illərində döndüm qəzələ
    Cavanlıq bitəndə qoşmaya döndüm
    Ölüm səslərini memuara tökdüm

    Şairin sözünə qulaq as ki, sən
    Gecələr sakitcə yata biləsən
    Şeir bir anadır, qafiyə ata
    Şeirsiz bu dünya çətinki yata.

    Yenə yorğunam gecə………

    Yenə səhər açıldı
    Yenə oyandım dalğın
    Günəş vurdu üzümə
    Öz isti şilləsini
    Külək sığal çəkdi
    Ana nəvazişi tək
    Kitablar mənə baxdı
    Gah cüt, gah tək

    Dərslər yenə başladı
    Gözlərim müəlliməni
    Fikrim səni aradı
    Sevgi məni danladı.

    Qaranlıq düşdü birdən
    Sən evə getməlisən
    Sən gecədən qorxursan
    Mən necə işıq olum
    Yoluna çıraq olum

    Qəlbim sükut içində
    Qayıtdım evimizə
    Boylandım buludlara
    Baxdım ulduzlara
    Səsləndim qaranlığa
    Daha yorğunam gecə.

    29.10.2012

    Qadınların ən gözəli anadı…

    Baxışları bu qəlblərə yaradı
    Gülüşləri bu dünyada röyadı
    Gözəlliyi sanki başqa dünyadı
    Qadınların ən gözəli anadı

    Övladına ən çox yanan anadı
    Beşiyində layla çalan sonadı
    Gecələr yuxusuz qalan xülyadı
    Qadınların ən gözəli anadı

    Doqquz ay bətnində gəzdirib səni
    Yeməyib yedirdib böyüdüb səni
    Soyuq qış gecəsi bələyib səni
    Qadınların ən gözəli anadı.

    Ey ana ey qadın ey gözəl mələk
    Qarşında mən bəndə səcdə edərək
    Bu böyük cahana mən səslənərək
    Qadınların ən gözəli anadı

  • Debüt: Teymur HƏBİBİ (Gürcüstan Respublikası).Şeirlər

    HƏYAT VƏ YARADICILIĞI
    Teymur HƏBİBİ (Teymur Bayramov Rzaqulu oğlu) 9 iyul 1986-cı ildə Gürcüstanda – Qarayazı mahalının Ağtəhlə kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. Ailənin ikinci övladıdır.
    1989-cu ildən ailə üzvləri ilə birlikdə Bakıda yaşayır. Erkən yaşlarından ədəbiyyata sevgisi olan Teymur şeir, sənət ocağının qoynunda böyüyüb. Ona bu istedad soykökündən, hələ məktəb illərindən müxtəlif mövzularda şeirlər yazan, ədəbiyyatı çox sevən anası Nisə xanımdan keçib.
    O, 1993-2004-cü illərdə 143 saylı məktəbdə orta təhsilini, 2004-2008-ci illər də isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Kulturologiya” fakültəsinin Beynəlxalq Mədəni Əlaqələr ixtisasının əyani şöbəsində ali təhsilini fərqlənmə diplomu ilə bitirib.
    Teymur Həbibinin mətbuatda ilk çap olunmuş şeirləri 2005-ci ildə “Müxəmməs” və “Namə” olub. O, 2006-2007-cı illərdə bir ilə yaxın mətbuatda çalışıb, “Qulluğunda hər an durum”, “Xəyalımdan keçən gözəl”, “Bir salamdır aramızdakı söhbət”, “Xatirəli bir gecə…”, “Səni axtarıram, yar, haradasan?” şeirləri mətbuatda çap olunub.
    Elə həmin ildə də “Ağla, mənim gözü yaşlı məhəbbətim” başlığı altında “İsmi-Teymur” (Avtobioqrafik şeir), “Kitabi-mehrim”, “Biz ad günümüzü bir qeyd edirik”, “Müxəmməs”, “Gözəl”, “Bu həyatdan cavan köçdün, sevgilim”, “Xəstəyəm, dərmanım yardır” və s. şeirləri də mətbuatda çap olunub. O, mətbuatda birinci korrektor vəzifəsində çalışıb, Heydər Əliyev “Xalqa bağışlanan ömür” X kitab, Hacı xanım Rövşanə “Əllərimi Allaha açdım”, Şükufə Göyçəli “Səni ömrümə yazmışam”, Zeynal Qoca “Zindandı dünya”, Ramiz Məmmədzadə “İşıq günü”, və s. kitablarda adı çıxıb.
    Sonradan müxbir vəzifəsində çalışıb, İlyas Əfəndiyev – 92 “Unudulmaz xalq yazıçısı”, “Kulturologiya” fakültəsi “ADMİU-nun öndə gedən fakültələrindən biri”, Mikayıl Müşfiq “30 illik ömür karvanı”, Bir olan Allahın izni ilə! “İslam inciləri”, Poetik məclislər “Onların yaranma və inkişaf tarixi, poetik məclis üzvləri”, Aşıq Ələsgər “Ustadın ömür səhifələri”, Mirzə Şəfi Vazeh “XIX əsrin birinci yarısı Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri”, Xaqani Şirvani “Öz dövrünün ustadı”, Nizami Gəncəvi “Ustadın həyatı və yaradıcılığı”, Mənisə Xatın Məhsəti Gəncəvi “XII əsr Azərbaycan ədəbiyyatında yeni bir şeir məktəbinin, şeir sərgisinin təsisçilərindən biri” və s. məqalələri və bunlarla yanaşı, yeni yazdığı şeirləri də mətbuatda çap olunub.
    Teymur Həbibi tələbə olarkən universitetin “Tələbə Həmkarlar İttifaqı” Komitəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən “Ədəbi Məclis”in üzvü olub və bu məclis üzvləri ilə bərabər 2007-ci ildə mətbuatda “Darıxmışam” şeiri çap olunub.
    Teymur Həbibi 2008-2009-cu illərdə (“Xidməti xasiyyətnamə” ilə təltif olunmuş) Qusar rayonunda hərbi xidmətdə olduğu müddətdə “Ana”, “Xəstəyəm, bu ürək darıxır sənsiz”, “Küsəyən qız”, “Ayrılıq”, “Əsgər məktubu”, “Şahdağ”, “Şeir yazmaq istəyirəm”, “Gülüşlərin” və s. şeirlərini qələmə alıb.
    2010-2011-ci illərdə Azpress.az saytında (Azərbaycan press video-foto faktoru jurnalı) müxbir, rejissor, montajçı vəzifəsində çalışıb.
    2010-cu il oktyabırın 28-də müəllifi olduğu “Həbibi dünyası…” şeirlər kitabı işıq üzü görüb. Elə həmin il dekabrın 21-də isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dəstəyi və təşkili ilə “Səda” tədris teatrında kitabının təqdimat gecəsi keçirilib.
    Xatırladaq ki, “Həbibi dünyası…” müəllifin ilk kitabıdır. Burada müəllifin özünün dediyi kimi, ikinci dəfə ədəbiyyata gəldiyi dövrdən, indiki son dövrə qədər yazdığı şeirlərinin bəziləri salınmışdır. Kitab dörd fəsildən (“Şeirlər”, “Tarixsiz şeirlər”, “Bayatılar”, “Natamam sətirlər”) ibarətdir. Kitabın adından bəlli olduğu kimi müəllifin öz dünyası var…
    O, 2011-2012-ci illərdə AzTV və ATV televiziya kanallarında “Səhər” Proqramı Redaksiyasında müxbir vəzifəsində işləyib.
    2012-ci ildə “Süleyman Rəhimov” adına Qubadlı rayon Ədəbi İctimai Birliyinin, “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin, “Hüseyn Arif” Ədəbi Birliyinin, “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin, “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü, “Azərbaycan ədəbiyyatı”, “Türkiyə ədəbiyyatı”, “Publisistika”, “Elektron kitablar” bölmələrinin əməkdaşı seçilib.
    Bununla yanaşı gənc şairin şeirləri “Sözün Sehri”, “Möhtəşəm Azərbaycan” qəzetlərində, “Ziyalı Ocağı” jurnalında, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən “Mədəniyyət və Ədəbiyyat” portalında dərc olunub.
    Kitab və kitabın elektron versiyası sosial şəbəkələrdə (Facebook.com, Oдноклассники.ru, Twitter.com), respublikanın bir çox şəhər və rayon mərkəzi kitabxanalarında (“Gənclik” Elektron Kitabxanası, M.F.Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanası, bineqedi-mks.az, azlibnet.az, C.Cabbarlı adına Respublika Gənclər Kitabxanası, Ağdaş rayon Mərkəzi Kitabxanası, Bərdə rayon Mərkəzi Kitabxanası, Hacıqabul rayon Mərkəzi Kitabxanası, Neftçala rayon Mərkəzi Kitabxanası, Qubadlı rayon Mərkəzi Kitabxanası, Gəncə şəhər Mərkəzi Kitabxanası, Qusar rayon Mərkəzi Kitabxanası və.s), internet saytlarında (alinino.az, Kitabxana.net, Azpress.az, edebiyyat-az.com, Kitab klubu) yerləşdirilib.
    Hal-hazırda Teymur Həbibinin şeirləri dövri mətbuat səhifələrində müntəzəm olaraq dərc olunmaqdadır.

    ANA
    Dünyada ən əziz nemətsən, ana!
    Hər bir an diqqətə layiqsən, ana!
    Dünyada dəyərli zinətsən, ana!
    Sənsən şeir dünyam, sazım da, ana.

    Sənsiz darıxıram yuxularımda,
    Sənsən muradım da, arzum da, ana.
    Laylalar deyirsən xəyallarımda,
    Sənsən baharım da, yazım da, ana.

    Günlərim, aylarım darıxdırıcı,
    Darıxa-darıxa həm də sıxıcı,
    Həsrətindən ruhum olub baxıcı,
    Sənsən bəxtim, alın yazım da, ana.

    QULLUĞUNDA HƏR AN DURUM

    Sən şahzadə, mən bir qulun,
    Qulluğunda hər an durum.
    Pakdır sənin həyat yolun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Bərbəzəyin, boy-buxunun,
    Gözəlliyin, ətrin, qoxun,
    Yatsan, şirin olsun yuxun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Hər sözümə can demisən,
    Canıma ilham vermisən,
    Sadə olub sevilmisən,
    Qulluğunda hər an durum.

    Həbibinin sənin üçün
    Qul olmağı şərəflidir.
    Boynundakı zümrüd qaşı
    Məndən sənə hədiyyədir.

    AY VƏ ULDUZUN TOYU

    Bir gecə bir Ulduz Aya vuruldu,
    Həmin gecə Aya nəğmə qoşuldu,
    Göydə toy-bayram havası duyuldu,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Əl-ələ verib səmada gəzdilər,
    Ay və Ulduzun toyunu etdilər,
    Günəşə də tez xəbər göndərdilər,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Səma al-əlvan içrə bəzənmişdi,
    Məclisə yaxın qohumlar gəlmişdi,
    Sağdış da, solduş da məclisdə idi,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Məclisə Günəş tamada seçildi,
    Günəş məclisi açıq elan etdi,
    “Cənablar, bəylər, xoş gəlmisiz” – dedi.
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Qohumlar, yaxınlar yeyib-içdilər,
    Ay və Ulduza sağlıqlar dedilər,
    Günəşə də təşəkkürlər etdilər,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Vağzalı ilə məclis başa çatdı,
    Gənc ailə öz arzusuna çatdı,
    Günəş də sonda məclisə nur saçdı,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    MƏN NİYƏ SEVƏ BİLMİRƏM?

    Tanrı mənə bu əzabı
    Niyə verirsən, bilmirəm.
    Görən nədir məndəki səhv
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Baxıb gəzən sevənlərə,
    Alovlanan o gözlərə,
    Sonda döyüb bu dizlərə,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Məhəbbətim yanar bir daş,
    Gözlərimdən axan sel, yaş,
    Mən də sevə biləydim kaş…
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Ürəyimin sarı simi,
    Yarama toxunan kimi,
    Köks ötürüb, çəkib qəmi,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Xəstə oldum saf eşq üçün,
    Sonda qalmadı heç gücüm,
    Dərd çəkməkdən yandı içim,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Axtardığım gözəl yarım,
    Sənsən ürəyimdə ağrım,
    Həbibiyəm, yandı bağrım,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

  • Gənc yazar Aynur Abbasadənin yeni kitabı işıq üzü gördü

    Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafında poeziyayla yanaşı, həm də romanların xüsusi rolu vardır.Son zamanlar Çağdaş Azərbaycan ədəbi mühitində ədəbi-bədii yaradıcılıqla məşğul olan gənc yazarların da roman janrına marağı artıb.Məhz bunun nəticəsidir ki, bu yaxınlarda “Apostrof” nəşriyyatı tərəfindən “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin üzvü, istedadlı xanım yazar Aynur Abbaszadənin “Sonuncu addım” romanının təkrar nəşri işıq üzü gördü.
    İlk tirajı qısa müddət ərzində satılan və oxucu kütləsi toplamağı bacaran “Sonuncu addım” romanı (Müəllif: Aynur Abbaszadə) yeni üz qabığı ilə təkrar çapdan çıxdı. Yazıçı insan ticarətindən bəhs edən bu sevgi romanında şübhə, nifrət və yalanın məhv etdiyi həyatları qələmə alıb.
    Romanı bütün Ali&Nino mağazalarından,Yeraltından kitablar mağazasından (Mado restoranı ile üzbeüz “YerAltından Kitablar” kitab evi ( Nizami küçəsi), Baku, Azerbaijan),Bakı Kitab klubundan,Bütün metrolardakı kitab köşklərindən, Bukinist kitab mağazalarından,Şəhərimizin digər kitab mağazalarından əldə edə bilərsiniz.

  • Hasan AKAR ( Tokat, Türkiye ).Makale

    AYRILIR MI GÖNÜL SENDEN AZERBAYCAN

    “Gülen başkalarıdır, ağlayan menem.
    Oynayan başkalarıdır, ağlayan menem.”

    Hasan Akar

    20 Ocak, Azerbaycan’daki soydaşlarımızın Rus tanklarının Paletleri arasında yok edilmek istenmesinin, ancak esareti kabul etmeyerek bayrak açıp ortaya çıktıkları bağımsızlık hareketlerinin 7. yıldönümüdür.
    Olayların perde arkasında Ermeni terör örgütleri, ön tarafında olanların işbirlikçileri, Orta Asya’daki Türkleri esaret zincirinde boğmaya çalışan Sovyetler Birliği vardır. 1915 yılında soykırımına uğramadıklarını iddia eden Ermenilerin destek olduğu Asala terör örgütü1973 yılından itibaren yurt dışındaki Türk Büyükelçiliklerini, dışişleri bakanlığı mensuplarını hedef alarak 1985 yılına kadar cinayetlerini sürdürdüler. Türkiye’yi güçsüz kılmak, istediklerini kabule zorlamak ve Osmanlıların kendilerine soykırım yaptıklarına meşruluk kazandırmaya çalıştılar.
    Ermenileri bu terör ve katliamlarına Azerbaycan hükümeti gereken etkinliği gösteremedi. 22-23 Şubat 1988’de Azerbaycan’da “Dağlık Karabağ bizim bir parçamızdır.” sloganı ile halk hareketleri başladı. 1989’da bu hareketler halk cephesi tarafından yönlendirildi. Bu kıpırdanmalar Azerbaycan’ın bağımsızlığı için verilen mücadelelerin esasını teşkil etti.
    1990’a geldiğinde Sovyetler, bu hareketleri bastırmak için bölgeyi denetim altına aldı. Çaresiz görünen Azerbaycan Kominist Parti Birinci Sekreteri A. Vezirov yardım amacıyla maalesef Kızılordu’yu Bakü’ye davet etti. Gorbaçov’un gönderdiği Savunma bakanı Yazov ve Özel müşaviri Prımakov Bakü’ye gelerek halk hareketlerini takip ettiler, bölgeye giremeyeceklerine tahattüt garantisi verdiler. Ancak bütün bunlar sözde kaldı. Ermeniler bu oyalama taktiği içinde katliamlarına vahşice devam ettiler.
    Ocak ayının ilk haftasından itibaren Kızılordu Bakü’yü denetimi altına almaya başladı, haberleşme bağlantılarını kesti. 19-20 Ocak’ta ise Bakü hava, kara ve denizden saldırıya uğradı. Yüzlerce Türk kin kusan silahlarla karşı karşıya kalarak tanklara kolunu, bacağını, bedenini verdi. Ancak M. Emin Resulzade’nin “yükselen bayrak bir daha inmez” parolasıyla bağımsızlıklarını tekrar vermediler.
    Yazov, nitekim ”Kızılordu’nun yaptığı operasyonun tek amacı vardır. Milliyetçi Halk cephesini parçalamak, yok etmek ve Kominist rejimi yıkarak iktidarı ele geçirmelerine engel olmak” diye içlerindeki kini kusarken sözlerini “Savaştan zaferle çıktık” cümleleriyle tamamlıyordu.
    Evet, onlara göre bunlar doğruydu, zaferdi. Tanklar, zırhlı araçlar, roket atarlar, yüzlerce çete terörist Kızılordu ile birlikte sivil halka karşı kullanılmış, karşılarında asker arayan Kızılordu kuklaları sivil halkı görünce kullanıldığını anlamıştı.
    Yedi yıl geçti aradan ama 20 Ocak unutulmadı. Azerbaycan’da hala istikrarlı bir hükümete kavuşmadı. Bağımsızlığıyla birlikte bağrımızda hissettiğimiz Azerbaycan’ı bizlerden uzaklaştırmaya çalışanlar çıktı. Yiğit lider, Cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey’e sahip çıkmadık. Yıllarca Nahçivan’da kendi köyünde bir nevi esaret yaşamasına ses çıkaramadık. Ortadoğu ülkelerine ziyaretler yaparken, tarihimize dil uzatanları hoşgörü ile karşılayıp, hareketlerine göz yumup İslamiyetin bayraktarlığını yaparak tüm dünyaya yayılmasını sağlayan Necip Türk Milletinin Asya’daki temsilcilerini görmemezlikten gelenler oldu.
    Azerbaycan bülbülü, devlet sanatçısı Zeynep Hanlarova 1970’li yıllarda arkasında KGB ajanlarıyla çıktığı İstanbul konserinde “unuttun beni zalim” şarkısıyla hepimize açık mesajını verirdi. Yıllar geçiyor, hayıflanıyoruz ama içimizdeki senin aşkını unutturamazlar. Ne seni, ne 20 Ocakların sembolü “Şehitler Hıyabanını” unuttuk ne de seni gönüllerine sindiremeyenleri. Son sözümüzü söylüyoruz. Ayrılır mı hiç gönül senden Azerbaycan.

  • Raciv RƏCƏBOV.Yeni şeirlər

    Əvvəlcə axşam düşər, sonra mənim ürəyim…
    Küləklər dənizlərin üzünü qırışdırar.
    Qapını cırmaqlayar səni görmək istəyim,
    Səbrimin pişiyini divara dırmaşdırar.

    Əllərimi yandırar soyuq, quru fotolar
    Axtararam, tapmaram otağımda ölməyi…
    Külqabıda dəfn olar siqaretlər, qutular,
    Qədəhlərə boşalar şüşələrin ürəyi.

    Mən bu sevda testini istəmirəm yoxlayım,
    Qorxuram üç doğrunu silər yanlışın biri.
    Başın çiynimdə yoxdu, səni necə qoxlayım ?
    Əllərimdə darıxır əllərinin boş yeri…

    Mən bir az öz-özümdən, bir az səndən gedirəm
    Mən hamıdan gedirəm gəlib sənə çıxmağa…
    Hər səhər darıxmağı parça-parça edirəm,
    Hər gecə qandallanır ürəyim darıxmağa…

    əvvəlcə axşam düşür, sonra mənim ürəyim…

  • Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

    ANA
    Dünyada ən əziz nemətsən, ana!
    Hər bir an diqqətə layiqsən, ana!
    Dünyada dəyərli zinətsən, ana!
    Sənsən şeir dünyam, sazım da, ana.

    Sənsiz darıxıram yuxularımda,
    Sənsən muradım da, arzum da, ana.
    Laylalar deyirsən xəyallarımda,
    Sənsən baharım da, yazım da, ana.

    Günlərim, aylarım darıxdırıcı,
    Darıxa-darıxa həm də sıxıcı,
    Həsrətindən ruhum olub baxıcı,
    Sənsən bəxtim, alın yazım da, ana.

    QULLUĞUNDA HƏR AN DURUM

    Sən şahzadə, mən bir qulun,
    Qulluğunda hər an durum.
    Pakdır sənin həyat yolun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Bərbəzəyin, boy-buxunun,
    Gözəlliyin, ətrin, qoxun,
    Yatsan, şirin olsun yuxun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Hər sözümə can demisən,
    Canıma ilham vermisən,
    Sadə olub sevilmisən,
    Qulluğunda hər an durum.

    Həbibinin sənin üçün
    Qul olmağı şərəflidir.
    Boynundakı zümrüd qaşı
    Məndən sənə hədiyyədir.

    AY VƏ ULDUZUN TOYU

    Bir gecə bir Ulduz Aya vuruldu,
    Həmin gecə Aya nəğmə qoşuldu,
    Göydə toy-bayram havası duyuldu,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Əl-ələ verib səmada gəzdilər,
    Ay və Ulduzun toyunu etdilər,
    Günəşə də tez xəbər göndərdilər,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.
    Səma al-əlvan içrə bəzənmişdi,
    Məclisə yaxın qohumlar gəlmişdi,
    Sağdış da, solduş da məclisdə idi,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Məclisə Günəş tamada seçildi,
    Günəş məclisi açıq elan etdi,
    “Cənablar, bəylər, xoş gəlmisiz” – dedi.
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Qohumlar, yaxınlar yeyib-içdilər,
    Ay və Ulduza sağlıqlar dedilər,
    Günəşə də təşəkkürlər etdilər,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Vağzalı ilə məclis başa çatdı,
    Gənc ailə öz arzusuna çatdı,
    Günəş də sonda məclisə nur saçdı,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    MƏN NİYƏ SEVƏ BİLMİRƏM?

    Tanrı mənə bu əzabı
    Niyə verirsən, bilmirəm.
    Görən nədir məndəki səhv
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Baxıb gəzən sevənlərə,
    Alovlanan o gözlərə,
    Sonda döyüb bu dizlərə,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Məhəbbətim yanar bir daş,
    Gözlərimdən axan sel, yaş,
    Mən də sevə biləydim kaş…
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Ürəyimin sarı simi,
    Yarama toxunan kimi,
    Köks ötürüb, çəkib qəmi,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Xəstə oldum saf eşq üçün,
    Sonda qalmadı heç gücüm,
    Dərd çəkməkdən yandı içim,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Axtardığım gözəl yarım,
    Sənsən ürəyimdə ağrım,
    Həbibiyəm, yandı bağrım,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

  • Debüt: Kamran ŞEYXZAMANLI ( Gəncə ).Şeirlər

    TƏRCÜMEYİ-HAL

    Kamran Şeyxzamanlı 1992-ci il oktyabr ayının 4-də Azərbaycan ədəbiyyatı üçün görkəmli söz sənətkarları, mütəfəkkirlər, filosoflar bəxş etmiş qədim Gəncə şəhərində Şeyxzamanlılar ailəsində anadan olub.1999-cu ildə Gəncə şəhər 20 saylı orta məktəbin birinci sinfinə daxil olub.2010-cu ildə həmin məktəbi bitirib.2010-cu ildə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olub.
    Hələ orta məktəb illərindən poeziyaya maraq göstərir.Dövri mətbuatda ara-sıra şeirləri ilə çıxış edib. Tələbəlik illərində isə şeirləri Sumqayıt şəhərindəki “Sumqayıt Universiteti”, Bakı şəhərində isə “Sözün sehri” qəzetlərində, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən Mədəniyyət və Ədəbiyyat portallarında çap olunub.Sumqayıt Dövlət Universitetinin elmi məqalələr toplusunda Müasir Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı sahəsində məqalələri dərc olunub.
    Hal-hazırda Sumqayıt şəhərində “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin, S. Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin üzvüdür. Sumqayıt şəhərində ”Sumqayıt Universiteti” qəzeti, Bakı şəhərində “Sözün Sehri” qəzetləri ilə sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.
    2012-ci ildən Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayədə Heyətlərinin üzvü və “Azərbaycan ədəbiyyatı”,”Türkiyə ədəbiyyatı”, “Publisistika”, “Elektron kitablar” bölmələrinin əməkdaşı seçilmişdir.
    2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

    Uzaqlara-Himalay dağının arxasına.
    Sənsizliyə öyrəşdirmə məni
    uçub getsən uzaqlara
    bax ey ora
    himalay dağının arxasına
    nə edərəm axı mən?!
    bu qara, balaca, kövrək oğlan
    baş barmağını dişləyərək
    hıçqıraraq için-için
    ağlayaram sən getsən.
    Bayramlarda gülmərəm
    içərəm sənsizliyə
    sənin yanına gəlmək üçün
    qaranquşlara qoşulub
    qatar olub gələrəm
    bax ora
    uzaq himalay dağının arxasına.
    Sən getsən üzüm gülməz
    dodaqlarım dodaqlarına
    əlim əllərinə
    gözüm gözlərinə
    həsrət qalar.
    Əgər ki, uçub getsən uzaqlara
    orda bir qarayanız oğlan
    sevərsən
    məndə mənə bənzəyən
    birini sevdin deyərəm.
    Bəd dua etmərəm sənə
    Sevgimi qəlbimə basdırıb
    Bir məktub yazaram
    öpərəm məktubu
    doyunca bax səni öpən kimi
    qadınım, dostum, sevgilim
    deyən kimi
    Göndərərəm bax ora
    Ey uzaq himalay dağının arxasına.
    Getsən, Getsən uzaqlara
    Mən nə edərəm?!
    Dişlərəm baş barmağımı
    Silərəm göz yaşımı
    Deyərəm dostlara
    qəlbimdən bir mələk uçdubax ora
    ey uzaq himalay dağının arxasına.
    Kamran Şeyxzamanlı(Nizami)
    18.03.2013 Gece 03.00

    Üsyan!
    Elə getmək istəyirəm
    arxama baxmadan
    saatımı götürmədən
    heç bir çanta filan
    yemək də istəmirəm.
    Elə söymək istəyirəm
    uşağın anadan olanda
    anasını söyən kimi
    ağlayaraq, çırpınaraq.
    Elə çırpmaq istəyirəm
    Qapını üzümə
    Üzlərini görəməyim
    Atamın
    Anamın
    Qardaşımın.
    Elə söymək istəyirəm
    Dünyaya,həyata
    cəmiyətə və sənə
    Bəlkə eşidər tanrı
    Söyüşlərimi
    Axı o eşitmək istəmir
    Dualarımı ,Üsyanımı
    fəryadımı, naləmi..
    Getmək istəyirəm
    Uzaq bir adaya
    Insanların az olduğu
    Insanlığın olduğu
    Bir yerə.
    Axı darıxmaq
    Bura üçün
    Cəhənnəmçün
    Qonşumuz
    Limon satan xalaçün
    Tütək çalan qaraçı üçün.
    Getmək istəyirəm
    Ancaq
    Mən bilirəm axı
    Həyat dediyin
    Yaşam, darıxmaq, ölüm
    Arasında keçən
    Gözəl, çirkin, kasıb, zəngin
    Bütün qadınların
    Eyni dadı verdiyi
    Yumru bir kürədə
    Mənasızlıq içində
    əzab çəkməkdən ibarətdir.
    Getmək istəyirəm
    Hara ?
    Hara gedirsən get
    Qayıdacaqsan əlbət bir gün
    Bu pisliyin- yaşamın içinə
    Hamımız bir gün gedəcəyik
    Ölümə-naməlum yerə
    Gəldiyimiz yerə.

    Kamran Şeyxzamanlı(Nizami)
    9 Mart 2013

    Şəkil

    Nazını-qəmzəni kənara qoyub
    Şəklini qəlbimə çəksənə gözəl
    Albomda bir şəkil gözləyir səni
    Alboma özünü çəksənə gözəl

    Qəlbindən nifrəti at bir kənara
    Şəklimi qəlbinə yapışdır görək
    Darıxmış saçını salıb yanına
    Başını sinəmə bitişdir görək

    Daha illər keçər günlər qocalar
    Şəklimiz ikidən-üçə yüksələr
    Analıq sözünün sədalarında
    Bizim ailəmizdə bir albom olar

    2012-Senytabr

    Sən demə Yalanmış o gözəl gözlər.

    Bu qədər olarmı gözəl bu gözlər
    Axtarıb tapardım orda hər sözü
    Qaranlıq dünyama isıq saçardı
    Mənə baxan gözlər alov saçardı.

    O gözlər baxırdi çox xumar-xumar
    Qəlbimə çəkirdi sanki bir tumar
    Qaşlari gözlərə bir siğal sarar
    Mənə baxan zaman sanki qəlb yanar

    Gözlərin gözümə sataşan anda
    O baxış qəlbimə toxunan anda
    Saçlarin üzüne düşən zamanda
    Ürəyim məhv olur sənə baxanda

    Həyat tapmışdım mən o gözlərdə
    Dodaqlar susurdu gözlər danışır
    Ölümə məhkumdum mən o gözlərdə
    Ürəyim dayanıb gözlər danışır.

    Zamanın çarxıyla dəyişdi dövran
    Yad baxış,özgə göz sataşdı sənə
    Kamranı məhv edir bu dərdli hicran
    Gözlərin fikrimdə canlanr her an.

    Artıq unuduram mən o gözləri
    Kor olub onları görməz olaydım
    Sevirdim sevgiylə mən o gözəli
    Sevməzdim daş olub dinməz olaydım..

  • Kəlbəcərin işğalından 20 il ötür

    PA-nın məlumatına görə, tədbirə Ağdaban kənd sakinləri, ictimaiyyət nümayəndələri, millət vəkilləri qatılıb.
    Əvvəlcə Ağdabanda qətlə yetirilmiş insanların xatirəsi 1 dəqiqəlik sükutla yad edilib. Tədbirdə çıxış edən deputat Fəzail Ağamalı deyib ki, 1992-ci il aprelin 7-dən 8-nə keçən gecə ermənilər tərəfindən 130 evdən ibarət Ağdaban kəndi tamamilə yandırılıb, insanlara işgəncələr verilib, 33 sakin qətlə yetirilib. 8 nəfər 90-100 yaşlı qoca, 2 azyaşlı uşaq, 7 qadın diri-diri yandırılıb, 2 nəfər itkin düşüb, 12 nəfərə isə ağır bədən xəsarəti yetirilib. Ermənilər şair Ağdabanlı Qurbanın və Aşıq Şəmşirin əlyazmalarını dağıdıb talan ediblər.
    Əslən Ağdabandan olan millət vəkili Cavid Qurbanov bildirib ki, Ağdaban faciəsi ilə bağlı bu günədək cinayət işi açılmayıb: “Bu faciəni unutmamaq və gənc nəslə tanıtmaq lazımdır”.
    Daha sonra tədbirdə “Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağı İctimai Birliyinin hazırladığı Ağdaban faciəsindən bəhs edən “Ağdaban faciəsi: sındırılmış sazın fəryadı” bədii-sənədli filmi nümayiş olunub.

  • Bu gün Qafqaz Əvəzoğlunun doğum günüdür

    Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyi üzvləri, Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyi, “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyi, “Hüseyn Arif” Ədəbi Birliyi, “Neftçi” Ədəbi Məclisi, “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvləri “Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyi”nin sədri, “Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisi, “Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatlarl laureatı, Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş redaktou Qafqaz Əvəzoğlunu doğum günü münasibətilə təbrik edir, uzun ömür, can sağlığı, ədəbi-bədii yaradıcılığında bol-bol uğurlar diləyirlər!

    ANA VƏTƏN

    Ana Vətən, sinən üstə zaman-zaman,
    Hey çəkilən hər dağına qurban olum!
    Ömrüm boyu öz canımdan çox sevdiyim,
    Hər bir qarış torpağına qurban olum!

    Tarixlərə sinə gərdin, mərd yaşadın,
    Qərinələr dolaşacaq şanlı adın.
    Birləşəcək ayrı düşmüş qol-qanadın,
    Alovlanan ocağına qurban olum!

    Sevinirəm, baxdıqca xoş çağlarına,
    Əzəmətli, başı qarlı dağlarına.
    Ətir saçan gül-çiçəkli bağlarına,
    Hər bir açan yarpağına qurban olum!

    Səndən özgə yox dövlətim, qeyri varım,
    Dərdi-sərin – dərdi-sərim, intizarım.
    Hər xoş günün qəlb oxşayan bir baharım,
    Toy-büsatlı növrağına qurban olum!

    Oğul yetir, hər birisi bir qəhrəman,
    Ta verməsin düşmənlərə bir də aman.
    Başın üstə məğrur-məğrur dalğalanan,
    O üçrəngli bayrağına qurban olum!!

    05.06.2004.

    ŞƏHİDLƏRƏ

    Bu Vətən naminə varsa ölən kim,
    Həmişə bizimlə yaşayacaqdır!
    Ən uca zirvədə qərar tutub o,
    Şəhidlik adını daşıyacaqdır!

    Bu adın önündə baş əyirəm mən,
    Durub üz tutduğum qibləgahımdır.
    Dünən özlərini şəhid edənlər,
    Üzümə açılan xoş sabahımdır!

    Bu vətən naminə, bu xalq naminə,
    Ölümün üstünə düz gedən şəhid;
    Açılan gülləyə, açılan topa,
    Gərib sinəsini tuş edən şəhid:

    -Sənin axıtdığın hər qətrə qanın,
    Bu gün Vətən boyu açan çiçəkdir.
    Bu Vətən naminə çəkdiyin nərə,
    Bil ki, tarix boyu səslənəcəkdir!

    Sinən sipər oldu neçə güllıəyə,
    Haqqa çıraq oldun ölməzliyinlə.
    Ey şəhid qardaşım, sən bu millətə,
    Ölməzlik gətirdin ölməzliyinlə!

    Sən kimsən – ən uca möhtəşəm zirvə!
    Mən isə kimsəyə gərək olmadım.
    Özümü bir xoşbəxt sanardım, vallah,
    Qoşa çəkilsəydi səninlə adım!..

    Bu Vətən naminə varsa ölən kim,
    Həmişə bizimlə yaşayacaqdır!
    Ən uca zirvədə qərar tutub o,
    Şəhidlik adını daşıyacaqdır!

    06.08.2004.

    SORUŞ

    = Bir nəfər yerli “şair” biz qaçqınlara xitabən mənə:
    Eh, sizin nə dərdiniz var e, bütün kommunal – işıq,
    qaz, su və s. xərclərinizi dövlət ödəyir, üstəlik də
    sizlərə verilən yardımlra əlavələr də alırsız,- dedi =

    Mənə dərdsiz deyən ay zalım oğlu,
    Sən məni mən dərdli olandan soruş!
    Yuvası uçandan, yurdu yanandan,
    Obası virandan, talandan soruş!

    Qapını kəsməyib hələ duman-çən,
    Demirəm mən dərdə sən də düşəsən.
    Dərdimi öyrənib bilmək istəsən,
    Qəzadan qəhərin alandan soruş!

    Fələk qarğayandan, evin yıxandan,
    Başına qayalar, daşlar yağandan,
    Gündüzlər yurd sarı durub baxandan,
    Şər vaxtı gözləri dolandan soruş!

    Ətirli baxçası, bəhrəli bağı,
    Yarpızlı bostanı, çiçəkli tağı,
    Laləli çəməni, reyhanlı dağı,
    Yamyaşıl ormanı solandan soruş!

    Başının üstünü kəsəndə yağı,
    Qazanda qatığı, nehrədə yağı,
    Ləyəndə ayranı, teştdə qaymağı,
    Atıb qaça bilən nalandan soruş!

    Ulağı alıxda, dəvəsi xıxda,
    Sürüsü ağılda, malları mıxda,
    Toyuğu-cücəsi əldə-ayağda,
    Itləri zəncirdə qalandan soruş!

    Qız-gəlin bulaqda atdı sənəyi,
    Tavada xörəyi, sacda çörəyi…
    Bir təhər çıxartdım anam Göyçəyi,
    Sal bizdən yolunu, bir ondan soruş!

    Qaldı qapılarda tığla taxılı,
    Tayası vurulu, kumu tıxılı…
    Saydıqca birbəbir qəlbim sıxılır,
    Bilmə ki, deyirəm yalandan, soruş!

    Halakın çıxar e, itsə bir iynən,
    Olarsan imandan, çıxarsan dindən…
    Bir çöp götürməyib dolu evindən,
    Yol boyu saçını yolandan soruş!

    Taptaq altındadı qəbirstanlığım,
    Qoparıb daşını, aparıb yağım.
    Qaralıb ocağım, sönüb çırağım,
    Dərd nədi, havasın çalandan soruş!

    Dördgözlü açıram hər gecə danı,
    Gedib yoxlayıram yirdu-yuvanı.
    Hər gün xatırlayıb eli-obanı,
    Şirin xəyallara dalandan soruş!..

    Qafqaz Əvəzoğlu incimir səndən,
    Ta bir də bir kəlmə soruşma məndən.
    Get torpaq satandan, yer-yurd verəndən,
    Bizi bu düzlərə salandan soruş!!

    2004.

    BATIRAM İÇİMİN HIÇQIRIĞINDA

    Yenə xəyallarla mən başıdaşlı,
    Qopub öz içimdən uzaqlaşmışam.
    Ürəyim ağrılı, gözlərim yaşlı,
    Gedib o yerlərlə qucaqlaşmışam!

    Gümanın itirmiş yalquzaq kimi,
    Düşüb dolaşıram viran yurdları.
    Gəzirəm yad kimi, bir uzaq kimi,
    Bir vaxt növrağımı quran yurdları!

    Gah “Qara qaya”da, gah “Ağ qaya”da,
    Keçən günlərimin sorağındayam.
    Gah “Qlzıl qaya”dan boylanıb, ya da,
    Çağlar Bərgüşadın qırağındayam!..

    Baxıram hər tərəf yesirdən yesir,
    Möhtacdı qayası, daşı sığala.
    Nə Babək görükür, nə də Cavanşir,
    Nə də ki, Koroğlu – qılıncın çala!

    Axır gözlərimdən yaş gilə-gilə,
    Batıram içimin hıçqırığında.
    Gəzdirə bilsəydik qalmazdıq belə,
    Vətən qeyrətinin bir qırığın da!!

    2006.

    SIZILDAŞIRMI

    Görən o yerlərdə yenə, ay Allah,
    Şimşəklər oynaşıb şaqqıldaşırmı?!
    Buludlar sıxanda kirpiklərini,
    Sellər dərələrdə aşıb-daşırmı?!

    Zümrüd bulaqların xoş nəğmələri,
    Yenə oxşayırmı gen dərələri?!
    Kükrəyən Bərgüşad, coşan Həkəri,
    Çırpılıb daşlara qıjıldaşırmı?!

    Şahinlər, şonqarlar ucalıqlarda,
    Durnalar, turaclar ovalıqlarda,
    Xınalı kəkliklər qayalıqlarda,
    Veribən səs-səsə qaqqıldaşırmı?!

    Səhərlər əsdikcə sərin küləklər,
    Gəlintək nazlanan al biçənəklər,
    Meşədə xəzəllər, çöldə çiçəklər,
    Göllərdə lilparlar pıçıldaşırmı?!..

    Qafqaz Əvəzoğlu olsa gedəsi,
    Canın o yerlərə qurban edəsi…
    Görən mənim kmi hər bir bəndəsi,
    Dönüb sarı simə sızıldaşırmı?!

    2005.

  • Qafqaz ƏVƏZOĞLU.Həyatı və Yaradıcılığı

    QAFQAZ ƏVƏZOĞLU.HƏYATI VƏ YARADICILIĞI

    Dəmirov Qafqaz Əvəz oğlu 1954-cü il aprel ayının 1-də Qubadlı rayonunun Mahmudlu kəndində anadan olub.İbtidai və orta təhsilini öz doğma kəndlərində alıb.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri və məqalələri dərc olunub.Hal-hazırda da müxtəlif mətbu orqanlarda şeirləri və məqalələri dərc olunmaqdadır.
    Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədridir.”Sözün Sehri” qəzetinin təsisçisidir.”Qızıl qələm” və “Qızıl kitab” mükafatları laureatıdır. Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü və Baş redaktorudur. Bir neçə şeir və publisistik kitablar müəllifidir.Qarabağ müharibəsi veteranıdır.
    Gözəl əməl və əxlaq sahibi Qafqaz Əvəzoğluna öz mətbu orqanında “Gənc Yazarlara dəstək” layihəsini həyata keçirərək Azərbaycanın bölgələrindən olan gənc yazarların ədəbi-bədii nümunələrini, poeziya örnəklərini, məqalələrini dərc edir.Bakı və Sumqayıt şəhərlərində müxtəlif mətbu orqanlarla sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.

    Yeri get, qız

    Sən məni heç zaman sevə bilməzsən,
    Məni sevənlərin sonluğu – yalqız.
    Aldanma beləcə görkəmimə sən,
    Yeri sev ağıllı bir adamı, qız!

    Məni sevənlərin ağılı yoxdur,
    Mənim şıltaqlığım dözülməz, çətin.
    Yeri get yerində sakitcə otur,
    Vallah, mən deyiləm sənin qismətin!

    Səni qısqanaram mən yerə, göyə,
    Doğma ataya da, südvermişə də…
    Kasası – hamıya, nə var hər şeyə,
    Lap belə dünyasın dəyişmişə də!..

    Tüpürüb dabana elə qaçarsan,
    Ancaq dilədiyin şükrlər olar.
    Mənim sevilməyim deyildir asan,
    Belə bir dəlidən kim sevgi umar?!

    Xətrinə dəyməsin, pis olma da heç,
    Yəqin ki, bu sevgin bir şıltaq ərkdir.
    Yeri get özünə bir babını seç,
    Məni sevmək üçün ürək gərəkdir!!

    Mən dəliyəm, o da kür

    Qaşa-gözə bax Allah,
    Qüdrətinə min şükür.
    Yandırdığın söndürməz,
    Xan Arazla, dəli Kür!

    Hürü-pəri misaldı,
    Baxdım ağlımı aldı.
    Elə bil ac maraldı,
    Adamın qəlbin sökür!

    Mən biləni bu qızın,
    Oğurlasan “saqqız”ın,
    Ürəyində düş qızın –
    Qəlbi yanar görükür!

    Baxıram “bişən” deyil,
    Çıxıb görüşən deyil,
    Kəməndə düşən deyil,
    Belə ceyran tez ürkür!

    A Qafqaz, bu qız bil ki,
    Umur tər-təmiz sevgi.
    Heyif, tutmaz bizimki,
    Mən dəliyəm, o da kür!!

    ÖZGƏ

    – Dön,- dedim, dönmədin, düşündüm bəlkə,
    Istəyin ayrıdı, təmənnan özgə…
    De, mənim qiymətli daha nəyim var,
    Məndə “mən” deyilən ta “mən”dən özgə?!

    Səni axtarıram, dolanır gözüm,
    Axır ürəyimə yaş düzüm-düzüm.
    Alışmır ocağım, od tutmur közüm,
    Olmaz yandıranı bir səndən özgə!

    Dön geri, a mənim könül möhtacım,
    Üzülüb taqətim, yoxdur illacım.
    Heç kimə, heç kimə yox ehtiyacım,
    Sənintək səbrimi kəsəndən özgə!

    Qafqaz Əvəzoğlu hər şeydən betər,
    Gecəli-gündüzlü yolunda bitər.
    Inana bilmirəm səni mən qədər,
    Sevən tapılarmı, de, məndən özgə?!

    2006.

    AĞLADI

    Gözlədim, gəlmədin, görüş yerimiz,
    Halıma mükəddər oldu, ağladı!
    Sənin görüşünə tələsən güllər,
    Əlimdə saralıb-soldu, ağladı!

    Bükdü qamətimi, əydi bu halət,
    Gəldiyin yollar da çəkdi xəcalət.
    Məhəbbət yanğılı bir dəli həsrət,
    Qolların boynuma saldı, ağladı!

    Nə bilim bu imiş yaxınlığımız,
    Bir eşqin oduna yaxındığımız.
    Bir vaxt qucağına sığındığımız,
    Söyüdlər saçını yoldu, ağladı!

    A Qafqaz, bu necə taledi, baxtdı?
    Ahım göyləri də yandırıb-yaxdı.
    Şimşəklər oynadı, ildırım çaxdı,
    Buludlar hönkürüb doldu, ağladı!

    2008.

    AZ

    Deyirsən, uzaq ol, amma bir zaman,
    Bitib yollarımda qalmırdınmı, az?!
    Dolanıb başıma pərvanə kimi,
    Qadamı-bəlamı almırdınmı, az?!

    Süzdürə-süzdürə o qaş-gözünü,
    Qurban eyləyərdin mənə özünü.
    Söykəyib üzümə hərdən üzünü,
    Şirin xəyallara dalmırdınmı, az?!

    Ayrıla bilmidin, zəliydin, zəli,
    Olmuşdun sərsəri, olmuşdun dəli.
    Mənə salam verən hər bir gözəli,
    Şahmar ilan kimi çalmırdınmı, az?!

    Niyə qurdaladın sən yaddaşımı,
    Qafqaz Əvəzoğlu yenə naşımı?!
    Bişirə-bişirə bu gic başımı,
    Gülüstan qoynuna salmırdınmı, az?!

    2008.

    Bacarsanız siz

    Ey əziz dostlarım, a yaxınlarım,
    Bir sözüm var sizə! Bacarsanız siz, –
    Bir uca təpədə – bir uca yerdə,
    Mənim məzarımı qazarsınız siz!

    Başdaşım ucalsın ənginliklərə,
    Dağlara-daşalra, düzənliklərə…
    Bilirsiz vurğunam gözəlliklərə,
    Qəbrimi güllərə qatarsınız siz!

    Demirəm güllərdən tutuban dəstə,
    Hər gün gələsiniz dəstəbədəstə…
    Hərdənbir dönübən qəbrimin üstə,
    O mənli günləri anarsınız siz!

    İşdi, yurd-yuvamız alınsa bir gün,
    Qaralmış ocaqlar çatılsa bir gün…
    Dönüb qəbrim üstə nə vaxtsa bir gün,
    Heç yoxsa bir ocaq çatarsınız siz!

    Bəxtəvər deyərdim bu külbaşıma,
    Ölümüm çıxsaydı yurdda qarşıma!
    Əgər burda ölşəm, sinədaşıma,
    “Öldü vətən deyə” yazarsınız siz!

    Sormayın bu nədi, nə vəziyyətdi?
    Bu da, bir arzudu, bir vəsiyyətdi,
    Qafqazdan sizlərə son əziyyətdi!..
    Bilirəm, sözümə naçarsınız siz;
    Edin dediyimi bacarsanız siz!

    2007

    Gedirəm

    Bələnibən öz ahıma,
    Üz tutmuşam sabahıma…
    Qurban olum Allahıma,
    Dərd sarıdan kef edirəm!

    Uca tutdum mən hörmətin,
    Əskiltmədi kəramətin…
    Hey içirdib qəm şərbətin,
    Dərd də verdi can yedirəm!

    Döyə-döyə közarımı,
    Şükür, açdı “bazarımı”.
    İndi düşüb məzarımı,
    Axtarmağa yol gedirəm!

    2005

    Gedək, canım

    Ömür ötdü, yaş haxladı,
    Çan yetişdi – lalıxladı.
    Ta əzrayıl marıxdadı,
    Verdik ələ yedək, canım!

    Ötürmüşük neçə qış-yaz,
    Qonaq olan bunca qalmaz.
    Çəkilməmiş altdan palaz,
    Dur yır-yığış edək, canım!

    Günü-gündən çaşır təbrim,
    Tükənibdi daha səbrim…
    Gözü yolda qalan qəbrim,
    Nigarandı, gedək, canım!

    2005

    Min, deyir

    Başımda turp əkir gül nəvələrim,
    Ölərəm, desələr, öl,- nəvələrim.
    Açıbdı şipşirin dil nəvələrim,
    Biri bir deyəndə, biri min deyir!

    Qoşulub onlara uşaxlaşıram,
    Bu qoca vaxtımdan uzaxlaşıram…
    Düşüb dizin-dizin iməkləçirəm, –
    Arvad,- mübarəkdi qədəmin,- deyir!

    Minirlər belimə çökdürüb yerə,
    “Dəh-dəh”lə çıxırlar evdə “səfərə”.
    Hələ bir üstəlik xırda “heyvərə”,
    -Ay nənə, yer var e, sən də min, deyir!

    Otaxdan-otağa başlanır yolum,
    Belə nəvələrin qurbanı olub!
    Nəvə şirinliyin bilməyən oğlum,
    -Baho, ağlı çaşım dədəmin, deyir!..

    Başıma gələnlər başıza gəlsin,
    Hər nəvə həsrətli tamarı kəsin!..
    Qafqaz Əvəzoğlu Allah kəsməsin,
    Bütün nəvələrdən kərəmin, deyir!

    2005

    Gedir

    Ay Allah, bu qızın ismətinə bax,
    Həyadan yanağı allanıb gedir.
    Onun taleyinə, qismətinə bax,
    Beləsi kor olub allanıb gedir!

    Belə gözəl olmaz, belə qız olmaz,
    Hələ görməmişəm belə sərvinaz.
    Nə olar, ay Allah, onu mənə yaz,
    Qaymaq dödaqları ballanıb gedir!

    Onunla ömr edən nə bəxtəvərdi,
    Kimə könül versə onun nə dərdi!..
    Özümü yoluna durub sərərdim,
    Bilsəydim üstümdən sallanıb gedir!

    Yazardım şəninə gözəl şeirlər,
    Sevərdim, bilərdi necə sevirlər…
    Beləsin görəndə sonra deyirlər,
    Qafqaz Əvəzoğlu hallanıb, gedir!

    2005

    Dağlar

    Sənlə getdi şad günlərim,
    Xoş növrağım, çağım, dağlar!
    Hər sağalan yara deyil,
    Sinəmdəki dağım, dağlar!

    Ağır-ağır bir el idim,
    Zaman-zaman hey qovuldum…
    Qərib eldə bağban oldum,
    Gül açmadı bağım, dağlar!

    Qərib boynun büküb gedər,
    Ürəyini söküb gedər…
    Qaçqın deyib tənə edər,
    Mənə solum, sağım, dağlar!

    Günüm sizsiz keçməz idi,
    İndi gözüm yaş selidi.
    Söylənməmiş bir şərqidi,
    Mənim ahım, ağım, dağlar!

    Bu dərd məni hey ağrıdır,
    Bal da yesəm zəhər dadır…
    Sinən üstə at oynadır,
    Neçə ildi yağım, dağlar!..

    Qafqaz deyir, hanı sənin,
    Babəklərin, nəbilərin?!..
    Bizim kimi “igidlərin”,
    Boyun yerə soxum, dağlar!!

    1996

    ƏSİR DÜŞƏN ŞEİRLƏRİM

    Gəncliyimin xoş çağıydı,
    İlk eşqimin sorağıydı,
    Ürəyimin ocağıydı,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Gah utancaq bir gül idi,
    Gah bir ötən bülbül idi,
    Şirin-şəkər bir dil idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bəzən qarlı dağım idi,
    Bəzən güllü bağım idi,
    Bəzən xəzan çağım idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Naxışıydı xanamın, oy,
    Cilvəsiydi sonamın, oy,
    Laylasıydı anamın, oy,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Gah titrəyən bir yel idi,
    Gah kükrəyən bir sel idi,
    Gah pərişan ağ tel idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bahür idi – yaz kimiydi,
    Bir ismətli qız kimiydi,
    İşvəlydi – naz kimiydi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Anadil tək gah ötərdi,
    Gah qartal tək qıy çəkərdi,
    Kəklik kimi hey səkərdi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Qəlb oxşayan xoş meh idi,
    Gül üstündə bir şeh idi.
    Haqq divanlı bir şah idi,
    Əsir düşən şeirlərim!

    Yandı yurdum-yuvam, qaldı,
    Sərin suyum, havam qaldı…
    Kül olmamaış haram qaldı –
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bostanımın tağıydı o,
    Ürəyimin yağıydı o,
    Üç il qabaq sağıydı o,-
    Əsir düşən şeirlərim!

    Bükdü onu bu qışlarmı,
    Çürütdümü yağışlarmı,
    Görən məni bağışlarmı,
    Əsir düşən şeirlərim?!

    1996

    VAR SUMQAYITIM

    (Sumqayıt şəhərinin 60 illiyinə)

    Bəstəkar Nərminə Nağıyeva tərəfindən mahnı-əsər bəstələnmiş, Sumqayıt şəhərinin 60 illiyi münasibəti ilə keçirilən şeir-mahnı müsabiqəsində III yeri tutmuşdur.

    Sevdim ilk baxışdan, təmasdan səni,
    Gördüm ürəklərdə bir dastan səni.
    Olasan beləcə gülüstan səni,
    Düşməsin üstünə xar, Sumqayıtım!

    Qəlbimdə yandırdın od-ocağını,
    Ilkin bahar bildim hər bucağını.
    Açıb ana kimi öz qucağını,
    Olmusan bizlərə yar, Sumqayıtım!

    Doldun ürəklərə məhəbbətinlə,
    Ruha qida verdin ülviyyətinlə.
    Tanındın dünyada şan-şöhrətinlə,
    Eylədin özünü car, Sumqayıtım!

    Igid oğlanların bir tərlan-tülək,
    Qoynunu bəzəyən qızların mələk.
    Məhəbbət yanğılı gör neçə ürək,
    Tapdı qucağında yar, Sumqayıtım!

    Hüsnün ürəyimi çəkib qopardı,
    Mənimçün qışın da yazdı, bahardı.
    Könlüm harda belə qərar tutardı,
    Yaxşı ki, yaxşı ki, var Sumqayıtım!!

    2009.

    SUMQAYIT GÖZƏLLƏRİ

    (Sumqayıt şəhərinin 60 illiyinə)

    (mahnı)

    Ovsunudur gözlərin,
    Bahardılar, yazdılar.
    Gözəllikdə özlərin,
    Tarixlərə yazdılar,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Yaranandan bu şəhər,
    Atıldılar qoynuna.
    Çələng olub təzə-tər,
    Sarıldılar boynuna,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Sevsə, cahandan keçər,
    Sevgisinin yolunda.
    Lap belə candan keçər,
    Bağlasan əl-qolun da,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Nazdılar başdan-başa,
    Nazlı Xəzərim kimi.
    Hər biri bir tamaşa,
    Yanırlar zərin kimi,
    Sumqayıt gözəlləri!

    Oğulsansa dayan, döz,
    Bu qızlarda baxışa…
    Şair olan, götür yaz,
    Layiqdilər alqışa,
    Sumqayıt gözəlləri!

    2009.

  • Hacı Zaməddin ZİYADOĞLU.Həyatı və Yaradıcılığı

    Həmişəyev Zaməddin Ziyad oğlu 1947-ci il aprel ayının 1-də Qazax rayonunun Xanlıqlar kədində anadan olub.İlk təhsilini öz doğma kəndlərində alıb.Bakıda neft texnikumunu bitirib.Sonra Moskavada Sosial Münasibətlər Akademiyasının məzunu olub.Gənc neftçi kimi əmək fəaliyyətinə dalğalar, təlatümlər qoynunda qərar tutmuş Neft Daşlarında başlayıb.Gecəli-gündüzlü Xəzərin ayna sularında çətin və şərəfli zəhmətə qatlaşıb.Ömrünün qaynar oynaq çağını düz 25 ilini Neft Daşlarında keçirib.Şeirləri, publisist məqalələri, yumorlu hekayələri, poemaları “Neft daşları”, “Vışka”, “Qaradağ”, “İki sahil”, “Xalq qəzeti”, “Azərbaycan”, “Yeni Azərbaycan”, “Müstəqil Respublika”, “Respublika”, “Şərq”,“Ədalət”, “Göyəzən”, “Dəli Kür” qəzetlərində, “Məshəti”, “Kulina” jurnallarında, ədəbiyyat, o cümlədən müxtəlif mədəniyyət və ədəbiyyat portallarında dərc olunub.”İlham bulağı”, “Vurğuna Vurğun gəlin”, “Tale yolum”, “Turşməzə əhvalatlar”, “Ümid çırağım”, “Borçalı nisgili”, “Həncərisən”, “60 ildən 60 yarpaq”, “İzim, sorağım”, “Həncərisən” kitablarının müəllifidir.2009-cu ildə Müqəddəs Məkkə-Kəbə ziyarətində olub.
    Zaməddin Ziyadoğlu Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvüdür.”Əmək veteranı” medalı, keçmiş SSRİ və Azərbaycan Həmkarlar İttifaqının 40-dan artıq Fəxri fərmanı ilə qiymətləndirilmiş, o, “Səməd Vurğun”, “Qızıl qələm”, “Əliağa Şıxlınski”, “XXI əsrin neftçisi” mükafatları laureatı olmuşdur.
    Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpasının 20 illiyi ilə əlaqədar Prezident İlham Əliyevin 18 oktyabr 2011-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Zaməddin Ziyad oğlu Həmişəyev ölkənin ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi və mədəni həyatında xidmətlərinə görə “Tərəqqi” medalına layiq görülmüşdür.
    “Neftçi” Ədəbi Məclisinin sədridir.Yüz iyirmidən çox neftçi-şairi “Neftçi” Ədəbi Məclisi ətrafında birləşdirə bilmişdir.Otuz dörd qələm sahibinin kitabının redaktoru və ön söz müəllifi olmuşdur.Şeirləri 50-yə yaxın tanınmış şairin kitabına salınmış, publisistik yazıları, müsahibələri, bədii yaradıcılıq nümunələri Azərbaycan, Türkiyə və Rusiyanın 100-dək qəzet, jurnal və dərgisində çap edilmişdir.

    MƏNİM ŞAİR ANAM, MİRVARİD ANAM

    Anadan olmasının 85 illiyi münasibətilə

    Acılı-şirinli ömür yaşadın,
    Mənim şair anam, Mirvarid anam.
    Qəlbində sevgiylə şeir daşıdın,
    Qeyrətli, ismətli, mərd, igid anam,
    Mənim şair anam, Mirvarid anam.

    Vəlxanda tarlalar ətir qoxuyur,
    Karqaya bulağı xalı toxuyur.
    Qərib anadillər şərqi oxuyur,
    Elin arzusunu nə həddim danam?
    Mənim şair anam, Mirvarid anam.

    Yamanca darıxıb bənövşə, nərgiz,
    Hər səhər seyrə çıx, öz əlinlə üz,
    Dəstə, çələng bağla, saçlarına düz,
    Çiçəklər qalmasın naümid, anam,
    Mənim şair anam, Mirvarid anam.

    Didəvan zirvədən bir əl eylədi,
    Göyəzən uzaqdan boylanıb dedi,
    Damcılı müxtəsər belə söylədi:
    -Durur üstümüzdə o haqq-salam,
    Mənim şair anam, Mirvarid anam.
    Sevdin obmızın şirin dilini,
    Vəsf etdin Aveyi, məğrur elini,
    Bir şair ömrünün yüzcə ilini,
    Zaməddin qəlbinin istəyi sanam,
    Mənim şair anam, Mirvarid anam.
    Qeyrətli, ismətli, mərd, igid anam.

    Qazax, Xanlıqlar, 11 oktyabr, 1997.

    QALDIN, QƏLBİMİZDƏ QALDIN, AY CİJİ

    Əziz və unudulmaz anamız, Azərbaycanın Xalq şairi Mirvarid Dilbazinin Bakı şəhərində yaşadığı binanın önündə barelyefinin açılışı münasibətilə

    Yazın astanası.., çərşənbə günü,
    Yolunu-evindən saldın, ay ciji.
    Yaşatdın bizlərə sevincli ünü..,
    Qaldın, qəlbimizdə qaldın, ay ciji!

    Ellər şairiydin.., millət anası,
    Ulu Xanlıqların gözəl sonası,
    Şairlər yurdumdur, şerin binası,
    Kövrək xəyallara daldın, ay ciji!

    Yaşa gözümüzdə sən tunc biçimdə,
    Ağbirçək anamız-sadə seçimdə,
    Sevdin bənövşəni, güllər içində,
    Aldın, sevgimizi aldın, ay ciji!
    Qaldın, qəlbimizdə qaldın, ay ciji!

    Bakı şəhəri.14 mart 2006.

  • Xürrəm QAFANLI.Həyatı və Yaradıcılığı

    XÜRRƏM QAFANLI (Bədəlov Xürrəm Bədəl oğlu)1960-cı il noyabr ayının 15-də Qərbi Azərbaycanın Qafan rayonunun Həçəti kəndində kolxozçu ailəsində anadan olub. İbtidai təhsili doğulduğu kənddə, orta məktəbi isə Gığı kəndində fərqlənmə ilə bitirib.Nəsrəddin Tusi adına Dövlət Pedaqoji Universitetitini bitirib.
    Ədəbiyyata, poeziyaya erkən yaşlarından maraq göstərir.İlk şeirlərini orta məktəb illərində qələmə alıb.Dövri mətbuat səhifələrində şeirləri dərc olunub.
    Üç il Qafan rayonunda müəllim işlədikdən sonra 1984-cü ildə Sumqayıt şəhərinə köçüb.Bu günə kimi MKİİ idarəsində fasiləsiz işləyir.”Bir elin harayı”, “Hələ deyiləsi sözüm var mənim”, “Sən məni yaşatdın” kitabların müəllifidir.
    Hal-hazırda Süleyman Rəhimov adında Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin üzvüdür.”Sözün Sehri” qəzeti, “Ziyalı Ocağ” jurnalı, “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalı ilə əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.Dövri mətbuat səhifələrində-qəzet və jurnallarda tez-tez yazıları çap olunur. Ailəlidir, üç övladı var.

    QIFILBƏND

    O kimdir ki,öz işi ilə söyünür?
    İş tamamda əməliylə öyünür.
    Bədənində neçə ürək döyünür?
    Ya bir olur,ya çox olur deyirlər?

    Hansı quşdur yuva qurmur ömürdə?
    O kimdir ki,günah görür səbirdə?
    Hansı bədən narahatdır qəbirdə?
    Ya bir olur,ya çox olur deyirlər?

    O nədir ki,məhkum olub bir işə?
    O nədir ki,donur yayda həmişə?
    Öz başına qışda açər əndişə?
    Ya bir olur,ya çox olur deyirlər?

    Hansı dağdır zirvəsində qarı yox?
    O nədir ki,yarı candır yarı yox?
    O nədir ki,qismətində yarı yox?
    Ya bir olur,ya çox olur deyirlər?

    ZƏNCİR

    Zəncir olur burum-burum,
    halqa-halqa,-
    Qızıl zəncir,
    gümüş zəncir,
    dəmir zəncir.
    Niyyətləri müxtəlifdir,-
    Xoş niyyət var,
    Bəd niyyət var.
    Hər birində ayrı-ayrı
    Bir hikmət var.
    Vurulmasın qollarına,
    Çəkilməsin yollarına
    Bəd niyyətli o qandallar,
    Töküb neçə-neçə qanlar.
    O sərhəddir,
    O çəpərdir
    O bir səddir qarşımıza.
    Neçəsini ağlar qoyub,
    Qapısını bağlar qoyub
    Dəmirçinin düzəltdiyi
    Bu zəncirlər, bu qandallar
    Gör nə qədər alıb canlar.
    Bax odur ki, bu zəncirdən
    Qorunmalı biz insanlar…
    Bəzən isə
    Bir zərgərin
    Əllərində incələnir,
    Ürəyində incilənir
    gözəl olur,
    Incə olur,
    inci olur.
    Düzəltdiyi bu zəncirlər
    Bir ömrün sevinci olur.

    QƏFƏS

    Qəfəs
    Beş hərf – Beş səs.
    Amma bu səs
    Yer oynadır,
    Göy titrədir.
    Azadlığı alır hərdən,
    Azadlığı boğur hərdən.
    Yox yerindən doğur hərdən.
    O atomdan, fırtınadan təhlükəli,
    O ilandan zəhərlidir.
    Düşdün ora – Düşdün tora.
    Onun hökmü
    Hakimdən də kəsərlidir.
    Amma bəzən, necə deyim,
    Xoşum gəlir –
    Qadağadan çıxanları
    Nankorları, nadanları
    Ağuşuna alanda o,
    Öz içinə salanda o.
    Onda belə bir pıçıltı
    Keçir mənim ürəyimdən:
    Nə qədər ki azanlar var,
    Dosta quyu qazanlar var,
    Qulağıma deyir bir səs:
    Sizə lazım bəzən qəfəs,
    Beş hərf – beş səs!

    GECƏLƏR

    Ay Sücayət, kim ki,qəbrə əmmanət-
    Qoyulurlar,yatmayırlar gecələr.
    Torpağında əgər görsə xəyanət-
    Oyulurlar,yatmayırlar gecələr.

    Bilimmədi hardan əsdi bu yellər,
    Hara getdi,hara köçdü bu ellər,
    Çalın-çarpaz dağ çəkilən neyləyər-
    Soyulurlar,yatmayırlar gecələr.

    Xürrəm də səninlə olub bir dərdli,
    Qaçqınlıq yaşayıb ağır,zillətli,
    Kiminsə çörəyi gəlsə minnətli-
    “Doydururlar,”yatmayırlar gecələr.

  • Xürrəm QAFANLI.Yeni şeirlər

    BİR DƏLİ CEYRAN GƏZİRƏM

    Çoxlarının dolaşıbdı kələfi,
    Yavaş-yavaş xəlbirlənib ələfi,
    Etiraf eyləyən günahı,səhvi,
    Həmsöhbət olmağa insan gəzirəm
    Bir dəli ceyran gəzirəm.

    Gül açıb hər tərəf, dərə,təpə,çöl,
    Məni vurğun edib Göygöl,Qazangöl,
    Atalar demişkən Vətənində öl,
    Olmuşam o yerə heyran gəzirəm
    Bir dəli ceyran gəzirəm.

    Naz edə,naz sata,nazını çəkəm,
    Onsuz boğazımdan keçməyir tikəm,
    Daşları əridəm,dağları sökəm,
    İmkan yaradalar meydan gəzirəm
    Bir dəli ceyran gəzirəm.
    Ağız nazik,dodaq nazik,dildə bal,
    Ala gözlü,lalə yanaq,üzdə xal,
    Onun üçün çox salaram qalmaqal,
    Mənə qəlbin verən canan gəzirəm
    Bir dəli ceyran gəzirəm.

    PƏNCƏRƏMƏ GÜL ÇƏKİLİB
    Pəncərəmə gül çəkilib.
    Hanı onun rəssamı?
    Necə çəkib,
    incə çəkib,
    gecə çəkib.
    Görünməyir gözlərimə.
    Ləçəkləri yerindədir,
    Çiçəkləri yerindədir.
    Hər bir çiçək gəl-gəl deyir
    qoxla məni.
    Nə olar ki,bircə dəfə
    yoxla məni.
    Yaxınlaşıb ona,mən dinməzcə
    Qorxa –qorxa
    Qorxum budur o soluxa.
    Bu qorxunu üstələyib,
    Yavaş-yavaş əl çəkirəm.
    Sanki məndən utanırmış,
    Ləçəkləri bir-bir düşür.
    Sən demə ki,bu çiçəklər
    saxta imiş,
    Onu çəkən o rəssam
    ŞAXTA im
    YAĞIŞ YAĞIR

    Yağış yağır
    leysan təki,
    Bəzə olur
    asta yağır,
    Bəzən narın
    yağır seyrək.
    Su yığışıb,sel yaranır
    onda neynək.

    Yağış yağır şıdırğı
    Yuyur dağı ,yuyur daşı.
    Çəməni ,çiçəyi yuyur,
    Yalanı, gerçəyi yuyur,
    Çirkini ,göyçəyi yuyur.

    Yağış yağır,
    Şimşək çaxır.
    Buludların arasından
    İldırımlar şaqqıldayır.
    Sanki yer ,göy
    Qarışıbdır bir-birinə
    Toxunaraq taqqıldayır.

    Yağış yağır,
    nur ələnir.
    Bütöv təbiət
    cana gəlir.
    Yağış yağır,
    Yağış yağır.

    KİŞİ DEYİLSƏ

    Bu gün arvadına qul olan kişi,
    Yəqin ki,sabah da noxda vuracaq,
    Minib çapırdallar bu baş o başa,
    Xıx desə xıxlanıb mıxda duracaq.

    Arvad sola,uşaq sağa çəkirsə,
    Gör bunun evində halı necədi.
    Ayaq başa, baş ayağa keçirsə,
    Bədəndə göyərmiş “xalı “neçədi.

    Əgər o saqqalı veribsə ələ,
    Sorular hər saat qanı qurtarar.
    Belə yaşamaqdan kəndir yaxşıdır,
    Salsa boğazına canı qurtarar

    Bir kişi evində kişi deyilsə,
    Qazan yalamaqdı həmişə payı.
    Hər şalvar geyənə kişi deyilsə,
    Azalar dünyada qadının sayı.

  • 31 mart- Azərbaycanlıların Soyqırımı günüdür

     

    Tarixin səhifələrini vərəqlədikcə ermənilərin zaman-zaman azərbaycanlılara qarşı törətdikləri fitnə-fəsadların şahidi oluruq. Son iki yüz ildə xalqımızın başına gətirilən bəlaların əsas səbəbkarı xəyanətkar və iblis xislətli daşnaklar olmuşdur. “Dənizdən-dənizə böyük Ermənistan” yaratmaq xülyası ilə yaşayan daşnaklar qan tökmək, ədavət toxumu səpmək üçün həmişə məqam gözləmiş və fürsət düşən kimi öz məkirli məqsədlərini həyata keçirməyə çalışırdılar.

    1918-ci ilin mart-aprel aylarında da belə olmuşdur. Şaumyanın, Arakelyanın, Saaksyanın, Əmiryanın və digərlərinin dirijorluğu ilə 1918-ci il martın 30-31-də tarixə 31 Mart soyqırımı kimi daxil olan qırğınlar törətmişlər.

    İlk həyacanlı xəbərlər mart ayının əvvəllərində Şamaxı şəhərindən gəlməyə başlamışdır. Yaxşı silahlanmış ermənilər şəhərdə və kəndlərdə əsl qətlamlar düzəldir, insanlığa yaraşmayan vəhşiliklər törədirdilər, Şahidlərin yazdıqlarına görə ermənilər evlərə soxulur,talançılıq edir, uşağa, qocaya, qadına aman vermir, hamını güllədən keçirirdilər. Həmin günlərdə təxminən 7 min azərbaycanlının həyatına son qoyulmuşdur.

    Ermənilər Şamaxıda başladıqları qətlamı mart ayının son günlərində Bakıda və Bakıətrafı kəndlərdə eyni amansızlıqla davam etdirmişlər. Daşnaklar Bakıdakı “Metropol” mexmanxanasının yaxınlığında, “ermənikənd”, “Qanlı təpə” deyilən yaşayış sahələrində azərbaycanlıları güllə yağışına tutur, günahsız insanları yerindəcə qətlə yetirirdilər.

    Həmin qanlı mart günlərində Bakıətrafı kəndlərdə də şiddətli döyüşlər baş vermişdir. Bülbülə kəndi ətrafında gedən döyüşlərdə zirehli texnikadan istifadə edən ermənilər xeyli soydaşımızı qətlə yetirmişlər. Hadisələr martın 31-də kulminasiya nöqtəsinə çatmışdır. Qeyri-bərabər döyüşlərdə 10 mindən artıq soydaşımızın həyatına son qoyulmuşdur.

    1918-ci ilin mart-aprel aylarında ermənilər Qubada, Gəncədə, Lənkəranda və digər bölgələrdə də eyni qəddarlıqla qətlamlar törətmişlər.Bu hadisələrdə təxminən 50 min soydaşımız öldürülmüş, itkin salınmışdır. 31 Mart soyqırımı xalqımızın böyük faciyəsidir. Bu faciə də bizim qan yaddaşımıza yazılıb.

  • Remzi ZENGİN ( Türkiye, Tokat).Makale

    İLESAM Tokat İl Temsilciliği, Gaziosmanpaşa Üniversitesi İLESAM Temsilciliği ve Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği koordinesiyle 26 Ocak 2012 Cumartesi akşamı Tokat’taki bir mahalli televizyonda tarihe Kara Ocak olarak geçen 20 Ocak 1990 yılında Azerbaycan’ın bağımsızlığı için kendilerini tankların önüne atan ve Sovyet askerleri tarafından acımasızca katledilen 143 Azerbaycan Türkü ile Karabağ’da Şusa’da, Hocalı’da canlarınıfeda eden tüm şehitler saygı ile anıldı.
    Aynı program çerçevesinde Erzurum ve Kars’ın Ermenilerden ve Ruslardan alınmasında büyük katkıları olan Doğu Cephesi Komutanlarından Kazım Karabekir Paşa da aramızdan ayrılışının 65.yılında rahmetle anıldı.
    Programa Tokat İLESAM İl Temsilcisi Araştırmacı-Yazar Hasan Akar, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Temsilcisi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç.Dr. Alpaslan Demir, İLESAM İl Denetleme Kurulu ÜyesiEğitimci-Yazar Mahmut Hasgül ve Araştırmacı-Yazar Ahmet Divriklioğlu katıldı.
    Televizyon programında Yrd. Doç. Dr. Alpaslan Demir, Anadolu’daki Ermeni mezaliminin sebep ve sonuçlarını örneklerle dile getirirken; Araştırmacı-Yazar Hasan Akar, Türk Diplomatlara yapılan saldırıları, Azerbaycan’da meydana gelen Ermeni katliamının öncesini; Araştırmacı-Yazar Mahmut Hasgül, Karabağ, Hocalı ve Şusa’daki katliam ve göçleri, 20 Ocak olaylarını; Araştırmacı Yazar Ahmet Divriklioğlu da bugünkü Azerbaycan yönetiminin Ermenistan politikaları ve İLESAM ‘ın 2012 Eylül ayında Azerbaycan’a düzenlediği gezideki izlenimlerini ve Şehitler Hıyabanındaki dramı görüntüler eşliğinde izleyicilerle paylaştı.
    İki saat süren anma programında ayrıca Kazım Karabekir Paşa’nın Doğuda Ermeni ve Ruslara karşı verdiği mücadele, Ermenilerin katlettiği Türklerden kalan yetim çocukların eğitimi, Gürbüzler Ordusunu kurması ve ülkeye kazandırılması değişik yönleriyle anlatılarak, döneme ait resimler Paşa’nın yazdığı ve Gürbüzler Ordusunun kurmuş olduğu bandonun seslendirdiği Türk Yılmaz Marşı ile birlikte izleyicilere aktarıldı.

  • Gülten ERTÜRK (Gülten Sultan) ( Türkiye, Beypazarı).Muhteşem şiir

    *Mazide Dünler(Gülce- TOKMAK-Yeni Nazım Önerisi) *

    Resimlere baktım yine daldı gözlerim
    Kaçardım hep evden annem beni arardı
    Geçmişteki günlerimi nasıl özlerim
    Babaannem saçlarımı okşar tarardı

    Bol paçalı pantolonlar nasıl bir tarzdı?
    Radyo eski, televizyon siyah beyazdı
    ……………….Yazlar güzel, kışlar çok sert buzlu ayazdı

    Alın terindendi verilen emekler
    Sohbetlerle konu komşu bilinirdi
    Mangalda pişerdi güzelim yemekler
    Övünçle, iştahla, zevkle yenilirdi

    Hayvan sevgisiyle dolardı kucaklar
    Okşamazdı kuşu kafeste çocuklar
    ……………..Bir ayrı tüterdi sevgiyle ocaklar

    Eski evimizse toprak kerpiçti
    Maziye baktıkça beni anarlar
    Şelale saçlarım zamanı içti
    Gözümün önünde tüter pınarlar

    Verdiğim meyveler tohuma geldi
    Ilık ılık esen maziden yeldi
    ……………O eski günlerim nede güzeldi

    Gözlerim şimdi melül bakarlar
    Dünleri sefer tasına koydum
    İçinde günler bakır kokarlar
    Soludukça o maziye doydum

    Sağlıklıydık hep yataksa yünden
    Kaç mevsim geçti bilmem üstünden
    …………….Anılar kaldı hediye dünden

    Mevsiminde karlar yağardı
    Bu zamanda her şey değişti
    On beşinde saçlar ağardı
    Sırtında yük boynunda işti

    Her şekilde bu hayat yürür
    Tane tane bitiyor ömür
    …………..Yaradanım buna da şükür

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Makale

    NİKSAR’DAN SARIKAMIŞ’A GİDİP DE DÖNEMEYEN BİR ALAY 91.ALAY

    91. Alay,1910 yılında Musul Vilayetine bağlı Erbil, Süleymaniye, Kerkük yöresiyle onun kuzeyine düşen bugünkü Kuzey Irak’la Hakkari, Şırnak,Siirt bölgesinde 31.Seyyar Jandarma Alayı’nın o bölgede ayaklanan Barzani Aşiretinin isyanını bastırmakla görevlidir.
    4 Ekim 1911’de bu alay sınıf ve numara değişikliğine uğrayarak 91.Piyade Alayı adını alıp 31.Tümen’e bağlanır.92. ve 93.cü Alaylarla birlikte 4.Ordu’ya bağlı bu birliklerin merkezi Erzincan’dır.91.Alay 1911 Ekim ayından sonra Malatya ve Arapkir’de kışı geçirdikten sonra 28 Mayıs 1912’de Erzincan’a geri döner.Aynı yıl Balkan Savaşları patlak verince Balkan savaşlarında görevlendirilir.Trabzon’a kadar yürüyen birlik buradan gemilerle İstanbul’a aktarılır. 1913 yılında Şarköy çıkarmasına katılır.Ancak fazla başarılı olunamayınca gemilerle İstanbul’a döner.Karatepe Taarruzunda Üçüncü Dereceden Mecidi Nişanı verilir(Sultan Abdülmecit (1823-1861)döneminde 1861 yılında ilmiye ve askeriye mensuplarının üstün hizmet ve başarı gösterenlere verilen nişan.Toplam 800 adet yaptırılmıştır.) .Çarpıştıkları o tepeye de 91 Alay Tepesi adı verilir. Alay yeniden toparlanarak büyük bir zaferle 21 Temmuz 1913’te Edirne’yi geri alır.
    1914 Nisan ayında 91.Alay’ın yeni görev yeri Harbiye Nezareti’nce Tokat ve Niksar olarak belirlenir. Birlikler halkın sıcak karşılamasıyla törenle Tokat ve Niksar’a gelerek yerleşirler. Halk 1914 Kasımına kadar askeri besler. Niksar’da devletin yanında askerin iaşesi konusunda büyük gayretler sarf eden Hacı Abdurrahman Efendi (1852-1909) ve daha sonra Niksar Belediye Başkanlığı yapacak olan Hacı Mahir Efendi ( -1862-1937-Niksar Reddi İlhak Cemiyeti Reisliği de yapmıştır) Sultan Reşat (1844-1918) tarafından berat, madalya ve sırmalı elbise ile ödüllendirilmiştir. Niksar’daki eski hükümet binasının inşaat sorumluluğunu yürüten Hacı Abdurrahman Efendi’nin torunlarından Gülhanım ERDEM sağlığında (1921- 2004 ) bize şu bilgileri vermişti:
    “Dedem bu harekat öncesinde de Doğuya 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında da oralara gidecek askerleri besliyormuş. Kardeşinin oğlu da bu savaşlar sırasında şehit olanlardandır.(Rahmi ÜNGÖR’ün babası)Birliklerin Karadeniz üzerinden Niksar’a naklinde komutanlarla birlikte koşuşturmuş. Askerlere şehrin büyük konakları açılmış, Ulu Cami tahsis edilmiş kalanına da çadırlar kurulmuş, hamamlar askerin hizmetine sunulmuş, berberler tutulmuş.Çavuşoğlu Konağı yıllarca hastane olarak ayarlanmış.Sultan Reşat ,paşasına “Askerimize Niksar’da yardımcı olan bir zat var.Ona sahip çıkalım” diyerek dedeme çok değerli bir silah,berat,sırmalı bir elbise ,altın kaplama bir kılıç ve kendi tuğrasının bulunduğu bir halı göndermiş.(Torunları bu kıymetli hediyelerin bir kısmını muhafaza ediyorlar)
    91.Alay Niksar’da beklemekte iken 6-7 Eylül günü sahilde toplanma emri alarak 11-12 Eylül günlerinde Ünye Limanına çıkar. Alayın 2 taburu makineli tüfek bölüğü deniz yoluyla Trabzon’a nakledilmek üzere Ünye’de bırakılır.2 ve 3. Tabur tekrar Niksar’a yola çıkarak 28 Ekimde ulaşırlar.6 Kasım 1915’te Sarıkamış cephesine giyecek, erzak ve teçhizat taşıyan Mithat Paşa, Bezmi âlem, Bahriahmer gemileri Ruslar tarafından batırılınca 1.Tabur da yeniden 13 Kasımda Niksar’a döner.
    Ülkede 2 Ağustos 1914 tarihinde Genel Seferberlik çağrısı yapılır. 14 Kasım 1914 tarihinde Sultan Mehmet Reşat Şeyhülislamdan fetva alarak Cihad-ı ekber ilan eder.3335 mevcuduyla (Bazı kaynaklarda ve cephelerde bizzat bulunan Dr.M.Derviş Kuntman’a göre bu sayı 3500’dür.KUNTMAN,1914 Mayıs ayında geldiği Tokat’tan Eylül 1914’te Niksar’a geçerek askerlerin tedavisiyle görevlendirilmiştir ) 91.Alay diğerlerinin arasında en gözde alaydır.Bünyesinde 3 piyade taburu,her tabura bağlı 3 piyade bölüğü ile bir makineli tüfek bölüğü, 1 depo taburu,ekmekçi kolu,sıhhiye kolu ,iaşe kolu,cephane kolu ,keşif kolu bulunmaktadır.91.Alay alınan emir üzerine 14 Kasım’da Niksar’dan hareket eder. 15-20 Kasım günleri Koyulhisar’a ulaşıp iki gün konaklayan alay mola yürüyüşleriyle 26 Kasım günü de bir gün Refahiye’de kalır. Ertesi gün tekrar yola çıkarak iki günlük yürüyüşten sonra Erzincan’a kadar gelir. Halk, Edirne’deki başarılarını duyduğu 91.Alayı bağrına basar. Burada üç gün kalıp 4-5 Aralık tarihlerinde Tercan’a (Mamahatun) varıp iki gün dinlenirler.
    Alay, 7 Aralık 1914’te Erzurum Ilıca’ya, 8 Aralık günü Tortum vadisi üzerinden Tufanç Köyü’ne (Güzelova) ulaşırlar.10 Aralık’ta Miralay Hafız Hakkı Paşa alayı teftiş eder.Bir hafta kadar bağlı taburlar Tufanç köyüne yakın Çipak,Hins (Dumlu),Tafta Köylerine dağılarak istirahat ederler ve taarruz emri beklerler.Enver Paşa 12 Aralık’ta Erzurum’a gelerek karargahta çalışmalara başlar.18 Aralık’ta Tufanç Ovasında bulunan sayısı ve hazırlık, hareket kabiliyeti bakımından oldukça üstün olan 91.Alayı teftiş eder.
    Plana göre 31.Tümen Ağaser(Tortum-Kireçli Köyü) ve Liskav(Tortum Yukarı sivri Köyü) yaylasında düşmana taarruz edilecektir.Yukarı Sivri Yaylası,Ziyarettepe,Sivri Tepe gediğinden Kutmar,(Ortaköy)Simserkis(Gümüşkaya Köyü) üzerinden Todan’daki düşmana taarruz edilerek Narman Ruslardan alınacaktır.
    18 Aralık 1914’te Erzurum’un kuzeydoğusundaki ova köylerinde toplanan 31.Tümenin 91.Alayı Girekösek,(Yeşildere ) KızılKilise,Tuzla güzergahını takiben 20 Aralık’ta Nohurtap(Bugün Tortum’un Söğütlü Mahallesi) Köyünde mola verir.Ertesi günü Yukarısivri’ye ulaşan birlikler buralarda uygun ev,ahır ve mereklere(samanlık) dağıtılır.Ağırlığı olan neferler için karla örtülü tarlalara ve harman düzlüklerine portatif çadırlar kurulur.
    22 Aralık’ta büyük başarı gösteren 91.ve 92.Alaylar Narman’ı Ruslardan geri alır.Birlikler henüz dinlenemeden 24 Aralık’ta Sarıkamış harekâtına katılma emri alırlar. 25Aralık’ta da dağ toplarına refakat etmekle görevlendirilir. Kış öyle şiddetlenir ki sekiz kilometrelik Penek (Şenkaya’da )-Kosor (Oltu’da)Boğazı arası tipili bir havada saatte 384 metre yol alınarak dağ toplarıyla yirmi bir saate ancak geçilir.26 Aralık günü 31.Fırka Komutanı Miralay Hasan Vasfi 90-91-92 Alayları bu sıkıntılı yürüyüşten engellemek için emir gönderir ama bu emir 91.Alaya ulaştığında askerler Başköy’e (Allahuekber Dağlarının Kars tarafında büyük bir köy) üç saatlik mesafededirler.19 saattir dağ toplarına refakat eden alay yoluna devam eder.
    Sarıkamış harekatının en trajik safhası da burada başlar.Allahuekber Dağlarını dağ toplarıyla 22 saatte aşabilen birlikler mevcudunun yüzde seksenini dondurucu soğuğa bırakır.Sağ kurtulanlar 27 Aralık’ta Başköy’e gelir.Alay aynı gün Çıplaklu üzerinden Divnik’e ulaşır.28 Aralık’ta Kars-Sarıkamış tren yolu üzerinde bulunan Yağıbasan köyünün doğusundaki tepeleri tutmakla görevlendirilir.29 Aralık gecesi 91.Alay düşman taarruzuna uğrar.Kalan mevcut 1502dir.Burada da 14 şehit ve 60 yaralı ve kayıp verdi.Sarıkamış’a ulaşan birlikler sancağı ve topları düşmana kaptırmamışlardır.Birlikler içinde en büyük zayiatı veren kahraman ama talihsiz 91.Alay’ın 3 Ocak 1915 tarih itibarıyla kalan mevcudu maalesef 134 kadardır.
    14 Kasım sabahı Niksar’dan 3335 mevcuduyla doğuya hareketle, 23 Aralık’ta Narman’a Mecidi Nişanı takılı şanlı sancağıyla göğsünü gere gere ve başı dik giren Kartaltepe fatihi yiğitler alayı, 134 kişilik mevcudu boynu bükük, sancağı dürülü ,3201 şehit ve esir, kayıp vererek Erzurum istikametinden tekrar Niksar ve Tokat’a doğru hareket eder. Tokat ve Niksar halkı oldukça üzgündür. Koskoca alayın büyük kayıplar vererek bir avuç kahramanla geri dönüşünü acıyla izler. Kalanların içindeki hasta ve yaralılar da Niksar’daki 9 Numaralı Menzil Hastanesi’nde tedavi edilirler.İşte 91.Alay’ın kısaca hazin öyküsü budur.

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Makale

    TOKAT’TAN MEVLÂNÂ’YA KOŞAN
    BİR NAZAR BER-KADEM MUSTAFA NECATİ ELGİN ÜZERİNE

    “Hor bakma fukarâ fırkasının hırkasına
    Geçer her biri bir dağı delüb arkasına”

    Hasan AKAR

    Mustafa Necati ELGİN ismine ilk kez Niksar fotoğraf arşivlerini tararken ve aslı Milli Kütüphane’de bulunan 1936 yılında ancak altı sayı çıkarılabilen Niksar Halkevi yayını ÜLKER Dergisi’nde rastladım. Derginin ilk sayısında yazısı bulunanların toplu fotoğraf karesinde zayıf, kara kuru ,orta boylu pozuyla Mustafa Necati ELGİN de( Niksar’ın eski birkaç eğitimcisi onu Kara Necati Bey diye hatırlıyorlar) bulunuyordu.Eylül 1936 tarihli bu derginin 2.sayısında “Evimiz ve Ülker”,”Niksar Tarihinden Makaleler” vardı.Aynı makale 3.sayıda “Niksar ve Yağıbasan” başlığıyla devam ediyordu. Daha sonra oğlu olduğunu öğrendiğim Ahmet Güner ELGİN, şimdi yayın hayatında olmayan Milliyetçi–muhafazakar, haftalık Kurultay Gazetesi’nde yazılar yazıyordu.Ayrıca onun “Türkiye’deki Rusya“eserini okumuştum.Biyografisinde ve bir gazete yazısında Niksar’da doğduğunu belirtiyordu.Merak ettiğim bu insana ulaşmak ve tanımak yıllar sonra Konya’dan iki değerli kültür abidesi , ağabeylerim Mehmet Ali UZ ve Ali Işık sayesinde gerçekleşti.Dolayısıyla bu iki isme daima minnettar kalacağım.
    Bir yılı aşkın süredir görüştüğümüz İstanbul’da yaşayan oğlu Ahmet GÜNER Ağabey ve Konya’da ikamet eden M.Ali UZ Ağabey sağ olsunlar araştırmamıza ilgi göstererek Mustafa Necati ELGİN ve Niksar’la ilgili pek çok fotoğraf ve belgeyi tarafımıza gönderdiler. Bu belgeler içinde dikkat çeken Mustafa Necati (ELGİN)in Tokat Lisesi Orta Mektebi’nden aldığı 1340 tarihli diploma ve İptida Mektebi’nden aldığı tasdikname de mevcut. Çalışmamızın bitiminde bu iki değerli belgeyi değerlendirilmek üzere olması gereken yerlere – Tokat Yeşilırmak İlköğretim Okulu ve Tokat Gazi Osman Paşa Anadolu Lisesi Müdürlüğü’ne-takdim edeceğiz.
    ELGİN,1907’de o zaman Erzurum’a bağlı olan Kığı Kazası’nda doğmuş. Babası Mülazim (Teğmen) Ahmet Tevfik Bey, annesi Erzurumlu bir ailenin Gümrük Müdürünün kızı Munise Hanımdır. (1875–1957)
    ELGİN Ailesinin düzeni babalarının doksan bin vatan evladının yok olduğu, o acı Sarıkamış Harekâtında şehit düşmesi üzerine bozulmuş. Beş kardeş ortada kalmış. (Fatih, Faruk, Bekir Sıtkı, Sıdıka, Bahriye).Bunlardan Fatih ve Bekir Sıtkı’da babası gibi subay olmuş,Bekir Sıtkı(ELGİN) Albay rütbesiyle Kore savaşına da katılmış.Aile,akrabalarının desteğiyle mücadele ederken kardeşlerden ,Harbiye Okulu’nda henüz genç bir zabit adayı olan Faruk,Çanakkale’de ülkenin geleceği için şehit düşmüş.Bu acı yaprak dökümüne Rusların ve Ermenilerin Erzurum ve civarına saldırıları eklenince ailecek günlerce yollarda sefalet içinde Kelkit vadisini takip ederek Tokat’a kadar gelip yerleşmişler.Burada kendilerinden önce gelmiş bazı akrabalarının ve devletin desteğiyle hayatlarına devam etmişler.
    ELGİN, ilköğrenimini 1338(1922)yılında 6 derslikli (6 yıl) Tokat Yeşilırmak Mekteb-i İbtidaiyesi’nde tamamlamış. Ortaöğrenim için kaydolduğu Tokat Lisesi’nde iki yıl “Birinci Devre”yi okuyarak 1924 yılında Tokat Askeri Lisesi’ne geçmiş. Bu okulu bitirmeden dışarıdan Öğretmen Okulu imtihanlarını da vermiş. Ayrıca o dönemde Hukuk Mektebi’ne geçiş hakkı kazanmış ama annesinin :“Oğlum diğer iki kardeşin de babanın mesleğini seçti sen bari asker olma, bizi buralarda yalnız bırakma ” nasihati üzerine öğretmenlikte karar kılmış.
    Maarif Vekâleti onu ,müracaatı üzerine 1929 yılında Niksar Gazi Ahmet İlk Mektebi’ne atamış. Niksar’ın Karşıbağ Mahallesi’nden Erzurumlu Emrah’ın mezarı yakınında bir ev tutmuşlar.1930 yılında Niksar’da tanıştığı, İstiklal Savaşı’nda büyük hizmetleri bulunan, Atatürk’ün Muhafız Alayı Kumandanlarından Topal Osman’ın da komutan yardımcılığını yapmış olan Üsteğmen Osman Nuri ÖZBEK’in (Doğum ? -Ölümü 1952) kızı Semiha Hanımla evlenmiş.( Ahmet GÜNER Ağabey, Osman Nuri ÖZBEK’in ,Çapanoğulları sülalesinden olduğunu belirtti.)
    O,öğretmenliğinin yanında bir sanat kültür şehri olan Niksar’da sosyal çalışmaların içine girerek folklor araştırmalarına ağırlık vermiş. 1934 yılında Soyadı Kanunu çıkınca ELGİN soyadını almış.1936 yılında arkadaşları ile birlikte Niksar Halkevi bünyesinde ÜLKER Dergisi’ni çıkararak burada araştırmalarını yayınlamış.
    Halkevi’nin hemen hemen bütün faaliyetlerinde görev alan ELGİN,özellikle Erzurumlu Emrah’la ilgili çok geniş araştırmalar içine girmiştir. (Tokat’ta öğrenci iken Sarı Mehmet Besim Efendi’den hattatlık dersleri alarak nesih, ta’lik ve rika yazılarında ihtisas sahibi olmuş, Arapça ve Farsça’yı da Turhallı alimlerden Hacı Mustafa Efendi’den öğrenerek şiir ve edebiyata merak sarmıştır.)
    Niksar’da iken, evliliğinden oğlu Ahmet Güner 1932’de, kızları Şahika 1937’de Zuhal ise 1939 yılında doğmuştur.
    Bize göre hayatının ikinci bölümü 1939 yılında vuku bulan Erzincan Depremi ile farklı bir boyuta girmiştir.Aralık ayının son günlerinde bütün ülkeyi yasa boğan depremde Kelkit vadisindeki birçok yerleşim merkeziyle beraber Niksar, Reşadiye ve Erbaa’da büyük can ve mal kaybına uğradı. ELGİN deprem sırasında 26 Aralık 1939’da Niksar’dan sonra atandığı Reşadiye Bereketli Köyü’nde idi. Deprem sonrası okulda öğretim yapılamayacak şekilde yıkılınca tayin isteyerek ailecek Konya’ya yerleşti. Buradaki ilk görev yeri Mevlânâ Müzesi yakınındaki Dumlupınar İlkokulu’dur.
    Kısa zamanda Konya’da da kültür sanat etkinliklerine yoğun şekilde katılan ELGİN, boş zamanlarını Halkevi ve Türk Ocağı’na ayırdı. Halkevinin istisnasız bütün oyunlarında Niksar’da olduğu gibi rol aldı. Bu başarıları onu 1950’den sonra Konya Mevlânâ Müzesi’nde Müdür Yardımcısı olarak görevlendirilmesine götürdü. Bu ulvi kapıya hizmeti, “Hazreti Pir”e hizmet olarak kabul etti. Yirmi iki yıl burada akademisyenlere de rehberlik yaparak çeşitli belgelerin gün yüzüne çıkmasına, el yazması eserlerin müzelere kazandırılmasına yardımcı oldu. Arapça ve Farsça’yı iyi derecede bildiği için özellikle Asya ülkelerinden gelen devlet adamlarına, bilim adamlarına müzeyi ve Konya’yı tanıttı. Milli Eğitim Müdürlüğü’nün isteği üzerine Konya İmam Hatip Lisesi ‘nde Tarih derslerine girdi. Her yıl gelenekselleşen Mevlânâ törenlerinin baş düzenleyicilerinden biri oldu. Konya’da çıkmakta olan Yeni Konya ve Anıt Dergisi’nde ilmi makaleleri yayınladı.
    Mevlânâ Müzesi’nde iken başından ilginç bir olay geçmiş. Süleyman Hilmi TUNAHAN (1888–1959) vefatından beş altı yıl önce Konya’ya gelmiş. Mevlânâ Müzesi bitişiğindeki Sultan Selim Camii’nde bir yakınının cenaze namazını kıldırmış. Namaz sonrası Mevlânâ Müzesi’ne doğru yönelince cemaatten birkaç kişi:” Hocam bugün müze kapalıdır, beyhude yorulmayınız” demesine rağmen yoluna devam etmiş. Orda bulunanlar bir bakmışlar ki müzenin kapıları açılıyor. İşin sırrı sonra anlaşılmış.
    Kapıyı açan kişi, Mevlânâ Müzesi Müdür Yardımcısı Mustafa Necati ELGİN’miş.O akşam Mevlânâ Celalettin Rûmi ,ELGİN’in rüyasına girerek ”Bugün bir misafirim gelecek,sakın ola onu geri çevirmeyesin” şeklinde uyarıda bulunmuş.Aynı rüya gece üç kere tekerrür edince sabahleyin erkenden kalkarak namaz sonrası tatil olması nedeniyle kapalı olması gereken müzeyi açmış ve rüyasında işaret edilen tanımadığı zatı beklemeye başlamış.
    ELGİN, cenaze namazı sonrası müzeye doğru ağır adımlarla yaklaşan bir kişinin rüyasındaki işaret edilen olduğunu anlamakta gecikmemiş, hemen sağ elini sol omzuna ve sol elini de sağ omzuna koyarak Mevlevî selamı ile buyur etmiş.
    O,1972 ‘de emekli olarak gönlünün en derin yerine yerleştirdiği Mevlânâ’dan ve Konya’dan ayrılarak İstanbul’a yerleşir. Ancak burada da boş durmayarak Tünel’de karakol olarak kullanılan Galata Mevlevihânesi’nin yeniden Türk kültür ve sanat hayatına Divan Edebiyatı Müzesi adıyla kazandırılmasına Milli Eğitim Bakanlığı’nın uzman olarak görevlendirilmesiyle katılır. İlerleyen yaşına rağmen daima Türk kültürüne ve sanatına bir şeyler katmaya çalışan bu kıymetli insan 27 Nisan 1977’de İstanbul’da vefat eder.
    Divan Edebiyatı ve Mevlânâ üzerine araştırmaları ve eserleri bulunan değerli Edebiyatçı Abdulbaki GÖLPINARLI (1900-1982) onun vefatı üzerine eşi Semiha Hanıma bir mektup göndererek tarih düşürmüş.

    Hû
    Muhubb-i Âl-i Muhammed fakiyr-i Mevlânâ
    Fedâ-yı cân ederek oldu anlara hem dem
    Bediheten dedi Bâkıy heman bu târihi
    Necât buldu Necâti harîm-i Hak’da bu dem (1397)

    Onun ilmi çalışmalarına gelince; Mevlânâ’nın 440 sayfalık Fihimafih adlı eserini Konya Müzesi’ndeki tek nüshasından kopya ederek dönemin Belediye Başkanı Muhlis KONER’e (1886–1957) hediye etmiştir. Ayrıca edebi çevrelerde büyük ilgi çeken”3.Selim –İlhami Divanı”adlı eserini yayınlamıştır.
    Mustafa Necati ELGİN’in bizim için çok önemli olan diğer bir çalışması da Erzurumlu Emrah Divanı üzerine yaptığı araştırmadır. Kendisi Niksar’da yukarıda da zikrettiğimiz gibi uzun yıllar öğretmenlik yapmıştır. Kaldığı evin Erzurumlu Emrah’ın kabrine çok yakın olması ister istemez ilgisini çekmiş, sık sık ziyaret etmiştir. Dolayısıyla Emrah’la alâkalı araştırmalar içine girerek gönül dünyasında ona ayrı bir yer ayırmıştır. Hatta Emrah’ın mezarının tamiratında da emeği geçmiştir.Ona duyduğu saygıyı vefaya dönüştürerek başlattığı çalışmayı-Emrah Divanı’nı- Konya’da yoğun mesaisine rağmen tamamlamıştır.
    Oğlu Ahmet Güner ELGİN 2008 yılında babasına ait bazı evrakları ve Erzurumlu Emrah Divanı ile ilgili kendi el yazısı ile intinsah (aslından kopya ) ettiği defteri bu konularda araştırma yapan Mehmet Ali UZ Ağabeye göndermiştir. Araştırmacı, yazar M.Ali UZ daha sonra yayınladığı “Konya’ya Hizmet Edenler II“adlı eserinde Mustafa Necati ELGİN’e geniş yer ayırmış,gazete ve dergilerde onunla ilgili yayınladığı makalelerle tanıtmaya çalışmıştır.Ayrıca tanınmış edebiyatçıların ve bilim adamlarının M.Necati ELGİN’e gönderdiği mektupları ihtiva eden,”Mevlevi Mektupları” adlı eseri de Karaman Belediyesi’nin katkılarıyla yayınlamayı başarmıştır. M. Ali UZ Ağabey, kendisine gönderilen evraklar arasında bulunan bu kıymetli defteri şöyle tanıtmaktadır:
    “Bu defter zamanın Devlet Kâğıt ve Basım genel Müdürlüğü atölyelerinde basılmış “A 5 I.H. Yazı Paralel Çizgili Defter”in ön kapağında sola bakan ay-yıldızın altında büyük harflerle “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Not Defteri” ibaresi yer almaktadır.
    Osmanlıca sağdan sola yazılması sebebiyle bu kapak defterin arka kapağı olmuştur. Metin:
    “Divan-ı Emrâh
    Şehr-i Şehîr-i Niksar’da Medfun Olan
    Erzurumlu Şâir-i Meşhûr
    Emrâh Baba”
    Başlığının altında Necati ELGİN’in bir Mevlevî sikkesi içinde ta’lik hatla:
    “Mevlânâ
    Hâk-pâ-yı PÎr
    Necâtî-i Hakîr
    Kuhl-i çeşmdir türâbı
    Sen bana ol destgîr” yazılı mührü bulunmaktadır. Yazma, aynı kapak içinde yüzer sayfalık, ikinci hamurdan mamul iki defterden oluşmaktadır. İkinci defter öylesine,sabitlenmeden birinci defterin sonuna konulmuştur.Bu ikinci defterin iki yaprağı esiktir.
    İki defter tek bir defter gibi yeni harflerle numaralandırılmıştır. Birinci defter tamamen dolu, 101.sayfadan itibaren başlayan ikinci defter, 130.sayfaya kadar numaralandırılmış, 145.sayfada nihayetlenen divanın 130-145.sayfaları arası numarasızdır. 145.sayfadan itibaren boş olan ikinci defterin sondan yedinci sayfasında Ashab-ı Kehf’in isimleri sayılarak bir mağarada üç yüz yıl uyudukları belirtilmiş. Sondan beşinci sayfaya kendi mührünü rastgele dört kez basmış; yine sondan üçüncü sayfada kâğıt türleri(14 tür) sayılmış; son sayfada ise mezar ve mezarlık kelimelerinin on dört anlamdaşı sıralanmıştır. Yazmanın aslında ön olan arka kapağının iç kısmında ise salâte’n-nârîye duası bulunmaktadır.
    Asıl metne başlamak üzere kapağı çevirdiğimizde metinle ilgisi olmayan bir haber başlığında 29.8.1957 tarihinde Konya’yı Cumhurbaşkanı Celal BAYAR’la birlikte ziyaret eden “Afgan milli şairi üstad Halîlu’l-lah Halîlî Han”dan bahsedilmektedir.
    Yazmanın ilk sayfasında besmelenin altında Peygamber efendimize salat-ı selam sıralanmış, ikinci sayfada da devam eden salat ve selamların altına Hz. Mevlânâ’ya, Şems-i Tebrizi’ye, babası Sultan-ı Ulema’ya, ehl-i iman ve ehl-i İslam’a salat ve selamda bulunulmuş. Rahmetli Elgin, üçüncü sayfada “Niksar’da medfun ve meşhur ve ma’ruf şu’ara-yı azamdan Erzurumlu Hazret-i Emrah/Divan-ı Emrah” başlığının altına biri mavi, diğeri kırmızı mürekkeple iki not düşmüş. Birinci not: “Dergah-ı Hazret-i Mevlânâ Muhammed Celaleddin-i Rumi’de hadimü’l-hakirü’l-fakir Mustafa Necati Elgin e’l-Mefkudi tarafından şehr-i zi’l-hicce üçünde hicri 1375 yılı 12/V/1956 miladi Perşembe günü bimennihi ta’ala mübaşeret eyledim. Ve ma tevfikı illa billahi aleyhi tevekkeltü ve ileyhi ünib ve’llahü a’lemü bi-savab/Mustafa Necati Elgin/e’l-Mefkudi/imza” satırlarından oluşmaktadır.
    Altında kırmızı mürekkeple yazılmış ikincisinde ise şunlar yazılıdır:
    “İş bu dîvânı mukaddesi istinsâh eylediğim zaman kırk dokuz yaşındaydım.Hazret-i Mevlânâ Celaleddîn-i Rûmî merkadi münevveresi olan müzede çalışıyordum.Müdürümüz Mehmet ÖNDER idi.Baş başa can ü gönülden ferâgatle çalışıyorduk.”
    4.sayfadan itibaren besmele ile asıl metin başlamaktadır. Divandaki manzumeler kafiyelerine göre sıralanmaktadır. Harfü’l –elf” ten başlayarak değişik başlıklar altında toplam 173 şiir bulunmaktadır. Şiirlerinin çoğunun nazım şekli gazel olmakla birlikte semai ve kalenderîler dikkat çekmektedir.

    Mevcut defterin 63.sayfasında kenar notu olarak görülen kendisine ait şu beyit dikkat çekmektedir:
    Hor bakma fukarâ fırkasının hırkasına
    Geçer her biri bir dağı delüb arkasına “

    Dileğimiz; Niksar’da medfun,Cahit KÜLEBİ ile yan yana yatan bu Hak ve halk âşığı Erzurumlu Emrah’ın Konya’da Mustafa Necati ELGİN tarafından kopyalanan Emrah Divanı’nın, kültüre ve sanata değer veren Niksar Belediyesi’nce, en kısa zamanda değerlendirilerek beklenilen diğer eserlerle birlikte yayınlanıp, Türk Kültür hayatına kazandırılmasıdır.

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Makale

    TOKAT MEVLEVİHANESİ İLK ŞEYHLERİNDEN ARİFE HOŞ-LİKA HANIM
    VE HZ.MEVLÂNÂ’NIN 738.VUSLAT YILDÖNÜMÜNDE TOKAT’TA YAPILAN ETKİNLİKLER ÜZERİNE BAZI NOTLAR
    Hasan AKAR
    Konya, ülkemizde siyasi karışıklıkların yoğunlaştığı bir dönem olan 1976-1979 yılları arasında yüksek öğrenimimi yaptığım düşüncelerime ve hayatıma yön veren şehirlerden biri. Hz.Mevlânâ’nın ömrünün geçtiği ve gömüldüğü Kubbe-i Hadra’da bu şehirde yaşayan insanların kendilerini mutlu hissetmeler varsa aksinde O Allah dostunun fikirlerinden istifade etmemeleri bana göre büyük bir eksiklik olur. 1976 yılının Mübarek Kadir Gecesinde Hz.Mevlânâ Türbesi’nin hemen yanı başındaki Sultan Selim Camii’nde Yüce Yaradan’a açtığım ellerim ve dualarım boş çevrilmediği için daima şükrederim.
    Tokat’ta Hz.Mevlânâ’nın (1207-1273) 738.Vuslat yılı üç önemli etkinlikle anıldı. İlki Tokat Kent Konseyi’nce 26 Haziran Atatürk Kültür Merkezi’nde” Dolunayda Akşam Tiyatro Grubu”nca icra edilen semazen gösterisi ,ikincisi GOP Üniversitesinde değerli arkadaşlarımız Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof.Dr.Hanefi Vural,Tokat Mevlevihane Vakıf Müzesi Müdürü Ekrem Anaç’la Cumhuriyet Üni.Öğretim Üyesi Prof.Dr.Kadir Özköse’nin katıldığı konferans ağırlıklı anma ,diğeri de İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 2011-2012 Öğretim yılı Kültür Sanat Proğramları çerçevesinde Tokat Gazi Osman Paşa Anadolu Lisesi’nce Konya Selçuk Üniversitesi Mevlânâ Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Yard.Doç.Dr.Nuri Şimşekler ve Fars Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Yard.Doç.Dr.Ali Temizel’in katıldığı ,ilgiyle izlenen konferanstı.Enstitü’den Poje Koordinatörü Uzman Nilgün Yamaner ve Salim Eker de programa katılarak gerekli desteği verdiler.
    Katılımcıların oldukça memnun ayrıldığı bu proğramlardan ikisini takip edebilme imkânına sahip oldum.Yoğun proğramlarına rağmen GOP Lisesi’nce yapılan daveti kırmayarak Konya Mevlânâ Araştırmaları Enstitüsü’nden ilk kez şehrimize gelen değerli akademisyen dostlarımız saatlerce buzlu yollardan risk alarak Mevlânâ aşkıyla koşmuşlardı. Dolayısıyla bu konuda emeği geçen bütün kurumları ve cefakâr ,değerli insanları içtenlikle kutlamak gerek.
    Mevlânâ Araştırmaları Enstitüsü’nden gelen hocalarımızla Gazi Osman Paşa Anadolu Lisesi’ndeki konferans sonrasında Tokat Mevlevihane Vakıf Müzesi’ni gezip Tokat Güneş Medya Grubunu ziyaret ederek kısa bir söyleşi gerçekleştirdik. Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği’ndeki arkadaşlarla birlikte Öğretmenevi’ndeki yemekte konuyla ilgili sohbetlerimiz oldu.Ertesi gün de şehrin Sulusokak ağırlıklı tarihi mekânlarını imkanlar ölçüsünde gezdirmeğe çalıştık.
    Mevlânâ’nın Tokat’a gelip gelmediğini tam olarak bilemiyoruz. Bunu Konya’dan gelen akademisyenlere de sorduğumuzda Mevlânâ’nın geliş güzergâhında Tokat’ın bulunmadığını ancak bir alperenler şehri olan Tokat’a daima bir ilgi içerisinde olduğunu mevcut bilgi ve belgeler ışığında belirttiler. Ancak , Fih-i Mafih adlı eserinde Tokat’la ilgili çok manalı sözlere ulaşıyoruz:
    Mevlânâ Hazretleri uzun bir yolculuktan sonra Konya’ya döndüğünde halk heyecanla sorar:
    -Nereden efendimiz,Yolculuk nereden?
    Hz. Mevlânâ bu soruyu son derece memnun bir şekilde:
    -Alîmler,şairler ve fadıllar yurdundan.
    Halk bu nezih cevaba:
    -Deseneki Efendimiz Tokat’tan geliyorsunuz .Diye cevap verir.
    Ve:
    “Tokat’a gitmek gerek.Orada havalar güzel.” Mısraları O’nun gelip gelmemesinin dışında Tokat’a olan sevgi ve ilgisini çok rahat göstermektedir.
    Tokat’ta Mevlevilik Tarikatının kurulması ve gelişmesi, Hz.Mevlânâ’nın müritlerinden olan Selçuklu Hükümdarı 4.Kılıçarslan’ın 1260 yılında Pervane ünvanıyla görev verdiği Muineddin Süleyman zamanında başlar.Muiniddin Pervane kendi döneminde alimleri korumuş Tokat’ta Fahreddin Irakı’nin müridi olmuştur.Hankâh,hamam ve şifahane yaptırmıştır.(Bunlardan Pervane Hamamı ve Şifahane-Gökmedrese ayaktadır.)
    Tokat’ta Mevlevihâne ve bununla ilgili arşiv bilgilerine 1455 Tarihli Tapu Tahrir Defterleriyle birlikte 1530 tarihli Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü yayınları arasında yer alan Muhasebe-i Vilayet-i Karaman ve Rum Defteri’nde rastlanmaktadır.
    Biz bu kısa yazımızda daha çok Mevlânâ’dan sonra tesis edilen Mevlevilik Tarikatında kadın ve Tokat Mevlevihanesi’ne atanan Konyalı Mevlevi Şeyhi Arife Hoş-lika Hanım’dan bahsetmeğe çalışacağız.
    Mevleviliğin yegane ilkesi insanlığa Hakk’ı anlatmaktır.Dolayısıyla tasavvufi düşüncede insan muhatap ,gaye olarak ele alınmaktadır.O,insanın cinsiyetinden ziyade kimliği üzerinde durmaktadır.O’na göre kadın ve rekek bir bütünün iki parçasıdır.Onun için Mevlana erkek veya kadına önce insan olduğu için değer vermiştir.
    Hz.Mevlânâ hayatı boyunca erkekler kadar kadınlara da değer ve ders vermiş,onların kendi aralarında düzenledikleri sohbetlere ve sema törenleri düzenlemelerine müsaade ederek uygun zamanlarda kendisi de sohbet bölümlerine katılmıştır.O yıllarda Konya’nın ileri gelenleri,hanımları baştan beri Mevlânâ’ya ve Mevleviliğe büyük hayranlık duyarak mürit ,müride olarak O’nun yanında yer almışlardır.Kadınlardan zengin ve varlıklı olanlar Mevlevi Dergâhlarının çeşitli ihtiyaçlarını karşılamada tereddüt etmemişlerdir.Bunların arasında sultanların hanımları ve kızları da yer almıştır.Sultan Rükneddin’in eşi Gömeç Hatun,Mevlânâ’nın “sağ ve sol gözümdür” dediği Fatma ve Hediye Hatun ,bilgin ve sultan kızlarının hocası diye kabul ettiği Usta Hatun,sesinin güzelliği ve nağmelerinin hoşluğu ile bilinen Tavus-u Çengi Mevlevi Tarikatını gönüllere ulaştıran değerli hanımlardır.
    Mevlevi Tarikatını günümüze aktaran güvenilir kaynaklarda Sultan Veled’in (1226-1312) kızı Şerife Hatun’un bir çok müride sahip olduğu bilinmektedir.Hz.Mevlânâ daha o devirlerde bile kadın erkek ayrımı yapmadan ilahi aşk yolunda faaliyetlerini yürütmüştür.İlahi aşk yolunu kendisinden sonra gelen torunları takip etmiştir.Yine torunlarından Ulu Arif Çelebi’nin tıpkı dedesi Mevlânâ gibi kadınlarla görüşüp konuştuğu ,onların sema meclislerine gittiği Mevlânâ ile ilgili kaynaklarda mevcuttur.
    Ahmet Eflaki’nin Menakıba’l Arifin adlı eserinde resmi olarak halife ve şeyh olarak atanan hanım Mevlevilerin başında Ârife-i Hoş-lika-yı Konevî’yi zikretmek gerekir.O,Tokat’ta Mevlânâ’nın oğlu Sultan Veled’in büyük oğlu Ulu Arif Çelebi’nin (1272-1319-20) halifesidir.( Ahmet Eflaki ,0’nun emriyle o dönemi aydınlatan Menakıb’ül Arifin adlı eseri yazmıştır.)Civar büyükleri de onun müritleri olmuşlardır.
    Ayrıca ,Mevlânâ daha hayatta iken,Mevleviliğin Tokat’ta tanındığı ve oldukça fazla taraftar topladığı söylenilebilir.O’nun müsadesiyle Muineddin Pervane tarafından Tokat’a davet edilen ve kendisine büyük bir hanigah yaptırılan Şeyh Fahreddin-i Irakî’nin gittiği sohbet meclislerinde Mevlânâ’nın derin ilminden bahsederek ah çektiği söylenir.
    Yine o dönemle ilgili olarak ariflerin menkıbelerinde Ulu Arif Çelebi’nin Tokat’a ziyaretlerinden birinde karşılaşmış olduğu Şeyh Bahaeddin Cendi’den bahisle “O’nu Hankâh-ı Hoca Münir’e şeyh yaptı denilir.(Hoca Münir Zaviyesi vakıfları tam olarak tespit edilememiştir.Bugünkü Kabe-i Mescit Mahallesinde bir sokağın adı olarak varlığını sürdürmektdir.)
    Konyalı Arife Hoş-lika, işte Mevleviliğin süratle arttığı bir dönemde Mevlânâ’nın torunu Ulu Arif Çelebi’nin halifesi olarak Tokat’a atanmıştır. O dönemde ilgi çeken bir olay da Nasıreddin Vaiz ile ilgilidir.Kendisinde bir müddet misafir kalmış olan Mevlânâ Rüknedddin Urmeviü’l Veledi’nin oğlu Müfessir Nasıreddin Vaiz ,din ve tarikat konsundaki konuşmalarıyla şehir halkının gönlünü kazanmıştır.Ancak bu sohbetleri sırasında Ulu Arif Çelebi hakkında bazı olumsuz sözler sarf edince Arife Hoşlika’nın canı sıkılmıştır.Zira Tokat’a O’nu Sultan Veled’in oğlu Ulu Arif Çelebi hususi göndermiştir.Nasıreddin’e yaptığı davranışın hoş olmadığı anlatılınca Nasıredddin oldukça üzülerek dargın bir vaziyette Niksar’ın yolunu tutmuştur.Ancak Nasıreddin bir hafta kalabildiği Niksar’da Cuma günü vaaz ederken üzüntüsünden hastalanır ve pişmanlık içinde tekrar Tokat’a döner.Ulu Arif Çelebi’nin müridi olur ama itibarını kaybetmiştir.Bir kaç gün sonra da ruhunu Hakk’a teslim eder.
    Arife Hoşlika kısa zamanda çalışmalar yaparak kendisine kadın erkek çok sayıda mürid bağlar.Mevlânâ’nın ailesinden Tokat’a giden sadece Ulu Arif Çelebi değildir.Onun annesi Gerâke Hatun’un da Tokat’a gittiği ,oğlu Ulu Arif Çelebi’ye elini öperek aşırı hürmet etmesinin Gurnaç Hatun,Muinedddin Pervane’nin kızı ve şehrin diğer ileri gelenlerince hoş karşılanmadığı rivayet edilmektedir.
    Bu durum karşısında Gerâke Hatun:”Ne yapayım,ihtiyarım elimde değil.Onu oğul yerine koymuyorum ben.O benim şeyhim,bana Mevlânâ mesabesinde .Mevlânâ beni ona bıraktı.Onu gördüm mü Mevlânâ’yı görmüş gibi oluyorum.” Diyerek kendini savunmuştur.
    Tepkilerin artması üzerine ayrıca o Cuma günü bir sema meclisi tertip ederek bütün kadınları çağmış,Çelebi sema ederken vecd içinde Sultan Veled’in şu rubâisini okumuştur:
    “Biz latif canlarız,bize bakmanın bizi görmenin imkânı yok.Bir yerde görünmedeyiz amma mekânsızlık alemindeyiz.Yüzümüzdeki örtüyü kaldırırsak aklı da kapar ,mahvederiz,fikri de,gönlü de.”
    Tarih boyunca alperenler, evliyalar, âlimler, şairler şehri olarak onur duyduğumuz Tokat’ı ve Tokat Mevlevihanesi’ni bu bilgiler ışığında iyi değerlendirmemiz gerekir. Ve şehrin diğer şehirlere olan çıkış ve giriş noktalarına neden:
    “TOKAT’A GİTMEK GEREK
    ORADA HAVALAR GÜZEL.
    Hz. Mevlânâ” Diye Tokat’ı tanıtmak için yazamıyoruz bilmem?
    Yararlanılan Kaynaklar:
    Abdulhalim Durmaz-Tokat’ta Mevleviler
    Doç.Dr.Hülya Küçük-Türk Tarihinde Kadın Veliler
    Doç.Dr.Hasan Yüksel-Tokat Mevlevihanesi
    Prof.Dr.Kadir Özköse-Mevlânâ Celalettin Rumî’nin Düşüncesinde Kadın
    Ahmet Eflakî-Menakıbü’l Arifin
    Remzi Zengin-Tokat Mevlevihânesi Üzerine Düşünceler-KÜMBET Dergisi
    Prof.Dr.Mehmet Beşirli-XIX.Yüzyılın İlk Yarısında Tokat Mevlevihanesi ve Gelirleri İle İlgili Sorunlar

  • Gülten ERTÜRK (Gülten Sultan) ( Türkiye, Beypazarı).Muhteşem şiir

    NAAT

    Şefaat Ya Habibullah (sav)

    Biz daha doğmadan, zamanın ötesinden
    Sevdası kalbimize nakış nakış işlenen sevgili
    Âlemlerin yaratılış sebebi
    Sen doğmadan bile ılgıt ılgıt kokun sarmış cihanı

    Duydum Habib-i Neccar koltuğunda kellesi
    Seni müjdeliyordu sağların ötesinden
    Fazilet abidesi kimsesizler kimsesi
    Hicrette mucizeydin ağların ötesinden

    Güvercin sana kurban,
    Örümcek sana kurban,
    Yer gök sana hayran…

    Hasan’ın Hüseyin’in Fatma’nın yüz akısın
    Mümin olan yüreğin başındaki takısın
    Miski amber serpilmiş Tuba’daki hâkîsin
    Güller seyrana çıkar bağların ötesinden

    Gönüllerin sevdası,
    Dertlilerin devası

    Şeyhisin Ebubekr’in, Ömer, Osman, Ali’nin
    Pirisin yüz binlerce enbiyanın velinin
    Makamında izin var İbrahim’in Halil’in
    Kapına yüz süreyim dağların ötesinden

    Tanrıdağı sana kurban
    Hira sana hayran

    Üveys olan yürekler aşkın közünde yanar
    Özlem yangını sine zemzem suyunda kanar
    İmanın deryasını besleyen sonsuz pınar
    Gönüllere akarsın çığların ötesinden

    Huzur sende
    Mana sende
    Aşk sende

    Mazlum olan herkese “kol ile kanat gerdin”
    Geçmişten geleceğe doğru yolu gösterdin
    Son Veda Hutbesi’nde bir hukuk dersi verdin
    Ümmetim diye diye çağların ötesinden

    Ümmetin sana kurban
    Ümmetin sana hayran

    Âleme yağan nursun, âlemler sensiz kıraç
    Şefaat kıl ya Resul yüreğim sana muhtaç
    Ey gönüller tabibi, dermansız derde ilaç
    Gülten’e sevgilisin yeğlerin ötesinden

    Gülten ERTÜRK (Gültensultan)

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Makale

    TOKAT KENT KONSEYİ EĞİTİM KÜLTÜR VE SANAT ÇALIŞMA GRUBU YILLLIK FAALİYET RAPORU
    27.01.2011

    *Tokat Kent Konseyi Eğitim Kültür ve Sanat Çalışma Grubu’nca: Plevne kahramanı,hemşerimiz Gazi Osman Paşa’nın 110.Ölüm Yıldönümü münasebetiyle Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği İşbirliği ile İlköğretim 2.Kademe ve Liseler arasında “Kahramanlık” konulu şiir,kompozisyon ve resim yarışması açılarak dereceye girenler Tokat Belediyesi tarafından altınla ödüllendirilmiştir.Ayrıca ilk üç dereceye giren öğrenciler rehber öğretmenleri ve Eğitim Kültür ve Sanat Çalışma Grubu’ndan bazı üyeler 5 -6 Nisan 2010 tarihinde İstanbul Gazi Osman Paşa Kaymakamlığı ve Gazi Osman Paşa Belediyesi tarafından düzenlenen Gazi Osman Paşa Etkinliklerine katılmışlardır.Öğrenci grubuna İstanbul’un tarihi mekânları(Topkapı Sarayı,Sultan Ahmet Camii,Ayasofya Müzesi,Panorama Müzesi ,Minya Türk Müzesi vb.) imkanlar ölçüsünde gezdirilmiştir.

    *28 Mayıs 2010 tarihinde Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği işbirliği ile İşeri Petrol Sosyal Tesisleri’nde “Kültür ve Sanat Şöleni” düzenlenmiştir.Etkinliklere Irak Türkmen Cephesi Türkiye Temsilcisi Sadun KÖPRÜLÜ ,Türkmeneli Tv Ses sanatçıları,İLESAM Başkanı M.Nuri PARMAKSIZ,Kapadokya Şairler ve Yazarlar Derneği Başkanı Ayşe PASLANMAZ ve ülkenin değerli şairleri katılmışlardır.Proğrama Tokat Belediye Başkan Yardımcısı Ahmet ÇETİN,Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa KÜÇÜK ve diğer resmi protokolle birlikte çok sayıda kültür ve sanata ilgi duyan şahsiyet katılmıştır.Ayrıca Güzel Sanatlar ve Spor Lisesi öğrencilerince Resim Öğretmeni Bahattin GÜNERLİ koordinesinde resim sergisi açılmıştır.

    *9-10 Ekim 2010 tarihinde 20 kişilik bir grupla Sinop’a Kültür Gezisi düzenlenmiştir. Şehrin müzelerini ve tarihi değer taşıyan eserlerini,Sinop Cezaevi’ni gezen çalışma grubu üyeleri daha sonra Erfelek Şelalesi’nde piknik tertip etti.

    * Çalışma Grubunca hazırlanan “91.Alay’ın Torunlarının Beyaz Yürüyüşü” projesiyle 9-10-11 Ocak 2010 tarihleri arasında Sarıkamış’ta düzenlenen “Türkiye Şehitlerine Yürüyor” etkinliklerine Tokat’tan ilk defa 20 kişilik grupla katılınmıştır.Etkinlik dönüşü Tokat Valisi Şerif YILMAZ ve Belediye Başkanı Doç.Dr.Adnan ÇİÇEK ziyaret edilerek Sarıkamış Harekatında askerlere verilen bir günlük azık torbası hediye edilerek bilgilendirilmiştir.

    Eğitim Kültür ve Sanat Çalışma Grubu’na bütün bu çalışmalar çerçevesinde gerekli desteği veren Tokat Belediye Başkanı Doç.Dr.Adnan ÇİÇEK ,Kent Konseyi Başkanı Av.Mustafa YAVUZ ve Kent Konseyi Genel Sekreteri Ali POLAT’a grubum adına teşekkür eder,saygılar sunarım.

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Muhteşem şiirler

    BİLİNMİYOR

    Şimdi bakma saçlarıma ak düştüğüne öyle
    Hiçbir hatıra istesen de kaydı silinmiyor
    Aşkı bir kez sanırdım hayatta değilmiş meğer
    Belki de yaşananların birçoğu bilinmiyor

    BU BAKIŞLAR DÜNEDİR
    Urumeli Hisarı’nda biz de Stanbul’da
    “Türküler tutturmuşuz ”Orhan Veli gibi.
    Baharın sarhoşluğuna yakalanmışız bugün
    “Minareler katında geçen
    Gökyüzü Mahallesi’nde” Cahit Sıtkı’nın.

    Karşımızda maviliğinde yine Boğaz,
    Neredeyse martısız deniz.
    Boşuna çalıyor sanki kampanalar
    Her geçişte bilirim bir yürek yaralar.

    Ve Urumeli Hisarı’nda
    Tarihle soluklanan eski bir bankta
    Aziyade’si ile oturmuşuz Pierre Loti’nin.
    Bir fincan kahve içip
    Dalmış gitmişiz derinliklere
    Çocukken bindiğimiz bir salıncakta.

    Mevsim surlarda ilkbahar
    Bilirim bakışlar yalan söylemez.
    Belli ki buradan maziyi arıyoruz
    Elliyi aşmış işte iki sonbahar.

    Gün bitiyor,Güneş gidiyor,
    Zamanı kandırmak boşuna.
    Bu oturuş yaşanılan güne
    Bu gözlerdeki hasret dünedir.

    Biz de takıldık gayrı öylesine,
    Ağır ağır Ahmet Haşim’ce,
    Nevbahar’dan hazan mevsimine,
    Biri Karadeniz biri Akdeniz’imizle.
    Tırmanıyoruz Urumeli Hisarı’nda,
    Dönüşü yok, inişi yok artık,
    Hayatımızın son yokuşuna.

    İSTERDİM

    Hasan AKAR

    İsterdim seninle kuytuca bir iskelede
    Ak güvercinler uçurmayı gelecek diye
    Bir konar bir göçerdi belki kısmetti bize
    Güz gülü bile değilim yâr çok geç artık

    Gençlik aşkıydı yaylada çiseyle büyüdü
    Utandı da eteklere inmedi bir türlü
    Bekleyemedin yollara dizildim türkü türkü
    Güz gülü bile değilim yâr çok geç artık.

    Bulutlar ses vermedi ağlarken derince
    Yaktı kavurdu güneş şiirlerim gizlice
    Dağlardan akacak derken bir gün sessizce
    Güz gülü bile değilim yâr çok geç artık

    Filizlenmedi bu duygular dikenli telli
    Geçmiş yıllar asrın bedeli olmuş belli
    Geceler karanlıktı gündüzlerim kederli
    Güz gülü bile değilim yâr çok geç artık

    Hatıraları bırak tertemiz orda kalsın
    Yangın külleri gibi apansız saçılmasın
    Yakışık almaz istesen de bu yaştan sonra
    Güz gülü bile değilim yâr çok geç artık

    Kurudu neylersin bizim vadide o sular
    Çoğu acıyla yoğruldu umutsuzca yıllar
    Bir ömür ki böyle bitti geçmiyor son günler
    Güz gülü bile değilim yâr çok geç artık

  • Gülten SULTAN (Gülten ERTÜRK) (Türkiye, Beypazarı).Muhteşem şiirler

    Yavuz Sultan Selim ‘in harika dörtlüğünden esinlenerek yazılan dört dörtlük “Ey Yar” şiiri
    Aşağıdaki dörtlüğü normal şekilde okuyunuz:

    Şimdi de aynı dörtlüğü aşağıdaki şekilde renklere göre okuyun,
    Fark olmadığını göreceksiniz…

    GÜLTEN ERTÜRK’ÜN (GÜLTEN SULTAN) YAZDIĞI DÖRT DÖRTLÜK EY YAR ŞİİRİ
    Yavuz Sultan Selimin yazdığı aruz veznindeki şiirden esinlenerek 7+7 hece ölçüsü ile yazdığı şiirde dört tane dörtlük kendi aralarında da orantılı. Şiirin kelime bütünlüğü bozulmadan dörtlükler arasında yapılan dizilimde mana bütünlüğü bozulmadığı gibi sekize yakın ayrı şiir çıkabiliyor. Satranç şiir adı da verilen bu şiir tekniği oldukça zor bir teknik.

    Aşağıdaki şiiri normal şekilde okuyunuz:
    EY YAR
    Muhtacım aşka, senle bu gönül kâmil ey yar
    Aşka, senle seslenir davet eder dil ey yar
    Bu gönül davet eder sen yeter ki bil ey yar
    Kamil ey yar, dil ey yar, bil ey yar, sebil ey yar

    Beni ne olur üzme yeter artık gül ey yar
    Üzme, güzelliklere sevgiye gömül ey yar
    Yeter artık sevgiye kapı aç güzel ey yar
    Gül ey yar, gömül ey yar, güzel ey yar, gel ey yar

    Sakın gitme can da can hep gönlümde kal ey yar
    Can da can bu beden de kalmaz ki kemal ey yar
    Hep gönlümde kalmaz ki çiçekteki bal ey yar
    Kal ey yar, kemal ey yar, bal ey yar zülâl ey yar

    Gülten Sultan neyleyim bitti sözüm lal, ey yar
    Neyleyim vuracaklar kapıya ecel ey yar
    Bitti sözüm kapıya dayandı bak sal ey yar
    Lal, ey yar, ecel ey yar, sal ey yar, yücel ey yar

    GÜLTEN SULTAN(GÜLTEN ERTÜRK)

    Yukarıdaki şiiri normal okuduktan sonra dörtlükler arasındaki uyum aynen Yavuz Sultan Selim’in dörtlüğü ile aynı stil. Şiirin Yavuz Sultan Selim’in dörtlüğünden farkı ise birinci dörtlük ile dördüncü dörtlüğe kadar dörtlüklerin kendi arasındaki uyum.

    EY YAR
    Muhtacım………….. aşka, senle………. bu gönül………… kâmil ey yar
    Aşka, senle………… seslenir…………. davet eder…………. dil ey yar
    Bu gönül…………… davet eder……….. sen yeter ki……….. bil ey yar
    Kamil ey yar,……….. dil ey yar,……….. bil ey yar,…………. sebil ey yar

    Aynı mısranın 2. Dizesi ile yukarıdan aşağıya aynı renk olan 2. Bölümde aynı. Diğer mısra ve dizelerde bunun gibi.

    Muhtacım………….. aşka, senle………. bu gönül………… kâmil ey yar
    Aşka, senle………… seslenir…………. davet eder…………. dil ey yar
    Bu gönül…………… davet eder……….. sen yeter ki……….. bil ey yar
    Kamil ey yar,……….. dil ey yar,……….. bil ey yar,…………. sebil ey yar

    Şimdide aynı şiiri yan yana, birinci dörtlükten itibaren ilk 7+7 hecesini dördüncü dörtlüğe kadar alt alta okuyabilirsiniz. Mana bütünlüğünün bozulmadığını göreceksiniz.

    EY YAR
    Muhtacım………….. aşka, senle………. bu gönül………… kâmil ey yar
    Aşka, senle………… seslenir…………. davet eder…………. dil ey yar
    Bu gönül…………… davet eder……….. sen yeter ki……….. bil ey yar
    Kamil ey yar,……….. dil ey yar,……….. bil ey yar,…………. sebil ey yar

    Beni ne olur…………. Üzme…………… yeter artık…………. gül ey yar
    Üzme,……………… güzelliklere……….. sevgiye……………. gömül ey yar
    Yeter artık ………….sevgiye…………….. kapı aç …………….güzel ey yar
    Gül ey yar,…………. gömül ey yar,……… güzel ey yar,……… gel ey yar

    Sakın gitme…………. can da can………… hep gönlümde ………kal ey yar
    Can da can…………… bu beden de ………..kalmaz ki ……….kemal ey yar
    Hep gönlümde……….. kalmaz ki …………..çiçekteki …………..bal ey yar
    Kal ey yar, …………….kemal ey yar,……… bal ey yar……… zülâl ey yar

    Gülten Sultan…………. neyleyim…………… bitti sözüm ………..lal, ey yar
    Neyleyim ………………..vuracaklar ………….kapıya ………….ecel ey yar
    Bitti sözüm…………….. kapıya ……………..dayandı bak ………sal ey yar
    Lal, ey yar,……………… ecel ey yar, …………sal ey yar,……… yücel ey yar

    GÜLTEN SULTAN(GÜLTEN ERTÜRK)

    Mısraları kendi aralarında karma yaptığınız zaman mana bütünlüğü bozulmuyor.

    EY YAR
    Muhtacım aşka, senle bu gönül kâmil ey yar
    Bu gönül davet eder sen yeter ki bil ey yar
    Beni ne olur üzme yeter artık gül ey yar
    Kamil ey yar, bil ey yar, gül ey yar, sebil ey yar

    Aşka, senle seslenir davet eder dil ey yar
    Üzme, güzelliklere sevgiye gömül ey yar
    Yeter artık sevgiye kapı aç güzel ey yar
    Dil ey yar, gömül ey yar, güzel ey yar, gel ey yar

    Sakın gitme can da can hep gönlümde kal ey yar
    Neyleyim vuracaklar kapıya ecel ey yar
    Hep gönlümde kalmaz ki çiçekteki bal ey yar
    Kal ey yar, ecel ey yar, bal ey yar, zülal ey yar

    Can da can bu beden de kalmaz ki kemal ey yar
    Gülten Sultan neyleyim bitti sözüm lal, ey yar
    Bitti sözüm kapıya dayandı bak sal ey yar
    Kemal ey yar, lal ey yar, sal ey yar, yücel ey yar

    GÜLTEN SULTAN(GÜLTEN ERTÜRK)
    Dağ Kokulum
    Kardelenler gibi dağda açan beyaz sevdam;
    Dağların gelinliğinde
    Çağladım serinliğinde
    Ağladım derinliğinde
    Bir bir kederleri içtim
    Zahmetli yollardan senle geçtim.

    Menziline eremediğim
    Dünlerimi veremediğim sevdam;
    Petekteki balım
    Gelincikteki alım
    Tutunduğum dalım
    Canım, kanım, sol yanımsın…

    Gözlerinde sezdiğim
    Çakmak çakmak sevdam;
    Işıl ışıl bakanım
    Papatyalardan saçıma taçlar takanımsın…

    Yağmur tazeliğinde
    Topraktaki kokumsun
    Olumsuzluklardaki yokumsun…

    Seherimin serinliğindeki
    Pembe sevdam;
    Bu aşkın okulunu senle okudum
    Gönlümde bin bir renk dokudum
    Yeşildeki huzurum
    Mavideki nurum
    Sarım, tellerinde sevdamı çaldığım sazım
    Karalara yer bırakmayan beyazım…

    Yokluğunda sinemi kor ateşte dağlarım
    Varlığınla bezeli mor menekşe dağlarım

    Dağ kokulum, alım, balım
    Olmuyor işte olmuyor
    Sensiz şu sol yanım…

  • Şemsettin AĞAR (Dervişoğlu) (Türkiye, Ankara).Muhteşem şiirler

    CANLARI ÜZMESİNLER

    Kor alevler içinde yüreği dağlayanı
    Her günün seherinde yar diye ağlayanı
    Sevgi denen ışığa umudu bağlayanı
    Eleklerden geçirip inceden süzmesinler
    Cananlara söyleyin canları üzmesinler

    Razıyım bu sevdaya zemheride kar olsun
    Veya Temmuz gününde yakıcı bir har olsun
    Varsın yâri andığım son nefesim dar olsun
    Sevdayı ipe çekip fermanı yazmasınlar
    Cananlara söyleyin canları üzmesinler

    Ses verin bülbüllerin güle döktüğü zâra
    Alıp götürün beni candan sevgili yâra
    Devası canda saklı kabuk tutmuyor yara
    Deşilmesin çıbanlar kanayıp azmasınlar
    Cananlara söyleyin canları üzmesinler

    Sevdalar ilham olsun ozanların sazına
    Karakış alkış tutsun kardelenin nazına
    Seven yürekler varsın meftunluğun hazzına
    Gammazlar diken olup arayı bozmasınlar
    Cananlara söyleyin canları üzmesinler

    Damladan ırmak olur deryalara akanlar
    Menziline tez varır gemileri yakanlar
    Uzak dursun sevdaya kem göz ile bakanlar
    Düğüm düğüm sevdaya el atıp çözmesinler
    Cananlara söyleyin canları üzmesinler

    Gönüller sevgiliye teveccühle kuşansın
    Bedenlerde her zerre sevgilerle döşensin
    Sevdalar günlük değil müebbetçe yaşansın
    Yüreği harda diye Derviş’e kızmasınlar
    Cananlara söyleyin canları üzmesinler

    CÜMLE İNANANLARIN MEVLİD KANDİLİ MÜBAREK OLSUN.

    MUHAMMED MUSTAFA (SAS)

    Toplansın yürekler Allah aşkına,
    Gören zalim gözler dönsün şaşkına,
    Gönüller sel olup gitsin taşkına,
    Muhammed Mustafa sevdası ile

    Zikirler coş edip diller ağlasın
    Bülbülün aşkından güller ağlasın
    Aksın göz pınarı seller çağlasın
    Muhammed Mustafa sevdası ile

    Yükselsin alevler gönülde hardan
    Vazgeçilsin biraz dünyalık yardan
    İçilsin badeler manevi bardan
    Muhammed Mustafa sevdası ile

    Yücelsin göklere tekbirler yerden
    Koşalım menzile tan vakti erden
    Geçelim bedenden geçelim serden
    Muhammed Mustafa sevdası ile

    Dıştaki ten özün aynası olsun
    Kibir iflas edip benlik son bulsun
    Cümle gönüllere muhabbet dolsun
    Muhammed Mustafa sevdası ile

    Dervişçe dolanıp hırka giyerek
    Helalden kazanıp helal yiyerek
    Sol yanlar çırpınsın Allah diyerek
    Muhammed Mustafa sevdası ile

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat).Muhteşem şiirler

    BİR TURNA KUŞUSUN AY SONA

    “Azerbaycan’da değerli kardeşim Sona Çerkez Hanım’a”

    Bir Turna kuşusun sen ay Sona
    Hazar’dan süzülüp geldin nazlıca
    Seherinen kanat çırpıp Çamlıbel’de
    Turna teli mi getirmişsin yoksa söyle
    Neçedir bu Azerbaycan aşkı böyle
    Biz de seni seviyoruz Bilgecan gibi
    Öyle kondun ki Yeşilırmak’ta yüreğimize

    Bilesin bu kardaşlık hiç bitmez
    Bu hasretimiz tükenmez ay Sona
    Selam olsun Tokat’ın dağlarından
    Koroğlu ,Eyvaz,Nigar’dan
    Sizin nevruz saklayan dağlarınıza
    Şiir olsun Çamlıbel’de açan çiçeklerim
    Söylensin azatlık türküsü Karabağ’da
    Bahtiyar’ca sizin yahşi yüreklerinize

    BEN SENİ ÖYLESİNE SEVMEDİM

    Hasan AKAR

    Ben seni öylesine sevmedim
    Niksar Çankaya’da otobüsten geceleri
    Terler boşalırdı, öksüz yüreğime
    Kör ışıklar göz kırparken her bir eve
    Ben seni yıldızlar yağarken sevdim.

    Şimdi kadınımsın kısrağımsın
    İki çiçek veren gönlümün dalısın
    Yıllar geçiyor artık bize sormadan
    Alıp götürüyor soğuk bir rüzgâr
    Bağlardan, yağmursuz yollardan
    Bedenimizi takmış son gazeline

    Yalnız kalmışız dalgasız bir denizde
    Çırpınıp duruyoruz ine çıka
    Gücümüz yetmiyor zamana
    Bir tekne bekliyoruz sessizce kıyıda

    24.11.2012 TOKAT

  • Hasan AKAR ( Türkiye, Tokat) DERGİ DEDİĞİN BÖYLE OLUR (Makale)

    DERGİ DEDİĞİN BÖYLE OLUR
    TOKAT ŞAİRLER VE YAZARLAR DERNEĞİ BÜNYESİNDE YAYINLANAN KÜMBET DERGİSİ “CEMAL SAFİ ÖZEL SAYISI”YLA OKUYUCULARLA BULUŞTU
    Hasan AKAR
    Türk kültür ve sanatının kaliteli dergilerinden biri olan Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği bünyesinde yayınlanan KÜMBET DERGİSİ Cemal Safi Özel Sayısıyla başarılı bir şekilde yoluna devam ediyor.
    Günümüzde özellikle taşrada dergi çıkarmak dışarıdan göründüğü gibi kolay değil. Dergi çıkarmak özveri istiyor, yürek istiyor. Bazen size uzatılan bazı çevre ya da şahıslara özgü çıkan dergilere gönüllü gönülsüz bakarsınız. Utanma belasına saygı gösterip sessizce alırsınız. Son yılların tekniğini olumsuz yönde kullananlar da başka bir mesele. Kopyala, yapıştır sonra korsan bir yayın gibi vatandaşın eline rahatlıkla tutuştur.,al sana bir dergi.
    Çok şükür öyle olmadık. Dergi çıkarmanın kültürümüzde daima bir mütevazılık içinde olmasını gerektiğini savunduk. Benlik, baş olma gibi yakışıksız duygulara kapılmadık.
    Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği 2006 yılında kurulduktan sonra daha öncesinde yayınlanan KÜMBET Dergisini de bünyesine alma kararı vermişti. Sahipliğini Eğitimci-Yazar Muhsin Demirci, Editörlüğünü TOŞAYAD Başkanı Remzi Zengin, Genel Yayın Yönetmenliğini Eğitimci-Yazar Hasan Akar’ın yaptığı dergide 2013 yılında oldukça önemli yenilikler göze çarpıyor. 27-28.sayısı birlikte çıkan dergi, 130 sahifelik hacmi, renkli ofset ve kuşe kâğıda basımı ile göz dolduruyor.
    Diğer bir gelişme ise derginin 2013 yılından itibaren Ankara Üniversitesi’nden Prof. Dr. Nurullah Çetin, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ertuğrul Yaman, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ali Akar, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nden Yard. Doç. Dr. Alpaslan Demir, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden Doç. Dr. İsrafil Babacan’dan oluşan saygın bir akademik heyet koordinesinde Hakemli dergi hüviyeti kazanması.
    Derginin kapak konusu Türk şiirinin değerli üstadı Şair Cemal Safi’ye ayrılmış. Bu sayı öncesi Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği Aralık 2013 ‘de ülkemizin tanınmış bazı şairleriyle buluşarak, Cemal Safi ile de Ankara’da kendi evinde bir röportaj gerçekleştirmiş, kamera kaydı almıştı.
    Derginin Editör yazısında Tokat Şairler ve Yazarla Derneği Başkanı Remzi Zengin, 2012 yılında yapılan etkinliklerin genel bir değerlendirmesini yaparak bu çalışmalara ve dergiye katkıda bulunan müesseselere ve şahsiyetler teşekkür dileklerini sunmuş.
    Cemal Safi ile ilgili dosyayı Eğitimci-Yazar Mahmut Hasgül oldukça farklı bir bakış açısıyla 6-15. sahifeler arasında kaleme almış. Bu yazıyı Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Uzmanlarından Bekir Yeğnidemir’in “Mehmet Akif Ersoy’un Şiirlerinde Çocuk Aile ve Toplumsal Hassasiyet” yazısı takip ediyor. Türk Halk Şirinin üstatlarından Şeref Taşlıova’nın kızı Ülkü Taşlıova da” Babam Şeref Taşlıova” makalesiyle bir halk aşığını, babasını kültür severlere tanıtmaya çalışmış.
    Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Akar Denizli Pamukkale Üniversitesi’nde katıldığı sempozyumu “5.Türk Dili Sempozyumunun Ardından” konulu yazısıyla Türk Dilinin zenginliğini bir kez daha ortaya koyuyor. Kapadokya Şairler ve Yazarlar Derneği Başkanı Ayşe Paslanmaz Azerbaycan’a yapmış olduğu gezinin izlenimlerini ”Ben Azerbaycan’ı Yüreğime İliştirilmiş Bir Kırmızı Karanfil Gibi Taşıyacağım” yazısıyla kaleme almış. İstanbul Radyosu Baş Teknisyeni Dursun Taşdelen ise ülkemizin yetiştirdiği ünlü bir kaval ustası, ”Tokat Hayati, Para Necati” telgrafıyla zihinlerde yer edinen Necati Başara’yı ”Sanatçı-Müzisyen Necati Başara” araştırmasıyla bir vefa borcu olarak karşımıza getiriyor.
    Şair-Yazar İsmet Bora Binatlı yine bir şair dostu Abdullah Satoğlu için Kayseri’de yapılan etkinliği ”Kayseri’de Gerçekleştirilen Muhteşem Bir Vefa Gecesi” yazısıyla dillendirirken, TOŞAYAD Başkanı Remzi Zengin 6-9 Aralık 2012 tarihleri arasında Mısır’a yaptığı gezi sırasında Mehmet Akif Ersoy’un ikamet ettiği şehirle ilgili izlenimlerini ”Akif’in İzinde Mısır” makalesiyle bizlere aktarıyor.
    İLESAM Tokat Temsilcisi Eğitimci-Yazar Hasan Akar katıldığı Kapadokya Şiir Şölenlerini “7.Uluslararası Kapadokya Şiir Şöleni” yazısıyla değerlendirirken, Sivas Şairler ve Yazarlar Derneği’nden Şair-Yazar Sabiha Serin “Sivas Yöresinde Okuyucu Gezme Geleneği” üzerine kapsamlı bir yazısıyla Araştırmacı Sabiha Tansuğ’u aratmıyor. Eğitimci-Yazar Levent Konyar, bu yıl ülkemizde konferanslara konu olan Balkanları, yapılan acı göçleri “100.Yılında Balkanlarda Müslüman Türk Katliamı” yazısıyla dramatik bir şekilde gözler önüne seriyor.
    T.D.K.Uzmanlarından Nevin Balta “Yunus Emre’nin Makamları Ve Mezar Yeri” makalesi ile bu alanda oldukça değerli yeni bir çalışmanın varlığını ortaya koyuyor. Eğitimci-Yazar Yalçın Ünlü bu yıl kaybettiğimiz Türk Dünyası Araştırmalar Vakfı Başkanı Turan Yazgan Hocamızı “Bir Turan Efsanesi Turan Yazgan” konulu makalesiyle efsaneleştiriyor. Eğitimci –Yazar Abdülkadir Türk her zaman olduğu gibi farklı bir eleştiriyi televizyonlarda izlenen dizileri “Muhteşem(!) Tartışmalar” başlıklı yazısıyla gündeme getiriyor.
    Başbakanlı k Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Uzmanlarından Atilla AYDIN “Harf İnkılabı Sonrası Tokat’ta Açılan Millet Mektepleri” yazısını arşiv belgelerine dayandırarak özetliyor. Dergimiz yazı ailesine yeniden katılan M. Halistin Kukul, unutulmaya başlayan Necip Fazıl’ı “Son Şairler Sultanı Necip Fazıl” yazısıyla bir vefayı ortaya koyarak onun unutulacak bir üstat olmadığını ispat ediyor. Ankara’dan Şair Murat Duman “Neresinde Hikâyesi” konulu yazısında Şair Ahmet Tufan Şentürk’le ilgili hatıralarla geçmişi paylaşıyor.
    Osman Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tamilla Abbashanlı “Azerbaycan’dan Mektup Var” makalesinde okuyucuları Türk Dünyasında Azerbaycan’ın güçlü bir kalemi Sona Çerkez’le tanıştırıyor. Eğitimci-Yazar Saffet Çakar “Feryat” başlıklı tarihi hikâyesinde Sokullu Mehmet Paşa’yı ve Tokat Şehri’nin o dönemdeki askeri önemini vurguluyor. GOP Üniversitesi Tarih Bölümü Öğrencisi Neslihan Yücedağ “Esselamu Aleyküm” yazısında Mevlana ve fikirlerini yansıtıyor. Eğitimci-Yazar Muhsin Demirci seri yazısı “Kelimelerin Dili (V)”ni bu sayıda tamamlıyor. Araştırmacı Ergün Veren “Tudora Arnaut’un Çevirisi İle “Kobzar” ve Taras Grigoroviç Şevcenko” çalışması ile bu alandaki başarılarına bir yenisini ekliyor.
    Araştırmacı-Yazar M. Necati Güneş “Niksar’da Bakırcılık ve Kalaycılık” konulu yazısıyla kaybolan sanatları adeta belgeselleştiriyor. Eğitimci-Yazar Nihat Aymak “Meyyidzade” başlıklı tarihi yansıtan yazısında Viyana Bozgununa katılan bir yeniçerinin ailesinin dramını konu ediyor.
    Dergide ülke içinden ve dışından tanınmış şairlerin, güçlü kalemlerin şiirleri özenle yazıların yanına yerleştirilmiş. Bunlar arasında; Bahtiyar Vahapzade’nin “Ana Dili”, Arif Nihat Asya’nın “Tokadın Kırkları”, Orhan Seyfi Orhon’un “Dua”, Prof. Dr. Ertuğrul Yaman’ın “Bosna”, Leyla Arsal’ın “Bülbülün Güle Şürekâsı”, Dursun Elmas’ın “Ben Neyim”, Bekir Alim’in “Sivaslı Gardaş”, Nilüfer Açılan Yıldız’ın “İç Memleket Gözcüleri” M. Nihat Malkoç’un “Düşümde Annem”, Ömer Ekinci Micingirt’in “Kalem Kılıç”, Cemal Yavuz ‘un “Tokat’ta Sabah Namazı”, Emin Özcan’ın “Gazel”, Gökhan Güneş’in “Aşk Mahşeri”, Celalettin Çınar’ın “Taçlı”, Tuğba Küçük’ ün “Şeb-i Yelda”, Göksel Çakır’ın “Evimin Kuzey Cephesinde”, Serhat Ertaş’ın “Şehnaz”, Serhat Özdoğan’ın “Bademlim Benim”, İsmail Can Karakuş’un “Mutsuz Mutluluklar”, Güven Tatlı’nın “Yağmur Derken Seni Kastettim” şiirleri bulunuyor.
    Derginin bize gelenler bölümünde dört kitap kapaklarıyla tanıtılmış. Hüsamettin Çıtır’ın “Atatürk Yolunda Bozkırda Yeşeren Tohum”, Nilüfer Açılan Yıldız’ın “Sıfır Kapıları”, Rahman Salmanlı’nın “Ahmed Cevad’ın Yaradıcılık Yolu”, Dr. Mehmet Yardımcı’nın “Malatya Masalları” eserleri yenilerini bekliyor.
    Son bölümde ise Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği ve Tokat İLESAM Tokat ve GOP Üniversitesi Temsilciliğinin 2012 yılının son aylarında yaptığı etkinlikler yer alıyor. Bunlar arasında Tokat ve Turhal’da M. Akif Ersoy’u Anma Programları, Arif Nihat Asya Programı, Ankara’da şairler ve tanınmış şahsiyetlerle yapılan röportajlar, Ankara ‘da İLESAM ve TÜRKSAV’ı ziyaret, Ankara Kitap Fuarına katılım, Ankara Kabakçı Konağı’nda yapılan program ve televizyonlarda gerçekleştirilen kültürel sohbetler bulunuyor.
    Evet, Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği bu işte. Zor imkânlarla zoru aşan nefsini yenmiş, ahlaki değerlerden taviz vermeyen bir ekiple çalışıyor. 90 üyesiyle siyasallaşmadan, benliğe, başlığa kapılmadan, milli-manevi değerlere bağlı, önlerine konulan engelleri aşarak bu ülkenin değerlerine saygı duyup, korumaya çalışarak ülke içinde ve dışında yoluna devam ediyor.
    Teşekkürler kültür dostları, teşekkürler bizlere karşılık beklemeden destek veren müesseseler, değerli şahsiyetler, okurlar. Teşekkürler Tokat, teşekkürler Türkiye,.Teşekkürler Türk –İslam Kültür Dünyasının fedakar insanları..

  • Şemsettin AĞAR (Dervişoğlu) (Türkiye, Ankara).Hayatı ve Yaratıcılığı

    ŞEMSETTİN AĞAR (DERVİŞOĞLU)

    Adıyaman Kahta Bağbaşı Köyünde doğdum. Amcamın gördüğü bir rüya üzerine ismim Şemsettin olarak konmuş.
    İlköğrenimimi köyümde,Orta Öğrenimimi Tokat İlköğretmen Okulu’nda tamamlamaya. Yüksek öğrenimimi de Anadolu Üniversitesinde tamamladım.1976 yılında Erzurum Narman Ergazi İlköğretim Okulunda başladığım öğretmenlik hayatına, güzel yurdumun birçok yöresinde devam ettim
    Sekiz yıl Erzurum’da görev yaptıktan sonra kendi isteğimle Adana Karaisalı ilçesine iline atandım. Orada da Milli Eğitim’in çeşitli kademelerinde öğretmenlik ve yöneticilik görevlerinde bulundum. 1991 yılında yine kendi isteğimle memleketim olan Adıyaman İline atandım. Adıyaman Merkez Orhangazi İlköğretim Okulunda yönetici iken 1999 yılında Türk Eğitim Sendikası Adıyaman Şube Başkanlığı’nın seçildim ve o tarihten beri profesyonel sendikacı olarak görevime devam etmekteyim. Bu görevin yanı sıra Türk Eğitim-Sen Genel merkez Disiplin Kurulu üyeliği görevini de yürütmekteyim.
    Gerçek adım Şemsettin AĞAR olup, Şemsettin DERVİŞOĞLU Mahlası ile yazmaya gayret ediyorum. Şiirde İlham kaynağım Karacaoğlan ile başlayıp Aşık Sümmani ve Günümüz Ozanlarından Merhum Yaşar Reyhani, Nusret TORUNİ başta olmak üzere Halk ozanlarımızın bir çoğundan feyiz aldım. Kalemimden, toplumsal içerikli şiir çalışmalarının yanında genelde sevda, hasret ve özleme dair şiir denemeleri damlar.

    DEM GÖRÜNÜYOR

    Bir duman çökmüş de gönül dağına
    Yamaçtan zirveye gam görünüyor
    Mihrican mı deydi vuslat bağına
    Türkü bakışında nem görünüyor

    Suç bende mi yoksa gurbet mi haklı
    Ruhu çöle saldım yitirdim aklı
    Hasretin çaresi gamzede saklı
    Gülüşün derdime em görünüyor

    Siman mehtap ile dengi dengine
    Uçarı gönlümü salar engine
    Sevdan katık mıdır çayın rengine
    Kınalı elinde dem görünüyor

    Canımdan beride olan canözüm
    Muhabbet deminde aydınlık yüzüm
    Tüm dünyaya küstü can iki gözüm
    Sensiz her şey bana kem görünüyor

    Derviş dergâhında yoksa hidayet
    Bir ömür vah ile bulur nihayet
    Visaline zaman uzarsa şayet
    Yürek kurda kuşa yem görünüyor

    Şemsettin Dervişoğlu

    HAZAR

    Möhtəşəm gözəlliyin ağlımı başdan aldı
    Qıyında yaşanmayan sevdalar yalan Hazar
    Ayrılık seherinde sazlarım hüzün çaldı
    Sineme sızı düşdü sol yanım nalan Hazar

    Sən könül taallukum hərkəsdən şaxsi kəsim
    Sən ürəkdə avazım göylərə çıxan səsim
    Milyon kez fəda olsun aldığım hər nefesim
    Mən senin başan dönüm sen yare dolan Hazar

    Həsrətin içərimdə sönməyən bir volkandı
    Duyğular Aras olub gül sineni çalkandı
    Bir Sentyabr axşamında könül şadlığa bandı
    Sənə olan bu sevda dünyaya elan Hazar

    İçimdəki atəşin hökmünü bilebilsən
    Heç getmə qal deyərdin, söz olub dilə gelsen
    Bir zerrecik suyunu mənimlə bölebilsen
    Olmazdı məndən özgə dincliyi bulan Hazar

    Qaradəniz yüreğim çırpınarkən sən deye
    Nedendir bu ayrılıq söylə bu həsrət niye
    Çaylar eş ola bilməz gözümdeki debiye
    Yadındaki Dervişin dergâhı talan Hazar

    Şemsettin AĞAR (DERVİŞOĞLU)

    (Şiir 27.09.2012 seherinde Bakü’den Gence’ye giderken yazılıb)

  • Şemsettin AĞAR (Dervişoğlu) (Türkiye, Ankara).Muhteşem şiirler

    DEMİR TÜRK

    Günde beş ezan ile kıbleye döner yüzüm
    Erenlerin deminde hakkı anıyor özüm
    Türklüğünden utanan nesepsizedir sözüm
    Peygamber övgüsüne mazhar olmuş Irk’ım ben
    Çelik suyu verilmiş demir gibi Türk’üm ben

    Globallik uğruna yozlaşmadan anlamam
    Gizli gizli yapılan sözleşmeden anlamam
    Haçlı’ya ram diyalog,uzlaşmadan anlamam
    Hoşgörüyü yaşatmış fark içinde farkım ben
    Çelik suyu verilmiş demir gibi Türk’üm ben

    Sevdam ilahi benim,tezat nüve ekmeyin
    Yolum hakikat yolu başka yöne çekmeyin
    Günü kurtarmak için daldan dala sekmeyin
    Gayesi tevhid olan Batı’yım ben Şark’ım ben
    Çelik suyu verilmiş demir gibi Türk’üm ben

    Tanrıdağ’ından geldik Hira’ya çok yakınız
    Hak galip gelsin diye durmayan bir akınız
    Tanımak isterseniz tarihime bakınız
    Dünyaya nizam vermiş dişliyim ben çarkım ben
    Çelik suyu verilmiş demir gibi Türk’üm ben

    Yesevi’den feyz alıp Hacı Bektaş’ta kandım
    Altaylar’dan Tuna’ya nice zafere bandım
    Yunus’un ocağında Derviş olarak yandım
    Sahipsizin sahibi yuvayım ben barkım ben
    Çelik suyu verilmiş demir gibi Türk’üm ben

    GÖZLERİNDE GÖZLERİMİ UNUTTUM

    Göz vurup kalbimi deldiğin zaman
    Gözlerinde gözlerimi unuttum
    Aklımı başımdan aldığın zaman
    Gözlerinde gözlerimi unuttum

    Ne seher aydınlık ne bahar çakır
    “Ne yerküre demir ne de gök bakır”
    Ne yana dalsam da dünya tamtakır
    Gözlerinde gözlerimi unuttum

    Sensiz şafaklara bakamam ki yâr
    Kara talihimi yıkamam ki yâr
    İz bulup dehlizden çıkamam ki yâr
    Gözlerinde gözlerimi unuttum

    Soldan perişanım sağı göremem
    Yazıyı göremem, dağı göremem
    Yedi dem gül veren bağı göremem
    Gözlerinde gözlerimi unuttum

    Derviş dergâhının yıkılmaz suru
    Sevda ocağının sönmeyen koru
    Aynaya bakarken kendini koru
    Gözlerinde gözlerimi unuttum

  • GÜLTEN SULTAN (Türkiye, Beypazarı).Hayatı ve Yaratıcılığı

    Gülten Sultan mahasıyla tanığımız Gülten Ertürk 1969 yılında Beypazarında doğdu.İlk, orta ve lise öğrenimini Beypazarında, yüksek öğrenimini de. Selçuk Ü. Eğt. Fak. Kız Sanat Eğit. Y.Okulunda birincilikle tamamladı.1991 yılından beri Beypazarı Kız Teknik ve Meslek Lisesinde Takı Tasarım öğretmenliği yapan şairin, şiire iligisi lise yıllarında başlamış, aldığı ödüller daha çok yazmaya teşvik etmiş ve şairi bu günlere taşımıştır.
    Başanlı öğretmenliğinin yanı sıra Türkiyenin çeşitli yerlerinde sahne alan ERTÜRK, TRTnn çekimlerini Beypazarında gerçekleştirdiği “Son mektup” ve “Türkmen düğünü” dizilerinde rol alarak seslendirme yaptı.Beypazarı yöresine ait bir yiyecek olan Beypazarı Kursunun hikayesini senaryo olarak yazdı.Pek çok TV Programlarına konuk oldu.Kendisi de TV programları hazırladı ve sundu.Büyük organizasiyonlarda, festivallerde ve Uluslararası programlarda sunuculuk yaptı.Türkiyede yayınlanan muhtelif edebiyat, kültür, sanat ve fikir dergilerinde, gazetelerde yazı ve şiirleri yayımlandı.
    Öğretmenlik meslekinde Takı Tasarımı alanında sanat eseri konumunda çalışmaları bulunan Gülten ERTÜRK, 2008 yılında öğrencilerine rehberlik ettiği bir proje yarışmasında Türkiye 2.liği Ödülünü aldı.
    2010 yılında Türkiyede bir ilk olan şair ve programcıların katıldığı “1. Çukurova Şiir Okuma Yarışması” ında 2. oldu.
    2012 yılı Eylül ayının 24-de Türkiye Yazarlar Birliği Temsilci Kurulu üyesi olarak ilk kez Bakü’ye sefer etdi.Həmin ziyaret çerçevesinde “Aydın Ocağı” Sosyal Birliğinin organizasyonu ile “Divan-ı Hikmet” de gerçekleştirilen muhteşem görüşmede 2011 yılında Ankara’da yayımlanan
    “harflerin Dansı” (Assonans ve Aliterasyonlarla Şiirler) kitabından hediyeler etdi.Türkiyə Türkçesinde yazdığı şiirlerden okudu. “Aydın Ocağı” Sosyal Birliği Onursal üyesi seçildi.
    Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği üyesi, yetenekli Türk hanım yazar Gülten ƏRTÜRKün şiirleri Türkiye Türkçesinden Türkiye Türkçesine tercüme olunarak ilk defa olarak Azerbaycan’da “Aydın Ocağı” Sosyal Birliğinin yayın organı “Aydın Ocağı” dergisinde-dergisinde olunarak ışık yüzü gördü.Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği
    ve “Aydın Ocağı” Sosyal Birliği elektronik organı Azerbaycan Kültür ve Edebiyat portalına şiirleri yayınlandı.
    2012 yılı Ekim ayının 6’sında “Aydın Ocağı” Sosyal Birliği elektronik organı Azerbaycan Kültür ve Edebiyat portalının Birinci Kurultayı’nda Azerbaycan’ın Kültür ve Edebiyat portalının yayın, Yaratıcı, Temsilci Heyetlerinin Fahri üyesi ve “Türkiye Edebiyatı” bölümünün Baş editörü seçilmiştir.
    İkinci kitabı olan “Nerdesin Kırık Ayna”nın 2. baskısının gelirini Türkiye Gücsüzleri Vakfına bağışlayan şair;
    İLESAM ( Türkiye İlim ve Edebiyat Eseri Sahipleri Meslek Birliği),
    TURÇEV ( Turizm ve Çevre Gazetecileri kültür sanat komisyonu)
    DGTYB (Dünya Genş Türk Yazarlar Birliği),
    Yurd Yuva Derneği üyesdir.
    Şiir Kitapları; “Paylaşılacak Duygular”, “Nerdesin Kırık Ayna2, 1. ve 2. Baskı, “Gönlümdün Damlalar” ve Milli Eğitim Bakanlığı Devlet kitapları çocuk serisi yayınlardan “Şiirlerle Kutlayalım”
    Şiir Albümleri; “Yüregimdeki Duygulardan Merhaba”, “Gönül Gülteni”
    Ders kitapları; “Basit Telkari Teknikleri”, İçi Bos (kutu) Tekniği”
    Hikaye kitabı; “Beypazarı Kurusu”

    SEVER SENİ

    Canımda can varsa, sağsam,
    Bir öfkeyle dağları aşsam,
    Gökten taş olup da yağsa,
    Dolum yine sever seni

    Her sezon açıp Scholes da,
    Bulut içine dolsa da,
    Fırtına, boran olsam da,
    Yelim yine sever seni.

    Özlemin beynimi yorsa,
    Zaman hiç ötməyib dursa,
    Dalgalar kıyıya vurursa,
    Gönlüm yine sever seni.

    Baxılmadı genç yaşıma,
    Üzüntü katıldı Asım.
    Neler gelse de başıma,
    Kolum yine sever seni.

    Cefa etse de çok zalim,
    Fetvalar verse de alim,
    Qalamasa da hiç macalım,
    Halim yine sever seni

  • Hasan HAKAR Tokatdan yazıyır:

    BİR KIŞ GÜNÜ VAHŞETİ HOCALI

    Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği-KÜMBET Dergisi adına katıldığım, Nevşehir’de yapılan Uluslararası 7.Kapadokya Şiir Şöleni’nde pek çok değerli şair ve yazarla birlikte Azerbaycan’dan davet edilen ve gıyaben bizi iyi tanıyan iki edebiyatçı dostla tanıştım: Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği Başkanı Ekber Goşalı ve Seher Ehmed. Azerbaycan sevgimizden olacak programların bazı bölümlerine birlikte katılıp bol bol iki kardeş ülkenin kültür ve sanatı üzerine konuştuk.
    Ekber Goşalı, 1973 Azerbaycan-Tovuz doğumlu. Azerbaycan Prezidenti yanında Devlet İdarecilik Akademisi mezunu. Oldukça aktif bir kültür dünyasının içinde. Azerbaycan-Türkiye arasında adeta bir gençlik köprüsü kurmaya çalışıyor. Ölü Yukusu (hikayeler) ve Ölümlerin Ötesi (şiirler) adlı iki eseri var.
    Azerbaycan’da yayınlanan bazı kitapları onlar bize hediye ederken biz de naçizane kaleme aldığımız şiir kitaplarımızdan ve Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği’nin yayını KÜMBET Dergisi’nin özel sayılarından takdim ettik.
    Söz verdiğim üzere otobüsle dönüş yolculuğumda, yürekleri Türk Dünyası sevgisiyle atan bu dostlardan Proje Başkanlığını ve Genel Direktörlüğünü Ekber Goşalı’nın yaptığı Şamil Sabiroğlu ve Efsane Bayramkızı’nın ortak bir çalışması “Bir Kış Günü Vahşet Hocalı” eserini hüzünle okuyarak Tokat’a geldim.
    Eko Avrasya Yayınları arasında 2013/3 sayı kodu ile –Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği’nin patenti ile çıkan eser Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanına bağlı Sivil Toplum Örgütlerine Devlet Desteği Konseyi’nin maddi desteği ile ”Azerbaycan’ın maddi ve gayri-maddi mirasına karşı Ermeni vandalizmi” isimli proje çerçevesinde yayınlanmış.
    Ankara Sata Reklam Tasarım Basın Yayın Matbaacılık Org.Dan.İnş.İç ve Dış Tic.Ltd.Şti’nde 2012 Ekim ayında birinci hamur kağıda 137 sahife 1000 adet basılan eserin danışmanlığını Prof.Dr.Nizami CAFEROV, Prof.Dr.Nejdet ÜNÜVAR, Hikmet EREN, İbad M.HÜSEYNOV, İlham S.İSMAYYILOV, Mübariz H.GULİYEV, editörlüğünü Kerküklü dostlarımızdan Dr.Şemsettin KÜZECİ ve Azerbaycan’dan benim Azerbaycan’da basımı yapılıp dağıtılan: ”Niksar’dan Azerbaycan’a Bir Demet Har-ı Bülbül” eserimin de editörlüğünü yapan Oktay HACIMUSALI kardeşimiz gerçekleştirmiş.
    Eserin ilk bölümünde ,Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham ALİYEV’in kısa bir sunuşundan sonra değerli dostum ,Avrasya Ekonomik İlişkiler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Hikmet EREN’in “Önsöz”ü yer alıyor.
    Kitabın ön kapağında o günlerin vahşetini sergileyen siyah beyaz bir resimle arka kapakta yer alan şu dramatik ifadeler aslında eserin özünü de ortaya koyuyor.Bu yüzden okumadan önce Ermeni katliamlarıyla ilgili yeni bir belgesel izlemeye hazırlıklı ve metanetli olmanız gerekiyor.
    “Hocalı soykırım zamanı 613 Azerbaycanlı:
    106 kadın,63 çocuk, 70 ihtiyar vahşice katledilmiştir. (Diri -diri yakılmış,kafa derisi soyulmuş,boynu vurulmuş,gözleri çıkartılmış, gebe kadınların karnı süngülenmiştir)
    8 aile son kişisine dek mahvedilmiş, 25 çocuğun her iki velisi, 130 çocuğun velilerinden biri katledilmiştir. 76 çocuk, toplam 487 kişi sakat edilmiş, 1275 kişi rehin alınmıştır. 150 kız-gelinin kaderi ise hâlâ belirsiz kalıyor…”
    Altı bölümden oluşan esere ilaveler ve 60 fotoğrafın yer aldığı Fotoğraflarla Hocalı bölümü de konulmuş.
    İki devlet bir millet olmakla gurur duyanlarımızın Azerbaycan’daki 20 Ocak 1990 Bakü katliamını, Karabağ, Suşa, Hankendi ve Hocalı’da Ermeni ve Ruslarca hunharca yapılan katliamları bilmemelerini düşünemiyoruz.BUGÜN Azebaycan’ın başkenti Bakü’de Şehitler Hıyâbânı’ndaki meçhul kız kabri, Hollanda’nın Lahey kentinde bir anıt ve Bakü’ye bağlı Hatayi ilçesindeki kucağında ölmüş yavrusuyla dünyaya olup bitenleri haykıran “Ana harayi (Anne Çığlığı) anıtı gelip geçene ve yıkılmadığı müddetçe geleceğe bu dramı daima anlatacaktır.
    Hocalı’da neler mi oldu? sorusuna bu eserde istediğiniz cevapları gözleriniz buğulanarak, yüreğiniz burkularak cevap alacaksınız.
    1992 Şubat’ını 25’ini 26’sına bağlayan gece Hankenti’ndeki eski Sovyet Ordusu’na ait 366.Motorize Alayının ve Ermeni kasaplarının Hocalı’yı tamamen yok etmesi ve kurtulmak için yalınayak kaçan sade vatandaşların insanlığa yakışmayan yöntem ve işkencelerle katledilmesiyle tarihteki yerini aldı.
    O gece eski Oğuz-Türk yurdu Karabağ’ın en büyük kentlerinden biri olan Hocalı yerle bir edildi.
    O gece küçük bebekler bile kurşuna dizildi,anne karnındaki bebekler dünya ışığını henüz görmeden acımasızca süngülendi.
    O gece elleri kınalı, mavi gözlü kadınlar, selvi boylu gelinler düşman eline geçmemek için ”Şerefimiz, namusumuz bizim için her şeyden önemlidir” deyip kendilerini kayalardan attılar.
    O gece Türkleri kendilerine düşman ilan etmiş Andranik’in torunları olan sakallı Ermeni militanları kadın, çocuk, yaşlı demeden karşılarına çıkan bütün insanları katlettiler.
    O gece bununla yetinmeyen Ermeni çeteciler, cesetlere bile hakaret etmekten, onları tanınmaz, çirkin hale getirmekten çekinmediler.
    O gece ana-babasını gözleri önünde kaybeden çocuklar hayatın en acı darbesini aldılar.Bir daha anne kucağı,baba şefkati göremeyecekleri için o günü nefretle anarak büyüdüler.
    Oysa yeri geldiğinde düşmanını affetmeyi bilen Türkler en mazlum insanlara,kendilerini ”zavallı “gibi sunan Ermenilere bile kendi topraklarında yaşamaya müsaade etmişlerdi.Ama onlar nankör çıktılar.
    Bugün “Ermeni soykırımı” meselesini kendi ilgi ve çıkarları için destekleyen bazı Batı ülkelerindeki siyasiler ve Ermeni yalanlarını savunan bir takım güçler nedense Anadolu’da, Dağlık Karabağ’da, Hocalı’da yaşanan vahşeti, bir milyondan fazla mültecinin dramını görmezlikten geliyorlar.
    Ülkemizde de 1896 yılından beri devam eden Ermeni zulümlerini, 1914-1920 yılları arasındaki ağır mezalimleri her nedense kimse artık bilmiyor. Onun için olsa gerek ağalarından aldıkları üç beş kuruş ulufe karşılığı “Hepimiz Ermeniyiz” pankartları ile yürüyorlar. Bu rahat ülkede yaşayan, köpeksiz köy bulan zavallılar Karabağ’daki, Hocalı’daki Bakü’deki katliamların içinde olsalardı bırakın pankart, döviz taşımayı altlarına ederek kaçarlardı.
    Aklı başında biri çıkıp da demedi ki bu taşeronlara, PKK uzantılarına. ”Burası size yetmiyor. Gidin de Ermenistan’daki kardeşlerinizle bu dövizleri beraber taşıyın. Onlar sizi orada yere göğe de sığdırmazlar“ diye.
    Eserin 22. sahifesinde 1919-1920 yıllarında Ermeni Taşnaklardan Ohanes Apresyan’ın Kars’taki katliamları aktaran bir anısına yer verilmiş.
    “…Ağlayan çocuğun sesinden yola çıkarak görüntüsünden Türk ailesinin evi olduğu anlaşılan bir ev yıkıntısını avlusuna geldim. Avlunun köşesinde ölü bir kadın yatıyordu. Gırtlağı kesilmişti. Kadının üzerinde bir yaşlarında bir kız çocuğu duruyor ve ölü kadının memesinden süt emmeğe çalışıyordu. Tatar köyleri bu şekilde temizlendikten sonra ben de tekrar Kars’taki eski alayıma katılmak üzere döndüm.”
    76.sahifede o günleri yaşayan ve katliamlardan zor şartlar altında kurtulabilen 1937 doğumlu Narhanım Süleyman kızının anlattıkları Taşnak çetesinin anlattığından farklı değil.
    “….Bir delikanlı eşinden, çocuklarından zorla alıkoyularak, başka yerlere götürülürken ”Çocukları yanından ayırma! Ölürsen de şerefinle öl! diye haykırıyordu…”
    Düzmece iftiralarla idam edilen Boğazlayan Kaymakamı Mehmet Kemal Bey ( 1884-1919), Ermenilere teslim olmayarak kendi hayatına bir kurşunla son veren Diyarbakır Valisi Dr. Mehmet Reşit Bey (1873-1919), yurt dışında kalleşçe vurularak katledilen Talat (1874-1921) ve Cemal Paşalar (1872-1922) başta olmak üzere Ermeni ve Rus kurşunlarıyla canlarını veren bütün soydaşlarımızı,din kardeşlerimizi bir kez daha rahmetle anıyoruz.
    Teşekkürler böylesine kıymetli bir eseri bizlere derin bir araştırma neticesi sunan Ekber Goşalı, Şamil Sabiroğlu ve Efsane Bayramkızı kardeşlerim. Teşekkürler bütün emeği geçenler. Yüreğinizden Türkiye, yüreğimizden Azerbaycan sevgisi azalmasın.

  • Hasan AKAR (Türkiye, Tokat).Hayatı ve Yaratıcılığı

    HASAN AKAR

    1957 yılında Tokat’ta doğan AKAR, aslen Sivaslı’dır. İlk ve orta öğrenimini Tokat’ta tamamladı. Konya Selçuk Eğitim Enstitüsü Türkçe bölümünden mezun olduktan sonra(1979) Türkçe ve Edebiyat öğretmeni olarak, mesleğinin ilk yıllarında Erzurum ve Artvin’de görev yaptı.
    Anadolu Üniversitesi’nde lisans tamamladı. Niksar’da 20 yıl öğretmenlik ve yöneticilik yaptıktan sonra 2005 yılında Tokat Endüstri Meslek Lisesi Müdür Yardımcılığına, 2010’da da Tokat Anadolu Lisesi Müdür Başyardımcılığına atandı.
    Yazıları ve şiirleri Niksar Danişmend, Yeşil Niksar, Tokat Gazetesi, Güneş Gazetesi, Tokat Kültür Araştırma Dergisi, Gülpınar, Çınar, Sultan Şehir,Hayat Ağacı,Uçan Türk,Kültür Çağlayanı, Bayatı (Azerbaycan) dergilerinde yayımlandı. Türkiye Yazarlar Birliği, Çocuk Edebiyatçıları ve Sanatçıları Birliği, Tokat Şairler ve Yazarlar Derneği ,Mehmet Akif ERSOY Düşünce Derneği Kurucu üyesidir. İLESAM Bilim Teknik Kurulu Üyeliği ve Tokat İl Temsilciliği, Kümbet Dergisi Genel Yayın Yönetmenliği, Heeri Liefe Dergisi Yayın Kurulu Başkanlığını yürütmektedir.
    Eserleri:
    Milli Mücadele Yıllarında Niksar (Araştırma-inceleme Müjdat Özbay’la birlikte. 1998),
    Niksar’da Vakıflar ve Tarihi Eserler (Araştırma-inceleme M.Necati Güneş’le birlikte.2002)
    Gül Ağacı Değilem (Şiir 2004)
    Niksar’dan Azerbaycan’a Bir Demet Hâr-ı Bülbül (Azerice, Makaleler-şiirler 2005)
    Niksar Şiirleri ve Şairleri (2006 1.Baskı,2008 2.Baskı)

    HEP MECNUNLAR ARAMAZ LEYLA’SINI

    Hep Mecnunlar aramaz Leyla’sını susuz çöllerde
    Bizim de Anadolu’da nice aşklarımız vardır.
    Tek Ferhat delmez kayaları Şirin için yollarda
    Göğel ördekler yüzer Nezük gibi mavi göllerde

    Hep Köroğlu Ayvas’ını aramaz Çamlıbellerde
    Bizim de uğruna yazılmış destanlarımız vardır.
    Utancından ne sesi ne ahı çıkar sevdaların
    Kıymet türküsüyle yaşar aşklar kınalı ellerde

    Onbeşliler gelir gider Çanakkale’den Yemen’e
    Bizim de Sarıkamış’ı anlatan ağıtlarımız vardır.
    Kaybolur gider koskoca bir gençlik vatan yolunda
    Arar yavuklusunu Hediyeler düşer dillerde

    İşte Anadolu budur alışıktır zulüm çekmeye
    Irmakları dertli çağlar,dağları ozanlarla ağlar
    Ağırdır yükü kanat çırpar asırlardır tarihe
    Bitmez sevdası hasreti açılacak gonca güllerde

    SEN AZERBAYCAN,YÜREĞİMDE ATEŞ

    Hasan AKAR

    Ben olsaydım keşke yıldızları donmuş Ocak’ta
    Bakü’de tanklar altına atılan bir gül, bir can
    Ben solaydım dağların acıdan kahrolduğu şafakta
    Hazar’da azatlık uğrana dökülen nice taze, nice kan

    Gece soğuk, düşler karanlık, vakit sehere gebe
    Feryatlar yıktı geceyi, saatler dördü beş geçe
    Şehitler Hıyabanında ağıtlar yakıldı hece hece
    Ağdam yankılandı bozkurtça, ses vermedi Gence

    Ötmesin Suşa’da, gelmesin Azatlık’a har-ı bülbül
    Açmasın laleler, toprağa girerken binlerce gül
    “İnmesin yükselen bayrak” bitsin gayri asırlık zûl
    Konmasın başka aşka, Azerbaycan varken bu gönül

    Sen Azerbaycan, yüreğimde ateş, şiirimde bahar
    Türkiyemle sevmişim seni, hasretinle yanmışım Hazar
    Yağmur yağmasa, gün doğmasa, hep yağsa Karabağ’a kar
    Öpmeğe geldim toprağın, dudaklarıma değsin o nazlı yâr

  • Gülten ERTÜRK (Gülten Sultan) ( Türkiye, Beypazarı).Muhteşem şiirler

    Gülten Sultan mahlaslı Şairimiz Gülten Ertürk Beypazarı Belediyesinin 8 Mart Dünya Kadınlar Günü programına katıldı. Programın sunucuğunu yapan ERTÜRK, Türk kadınının her alanda başarılı olabileceğini kanıtlayan çalışmalarından dolayı, Beypazarı Belediyesi tarafından ödüle layık görülmüştür. 11Mart 2013de Beypazarı öğretmenevinde yapılan törene Beypazarı dışından Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Bakan Yardımcısı Doç.Dr. Aşkın Asan, S.O.S. Vakfı Onursal Başkanı ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İ.Melih Gökçek’in eşi Nevin Gökçek, Türkiye güçsüzleri ve Kimsesizleri Vakfı başkanı Gülgen Dural gibi isimler katılmıştır. Harflerin Dansı kitabı ile Türk Edebiyatında ve dünyada da bir ilke imza atan Gülten Ertürk Ödülünü Beypazarı Belediye Başkanı Cengiz Özalp’ın eşi Hamida Özalp’tan almıştır. Kadınlar günü ile ilgili yazdığı “Biz Kadınlar” şiiri büyük ilgi toplamıştır.

    BİZ KADINLAR

    Allah lütfeylemiş adımız hanım
    Dört mevsim bal yapan arı gibiiz
    Bizi anlatmaya yetmez bir tanım
    Cennet bahçesinde huri gibiyiz

    Yol ettik kıbleyi sevgiden yana
    Damladan deryaya can olduk cana
    Bebeğin dilinde ilk sözcük ana
    Yıkılmaz kalenin suru gibiyiz

    Uğrumuza çetin dağlar delindi
    Tarihler yazıldı tarih silindi
    Sevdamıza düşen mecnun bilindi
    Dermansız dizlerin feri gibiyiz

    Bizlerle sevdaya doyar kâinat
    Bizim için şarkı şiir serenat
    Altına gümüşe zümrüde inat
    Dünyanın en güzel varı gibiyiz

    Sevgi yuvasına biziz amade
    Dudaktan dökülen her bir söz bade
    Bir yürek taşırız beyazdan sade
    Yol geçmemiş dağın karı gibiyiz

    Çiçekler içinde gonca gül gibi
    İnceyiz, zarifiz, narin tül gibi
    Kırılırsak gözde yaşlar sel gibi
    Hiç çözümlenmemiş soru gibiyiz

    Gülten sultan der ki; sözümüz özde
    Her kadın erlerin gözünde gözde
    Dertler sıkıntılar dağlanır közde
    Sevda ateşinin koru gibiyiz

    ÇANAKKALE’M
    Aydınlatıyor nuru geçmişten geleceği
    Son nefesi verirken Kevser’di içeceği
    Mehmet toprak üstünde bir gelincik çiçeği
    Kıyamam Çanakkale’m toprağına basmaya

    Her ocağın burada hem oğlu hem kızı var
    Şehit annelerinin gözyaşında tuzu var
    Adım attığım yerde Mehmet’imin izi var
    Kıyamam Çanakkale’m toprağına basmaya

    Yüz binler yitirmişiz zalim düşman yüzünden
    Kimi Fiz an’dan gelmiş garez etmiş içinden
    Yedi düvel baş eğmiş Türk’ün asil gücünden
    Kıyamam Çanakkale’m toprağına basmaya

    Denizden karasına besmelesiz çıkılmaz
    Karşılıklı dizilmiş kaleleri yıkılmaz
    Kınalı kuzulara boşa ağıt yakılmaz
    Kıyamam Çanakkale’m toprağına basmaya

    Öyle bir destansın ki tarihin şanla dolu
    Adeta baştanbaşa tüm boğaz kanla dolu
    Gülten Sultan’ın gönlü yaşanmış anla dolu
    Kıyamam Çanakkale’m toprağına basmaya

  • SÜLEYMAN RƏHİMOV ADINA QUBADLI RAYON ƏDƏBİ İCTİMAİ BİRLİYİNİN MƏTBU ORQANI “SÖZÜN SEHRİ” QƏZETİ HAQQINDA BİLGİLƏR

    “Sözün Sehri”
    ədəbi-bədii, ictimai qəzet
    Süleyman Rəhimov adına Qubadı rayon ədəbi ictimai birliyinin mətbu orqanı

    Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin mətbu orqanı “Sözün Sehri” qəzeti 2011-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində qeydiyyata alınıb.Mətbu orqan ayda bir dəfə 16 səhifə olmaqla 1000 tiraj dərc olunur.Azərbaycanın müxtəlif bölgələrinə göndərilir.Türkiyə, İran İslam Respublikasına, Rusiya Federasiyasına da göndərilir.Xarici ölkələrdə yaşayan həm azərbaycanlı,həm xarici vətəndaşların şeirləri, məqalələri mətbu orqanın səhifələrində dərc olunur.
    Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliynin mətbu orqanı “Sözün Sehri” qəzeti Azərbaycanda fəaliyyət göstərən mətbu orqanlar arasında Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi həyata keçirilən “Gənc yazarlara dəstək”, “Bölgə yazarlarına dəstək”, “Yeni nəsil Azərbaycan ədəbiyyatının təbliği” lahiyələrini dəstəkləyən yeganə mətbu orqandır.

    Qəzet 2011-ci ildən nəşr olunur.
    Qeydiyyatı: 3426
    Tiraj: 1000
    Dövrülüyü: ayda 1 dəfə
    Təsisçi: Qafqaz ƏVƏZOĞLU
    Baş redaktor: Sevda QAFQAZQIZI
    Redaktor: Xan Rəsuloğlu Siqurd
    Foto-müxbir: Vaqif BABAYEV
    Tel: ( 050) 519 79 12
    E-mail: Qafqaz54@mail.ru
    Qafqaz54@box.az

    Ünvan: Sumqayıt şəhəri, Koroğlu prospekti ( 41-ci məhəllə).
    “28 may” Mədəniyyət evi.(V.Əliyev adına Qubadlı rayon Mədəniyyət evi)

  • “Ziyalı Ocağı” jurnalının növbəti buraxılışı işıq üzü gördü

    Gulten ERTURK

    “Ziyalı Ocağı” İctimai Birlyinin mətbu orqanı “Ziyalı Ocağı” jurnalı 2012-ci ildən Bakı şəhərində dərc olunur.Rübdə bir dəfə dərc olunan jurnal Azərbaycanla yanaşı, Türkiyə, Rusiya Ukranya, Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinə göndərilir.Türkiyə Yazarlar Birlyinin, Tokat Şairler ve Yazarlar Derneğinin, İLESAM-ın üzvlərinin ədəbi-bədii nümunələrini öz səhifələrində dərc edir.Türkiyənin müxtəlif şəhərlərindən göndərilən ədəbi-bədii nümunələr, poeziya örnəkləri, məqalələr jurnalına səhfələrində dərc olunaraq ictimaiyyətin nəzərinə çatdırılır.
    “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin mətbu orqanı “Ziyalı Ocağı” jurnalı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şursı tərəfindən maliyyələşdirilən, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Gənc Yazarlara dəstək”, “Bölgə yazarlarına dəstək”, “Yeni nəsil Azərbaycan ədəbiyyatının təbliği” layihələrini dəstəkləməkdədir.
    Son zamanlar Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən “Gənc Yazarlara dəstək” layihəsini dəstəkləməkə üçün “Ziyalı Ocağı”nın Gənc ədbiləri başlığı altında yeni səhifəlır hazırlayıb və səhifələrində dərc edib.
    “Ziyalı Ocağı” jurnalının bu buraxılışında 2012-ci il sentyabr ayının 24-də Bakı şəhərinə gələn və “Divani-Hikmət” də təşkilanan görüşün əsas qonaqları Türkiyə Yazarlar Birliyinin Nümayəndə Heyətlərinin üzvləri Gülten ERTERK, Münevver DÜVER, Nilufer DURSUN, Hayrettin İVGİN,Şemsettin AKAR, Hasan AKARın ədəbi-bədii nümunələri “Qardaş qələmlər”, Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin sədri Qafqaz Əvəzoğlunun, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı Əkbər Qoşalının,”Hüseyn Arif” Ədəbi Birliyinin sədri Saqif Qaratorpağın, Süleyman Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin üzvləri gənc yazarlar Raciv Rəcəbovun, Kənan Aydınoğlunun,”Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin üzvləri Fəxrəddin Ziyanın, Ağasəf İmranın, Nəriman Dumanlının şeirləri “Poeziya salxımları” səhifələrində dərc olunub.
    Əziz və hörmətli dostlar!
    “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin mətbu orqanı “Ziyalı Ocağ” jurnalı Azərbaycanın şimal, cənub, qərb, şərq bölgələrində yaşayan ədəbi-bədii yaradıcılıqla məşğul olan gənc yazarlara dəstək olmaq, ədəbi-bədii nümunələri dərc edib ictimaiyyətin nəzərinə çatdırmaq üçün yeni məılumatlar toplayıb, tərtib edib, nəşrə hazırlayır.Eyni zamanda jurnalda dərc olunan müəllifləri “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin üzvlük vəsiqəsi ilə təmin edir.
    “Ziyalı Ocağı” jurnalında ədəbi-bədii nümunələrinin, poeziya örnəklərinin, məqalələrinin dərc olunmasını istəyənlər aşağıdakı ünvana müraciət edə bilərlər:

    Azərbaycan Respublikası, Bakı şəhəri, Nərimanov rayonu,”Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin qərargahı.
    Telefon :(051) 785 44 33: (055) 260 98 90
    Web: http://edebiyyat-az.com
    Elektron poçt: edebiyyat-az.com@mail.ru

  • Qiymət MƏHƏRRƏMLİ.Həyatı və Yaradıcılığı

    Bioqrafi – Qiymet Meherremli – 02.12.1963 (doğum tarixi).
    Azeri yazarı, Azərbaycan Yazıçılar və jurnalist birliklərinin üzvü.
    Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası M.Füzuli adına Elyazmalar İnstitutunun elmi işçisi.
    Azeri türkcəsini 4 şeir kitabı çap olunub:

    1. “Yüreyimden nələr keçir” – Bakı, 1996

    2. “Karib durna” – Sankt-Peterburq, 1999

    3. “Ana, səndən doymadım” – Bakı, 2001

    4. “Işığa sarı” – Bako, 2004

    Görməsəm ölərəm səni…

    Çox o yan-bu yan eləmə,
    Qaçıra bilərəm səni…
    Nə vaxt ki, düşsən əlimə,
    Şeirimə bələrəm səni.

    Əlindən dağlıyam deyə,
    Yarama bağlayım deyə,
    Küsdürüb, ağlayım deyə,
    Tanrıdan dilərəm səni.

    Hərdən ki sərtliyim tutur,
    Dünyadan getməyim tutur…
    Görəndə şitliyim tutur,
    Görməsəm – ölərəm səni!

    ƏVVƏLİ MƏHƏBBƏT…

    Gözlədim, gəlmədin,
    Ah! Sən neylədin?
    Qəlbimi şüşətək
    bil çiliklədin.

    Yaxşı ki, duymadın nə çəkdiyimi,
    Onsuz da qədrimi bilən deyildin.
    Sulara baş əyən söyüdlər kimi,
    Külək əsən səmtə sən də əyildin.

    Könlümdə dəfn etdim ölən sevgimi,
    Göz yaşım bu eşqi göyərdə bilməz.
    Neçə dəfə ölüb-dirildiyimi
    Bu dərdə düşməyən bir kimsə bilməz.

    Heç sonu olmadı bu əzabımın,
    Dayandı qəsdimə o üzü dönmüş.
    Kələftək uzanan iztirabımın
    Əvvəli məhəbbət… sonu ölümmüş…
    Əvvəli məhəbbət… sonu ölümmüş…

    RƏHMƏT OLSUN

    Xocalı soyqırımına

    Qönçə ikən solanlara,
    Qar-sazaqda donanlara,
    Qərib-qürbət məzarlarda
    Qalanlara rəhmət olsun.

    Arzusu kül olanlara,
    Taleyi kəm cavanlara,
    Ölümüylə yağıdan bac
    Alanlara rəhmət olsun.

    El yolunda şəhidlərə,
    Torpaq olmuş igidlərə,
    Rəhmət olsun yüz min kərə…
    Rəhmət olsun!!!
    Rəhmət olsun!!!

  • Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

    TƏRCÜMEYİ-HAL

    Teymur HƏBİBİ (Teymur Bayramov Rzaqulu oğlu) 9 iyul 1986-cı ildə Gürcüstanda – Qarayazı mahalının Ağtəhlə kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. Ailənin ikinci övladıdır.
    1989-cu ildən ailə üzvləri ilə birlikdə Bakıda yaşayır. Valideyinləri onun haqqında belə deyir: “Hələ erkən yaşlarından ədəbiyyata sevgisi olan Teymur şeir, sənət ocağının qoynunda böyümüşdür. Ona bu istedad soykökündən, hələ məktəb illərindən müxtəlif mövzuda şeirlər yazan, ədəbiyyatı çox sevən anası Nisə xanımdan keçmişdir.
    Teymur balaca olarkən vətənin müharibə illərində, o qızğın gedən döyüşlər zamanı televizorda göstərilən döyüşkən əsgərləri, ölüb-yaralanan, əsir düşən günahsız insanları, yandırılan şəhərləri, kəndləri əsəbi halda izləyərək içində düşmənə qarşı sonsuz nifrət bəsləyirdi. O, bu hadisələri uşaq düşüncələri ilə mühakimə edir, efirdən gördüklərini bədahətən şeir halında söyləyirdi. Əlinə aldığı hansısa bir qəzeti isə tərsinə tutaraq oxumağı, yazmağı bacarmadığı halda, “Cəmillini, Malıbəylini yandırdılar, əsgərlərimizi, analarımızı öldürdülər” və s. sözləri şeir kimi bir-birinə qoşaraq dayanmadan söyləyirdi. Biz onu saatlarla bu fikirlərin təsirindən ayılda bilmirdik. Yəni Teymur özündə olmurdu, başqa Teymur olurdu… Yaşı az olan balaca Teymurun bəlkə də, o an əlində silah, özü də səngərdə olsaydı düşmənə qan qusdurardı.
    Müharibənin ağrı-acısını, dəhşətini xalqına çəkib göstərən jurnalist, vətənpərvər, öz ölümü ilə xalqın qəlbində əbədi qəhrəmanlıq abidəsini ucaldan Milli Qəhrəman Çingiz Mustafayev Teymurun ən sevimli bir kumiri idi. Onun Çingizə qarşı xüsusi bir sevgisi, marağı vardı. Daim onu, onun çəkdikləri bütün görüntüləri uşaq ağlı ilə izləyərək əsəb hissi keçirirdi. Teymurun həmişə bir sözü vardı: “Mən böyüyəndə Çingiz kimi vətənpərvər, çiynimdə kamera müharibəni çəkməyə gedəcəm. Vətənimi düşmənlərdən qoruyacam!”
    Hələ məktəbə getməyən balaca Teymur uşaqlıqda taxtadan silahlar düzəldərək həyətin o baş, bu başına gedib “Vətən məni yetişdirib, bu ellərə yolladı” əsgər marşını oxuyurdu. Çox qəribə idi ki, hündürdən, qışqıra-qışqıra oxuyurdu. Sanki içində bir yanğı vardı, nifrət vardı düşmənə, dünyaya, bəlkə də hər kəsə…
    1992-ci il idi. Televizorda Xocalının işğalını, Çingizin ağlayaraq düşmənlərin törətdiyi dəhşətlərə dözmədiyi səhnələri, günahsız insanların amansızcasına öldürülməsi, bir sözlə, insanlığa yaraşmayan vəhşilikləri göstərirdilər.
    Teymur isə yenə də həmişəki kimi televizorun qarşısında əyləşib göstərilənləri izləyirdi. Evdə isə xeyli qonaqlar vardı. Hamının başı söz-söhbətə qarışmışdı. Birdən Teymur əlində kağız ilə bizlərin diqqətini cəlb etdi. O, kağızda yazdığını bizlərə oxudu. Bizə isə çox maraqlı və qəribə gəldi ki, axı o hərifləri tanımır, yazı yaza bilmir? Çox keçmədi əlindəki kağıza baxanda gördük ki, kağızda dalğalar çəkilib. Teymurun özünə məxsus düşündüyü yazı. Yəni dalğalar… Sözün düzü, biz bu yazıdan heç nə anlamadıq. O, kağızdakı dalğalardan fərqli olaraq yazdığını oxuyanda sözləri düzgün şəkildə oxuyurdu. Hamı təəccüb içində idi. Heyif ki, o kağızların heç biri bu gün qalmayıb. Amma yaddaşlardan silinməzdir o anlar…
    Biz isə elə onda bildik ki, balaca Teymurun istedadı nədir.”
    1993-cü ildə 143 saylı orta məktəbə daxil olmuşdu. 2004-cü ildə isə məktəbi bitirmişdir. O, məktəb ilə bağlı xatirələrindən yazır: “Mənim ikinci dəfə ədəbiyyata gəlişim məktəbdə onuncu sinifdə oxuyarkən, ikinci gün, ədəbiyyat dərsində olmuşdur. O gün sinif rəhbərimizin dərsi idi. O, keçdiyi dərs ilə bərabər, bizə şairlərin həyatında olan maraqlı hadisələrdən də danışırdı. Mənimlə bir parta arxasında sinif yoldaşım, dostum əyləşmişdir. O da müəllimənin danışdıqlarına diqqətlə qulaq asırdı. Bir sözlə, bütün sinifin diqqəti müəllimədə idi. Birdən
    gözüm sinif yoldaşımın, dostumun qarşısındakı dəftərdə yazılan sətirlərə sataşdı. Astadan soruşdum bu nədir? O isə dəftəri mənə tərəf uzadıb oxumağımı xahiş etdi. Elə hər şey də buradan başladı.
    Biz məktəbdə üç dost idik. Çox keçmədi öz aramızda “Əhli-eşq” məclisi yaradıb, bir-birimizə təxəllüslər verməyə başladıq. Mənə dostlarımdan biri “Həbibi” (sevgili dost, dost) təxəllüsü verdi. O gündən məni Teymur Həbibi kimi çağırmağa başladılar. Biz üç dost hər dəfə yeni şeir yazdıqca şeirləri bir-birimizə göstərərək, müzakirə edib oxuyurduq. Sonda da şeir haqqında öz fikrimizi bildirirdik. Sinif rəhbərimiz də yazdığımız şeirləri oxuyub bizimlə ürəkdən fəxr etdiyini bildirərək, dəyərli məsləhətlərini bizlərə verirdi. Sonradan bu məclisin üzvləri çoxalmağa başladı.
    Mənim ikinci dəfə ədəbiyyata gəlişim məhəbbət şeirləri yazmaqla başlamışdır. Hamı mənə bir sual verirdi. Niyə məhəbbətdən yazırsan? Ən çox da bu sualı qızlar verirdi. Mən də cavabımda sevin məni, sizə də məhəbbətdən şeirlər yazım deyirdim. Bu sözümü kimisi ciddi, kimisi də zarafat qəbul edib, gülürdü…
    Yavaş-yavaş məhəbbət şeirləri ilə yanaşı müxtəlif mövzuda şeirlər də yazmağa başladım.
    Heç yadımdan çıxmaz. Bir gün sinifdə “Ana” haqqında inşa yazırdıq. Mən də anam haqqında “Pak adındır məni yaşadan, ana!” şeiri yazmışdım. Bu şeiri sinif rəhbərim oxuyub çox bəyənmişdi. Müəllimə bu şeiri inşaya salmağımı məsləhət bildi. Şeiri inşaya saldım. Böyük diqqətə, marağa səbəb oldu. Bir gün yenə ədəbiyyat dərsi idi. Müəllimə hamı ilə salamlaşıb oturdu. Sonra məni yanına çağırıb, ana haqqında yazdığım şeiri uşaqlar üçün oxumağımı xahiş etdi. Sözün düzü, heç hazır deyildim belə bir təklifə. Ürəyimdə “Anamın sağ əli başıma” – deyib, özümü bir təhər toparlayaraq şeiri uşaqlara söylədim. Müəllimə isə əlini qoynuna qoyub, gözləri yol çəkə-çəkə məni dinləyərək xəyala dalmışdır. Düzünü desəm şeirin harada başlayıb, harada qurtardığını bilmədim də. Bir də ayıldım ki, müəllimə ilə uşaqlar məni alqışlayaraq “eşq olsun mənim şagirdimə, bizim istedadlı sinif yoldaşımıza” – deyərək sevindilər. O an özümü dünyanın ən xoşbəxt insanı hiss etdim.”
    2004-cü ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Kulturologiya” fakültəsinin Beynəlxalq Mədəni Əlaqələr ixtisasının əyani şöbəsinə daxil olmuşdu. 2008-ci ildə universiteti fərqlənmə diplomu ilə bakalavr dərəcəsində bitirmişdir. O, universitet ilə bağlı xatirələrindən yazır: “I kursun qış semestri idi. İxtisas ilə bağlı fəndən imtahan verirdik. Tələbələr bir-bir imtahana girib-çıxdıqca növbə mənə yaxınlaşırdı. Mən isə həyəcanla dəhlizin o baş, bu başına gedib, əlimdə dəftər dərs vaxtı keçdiklərimizi təkrarlayırdım. Birdən mənə imtahan otağına keçməyi xəbər verdilər. Təzəcə içəri keçmişdim ki, müəllimə üzü gülərək “gəl, mənim şair balam. Buyur, əyləş” – deyə məni qabaqladı. Heç nə başa düşmədim. Salam verib, əyləşdim. Müəllimə isə “eşitdim məhəbbət şeirləri yazırsan? Onlardan birini söyləsən, dərs soruşmadan sənə 5 (beş) qiymət yazacam” – dedi. Siz haradan bilirsiz ki, mən məhəbbət şeirləri yazıram? Müəllimə gülərək “tələbə yoldaşların deyib. Utanma, oxu” – dedi. Gözlərimə inanmadım. Allahın adını ürəyimdə çəkib təzəcə şeirin bir bəndini deməyə başlamışdım ki, müəllimənin gözləri dolaraq “burda dayan, oğlum, sən məni keçmişə qaytardın, tələbəlik illərinə. Nəisə, Allah yolunu açıq etsin. Uğurlar, gedə bilərsən. İmtahandan keçdin. Təbrik edirəm!” – deyəndə yenə də gözlərimə inanmadım. Sevincək minnətdarlığımı bildirib otaqdan çıxdım.
    Tələbə həyatı mənim üçün fərqli bir həyatdır. İnsanın böyüməsi, həyata baxışının dəyişməsi, yeni dostlar, tanışlar, ürəyinə yatan istəkli, səni sevən insanların qazanılması… Bunların hamısı, bu illər ərzində yaranır. Yaradıcılığımın ən qaynar və geniş oxucular tərəfindən tanınmasında da tələbəlik illərinə borcluyam.”
    Teymur Həbibinin mətbuatda ilk çap olunmuş şeirləri 2005-ci ildə “Müxəmməs” və “Namə” olmuşdur. O, 2006-cı ildə bir ilə yaxın mətbuatda çalışmış, “Qulluğunda hər an durum”, “Xəyalımdan keçən gözəl”, “Bir salamdır aramızdakı söhbət”, “Xatirəli bir gecə…”, “Səni axtarıram, yar, haradasan?” şeirləri də mətbuatda çap olunmuşdur.
    Elə həmin ildə də “Ağla, mənim gözü yaşlı məhəbbətim” başlığı altında “İsmi-Teymur” (Avtobioqrafik şeir), “Kitabi-mehrim”, “Biz ad günümüzü bir qeyd edirik”, “Müxəmməs”, “Gözəl”, “Bu həyatdan cavan köçdün, sevgilim”, “Xəstəyəm, dərmanım yardır” və s. şeirləri də mətbuatda çap olunmuşdur. O, mətbuatda birinci korrektor vəzifəsində çalışmış, Heydər Əliyev “Xalqa bağışlanan ömür” X kitab, Hacı xanım Rövşanə “Əllərimi Allaha açdım”, Şükufə Göyçəli “Səni ömrümə yazmışam”, Zeynal Qoca “Zindandı dünya”, Ramiz Məmmədzadə “İşıq günü”, və s. kitablarda adı çıxmışdır.
    Sonradan müxbir vəzifəsində çalışmış, İlyas Əfəndiyev – 92 “Unudulmaz xalq yazıçısı”, “Kulturologiya” fakültəsi “ADMİU-nun öndə gedən fakültələrindən biri”, Mikayıl Müşfiq “30 illik ömür karvanı”, Bir olan Allahın izni ilə! “İslam inciləri”, Poetik məclislər “Onların yaranma və inkişaf tarixi, poetik məclis üzvləri”, Aşıq Ələsgər “Ustadın ömür səhifələri”, Mirzə Şəfi Vazeh “XIX əsrin birinci yarısı Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri”, Xaqani Şirvani “Öz dövrünün ustadı”, Nizami Gəncəvi “Ustadın həyatı və yaradıcılığı”, Mənisə Xatın Məhsəti Gəncəvi “XII əsr Azərbaycan ədəbiyyatında yeni bir şeir məktəbinin, şeir sərgisinin təsisçilərindən biri” və s. məqalələri də mətbuatda çap olunmuşdur. Bunlarla yanaşı, onun yeni yazdığı şeirləri də mətbuatda çap olunmuşdur. O, hələ tələbə olarkən universitetin Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin nəzdində fəaliyyət göstərən “Ədəbi Məclis”in üzvü olmuş və bu məclis üzvləri ilə bərabər 2007-ci ildə mətbuatda şeiri (“Darıxmışam”) çap olunmuşdur.
    2008-ci ildə hərbi xidmətə yola düşmüş və Qusar rayonunda xidmətdə olmuşdur. O, xidmətdə olduğu müddətdə “Ana”, “Xəstəyəm, bu ürək darıxır sənsiz”, “Küsəyən qız”, “Ayrılıq”, “Əsgər məktubu”, “Şahdağ”, “Şeir yazmaq istəyirəm”, “Gülüşlərin” və s. şeirlər yazmışdır. O, hərbi ilə bağlı xatirələrindən yazır: “Mənim hərbi ilə bağlı olan xatirələrim hərbidə və hərbi hospitalda kitabçalarda yazılan şeirlərdə, qeyri-adi çəkilən şəkillərdə, darıxan zaman qaraladığım günlərdə və s. qeyd olunmuşdur.”
    Əsgər Bayramov xidmət etdiyi müddətdə özünü nizam-intizamlı aparmış, geyim formasını səliqəli saxlamış, döyüş və ictimai-siyasi hazırlığı yüksək səviyyədə olmuş, öz əsgər yoldaşları ilə davranış qaydaları normal, silahının və döyüş texnikasının təyinatını yaxşı bilən, xidmətinə səhlənkar yanaşmayan, verilən əmr və tapşırıqları vaxtında yerinə yetirən, fiziki cəhətdən sağlam, mənəviyyatca saf, hərbi və dövlət sirlərini qoruyub saxlamağı bacaran bir əsgər olduğu üçün 2009-cu ildə “Xidməti xasiyyətnamə” ilə təltif olunmuş və hərbi xidmətini başa vuraraq Bakıya qayıtmışdır.
    2010-cu il oktyabrın 28 gənc şair, Teymur Həbibinin “Həbibi dünyası…” adlı ilk şeirlər kitabı mətbuatda işıq üzü görmüşdür. Dekabrın 21 isə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin dəstəyi və təşkili ilə “Səda” tədris teatrında “Həbibi dünyası…” adlı ilk şeirlər kitabının təqdimat gecəsi keçirilmişdir.
    “Həbibi dünyası…” müəllifin ilk kitabıdır. Burada müəllifin özünün dediyi kimi, ikinci dəfə ədəbiyyata gəldiyi dövrdən, indiki son dövrə qədər yazdığı şeirlərinin bəziləri salınmışdır. Kitab dörd fəsildən (“Şeirlər”, “Tarixsiz şeirlər”, “Bayatılar”, “Natamam sətirlər”) ibarətdir. Kitabın adından bəlli olduğu kimi müəllifin öz dünyası var…
    Musiqiyə böyük marağı olan Teymur bütün bunlarla yanaşı, məktəb və tələbəlik illərindən musiqi yaradıcılığı ilə də məşğul olurdu.

    QULLUĞUNDA HƏR AN DURUM
    Sən şahzadə, mən bir qulun,
    Qulluğunda hər an durum.
    Pakdır sənin həyat yolun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Bərbəzəyin, boy-buxunun,
    Gözəlliyin, ətrin, qoxun,
    Yatsan, şirin olsun yuxun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Hər sözümə can demisən,
    Canıma ilham vermisən,
    Sadə olub sevilmisən,
    Qulluğunda hər an durum.

    Həbibinin sənin üçün
    Qul olmağı şərəflidir.
    Boynundakı zümrüd qaşı
    Məndən sənə hədiyyədir.

    DOYA BİLMİR BU QƏLB SƏNTƏK GÖZƏLDƏN
    Sən mənimçün həyatda çox əzizsən,
    Sən qəlbimdə duyğulu bir dənizsən,
    Sən yaddaşdan silinməyən bir izsən,
    Unuda bilmir bu könül əzəldən,
    Doya bilmir bu qəlb səntək gözəldən.

    Hər gecələr qəlb evimə qonaqsan,
    İşıqsız dünyamda nurlu çıraqsan,
    Kefsiz günlərimdə mənə dayaqsan,
    Unuda bilmir bu könül əzəldən,
    Doya bilmir bu qəlb səntək gözəldən.

    Tez alışsam, məni tez söndürərsən,
    Hərdən həyatdan küssəm, güldürərsən,
    Ləbinin balı olsam, öpüşərsən,
    Unuda bilmir bu könül əzəldən,
    Doya bilmir bu qəlb səntək gözəldən.

    Qəlbim bir daş olsa, tez əridərsən,
    Cismim ölsə, dil ilə dirildərsən,
    Gözlərim dərddən yaşarsa, silərsən,
    Unuda bilmir bu könül əzəldən,
    Doya bilmir bu qəlb səntək gözəldən.

    QƏMLİ MƏHƏBBƏT

    Mən sevən yarımı bu həyat aldı,
    Qoynunda can verdi, soldu, saraldı,
    Qurulan ümidlər dağıldı, qaldı,
    Yazıldı daşlara qəmli məhəbbət.

    İndi nə haldayam, bir Allah bilir,
    Bir də içimi göynədən ah bilir,
    Əllər göz yaşımı quruda bilmir,
    Yazıldı daşlara qəmli məhəbbət.

    Məzarın qəlbimdir, sən uyu rahat,
    Səni yaşadacam, olma narahat,
    Həbibi, döz sən də, gözəldir həyat,
    Yazıldı daşlara qəmli məhəbbət.

    MƏN NİYƏ SEVƏ BİLMİRƏM?
    Tanrı mənə bu əzabı
    Niyə verirsən, bilmirəm.
    Görən nədir məndəki səhv
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Baxıb gəzən sevənlərə,
    Alovlanan o gözlərə,
    Sonda döyüb bu dizlərə,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Məhəbbətim yanar bir daş,
    Gözlərimdən axan sel, yaş,
    Mən də sevə biləydim kaş…
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Ürəyimin sarı simi,
    Yarama toxunan kimi,
    Köks ötürüb, çəkib qəmi,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Xəstə oldum saf eşq üçün,
    Sonda qalmadı heç gücüm,
    Dərd çəkməkdən yandı içim,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    Axtardığım gözəl yarım,
    Sənsən ürəyimdə ağrım,
    Həbibiyəm, yandı bağrım,
    Mən niyə sevə bilmirəm?

    MƏNİM QƏBİR DAŞIM
    Bir arzum var sevənlərdən,
    Unutmayın sizlər məni.
    Gələndə də ürəklərdən
    Qoparıb atmayın məni.

    Mən öləndə qəbir daşım
    Doğma olsun sizlər üçün.
    Şəkildəki gözüm, qaşım
    Doğma olsun sizlər üçün.

    Mən öləndə qurulmasın
    Təmtəraqlı mərasimlər.
    Axar çaylar durulmasın
    Dərdimə yansa da kimlər.

    Könül verdiyim qızlar da
    Könüldən yad etsin məni.
    Oxunan xoş avazlarda
    Yaşatsınlar mən sevəni.

    Yazılan hər şeirlərim
    Dilinizdən düşməz olsun.
    Məni hər an sevənlərim
    Baxıb yanan düşmən olsun.

    Çox ağlayıb qəbir üstə
    Məni də siz incitməyin.
    Göz yaş töksə püstə-püstə
    Sizsiz qəlbi kövrəltməyin.

    Mənim üçün saf bir sevgi
    Bu həyatda əzab oldu.
    Sonda da verdi bir itki
    Verilərək, ömür soldu.

    Həbibiyəm, bu dünyadan
    Sevdim, məhəbbətsiz getdim.
    Ölsəm də, çıxmadım yaddan,
    Doymadım, söhbətsiz getdim.

  • Kamran ŞEYXZAMANLI.Yeni şeirlər

    TƏRCÜMEYİ-HAL

    Kamran Şeyxzamanlı 1992-ci il oktyabr ayının 4-də Azərbaycan ədəbiyyatı üçün görkəmli söz sənətkarları, mütəfəkkirlər, filosoflar bəxş etmiş qədim Gəncə şəhərində Şeyxzamanlılar ailəsində anadan olub.1999-cu ildə Gəncə şəhər 20 saylı orta məktəbin birinci sinfinə daxil olub.2010-cu ildə həmin məktəbi bitirib.2010-cu ildə Sumqayıt Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinə qəbul olub.
    Hələ orta məktəb illərindən poeziyaya maraq göstərir.Dövri mətbuatda ara-sıra şeirləri ilə çıxış edib. Tələbəlik illərində isə şeirləri Sumqayıt şəhərindəki “Sumqayıt Universiteti”, Bakı şəhərində isə “Sözün sehri” qəzetlərində, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən Mədəniyyət və Ədəbiyyat portallarında çap olunub.Sumqayıt Dövlət Universitetinin elmi məqalələr toplusunda Müasir Azərbaycan dili və Ədəbiyyatı sahəsində məqalələri dərc olunub.
    Hal-hazırda Sumqayıt şəhərində “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin, S. Rəhimov adına Qubadlı rayon ədəbi ictimai birliyinin üzvüdür. Sumqayıt şəhərində ”Sumqayıt Universiteti” qəzeti, Bakı şəhərində “Sözün Sehri” qəzetləri ilə sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.
    2012-ci ildən Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayədə Heyətlərinin üzvü seçilmişdir.Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Baş Redaktorudur.(http://edebiyyat-az.com)
    2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

    Torpağa Qayıdırıq………
    Doğuluruq, böyüyürük
    Cəmiyyətə atılırıq
    Yaşayırıq, min dərd ilə
    Sevinirik, ağlayırıq
    Və torpağa qayıdırıq.

    ****************
    Uşaq kimi sevinirik
    Addım-addım, yol gedirik
    Çox şeyləri itiririk
    Sevgimizi, hissimizi, dinimizi
    Və torpağa qayıdırıq.

    *****************
    Yaşayırıq bu həyatda
    Haqq yeyirik, sus deyirik
    Hansısa bir həvəsə görə
    Bir gədəyə, dayı deyirik
    Və torpağa qayıdırıq.

    ******************
    Özümüzü itiririk
    Saç boyadıb, qaş alırıq
    Gözəl sözə, aldanırıq
    Atamızı, anamızı, biz saymırıq
    Və torpağa qayıdırıq.

    *****************
    Utanmırıq, göz yumuruq
    Görməməzliyə, vururuq
    Kiçi deyib, məğrur-məğrur
    Biz yatağa baş vururuq
    Və torpağa qayıdırıq.

    *****************
    Seçənmirəm qız, gəlini
    Bəyənmirəm, bu aləmi
    Həqiqətən, zəmanəmi
    Düşünmürük axirəti
    Və torpağa qayıdırıq.

    *****************
    Ucalırıq vəzifədə
    Bəyənmirik qınımızı
    Saymırıq biz atamızı
    Tanımırıq anamızı
    Və torpağa qayıdırıq.

    *******************
    Ömür bitir qocalırıq
    Bu dünyadan o dünyaya
    Karvan ilə yolanırıq
    Yaxşılığı aparırıq
    Var-dövləti saxlayırıq
    Və torpağa qayıdırıq.

    QADIN AĞLDIQCA,KİŞİ YAŞLANIR…

    Bir kişi böyüyür qadın qəlbində
    Bir qadın ağlayır kişi qəlbində
    Qəlblər ağladıqca, gözlər yaş olur
    Torpaqda nəmlənir, yerdə su olur
    Qadın ağladıqca, kişi yaşlanır
    Qadın gülüşündə, kişi böyüyür
    Kişinin gözündə yaş dayansada
    Qəlbində küləklər, tufanlar olur
    Qadınlar! kişilər ağlamasada
    Sizin üçün ağlayan vaxtları olur!..

    Kişinin mərdliyi, kişiliyidə
    Buluda çevrilib, çiskinli olur
    Qüruru,vüqarı , dəyanətidə
    Çevrilib bələkdə bir uşaq olur
    Qadınlar! kişilər ağlamasada
    Sizin üçün ağlayan vaxtları olur.

    MƏNİ ÖZ YERİMDƏ TAPMAYACAQSAN

    Günü-günə satan dövran dönəcək
    Yaşanan sevgilər bir gün bitəcək
    Pərvanə olassan,şam axtarassan
    Məni öz yerimdə tapmayacaqsan.

    Zamanın çarxını dəyişən fələk
    Sevgini həsrətə çevirən külək
    Ömür yollarında eşq axtarassan
    Məni öz yerimdə tapmayacaqsan.

    Həyatın yolları səni yoracaq
    Riyakar insanlar səni boğacaq
    Bu qara oglanı çox axtarassan
    Məni öz yerimdə tapmayacaqsan

    Artıq qurulacaq bir toy bir büsat
    Bir yol kənarında dayanacaqsan
    Sevgisiz yataga baş qoyacaqsan
    Məni öz yerimdə tapmayacaqsan
    Sevəssən bir Allah bəndəsini sən
    Sevilmək meylindən məhrum olassan
    Kamranın eşqini axtaracaqsan
    Məni öz yerimdə tapmayacaqsan.

  • İlham MİKAYIL.Yeni şeirlər

    TƏRCÜMEYİ-HAL

    İlham Mikayıl (Mikayılov İlham Hamlet oğlu) 1989-cu il sentyabr ayının 5-də Kəlbəcər rayonunu Böyük İstisu qəsəbəsində anadan olub.1996-cu ildə Yevlax şəhər 9 saylı orta məktəbin birinci sinfinə daxil olub.2007-ci ildə həmin məktəbi bitirib.Həmin il Sumqayıt Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsinə qəbul olub.2011-ci ildə həmin Universitetini bitirib.
    Ədəbiyyata, poeziyaya dərindən maraq göstərir.İlk poeziya örnəklərini tələbəlik illərində qələmə alıb.Azərbaycanın adət-ənənələrini dərindən bildiyi üçün daha çox xalq şeiri üslubunda ədəbi-bədii nümunələr ərsəyə gətirir.Şeirləri Şaman”, “Möhtəşəm Azərbaycan”, “Sumqayıt Universiteti”, “Yeganə yol”,“Sancaq”, “Sözün sehri”, “Elimiz, günümüz”, “Yenilik Press”, “Respublika Gəncləri” qəzetlərində, “Ziyalı Ocağı” jurnalında, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən Mədəniyyət və Ədəbiyat Portallarında dərc olunub.Haqqında yazılan səmimi duyğular və düşüncələr Mədəniyyət və Ədəbiyyat portalında yerləşdirilib. Hal-hazırda “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin üzvüdür.”Sumqayıt Universiteti” qəzeti ilə sıx əlaqə saxlamaqdadır.
    Gənc ədib İlham Mikayıl haqqında qələm dostu Kənan Aydınoğlu “Kim sənə dedi ki?!”, “Kəlbəcər həsrətli şairim mənim” şeirlərini yazmış, müəllif haqqında ürək dolusu danışmışdır.
    2012-ci il oktyabr ayının 6-da “Ziyalı Ocağı” ctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü və Baş redaktoru seçilmişdir.
    2012-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökümət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası tərəfindən maliyyələşdirlilən və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi tərəfindən həyata keçirilən ”Bölgə yazarlarına dəstək” layihəsi çərçivəsində “Bölgələrdən səslər” kitabında şeirləri dərc olunaraq ilk dəfə olaraq Respublika səviyyəsində ictiamiyyətin nəzərinə çatdırıldı.

    ALA YURDUMU

    Gülü dərilməyib təzə tər qalıb,
    Ürəkdə nisgil var dərdi sər qalıb.
    Düşmən tapdağında Kəlbəcər qalıb,
    Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
    Səliqə səhmana sala yurdumu .

    Lənət o anlara, lənət günlərə,
    Dilə gəldi o gün o dağ, o dərə .
    Əldən getdi Ağdam, Laçın, Ağdərə,
    Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
    Səliqə səhmana sala yurdumu.

    Dərbənd rus əlində, Şuşa dığada,
    Füzuli, Cəbrayıl qalıb yağıda.
    Gör kimlər oynadır at Qubadlıda?!
    Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
    Səliqə səhmana sala yurdumu.

    Ruhumu incidir Qazan Bayandur,
    Deyir oğuz oğlu qalx ayağa dur.
    Çağırır Xocalı, Göyçə, Zəngəzur.
    Bir oğul gəzirəm ala yurdumu.
    Səliqə səhmana sala yurdumu.

    Hər şeyin öz adı var öz adında.
    Xocavənd, Xankəndi qalsın yadında.
    Silinməz iz qoysun qoy yaddaşında.
    Bir oğul gəzirəm ala yurdumu,
    Səliqə səhmana sala yurdumu.

    QOCALIR

    Zaman tələsdirir qovur insanı,
    Baxıb bu həyata dövran qocalır.
    Duyub düşündükcə ömrün sonunu,
    Saçları ağarır, insan qocalır.

    Həyat insanların üstünə cumur,
    Əl əli yuyanda əlüzü yumur.
    Görən bu həyatda insan nə umur,
    Baxıb min arzuya güman qocalır?!

    Əyrini düz sayır, düzü də əyri,
    Allah cüt yaradıb”Şəri və xeyri”.
    Bircə bu dünyada yalandan qeyri,
    İnsana baş əyən zaman qocalır.

    Bəşər yox olubdu qandal qolunda,
    İblislər əyləşib sağı-solunda,
    Həyatın çıxılmaz çətin yolunda,
    İnsanı dərk edib qanan qocalır.

  • Teymur HƏBİBİ.Yeni şeirlər

    ANA

    Dünyada ən əziz nemətsən, ana!
    Hər bir an diqqətə layiqsən, ana!
    Dünyada dəyərli zinətsən, ana!
    Sənsən şeir dünyam, sazım da, ana.

    Sənsiz darıxıram yuxularımda,
    Sənsən muradım da, arzum da, ana.
    Laylalar deyirsən xəyallarımda,
    Sənsən baharım da, yazım da, ana.

    Günlərim, aylarım darıxdırıcı,
    Darıxa-darıxa həm də sıxıcı,
    Həsrətindən ruhum olub baxıcı,
    Sənsən bəxtim, alın yazım da, ana.

    QULLUĞUNDA HƏR AN DURUM

    Sən şahzadə, mən bir qulun,
    Qulluğunda hər an durum.
    Pakdır sənin həyat yolun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Bərbəzəyin, boy-buxunun,
    Gözəlliyin, ətrin, qoxun,
    Yatsan, şirin olsun yuxun,
    Qulluğunda hər an durum.

    Hər sözümə can demisən,
    Canıma ilham vermisən,
    Sadə olub sevilmisən,
    Qulluğunda hər an durum.

    Həbibinin sənin üçün
    Qul olmağı şərəflidir.
    Boynundakı zümrüd qaşı
    Məndən sənə hədiyyədir.

    AY VƏ ULDUZUN TOYU

    Bir gecə bir Ulduz Aya vuruldu,
    Həmin gecə Aya nəğmə qoşuldu,
    Göydə toy-bayram havası duyuldu,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Əl-ələ verib səmada gəzdilər,
    Ay və Ulduzun toyunu etdilər,
    Günəşə də tez xəbər göndərdilər,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Səma al-əlvan içrə bəzənmişdi,
    Məclisə yaxın qohumlar gəlmişdi,
    Sağdış da, solduş da məclisdə idi,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Məclisə Günəş tamada seçildi,
    Günəş məclisi açıq elan etdi,
    “Cənablar, bəylər, xoş gəlmisiz” – dedi.
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Qohumlar, yaxınlar yeyib-içdilər,
    Ay və Ulduza sağlıqlar dedilər,
    Günəşə də təşəkkürlər etdilər,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

    Vağzalı ilə məclis başa çatdı,
    Gənc ailə öz arzusuna çatdı,
    Günəş də sonda məclisə nur saçdı,
    Neçə illik arzu yerinə yetdi.
    Bulud da onlara sevinc bəxş etdi.

  • Əziz MUĞANİ.Yeni şeirlər

    EYLƏMƏ

    Ömürümü qəm -kədərə, ey gözəlim, yar eyləmə
    Həsrətlə vermə bada , qüssə ilə var eyləmə

    Ölüyə məzardı onsuzda bu fani dünya
    Sağ ikən cahanı mənə sən məzar eyləmə

    Qəlbimə od salan o qarə gözlərin yenə
    Nazını çəkim mən , yetər ki ahu-zar eyləmə

    Eşq şərabından süzürəm sən də iç bir badə
    Sevgidən sərxoş olmağı özünə ar eyləmə

    Yükü yaman ağır oldu, istəyim sıxır məni
    Mənim dünyam , mənim qəlbim, dünyamı dar eyləmə

    Vüqarım dağ kimi, demə zirvə olur bəyaz
    Saçıma dən salaraq siyah teli qar eyləmə

    Dinlə bir az son sözünü Əziz desin müxtəsər
    Əğyarə vermə könül, mən aşiqi xar eyləmə

    …UZAQSAN MƏNƏ

    Nəzərim dikilib siyah telinə
    Ümüdüm var hələ susan dilinə
    Əlimi uzatsam çatar əlinə
    Bu qədər yaxınkən uzaqsan mənə

    Ürəyim ocaqtək həmşə yanardı
    Göz yaşı söndürər eşqi sanardı
    Xəyalın önümdə, cismin kənardı
    Bu qədər yaxınkən uzaqsan mənə

    Payızı mən olsam, yayı da sənsən
    Çeşməsi mən olsam, çayı da sənsən
    Tanrının bəxtimə payı da sənsən
    Bu qədər yaxınkən uzaqsan mənə

    Vüsalı duymadım, hicranı daddım
    Qüssəli sevincə, həsrəti qatdım
    Bizləri ayırır təkcə bir addım
    Bu qədər yaxınkən uzaqsan mənə

    Özümü unutdum səni sevəndə
    Eşqinlə ağardı saçımda dən də
    Nə üçün demirsən qəlbində sən də
    Bu qədər yaxınkən uzaqsan mənə?!

    YAXŞI Kİ, DOSTLARIM YANIMDA İMİŞ

    Ağ vərəqəm mənə qara düşəndə
    Çovğuna, yağışa, qara düşəndə
    Hərdən bir çətinə dara düşəndə
    Yaxşı ki dostlarım yanımda imiş

    Köhnə xayirələri birgə ananda
    Özgə odunda alışıb yanada
    Mələk də çiynində məni dananda
    Yaxşı ki dostlarım yanımda imiş

    Damcılar birləşib yağış olanda
    Açan güllər, tər qönçələr solanda
    Günlər , aylar bir birini qovanda
    Yaxşı ki dostlarım yanımda imiş

    Çox qəm çəkmişəm bu cavan yaşımda
    Hər acıya dözmək canımda imiş
    Əzbın çəkəndə sevgi qəminin
    Yaxşı ki dostlarım yanımda imiş

    ŞAir, yaşadın iyirmi baharı
    neçə qış ömürə yağdırıb qarı
    Kəsmə dostlarından əhdi ilqarı
    Yaxşı ki dostlarım yanında imiş

    QƏMLİ GÖZLƏRİNLƏ BAXMA SƏN MƏNƏ

    Bu həsrət qəlbindən qaşlara dolsun
    Hicran çox parladı , indi də solsun
    Odlanıb yanıram insafın olsun
    Qəmli gözlərinlə baxma sən mənə

    Qəm yeməkdən doyub, qəlbin tox olub
    Sevincdən payın az, kədər çox olub
    O gülən gözlərin hara yox olub
    Qəmli gözlərinlə baxma sən mənə

    Muğani deyir ki , sayılmaz dənin
    Ələnir üstümə dumanın , çənin
    Baxışın ox kimi sancılır sənin
    Qəmli gözlərinlə baxma sən mənə

    Xatirələr

    Səhvim də yoxdu yada salası
    Bilmirəm nədir başımın bəlası
    Həvəslə qurduğum sevgi qalası
    Dedilər dağılıb tökülsün yerə

    İncimərəm sakit əsən küləkdən
    Ümüd doğar hər ölməmiş diləkdən
    Nakam sevgi axacaqsa ürəkdən
    Yox olsun, əbədi əkilsin yerə

    Dilimiz susun, danışmasın sözləri
    Ürəkdən qoparaq yanar közləri
    Gözlər baxmasın, gözrməsin gözləri
    Nəzərlər ömürlük dilkilsin yerə

    Həsrətin alovu bükməsin dizləri
    Süzülən baxışlar atsın bizləri
    Yağaraq yağışlar,silsin izləri
    Xatirələr su tək çəkilsin yerə

  • Rafiq ODAY.Yeni şeirlər

    GƏL

    Yolunu gözləməkdən
    Gözlərimə qan gələr,
    Bilmərəm heç ömrümə
    Haçan axşam yetişər,
    Ya ki, haçan dan gələr.
    Sənsiz zaman dəyişik,
    Sənsiz məkan dəyişik.
    Rəvamı heç dünyamı
    Belə nakam dəyişim.
    Yoxsan bir anım bir il,
    Gəlsən ilim an gələr.
    Gəlsən cana ruh gələr,
    Gəlsən ruha can gələr.

    Al əlimdən dincliyi,
    Yuxumu haram eylə.
    Bircə təbəssümünlə
    Yerə-göyə sığmayan
    Hisslərimi ram eylə.
    Hicranına dözməyə
    Daha tabım qalmayıb.
    Qıfılbənd suallara
    Bir cavabım qalmayıb.
    Biçarə pərvanəyəm,
    Gəl özünü şam eylə.
    Gündüzü yerinə qoy,
    Axşamı axşam eylə.

    Bu nəsə özgə şeydi, –
    Vallah yaşamaq deyil.
    Ümiddən əl üzülməz
    Hələ hər şey öndədi –
    Ömür – yaşa, bax – deyir.
    Yaxşım, pisim qarışıq,
    Qalmışam çaş-baş indi,
    Bilməm küsüm, barışım?
    Küsmək yaraşandımı,
    Ürək – yaşa bax – deyir.
    Bircə gəlişə bənddi,
    İtsin qaşqabaq – deyir.

    Sən yoxsan, göyüzü də
    Dumundı, bax, çəndi, bax.
    Bu duman əlçim-əlçim,
    Bu duman qətrə-qətrə,
    Gözlərimə endi, bax.
    Ömür nə – bir əsim meh,
    Ömür nə – gün düzümü.
    Yoxsan seçə bilmirəm
    Gecəmdən gündüzümü.
    Daha həmənki deyil,
    Gəl halıma indi bax,
    Bu nə ölmək sayılır,
    Nə də ömür-gündü, bax.
    Gəl… Gəl… Gəl…

    YAZIĞIN GƏLSIN

    Çiynini fil yükü altına vermə,
    Qarışqa, özünə yazığın gəlsin.
    Misqalla ölçülən öz yükün ilə,
    Barış qal, özünə yazığın gəlsin.

    Çox da ömrü boyu əkin əkməyən,
    Həmişə sahibdi dolu təknəyə.
    Olarsan özgənin yükün çəkməyə
    Alışqan, özünə yazığın gəlsin.

    Dönməmiş uğruna it ulyanlara,
    Dinməzcə qoşul yat uyuyanlara.
    Mənəmlik havasın at – milyonlara
    Qarış qal, özünə yazığın gəlsin.

    Özü bir oyundu, düzü, dünyanın,
    Seyrəlir birbəbir düzü dünyanın.
    Edərlər başına düzü-dünyanı,
    Darısqal, özünə yazığın gəlsin.

    ƏLI BALTA TUTAN ÖZÜMÜZÜKSƏ

    Bu quşlar təzədən nəğmə oxumaz,
    Bu meşə təzədən çiçək qoxumaz,
    Gül açmaz, qardaşım, bir də yuxumuz,
    Əli balta tutan özümüzüksə.

    Göydən öz yolunu ay azar düşər,
    Atılan qarmaqlar dayaza düşər,
    Tumurcuq arzumuz ayaza düşər,
    Əli balta tutan özümüzüksə.

    Tor görər gözümüz burundan yazaq,
    Ürək şaxta udar, püskürər sazaq,
    Xeyri yox, min deyək, milyon da yazaq,
    Əli balta tutan özümüsüksə.

    Ünümüz sərhədə çatar dayanar,
    Səbrimiz son həddə çatar dayanar,
    Dağda yatan igid çətin oyanar,
    Əli balta tutan özümüsüksə.

    NEYLƏYIM
    M.Araza

    Məmməd Araz, yenə könlüm xəzandı,
    Hicran niyə bir bu qədər uzandı?
    Yalan oldu bağça-bağın yaz andı,
    Bağlar məni tanımadı, neyləyim?!

    Kim veribdi Araza bu bəstəni,
    Gecə-gündüz ürəyimdə səslənir.
    Qınamıram vicdanları xəstəni,
    Sağlar məni tanımadı, neyləyim?!

    Bu qəm hardan ömrümüzə əkilmiş,
    Hicran, nisgil qoşun-qoşun tökülmüş,
    Sinəm üstə çalın-çarpaz çəkilmiş
    Dağlar məni tanımadı, neyləyim?!

    O nədir ki, varlıqları heç edən,
    Min gümanı bircə anda puç edən,
    Can evimdən karvan-karvan köç edən
    Ahlar məni tanımadı, neyləyim?!

    Istəyimiz cilovlanıb qanunda,
    Qeyrətimiz oyalanır qınında,
    Xınalanan dizlərimin qanından
    Dağlar məni tanımadı, neyləyim?!

    ÇAT GÖRÜM

    Haqq danışan dilə, qardaş, nə divan,
    Nədi Göygöl, nədi Göyçə, nədi Van?
    Araz olub vüsalına nərdivan,
    Oğulsansa, bircə addım at görüm.

    Nə vecinə, kim alışa, kim yana,
    Bir ah çəkdim az qaldı ki, sim yana,
    Könül versən Mıkırtıca, Semyona,
    Min il belə istəyinə çat görüm.

    Bu dərd vaxtsız saçlarıma qar salar,
    Söz var, desəm, ürəkləri qarsalar,
    Araz axar damarımdan yarsalar,
    Bu zülümlə Savalanda yat görüm.

    Çətin bir də hicran bizdən gen düşə,
    Könül gülə, arzulara gün düşə,
    Gözləmə ki, ay dolana, gün düşə…
    Çalış özün günü-günü qat görüm.

  • Sevinc HƏMZƏYEVA.Həyatı və Yaradıcılığı

    Sevinc Həmzəyeva(Sevinc Səyyad qızı Həmzəyeva) 1977 – ci ildə anadan olmuşdur. 1984-1994 – cü illərdə orta məktəbdə oxumuş, 1995 – ci ildə ADPU–nun Filologiya fakültəsinə daxil olmuş, 1999 – cu ildə həmin universitetin bakalavr pilləsini, 2001–ci ildə isə “Antik ədəbiyyat” ixtisası üzrə magistraturasını fərqlənmə diplomu ilə bitirmişdir.
    Hələ orta məktəb illərindən poeziyaya maraq göstərir.Dövri mətbuatda ara-sıra şeirləri ilə çıxış edib.Şeirləri “Sumqayıt Universiteti”, “Sözün Sehri” qəzetlərində, “Ziyalı Ocağı” jurnalında, müxtəlif ədəbiyyat, o cümlədən Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalında dərc olunub.Son zamanlar qələmə aldığı “İntizar” hekayəsi də “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalına yerləşdirilib.Hal-hazırda “Gənc Yazarlar” Ədəbi Birliyinin və “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin üzvüdür.”Sumqayıt Universiteti” qəzeti və “Ziyalı Ocağı” jurnalı ilə sıx əməkdaşlıq əlaqələri saxlamaqdadır.
    2001 – ci ildən Sumqayıt Dövlət Universitetində Filologoiya fakültəsində işləyir.
    2003 – cü ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami adına Ədəbiyyat İnstitunun “Xarici ölkələr ədəbiyyatı və ədəbi əlaqələr” şöbəsində əyani aspiranturasına qəbul olmuş, 2006 – cı ildə prof. Vaqif Arzumanlının rəhbərliyi ilə “Azərbaycan – ingilis ədəbi əlaqələrinin inkişafında bədii tərcümənin rolu” adlı dissertasiyasını aspirantura müddətində tamamlamış və şöbəyə təqdim etmişdir. Hazırda həmin şöbənin əməkdaşıdır. Eyni zamanda Sumqayıt Dövlət Universitetində Filologiya fakültəsində dekan müavinidr, filologiya üzrə fəlsəfə doktorudur. Onlarla elmi məqalənin müəllifidir. Həmçinin dövri mətbuatda da yazıları ilə çıxış edir.
    2012-ci il oktyabr ayının 6-da “Ziyalı Ocağı” İctimai Birliyinin elektron orqanı Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Birinci Qurultayında Azərbaycanın Mədəniyyət və Ədəbiyyat Portalının Redaksiya, Yaradıcı, Nümayəndə Heyətlərinin üzvü və Ədəbiyyat bölməsinin Baş redaktoru seçilmişdir.

    * * *

    Rəqs edək…
    Musiqisiz, çalğısız,
    Qəlbimizin ahənginə…
    Əvvəl baxışların
    baxışımı qucaqlasın…
    Nəzərlərdə qovuşaq…
    Çəkmə məndən gözünü
    Həkk olunum bəbəyinə…
    Sonra…
    əllərimdən tut…
    barmaqlarını
    bircə –bircə oxşayım…
    Bircə – bircə öpüm baxışlarımla…
    Yanağına toxunum
    Ovcumun istisinə
    Alışsın üzün, eşq ilə…
    Sonra…
    Rəqs edək
    Qəlbindən süzülən nəğməyə
    Dodaqların incə –incə təmasında
    Duyğularımla baş – başa
    Sarmaşıb sənin duyğularına
    Rəqs edək…
    Sonra, içimə çəkim səni bir udum nəfəs kimi
    Sonra, içinə çək məni
    Sənə həyat verən
    Bir məlhəm kimi…

    2008

    * * *

    İçimi didən həsrətin
    Könlümü üzən həsrətin
    Az qala…
    Məni sevdi həsrətin
    Səndən də çox…

    Yarım oldun
    Bağrımı yaran oldun
    Xatirəmə həkk olunub
    yadım oldun
    Hərdən doğmadan doğma…
    Hərdən ögey, yadım oldun…

    Hər anımda anılan…
    Hər yanımda duyulan
    Yandırdıqca…
    Həsrətinə sarılan
    Nəvazişim, mehrim, şəfqətim…
    Sənə həsrət
    Özüm kimi…

    2008

    * * *

    Sən – həsrətlər içindən
    Sevgiyə bürünüb gəldin
    Sən – hicranın içindən
    vüsala çönüb gəldin
    Ayaz vurmuş budaq üstə
    Tumurcuğa dönüb gəldin
    Günəş boyda şəfəq olub
    zülmətləri dağıtdın…

    Fərəh olub qəhərimi
    bir gülüşlə yox etdin
    Nəğmə olub hər sözümü
    musiqinlə dindirdin
    Ruhum olub bu canımda
    varlığımı diriltdin
    İnam oldun! Öz eşqinlə
    şübhələri dağıtdın…

    2010

  • Xocalı soyqırımından 21 il ötür


    Məhz bu gün Xocalının adı məhv olmuş şəhərlər siyahısına düşüb

    Bu gün Xocalı soyqırımının 21-ci ildönümüdür. Məhz bu gün Xocalının adı məhv olmuş şəhərlər siyahısına düşüb. 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə erməni silahlı dəstələri Xankəndində yerləşdirilmiş 366-cı motoatıcı alayının zirehli texnikası və hərbi heyətinin dəstəyi ilə Xocalı şəhərinə hücum edib.

    Qeyd edək ki, hücumdan əvvəl fevralın 25-i axşamdan etibarən şəhər toplardan və ağır zirehli texnikadan şiddətli atəşə tutulmağa başlanılıb. Şəhərin müdafiə sistemini dağıdan düşmən gecə yarısı Xocalıya girib. Ermənilərin hücumunu görən şəhər əhalisinin bir qismi Ağdam istiqamətində qaçmağa çalışsa da şəhər ətrafında gizlənən erməni silahlıları dinc insanları qətlə yetirib. İstintaqla müəyyən edilib ki, Xocalı faciəsi ilə bağlı şəhərin 5379 nəfər əhalisi deportasiyaya məruz qalıb, 613 nəfər, o cümlədən 63 nəfər azyaşlı uşaq, 106 nəfər qadın vəhşicəsinə qətlə yetirilib, 8 ailə bütünlüklə məhv edilib, 487 nəfər müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıb, 1275 nəfər əsir və girov götürülüb. Girov götürülənlərdən 150 nəfərinin, o cümlədən 68 qadın və 26 uşağın taleyi bu günədək məlum deyil. Qanunsuz erməni silahlı qüvvələri mühasirədən çıxıb qaçmağa müvəffəq olmuş azərbaycanlıları milli mənsubiyyətlərinə görə yollarda, keçidlərdə, meşələrdə təqib edərək vəhşicəsinə öldürüblər. Habelə azğınlaşmış erməni hərbçiləri əsir və girov götürdükləri azərbaycanlıları xüsusi amansızlıqla, işgəncə verərək qətlə yetiriblər. Mühasirədən çıxıb qaçmağa müvəffəq olan sakinlər təqib edilərək Kətik meşəsində, Naxçıvanik yolunda, Qaraqaya ətrafında, Dəhraz kəndi yaxınlığında, Şelli istiqamətində, Əsgəran asfalt yolunun 86-cı kilometrliyində və digər ərazilərdə amansızlıqla qətlə yetiriliçlər. Əsir götürülənlərdən 18 nəfəri Əsgəran rayon daxili işlər şöbəsində işgəncə verilməklə öldürülüb. Hücum zamanı dinc əhaliyə qarşı ağlasığmaz vəhşiliklər törədilib, dözülməz işgəncələr verilib, insanların başlarının dərisi soyulub, müxtəlif əzaları kəsilmiş, gözləri çıxarılıb. Habelə qadınların qarınları yarılıb, adamlar diri-diri torpağa basdırılıb və ya yandırılıb, meyitlər zorakılığa məruz qalıb. Xocalıda mülki əhalinin düşünülmüş şəkildə qətlə yetirilməsini sübut edən çoxsaylı faktlardan biri də budur ki, həmin gün əhalinin qaçıb qurtarmaq istəyən xeyli hissəsi ərazidən çıxış yollarında əvvəlcədən xüsusi hazırlanmış pusqularda güllələniblər. Xocalıya hücum edən erməni dəstələri ölkə iqtisadiyyatına 170 milyon dollardan artıq ziyan vurub. Şəhərin toxuculuq fabriki, onlarla ictimai iaşə obyekti dağıdılıb.

    Xocalıda mülki əhalinin planlı şəkildə qətlə yetirilməsini sübut edən çoxsaylı faktlardan biri həmin gün əhalinin zorakılıqdan qaçıb qurtarmaq istəyən hissəsinin ərazidən çıxış yollarında əvvəlcədən xüsusi hazırlanmış pusqularda güllələnməsidir. Xocalıdan çıxan əhalinin Naxçıvanik kəndi ərazilərində pulemyot, avtomat və başqa atıcı silahlardan gülləbaran edilməsi bunu bir daha təsdiqləyir. Bütün bunlar ermənilərin 20 il öncə Xocalı şəhərində törətdikləri qeyri-insani hərəkətlərin kökündə məhz soyqırımı niyyətinin dayandığını aşkar surətdə üzə çıxarır. İstintaqla müəyyən edilib ki, ermənilər beynəlxalq humanitar hüquqda yolverilməz sayılan soyqırımı cinayətinə şüurlu, məqsədli şəkildə, bilərəkdən əl atıb, misli görünməmiş qətliamlar törədiblər. BMT Baş Məclisinin 1946-cı il 11 dekabr tarixli 96 saylı qətnaməsində qeyd olunur ki, genosid, insan qruplarının yaşamaq hüququnu tanımamaqla insan mənliyini təhqir edir, bəşəriyyəti insanlar tərəfindən yaradılan maddi və mənəvi dayaqlardan məhrum edir. Belə bədnam əməllər BMT-nin məqsəd və vəzifələrinə tam ziddir. BMT Baş Məclisinin 9 dekabr 1948-ci il tarixli 260 saylı qətnaməsi ilə qəbul edilmiş və 1961-ci ildə qüvvəyə minən “Genosid cinayətinin qarşısının alınması və cəzalandırılması haqqında” Konvensiyada genosid cinayətinin hüquqi əsası təsbit olunub. Konvensiyaya qoşulan dövlətlər sülh və yaxud müharibə dövründə törədilməsindən asılı olmayaraq, genosidin beynəlxalq hüquq normalarını pozan cinayət olduğunu təsdiq edərək, onun qarşısının alınması və səbəbkarlarının cəzalandırılması üçün tədbirlər görməyi öhdələrinə götürüblər. Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzü zamanı həmin konvensiyada təsbit olunmuş genosid cinayətini təşkil edən bütün əməllər tətbiq olunub.

    Ermənilərin Azərbaycan xalqına qarşı cinayət əməlləri ilə əlaqədar sülh və insanlıq əleyhinə müharibə cinayətləri törətmiş 239 nəfər, habelə ümumi cinayətlər kateqoriyasına aid banditizm, qəsdən adamöldürmə və digər cinayətlər törətmiş 48 nəfər, cəmi 287 nəfər barəsində təqsirləndirilən şəxs qismində cəlbetmə qərarları çıxarılıb.

    İstintaqla müəyyən edilib ki, 25 fevral 1992-ci il tarixdə, saat 22 radələrində Ermənistandan Azərbaycan Respublikası ərazisinə qanunsuz keçirilmiş silahlı qüvvələr, habelə Dağlıq Qarabağın millətçi ermənilərindən təşkil olunmuş qanunsuz silahlı birləşmələrı keçmiş SSRİ Müdafiə Nazirliyinin 366-cı motoatıcı alayının komandir heyəti və hərbi texnikası ilə birgə Xocalı şəhərinə hücuma keçiblər. Hücumda 366-cı alayın komandiri Zarviqorov Yuri Yureviç və mayor Ohanyan Seyran Muşeqoviçin komandanlığı altında alayın 2-ci batalyonu, Nabokix Yevgeni Aleksandroviçin komandanlığı altında 3-cü batalyonu, həmçinin 1-ci batalyonun qərargah rəisi Çitçiyan Valeriy İsaakoviç, habelə alayda xidmət edən 50-dən çox erməni və digər millətlərdən olan zabit və gizirlər iştirak ediblər. Eyni zamanda, hücum zamanı 90-dan çox tank, piyadaların döyüş maşını, top, D-30 qaubitsası və digər müasir hərbi texnikadan istifadə olunub.